Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
රුමේනියාව

රොමෙනියාව ගිණිකොණින් මධ්‍යම යුරෝපය ද, උතුරින් බෝල්කන් අර්ධද්වීපය, ඇතුලත හා පිටත කාර්පේතියන් ආරුන්තුව හා කළු මුහුදට මායිම්ව පිහිටා ඇත. ඩැනියුබ් ඩෙල්ටාව මුළුමනින්ම එම ප්‍රදේශය තුල පිහිටා ඇත. රොමෙනියාව, හන්ගේරියාව හා සර්බියාවට බටහිරින් ද, යුක්රේනය හා මොලඩොවා සමුහාණ්ඩුවට ඊසාන දෙසින් හා බල්ගේරියාවට දකුණින්ද මායිම්ව ඇත. රොමෙනියාව ස්වකීය සංගමයක් ලෙස නැගී ආ අතර 1859 අලෙක්සැන්ඩර් ජෝන් කුඩා කුමාරයා යටතේ පැවැති මොල්ඩාවියා හා වොලඩියාහි ප්‍රතිපත්ති යටතේ විය. එය 1878 වර්ෂයේ දී ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යයෙන් නිදහස ලබා ගත්තේය. 1 වන ලෝක යුද්ධයේ අවසා‍නයේ ට්‍රැන්සල්වේනියා, බ්‍රතොපීනා හා බෙස‍රාබියා රොමෙනියා රාජධානිය සමඟ එක් විය. 2 වන ලෝක යුද්ධයේ අවසානයේ එහි ප්‍රදේශයන්හි කොටසක් රුසියානුවන් විසින් අත්කරගත් අතර, රොමෙනියාව සමාජවාදී සමුහාණ්ඩුවක් වු අතර, වෝර්සෝ පනතේ සාමාජිකයෙක් ද විය. 1989 අයන් කර්ටන් බිඳ වැටීමත් සමඟ රොමෙනියාව දේශපාලන හා ආර්ථික සංශෝධන අරඹන ලදි. දශකයක පමණ කාලයක් පැවැති විප්ලවයෙන් පසු එරට ආර්ථික සංශෝධනය වන 2005 පහල බදු අගයයන් හා 2007 ජනවාරි 01 දා යුරෝපානු සංගමයට එකතු විය. යුරෝපානු සංගමයේ පහලම ආදායම ලබන රටක් වන ‍‍රොමෙනියාව නව ‍සංශෝධනය සමඟ වර්ධනය වේගය වැඩි කර ගත්හ. එය වර්තමානයේ ඉහල මධ්‍යම ආර්ථිකයක් ඇති රටක් වන අතර, මානව වර්ධනය අතින් ද ඉහල තැනක් ගනී. එහි 9 වන විශාලතම භුමිප්‍රමාණය හා 7 වන විශාලතම ජනගහනය (මිලියන 21.5) ක් යුරෝපානු සංගමයේ සාමාජික රටවල් අතර ඇත. අගනුවර හා විශාලතම නගරය වන්නේ බුකාරෙස්ට්ය. එය යුරෝපානු සංගමයේ 6 වන විශාලතම නගරය වන අතර 2007 වන විට ජනගහනය මිලියන 1.9 කි. යුරෝපානු සංස්කෘතික අගනුවර ලෙස ට්‍රැන්සල්වේනියානි නගරයක් වන සිබියු තෝරාගන්නා ලදි. 2004 මාර්තු 29 දා රොමෙනියාව නේටෝ හා සම්බන්ධ වු අතර ලැයින් සංගමයේ ද සාමාජිකයෙක් වුහ. ඒ සමඟම ෆ්‍රැන්කොෆෝනියා, OSCE එක්සත් ජාතීන්ගේ හා සහායක සාමාජිකයෙක් වශයෙන් CPLP හි සිටී. රොමෙනියාව අර්ධ ජනාධිපති එක්සත් රාජ්‍යයකි.

මූලාශ්‍ර

යුරෝපා රටවල්
රුවන්ඩාව

රුවන්ඩා සමුහාණ්ඩුව 'කඳු දහසකයේ භූමිය' වශයෙන් ද හඳුන්වන අතර, නැගෙනහිර මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ ග්‍රේට් ලේන්ස් ප්‍රදේශයේ පිහිටි රටකි. එහි මායිම් වන්නේ උගන්ඩා, බුරුන්ඩි, කොන්ගෝ සමුහාණ්ඩුව හා ටැන්සානියාවයි. නිරක්ෂයට ලංවු නමුත් එහි උස් පිහිටීම නිසා සිසිල් දේශගුණයක් පවතී. එහි බිම ඉහළ තණ බිම් හා මධ්‍යම කඳු වලින් සමන්විතය. විශාල වන සත්ව ගහනය සහ දුර්ලභ කඳු සංචාරක කර්මාන්ත කෙරෙහි බලපා ඇති අතර එය රටේ ආර්ථිකයට විශාල දායකත්වයක් සපයයි. 1994 දී සිදු වූ විශාල මනුෂ්‍යය සමුල ඝාතන හේතුවෙන් එරට දැඩි ලෙස විදේශ රටවල අවධානයට ලක් විය. එම ඝාතනයන්ගෙන් මිනිසුන් 800,000 පමණ මිය ගියහ. එතැන් සිට රට ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වු අතර, වර්තමානයේ සංවර්ධනය වන රටවල්වලට ආදර්ශ‍යක් වෙයි. 2009 වර්ෂයේ සී එන් එන් රූපවාහිනී නාලිකාවේ, අප්‍රිකාවේ විශාලතම සාර්ථකත්වය ලෙස රුවන්ඩාව තුල ඇති වු ස්ථාවරත්වය, ආර්ථික වර්ධනය සහ අන්තර් ජාතික අනුවර්තනය නම් කර ඇත. එහි පවතින රජය අප්‍රිකාවේ වඩා කාර්යක්ෂම හා අවංක රජය ලෙස කැපී පෙනෙයි.රුවන්ඩාවේ අගනගරය වන කිගාලි අප්‍රිකාවේ පළමු නගරය ලෙස එහි ඇති පිරිසිදු බව, ආරක්ෂාව, ග්‍රාමීය ආරක්ෂක සැලැස්මයන 'වාසස්ථාන සන්නස' සම්මානයට පාත්‍ර විය. 2008 වර්ෂ‍යේ දී ලෝකයේ රටවල් තුලින් ස්ත්‍රීන්ගෙන් බහුතරයක් සැදුම් ලත් ජාතික ව්‍යවස්ථාදායකයක් පත් කර ගත් එකම රට ලෙස රුවන්ඩාව නම් කෙරුනි. 2009 නොවැම්බර් 29 වන දා රුවන්ඩාව පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ 54 වන සාමාජිකයා ලෙස පත් විය. පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුල අතීතයේ බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයට අයත් නොවු රටවල් 2 අතරින් එකකි රුවන්ඩාව.

ආශ්‍රිත 

මධ්‍යම අප්‍රිකාව
ශාන්ත ලුසියා

ශාන්ත ලුසියා නැගෙනහිර කැරිබියන් මුහුදේ පිහිටි දූපත් රටකි. එය අත්ලන්තික් සාගරයට මායිම් වේ. එය පිහිටා ඇත්තේ උතුරින් හා ඊසාන දෙසින් දුපත් වන සෙන්ට් වින්සන්ට් හා ග්‍රෙනඩයින්ස්, වයඹ දෙසින් බාබඩෝස් සහ දකුණින් මාටිනින් වලටය. එය වර්ග කි.මී. 620 (වර්ග සැතපුම් 385) සහ ජනගහනය 160,000 ක් වන අතර අගනුවර වන්නේ කැස්ට්‍රයිස් ය. මෙම දූපත් රාජ්‍යයන් ශ්‍රේෂ්ඨ පුද්ගලයන් වන ආතර් ලුවිස් හා ඩෙරෙන් බෝල්කොට් හට නිවහන විය. මෙය පළමු යුරෝපියානු ජනාවාසින් විසින් 'සෙන්ට් ලුසි ඔශ් සයිරන්ස්' ලෙස පසුව නම් කරන ලදි. ඔවුන් 1660 වර්ෂයේ දී ස්වදේශී කැරිබි ජනයා සමඟ ගිවිසුමක් අත්සන් කරන ලදි. බ්‍රිතාන්‍යයන් 1663 සිට 1667 දක්වා දුපතේ පාලනය ලබාගත් අතර පසුකාලීනව මෙම දුපත ප්‍රංශය සමඟ 14 වතාවක් යුද වැදුනු අතර, දුපතේ පාලනය නිරන්තරයෙන් වෙනස් විය. 1814 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් නිත්‍ය වශයෙන් මෙහි පාලනය තමන් යටතට ගත් අතර සෙන්ට් ලුසියා බටහිර ඉන්දියානුවන් අතර හෙලන් නමින් හැදින්විනි. මෙහි බ්‍රිතාන්‍ය නීතියට අනුව සම්පාදිත නීති පද්ධතියක් ඇත. අධිකරණය ස්වාධීන වන අතර සාධාරණ තීන්දු දෙයි. ආර්ථික පද්ධතිය ලෝකයේ පැවති මුල්‍ය බිඳ වැටීමට ඔරොත්තු දුන් අතර, පසුබෑම සංචාරක ව්‍යාපාරයට බලපෑම් ඇති කළේය. 1924 වර්ෂයේ නියෝජිත රාජ්‍යයක් ඇති වු අතර, 1958 සිට 1962 දක්වා මෙම දුපත බටහිර ඉන්දියානු සංගමයේ සාමාජිකයෙක් විය. 1979 පෙබරවාරි 22 වනදා සෙන්ට් ලුසියා පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ නිදහස් රටක් ලෙස පත් විය. මෙය ඔවුන් සෑම වර්ෂයකම ජාතික නිවාඩු දිනයක් ලෙස සමරන අතර මෙරට ලා ෆැන්කොෆොනියාහි ද සාමාජිකයෙකි.

දූපත් රටවල්
සවුදි අරාබියාව

සවුදි අරාබියාව, නිල වශයෙන් සවුදි අරාබි රාජධානිය යනු මැද පෙරදිග පිහිටි විශාලතම රටයි. එහි මායිම් වන්නේ උතුරින් හා ඊසාන දිගින් ජෝර්දානය හා ඉරානය නැගෙනහිරින් කුවේට්, කටාර්, බහරේන් හා එක්සත් අරාබි එමිරේට්ස්, ගිණිකොණ දිගින් ඕමාන් හා දකුණෙන් යේමනය වේ. පර්සියානු අගාධය ඊසානයට හා බටහිරට රතු මුහුද වේ. ජනගහනය මිලියන 28 වන අතර එය වර්ග කි. මී. 21 49 690 (වර්ග සැතපුම් 830 000) විශාලය. ඉස්ලාමය තුල ඇති පුජනීයම ස්ථානයක් වන මෙඩීනා හා මක්කම මෙහි ඇති බැවින් මෙය පුජනීය දේවස්ථාන 2 ඇති නගරය වශයෙන් ද හදුන්වයි. වර්තමාන රාජධානිය සොයා ගනු ලැබුවේ, අබ්දුල් අසීස් බින් සවුද් විසිනි. 1902 ඔහු‍ෙග් වෑයම නැරඹුන අතර අල් සවුද් පුරාතන නිවහන වන රියාද් සහ 1932 එය පිලිගැනුනු අතර හා ප්‍රත්‍යාගණනය කරනු ලැබු අතර එය සවුදි අරාබිය තුල උච්චාවචනයට ලක් විය. එහි ජාතික මුලාරම්භයක් 1744 පලමු සවුදි රාජ්‍ය ස්ථාපනය දක්වා දිව යයි. සවුදි ආර්ථිකයේ ප්‍රධානතම අපනයනය වන්නේ පෙට්ට්‍රෝලියම්ය. අපනයනයෙන් 90% හා 75% ක් රාජ්‍ය ආදායම සුභසාධන රාජ්‍යයන් ගොඩ නැගීමට ඉවහල් වි ඇත.

සටහන්
සිංගප්පූරු ජනරජය

සිංගප්පුරු සමුහාණ්ඩුව මැලේ අර්ධද්විපයේ දකුණු දිග වන කි.මී. 137 (සැතපුම් 85) උතුරු  නිරීක්ෂණයට ජොනෝ, මැලේසියන් රාජ්‍යයේ දකුණට සහ ඉන්දුනීසියානු රියු දුපත්වල උතුරින් (710.2 කි.මි. වර්ග) (වර්ග සැතපුම් 274.2) පිහිටි නගර රාජ්‍යයකි. ගිණිකොණ ආසියාවේ පිහිටි කුඩාම රාජ්‍ය වන අතර එය මොනාකෝ හා වතිකානුවට වඩා විශාලය. එය වර්තමානයේ ඇති එකම ස්වාධීන නගර රාජ්‍යයයි. සිංගප්පුරුව ප්‍රථම පන්තියේ ලෝක නගරයකි. එය විශේෂ වන්නේ ආසියානු රටවල් අතරින් ඉංග්‍රීසි භාෂාව මුල් භාෂාව වන එකම රටවන බැවිනි. එහි විවිධ ජාතීන්ට අයත් ජනතාවක් වෙසෙයි. ඔවුන් නම් චීන, මැලේ, ඉන්දියානු, යුරේනියානු, නොකේසියානු සහ විවිධ ජන වර්ගවල ආසියානුවන් ද වේ. විදේශිකයන් ද ඇතුළත්ව මුළු ජනගහනය මිලියන 4.99 කි. 36% ක් වන එරට විදේශීය ජනගහනය ලෝකයේ රටවල් වලින් ඉහළම අගයක් ගන්නා අතර, සේවා අංශයේ 50% දායකත්වය සපයයි. 1965 නිදහසට පෙර ද සිංගප්පුරුව නැගෙනහිර ආසියාවේ ධනවත්ම රාජ්‍යයක් වී සිටි අතර, එහි වෙළඳ වරායන් පිහිටීම හේතුවෙනි. 1965 ‍රටේ GDP ඒක පුද්ගල ආදායම ඇ.ඩො. 511 වන අතර ජපානය හා හොංකොංවලට පසු තුන්වන ඉහළම නැගෙනහිර ආසියාවේ රටයි. නිදහසෙන් පසු විදේශ සෘජු ආයෝජන හා රාජ්‍ය දියත් කරන ලද සැළසුම් හේතුවෙන් නව ආර්ථිකයන්, කර්මාන්ත, අධ්‍යාපනය, නාගරික සංවර්ධනය විය. සිංගප්පුරුව ඒක පුද්ගල ආදායම (GDP, PPP) අතින් ලෝකයේ 5 වන තැන සිටින අතර, ඒක පුද්ගල නාමික අගයෙන් 23 වන ස්ථාන‍යේ සිටී. මෙම නාගරීකරණය, මොනාකෝ රාජ්‍යය හැරුණු කොට ලෝකයේ ජනාකීර්ණම රටයි. මෙහි ඇත්තේ නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් වන අතර 1959 වර්ෂයේ සිට එහි පීපල්ස් ඇක්ෂන් පාට් (PAP) රටේ පාලනය ගෙන ගිය අතර එතෙක් පැවැති සෑම මැතිවරණයකදීම ජය ගත්හ. 

සිංගප්පුරුව
ස්ලෝවැක් සමුහාණ්ඩුව

ස්ලෝවැක් සමූහාණ්ඩුව  මධ්‍යම යුරෝපයේ පිහිටි රටකි. ජනගහනය මිලියන 5 ක් හා වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කි. මී. 49 000 (වර්ග සැතපුම් 19 000) කි. ස්ලොවෑන් මායිම් වන්නේ බටහිරින් චෙක් සමුහාණ්ඩුව හා ඔස්ට්‍රියාව, උතුරු පෝලන්තය, නැගෙනහිරින් යුක්රේනය හා දකුණු  හංගේරියාවටය. අගනුවර හා විශාලතම නගරය වන්නේ බ්‍රැට්ස්ලාවාය. දෙවන විශාලතම නගරය කෝසියෙස්ය. ස්ලොවැනියා යුරෝපියානු සංගමය, නේටෝ, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, OECD, WTO යුනෙස්කෝ හා අනෙකුත් අන්තර්ජාතික සංවිධානවල සාමාජිකයෙකි. 5 වන හා 6 වන ශතවර්ෂවලදී ස්ලාව් ගෝත්‍රිකයන් එරටට පැමිණි අතර පුරාණයේ දී අද ස්ලොවෑනින් ප්‍රදේශ බොහොමයක් සාමෝස් අධිරාජ්‍යයට මොරාවියා, හන්ගේරියානු අධිරාජ්‍යයය, ඔස්ට්‍රෝ  හංගේරියානු රාජ්‍යය හා චෙ‍ෙකාෆ්ලෝවෙනියාවට අයත්ව තිබුණි. 2 වන ලෝක යුද්ධයේ දී ස්ලොවෑන් රාජ්‍ය බිද නොවැටී පැවතුණ අතර 1939 – 1944 කාලයේ දී එය ජර්මානු නාට්ඕන්ගේ යැපෙන්නෙකු බවට පත් විය. 1945 සිට ස්ලෝකෙනියාව නැවතත් චෙකොෆ්ලෝවෙනියාවේ ප්‍රදේශයක් විය. 1993 ජනවාරි 1 වනදා ස්ලොවෙනියාව නිදහස් රාජ්‍යයක් විය. එරට ඇත්තේ ඉහල ආදායම් ආර්ථිකයක් වන අතර එය වේගවත්ම අගය EU හා OECD අතර වේ. මෙරට 2004 වර්ෂයේ දී යුරෝපියානු සංගමය හා 2009 ජනවාරි 01 වනදා යුරෝපීය කලාපය සමග එක් විය. යුරෝපියානු සංගමයේ, යුරෝපීය කලාපය, ස්නෙහන් ප්‍රදේශය හා නේටෝ හි එකම කොමියුනිස්ට් රාජ්‍ය ස්ලොවෙනියාව වේ.



මූලාශ්‍ර 

මධ්‍යම යුරෝපය
යුරෝපා රටවල්‎
ලෝකයේ රටවල්‎
සොලමන් දුපත්

සොලමන් දුපත් පැපෝවා නිව්ගිනියාවට බටහිරින්, මෙලිනීසියාවෙහි පිහිටි රටකි. එහි දුපත් 1000 ක් තිබේ. එහි වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කි.මී. 28,400 (වර්ග සැතපුම් 10,965 ) කි. අගනුවර වන්නේ හොනෙයිරා අතර එය ගොවාඩැල්කැනල් දුපතේහි පිහිටා ඇත. සොලමන් දුපත් මෙලනීසියානුවන් විසින් අවුරුදු දහස් ගණනකට පෙර ජනාවාස නොගෙන සිටි බැව් විශ්වාස කෙරේ. 1893, බ්‍රිතාන්‍ය රාජධානිය ‍සොලමන් දුපත් තම රැකවරණය යටතේ තබා ගත්හ. 2 වන ලෝක යුද්ධ සමයේ ඇමරිකානුවන් හා ජපන් ජාතිකයන් අතර දරුණු සටන් ඇති වු අතර සොලමන් දුපත් ව්‍යාපාරය 1942 – 1945 සහ ගොවාඩැල්කැනල් සටන ද විය. 1976 ස්වරාජ්‍යයට හිමි වු අතර නිදහස අවුරුදු 2 කට පසුව හිමි විය. සොලමන් දුපත් ව්‍යවස්ථාදායක රාජතන්ත්‍රයක් වන අතර, වර්තමානයේ 11 එලිසබෙත් රැජිනගේ පාලනයට යටත්ය. 1998 පටන් ජනවාර්ගික ගැටුම්, රාජ්‍ය අපචාර, අපරාධ සමාජීය ස්ථාවරත්වයට හානිදායක වී ඇත. 2003 වර්ෂයේ ජුනි මාසයේ ඔස්ට්‍රේලියානු අන්තර්ජාතික හමුදාවක් වන ප්‍රාදේශීය සහභාගිතා පදනම, සොලමන් දුපතට පැමිණ සාමය, නිරායුධ කිරිම් හා සිවිල් පාලනය ගොඩනගන ලදි.

මූලාශ්‍ර 

දූපත්
දූපත් රටවල්
ස්පාඤ්ඤ රාජධානිය

ගිනි (2005) – 32
HDI (2007) – 0.955 (ඉතා ඉහළ)
මුදල් - යුරෝ (E) (EVR)
කාල මණ්ඩලය - CET (UTC + 1)
ශ්‍රීෂ්ම සෘතුව (DST) – CEST (UTC + 2)
දින සැකැස්ම - dd . mm . yyyy
මං තීරැව - දකුණ
අන්තර්ජාල TLD - .es
දුරකථන සංකේත - 34

ස්පාඤ්ඤ රාජධානිය
පින්තුරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය - මරණින් එහා නොදන්නා තැන ඉදිරියේ
ජාතික ගීය
ස්පාඤ්ඤ සැලැස්ම
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - මැඩ්රීඩ් - 400 26' N 30 42' W
රාජ්‍ය භාෂාව - ස්පාඤ්ඤ
පිළිගත් ප්‍රාදේශීය භාෂා - ඇරනීසියානු, බැස්කි්‍යු, කැටලන් / වෙලන්කියානු, සහ ගැලිකියානු
ජන වර්ග - 88.0% ස්පාඤ්ඤ, 12.0% (රෝම, මොරොකන්, එකෝඩොරියානු, බ්‍රිතාන්‍ය) වෙනත් (2009)
රාජ්‍යය - පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රය සහ ව්‍යවස්ථාමය රාජාණ්ඩුව
රජු - ජුආන් කාර්ලස් I
අගමැති - ජෝස් ලුවිස් රොද්‍රිගස් ස‍පාටෙ‍රෝ (PSOE)
සැකැස්ම - 15 සියවස
රාජ වංශය - 1479
ව්‍යවස්ථාදායක රාජාණ්ඩුව - 1978
EV රාජ්‍යයට පැමිණිම - 1 ජනවාරි 1986
වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	504 030 Km2 
			195 364 sq mi
ජලය (%) – 1.04
ජනගහනය - 2010 තක්සේරැව - 45 989 016
ඝනත්වය	-	91.2 / Km2 
			231 / sq mi
GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 1.395 බිලියන
සාමාන්‍ය - $ 30 588
GDP (සාමාන්‍ය) - 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 1.602 ට්‍රිලියන 
සාමාන්‍ය - $ 35 116

මූලාශ්‍ර

ස්පාඤ්ඤය
ටැන්සානියා

ටැන්සානියා එක්සත් සමුහාණ්ඩුව 

ටැන්සානියාව, නිල වශයෙන් ටැන්සානියානු එක්සත් ජනරජය (), යනු නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ රටකි. එයට උතුරින් මායිම් වන්නේ කෙන්යාව සහ උගන්ඩාව වෙති; බස්නාහිරින් රුවන්ඩාව, බුරුන්ඩි, සහ කොන්ගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය වෙති; දකුණු දෙසින් සැම්බියාව, මලාවි, සහ මොසැම්බික් වෙති. රටෙහි නැගෙනහිර මායිම නිමැවී ඇත්තේ ඉන්දියානු සාගරයෙන් සහ අප්‍රිකාවේ උසම කන්ද වන, ඊසාන දිග ටැන්සානියාවේ කිලිමන්ජාරෝ වෙතිනි. ටැන්සානියා එක්සත් සමුහාණ්ඩුව දුපත් 26 කින් සමන්විතය. රටේ වර්තමාන ජනාධිපති ජතායා මිර්ෂෝ කික්වෙට් 2005 වසරේ දී පත් විය. 1996 සිට රටේ අගනුවර වන්නේ ඩොඩෝමාය. එහි පාර්ලිමේන්තුව හා රාජ්‍ය කාර්යාල පිහිටා ඇත. නිදහස් කාලය අතරතුර ඩර්සලාම් නගරය රටේ දේශපාලන අගනුවර විය. වර්තමානයේ එම නගරය ටැන්සානියා‍වේ ආර්ථික අගනුවර වේ. ඩාර්සලාම්හි රටේ ප්‍රධානතම වරාය පිහිටා ඇත. 1964 වර්ෂයේ රාජ්‍ය දෙකක එකතුවකින් ටැන්ගන්යිකා එක්සත් සමුහාණ්ඩුව හා සැන්සිබා ස්ථාපිත කල අතර, පසුව එය ටැන්සානියා එක්සත් සමුහාණ්ඩුව වශයෙන් නම් කෙරුණි.

ආශ්‍රිත

මූලාශ්‍ර

නැගෙනහිර අප්‍රිකාව
ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටුබේගෝ

ට්‍රිනිඩෑඩ් සමුහාණ්ඩුව සහ ටොබෑගෝ දකුණ කැරබියන්හි පිහිටි කොදෙව් රාජ්‍යයකි. එය පිහිටියේ ගිණිකොණින් දකුණු ඇමරිකන් ජනපදය වන වෙනුසිලාවේ සහ දකුණු ග්‍රෙනාඩාවටය. එය තම මුහුදුබඩ දේශ සීමා බාබඩෝස් ඊසාන දෙසින්, ගයනා ගිණිකොණින් සහ වෙනිසුවේලා දකුණට හා බටහිරට අනෙක් රාජ්‍යයන් හා බෙදා ගැනේ. ඒ රටේ වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කි. මී. 5,128 (වර්ග සැතපුම් 1980) වන අතර ප්‍රධාන ‍දුපත් 2 වන ට්‍රිනිඩෑඩ් හා ටොබෑගෝ ඇතුළුව නොයෙක් කුඩා බිම් කොටස් ද ඇතුලත් වේ. ට්‍රිනිඩෑඩ් වඩා විශාල හා ජනාකීර්ණව දුපත වන අතර, ටොබෑගෝ වඩා කුඩා වන අතර මුළු වර්ග ප්‍රමාණයෙන් 6% හා මුළු ජනගහනයෙන් 4% වන මිලියන 1.3 අඩංගු වේ. මෙම රාජ්‍ය සුළි සුළං සීමාවෙන් පිටත පවතී. 1802 ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් කාලයේ ට්‍රිනිඩෑඩ් හා ‍ටොබෑගෝ ස්පාඤ්ඤ ජනපදයක් විය. බ්‍රිතාන්‍යයන් අත්හැර දැමු පසු එය 1962 නිදහස ලැබීය. රටේ ආර්ථිකය පෙට්ට්‍රොලියම් හා ආශ්‍රිත නිෂ්පාදනයන් මත මුලික වේ. එහි මහා පරිමාණ කර්මාන්ත ‍රාමුවක් තිබෙන අතර එහි ස්ථාවරත්වය හේතුවෙන් එය පසුගිය අවුරුදු 5 තුල 7% වේගයෙන් වර්ධනය වී ඇත. මේ හේතුවෙන් එරට කැරබියානු රාජ්‍ය තුල එය මුලික ආර්ථික මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් වී ඇත. මෙරට සැණකෙළිවලට ප්‍රසිද්ධ අතර ස්ටිල්පන්, කැලිප්සෝ, සොකා සහ ලිම්බෝ නර්තන මෙහි උපත ලබා ඇත.

ආශ්‍රිත
උරුගුවායි

කාල මණ්ඩලය (UYT) (UTC – 3)
ශ්‍රීෂ්ම සෘතුව UYST (UTC – 2) 
මං තීරැව - දකුණ
අන්තර්ජාල LTD - .vy
දුරකථන සංකේත - +598

උරුගුවාසි නිල වශනේ උරුගුවායි පෙරදිග සමුහාණ්ඩුව වන අතර එය දකුණු ඇමරිකාහි ගිණිකොණ දෙසින් පිහිටා ඇත. එහි ජනගහනය මිලියන 3.3 වන අතර මිලියන 1.1 අගනුවර වන මොන‍්ටෙවීඩිටයා් හා ඒ ආශ්‍රිතව ජිවත් වේ. 88% ක් යුරෝපීයානු සංක්‍රමණිකයන්ය. එහි එකම මායිම උතුරැ බ්‍රසීලයෝ ජියෝග්‍රැන්ඩෙඩුසුල් වේ. බටහිරට උරැගුවායි ගග හා නිරිතට රියෝඩිලාප්ලාටා මෝය හා ආජින්ටිනාව ගග දෙපස හා ගිණිකොණ දෙසට දකුණු අත්ලාන්තික සාගරය වේ. වර්ග කිලෝමීටර මිලියන 0.176 වන මෙය සුරිනේම් වලට පසු බිම් ප්‍රමාණයෙන් දෙවන කුඩාම රාජ්‍යයයි. 1680 පෘතුගීසින් විසින් සොයාගත් කොලනියාඩෙල් සැක්‍රමෙන්ටෝ එහි ඇති පැරණිතම යුරෝපියානු ජනාවාසයයි. 18 වන ශතවර්ෂයේ මොන්ටවීඩියෝ ස්පාඤයන් විසින් සොයා ගත්තේ හමුදාමය බිමක් ලෙසය. ස්පාඤ ආජින්ටිනාව සහ බ්‍රසීලය සමග 1811 – 1828 පැවති අරගලයකින් පසු එරට නිදහස ලැබිය. එහි ව්‍යවස්ථාදායක ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් ඇති අතර ජනාධිපති විසින් රාජ්‍ය හා ආණ්ඩුව පාලනය කරයි. ආර්ථිකය විශාල ලෙස රදා පවතින්නේ කෘෂිකර්මය මතය. ලතින් ඇමරිකානු රටවල් අතර දුෂණය අවම රට ලෙස මෙය හැදින්වේ. දේශපාලන හා කම්කරැ නීති මෙම දේශය තුල වඩාත් නිදහස්ව පවති. දකුණු ඇමරිකාව ‍තුල ආර්ථික වශයෙන් විශාල ලෙස සංවර්ධනය වු රටකි. එහි ඒක පුද්ගල ආදායම හා ජිවන රටාව ලෝකයේ 47 වන ස්ථානය ගනී. 2007 වර්ෂයේ ලතින් ඇමරිකානු රට වන මෙය ජාතික මට්ටමෙන් සම අයිතීන් නීතිගත කොට ඇත.

උරැගුවායි පෙරදිග සමුහාණ්ඩුව
පින්තුරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය - නිදහස හෝ මරණය
ජාතික ගීය
සිතියම
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - මොන්ටවයිඩි‍ෙයා් - 340 53' S 560 10' W
රාජ්‍ය භාෂාව - ස්පාඤ්ඤ
ජන වර්ග - 98% යුරෝපීය, (ස්පාඤ්ඤ, ඉතාලි, වෙනත්), 1.5% මෙස්ටියෝ, 0.3% බටහිර අප්‍රිකානු, 0.2% ආසියානු (ලෙබනන්, චින, ජපන්)
රාජ්‍යය - ජනාධිපති සමුහාණ්ඩුව
ජනාධිපති - ජෝස් මුජිකා
උප ජනාධිපති - ඩැනිලෝ ඇසිටොරයි
නිදහස - බ්‍රසීල අධිරායය සිට
ප්‍රකාශ කිරිම - අගෝස්තු 25, 1825
ව්‍යවස්ථාව - ජුලි 18, 1830
වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	176 215 Km2 
			68 037 sq mi
ජලය (%) – 1.5
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 3 494 382
2002 ජන සංඛ්‍යාකය - 3 399 236
ඝනත්වය	-	19.8 / Km2 
			51.4 / sq mi
GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 42.624 බිලියන
සාමාන්‍ය - $ 12 784
GDP (සාමාන්‍ය) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 32.187 බිලියන
සාමාන්‍ය - $ 9 654
ගිනි (2006) – 45.2 (ඉහළ)
HDI (2007) – 0.865 (ඉහළ)
මුදල් - උරැආයන් පෙසෝ (UYV) (U‍ය්V)

මූලාශ්‍ර 

දකුණු ඇමෙරිකානු රටවල්
අසවෙනිස්ථාන් සමුහාණ්ඩුව

අසවෙනිස්ථාන් සමුහාණ්ඩුව 

ගිනි (2000) – 20.8 – 0.21 (පහළ)
HDI (2007) – 0.710 (මධ්‍යය)
මුදල් - අස්බෙකිස්ථාන් සම්
කාල මණ්ඩලය VZT (VTC + 5) 
ශ්‍රිෂ්ම සෘතුව (DST) නිරික්ෂණ නැත
මං තිරැව - දකුණ
අන්තර්ජල TLD - .Vz

අස්වෙනිස්ථානය නිල වශයෙන් අසවෙනිස්ථාන් සමුහාණ්ඩුව මධ්‍යම ආසියාවේ පිහිටි රටකි. එය මායිම් වන්නේ බටහිර හා උතුරට කසක්ස්ථානය නැගෙනහිර ක්රයිග්ස්ථානය හා නැගෙනහිර ටජින්ස්ථානය දකුණට අෆ්ගනිස්ථානය හා ටර්න්මෙනිස්ථානයටය. මුල් 16 වන ශතවර්ෂයේ දී නැගෙනහිර ටර්නින් භාෂාවන් කථා කල අස්බෙක් නොමෑඩ්වරැන් විසින් මෙම රාජ්‍ය අල්ලා ගත්හ. වර්තමානයේ අස්වෙතස්ථාන ජනගහනය අයත් වන්නේ අස්බෙස් ජන වර්ගයට අනුව ඔවුන් එම භාෂාව කථා කරයි. 198 ශතවර්ෂයේ දී අස්වෙනිස්ථානය රැසියානු රාජ්‍යයට එක් කල අතර 1924 වර්ෂයේ දී සෝවියට් සංගමයේ ව්‍යවස්ථාදායක සමුහාණ්ඩුවක් බවට පත් විය. එය නිදහස් සමුහාණ්ඩුවක් ලෙස 1991 පටන් පවතී. අස්බෙකිස්ථාන ආර්ථිකය මුලික වශයෙන් වෙළද භාණ්ඩ හා කපු, රත්තරන්, යුරේනියම්, පොටැසියම් සහ ස්වභාවික වායු මත යැපේ. එය වෙළද ආර්ථිකයකට මාරැවීමට ද පරමාර්ථ කොටගෙන තිබේ. රට ස්ථාවර ආර්ථිකයන් රදා පවත්වා ගන්නට උත්සාහ දරන අතර විදේශ ආයෝජකයින් ද වලක්වා ගෙන ඇත. මෙම ක්‍ර‍මයෙන් හා ස්ථිරව මාරැවිමට දරණ පනත අනුව 1995 ඔහු ආර්ථික වශයෙන් යහපත් ප්‍රතිචාර දක්වා නොමැත. අස්වෙනිස්ථානයේ පවතින මානව හිමිකම් පනත හා ඒක පුද්ගල නිදහස අන්තර්ජාතික සමාගම්වල විවේචනයට භාජනය වී ඇත. එහි 45% කට ආසන්න ජනගහනයක් දිනකට ඇ. ඩො. 1.25 කට වඩා අඩුවෙන් උපයයි.

අස්බෙනිස්ථාන සමුහාණ්ඩුව
පින්තුරය - කොඩිය
ජාතික ගීය - අස්බෙන්ස්ථාන සමුහාණ්ඩු ජාතික ගීය
සිතියම
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - ටැෂ්කෙන්ට් - 410 16' N 6a0 10' E
රාජ්‍ය භාෂාව - අස්බෙක්
පිළිගත් ප්‍රාදේශීය භාෂා - කරකල්පැක්
අභ්‍යන්තර ජන සන්නි‍ෙව්දන භාෂාව - රැසියානු
ජන වර්ග - 80.0% අස්බෙක්, 55% රැසියානු, 5.0% - 5.5% (30% ෆොල්ට්ස්, කෝඩෙල්, ජොන්සන්) ටාජික්, 3.0% කසාන්, 2.5% කරකල්පැක්, 1.5% ටැටාර්, 2.5% වෙනත්
රාජ්‍ය - ආඥාදායක රජය
ජනාධිපති - ඉස්ලාම් කැරිමොව්
අගමැති - ෂව්කට් මර්සියොයෙව්
නිදහස - සෝවියට්
සැකැස්ම - 1747
අස්බෙක් SSR – 27 ඔක්තෝම්බර් 1924
ප්‍රකාශයට පත් කිරිම - 1 සැප්තැම්බර් 1991
පිළිගැනීම - 8 දෙසැම්බර් 1991
සම්පුර්ණ කිරිම - 25 දෙසැම්බර් 1991
වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	447 400
			172 742
ජලය (%) – 4.9
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 27 600 007
ඝනත්වය	-	61.4  Km2 
			159.1 / sq mi
GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 71.61 බිලියන
සාමාන්‍ය - $ 2 634
GDP (සාමාන්‍ය) – 2008 තක්සේරැව - එකතුව - 27.918 බිලියන
එකතුව - $ 1 026
සාමාන්‍ය - $ 9 654
ගිනි (2006) – 45.2 (ඉහළ)
HDI (2007) – 0.865 (ඉහළ)
මුදල් - උරැආයන් පෙසෝ (UYV) (UYV)

සමුහාණ්ඩු
සැම්බියා

නිල වශයෙන් සැම්බියා සමූහාණ්ඩුව ලෙසින් හැඳින්වෙන, සැම්බියාව  යනු, දකුණු අප්‍රිකාවේ පිහිටි භූමියෙන් වටවූ රටකි. අසල්වැසි රටවල් වන්නේ උතුරු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කොන්ගෝ සමුහාණ්ඩුව, ඊසාන ටැන්සානියාව, නැගෙනහිර මලාව, දකුණු මොසැම්බික්, සිම්බාබ්වේ, බොට්ස්වානා හා නැම්බියා සහ බටහිරට ඇන්ගෝලා වේ. දකුණ මධ්‍යම කොටසේ පිහිටි ලුසානා එහි අගනුවර වේ. මෙය එකම හා දැනට පවතින අප්‍රිකානු රටවල්වලින් ජංගම දුරකථන නිෂ්පාදනය කරන රටයි. ජනගහනය වැඩි වශයෙන් අගනුවර වන ලුසානා‍හි වෙසෙන අතර කොපර්බෙල්ට් හි ද ජිවත් වේ. රයිනාන් තලසියා මෙහි උපත ලද්දෙකි. වසර දහස් ගණනට පෙර සැම්බියාව දඩයම්කරුවන් හා සංචාරක ගෝත්‍රතිකයන්ගෙන් ජනාවාස විය. 18 වැනි ශතවර්ෂයේ දී විටින් විට පැමිණි යු‍රෝපියානු ගවේෂකයින් විසින් සැම්බියාව (බ්‍රිතාන්‍යයින් 19 වැනි ශතවර්ෂය තෙක්) උතුරු රොඩේෂියාව තම ආරක්ෂිතයන් ලෙස අත්පත් කර ගත්හ. 1964 ඔක‍්තෝම්බර් 24 වැනිදා සැම්බියාව නමින් මෙම ප්‍රදේශයෙන් නිදහස ලැබිය. සැම්බියාව තනි පාලනයක් වශයෙන් ජනාධිපති කෙනන් තුන්ඩා විසින් පාලනය කරනු ලැබු අතර, ඔහුගේ අවුරුදු 27 පැවති සමාජවාදි පනත් හේතුවෙන් රටේ ආර්ථියට බාධා ඇති විය. විපක්ෂයේ බහු පාර්ශ්වික ඉල්ලීමට කේ තුන්ඩා එකඟ වූ අතර 1991 සාමය බලය ජය ගත්තේය. 1991 පටන් සැම්බියාව බහුපාර්ශවික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් පවතී. ඒඩ්ස් වර්තමානයේ එර‍ට පවතින ප්‍රධාන ගැටළුවකි. ඇස්තමේන්තු10% HIV ධනාත්මකය. ඒක පුද්ගල ආදායම ඇ. ඩො. 1150 (2008 ලෝක බැංකුව) වාර්තාගත 55% ජනතාව දිනකට ඇ. ඩො. 2 මත යැපෙමින් ජිවිකාව ගෙනයයි.

සමුහාණ්ඩු
සංස්ථාපිත ව්‍යවහාරය



නීතිගත සංස්ථා --සංස්ථාපිත පුද්ගලත්වය 
නීතිගත සංස්ථා වල එක් ප්‍රධාන නෛතික ලක්ෂණයක් වන්නේ ඒවාට වෙන ම නෛතික පුද්ගලත්වයක් හිමි වීම හෙවත් කෘතිම පුද්ගලයෙක් වීමයි. කෙසේ වෙතත් වෙන ම නෛතික පුද්ගලත්වය ඉංගී්‍රසි නීතිය තුල 1895 දී සාමි මංතී්‍ර මණ්ඩලය ූඅලඔමඔන ව. ූඅලඔමඔන ්‍ය ඡඔ. නඩුවේ දී තහවුරු කරන තුරු පිළිගැනීමට ලක් නොවීය. නමුත් වර්තමානයේ දී සමාගම් වෙනම නෛතිකත්වයක් ඇති ආයතනයක් ලෙස ලොව පුරා පිළිගැනීමට ලක් වී ඇත. 
වෙන ම නෛතික පුද්ගලත්වයක් පැවතීම නිසා විශෙෂයෙන් ම කුඩා පවුල් සමාගම් සම්බන්ධයෙන් නිතර ම අපේක්ෂා නොකල ප්‍රති විපාකයන් ඇතිවේ. 
ඹ ව ඹ නඩුවේ දී බිරිඳ විසින් සැමියාට එරෙහිව ලබා ගත් එළිදරව් නියෝගය සැමියාගේ ආයතනය සම්බන්ධයෙන් බල නොපාන අතර එය නියෝගයේ දක්වා නොමැති අතර් ඔහුගෙන් වෙනස් වන එකක් බවටත් අධිකරණය විසි තීන්දු කරන ලදී. 
ඟඅචඅඋරඅ ව ණඔරටහඑරන ංසසඋරඅනචඑ ඡඔ ළටඩ  නඩුවේ දී රක්ෂණ ආවරණයක් යටතේ හිමිකම ක් දැව සඳහා වූ එම රක්ෂණාවරණය අයිතිකරුගේ නමින් තිබී පසුව තමාට පූර්ණ වශයෙන් අයිති වූ සමාගමේ නමට පැවරීම නිසා පැවරුමට පසුව විනාශ වූ එම දැව තොගය සමාගමට අයිති එකක් මිස ඔහුට අයිති නොවන අතර තව දුරටත් ඒ සඳහා ඔහුට රක්ෂනීය බැඳීමක් නොමැති බවත් නිසා ඔහුට හිමිකම ක් නොමැතී බව තීන්දු විය.   
වෙන ම නෛතික පුද්ගලත්වය බදු සැලසුමවල දී ඒකාබද්ධ කණ්ඩායම් සඳහා වඩා නම්‍යශීලී ලෙස කටයුතු කිරීමට ඉඩ සලසන අතර බහු ජාතික සමාගම් වලට සිය එතෙර කාර්්‍යයන් හි වගකීම් කළමනාකාරීත්වයට අවස්ථාව ක් ලබාදේ. (ංඩඅමස ව ඡඅපඑ ඊනඩඋසටරඉඑස පලච බලන්න)
ඇතැම් විටක දී අධිකරණය විසින් සංස්ථාව නමැති කඩතුරාව බිඳ දමමින් ඒ පසුපස සිටිනන් පිළිබඳ සොයා බලා සෘජුවම වගකීම පවරයි. මේ සඳහා බොහෝ විට දිය හැකි උදාහරණ නම්  
•	සමාගම නමට පමණක් පවතින්ක් වන අවස්ථාවේ දී
•	සමාගම එහි සාමාජිකයනගේ සහ පාලකයන්ගේ නියෝජිතයෙකු පමණක් වන අවස්ථාවේ දී 
•	සමාගමේ නියෝජිතයෙකු යම් ප්‍රකාශනයක් හෝ ක්‍රියාවක් සම්බන්ධයෙන් පීද්ගලිකව ම වගකීම බාර ගන්නා අවස්ථාවේ දී
•	සමාගම වංචා සහගත ක්‍රියාවක හෝ වෙනත් වැරදි සගහත ක්‍රියාවක යෙදී සිටින අවස්ථාවේ දී 
•	ගිවිසුම හෝ නීතිය අර්ථකථනයේ දී තනි සමාගමට සීමා නොවී ඒකාබද්ධ කණ්ඩායම ට යොමු කිරීම 
•	නීිතිය මඟින් අවසර ලබා දී අවස්ථාවේ දී (උදා සමාගම් කොටස් කරුවන් පරිසර සංරක්ෂණ නීති කඩ කළ අවස්ථාවක දී)
•	බොහෝ විනිශ්චයන් හී දී සමාගම අනිවර්්‍යය බංකොලොත් භාවයකට පත්මෙින් තිබිය දී දිගටම කටයුතු කර ගෙන යන විටදී පුද්ගලික වෙළඳ පාඩු පිළිබඳ සැලකිලිමත් වන ලෙස අධ්‍යක්ෂකවරුනට බල කිරීම

නීතිය
වැඩිහිටි නීතිය

වැඩිහිටි නීතිය යනු වැඩිවන වැඩිහිටි ජනගහනය සම්බන්ධයෙන් බලපාන ඒ පිළිබඳ අවධානයක් යොමු කරන නීතියේ ක්ෂේත්‍රය යි.

ප්‍රභේදයන් 

වැඩිහිටි නීතිය සමන්ව්ත වන ප්‍රධාන ආකර තුනකි.

ඉඩකඩම් සැලසුම් සහ පරිපාලන බදු ප්‍රශ්ණ ද ඇතුළුව
 වෛද්‍යාධාර, අබලතාව සහ දිගුකාලීන රැකබලා ගැනීම
භාරකාරත්වය, සංරක්ෂණ සහ වගකීම් සහ විශවාසවනත කම

ඉහතින් දැක්වූ කරුණු වලට අමතර ව ඉඩකඩම් සැලසුම් කිරීම, අන්තිම කැමති පත්‍ර, භාර, භාරකාරත්වය, වැඩිහිටි අපවාදයෙන් ආරක්ෂා කිරීම, නොසැලකීම සහ රැවටීම, ජීවිතාන්ත සැලසුම්, සියලුම ආකාරයේ අබලතාවයන් සහ වෛද්‍යය පහසුකම්, විශ්‍රාමික සැලසුම්, සමාජ අරක්ෂණ ප්‍රතිලාභ, වෛද්‍යාධාර ආවරණ, වෛද්‍යාධාර සැලසුම්, (එක්සත් ජනපදයේ නම්) පාරිභෝගික ආරක්ෂණය, සාත්තු නිවාස, නි්වෙස් තුල රැකබලා ගැනීම, ඇටර්නි බලය, විශේ’ෂඥ හෝ වෛද්‍යය උපදෙස් සැලකිල්ල, ප්‍රකාශන සහ ඇටර්නි බලය, ගෙවල් හිමි/කුලී නිවැසි අවශ්‍යයතා, නිශ්චල දේපළ, උකස් ආධාර, විවිධ මට්ටමේ උපදෙස්, අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ උපදෙස් ලබා දීම සහ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම, බදු ගෙවීම්, වෙනස්කම් සැලකීම වැනි ක්ෂේත්‍ර වැඩිහිටි නීතියට ඇතුළත් වේ.

වැඩිහිටි නීතියේ ඉතිහාසය 

ඇමෙරිකානු වැඩිහිටි පණත (ුංං) හිටපු ජනාධිපති ලිනඩන් බී. ජොන්සන් විසින් 1965 ජූලි මස 14 වන දින නීතියක් බවට මුලින්ම අත්සන් කරන ලද අතර (එම වර්ෂයේ දීම මෙඩිකෙයාර් ආයතනය පිහිටුවන ලදී) එය සෞඛ්‍යය සහ මානව සේවා දෙපාර්තමේන්තුව තුළ මහළු පරිපාලන ආංශය (ංුං) පිහිටුවීම සඳහා මහෝපකාරී විය. ඇමෙරිකානු වැඩිහිටි පණත මෙම ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රජා පාලනය සහ සේවා වැඩසටහන් පර්යේෂණ සඳහා මුදල් සැපයීම ආදර්ශණ සහ පුහුණු වැඩසටහන් සඳහා ජනපද රාජ්‍යයන් ට බලය පවරා ඇත. 1972 දී ඇමෙරිකානු වැඩිහිටි පණත සංශෝධනය කරමින් වැඩිහිටියන් සඳහා ජාතික පෝෂණ වැඩපිළිවෙලක් එකතු කරන ලදී. ඇමෙරිකානු වැඩිහිටි පණත සිය රෝගී වූ හෝ අබල දුබලතාවන් ඇති වයස්ගත ආදරණීයයන් රැක බලා ගනීමට දුෂ්කරතාවන් ඇති සිය දහස් ගණනක් වූ පවුල් සාමාජිකයින්ට අධාර කිරීම අරමුණු කරගෙන 2000 වර්ෂයේ දී ජාතික පවුල් රැකවල් ලබාදීමේ ආධාරක වැඩසටහන ඇතුළත් කිරීමට නැවත වරක් සංශෝධනය කරන ලදී. මෙම වැඩසටහන උපදේශණ සේවා, ආධාරක කණ්ඩායම් සහ වෙනත් ප්‍රජා මූලික සේවා වැනි රාජ්‍යය සහ ප්‍රාදෙශීය ආයතන අතර ඒකාබද්ධ සේවාවන් සඳහා මූල්‍යයමය ප්‍රතිපාදන සපයනු ලබයි. මෙම සේවාවන් දුබල සහ වයස්ගත සාමාජිකයන් සඳහා රැකවරණය සැලසීම කේන්ද්‍ර කර ගෙන ඇත. තව ද මෙම වැඩසටහන මඟින් අවුරුදු 18 හෝ ඊට අඩු දරුවන් සඳහා රැකවරණය සලසන වැඩිහිටි නෑදෑයන් සිටින පවුල් ඒකක සේවාවන් සැපයීම ද සිදු කරයි. වැඩිහිටි නීතිය සහ සම්බන්ධ වෘත්තීන් වැඩිහිටි නීති ක්ෂේත්‍රයේ වර්ධනය වෙමින් පවතින වෘත්තීන් වන්නේ නීතීඥ, නීති සහයක, නීති ලෙඛකාධිකාරී, මනෝ චිකිත්සක, රැවරණ සපයුම්කරු, මූල්‍යය සැලසුම්කරු, ප්‍රතිපත්ති සම්පාදක සහ නීතිවේදී ප්‍රතිලාභ විශේෂඥ, හොඳම ව්‍යාපාරික මණ්ඩලය, නීතිපති කාර්යාලය, පාරිභෝගික ආරක්ෂක ඒජන්සිය, දේශපාලනය ගැන අවධානයෙන් සිටින කණ්ඩායම්, සෞඛ්‍යය රැකවරණ සපයන්නන්, පරීක්ෂක, අවමංගල්‍යය සැලසුම්කරුව, මැසිවිලි උපදේශක, අයථාභාවිතය සහ වංචා පරීක්ෂක, අධ්‍යාපක, නිෂ්පාදන වර්ධක, ප්‍රවාහන පහසුකම් සැපයුම්කරු, විනෝදාස්වාදය සහ සංචාරක මඟ පෙන්වන්නන්, දේපළ නියෝජිත, උකස් තැරැව්කරු, රක්ෂණය සපයන්නන් සහ වැඩිහිටි සහායක වැනි වෘත්තීන් ය. ඕනෑම වෘත්තීය ක්ෂේත්‍රයකට මහළු වෙමින් පවතින සමාජය ට ප්‍රතිලාභයන් සැලසිය හැකිය.

සටහන්