Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
මුල් හරප්පානු අවධිය

මුල් හරප්පානු  රවි අවධිය (අසල පිහිටි රවි ගංගාව අනුව නම් තබන ලද) කි පූ3300  සිට කි පූ 2800 දක්වා පැවතුණි. එය බටහිර පිහිටි ගංඟාර් - හක්රා ගංඟා නිම්නයේදි හදුනාගත් හක්රා අවධියට සම්බන්ධ අතර මොහොන්දෝ ජාරෝ අසල පකිස්ථාන්, උතුරු සින්ද් හි ප්‍රදේශයක් අනුව නම් තබා ඇති කොට් ඩිජි අවධියට පෙර අවධියක්ය. “ඉන්දු ලිපියේ” මුල්ම උදාහරණ කි පූ3000 පමණ සිට දක්න‍ට ඇත. 

මුල් කාලීන ගම් සංස්කෘතියේ මේරූ අවධිය පකිස්ථානය රේමන් ඩෙරි හා අම්රි මගින් නිරූපණය කරයි. කොට් ඩිජි මේරූ හරප්පානු අවධිය දක්වා වු අවධිය නිරූපණය කරන අතර බලකොටු මගින් කේන්ද්‍රගත කරන බලය හා ක්‍රමක් ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වන ජීවිතයේ නාගරික තත්ත්වය නිරූපණය කළ මෙම මට්ටමේ තවත් නගරයක් ඉන්දියාවේ හක්රා නදිය අසල කලිබන්ගන්හි සොයා ගෙන ඇත. 

වෙළද ජාල විසින් මෙම සංස්කෘතිය අනෙක් සම්බන්ධ ප්‍රාදේශීය සංස්කෘතින් හා ලපිස් ලැසුලි හා කැටයම් නිර්මාණය සදහා වු අනෙකුත් ද්‍රව්‍ය ඇතුළත් දුරස්ථ අමුද්‍රව්‍ය ප්‍රභව සමග සම්බන්ධ කළේය. මෙම කාලය වන විට ගම්මාන වැසියන්ට මුං, තල, රටඉදි හා කපු වැනි ගෘහස්ත වගාමෙන්ම මී හරකුන් ඇතුළත් විවිධ සතුන් ද අයත් විය. 

පරිණත හරප්පානු අවධිය 
කි පූ 2600 වන විට මුල් හරප්පානු ජනාවාස විශාල නාගරික මධ්‍යස්ථාන බවට පත්වී තිබුණි. එවැනි නාගරික මධ්‍යස්ථාන අතරට පකිස්ථානයේ හරප්පා හා මොහොන්දෝ ජාරෝ හා ඉන්දියාවේ ලොතාල් ඇතුළත් වෙයි. සම්පුර්ණයෙන්ම ඝාගර් හා ඉන්දු ගංඟා හා එය ආශ්‍රිත ප්‍රදේශ වල නගර හා ජනාවාස 1052 ක් සොයා ගෙන තිබිණි. 

කි පූ 2500 වන විට වාරි මාර්ග විසින් ප්‍රදේශය පරිවර්තනයකට ලක් කළේය.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Indus_Valley_Civilization#Early_Harappan
පසු කාලීන හරප්පානු ශිෂ්ටාචාරය

පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි පෙන්වා දුන්නේ නාගරික බලපෑම් වලින් තොරවු වඩා කුඩා ජනගහනයක් එම ප්‍රදේශයේ වාසය කළ බවයි. නැවත ලොතල් වෙත පැමිණිනු 	සුළු මිනිස් ප්‍රමාණයට ඔවුන්ගේ නගරය නැවත තැනීමට හෝ පිලිසකර කිරීමට නොහැකි වු නමුත් දුප්පත් නිවාස හා කුඩාරම් තුල වෙසෙමින් ඔවුන්ගේ ආගමික සම්ප්‍රදායන් ආරක්ෂා කර ගෙන දිගින් දිගටම සිදු කරන ලදී. ඔවුන් හරප්පානු ජනතාව බව ගෙන හැර පෑවේ සුසාන භූමියේ වු ඔවුන්ගේ අවශේෂ විශ්ලේෂණයෙන් සොයා ගන්නා ලද සාක්ෂි අනුවයි. නගරයේ වෙළදාම හා සම්පත් සම්පුර්ණයෙන්ම පාහේ නැතිවී තිබුණත් මිනිසුන් විසින් ලිවී‍මේ, මැටි බදුන් තැනීමේ හා මෙවලම් තැනීමේ හරප්පා විදි කිහිපයක් ආරක්ෂා කර ගෙන තිබුණි. මෙම කාලයේදී ASI පුරා විද්‍යාඥයන් විසින් පංජාබ් හා සින්ද් සිට සවුරත්‍ර හා සරස්වතී නිම්නයට විශාල සරණාගත පැමිණීමක් සිදු වු බවට වාර්තා කරයි. (1900 – 1700 BCE) පසු හරප්පානුවන් ලෙස මෙම පිරිසට හොදින් සකස් නොකළ ජනාවාස 100 ක් පමණ පවරා දී ඇත. ඔවුන්ගේ සම්පුර්ණයෙන්ම ග්‍රාමීය සංස්කෘතිය ඉහළ යන සාක්ෂරතාව නැති කමින් විවිධත්වයකින් තොර ආර්ථිකයෙන් අසාර්ථක පාලනයෙන් හා දුප්පත් කමෙන් සංකේතවත් වෙයි. ඉන්දු වැසියන්ගේ සීල් භාවිතයෙන් ඉවතට ගියත් ග්‍රෑම් 8.573 ක ඒකකයෙන් යුත් භාර පද්ධතියක් ඔවුන් සතු විය. 1700 හා කි පූ1600 අතරදී වෙළදාම නැවත පන ලබනු ඇත. ලොතල් හිදි හරප්පානුවන්ගේ බදුන් දිසි හා ජොග්ගු වල පිඟන් මැටි නිපදවීම් ඉතා බහුලව නිපද විනි. ගල් තල සදහා වෙලෙන්දන් විසින් තිරුවාන වෙනුවට කැල්සිඩනි වැනි දේශීය අමුද්‍රව්‍ය භාවිතා කරන ලදී. හෙක්සාහෙඩ්රන් තිරුවාන බරවල් කපා දමන ලද වැලි ගල් බරවල් මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වන ලදී. බාලකරන ලද ලිවීම් රූපමය සලකුණු යොදා ගැනීමෙන් සරල කරන ලදී. තව ද චිත්‍ර කලාව වක්‍රරේඛා, වලළු හා කොකු බවට සරල විනි.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Lothal#Later_Harappan_culture
මරණය සහ උරුමය

පරාක්‍රමබාහු ශ්‍රී ලංකාවේ වඩාත්ම සම්මානනීය රජෙකු ලෙස තවමත් ගෞරවයට පාත්‍ර වෙයි. දැනට ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිතා වන මුදල් නෝට්ටුවල 'වටදාගෙයි' සිතුවමක් දක්වා තිබේ.
 
පරාක්‍රමබාහු වසර 33 ක් ලංකාවේ රාජ්‍ය පාලනය කළ බවත් පොළොන්නරුවේදී අභාවප්‍රාප්ත වූ බවත් චූලවංශයේ විස්තර කරයි. ඔහුගෙන් පසු විජයබාහු රජ විය. විජයබාහු පරාක්‍රමබාහුගේ සහෝදරියගේ පුත්‍රයා බව විස්තර කර ඇත. ඔහු 'කාලිංග' දේශයේ අගනුවර වූ සිංහපුර සිට කැඳවනු ලැබීය. විජයබාහු කාලිංග දේශයේ සිට කැඳ වූයේ ඇයි දැයි පැහැදිළි නොකෙරේ. විජයබාහු, රුහුනේ මානාභරණ විසින් විවාහ කරගෙන සිටි පබාවතී සහ මිත්තා යන පරාක්‍රමබාහු රජුගේ සොහොයුරියන් දෙදෙනාගෙන් කෙනෙකුගේ පුතෙක් විය නොහැකි බව පැහැදිලිය. එසේම පරාක්‍රමබාහුගේ තවත් සොහොයුරියක් වූ බද්දාවතී සහ ඇගේ ස්වාමිපුරුෂයා වූ ගජබාහුගේ පුතෙකුද විය නොහැකිය. මන්ද ගජබාහුට -ගජබාහු මරණයෙන් පසුවද ජිවත්වූ පුතෙක් නොසිටි බව චූලවංශය ඉතා පැහැදිලිව විස්තර කර ඇති හෙයිනි. විවාද රහිතව පිළිගැනෙන කාරණයක් වන්නේ සත්‍ය වශයෙන්ම මෙම විජයබාහු, පරාක්‍රමබාහුගේ ( වැඩි විස්තර නොදන්නා කාලිංග රජෙකුට විවාහ කර දුන්) හතරවැනි සොහොයුරියගේ පුතෙකු බවයි. ඔහු මිහිදන් කළ ස්ථානය අප්‍රකටය. 

ඔහුගේ රාජ්‍ය කාලය තුළදී දකුණු ඉන්දියාවේ චෝලවරුන්ගේ බලය අස්ථාවර කිරීමට ශ්‍රී ලංකාවේ බලය දායක විය. 12 වෙනි සියවස අවසානය දක්වා ශ්‍රි ලංකා හමුදා රාමේශ්වර් හි දිගටම රැඳි සිටියහ. නිශ්ශංක මල්ල රජුගේ කාලය දක්වා (1187 - 1196) සිංහල හමුදාවන්ගේ ජයග්‍රහණයන් ගැනද වාර්තා තිබේ. තව දුරටත් කියතොත් දිවයින පුරා විසිරී තිබෙන මහා රජු විසින් කරවන ලද කාර්‍යයන්හි වර්ණනාව දැක්වෙන කැටයම් සහ නෙළීම්වලට අමතරව රජු විසින් කරවන ලද ඉදිකිරීම් ව්‍යපෘතිවල විශාලත්වය, තරම, හා පැතිරී ඇති ප්‍රමාණය, හා සංඛ්‍යාව දැනුදු පොළොන්නරුවේදී දැක ගත හැකිය. එහෙත් මෙම සාර්ථකත්වයට වන්දියක් ගෙවිය යුතු විය. කෲරවූ යුද්ධයන් වෙනුවෙන් රටටම වන්දිගෙවීමට සිදුවිය. පරාක්‍රමබාහු රජු විශ්වාසය තැබූ ඔහුගේ කුලී හමුදාව ඔහුගේ මරණයෙන් පසු රට අස්ථාවර කිරීමට බල පෑ එක් සාධකයක් විය. ඔහුගේ කාලය තුළ බදු අය කිරීම ඉහළ ගියේය. ඔහුගේ පාලනයේ අවසාන කාලයේ දුගී බව ඉස්මතු වීම විදහා දක්වමින් වැඩි වටිනාකමින් යුක්ත කාසි නිකුත් කිරීම, භාවිතය නැත්තටම නැති වුනාක් මෙන් විය. ඔහුගෙන් පසු රජකමට පත්වූ නිශ්ශංකමල්ලගේ ජනප්‍රිය කාර්යයක් වූයේ බදු අඩු කිරීමයි.
 
ඔහුටම විශේෂ වූ බලඅධිකාරිය හා කීර්තිය හේතුවෙන් තමන්ගෙන් පසු පත්වන අනුප්‍රාප්තිකයාගේ බලය ස්ථාවර තත්වයේ පවත්වාගෙන යාමට අවශ්‍ය පියවර පරාක්‍රමබාහු රජු නොගත්තේය. මෙයට එක් හේතුවක් වූයේ රාජ්‍ය ප්‍රාප්තිය සම්බන්ධයෙන් ලංකාවේ තිබූ නිශේධනාත්මක සම්ප්‍රදායික නීතියයි. එහි රාජ්‍ය අනුප්‍රාප්තිකත්වය පිළිබඳ පැහැදිලි සාධාරණ ක්‍රමවේදයක් අඩංගු වී තිබුනේය. ඔහුගේ යුගයෙන් පසු බොහෝ කල් පැවති අස්ථාවරත්වය හේතුවෙන් සමහරක් කරන ලද කාර්යයන් අභාවයට ගිය අතර නැවත ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කළ නොහැකි ලෙස රට අර්බුදවලට මැදි විය. පරාක්‍රමබාහු රජතුමා කෙතරම් ජනප්‍රිය වූයේද කියතොත් ඔහුගෙන් පසු ගත වූ ශත වර්ෂ 4 ක පමණ කාලයක් තුළ රජකමට පත් වූ හත්දෙනෙකු පමණ ඔහුගේ නම භාවිතා කිරීමෙන් ඒ බව තහවුරු වේ. එසේ වුවද පරාක්‍රමබාහු ලද සාර්ථකත්වයේ අංශු මාත්‍රයක්වත් ලබා ගත හැකි වූයේ ඔවුන්ගෙන් දෙතුන් දෙනෙකුට පමණි. දිගු කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ තත්වය උච්චඅවස්ථාවකට ගෙන ඒමේ කාර්‍යයේදී ඔහුගේ ලොකුම දුර්වලකම වූයේ අන් කිසිවක් නොව දිවයිනේ සියලු සම්පත් සංයමයකින් තොරව  සම්පූර්ණයෙන්ම නැති නාස්ති කිරීමයි.
ලංකා ඉතිහාසය-විජයගේ සම්භවය

විජය හා පිරිස් සම්බන්ධ පුරාවෘත්තවල සඳහන් වන විජයගේ මුල් භුමිය "ලාල රත්ත" හි (ලාට රාෂ්ට්‍ර) "සිහපුර" (සිම්හපුර) විය හැකිය. මෙය (වර්තමාන ගුජරාටය) ටොලමිගේ ලරිකා ලෙස හඳුනාගෙන ඇත. සංස්කෘතික ග්‍රන්ථවල ලාල - ලාට දේශ වශයෙන්ද ගැනේ. අල් බිරුනි එය 'ලාර්දේශ්' ලෙස හඳුන්වයි. එක් වීර කාව්‍යයක ඉහළ ඉන්දුස් ප්‍රදේශයේ තිබුණු සිංහපුර රාජධානියක් ගැන කියැවේ. උර්යා, අභිසාර, බාහ්ලිකා දරදා සහ කාම්බෝජ්, යනාදී ස්ථාන එයට මායිම් වේ. 7 වෙනි සියවසේ චීන වන්දනාකාර හියුං සියැං පවා මෙම සිංහ පුර ගැන සඳහන් කර ඇත. (sang-ho-pu-lo) ඔහු සඳහන් කරන්නේ එය ගාන්ධාර (වයඹ පන්ජාබ්) දේශයේ ඉහළ ඉන්දුස් ප්‍රදේශයේ තැනක් බවයි. 	සමහරු එය ලුණු කඳුවලට ඉහළ ප්‍රදේශයක් යයි කියති. තවත් සිංහපුර නම් ස්ථානයක් ගුජරාටයේ තිබෙන බව සඳහන් වේ. එය ධ්‍රැව සේන නම් මෛත්‍රක රජුගේ අධිකාරි පත්‍රයක සඳහන් කර ඇත. (ක්‍රි.ව.525-545)

කතියාවද්හි "සිගොර්" (සිංගෝර්?) යනු එහි වර්තමාන නමයි. 'හිංගුර්' යනුවෙන් කියැවෙන පුරාන ස්ථාන නමයක් ඉන්දුස් ඩෙල්ටාවේ අන්තිම තුඩුවේ සිට සැතපුම් 40 ක් නැගෙනහිරින් තිබුණි. එය සිංහලයන්ගේ පුරාණ කතාවල සඳහන්වන සිංහපුර යන්නේ නෂ්ඨාවශේෂයක් විය හැක. (හිංගුර්<සිංගුර්<සිංග්පුර්<සිංහපූර්). මහා භාරතයේ සඳහන් වන 'සභාපර්ව' හි ග්‍රාමනෙයා නම් ජන කොටස සිංහලයන්ගේ මුතුන් මිත්තන් යැයිද පෙන්වා දී ඇත. ග්‍රාමනේයාවරුන්ගේ මුල් භූමිය ගාන්ධාර/කාම්බොජ දේශයෙහි සිංහපුර යයි විශ්වාස කළ හැක.එහෙත් එම ජනතාව එහි සිට ඉන්දුස් ග‍ඟේපහළට ආහ. ඉන් පසු පණ්ඩව නකුල විසින් පරදවනු ලැබ සෞරස්ත්‍ර අර්ධද්වීපයට යන්නට ඇත. එහිදී ඔව්හු සෞරස්ත්‍ර අර්ධ ද්වීපයෙහි කුඩා රාජ්‍යයක් පිහිටුවා ගන්නට ඇත. පොදු යුගයට ශත වර්ෂ ගණනාවකට ඉහතදී මෙය සිදුවන්නට ඇත. එම කුඩා රාජ්‍යයට ඔවුන් සිංහපුත්‍ර යනුවෙන් නම් තබන්නට ඇත්තේ ගාන්ධාර/කාම්බොජයේ ඔවුන්ගේ පැරණි සම්බන්ධය සිහිකිරීමට විය හැක.බොහෝ දුරට සිදු විය හැක්කේ ආර්ය භාෂා කථා කරන මුල්ම පිරිස ලෙස අප දන්නා විජය සහ ඔහුගේ 700 ක් වූ පිරිස කතියවාද් හි සිහොර් නම් කොටසට හෝ එසේ නැත්නම් ඉන්දු ඩෙල්ටාවේ නැගෙනහිර පෙදෙසේ හිංගූර් නම් ජන කොටසට අයිති වන්නට ඇති බවයි. එහි සිට ඔව්හු ශ්‍රී ලංකාවට යාත්‍රා කරන්නට ඇත. ජනපදිකයින් ලෙස එහි පදිංචිවන්නට ඇත. ශ්‍රී ලංකාව සමග වයඹ කාම්බොජවරු සම්බන්ධතා තිබුණු බව මෙම කරුණුවලින් අනුමාණ කළ හැක. වැඩි විස්තර සඳහා (Kamboja Colonists of Sri Lanka) බලන්න.

වර්තමාන ඔරිස්සාවේ තිබුණු කාලිංග දේශයේ පුරාණ අගනුවර වූ සිංහපුරය එම සිංහපුරයම වන්නට ඇත. නිශ්ශංක මල්ලගේ විස්තරයක සඳහන් වන්නේ කාලිංග දේශයේ අගනුවර සිංහපුර බවයි. මයිල්වාකනපුලවර් විසින් 18 සියවසේ ලියන ලද යාල්පානවයිපවමාලෙයි කෘතියෙහි උක්කිර සින්ගන් නමැති ‍රජෙකු ගැන සඳහන් වේ. විද්වතුන් කියන්නේ මොහු කාලිංග මාඝ බවයි. චූලවංශය සඳහන් කරන්නේ කාලිංග මාඝ යනු ඉන්දියාවේ නැවතී සිටි විජයගේ සහෝදරයෙකුගෙන් පැවත එන්නෙකු බවයි. යාල්පානවයිපවමාලෙයි කෘතිය ඉතිහාස කරුණු අඩංගු ලේඛණයක් ලෙස පිළි නොගත්තද මධ්‍ය කාලීන දෙමළ ජනයා විජය පුරාවෘත්තය ගැන පැහැදිලි දැනීමක් ඇතිව සිටින බැවින් ඔවුන් සිංහල රජු කාලිංග වැසියෙකු ලෙස හඳුනා ගනිති.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Vijaya#Origins_of_the_Viyaya_Clan

විජය රජ
දෙවන රාජසිංහ රජ

දෙවැනි රාජසිංහ (අභිෂේකයට පෙර මහා අස්ථාන කුමරු) රජු (ක්‍රි:ව 1635 -1687 දක්වා පාලනය කළ) සිංහල රජෙකි.  ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ කන්ද උඩරට රාජධානියේ තෙවැනි සිංහල රජුය.  රාජසිංහ රජු පෘතුග්‍රීසීන් ලංකාවෙන් පළවා හැරීමට ලන්දේසීන්ගේ උදව් පැතුවේය. මෙම රජතුමාගේ කාලයේදී දියොගු ද මේලො නම් පෘතුගීසි කපිතාන් ජෙනරාල්වරයා 1638 වරෂයේ දී විශාල හමුදාවක් සමඟ උඩරට ආක්‍රමණය කළේ ය. ගන්නොරුව වෙලේදී දෙවන රාජසිංහ රජු⁣ග් හමුදාව වටකොට ප්‍රබල ප්‍රහාරයක් එල්ල කළහ. මේ සටනින්ද පෘතුගීසීන් අන්ත පරාජයක් ලැබීය. ලන්දේසින් 1656 දී පෘතුගීසින්වව පලවා හැරීය .  එහෙත් ඒ වන විට ලන්දේසීන්ගේ පරමාර්ථය වී තිබුණේ පෘතුග්‍රීසීන් ලංකාවෙන් පළවා හැරීම පමණක් නොව දිවයිනෙහි ප්‍රධාන යටත් විජිත බලවතා වීම බව උඩුරැටියනට ඒ වන විට පැහැදිළි වී තිබුණි.  රාජසිංහ 1645 සිට තම කලින් සතුරු කණ්ඩාම්  සමග විටින් විට සටන්වල නිරත වෙමින් සිටියේය.

උපත සහ මුල් දිවිය 
මහා අස්ථාන කුමරු සෙනරත් රජුගේ සහ කුසුමාසන දේවිය ගේ  පුතාය.  සිංහලේ අගනුවර සෙංකඩගල කරගත් දෙවැනි පාලකයා වූයේ සෙනරත්ය.  පෘතුග්‍රීසීන් දිවයිනේ මුහුදු බඩ වූ බොහෝ ප්‍රදේශ ඔවුනගේ පාලනයට නතු කරගත් හෙයින් දිවයිනෙහි එකම තනි ස්වාධීන ස්වදේශීය රාජ්‍යය බවට කන්ද උඩරට පත්විය.  නිතර නිතර සිදු වූ සටන් නිසා උඩරැටියන් පෘතුග්‍රීසීන් කෙරෙහි තද කළකිරීමෙන් පසුවූහ.  ශත වර්ෂයකට පමණ කලින් රණකාමී සීතාවක රාජ්‍යය ලබාගත් කෙටිකාලීන ජයග්‍රහණය නිසා යටත් විජිත පාලකයින් පළවා හැරීම කළහැකි දෙයක් බව රාජධානියෙහි බො‍හෝ දෙනෙක් ඒත්තු ගත්හ.  ඉතා ළාබාල අවධියේදී කන්ද උඩරට ‍රාජධානියට 1612 දී එල්ල වූ පෘතුග්‍රීසී ආක්‍රමණයේදී රාජසිංහ රජු ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ලකිරීම සඳහා සහාය විය.

රාජසිංහ රජු පිය රජුගෙන් පසු 1635 දී කිරුළ හිමිවිය.  (සමහරක් මූලාශ්‍රවල වර්ෂය 1629 ලෙසද සඳහන් වේ)

වැදගත්කම්
රාජසිංහ රජුගේ කාලයේ සිදු වූ ඉතා වැදගත් සිදුවීමක් වූයේ ලන්දේසීන් විසින් පෘතුග්‍රීසීන් පලවා හැරීමයි. එක් යුරෝපීය බලවතෙකුගේ කරදරයෙන් මිදීම සඳහා එවැනිම තවත් යුරෝපීය බලවතෙකුගේ සහය පතා ඔවුන් ළඟා කර ගැනීම කන්ද උඩරට රාජ්‍යයට පාරාවළල්ලක් විය. තමන් පෘතුග්‍රීසීන් නිසා විඳි කරදරකාරී තත්වයට දැනුදු මුහුණ පා සිටින බව කන්ද උඩරට රාජධානියට තේරුම් ගියේය. රටේ ජනතාව ඔවුන්ගේ ආගමට හරවා ගැනීම සහ ඔවුන්ගේ සංස්කෘතික ආධිපත්‍යය බලෙන් පැටවීම සම්බන්ධයෙන් ලන්දේසීන් එතරම් සැළකිලිමත් නොවූහ. එසේ වුවද යුරෝපීයයන් ඉතා කපටි සහ ඔවුන්ගේ කටයුතුවලදී ගෞරවනීය ලෙස කටයුතු කරන්නන් නොවූ බව පෙනී ගියේය. 

උඩරට රාජධානියේ අභ්‍යන්තර තත්වය ක්‍රමයෙන් අස්ථාවර තත්වයකට පත් විය. රාජසිංහ යුගයේදී උඩරට දේශපාලන කටයුතු කළ බලවත් පවුල්, 18 වෙනි සියවසේදී වැඩි බලයක් උරුම කරගත්හ. සැළකිය යුතු කරුණක් වන්නේ රාජසිංහ රජු මැරීමට ගත් උත්සාහයන් සාමාන්‍ය දෙයක් වූ බවයි. ශ්‍රී ලංකාව දේශීය වශයෙන් ස්ථාපිත තනි රාජ්‍යයක් බවට පත් වීමේ සිහිනයේ ක්‍රමික ක්ෂය වීමක් රාජසිංහ පාලන යුගයේදී ද දක්නට ලැබුණි.

මේවාද බලන්න
 රයික්ලොෆ්

ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
ලංකාවේ නිදහස් අරගලය



දෙවන ලෝක යුද්ධය 

දෙවැනි ලෝක සංග්‍රාමය ආරම්භ වීමෙන් පසු  නිදහස ඉල්ලා උද්ඝෝෂණය කළ පිරිස් බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ යුද්ධ ප්රුයත්නයන්ට අමාත්යිවරු සහයෝගය දැක්වීම ගැන විරුද්ධ වූහ. බ්රිඉතාන්යක යුද යාන්ත්ර්ණයට ශ්රීේ ලංකාවේ බදු ගෙවන්නන්ගේ මුදල් පරිත්යාුග කිරීම සඳහා ඇමතිවරු ඉදිරිපත් කළ යෝජනාවලට රාජ්යී මන්ත්රවණ සභාවේ හුන් නිදහස ලබා ගැනීමට පක්ෂ මන්ත්රීුවරු විරුද්ධ වූහ. යුද්ධයට එරෙහි වූ සෑහෙන පිරිසක් ලංකාවේ සිටියහ. ඒ විශේෂයෙන් වැඩකරන ජනතාව සහ ජාතිවාදීන් අතරයි. පසුව කී අයගෙන් වැඩි දෙනෙක් ජර්මන්වරුන්ගේ ජයග්රවහණය අපේක්ෂා කළහ. මේ අතර ජර්මන් සම්භවයක් ඇති බෞද්ධ භික්ෂුවක් 'සතුරු හමුදාවේ' යයි සැක කොට සිර ගත කරන ලදී. එම සිද්ධිය බෞද්ධයින්ගේ නොමනාපයට හේතු වූයේ ඉතාලි, ජර්මන්, රෝමන් කතෝලික පූජකයින්ට එසේ නොකිරීම නිසාය.

ආණ්ඩු පක්ෂයේ මන්ත්රීරවරුන් දෙදෙනෙකු වූ ජූනියස් රිචඩ් ජයවර්ධන සහ ඩඩ්ලි සේනානායක, බ්රිුතාන්යීයන් පලවා හැරීමේ අපේක්ෂාව ඇතිව ජපනුන්ගේ සහයෝගය අපේක්ෂාවෙන් ඔවුන් සමග සාකච්ඡා පැවැත්වූහ. 

වතු කම්කරුවන්ගේ වර්ජන රැල්ල

තම සංවිධානයේ අයිතිවාසිකම් දිනා ගැනීමේ මූලික අභිප්රාාය ඇතිව 1939 නොවැම්බර් මාසයෙන් පටන් ගෙන 1940 පළමු හය මාසය දක්වා බ්රිවතාන්යඅයන්ගේ වතුවල වර්ජන රැල්ලක් ඇති විය. අයියර්ගේ සිලෝන් ඉන්ඩියන් කොන්ග්ර ස් (Ceylon Indian Congress) සහ සමස්ත ලංකා වතුකම්කරුවන්ගේ සංගමය (පසුව ලංකා වතුකම්කරුවන්ගේ සංගමය) යනුවෙන් ප්රමධාන වතුකම්කරුවන්ගේ වෘත්තීය සමිති දෙකක් විය. සමස්ත ලංකා වතුකම්කරුවන්ගේ සංගමය මෙහෙයවන ලද්දේ සම සමාජ පක්ෂය විසිනි.

මධ්යයම පළාත් වර්ජන රැල්ල උච්චාවස්ථාවකට පත් වූයේ 'මූල්' ඔය වත්තේ වර්ජනයේය. එය සම සමාජ පාක්ෂිකයන් විසින් මෙහෙයවන ලදී. මෙයට වතුකම්කරුවන්ගේ සංගමයේ ලේකම් වේලුසාමිද ඇතුළත් විය. මෙම වර්ජනයේදී 1940 ජනවාරි 19 දින පොලීසිය විසින් වෙඩි තබන ලදුව කම්කරුවෙකු වූ ගෝවින්දන් මිය ගියේය. රාජ්යිය මන්ත්ර ණ සභාවේ දී සහ පිටතදී කරන ලද උද්ඝෝෂණයන්හි ප්රවථිපලයක් ලෙස පරීක්ෂණ කොමිෂමක් පත් කිරීමට රජයට බල කෙරුණි. මිය ගිය ගෝවින්දගේ වැන්ඳඹු බිරිය වෙනුවෙන් කොල්වින් ආර් ද සිල්වා පෙනී සිට සුදු වතු අධිරාජ්යගයේ ස්වාමිවරුන්ගේ සහ පොලීසියේ ඒකාබද්ධ රඟපෑම නිරාවරණය කළේය.
 
මුල් මාසයෙන් පසු වර්ජන රැල්ල දකුණු දෙසින් ඌව දක්වා පැතිරුණේය. වර්ජන රැල්ල දිගින් දිගට ඇදී ගිය අතර කම්කරුවන් දිගින් දිගටම සම සමාජ පාක්ෂික සටන්කාමී නායකත්වයක් අපේක්ෂා කළහ. විලී ජයතිලක, එඩ්මන් සමරක්කොඩි සහ වී.සිත්තම්පලම් ඇතුළු සම සමාජ පාක්ෂිකයෝ නායකත්වය දැරූහ. වතු අධිරාජ්යඑවාදීන් විසින් රැස්වීම් තහනම් කිරීම සඳහා බදුල්ල මහේස්ත්රාතත්වරයාගෙන්  නියෝගයක් ලබා ගත්හ. ඇන්.ඇම්.පෙරේරා එම නියෝගයට කඩ කරමින් මැයි 12 දින බදුල්ලේදී විශාල රැස්වීමක් ඇමතුවේය. පොලීසිය ඊට විරුද්ධව ක්රිරයාකිරීමට බලයක් නොමැතිව අසරණ විය. කම්කරුවෝ වේවැස්ස වතුයායේදී තෝරාගත් කවුන්සලයක් පිහිටුවා ගත්හ. කම්කරුවන්ගේ කවුන්සලය සමග සාකච්ඡා කොට උපදෙස් ලබාගෙන ක්රිපයා කිරීමට වතු අධිකාරී තැන එකඟ විය. සාමය ආරක්ෂා කිරීමට ගිය ආයුධ සන්නද්ධ පොලිස් පිරිස් කම්කරුවන් විසින් නිරායුධ කරණු ලැබූහ. 

පසුව පොලීසිය විසින් දියත් කරන ලද බිහිසුණු ක්රි යා සහ ඒ දිනවල ඇතිවූ ගංවතුර හේතුවෙන් ඌව පළාත සෙසු පෙදෙස්වලින් සතියකට වැඩි කාලයක් වෙන්වීමද නිසා වර්ජනය නතර විය. එහෙත් යටත් විජිත පාලකයින් එයින් තේරුම් ගත්තේ නිදහස් අරගලය ක්රවමයෙන් බලවත්වන බවයි. 

ශ්‍රී ලංකාව
ඉතිහාස‍ය - ලංකා
නාභිය දුර

ප්‍රකාශ පද්ධතියක නාභිය දුර එමගින් ආලෝකය අභිසරණය (නාභිගත කිරීම) හෝ අපසරණය (විසිරවීම) කරීමේ ශක්තිය පිලිබද මිනුමක් වෙයි. වඩා කෙටි නාභියේ දුරකින් යුත් පද්ධතියක ප්‍රකාශ බලය වඩා දිගු නාභීය දුරකින් යුත් පද්ධතියක එම අගයට වඩා ඉහළ වේ.

ඡායාරූපකරණය 

 

ඡායාරූප කාචයක් අනන්තයට යොමු කළ විට එහි පසුපස නිෂ්පන්ද ලක්ෂ්‍යය නාභීය ලක්ෂ්‍යයේදී සේයා පටලයෙන් වෙනස් වේ. කැමරාවෙන් ඉතා ඈත පිහිටන වස්තු තියුණු ප්‍රතිබිම්බ තිරය මත සාදයි. ඇතැම් විට ඡායාරූප ශිල්පීන් ප්‍රතිබිම්බ තලය නාභීය තලය ලෙසද හඳුන්වයි. වස්තුව අනන්තයේ ඇති විට මේවා සමපාත වේ. නමුත් කුඩා වස්තු දුරවල් සඳහා නාභිය තලය ස්ථායි වේ. දුර ඇති වස්තුවක ප්‍රතිබිම්බයේ විශාලනය කාචයේ නාභී දුර මඟින් තීරණය කෙරේ. 

කාචයේ නාභිය දුර f, ඉදිරිපස නිෂ්පන්ද ලක්ෂ්‍යයේ සිට වස්තුවට දුර S1, පසුපස නිෂ්පන්ද ලක්ෂ්‍යයේ සිට ප්‍රතිබිම්බයට දුර S2 ද නම් ,
 

.

S1 අඩුවන විට S 2  ද වැඩි විය යුතුය. උදාහරණයක් ලෙස නාභිදුර 50 mm වු සාමාන්‍ය 35 mm කැමරාවක් සලකමු. අනන්තයේ ඇති වස්තුවක් නාභිගත කිරීම සඳහා පසුපස නිෂ්පන්ද ලක්ෂ්‍ය S2 = 50 mm ස්ථානගත කළ යුතුය. නමුත් එක මීටරයක් ඈතින් ඇති වස්තුවක් නාභිගත කිරීම සඳහා කාචය 2.6 mm ක් ප්‍රතිබිම්බ තලයෙන් ඉවතට ගෙන යායුතු වේ. මේ අනුව S2 = 52.6 mm නාභිය දුර සාමාන්‍යයෙන් මිලිමීටර් වලින් සටහන් කරන අතර, ඇතැම් පැරණි කැමරාවල මෙය සෙන්ටිමීටර් හෝ අඟල් වලින්ද දක්නට ලැබේ. කැමරාව හසුකරගත හැකි පරාසය, නාභිය දුරත්, සේයා පටලයේ ප්‍රමාණයත් අතර අනුපාතය මත රඳා පවතී.

කාචයේ දුර සේයා පටලයේ හෝ සංවේදකයේ විකර්ණයේ දිගට සමානනම් එය සාමාන්‍ය කාචයක් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. මෙවැනි කාචයක දැකිය හැකි කෝණය අංශක 53 ක් පමණ වන අතර, මෙවැනි කාචයක නාභිය දුර 50 mm පමණ වේ. මීට වඩා දිගු නාභි දුරක් ඇති කාච ටෙලිෆෝටෝ කාච ලෙස හැඳින්වෙන අතර මේවායේ නාභි දුර 85 mm පමණ වේ.

35 mm සම්මතයේ ප්‍රසිද්ධිය හේතුකොට ගෙන සාමාන්‍යයෙන් කැමරා කාච පද්ධතියක නාභිය දුර 35 mm සමක නාභිය දුරට සාපේක්ෂව ප්‍රකාශ කරනු ලබයි. 35 mm සමක නාභිය දුර භාවිතය සංඛ්‍යාංක කැමරාවටද පොදු කරුණකි.

සටහන්
දෘෂ්ටි කෝණය

ඡායාරූපකරණයේ දී දර්ශන කෝණය යනු කැමරාවක් මගින් කිසියම් දර්ශනයකින් ඡායාරූප ගත කෙරෙන කෝණික පරාසයයි. මෙය පොදු දෘෂ්‍ය යෙදුම වන දර්ශන පථයට සමාන වන අතර එය හා හුවමාරු කොට භාවිතා කිරීමද කල හැක.

දර්ශන කෝණය ආවරණක කෝණය වෙන් කර හදුනා ගැනීම වැදගත් වෙයි. ආවරණක කෝණය යනු කාචයක් මගින් නාභීය තලය මතට ප්‍රක්ෂේපනය කරනු ලබන කෝණයයි. බොහෝ කැමරා සදහා කාචය මගින් නිර්මාණය කෙරෙන ප්‍රතිබිම්භ කවය ඡායා පටලය හෝ සංවේදකය සම්පුර්ණයෙන් ආවරණය කිරීමට ප්‍රමාණවත් බව සැලකිය හැක. යම් හෙයකින් දර්ශන කෝණය ආවරණක කෝණය ඉක්මවයි නම් එවිට එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලබා ගන්නා ඡායාරූපයේ කොටසක අඩුවක් (ඡායාරූපයෙහිළ සිව් කෝණයන්හි අඳුරු වීමක්) දැක ගත හැකි වනු ඇත. මේ සදහා උදාහරණයක් ලෙස පහත බලන්න.

ඡායාරූපකරණය
උරුමය



ආශ්‍රිත,බාහිර ආශ්‍රිත හා වෙනත් යොමු සහ මූලාශ්‍ර ඉදිරිපත් කර නැවත සංස්කරණය කරන්න 
ඉන්දු ශිෂ්ඨාචාරය බිද වැටීමෙන් පසුව ඉන්දු ශිෂ්ඨාචාරයේ බලපෑම එක් එක් ප්‍රමාණ වලින් පෙන්වමින් ප්‍රාදේශීය සංස්කෘතින් මතුවිය. පෙර ක්ෂේත්‍ර නගරයක් වු හරප්පාහි සුසාන භූමි හැදින්වු ප්‍රාදේශීය සංස්කෘතියට අනුරූප සොහොන් සොයා ගෙන ඇත. එම කාලයේදීම ඕප් පැහැති පිඟන් මැටි සංස්කාතිය රාජස්ථානයේ සිට ගංඟා නිම්නයට පැතිර යන ලදී. වර්තමානය දක්වා හින්දු ආගමේ ක්‍රියාවක් වන ආදාහනයට පැරණිතම සාක්ෂි හමුවන්නේ සුසාන භූමි H සංස්කෘතියේදීය . 

බලන්න
·	සොක්ට කොහ් - වෙරළාශ්‍රිත හරප්පානු ජනපදයක්
·	මෙලුහ්හා - මැසපොතේමියා හි භාවිතා කරන ලද ප්‍රදේශ නාමයකි. එමගින් ඉන්දු ශිෂ්ඨාචාරය හදුන්වන්නට ඇත.
·	න්‍යායික පැරණි ලෝක ප්‍රාග් ඓතිහාසික සංස්කෘති පිළිබඳ සංක්ෂිප්ත වගුව
·	බ්‍රහුයි භාෂාව - සමහරක් වි‍ට ඉන්දු ශිෂ්ඨාචාරය සම්බන්ධ වන භාෂාවයි.

References 

http://en.wikipedia.org/wiki/Indus_Valley_Civilization#Legacy
සූම කාච

විශාලක කාචයක් යනු නාභියේ දුර වෙනස් කල හැකි ආකාරයට (ඒ අනුව නිරීක්ෂක කෝණයද වෙනස් වෙයි) එකලස් කර ඇති යාන්ත්‍රික කාච උපාංග එකතුවකි. මෙය නිශ්චිත නාභීය දුරක් සහිත කාචවලින් වෙනස් වෙයි. මෙම කාච නිශ්චල කැමරා, වීඩියෝ කැමරා, චිත්‍රපට කැමරා, ප්‍රක්ෂේපක ආදියේ බහුලව භාවිතා කරයි.

භාවිතය
විශාලක කාච ඒවායේ දිගම නාභි දුර හා කෙටිම නාභිදුර අතර අනුපාතයෙන් විස්තර කරනු ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස නාභි දුර පරාසය  100 mm සිට 400 mm දක්වා වන කාච  4 :1 ලෙස හෝ "4x" විශාලනයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. විශාල නාභිදුරවල් ඇති කාච සුපිරි විශාලක හෝ අති විශාලක ලෙස හැඳින්වේ. මේවා සාමාන්‍යයෙන් "4x" සිට "10x" පරාසයේ වන අතර "14 x" පවා විය හැකිය. වෘත්තීය රූපවාහිනි කැමරාවක මෙය '100x' තරම් විශාල විය හැකිය.

මෙම ඡායාරූප  විශාල කාච, පටු පරාසයක් ඇති ටෙලිෆෝටෝ කාච නොවේ. සමහර විශාලක කාච ටෙලිෆොටෝ කාච වන අතර ඇතැම් ඒවා පුළුල් පරාස කාච වේ.

ඇතැම් සංඛ්‍යාංක ( Digital) කැමරා හසුකර ගත් රූපයේ කොටසක් තෝරාගෙන එය විශාල කර දක්වනු ලැබේ. මෙය සංඛ්‍යාංක විශාලනය ලෙස හැඳින්වෙන අතර මෙමඟින් ඡායාරූපයේ තත්ත්වය බාල වේ. බොහෝ සංඛ්‍යාංක කැමරා ප්‍රකාශ විශාලනය සහ සංඛ්‍යාංක විශාලනය යනු දෙකම අන්තර්ගත කොට ඇත. Cannon Power Shot A7201S ද මෙවැන්නකි. මෙහි '6x' ප්‍රකාශ විශාලනයක් ඇති අතර "4x" සංඛ්‍යාංක විශාලනයක් ඇත. මේ අනුව සම්පුර්ණ විශාලනය "24x" වේ. කැමරාවේ කාචයේ සඳහන් කර ඇති 34.8/5.8 යන්නෙන් ප්‍රකාශ විශාලනය ගණනය කළ හැකිය.

මෙහි ඡායාරූපකරණය භාවිතයට අමතරව විශාලන කාච විචල්‍ය නාභිය දුරකින් යුක්ත දුරේක්ෂයක් ලෙසද භාවිතා කළ හැකිය. මෙය ලේසර් කිරණ කදම්බයක ප්‍රමාණය වෙනස් කිරීමටද යොදා ගත හැකිය.

නිර්මාණය

විශාලන කාච සඳහා  සුදුසු නිර්මාණ රාශියක් ඇත. ඉතාම සංකීර්ණ පද්ධතියේ සිරස් අතට තනි කාච 30 ක් පමණ අන්තර්ගත වන අතර, එහා මෙහා කළ හැකි කොටස්ද එකකට වඩා ඇත. නමුත් බොහෝ ඒවායෙහි මුලික නිර්මාණ දක්නට ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන් මේවා ස්ථායි තනි කාච ගණනාවකින් යුක්තවන, හෝ කාචයේ අක්ෂය දිගේ චලනය විය හැකි අයුරින් හෝ නිර්මාණය කර ඇත. විශාලනයෙහි වෙනස් වීමට අනුරූපව තියුණු ප්‍රතිබිම්බයක් තිරය මත ලබා ගැනීම සඳහා  නාභිය තලයද චලනය වීමට සැලැස්වීම අවශ්‍ය වේ.

 

මෙම ප්‍රකාශ අනුපුරක විශාලන කාච පද්ධතියක් තුළ, සමාන නාභිදුරක් ඇති උත්තල කාච 2 ක් අන්තර්ගත වෙයි. එම කාච දෙකෙහි මධ්‍යයෙහි උත්තල කාචයේ නාභිදුරෙන් අඩක් වන අවතල කාචයක් ඇත. L3 කාචය ස්ථායි වන අතර L1 හා L2 කාච වලට අක්ෂය ඔස්සේ එහා මෙහා විය හැකිය. යාන්ත්‍රික උපක්‍රමයක් මඟින් මෙය එහා මෙහා කරනු ලබයි. L2 කාචයේ ඉදිරියේ සිට පසුපසට චලනය වන විට L1 කාචයද පරාවලයක ඉදිරියට හා පසුපසට චලනය වේ. මෙසේ කාච පද්ධතියේ සම්ප්‍රයුක්ත නාභි දුර වෙනස් කිරීමෙන් සම්ප්‍රයුක්ත කෝණික විශාලනය වෙනස් වේ. රූපයේ දක්වා ඇති අවස්ථා තුනේදීම කාචය සමාන්තර ආ‍ලෝක කදම්බයක් නිපදවයි. නාභිය තලයේ පිහිටීම වෙනස් නොකරයි.
 

විශාලන කාච නිර්මාණයේදී සැලකිලිමත් විය යුතු එක් වැදගත් කරුණක් නම් කාචය ක්‍රියාකරන පරාසය තුල සිදුවන ප්‍රකාශ දෝෂයයි. ස්ථායි කාච වලට සාපේක්ෂව විශාලන කාච වලද ප්‍රකාශ දෝෂ මගහැරවීම අසීරු කාර්යයකි. නුතන ප්‍රකාශ නිර්මාණ තාක්ෂණය මගින්, විචල්‍ය නාභිදුරවල් සහ ප්‍රකාශ දෝෂ නිවැරදි කිරීමේ ක්‍රම සහ සිදුරු ප්‍රවාහ සහිත විශාලන කාච නිපදවීමටද සමත් වී ඇත.

සිනමාකරණයේදි සහ වීඩියෝ භාවිතයේදි නාභිදුර වෙනස් වන විටද, ප්‍රතිබිම්බයද නාභිගත වීම වැදගත් වේ.

වැඩිදුර කියැවුම් 
කැමරාව-නාභියේ දුර
ඡායාරූපකරණය
ප්‍රලේඛ ඡායාරූපකරණය

සාමාන්‍යයෙන් වාර්තාමය ඡායාරූප කරණය එක්තරා ආකාරයකට වෘත්තීය ඡායාරූප පත්‍රකලාවේදයේ එක් ආකාරයකි. නමුත් ඇතැම් විට ආධුනිකයින් හෝ ශිෂ්‍යයින් හෝ පවා මෙම ක්ෂේත්‍රයේ ක්‍රියාත්මක විය හැකිය. සාමාන්‍යයෙන් ඡායාරූප ලබාගන්නා තැනැත්තා උත්සාහ කරනුයේ කිසියම් වස්තුවක (බොහෝ විට මෙහිදී පුද්ගලයින්ගේ ඡායාරූප ලබාගැනේ). සත්‍ය ඉලක්ක ගත කරන ලද සහ අවංක ඡායාරූපයක් ඉදිරිපත් කිරීමටයි. සාමාන්‍යයෙන් ඡායාරූපයෙන් එය ලබාගත් තැනැත්තාගේ කිසියම් චින්තන පැතිකඩක් නිරූපණය කරයි.
    
මෙවැනි ඡායාරූප ප්‍රකාශයට පත් කිරීම අරමුණු කොට ගෙන ලබා ගැනීම ප්‍රමුඛවෙයි. නමුත් ඇතැම් විට කලාගාර, ප්‍රදර්ශන හෝ වෙනත් පොදු අවස්ථාන්හිදි ඉදිරිපත් කිරීම සදහා පමණක් අරමුණු කොට ගෙන ලබා ගැනෙන අවස්ථාද පවතී. ඇතැම් විටෙක කිසියම් සංවිධානයක් හෝ ආයතනයක් එහි ක්‍රියාවලීන්හි වාර්තාමය ඡායාරූප ලබාගැනීම සිදු කරන නමුත් එම ඡායාරූප එම ආයතන වල පෞද්ගලික ලේඛනාගාර වෙත පමණක් යොමු කෙරේ.
නිල භාෂා පනත, ලංකාව

1956 අක 33 දරණ නිල භාෂා පනත මගින් ලංකාවේ එතෙක් එකම නිල බසවූ ඉංග්‍රීසි බස වෙනුවට ජනගහනයෙන් 70% කට අධික භාෂාව කථා කරන සිංහල බස ලංකාවේ නිල භාෂාව ලෙස නීති ගත විය.

විවිධ මත
මෙම නීතියට පක්ෂ වු අයගේ මතය වුයේ මෑතකදී නිදහස ලබාගත් ප්‍රජාවක් ඔවුන්ගේ අධිරාජ්‍ය ස්වාමිවරුන්ගෙන් ඈත් වීමට ගත් උත්සාහයක් ලෙසයි. එහෙත් එම මතයට විරුද්ධ අය කියා සිටියේ මෙය මහජාතික භාෂා ආධිපත්‍යයක් සුළු ජාතිය වෙත අයුතු ලෙස බලය පෙන්වීමට ගත් උත්සාහයක් ලෙසිනි.

බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය 

බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයන් යටතේ ශ්‍රී ලංකාවද(සිලෝන්) යටත් විජිතයක් වශයෙන් පාලනය කටයුතු කෙරුණි. ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් 1944 දී නිදහස් අධ්‍යාපනය පනත ස්ථීර වන තෙක් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ලද අධ්‍යාපන ඉහළ පෙළ පැලැන්තියට පමණක් අයිති එකක් විය. සාමාන්‍ය ජනතාවට ඒ පිළිබදව තිබුණේ ස්වල්ප දැනුමකි. ඉංග්‍රීසි භාෂා ප්‍රවීණත්වය විශේෂ සුදුසුකමක් ලෙස සැලකු සිවිල් සේවයේ රැකියාවලින් වැඩි ප්‍රතිශතය දෙමළ ජනතාවට හිමිවිණි. මෙම තත්ත්වය ඔවුන්ගේ ජනගහනයේ ප්‍රතිශතයට වඩා වැඩි තත්ත්වයකි.

ලංකා සම සමාජ පක්ෂයේ සාමාජිකයෙකු වු එන්.එම්. පෙරේරා සහ පිලිප් ගුණවර්ධන 1936 රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට තේරී පත්වීමෙන් පසු ඉංග්‍රීසි වෙනුවට රාජ්‍ය භාෂා ලෙස සිංහල සහ දෙමළ යොදා ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටියහ. 1936 නොවැම්බරයේදී දිවයින පුරා නාගරික හා පොලිස් උසාවි වල නඩු කටයුතු ස්වභාෂාවෙන්ම කළ යුතු යැයි ද පොලිස් ස්ථානවල සටහන් ලිවිය යුත්තේ විස්තර කරන්නාගේ භාෂාවෙන් යැයිද කරන ලද ඉල්ලීමක් රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේදී සම්මත විය. පසුව එය නීති ලේකම් වෙත යොමු කරන ලද නමුත් එම කරුණ සම්බන්ධයෙන් කිසිවක් නොකෙරුණු අතර 1956 දක්වා ‘ඉංග්‍රීසිය’ රාජ්‍ය පාලන භාෂාව විය.

නිදහසෙන් පසු ලංකාව 

       
1948 දී ශ්‍රී ලංකාව ඩොමිනියම් තත්ත්වය ලබා ගත්තේ සාමකාමී අරගලයකිනි. බ්‍රිතාන්‍යයන්ගෙන් ලංකාවේ රදළ පැලැන්තිය වෙත බලය මාරුවීම දක්වා ආ මාවත සාමකාමී විය. නිදහස ලැබුණු පළමු වසර කිහිපයේ ප්‍රධාන ජන වර්ග දෙක වු සිංහල හා දෙමළ ප්‍රභූ පන්තියේ උවමනා එපාකම් තුළනය කරගැනීමට උත්සාහයක් තිබුණි. සිංහලයින් බොහෝ දෙනෙක් බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය යටතේ දෙමළ ජනයා භුක්ති විදි වරප්‍රසාද පිළිබඳ නොමනාප වුහ. මෙම තත්ත්වයට ප්‍රධාන හේතුව වුයේ “බෙදා පාලනය කිරීමේ” ප්‍රතිපත්තියයි. 

1951 දී ප්‍රගතිශීලි සොලමන් ඩයස් බණ්ඩාරනායක ඔහුගේ පක්ෂය වු ප්‍රතිගාමි එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙන් වෙන්වී අලුත් පක්ෂයක් පිහිටුවා ගත්තේය. එය මැද පිළිවෙතක් අනුගමනය කරන පක්ෂයකි. එහි නම ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය යන්නයි. මෙම පක්ෂය විසින් නිල භාෂා පනත සම්මත කර ගන්නා ලදී

සටහන් 

සිංහල භාෂාව
ඉතිහාසය - ලංකා
ස්වභාවධර්මය ඡායාරූපකරණය

ඇන්සල් ඇඩම්ස් (1942) විසින් ගන්නා ලද ටෙටන්ස් - ස්නේක් ගංඟා වේ ඡායාරූපයක් මෙහි දැක්වේ.පිරිමි මැලාඩ් තාරාවෙකු පියාසර කරන අතර තුර ලබාගත් මෙම ඡායාරූපය වැනි වනසත්ත්ව ඡායාරූප ලබාගැනීම ඉතා අපහසු කාර්යයක් වන අතර ඒ සදහා අධි බල දුරප්‍රකාශ කාච යොදා ගත යුතුය.

    
පරිසර ඡායාරූපකරණයට භූමි දර්ශන, වන සතුන්, ශාක සහ ස්වභාවික දර්ශන සහ සමීප දර්ශන ආදී බාහිර පරිසරයේ සිදු කෙරෙන ඡායාරූපකරණ ක්ෂේත්‍ර රැසක් අයත් වෙයි. ඡායාරූප පත්‍රකලාවේදය සහ වාර්තාමය ඡායාරූපකරණය ආදී අනෙකුත් ඡායාරූපකරණ ක්ෂේත්‍ර මෙන් නොව පරිසර ඡායාරූපකරණයේදී ලබා ගන්නා ඡායාරූපවල සෞන්දර්යාත්මක අගය පිළිබඳව වැඩි අවධානයක් යොමු කරයි.

මෙසේ ලබාගන්නා පරිසර ඡායාරූප විද්‍යාත්මක, සංචාරක සහ සංස්කෘතික සඟරාවල පළකෙරේ. එවැනි සඟරා අතරට National Geographic Magazine සහ Audubon Magazine යන සඟරා අයත්ය. තවද මේ සඟරා අතරට Outdoor Photographer සහ Nature’s Best Photography යන සඟරා අයත් වෙයි.

      
ඡායාරූපකරණය