Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
සබ්මැරීනය

සබ්මැරීනයක් යනු ජල ප්‍රවාහන යාත්‍රාවකි.මෙයට දිය යටදී නිදහසේ ක්‍රියා කළ හැකිය. සබ්මර්සිබ්ලයක ඇති සීමිත ක්‍රියාවලට වඩා වෙනස් ක්‍රියාවලියක් මෙහි අන්තර්ගත වේ.සබ්මැරීනය යන වචනය බොහෝ විට යෙදෙන්නේ විශාල ස්වයංපාලක මිනිසුන් ගමන් කරන යාත්‍රාවකටයි. කෙසේ වුවත් ඓතිහාසිකව හෝ අනියම් ලෙස සම්බැරීනය යන්න කුඩා හෝ මධ්‍ය ප්‍රමාණයේ යාත්‍රාවන්ට,දුරස්ථ පාලක වාහනයන්ට,රොබෝවන්ට ද යෙදිය හැකිය.සබ්මැරීන යන වචනයට ඇත්තේ නාම විශේෂණ අර්ථයකි.එනම් මුහුද යට යන අරුත යි.එනමුත් සබ්මැරීන් ඉංජිනේරු විද්‍යාව හා සබ්මැරීන් කේබල් යන වචන සබ්මැරීන් යන්නෙහි මුලික අර්ථය හා අදාළ නොවේ.සබ්මැරීන් යනු සබ්මැරීන් බෝට්ටු යන්නේ කෙටි යෙදුමයි.

ඓතිහාසික හේතුන් නිසා සබ්මැරීන බෝට්ටු ලෙසද හැඳින්වේ. මෙයට හේතුව නැවකින් මුහුදට හෙලන යාත්‍රා බෝට්ටු ලෙස හැඳින්වීමයි. මුල් සබ්මැරීන දියත් කෙරුනේද මේ ආකරයටයි.

ඉංග්‍රීසි යෙදුමක් වන යු බෝට් යන්න හටගෙන ඇත්තේ ජර්මන් බසින් සබ්මැරීනයට යොදන නම අධාරයෙනි. `U-Boot`, යන්නේ අදහස වන්නේ මුහුද යට බෝට්ටුව යන්නයි.

පරීක්ෂණාත්මක සබ්මැරීන බිහිවී තිබුණ ද සබ්මැරීන සැලැස්ම දියත් වුයේ 19 වැනි ශතවර්ෂයේ දීය. පළමු ලෝක යුද්ධ සමයේ දී සබ්මැරීන බහුල ලෙස භාවිතා විය.ඒවා භාවිත වුයේ මෙවැනි කාර්යයන් සදහාය. සතුරු නෞකා හෝ සබ්මැරීන වලට පහරදීම,ගුවන් යානා භාරක නෞකා ආරක්ෂාවට,බාධක පැමිණවීම යනු ඒවාය. තවද බැලිස්ටික් මිසයිල සබ්මැරීන න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාර සඳහා ද නැවත පිරික්සුම් සඳහා සහ විශේෂ භට කණ්ඩායම් අබිරහස් ලෙස යෙදවීම සඳහා ද යොදා ගැනේ. සාමාන්‍ය ජනයා මේවා යොදා ගන්නේ සාගර විද්‍යාව,බේරා ගැනීම්,නිරීක්ෂණ සහ පහසුකම් නිරීක්ෂණය/නඩත්තු කටයුතු සඳහා ය. සබ්මැරීන විශේෂ ලෙස යොදා ගන්නේ මුහුද යට සෙවීම් සහ බේරාගැනීම්, මුහුද යට අලුත්වැඩියා කටයුතු ආදිය සදහාය. සබ්මැරීන සංචාරක සහ අධ්‍යයන පර්යේෂණ සඳහා ද යොදා ගැනේ.

සබ්මැරීන සතුව විවිධ හැකියාවන් පවතී.ස්වයංක්‍රියව පාලනය කිරීමට ඇති හැකියාව මෙන්ම එක් පුද්ගලයෙක් හෝ දෙදෙනකු සමඟ පැය කිහිපයක් ක්‍රියාත්මක වීමේ සිට මාස හයක් පමණ ක්‍රියාත්මක වීමට ඇති හැකියාව දැක්විය හැකිය. මෙයට උදාහරණයක් ලෙස රුසියානු ටයිපූන් පංතිය දැක්විය හැකිය. සබ්මැරීන වලට මිනිසුන්ට යා නොහැකි ස්ථානවල පවා ක්‍රියාත්මක වීමේ හැකියාව පවතී. වර්තමාන ගැඹුරු දිය සබ්මැරීනවල මූලාරම්භය සනිටුවන් වන්නේ බාතිස්කේප් වලිනි,එනම් එය කිමිදුම් කුටියේ වර්ධන අවස්ථාවකි.
   
බොහෝ විශාල සබ්මැරීනවල සිලින්ඩරාකාර බඳක්,කෝණික කෙරවලවල් සහ සිරස් ව්‍යුහයක් සහිත බෝට්ටුවක් අඩංගු වේ.මෙය සාමාන්‍යයෙන් නැව මැද පවතී.මෙහි සන්නිවේදන හා සංවේදන උපකරණ සහ පරීක්ෂක අඩංගු වේ.නවීන සබ්මැරීන වල මෙම ව්‍යුහය රුවල ලෙස හැඳින්වේ. පැරණි ආකෘතිවල මෙහෙයුම් ස්ථානයක් දැකිය හැකිය. වෙනම ස්ථාපනය වු,සබ්මැරීන කඳ ට ඉහළින් පීඩන වැස්ම කෙටි පරීක්ෂණයන් යෙදීම සඳහා භාවිතා විය.

සබ්මැරීනයේ කෙළවර අවර පෙත්ත සහ ද්‍රවගතික පාලක වරල් පත් අන්තර්ගත විය.කුඩා සහ ගැඹුරු කිමිදුම් සබ්මැරීන මෙම සාම්ප්‍රදායික ආකෘතියෙන් බැහැර විය.
වෙරළාශ්‍රිත භූගෝල විද්‍යාව

වෙරළාශ්‍රිත භූගෝල විද්‍යාව  වනාහි,  වෙරළෙහි භෞතික භූගෝල විද්‍යාව (එනම් වෙරළාශ්‍රිත භූ-රූප විද්‍යාව, භූ විද්‍යාව සහ සාගර විද්‍යාව) සහ  මානව භූගෝල විද්‍යාව (සමාජ විද්‍යාව සහ ඉතිහාසය)  යන ද්වයයම ඇතුළත්ව, සාගරය හා භූමිය අතර ගතික අතුරු-මුහුණත පිළිබඳ අධ්‍යයනය වේ. වෙරළාශ්‍රිත ඛාදන ක්‍රියාවලිය, විශේෂයෙන්ම රළ තරංග ක්‍රියාව, අවසාදිත සංචලනය සහ කාලගුණය පිළිබඳ  සහ මානවයන් වෙරළ හා සමගින් අන්තර්ක්‍රියා පවත්වා ගෙන යන්නේ කෙලෙසද යන දේ ගැන අවබෝධයක් ලබා ගැනුම,  මෙයට ඇතුලත් වෙයි.

රළ තරංග ක්‍රියාව සහ අනුතීර ප්ලාවිතය

වෙරළතීරය සංචලනයෙහි හා එය හැඩතල ගැනුමෙහි  ප්‍රාථමික හේතුකාරක වන්නේ විවිධවූ ශක්ති ප්‍රමාණයෙන් යුතුවූ රළ තරංග නිරන්තරයෙන් (තොරතෝංචියක් නොමැතිව) වෙරළ තීරය හා ගැටීමයි. මෙම ක්‍රියාවලිය බෙහෙවින් සරල බවක් දැක්වූවද, රළ තරංගයන්හී හා ඒවා ගැටෙන ගල් පර්වතයන්හී විවිධත්වයන් නිසා අතිශයින් විවධාකාර හැඩතල නිර්මාණය වෙයි.

රළ තරංග විසින් ඇති කරන බලපෑම ඒවා‍ සතු ශක්ති ප්‍රමාණය මත රැ‍ඳේ. ප්‍රබල හා විනාශකාරී ලෙසින්ද හැඳින්වෙන රළ තරංග ජනිත වන්නේ අධි-ක්‍රියාකාරී වෙරළ තීරයන්හී වන අතර, සාමාන්‍යයෙන් ශීත සෘතුයෙහි ඇති වේ. වෙරළෙහි ඇති අවසාදිත නැවත මුහුදු පත්ලට රැගෙන යමින් එහි ප්‍රමාණය අඩු කරන ප්‍රවණතාවයක් ඒවා දක්වයි. සංස්කරණාත්මක, දුබල රළ තරංගයන් සුලබ ලෙස හමුවන්නේ අව-ක්‍රියාකාරී වෙරළ තීරයන්හී වන අතර ඒවා බොහෝ විට ජනිත වන්නේ ග්‍රීෂ්ම සෘතුව තුලදීය. විනාශකාරී රළ තරංග මගින් සිදු කරන දෙයට  ප්‍රතිවිරුද්ධය සිදු කරන මේවා වෙරළ ගැටියට අවසාදිත ගොඩ ගැසීම උපකාරයෙන් වෙරළෙහි ප්‍රමාණය ඉහළ නංවති.

ඉතා වැදගත් පරිවහණ යාන්ත්‍රණයක් නිර්මිත වන්නේ  රළ තරංග වර්තනය හේතුවෙනි. රළ තරංග වෙරළෙහි ගැටීම ලම්බකව (සෘජු කෝණාකාර ලෙසින්) සිදුවන්නේ ඉතාමත් විරල ආකාරයට බැවින්, වෙරළ වෙත ජලයෙහි ඉදිරි සංචලනය (රළ පහර) සිදුවන්නේ ඇල කෝණයකිනි. කෙසේවුවද, ජලය ආපසු හැරී යාම (රැල්ල ආපසු යාම) සිදුවන්නේ වෙරළට සෘජු කෝණාකාරව බැවින්, වෙරළෙහි ද්‍රව්‍යය පාර්ශ්විකව චලනය කෙරුමෙහි අවසන් ප්‍රතිඵලයක් නිරික්ෂණය කෙරේ. මෙම සංචලනය හැඳින්වෙන්නේ වෙරළ ප්ලාවනය ලෙසිනි. කෙළවරක් නොමැතිව සිදුවන රළ පහර හා රැල්ල ආපසු යෑම වක්‍රය නිසාවෙන් සිදුවන වෙරළ ප්ලාවනය සියලු වෙරළවල් හී නිරීක්ෂණය කල හැක.
බරාජ් (කාලතුවක්කු)



රූරා යා හැකි බරාජ් (කාලතුවක්කු) වල විකසනය

පෙරළමින් චලනය කල හැකි බරාජ් (කාලතුවක්කු)

ස්ථාවර සහ පෙට්ටි බරාජ් (කාලතුවක්කු)

වාසි සහ අවාසි

පළමු ලෝක යුද්ධය

දෙවන ලෝක යුද්ධය

වදනෙහි භාවිතය සහ අවභාවිතය

සටහන්

ආශ්‍රීත

බාහිර සබැඳි

කාලතුවක්කු ක්‍රියාකාරිත්වය
සජිත් ප්‍රේමදාස

සජිත් ප්‍රේමදාස යනු  ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥයෙකි. ඔහු,  හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය සඳහා වත්මන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී වරයෙක් වන අතර  ශ්‍රී ලංකාවේ විපක්ෂ නායකකද වෙයි. ඔහු, හිටපු ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති  රණසිංහ ප්‍රේමදාස  ගේ පුත්‍රයා වන අතර අධ්‍යාපනය ලබා ඇත්තේ කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලය සහ ආර්ථික විද්‍යාව හා දේශපාලන විද්‍යාව පිළිබඳ ලන්ඩන් ශාස්ත්‍රාලයය වෙතිනි.

දේශපාලනය

එ.ජා.පයේ ඡන්ද වලින්,
2000දි 83% ඡන්ද ප්‍රතිශතයකුත්,
2001දි 82% ඡන්ද ප්‍රතිශතයකුත්,
2004දි 84% ඡන්ද ප්‍රතිශතයකුත්,
2010දි 89% ඡන්ද ප්‍රතිශතයකුත්
ලබාගෙන ඇත.

ජන සුවය
1994 වසරේදී ආරම්භ කල ජන සුවය පදනම මගින්, ජනතාවට දියුණු වීම සඳහා අවස්ථාවන් සලසා දීම සිදු කරනු ලබයි,,,

සසුනට අරුණ
2600 වන ශ්‍රී සම්බුද්ධත්ව ජයන්තියට සමගාමීව, දිවයිනේ බෞද්ධ විහාරස්ථාන සහ දහම් පාසල් සංවර්ධනය කරනු වස්, සජිත් ප්‍රේමදාස මහතා විසින් සසුනට අරුණ නමින්, නව ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භ කරන ලදී.

මේවාද බලන්න
 රණසිංහ ප්‍රේමදාස

දේශපාලක - ශ්‍රී ලංකා
1967 උපත්
රවී කරුණානායක

රවින්ද්‍ර සන්ද්‍රේශ් කරුණානායක මහතා ශ්‍රී ලංකාවේ වත්මන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි. ඔහු වරලත් ගණකාධිකාරි උපාධිධාරියෙකුද වේ.

 දේශපාලක - ශ්‍රී ලංකා
දයාසිරි ජයසේකර

ජයසේකර පතිරන්නැහැලාගේ දයාසිරි පද්මකුමාර ශ්‍රී ලාංකික නීතිඥයෙක් සහ දේශපාලකයෙකි.

අධ්‍යාපනය:-නාරම්මල මයුරපද  මධ්‍ය මහා විදුහලේ අධ්‍යාපනය ලබා, නීතිවේදී උපාධිය ලබා ඇත.

දේශපාලනය:-

2010 මැතිවරණයෙන් ඡන්ද 132,949 ලබා රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාට පමනක් දෙවැනි විය. පඩුවස්නුවර
ආසනයේ 43.42% ප්‍රතිශතයක් එ.ජා.පයට ලබාදීමට ඔහුට හැකිවිය.

පසුව ඔහු 2013 වසරේදී එ.ජා.පයෙන් ඉවත් වී එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය වෙත එක් විය.

2015 අගෝස්තු මහ මැතිවරණයෙන් කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයෙන් මනාප ඡන්ද 133,832 ලබාගනිමින් පාර්ලිමේන්තුවට තේරී 
පත්වුනු අතර මේ දක්වා රජයේ ක්‍රීඩා ඇමති ධූරය දරයි.

1969 උපත්
ජීවමාන ජනයා
ජීවත්වන්නෝ
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලංකික දේශපාලනඥයෝ
එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්
ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්
චරිත කතා
නව දිල්ලිය

නව දිල්ලිය (හින්දි = නායි දිල්ලි) ඉන්දියාවේ අගනගරයයි. 

1911 දෙසැම්බර් 15 වැනිදා මුල් ගල් තබන ලද නව දිල්ලිය 20 වන සියවසේ ප්‍රසිද්ධ බ්‍රිතාන්‍ය නගර ශිල්පීන් දෙදෙනෙකු වූ එඩ්වින් ලුටියන්ස් සහ හර්බට් බේකර් විසින්ද සැලසුම් කර ඇත. පසුව 1931 පෙබරවාරි 13 වැනි දින අර්වින් ආදීපාද වයිස්රෝයි විසින් නගරය නිල වශයෙන් විවෘත කරන ලදී. සුවිසල් රුක් සෙවණැති මාර්ගවලින් හෙබි නව දිල්ලි නගරයේ රටේ ප්‍රධාන ආයතන සහ ගොඩනැගිලි රාශියක් පිහිටා ඇත. භුමි ප්‍රමාණය වර්ග කි.මී. 42.7 කි.අලංකාර තැන් ඇත.එය ලෝකයේ වේගයෙන්ම වර්ධනය වන නගර වලින් එකකි.ඉන්දියාවේ දෙවෙනියට විශාලම නගරය වෙයි...

ඉන්දියාව
හැනෝයි

හැනෝයි නගරය වියට්නාමයේ අගනගරය වන අතර එරට දෙවන විශාලතම නගරය ද වේ. එහි ජනගහනය මිලියන 6.5 ක් වේ. 1010 සිට 1802 දක්වා හැ‍ෝයි නගරය එරට ප්‍රධානතම දේශපාලනික නගරය වුහ. න්ග්‍යුන් ඩයිනට්සි කාලයේදි කියු විසින් හැනෝයි නගරය අග නගරය ලෙස බලවත් අපකිරිතියකට පත් විය. කෙසේ වෙතත් හැනෝයි නගරය ප්‍රංශ ඉන්ඩොවිනා වේ අගනගරය ලෙස 1902 සිට 1954 දක්වාත් 1954 සිට 1976 දක්වාත් උතුරැ වියට්නාමයේ අගනගරය ලෙස පැවතුනා.

හැනෝයි නගරය රතු ගංගාවේ දකුනු ඉවුරේ පිහිටා ඇති. එහි පිහිටා සම්බන්ධිකරණය හහා හෝ චි මින් ගරයට 1760km ක් උතුරින් වේ.

20101 ඔක්තෝම්බර් මාසය එම නගරය නිර්මාණය වි වසර 1000 සපුරයි. ෆ්‍රොමර්ස් ගමනාගමන මගපෙන්විම පෙන්වා දෙන්නේ 20101 සුපිරි නවාතැන ගලසයි.

වියට්නාමය
අගනගර
කත්මන්ඩු

කත්මණ්ඩු යනු නේපාලයේ අගනගරය සහ විශාලතම නාගරික ප්‍රදේශය වේ. එම නගරය පිහිටා ඇත්තේ හිමාලයේ කත්මණ්ඩු මිටියාවතේය. එයට බද්ද වුනු තවත් නගර දෙකක් තිබේ. එය පටාන සහ ලාලිත්පුර ලෙස හඳුන්වයි. කිලෝමිටර 5 ක් ගිනිකොන දිශාවෙන්ද (පැරණි ගෘහ නිරමාණ ශිල්පයට අයත් නගරයකි) භත්තපුර් කි.මි 14 ක් හා නැගෙනහරින් ද පිහිටා තිබේ. එය K.T.M නොහොත් ට්‍රයිසිට් යනුවෙන් හඳුන්වයි. කත්මණ්ඩු නගරය මුහුදු මට්ටමේ සිට මි. 1400 ක් උසින් පිහිටා ඇති මේ නගරය, ගෝලාකාර හැඩයකින් ද යුක්තය. මධ්‍යම නේපාලයේ පිහිටා තිබෙන මෙම නගරය ප්‍රධාන කඳු හතරකින් වට වි ඇත. ඒ කඳු මුඳුන් නම් ගිවපුරිත පුල්චයිකු. නගුරජුන් සහ චන්ද්‍රගිරි නම් වේ. 2001 වන විට 6 71 846 ක ජනගහනයක් එහි වාසය කළේය. කත්මණ්ඩු දිස්ත්‍රික්කය සහ අවට දිස්ත්‍රික්ක තුනක ජනගහණ ඝනත්වය වර්ග කිලෝමිටරයට 97 දෙනෙක් පමණ වේ. එහෙත් කත්මණ්ඩු නගරය තුළ ජනගහන ඝනත්වය වන්නේ වර්ග කිලෝමිටරයට 13 500 ක් වේ. එය නේපාලයේ විශාලතම ජනගහන ඝනත්වය වන අතර සමස්ථ ජනයාගෙන් 20% ක් පිරිසක් හෙක්ටයාර් 5067 ක ජිවත්වේ. (අක්කර 12 520).

කත්මණ්ඩු නගරය නේපාල පෙඩරල් ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමුහ ආණ්ඩුවේ අගනගරය පමණක් නොවන අතර එය මධ්‍යම ප්‍රදේශයේ මුලස්ථානයද වේ. පරිපාලන කලාප 14 කින් සමන්විත සංවර්ධිත ප්‍රදේශ 5 කින් මේ නගරය මුල් තැන ගනි. එය මධ්‍යම පලාතේ කලාප 3 ක් වශයෙන් නම් කර තිබේ. එනම්, බග්මනි, නාරායනි, සහ ජනක්පුර් වේ. කත්මණ්ඩු නගරය බක්මති කලාපයේ පිහිටා තිබේ.

නේපාලය
තිම්පු

තිම්පු හෝ තීම්ඵු (;  ), හෙවත් කලින් උච්ඡාරණය කල පරිදි තිම්බු, යනු භූතානයේ අගනගරය සහ විශාලතම නගරයයි. එය පිහිටා ඇත්තේ භූතානයේ මධ්‍යම බටහිර ප්‍රදේශයේය. එය වටකරගෙන ඇති නිම්නය භූතානයේ එක් ද්සොන්ඛාග් පරිපාලනමය ඒකක වලින් එකක් වන තිම්පු දිස්ත්‍රික්කයයි. තිම්පු නගරය භූතානයේ අගනුවර බවට ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබූයේ 1961 වසරේදීය. 2005 වසර වන විට එහි ජනගහනය 79,185ක් වූ අතර සමස්ත තිම්පු දිස්ත්‍රික්කයේම ජනගහනය 98,676ක් විය.

භූතානයෙදී වැන්ග් චූහෝ තිම්පු චූ ලෙස හඳුන්වන රයිදාක් ගංගාවේ බටහිර ඉවුරේ ඇති නිම්නයේ උතුරු-දකුණු දෙසට පාර්ශවිකව විහිදුනු ආකාරයට නගරය පිහිටා ඇත. තිම්පු නගරය  සිට  දක්වා වූ උන්නතාංශ පරාසයක විහිදී ඇත. සාමාන්‍යයෙන් අගනගරයකට ගුවන්තොටුපලක් තිබුනද තිම්පු අගනුවර ගුවන්තොටුපලක් නොමැත. එහෙත්  පමණ දුරින් පිහිටි පැරෝ ගුවන්තොටුපළ සමග නගරය මාර්ගයකින් සම්බන්ධ කර ඇත.

තිම්පු නගරය භූතානයේ දේශපාලනික සහ ආර්ථික මධ්‍යස්ථානය වන අතරම දැවැන්ත කෘෂිකාර්මික සහ සත්ව නිෂ්පාදන පදනමක්ද ඇති නගරයකි. තිම්පු නගරය රටේ දල ජාතික නිෂ්පාදිතයෙන් 45%කට හිමිකම් කියයි.සංචාරක කර්මාන්තය රටේ ආර්ථිකයට දායකත්වයක් සැපයුවද එය දැඩි ලෙස සීමා කර තිබේ. ඊට හේතුව වන්නේ සම්ප්‍රදාය, සංවර්ධනය සහ නවීකරණය යන ඒවා අතර සමබරතාවයක් පවත්වාගැනීමයි. තිම්පු නගරයේ දේශපාලනික වැදගත්කමින් යුතු ගොඩනැගිලි රැසක් ඇත. රට තුල අලුතෙන්ම ස්ථාපනය කරන ලද පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ සංකේතය වන ජාතික සභාව සහ රජුගේ නිල නිවස වන නගරයට උතුරින් පිහිටා ඇති දෙචෙන්චොලින්  මාලිගය ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. තිම්පු නගරය සංවර්ධනය කිරීම සඳහා "තිම්පු ව්‍යුහ සැලැස්ම" (Thimphu Structure Plan) නමින් නගර සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් 1998 වසරේදී ඇරඹිණි. තිම්පු නිම්නයේ නොඉඳුල් පරිසරය ආරක්ෂා කිරීමද එහි එක් අරමුණකි. ලෝක බැංකුව සහ ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව විසින් මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා මූල්‍යාධාර සපයයි.

භූතානයේ සංස්කෘතියට අදාළ සාහිත්‍යය, ආගම, සිරිත් විරිත්, සාම්ප්‍රදායික ජාතික ඇඳුම්, ආගමික ස්ථානවල ආගමික කටයුතු, සංගීතය,  නැටුම් ආදී දේ තිම්පු නගරයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම විද්‍යාමාන වේ. ත්ශේචු යනු භූතානයේ වැදගත් උත්සවයක් වන අතර චාම් නැටුම් ලෙස හැඳින්වෙන වෙස් මුහුණු නැටුම් ඊට සමගාමීව තිම්පු නගරයේදී දැකිය හැක. එම උත්සවය භූතාන දිනදර්ශනයට අනුව නියම වන දින හතරක කාලය තුල සැප්තැම්බර් සහ ඔක්තෝබර් මාස වලදී සමරනු ලබයි.

මූලාශ්‍ර 

භූතානය
තිම්පු
ඕටවා

ඔටාවා යනු කැනඩාවෙහි අග නගරය වේ.

එය ඔන්ටේරියෝ ප්‍රාන්තයේ පිහිටා ඇත. 
නගරය පිහිටා ඇත්තේ ඕටවා නදියේ දකුණු ඉවුරේය. ඔන්ටේරියෝ හා කියුබෙක් පළාත් වල දේශසිමාව වෙන්වන්නේ මේ ඕටවා නදියනි.

කියුබෙක්හි අසල්වැසි නගරය ඔටාවා නදියේ උතුරු වෙරළට මුහුණලා පාලම් කිහිපයකින් සම්බන්ධ වු ගාටිනෝ නගරයයි. එම නගර දෙක හා අවට ප්‍රදේශ හදුන්වන්නේ ජාතික අග්‍ර දේශය නමිනි. මෙම නගර දෙක සබා දෙකකින් පාලනය වුවත් ෆෙඩරල් භුමි ප්‍රදේශ පාලනය වන්නේ ජාතික අග්‍ර කොමිසම මගිනි. ෆෙඩරල් ඒකාබද්ධ රාජ්‍යයේ වගකීම වන්නේ ෆෙඩරල් ආණ්ඩුවේ සැලසුම් කිරිම් හා පාලනාධිකාරියේ වගකිම් සොයා බැලිමයි.

අගනගර
කැනඩා
බිජිං

බිජිං නොහොත් පිකිං යනු උතුරු චීනය හා මහජන චීන සමුහාණ්ඩුවේ අග නගරයයි. මෙම නගරයේ නාගරික කටයුතු පාලනය වන්නේ මධ්‍යම රජය මඟිනි. බිජිං නගරයේ සිමාවන් ලෙස හෙබයි පලාතේ උතුර. බටහිර, දකුණු හා නැගනෙහිරින් සුලු ප්‍රමාණයක් හා ටියාන්ජින් නගරයේ ගිණිකොණත් සිමා වේ. බිජිං යනු චීනයේ ඇති පැරණිතම නගර හතරෙන් එක් නගරයකි.
          
බිජිං යනු මහජන චින සමුහාණ්ඩුවේ ප්‍රධාන පාලන නගර හතරෙන් දෙවන විශාලතම නගරයයි. එය ප්‍රධාන නගරය හා උප නගරය 16 කින් හා ග්‍රාමිය ප්‍රදේශ දෙකකින් ද යුක්ත වේ. බිජිං යනු ගමනා ගමනයේ කේන්ද්‍රස්ථානයකි. දහස් ගණන් දුම්රිය මාර්ග හා මහාමාර්ග බිජිං නගරය පුරා විහිදි පවති. ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් සදහා ද කේන්ද්‍රස්ථානය වන්නේ බිජිං නගරයයි. මහජන චින සමුහාණ්ඩුවේ අධ්‍යාපනික, දේශපාලනික හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය වන්නේ ද බිජිං නගරයයි. ඒ අතරට ෂැංහයි හා හොංකොං ආර්ථික ක්ෂේත්‍රයන් ප්‍රධාන තැනක් ගනි. 2008 වසරේ ඔලිම්පික් තරගාවලිය සඳහා සත්කාරක නගරය වුයේද බිජිං නගරයයි.

සටහන් 

| Beijing
|}
{|
ටෝකියෝ

(, ), නිල වශයෙන් , යනු ජපානයේ ඇති ප්‍රාන්ත 47 කින් එකකි. ජපානයෙහි ප්‍රධාන දුපත වන හොංෂු දුපතේ නැගෙනහිර පෙදෙසට වන්ව එය පිහිටා ඇති අතර,   ඊසු  දූපත් සහ ඔගසවාරා දූපත්  එයට අයත් වේ. ටෝකියෝ පුරවර නගරය 1943 දි නිර්මාණය වුයේ ටෝකියෝ ප්‍රාන්තය (ටෝකියෝ-ෆූ) සහ ටෝකියෝ නගරය ඒකාබද්ධ කිරීමෙනි. ටෝකියෝ පුරවර රජය විසින්, එක් එකක් වෙනම නගරයක් ලෙසින් පාලනය වන ටෝකියෝහි විශේෂ කොට්ඨාශ  විසි-තුනක් පාලනය කෙරෙන අතර, මෙයට පෙරදී ටෝකියෝ නගරය ලෙස පැවැති ප්‍රදේශය මෙන්ම ප්‍රාන්තයෙහි බටහිර පසට වන්නට පිහිටි  මහ නගර 39 ක්  ද සහ පිටතින් පිහිටි දිවයින් සමූහ දෙකක්ද අයත් වේ. පුරවර ටෝකියෝව, ජපානයෙහි  අගනගරය සහ විශාලතම පුරවර ප්‍රදේශය වෙයි. 

විශේෂ නගරයන්හි ජනගහය මිලියන 8 ක් ඉක්මවා ඇති අතර සමුහයක් ලෙස ගත් කල මිලියන 12 ක් වේ.ටෝකියෝ යනු විශාල පිරිසක් ජිවත් වන නරගයක් වන අතර එය මිලියන 35 ත් 39 ත් අතර වව අතර ලෝකයේ ප්‍රධානතම ආර්ථික කේන්ද්‍රරස්ථානය ලෙස හදුන්වන්නේ 2008 දි  DPD හි අගය ට්රිලියන US$ 1.479 ක් වු හෙයිනි.

ආශ්‍රිත
 නගෝයා

මූලාශ්‍ර

ජපානය
ජපානයේ නගර
අගනගර
‍සෝල්

සෝල් යනු කොරියානු රාජ්‍යයේ අග නගරය හා ප්‍රධානතම නගරය වේ. එහි ජනගහනය මිලියන 10 ඉක්මවන අතර ලෝකයේ ඇති විශාලතම නගරයක් වේ. සොල් ජාතික ප්‍රධාන පෙදෙසෙට ඉන්චියෝන් නගරය හා මිලියන 24.5 ක ජනගහනයකින් යුත් ජියාන්ජි පළාත ද ඇතුළත්ය. ඒ වාගේම මෙය ලොව දෙවනියට විශාලතම නගරය ද වේ. දකුණු කොරියානු ජනනගහනයෙන් හරි අඩක්ම ජීවත් වන්නේ සෝල් නුවරයි. සෝල් නුවරින් 1/4 කට ආසන්න පෙදෙසක් රටේ ආර්ථික, දේශපාලනික හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථාන ලෙස සැලකෙයි.

කොරියා මහද්විපයේ මධ්‍යයට වන්නට හැන් නදිය අසබඩ සෝල් නුවර පිහිටා ඇත. මෙය බු.ව 18 දි මේක්ජි තක කොරියාවේ රාජධානි 3 න් 1 ක් විය. වර්තමානයේ එය ගිනිකොන දිග සෝල් නුවර නම් වේ. පසුව කොරියානු අධිරාජ්‍යයෙකු වන ජෝසන් අධිරාජ්‍යයාගේ පාලන සමයේ කොරියාවේ අග නගරය බවට සෝල් නුවර පත්විය. කොරියානු ඉතිහාසයට අනුව සහශ්‍රයකටත් වඩා පැරණි චැන්ඩියෝකගන්, න්වාසියොන් බල කොටුව, ජොන්ග්මියා සිද්ධස්ථානය හා ජේසන් අධිරාජ්‍යයාගේ සොහොන ලෝක උරුමයන් සුරැකිමේ සංවිධානය මඟින් පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයක් ලෙස නම් කරනු ලැබ ඇත.

සටහන් 
{|

|-

|Seoul
|-
{| 

දකුණු කොරියාව
අගනගර
ඩුබායි

ඩුබායි ( ; )  යනු එක්සත් අරාබි එමිර් රාජ්‍යයේ ඇති එමිරේට හතෙන් එකකි. එය අරාබි අර්ධද්වීපයේ   අරාබි බොක්කට දකුණට වන්නට පිහිටා ඇත.විශාලතම ජනගහනය ජිවත් වන්නේ ඩුබායි හි  වන අතර එය අබුඩාබි වලට පසුව භුමි ප්‍රදේශ ප්‍රමාණය අනුව දෙවන විශාලතම එමිරේටයයි. රටෙහි  ෆෙඩරල් ජාතික කවුන්සිලයෙහිදී ජාතික වැදගත්කමක් ඇති කාරණා වලදී නිෂේධ බලය භාවිත කල හැක්කේ බුබායි හා අබුඩාබි යන ඒමිරේට් දෙකට පමණි. 

ඩුබායි පිළිබඳව මුල්ම ලිඛිත සඳහන 1095 දී හමුවන වන අතර, ඩුබායි නගරය නමැති මුල්ම ජනාවාසය  පිළිබඳව 1799 සිට දැනුවත්ව ඇත. ඩුබායි උපචාරනුකූලව පිහිටුවීම 19වන සියවස මුල් භාගයේදී සිදු කරන ලද්දේ බානි යස් හි අල් අබු ෆලාසා වරිගය විසින් වන අතර,  1892 දී  එක්සත් රාජධානිය  විසින් ඩුබායි හි ආරක්ෂාව පිළිබඳ වගකීම භාර ගන්නා විටදීද  ඩුබායි නගරය එම වරිගයේ පාලනය යටතේ පැවතිණි. එහි භූගෝලීය පිහිටීම හේතුවෙන් එය වැදගත් වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් කෙරුණු අතර 20 වන සියවස ආරම්භය වන විට එය වැදගත් වරායක් බවට පත්ව තිබුණි. නව මුදල් ඒකකයක් පිහිටවූවීම සඳහා,  අළුතෙන් නිදහස ලැබූ රටක් වූ  කාටාර් හා 1966 දී  නගරය එක්වූ අතර, එම වසරෙහිදීම තෙල් සොයා ගන්නා ලදි. තෙල් ආර්ථිකය විසින් විදේශීය සේවකයන්ගේ මහත් විසල්  ආගමනයකට මග පාදමින්, නගරය 300% ක විහිදුමකට ලක් කරමින් හා තෙල්  පිළිබඳ විදේශීය ලැදිකම් කැටුව ඒමට සමත් විය. නවීන ඩුබායි එමිරේටය නිර්මාණය කරන ලද්දේ  1971 දී එක්සත් රාජධානිය ප්‍රදේශය හැර දා යෑමෙන් පසුවය. මෙම අවස්ථාවෙහිදී, ඩුබායි,  අබුඩාබි සහ අනෙකුත් එමිරේට පහක් එක්ව, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය පිහිටුවන ලදී. ජෙබෙල් අලි අවට, 1979 දී  නිදහස් වෙළෙඳ කලාපයක් පිහිටුවන ලද අතර, විදේශීය සමාගම් වලට සීමා බන්ධන රහිතව ශ්‍රමිකයන් ආනයනයද මූල ධනය අපනයනයද සඳහා අවකාශ සැලසීය. 1990 දී සිදුවූ  ගල්ෆ් යුද්ධය නිසා නගරය කෙරෙහි සෘණ මූල්‍ය බලපෑමක් ඇතිවූයේ, තැන්පතුකරුවන් විසින් ඔවුන්ගේ මුදල්  ආපසු ගත් අතර වෙළෙඳුන් ඔවුන්ගේ වෙළෙඳාම අත් හැර යෑමද නිසා වන අතර, ඉක්බිතිව දේශපාලන වාතාවරනය වෙනසකට ලක් වීම හේතුවෙන්  නගරය ප්‍රකෘති  තත්ත්වයට පත්ව සඵල දියුණුවට ලක් විය. 

ඩුබායි හි ප්‍රධානතම ආර්ථික සාධකය‍ තෙල් කර්මාන්තය වුවත් වර්තමානයෙහි එහි ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ග ලෙස සංචාරක කර්මාන්තය, ස්වභාව සෞන්දර්යය සහ වාණිජ සේවා ප්‍රමුඛ තැනක් ගනි. ඩුබායි වෙළෙඳපොළ ප්‍රධාන පසුබැමකට ලක්වීමේ අත්දැකීම් ලැබුවේ 2008 හා 2009 වසර වලදි සිදුවුයේ ලෝක ආර්ථිකය කඩා වැටීමත් සමගිනි. එය 20% කින් නිවැරැදි කර ගැනිමට 2011 දි අපේක්ෂා කරයි.

අගනුවර
එක්සත් අරාබි එමීර් රජ්‍යය
කාබුල්

කාබුල් නගරය ඇෆ්ගනිස්ථානයේ අගනගරය හා විශාලතම නගරය වන අතර එය කාබුල් පළාතේ පිහිටා ඇත. නවතම දත්ත වලට අනුව එහි ඒ නාගරික ජනගහනය 1925548 ක් පමණ වේ.

කාබුල් නගරය ආර්ථික වශයෙන් මෙන්ම සංස්කෘතික වශයෙන් ද ප්‍රධාන තැනක් ගන්නා අතර මුහුදු මට්ටමින් අඩි 5900 ක්  (1800m) උසින් පිහිටයි. මෙම නගරය හින්දු කුෂ් කදුවැටිය හා කාබුල් නදිය අතර පිහිටා ඇත. මෙම නගරය අවම කන්දගාර්, හර්ට් හා මසාර් ෂාරිෆ් පිහිටටා ඇති අතර වෘතාකාර අධි‍ෙව්ගී මාර්ග වලින් සම්බන්ද කම් පවත්වයි. ජලාලාබද් හා පාකිස්ථාන‍ේ පෙෂාවාර් නගරයට දිවෙන මාර්ග වල ආරම්භයක් කාබුල් නගරයයි.

1978 සිට කාබුල් හි ප්‍රධාන නිෂ්පාදන වන්නේ යුද්දායුද, රෙදිපිළි. ගෘහ භාණ්ඩ හා බිට් සිනි කර්මාන්තයයි. 2001 දි ඇෆ්ගනිස්ථානය ඉස්ලාමිය සමුහාන්ඩුව පිහිටුවීමත් සමගම වෙල  කටයුතු වල නිෂ්පාදනය ඉහළ ගියේය.

ඇෆ්ගනිස්ථානය
හවානා

හවානා නරගය කියුබාවේ අගනගරය වේ. එමෙන්ම ප්‍රධාන වරාය හා ආර්ථික මධ්‍යස්ථාන ද වේ. මෙම නගරය කියුබාවේ පිහිටි පළාත් 14 න් එකකි. හවානාහි පිටිසර ජනගහනය මිලියන 2.4 ක් වන අතර නාගරික ජනගහනය මිලියන 3.7 කි. එය කියුබාවේ විශාලතම නගරය වන අතර කැරිබියානු රාජ්‍යයේ දෙවන විශාලතම නගරයයි. එමෙන්ම නගරයේ බටහිරින් හා දකුණින් මුහුදු තිරය පිහිටා ඇති අතර එහි මැරිමෙලෙනා, ගුවානා බාකෝවා, හා එටරිස් නම් ප්‍රධාන වරායන් තුනක් ද වේ. නගරයේ දකුණේ සිට උතුරට ආමන්ඩෙයාර්ස් නදිය සෙමින් ගලාබසින අතර, ෆ්ලොරිඩා දෙසින් කි.මී. කිහිපයක් බටහිරට වන්නට මුහුදට ගලා බසි. ජනගහනය වර්ධනය විම හේතුවෙන් 1959 දී නගරයේ ජනගහනය වර්ධනය සීමා කරන ලදී.

1592 දී ස්පාඤ්ඤයේ දෙවන පිලිප් රජු හවානා නගරය ප්‍රධාන නගරයක් ලෙස හැඳින්වූවේය. 1634 දී රාජ්‍ය නියාමයෙන් එය වර්තමාන ලෝකයේ පටන්ගැන්ම වශයෙන් ද, බටහිර ඉන්දියාවේ කොටුබැම්ම ලෙස ද ප්‍රචලිත කරවිය. ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් තම ආරක්ෂාව තර කොට 1553දී එවකට ආණ්ඩුකාරවරයාගේ නිල නිවාස හවානා නගරයට රැගෙන ආහ. හවානා නගරය අගනගරය බවට පත් වුණි. ආරක්ෂාව තර කර ගැනිමට ප්‍රධාන හේතුව වුයේ ඉංග්‍රිසින්, ප්‍රංශ මෙන්ම ලන්දේසි මුහුදු කොල්ලකරුවන් දහසය වන ශතවර්ෂයේදී හවානා නගරයට පහර දිමයි. හවානා වරායේදි මේන් නැමැති ඇමරිකානු යුධ නැව ගිල්විම හේතුකොට ගෙන ස්පාඤ්ඤය හා ඇමරිකානුවන් අතර යුද්ධ ආරම්භ විය.

සටහන් 

{|

අගනගර
කයිරෝ

]]
කයිරෝ යනු ඊජිප්තුවේ අගනගරය වන අතර අප්‍රිකාවේ හා අරාබි ලෝකයේ විශාලතම නගරයයි. තවද මෙය ලෝකයේ වැඩිම ජනගහන ඝනත්වයක් දක්නට ලැබෙන නගරවලින්ද එකකි. මෙයට පල්ලි දහස් නගරය යන විරුදාවලියද භාවිත කෙරේ. කයිරෝ නගරය ඉතාලියේ දේශපාලනික, සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය ද වේ. එය දසවැනි ශතවර්ෂයේ පිහිට වු අතර එය වර්තමානය වන විට පුළුල් ප්‍රදේශයක් බවට පත්වි ප්‍රධානතම නගරය බවටද පත්වී ඇත. කයිරෝ නගරය අතීතයේ ඊජිප්තුවට ඒකාබද්ධව පැවතුණු අතර පිරමීඩවලට මෙම නගරය ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි.

ඉපැරණි විශාලතම චිත්‍රපට හා සංගිත කර්මාන්තය කයිරෝ නගරයේ පිහිටුවා ඇති අතර ලොව දෙවන පැරණිතම උසස් අධ්‍යාපන ආයතනය වන අල් අසාර් විශ්ව විද්‍යාල ද මෙහි පිහිටා ඇත. අන්තර්ජාතික මාධ්‍ය, වෙළෙදාම් හා සංවිධාන ද රාජ්‍ය අංශයේ ප්‍රධාන කාර්යාල රැසක් ද මෙහි පිහිටා ඇත. ඈත අතීතයේ සිට කයිරෝ නගරය අරාබි ජාතින්ගේ නිජ බිම බවට පත්ව ඇත.

සටහන් 

{|

අගනගර
ජකාර්තා

ජකාර්තා යනු ඉන්දුනීසියාවේ අග නගරය හා විශාලතම නගරය වේ. ජන ගහනය 8 490 000 ක් වන අතර භුමි ප්‍රමාණය වර්ග කි.මි 661 ක් වේ. මෙම නුවර, ජාවා දුපත්වලට වයඹ දිගින් පිහිටා ඇත. ජකාර්තා නුවර එරට ආර්ථික, සංස්කෘතික හා දේශපාලනික මධ්‍යස්ථානයද වේ. එය ඉන්දියාවේ හා ගිනිකොන දිග ආසියාවෙ ජනප්‍රියම නගරයයි. තවද ලොකයේ දොළොස්වැනි විශාලතම නගරය වන්නේ ද ජකාර්තා නුවරයි. ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශයක් වන ජේඩොජෙටේබෙක් යනු ලොව දෙවන විශාලතම නගරයයි.

ගෝලියකරණ හා ලෝක නගර අධ්‍යයන කණ්ඩායම් ජාලයේ සමීක්ෂණයට අනුව 2008 දි ගෝලිය නගරයක් ලෙස මෙම නගරයද ලැයිස්තුගත විණි. ජකාර්ත් යන්න තැනී ඇත්තේ ජය කාර්තා යන නමිනි. එහි තේරුම නම් සම්පුර්ණ ජයයි.

සන්ඩා රාජධානිය පිහිටවූයේ හතරවැනි සියවසේදීය. එය වෙළෙද වරායක් ලෙස නම් කෙරිණි. එය ලන්දේසින් නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ ප්‍රධාන නගරය ලෙස ජකර්තා නුවර පත් කළහ. දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු නිදහස ලද මෙම නගරය පසුව ඉන්දුනිසියාගේ අගනුවර බවට පත්විය. ජකාර්තා නුවර අතීතයේ සිට විවිධ නම්වලින් හැඳින්විණි. ඒ කේලප (397-1527) ජකර්තා (1527-1619) බටාපියා (1619-1924) හා ජකාර්තා (1942-1927) වශයෙනි.

සටහන් 

{|
ඉන්දියාව
කුවේට් නගරය

කුවේට් නගරය කුවේට්හි අගනගරය ව අතර විශාලතම නගරය ද වෙයි. කුවේට් නගරය තුළ ජනගහනය 63600 (2006 සංගණනය) වන අතර නගරයෙන් බැහැර ප්‍රදේශ වල ජනගහනය මිලියන 2.38 ක් වේ. පර්සියානු මුහුදු බොක්කේ ඉව්ර අසල රටේ හදවත බදු පෙදෙසක කුවේට් නගරය පිහිටා ඇති අතර මජ්ලිස් අල් උම්මා නම් කුවේට් පාර්ලිමේන්තුවද, රාජය කාර්යාල, නිල නිවාස, ප්‍රධාන කාර්යාල සහ බැංකු ද පිහිටා ඇත. කුවේට් නගරය එමිරයේ දේශපාලනික, ආර්ථික. සංස්කෘතික කේන්ද්‍රය වේ.

කුවේට් නගරයේ වෙළෙද හා ගමනාගමන අවශ්‍යතා සපයන්නෙ කුවේට් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපල මිනා අල් සුවේක් මිලා අල් අහමඩ් නමැති වරායන් දෙකෙනි. එම වරායන් පර්සියානු බොක්කේ සිට 50 දුරින් පිහිටා ඇත.

අගනගර
රියාද්

රියාද් යනු සෞදි අරාබියේ අග නගරය හා විශාලතම නගරය වෙයි. රියාද් පළාතේ අග නගරය වන අතර එය ඓතිහාසික නගරය වන නෙජ්ඩ් හා අල් සමාටා අතර පිහිටා ඇත. එය අරාබි අර්ධද්විපයේ මධ්‍යයේ විශාල කදු මුදුනක පිහිටා ඇති අතර ජනගහනය 4 854 000 වේ. එලෙසම පුදේශයේ මිලියන 6 ක් වන ජනතාවට ප්‍රධාන නගරය වන්නේ ද රියාද් නගරයයි. නාගරික ප්‍රදේශ 15 කට බෙදා‍ඇති රියාද් නගරය පාලන වන්නේ රියාද් නගරාධිපති යටතේ පාලනය වවන රියාද් නගර සභාව හා රියාද් සංවර්දන අධිකාරිය විසිනි. රියාද් සවර්න අධිකාරියේ ආණ්ඩුකාර සල්මන් බින් අබ්දුල් අසිස් කුමාර යටතේ පාලනය වේ. මේ වන විට එහි නගරාධිපති වන්නේ 1998 පත් වු අබ්දුල් ඉබ්න් අල් මග්‍රින් කුමාරා විසිනි.

අගනගර
ඒඩ්‍රියන් බෘඩි

ඒඩ්‍රියන් බෘඩි (උපත අප්‍රේල් 14, 1973 ) ඇමෙරිකානු නළුවෙකි. රොමන් පොලොන්ස්කි ගේ  “ද පියානිස්ට්“(2002) චිත්‍රපටියේ රඟපෑමෙන් පසුව ඔහු ලෝක ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. Acadamy සම්මාන උලළේ හොඳම නළුවා ලෙස පිදුම් ලැබීමට සමත් වූ ,අවුරුදු 30 ට අඩු එකම පුද්ගලයා වීමට ඔහු වාසනාවන්ත විය.

විශ්‍රාම ලත් ඉතිහාස මහාචාර්යවරයෙකු වූ එලියට් බෘඩිගේ සහ ජනමාධ්‍ය වේදිනියක වූ  සිල්වියා ප්ලැකි ගේ පුත් වූ බෘඩි උපත ලැබුවේ නිව්යොර්ක් හිදිය. පෝලන්ත ජාතිකයෙකු වූ බෘඩි ගේ පියා යුදෙව්වකු විය. කතෝලික පියකුට හා යුදෙව් මවකට උපන් බෘඩි ගේ මව හැදී වැඩුනේ හන්ගේරියාවේ බුඩපේස්ට්හිය .

විෂ්මිත ඒඩ්‍රියන් ලෙස කුඩා කළ මිතුරන්ගේ සාද වලදී ඔහු මැජික් දර්ශන ඉදිරිපත් කළේය. බෘඩි ගේ දෙමාපියන් ඔහු ඇසුරු කළ දඩබ්බර මිතුරන්ගෙන් ඔහුව ඈත් කරනු පිණිස ඔහුව නිව්යෝර්ක් හි Fiorello H. LaGuardia High School of Music & Art and Performing Arts පාසලට ඇතුලත් කළහ.

1992 දී බෘඩි දරුණු රිය අනතුරකට මුහුණ දුන්නේය. එහිදී ඔහු පදවා ගෙන ගිය මෝටර් සයිකලය කාරයක ගැටී බෘඩි විසිවී ගොස් පදික වේදිකාවක් මතට වැටිණි.එමෙන්ම ඔහු ක්‍රියාදාම ජවනිකා රඟපෑමට ගොස් නාසය තුන් වරක් බිඳ ගත්තේය. එමෙන්ම “Summer of Sam” චිත්‍රපටියේ රූගත කිරීම් වල දී ද නැවතත් නාසය කඩා ගත්තේය.

1973 උපත්
අල් පසීනෝ

ඇල්ෆ්‍රඩො ජේම්ස් පසීනො (උපත April 25, 1940) ඇමෙරිකානු ජාතික නාට්‍ය හා චිත්‍රපට නළුවෙකු වන අතරම ඔහු  අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි . The Godfather ත්‍රිත්වයේ මයිකල් ක්ලෙනේ ලෙස රඟපෑමෙන් පසුව ඔහු වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. සොනි වොර්සික් ලෙස Dog Day Afternoon, ටෝනි මොන්ටානා ලෙස “Scarface”, කාර්ලිටො බිරිගනෙට් ලෙස 1993 දී Carlito's Way, ෆ්‍රෑන්ක් සර්පිකො ලෙස “Serpico”, ලියුටිනන්ට් ක්ලොනල් ෆෑන්ක් ස්ලේඩ් ලෙස “Scent of a Woman”, Lt. වින්සෙන්ට් හැන්නා ලෙස “Heat” සහ රෝයි කෝන් ලෙස “Angels in America” යන චිත්‍රපටි වල ඔහු රඟපෑවේය .1992 දි හොඳම නළුවා ලෙස Scent of a Woman චිත්‍රපටයේ රඟපෑමට  ඇකඩමි සම්මානය හිමි විය.මීට පෙර ඔහුගේ නම හොඳම නළුවා සම්මානයට හත් වරක් නිර්දේශ වී ඇත.

         
අල් පසීනෝ උපත ලැබුවේ  නිව්යොර්ක්හිදී ඉතාලියානු හා අමෙරිකානු සම්භවයක් සහිත දෙමව්පිය යුවලකටය. අල් පසීනෝගේ වයස අවුරුදු දෙකේ දී ඔහුගේ දෙමව්පියන් වෙන් වුහ. ඉන්පසුව ඔහුගේ මව, ඇයගේ දෙමාපියන් සමඟ වාසයට ගියාය. ඔහුගේ පියා රක්ෂණ සමාගමක අලෙවි නිලධාරියකු ලෙස රැකියාව කළ අතර ඔහුට අයිතිව තිබූ Pacino's Lounge ආපන ශාලාව 1992 දී වසා දැමිණි.ඔහු නිව්යොර්ක් හි   Fiorello H. La Guardia High School of Music and the Arts හි ශාඛාවක් වූ   High School of Performing Arts  පාසලට  ඇතුල් විය. එහිදී ඉංග්‍රිසි භාෂාව හැර අනෙක් සියලුම විෂයන් වලින් අසමත් වූ ඔහු පාසලෙන් නෙරපනු ලැබිණි.මෙහිදි තම මව සමඟ ඇතිවූ ආරවූලකදී උරණ වී ඔහු නිවසින් පළා ගියේය. එතැන් පටන් ජීවත් වීම සඳහා විවිධ රැකියා ගණනාවක ඔහු නිරත විය. පණිවිඩකාරයකු ,කොන්දොස්තරවරයකු ,කසල ශෝධකයකු ,ලිපිකරුවකු ලෙස ඔහු සේවය කළේය.

නිව්යොර්ක් රඟහලේ බිම්මහලේ නාට්‍යවල රඟ පෑ ඔහු Herbert Bergh of Studio හා සම්බන්ධ විය. පසු කාලයකදී ඔහු ගේ හොඳම උපදේශකවරයා සහ හොඳම මිතුරා වූ චාර්ලි ලන්ග්ටන් නම් නාට්‍යය ගුරුවරයා මුණගැසීමට ඔහුට හැකිවිය . මේ කාලයේදී රැකියා විරහිතව සිටි ඔහු විටෙක පාරේ නිදා ගැනීමටත් මිතුරන්ගේ නිවස වල නිදා ගැනීමටත් පුරුදු විය.1962 දී අල් පසීනෝගේ මව මිය ගිය අතර 1963 දී ඔහුගේ ජීවිතයේ වැදගත් පුද්ගලයකු වූ ඔහුගේ සීයාද මිය ගියේය.

1940 උපත්
නළුවන්