Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
මුල්ම මධ්‍යම ඉංග්‍රීසි හෝ මුල් ස්කොට් සාහිත්‍යය

මුල්ම මධ්‍යම ඉංග්‍රීසි හෝ මුල් ස්කොට් සාහිත්‍යයට ‍ජෝන් බාවර් Brus අයත් වේ. තවද Wyntoun ‍ගේ  kronykil හා Blind Harry ගේ Wallase (15 වන සියවස) ද අයත් වේ. 15 වන සියවසේ සිට බොහෝ මධ්‍යම ස්කොට් සාහිත්‍යය ලියවී ඇත්තේ එඩින්බර්ග් රජවාසල හා ශාන්ත ඇන්ඩෲ විශ්ව විද්‍යාලය පාද කර ගත් රචකයන් මගිනි. ඇලෙක්සැන්ඩර් මොන්ටෙගෝමර් යන 16 වන සියවසේ කිවිදානෝ 6 වන ජේම්ස් රජු යටතේ සේවය කළෝය. ස්කොට්ලන්තයේ පළවන ජේම්ස් රජුගේ අණ පරිදි The king is Quart යන කෘතිය රචනා කළේය. ස්කොට්ලන්තයේ 5 වන ජේම්ස් රජු ගේ අණ පරිදි ජෝන් බෙලෙන්ඩෙන් විසින් හෙක්ටර් බෝමේගේ Hiotoria Genths Scotorum as chroniklis of Scotlnt (1536) කෘතිය පරිවර්තනය කළේය. එමෙන්ම ඔහු ලිවිගේ පළමු පොත් පහ ද පරිවර්තනය කළේය. මේවා ස්කොට්ලන්ත‍ සාහිත්‍යයේ ඉතුරැව පවතින මුල්ම සාහිත්‍ය කෘති වේ.
    

මෙයට අමතරව ප්‍රසිද්ධ ප්‍රේමවෘතාන්ත ද ගොඩනගන ලදී. උදාහරණ Launcelot of the Laik සහ The Buik o Alexander

16 වන සියවසේ දී Aeneid හි ස්කොට් පරිවර්තවනයක් ලියුවේය. නැවත ගොඩනැගීමක් වන තෙක් ප්‍රංශ සාහිත්‍ය භාෂාවක් වන Chaucerian ස්කොට් භාෂාව කෙරෙහි බලපෑම් එල්ල කළේය. 16 හා 15 වන සියවස් වල දී රොබට් හෙන්රිස්න්, විලියම් ඩන්ඩා හා ඩේවිඩ් ලින්ඩ්සේ ස‍්කොට් සාහිත්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගය මෙහෙය වුහ. ජොර්ජ් බැනටයින් විසින් මධ්‍යම ස්කොට් සමයේ බොහෝ කවි එක් රැස් කරන ලදී.

ස්කොට්ෂ් බැලේ සංස්කෘතිය 17 වන සියවස තෙක් විහිද පවති. මේවාට උදාහරණ ලෙස ෆැන්සින් හේම්ස් චයිල්ඩ් ගේ Compilation හා The English and scottish popular Ballads (1882-1898) දැක්විය හැක. මේවාගේ අන්තර්ගත කවි ලෙස The Elfin Knight Lord Randal (මුල් මුද්‍රණය ක්‍රි.ව 1610) හා Lord Randal දැක්විය හැක.

17 වන සියවස ඉක්මයත්ම ස්කොට්ලන්තයේ ඇංග්ලිසියානුත්වය හිස ඔසවන්නට විය. මේ සමයේ බොහෝ වාචික බැලේ කෘති ලේඛන ගත කරන ලදී. (මේවා ඊසාන දිග දේශසීමාවලින් සොයා ගන්නා ලදී) මේ සමයේ රචකයන් ලෙස රොබර් සෙම්පිල් (ක්‍රි.ව 1595- 1655) හා lady Wadlaw හා Lady Girizel Bailie දැක්විය හැක.

ස්කොට් නවකතාව ටෝබියස් ස්මොලට් වැනි 18 වැනි සියවසේ රචකයන් මගින් ගොඩනගන ලදී.

සටහන් 

{|
නූතනවාදය

ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයේ නූතනවාදය ගොඩනැගුනේ වික්ටෝරියානු සමයේ මතිමතාන්තර බිඳවැටීමත් සමඟය. නූතනවාදයේ ගමන  කෙරෙහි සෞන්දර්යවාදය, කාල් මාක්ස්ගේ දේශපාලන ලේඛන හා සිග්මන් ෆ්‍රවුඩ්ගේ මනෝවිචාරයන් මඟින් විශාල බලපෑමක් ඇති කරන ලදි.

නූතන සාහිත්‍යයේ උච්ඡතම අවස්ථාව පළමු හා දෙවන ලෝක යුද්ධ අතර කා‍ලයේදී ඇති විය. මෙම පෙරමුණෙහි ලක්ෂණ මුලින්ම දැන ගත හැකි වුයේ දහනව වන සියවසේ මැද හා අග සමය අතරතුරය. වික්ටෝරියානු සමයේ මුල්ම නූතනවාදී රචනා ජෙරාඩ් මැන්ලි හොප්කින්ස්, ඊ.ඒ. හවුස්මාන්, නවකතාකරුවකු හා කවියකු වන තෝමස් හාඩ්ගේ කෘති මඟින් දැකගත හැකිය.

විසිවන සියවසේ මුල්ම දශකවල නූතනවාදී කෘති වනුයේ  Dubliners,  (ජේම්ස් ජොයිස් ජෝසෆ්) Heart of Darkness (ජෝසෆ් කොන්රඩ්) හා විලියම් බට්ලර් යිස්ට්ගේ කවි හා නාට්‍යයන්ය.

ලෝක යුද්ධය අතරතුරදි බිහි වූ වැදගත් නවකතාකරුවන් වනුයේ වර්ජිනියා වුල්ෆ්, ඊ.එච්. ෆෝස්ටර්, අර්න්ස්ට් හෙමින්ය. වැදගත් කිවියන් නම් වොලස් ස්ටිවන්ස් හා රොබර්ට් ෆ්‍රොස්ට් යන අයය. මොවුන් නූතන නිර්මාණවලට ඇමෙරිකානු ආභාෂයක් එක් කළ නවකතාකරුවන් හා කවියන් වශයෙන් හැඳින්වීම යෝග්‍යය.

ඇතැම්විට නූතනවාදි පෙරමුණෙහි විවාදයට තුඩු දුන් චරිතය වන්නේ එඩ්රා පවුන්ඩ්ය. ඇගේ කෘති ටී.එස්. එලියට් හා ජේම්ස් ‍ජොයිස් ගේ නිර්මාණවල එකතුවක් වැනිය. මෙහිලා Lllysses නවකථාව  එම සියවසේ වැදගත්ම සාහිත්‍යමය ජයග්‍රහණයක් විය. පවුන්ඩ් විසිවන සියවසේ ඉංග්‍රීසි කාව්‍යයේ ප්‍රධානතම අංගය වන නිදහස් කාව්‍ය හා චින්තනය යන අංශවලට හේතු වන නිර්මාණ ඉදිරිපත් කරන ලදී.

ජර්ට්‍රඩ් ස්මේන් යන ඇමෙරිකානු රචකයා මේ සමයෙහි විසු අසාමාන්‍ය සාහිත්‍ය බලවේගයකි. ඇය ප්‍රසිද්ධ වුයේ ඇගේ කෘතියක වන ' Rose is a rose is a rose is a rose ' යන වදන් පෙළටය.

මේ සමයෙහි විසූ අනෙකුත් සැළකිය යුතු රචකයන් වන්නේ එච්.ඩී.මේරියන් ටුවර්, එලිසබෙත් බිෂෝප්, ඩබ්ලිව්. එච්. අවුඩන්,මිලැදමීර් නොබොකොච්, විලියම් කාලොස් විලියම්ස් රැල්ෆ් එලිසන්, ඩිලන් තෝමස්, ආර්.එස් තෝමස් හා ග්‍රැහැම් ග්‍රීන්ස් ය. කෙසේ වෙතත් සමහර රචකයෝ පශ්චාත් නූතනවාදය හා බැඳුණෝ වෙති.

සටහන් 
සාහිත්‍යය
{|

|-

|English literature Modernism
|-
{|
බ්‍රහ්ම

බ්‍රහ්ම  (; සංස්කෘත: ब्रह्मा, IAST: Brahmā) හින්දු ත්‍රීමූර්තියට අයත් එක් දෙවියෙකි. හෙතෙම ලෝක නිර්මාතෘ ද වේ. ත්‍රීමූර්තියට අයත් අනෙකුත් දෙවිවරුන් වනුයේ විෂ්ණු සහ ශිව ය.

මෙහි දැක්වෙන බ්‍රහ්ම හින්දු වේදාන්ත දර්ශනයේ සදහන්වන විශ්වීය ආත්මය සේ සැළකෙන බ්‍රහ්මන් සමඟ පටලවා නොගත යුතු ය. වේදාන්ත දර්ශනය අනුව බ්‍රහ්මන් සහ ආත්මය එකක් ම වෙයි. විශ්වය තුළ පවතින පරමාත්මය  බ‍්‍රහ්මන් වේ.

බ්‍රහ්මගේ භාර්යාව වනාහි ශිල්පශාස්ත‍්‍රයට අධිපති සරස්වතී දේවියයි. බ‍්‍රහ්ම බොහෝවිට වෛදික දෙවියෙකු ලෙස සැලකෙන "ප්‍රජාපතී" යනුවෙන් ද හදුන්වනු ලැබේ.

සටහන් 

හින්දු ආගම
හනුමාන්

ඉන්දීය වීර කාව්‍යයක් වූ රාමායණයෙහි සඳහන් වන ප්‍රධානම සහ වැදගත්ම චරිතවලින් එකක් ලෙස හනුමාන් අන්ජනේය (අන්ජනාගේ පුත‍්‍රයා) යනුවෙන් ද හඳුන්වනු ලැබේ. රාම රජු විෂ්ණු දෙවියන්ගේ අවතාරයක් සේ සැලකේ. රාම රජුගේ බිරිඳ ගලවා ගැනීම පිණිස රාම ට සහායවූ හනුමන් වනාහි වානරයෙකි.

හෙතෙම රාමගේ බැතිමතෙකු සේ සැලකේ. ආයුධය ලෙස යගදාවක් දරයි. හනුමන්ට භාර්යාවක් සිටිබව සඳහන් නොවේ.

සටහන් 

හින්දු ආගම
හෝලි උත්සවය

ඉන්දියාව සහ නේපාලය වැනි රටවල හින්දු ජනයා විසින් පවත්වනු ලබන වසන්ත උත්සවය හෝලි යනුවෙන් හදුන්වනු ලැබේ. මෙය වර්ණෝත්සවය වශයෙන් ද හදුන්වනු ලැබේ. 

උත්සවය ආරම්භ වනුයේ එලිමහනෙහි තනනු ලබන විශාල ගිනිමැලයක් මධ්‍යයේ හෝලිකා යනුවෙන් හැදින්වෙන යක්ෂණියක් පුලුස්සා දැමීමේ චාරිත‍්‍රයෙනි. මෙය ආන්ද්‍රා ප‍්‍රදේශයේ හදුන්වනු ලබනුයේ ‘කාම දහනම්’ යනුවෙනි.

ධූල්හෙන්ඩි යනුවෙන් හදුන්වනු ලබන  දෙවන දිනයේදී ජනයා එකිනෙකාට වර්ණවත් කුඩුවලින් කි‍්‍රඩාශීලීව දමා ගසමින් ගතකරති. කාලගුණය වෙනස් වෙමින් පවතින වසන්ත සමයේදී වයිරස් උණ වැනි රෝග පැතිරීමට ඉඩකඩ ඇති බැවින් ආයුර්වේද වෛද්‍යවරුන් විසින් නිර්දේශ කරනු ලබන ඖෂධීය ශාකවලින් සාදාගනු ලබන එකී වර්ණවත් කුඩුවල රෝග වැලැක්වීමේ වැදගත් ගුණයක්  ඇති බව ද පිළිගැනේ.

පසළොස්වක දින සිට පස්වන දිනයේදී වර්ණ පිළිබද මෙම උත්සවය නිමා කරමින් රංග පඤ්චමී නම් දිනය උදාවෙයි. 

වර්ෂයේ පෙබරවාරි හෝ මාර්තු මාසවල අවසන් භාගයේදී දින දෙකක් තුළ හෝලි උත්සවය පැවැත්වෙන්නේ ය.

සටහන් 
හෝලිකා ආර්යන්ට විරුද්ව යුධ වැදුනු දේව මැවුම්වාදයට හා කුල වාදයට විරුද්ධවූ යක්ෂනියක් ලෙසද කියවේ. ඇය හිරණ්නම් යක්ෂයාගේ හා මානසගේ නැගනියයි. ඇය බමුණන් නොතකා හැරි බවත්, සුදුවස්ත්‍ර පමනක් ඇදීමට නියෝග කර පීඩාකාරි ලෙස ලෝකය පාලනය කල බවත් විශවාස කෙරේ. ඇගෙන් මිදීම හෝලි උත්සවයට පාදකවී ඇත.
වර්තමාන ලෝකයේ පූජනීය ගවදෙන්නු

හින්දු ජනයා බහුතරයක් වෙසෙන ඉන්දියාවේ සහ නේපාලයේ පවත්වනු ලබන ආගමික වතාවත් හි එළකිරි අදත් වැදගත් ස්ථානයක් හිමිකර ගනියි. දිල්ලිය වැනි ප‍්‍රධාන නගරවල පිහිටි කාර්ය බහුල වීදිවල පවා ගරු ගාම්භීර ලෙස ගවදෙන්නු නිදහසේ සැරිසරති. ඔවුනට කිසියම් ආහාරයක් හෝ පළතුරක් දීමට ලැබීම ඇතැම් දෙනා මහත් භාගයයක් කොට ද සළකති. ගවදෙනුන් ඝාතනය කිරීම තහනම් කර ඇති ප‍්‍රදේශවලදී කිසියම් පුද්ගලයෙකු ගවදෙනක ඝාතනය කිරීම හෝ ඇයට තුවාලයක් සිදු කිරීම ඒ පුද්ගලයා සිරගත කළහැකි වරදක් වෙයි.

ගවඝාතනය පිළිබද වර්තමාන තත්වය 

බටහිර බෙංගාලය සහ කේරළය යන ප‍්‍රාන්ත දෙක හැරුණුවිට ඉන්දියාවේ අනෙකුත් ප‍්‍රදේශවල ගවදෙනුන් ඝාතනය කිරීමට අවසර දෙනු ලැබ ඇත්තේ යම් යම් සීමාවන්ට යටත්ව ය. ප‍්‍රාදේශීය දේශසීමා හරහා ඝාතනය කිරීම පිණිස දෙනුන් ප‍්‍රවාහනය කිරීම තහනම් වුව ද ඝාතනය සදහා මෙම ප‍්‍රාන්ත වෙත දෙනුන් ගෙනයාම් නිරතුරුව සිදුවෙයි. මුම්බායි වැනි මහා නගරවල පෞද්ගලික ඝාතනාගාර ද කි‍්‍රයාත්මක වෙයි. ඉන්දියාව තුළ නීත්‍යානුතූල ගවඝාතනාගාර 3,600 ක් පමණ කි‍්‍රයාත්මක වන අතර නිත්‍යානුකූල නොවන ඝාතනාගාර 30,000 ක් පමණ කි‍්‍රයාත්මක වෙතැයි ගණන් බලා ඇත. ඒවා වසා දැමීමට දරන ලද ප‍්‍රයත්න ද දැඩි ලෙස අසාර්ථක වී ඇත.

සටහන් 

|
Sacred_cow
|-
සන්‍යාස

හින්දුසමය අනුව සන්‍යාස යනු ගෘහස්ත ජීවිතය අතහැර දැමීමේ ප‍්‍රතිපදාවය. මෙය වර්ණධර්ම හා ආශ‍්‍රම ධර්ම පද්ධතියේ උසස්තම සහ අවසන් අදියර වෙයි. සාම්ප‍්‍රදායිකව මෙම තත්වයට පත්වනුයේ වයස අවුරුදු පනහක් හෝ එයට වඩා වයස්ගත වූ පුද්ගලයෝ ය. නොඑසේ නම් සිය ඉදිරි ජීවිතය සම්පූර්ණයෙන් ම අධ්‍යාත්මික ගවේෂණය සදහා කැප කිරීමේ අභිප‍්‍රායයෙන් යුතු තරුණ තවුසෝ ය. සන්‍යාස දිවියට පත්වන පුද්ගලයින් සන්‍යාසී ලෙස හෝ සන්‍යාසින් යනුවෙන් හදුන්වනු ලැබේ.

සන්‍යාස යන සංස්කෘත වදනෙහි අරුත වනුයේ ගිහිගෙය අතහැර යාම හෝ අතහැර දැමීම ය. 

සමාජ ආගමික සන්දර්භය තුළ සන්‍යාසී වර්ග ගණනාවක් ඇත. සාම්ප‍්‍රදායිකව විවිධ මට්ටමේ පිළිවෙත් පුරණ ආරණ්‍යවාසී තවුසන් සතර වර්ගයකි. මෑත ඉතිහාසය තුළ ඒකදණ්ඩ සහ ති‍්‍රදණ්ඩ යනුවෙන් හැදින්වෙන කහ සිවුරු හැදගත් තවුසන් වර්ග දෙකකි. මෙයින් පළමුවැන්න ශංඛකරාචාර්ය සම්ප‍්‍රදායට අයත් වන අතර  දෙවැන්න විවිධ වෛශ්නව සම්ප‍්‍රදායවලට අයත් වූවෝ වෙති. ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදියෙකු වූ සිද්ධාන්ත සරස්වතී විසින් මෙකී සම්ප‍්‍රදායයන් බටහිර ලෝකයට හදුන්වා දෙනු ලැබ ඇත.

සන්‍යාසී ජීවිතය කිසිදු වස්තුවක් හිමිකරගැනීමෙන් තොරව යෝග භාවනා ප‍්‍රගුණ කිරීමෙන් ගතවෙයි. කෙසේවෙතත් ඇතැම් සම්ප‍්‍රදායනට අනුව තෝරාගත් දෙවි කෙනෙක් විෂයයෙහි යාඥාකිරීම මගින් භක්තිය හෙවත් භක්ති භාවනාව ප‍්‍රගුණ කිරීමෙන් ගතකරනු ලැබේ. භක්තිපූර්වක සම්ප‍්‍රදායයන්හි විමුක්තිය ලැබෙනුයේ දෙවියන් හා එක්වීමෙන් වන අතර යෝග පූර්වක සම්ප‍්‍රදායයන්හි විමුක්තිය වනාහි ඉහල ම චිත්ත සමාධිය පිළිබද අනුභූතිය යි. අද්වෛත සම්ප‍්‍රදාය අනුව සියලූ ම අවිද්‍යා දුරලීම සහ බ‍්‍රහ්මන් හා ආත්මන් එකක් ම බව අවබොධ කර ගැනීම විමුක්තිය වන්නේ ය.

කි‍්‍රෂ්ණ විසින් භගවද්ගීතාවේදී සනයාස යන්න විස්තර කරනු ලබනුයේ මෙසේ ය. 

ලෞකික ආශා පදනම් කරගත් සියලූම කි‍්‍රයා අතහැර දැමීම ප‍්‍රාඥයෝ සන්‍යාස යනුවෙන් හදුන්වති. සියලූ ම කි‍්‍රයාවන්ගේ ප‍්‍රතිඵල අතහැර දැමීම ත්‍යාග යනුවෙන් ද ප‍්‍රඥාවන්තයෝ හදුන්වති.
ක්‍ෂුද්‍ර (හින්දු)

ඓතිහාසික හින්දු සමාජය සාම්ප‍්‍රදායිකව බ‍්‍රාහ්මණ , ක්ෂති‍්‍රය, වෛශ්‍ය සහ ක්ෂුද්‍ර යනුවෙන් පන්ති හෙවත් වර්ණ සතරකින් සමන්විත වූ අතර එයින් සතර වැනි වර්ණය ක්ෂුද්‍රයෝ විය. පශ්චාත් වෛදික ඉන්දීය සමාජය තුළ ක්ෂුද්‍රයින්ට පැවරී තිබුණු කාර්යභාරය වූයේ මෙහෙකරුවන් ලෙස සේවය කිරීම ය.

ආරම්භය 

ඉන්දු ආර්ය භාෂාවන්හි හෝ මුල් කාලීන ඉන්දු යුරෝපීය භාෂාවන්හි වචන තුළින් අනෙකුත් වර්ණවල ප‍්‍රභවය සොයා ගතහැකි වුව ද ක්ෂුද්‍ර යන වචනයෙහි මූලය ඒ තුළින් පැහැදිලිව දැකගත නොහැකි ය. ඉරාණීය පැරණි ආගමික ග‍්‍රන්ථය වන අවෙස්තාවෙහි ජන කණ්ඩායම් කිහිපයක් ගැන සදහන් වෙතත් කිසියම් ජන කොටසක් යටත් කර ගැනීමක් ගැන එහි සදහන් නොවේ. ක්ෂුද්‍ර ජනයා ඇතැම් විට හදුන්වනු ලබන දාස , දස්‍යුස් හෝ පානී යන වදන් අයිරානීය ඒවා විය. දාස යන්නෙන් අදහස් කරන ලද්දේ කිසියම් ගෝත‍්‍රයකි. යම් ජන කොටසක් යටත් කර ගැනීමක් සම්බන්ධයෙන් පැරණි ඉන්දීය ග‍්‍රන්ථ තුළින් ද පිළිබිඹු නොවන අතර ක්ෂුද්‍රයින්  සමාජයේ එක්තරා කොටසක් ලෙස පමණක් සලකන ලද බව ද පෙනී යයි.

නිරුක්තිය 

ක්ෂුද්‍ර යන වදනෙහි නිරුක්තිය වෛදික යුගය දක්වා දිවයයි. වේදනාවෙන් පෙළෙන එහෙයින් මානසික හෝ කායික සහනයක් අවශ්‍ය පුද්ගලයා යන්න එහි මුල් අරුත ලෙස ගත හැකි වන හෙයින් ක්ෂුද්‍ර යන්න කවර පුද්ගලයෙකු වුව ද ඇමතිය හැකි වදනක් වන නමුත් පසු කාලයේදී එය කිසියම් වර්ණයක් හෙවත් සමාජ පන්තියක් හදුන්වන වදනක් බවට පත්විය. තව ද ඍග්වේදයෙහි පුරුෂ සූක්තය අනුව ක්ෂුද්‍රයෝ උපත ලද්දේ මහා පුරුෂගේ හෙවත් බ‍්‍රහ්මගේ පාදයෙනි (පද්භ්‍යාම් ක්ෂුද්‍රෝ අජායත). ඉගැන්වීමේ කටයුතුවල නිරත බ‍්‍රාහ්මණයෝ බ‍්‍රහ්මගේ මුවින් ද පාලන කටයුතවල නිරත ක්ෂති‍්‍රයයේ බ‍්‍රහ්මගේ බාහුවෙන් ද වාණිජ කාර්යයන්හි නිරත වෛශ්‍යයෝ ඔහුගේ කලවායෙන් ද ජනිත වූ බව සදහන් වන බැවින් පාදයෙන් උපන් ක්ෂුද්‍රයෝ සමාජයේ අනෙකුත් සියලූ ම ජන කණ්ඩායම්වලට සහාය වන පිරිසක් බව යථෝක්ත ප‍්‍රකාශයෙන් සංකේතවත් කෙරේ. අවාසනාවකට මෙන් යථෝක්ත වේද මන්ත‍්‍රය වරදවා අර්ථකථනය කිරීම නිසා නූතන හින්දු සමාජය තුළ ඇතැම් විට නොසන්සුන් බව හා අවුල් වියවුල් ඇතිවන අවස්ථා ද දැකිය හැකිය.

සටහන් 
හින්දු ආගම
ස්මෘති

ස්මෘති හෙවත් ‘මතකයෙහි පවත්නා දේ’ යනුවෙන් හදුන්වනු ලබනුයේ සුවිශේෂ හින්දු ආගමික ග‍්‍රන්ථ සමූහයකි. ස්මෘති යන්නෙන් සාමාන්‍යයෙන් ශ‍්‍රැතියට අයත් නොවන ග‍්‍රන්ථ හදුන්වන බැවින් ඒවා අධිකාරීත්වයෙන් ශ‍්‍රැතියට වඩා  ද්විතීයික ලෙස සළකනු ලැබේ.

වර්ගීකරණය

ස්මෘති ග‍්‍රන්ථ වර්ගීකරණය කිරීම විවාදාත්මක කරුණක් වන අතර දැනට යෝජිත වර්ගීකරණ සම්බන්ධයෙන් පවා ගැටලූ පවතී. එයින් එක් වර්ගීකරණයක් පහත දැක්වෙයි.

1. ධර්මශාස්ත‍්‍ර හෙවත් නිති : මෙය ග‍්‍රන්ථ 18 කින් සමන්විත වන අතර එක් එක් ග‍්‍රන්ථය ඒ ඒ යුග හා සම්බන්ධ වේ.

2. ඉතිහාස : මෙහි ග‍්‍රන්ථ 4 කි. මහා කාව්‍ය හෝ මහාභාරත වීරකාව්‍ය සහ රාමායණය එයට අයත් වෙයි.

3. පුරාණ : ග‍්‍රන්ථ 18 ක් මගින් මෙය නියෝජනය වෙයි. මේවා ද්විතීයික ආගමික ග‍්‍රන්ථ සේ සැළකෙන අතර විෂ්ණු හෝ ශිව දෙවියන් වෙත විශේෂ අවධානය යොමු කරමින් සම්පාදනය වී ඇත.

4. වේදාංග : මෙය ශික්ෂා, ව්‍යාකරණ, චන්දස්, නිරුක්ත, ජ්‍යොතිෂ සහ කල්ප යන සය වර්ගයක ලේඛණවලින් සමන්විත ය.

5. ආගම හෙවත් ධර්ම : මෙය වෛෂ්ණව, ශෛව සහ සක්ත යන ප‍්‍රධාන අංශවලින් යුක්ත ය. තව ද මෙය මන්ත‍්‍ර, තන්ත‍්‍ර සහ යන්ත‍්‍ර යනුවෙන් ද වර්ග කළ හැකි ය.

6. දර්ශන : මෙය දාර්ශනික චින්තන නිකාය සයක් මගින් නියෝජනය කෙරේ. එනම් න්‍යාය, වෛශෙෂික, සාංඛ්‍ය, යෝග, පුර්ව මීමාංසා සහ උත්තර මීමාංසා යනුවෙනි.

හින්දු ග්‍රන්ථ
හින්දු ප්‍රතිමා ශිල්පය

හින්දු ප්‍රතිමා ශිල්පය : සංකේත
	
හින්දු ප්‍රතිමා ශිල්පයෙහි දැක්වෙන හින්දු දෙවිදේවතාවෝ, පුරාණෝක්තීන්හි පිළිබිඹුවන චරිත සහ ඒ හා සබැඳි සංකේත කිහිපයක් පහත දැක්වෙයි.

දෙවියා හෝ දේවතාවා 		අදාල සංකේතය			    සටහන  

බ්‍රහ්ම                        පියුම,හංසය                                               ලෝක නිර්මාණය පිළිබද සංකේතය       

විෂ්ණු		        පියුම,නාග,චක‍්‍රය,සක්ගෙඩිය, යගදාව,නිල් පැහැය

ශිව                         තෙවැනි ඇස,නාගයා, අඩසඳ, බෙරය, දිවිසම, ත්‍රිශුලය,ශිවලිංගය,
                      

ලක්ෂ්මී                      පියුම, බකමූණා                                             ධනය හා සෞභාග්‍ය පිළිබඳ සංකේතය 

පාර්වතී	                සිංහයා                                                    සරුබව පිළිබද සංකේතය,

ශිවගේ භාර්යාව සරස්වතී	පියුම, මයුරා, හංසයා. වීණාව,                          සුදු පැහැය	ඉගෙනුම සහ කලාවපිළිබඳ සංකේතය

රාමා                       දුන්න සහ ඊතලය	                                  ධාර්මිකත්වය පිළිබඳ සංකේතය,

විෂ්ණුගේ අවතාරය ක්‍රිෂ්ණා     ගවදෙන, කිරි, වස්දණ්ඩ මයුර පිහාටු, නීලකාල වර්ණය 

විෂ්ණු ගේ අවතාරය ගනේෂ    මූෂිකයා (මීයා )				          ශුභ අනාගතය පිළිබඳ සංකේතය

හනුමන්			යගදාව                                                    භක්තිය පිළිබඳ සංකේතය,

ශිවගේ අවතාරය

හින්දු සක්‍රමේන්තු  

හින්දු සක්‍රමේන්තු යනු හින්දු භක්තිකයින්ට උතුම් වු භෞතික වස්තූන් හෝ සළකුණුයි. බොහෝ විට මේවා පූජා කටයුතු ඇතුළු ආගමික කටයුතු වලට යොදා ගන්නා ද්‍රව්‍ය වේ.

තිලකය 

නළලේ හෝ ශරීරයේ වෙනත් තැනක අඳිනු ලබන සළකුණකි. මෙය ආගමික භක්ති පෙන්නුම් කරන ලකුණක් සේ සැළකේ. හින්දු භක්තිකයන් නිතරම තිලක තබන අතර, උත්සව අවස්ථාවලදී විශේෂයෙන්ම තිලක තබයි. තිලකයේ හැඩය අදහනු ලබන දේවතාව අනුව වෙනස් වේ. උදාහරණයක් ලෙස "U" හැඩති තිලකය විෂ්ණු භක්තිකයන් තබනු ලබන අතර, ශිව භක්තිකයන් සමාන්තර ඉරි තුනක් ලෙස තිලක තබනු ලබයි. මේවා කහ, සාදිලිංගම්, අරන් කහ, මැටි හා අළු භාවිතා කර තබනු ලබයි. 

විවාහක හින්දු කතුන් විවාහය හැඟවීමට අලංකාර සාදිලිංගම් තිත් හෝ බිංදු නළල මත තබනු ලබයි. මෙය බටහිර රටවල භාවිතා වන මඟුල් මුදුවට සමාන වේ. දකුණු ඉන්දියානුවන් මෙය "පොට්ටු" ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. "පොට්ටු" හෝ "තිලක" තබන ස්ථානය, හැඩය, ප්‍රමාණය අදහනු ලබන දෙවියන් අනුව වෙනස් වේ. උදාහරණයක් ලෙස උතුරු ඉන්දියානු තිලකය කොණ්ඩය සමඟ මදක් පහළින් තබනු ලබන අතර දකුණු ඉන්දියානුවන් එය ඇහිබැමි අතර මැදින් තබයි. නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ (වි‍ශේෂයෙන් බටහිර බෙංගාලයේ) විශාල තිලක දුර්ගා දේවියට ඇති භක්තිය පෙන්නුම් කිරීමට නළල මත තබනු ලබයි.

විභූති 

විභූති යනු ගින්දර සම්බන්ධ වන්නා වු පූජා ක්‍රම වලින් ලබාගන්නා ශුද්ධ අළුයි. ගින්දරෙන් ඇතිවන්නා වු අළු ස්වභාවිකවම පවිත්‍ර ලෙස සැළකේ. මෙම අළුවලින් නළලේ සමාන්තර  ඉරි තුනක් අදිනු ලැබේ. ඉන් පෙන්නුම් කරන්නේ ශිව භක්තියයි. සමහරක් හින්දු බැතිමතුන් මෙම ඉරිතුන මත "U" සළකුණක් තබයි. මෙය මිශ්‍ර ලෝහයෙන් අඳිනු ලැබේ. මෙමඟින් ශිව - විෂ්ණු සංයෝගය දැක්වේ.

ශරීරයෙහි  හටගැන්ම දුවිලි හා අළුවලින් බවද, එය නැවතත් අළු හා දුවිලි බවට පත්වන බවද, අළු ශරීරයේ ආලේපයෙන් පෙන්නුම් කරයි. අළු යනු අස්ථිරත්වයේ සළකුණයි. මේ අතර ඇති අන්සියල්ල මායාවකි.

විභූති ගැල්වීමෙන් පෙන්වනුයේ එම පුද්ගලයා නරක සිතුවිලි මැඬලන බවත්, (රාගය,වෛරය, ඊර්ෂ්‍යාව, තණ්හාව) එසේ නොකලහොත් දුක් කරදර ඇතිවන බවත් දන්නා බවයි.

රුද්‍රාක්ෂ 

මේවා රුද්‍රාක්ෂ ගසෙන් ලබා ගන්නා ඇටවේ. හින්දු පුරාණ කතා අනුව මෙය ශිව දෙවියන්ගේ (රුද්‍ර ලෙසද හඳුන්වයි) කඳුළු නිරූපණය කරයි. මේවා මාලයක් ලෙස අමුණා සකසා ගන්නා කොන්තය (අක්ෂමාලාව) යාතිකා කිරීමේදී හෝ භාවිතා කිරීමේදි භාවිත කරයි.
ආශ‍්‍රම ධර්ම

ආශ‍්‍රම ධර්ම පද්ධතිය අනුව මනුෂ්‍යයාගේ ආයු කාලය වසර සියයක් පමණ වූවක් ලෙස ගෙන  එය වසර විසිපහ බැඟින් වන කාල පරිච්ඡේද සතරකින් සමන්විත වූවක් සේ සලකනු ලැබේ. එම එක් එක් අවධි වල දී සාක්ෂාත් කරගතයුතු පරමාර්ථ ද වන්නේ ය. ඒවා මෙසේ ය.

අර්ථ,ධර්ම,කාම සහ මෝක්ෂ යන අරමුණු සාක්ෂාත් කරගැනීම පිණිස මෙම ආශ‍්‍රම ධර්ම අනුගමනය කිරීම හේතුවෙතැයි හින්දුහු විශ්වාස කරති.
බිසෝ කොටුව

වැවකින් ජලය බෙදා හැරිමේදි ඇති විය හැකි පීඩනයෙන් වේල්ල ආරක්ෂා කර ගැනීමේදි උපක්‍රමයකි. චුල වංශයට අනුව බිසෝ කොටුව කොටස් 03 කට බෙදන ලදී.
 වැවෙන් ළිඳට වතුර බසින බෝක්කුවක්
 ළිඳේ සිට බන්ධනයෙහි පිටස්තර බෑවුමෙහි අඩිය දක්වා බඳින ලද ජලය පිට කරන ‍‍බෝක්කුවක්
 ගැඹුරට කනින ලද විවෘත ඝෘජුකෝණාස්‍ර ළිඳක් හෝ වළක් බිසෝ කොටුවේ දිය මුදා හරිනු ලබන දොරෙහි විවරය ලොකු කිරීමට හෝ කුඩා කිරීමට ඔසවන හා පහත් කරන උපකරණය"මොහොල,නම්වේ.

වැවක තියෙන විශිෂ්ඨතම නිර්මාණය තමයි බිසෝ කොටුව කියලා කියන්නෙ. බිසෝ කොටුව කියන්නෙ වැවේ පතුලෙ නිර්මාණය කරලා තියෙන හරි හතරැස් ලිදකට. ලිදේ එක පැත්තක තියෙන සිදුරකින්, වැව් ජලය ඇතුල් වෙනවා. ඊටම ප්‍රති විරුද්ධ දිශාවේ තියෙන සිදුරෙන් ඒ වැව් ජලය, ගල් නළයක් හරහා සොරොව්වට යනවා. බිසෝ කොටුව හැම වෙලේම වතුරෙන් පිරිලා තියෙන්නෙ.

සොරොව්ව අරින කොට, බිසෝ කොටුව ස්වයoක්‍රීය විදිහට ලීවරයකින් (මොහොල) ක්‍රියා කරන්න ගන්නවා. ඊට පස්සෙ සොරොව්වට ජලය ගෙනියනවා. බිසෝ කොටුව නිසා වැවේ වතුර ගලාගෙන යෑමේ වේගය පාලනය වෙනවා. ඒ කියන්නේ වතුර පීඩනයට බාධකයක් එල්ල කරනවා. ඒකෙන් වැවේ බැම්ම ආරක්ෂා වෙනවා. මේ වගේ විශ්මිත නිර්මාණයක් ලෝකයේ කිසිම රටක නෑ. මේක දැකලා බ්‍රිතාන්‍යයේ පුරාවිද්‍යාඥයන් හිටන් පුදුම වුණා.

පරණවිතාන මහතා දක්වන්නේ සොරොව්ව හරහා බැහැර කරනු ලබන වැව් ජලයේ වේගය බිඳ දැමිම බිසෝ කොටුවේ ප්‍රධාන කාර්යය බවයි
වැවක අංග
සාම්ප්‍රදායික සිංහල දැණුම
හේමරත්න ලියනආරච්චි

හේමරත්න ලියනආරච්චි (1938 ජුනි 12 - 2011 ඔක්තෝබර්) ශ්‍රී ලාංකික නවකතාකරුවෙකි, කෙටිකතාකරුවෙකි, පරිවර්තකයෙකි, විචාරකයෙකි.  ඔහු පාදඩයකුගෙන් (1965), අන්තිම දා (1967), හා මම රාත්‍රිය වෙමි යන නවකතා තුනෙහිත්, මතක සටහන් (1964), හා සපුමල්ගේ ලෝකය (1991) යන කෙටිකතා සංග්‍රහ දෙකෙහිත් කතුවරයා ය. මීට අමතරව ඔහු ‍ෂේක්ස්පිය‍ර්ගේ සමකාලීන ශ්‍රේෂ්ඨ නාට්‍ය රචකයෙකු වූ ක්‍රිස්ටෝෆර් මාර්ලෝගේ Dr. Faustus නමැති කෘතිය සිංහල නාට්‍ය අනුමණ්ඩලයේ ආරාධනයක් පරිදි "ෆෝස්ටස්" නමින් සිංහලට පෙරළන ලදුව 1999දී සංස්කෘතික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව මඟින් පළ කෙරිණ.

ගුරුවරයෙකු වශයෙන් හා පේරාදෙණිය ගුරු විදුහලෙහි ඉංග්‍රීසි භාෂාව හා සාහිත්‍යය පිළිබඳ කථිකාචාර්යවරයෙකු වශයෙන් සේවය කළ හේමරත්න ලියනආරච්චි මහතා විශ්‍රාම යන විට පේරාදෙණිය ගුරු විද්‍යාලයේ අධිපතිව සිටියේ ය.

බටහිර සාහිත්‍යයේ විචාරයේ ඉතිහාසය නමින් සිළුමිණ පුවත්පතට ඔහු ලියූ ලිපි පෙළ පාඨක-විචාරක දෙපක්ෂයේ ම ඇගැයීමට පාත්‍ර විය. 2011 ඔක්තෝබර් මස අභාවප්‍රාප්ත වන විට හෙතෙම එම ලිපි පෙළ පොතක් වශයෙන් මුද්‍රණය කිරීමට සූදානම් වෙමින් සිටියේ ය. ඊට අමතර ව ගමේ උදවිය නමැති කෙටිකතා සංග්‍රහයක් ද ග්‍රීක පුරාණෝක්ති පිළිබඳ විශ්ව කෝෂයක පරිවර්තනයක් ද පළ කිරීමට නියමිත ව පැවතිණ.

මූලාශ්‍ර

චරිත කතා
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
1938 උපත්
2011 මරණ
වැව් නාමාවලිය

මෙම ලිපිය ලංකාවේ ඇති වැව් පිළිබඳවය. ඔබගේ සෙවුමට වඩාත් ගැලපෙන ලිපිය තෝරාගන්න

 මහ වැව් නාමාවලිය
 ගම් වැව් නාමාවලිය

වැව්
මහරගම

මහරගම  යනු   කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයට අයත් නගරයකි. එය කිරුලපන  සිට දිවෙන A4 හයිලෙවල් මාර්ගයේ කොළඹ සිට 15 කි.මී. දුරකින් ද නුගේගොඩ හා කොට්ටාව අතර පිහිටි නගරයක් වන අතර පිළිකා රෝහල පිහිටා ඇත්තේ ද මෙම නගරයේ ය. වර්තමානයේ මහරගම නගරය පාළනය වන්නේ මහරගම නගර සභාවෙනි. 1958 ‍පෙබරවාරි මස 15 ‍වෙනි දින ‍කෝට්ටේ ගල්කිස්ස ගම් සභා‍වේ දියුණූ කළ ප්‍රදේශයක් ‍ලෙස ගැසට් පත්‍රයක් මඟින් ප්‍රකාශයට පත්කර මහරගම සුළු නගර සභා‍ව ස්ථාපනය කර ඇත. මුලින් ‍කොට්ඨාශ ගණන 6 ක් වූ අතර මාම්‍‍‍පේ කැස්බෑවට අයත් ‍ගොඩිගමුව පන්නිපිටිය ප්‍රදේශ එකතු කිරී‍මෙන් 1965 වර්ෂ‍යේ පමණ ‍කොට්ඨාශ අටකින් යුත් සුළු නගර සභාවක් බවට පත්කර ඇත. මහරගම පමුණුව පුදේශය රෙදිපිළි පිලිබඳව  ලංකාවේ ඉහලම වානිජ නගරය වේ. මෙහි ව්‍යාපාරික කටයුතු ඇරඹෙන්නේ පාන්දර 4.00ට පමනය. මේ වේලාවේ දී සාමාන්‍ය ජනයාගේ අවශ්‍යතා සඳහා ව්‍යපාරිකයන් විශාල පිරිසක් ද ගැනුම්කරුවන් විශාල පිරිසක් ද දැකගත හැකිය.
පෙ.ව 9.00 වන විට මෙම ව්‍යාපාරිකයන් ඉවත්ව යන අතර මධ්‍යම පාන්තිකයන් සඳහා ව්‍යාපාර ඇරඹෙයි.
නගරයේ සිට වෙනත් ප්‍රධාන නගර වෙත ධාවනය වන බස්රථ ගණනාවකි. කොට්ටාව මාතර අධිවේගී මාර්ගයේ ගාල්ල සහ මාතර නගර වෙත සෑම මිනිත්තු කිහිපයකට වරක් බස්රථ ධාවනය කෙරේ.
පිලිකා රෝහලට පැමිනෙන්නන් සඳහා මහනුවර ඇඹිලිපිටිය සූරිය වැව නාවලපිටිය,හැටන් ආදී ප්‍රදේශකරා බස් රථ ධාවනය වේ. කැලණිවැලි දුම්රිය මාර්ගය දිවෙන්නේද මහරගම නගරය මධ්‍යයෙනි. නාවින්න, මහරගම, පන්නිපිටිය, කොට්ටාව, මාලපල්ල ආදී දුම්රිය ස්ථාන මහරගම නගරසභා බල ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත.

නගරයේ සහ ආසන්නයේ පිහිටි වැදගත් ස්ථාන කිහිපයක් 
 ජාතික තරුන සේවා සභාව 
 ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය
 පිළිකා රෝහල
 නාවින්න ආයුර්වේද පර්යේෂණ ආයතනය
 කොට්ටාව-මාකුඹුර අධිවේගී මාර්ග පිවිසුම
 කැලණිවැලි දුම්රිය මාර්ගය
 පන්නිපිටිය ධර්මපාල විද්‍යාලය

නගරයේ සහ නගරයේ අවට පිහිටි ප්‍රධාන පාසල් 
 ජනාධිපති විද්‍යාලය
 විද්‍යාකර බාලිකා විද්‍යාලය
 බුවනෙකබා මහා විද්‍යාලය
 ධර්මාශෝක විද්‍යාලය
 මහරගම මාධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
 පන්නිපිටිය ධර්මපාල විද්‍යාලය බෞද්ධ කණිෂ්ඨ විද්‍යාලය පන්සල පාර

නගරයට අවට පිහිටි වෙනත් වැදගත් ස්ථාන 
 ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර රෝහල, 
 ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර පාර්ලි‌‌මේන්තු සංකීර්ණය
දන්ත රෝහල

මහරගම හරහා හයිලෙවල් මාර්ගයේ කොළඹ දක්වා ධාවනය වන බස් රථ සේවා 
138 - කොට්ටාව / හෝමාගම,
138/2 - මත්තේගොඩ,
138/3 - රුක්මල්ගම,
138/4 - අතුරුගිරිය,
122 - අවිස්සාවේල්ල / රත්නපුරය,
125 - පාදුක්ක - ඉංගිරිය

මහරගම දක්වා ධාවනය වන බස් සේවා 
138 - කොළඹ, පිටකොටුව,
112 - කොටහේන,
119 - දෙහිවල,
119 - නුගේගොඩ,
993 - මාලඹේ,
122/1 - අවිස්සාවේල්ල (SLTB),
124 - ඉහල බෝපේ,
128/1 - මූනමලේවත්ත,
125/1 - ඉංගිරිය / පාදුක්ක,
129 - මොරගහහේන (SLTB),
192 - මොරටුව,
280 - හොරණ,
341 - පිළියන්දල,
341/1 - කටුවාවල,
341/2 - බෝකුන්දර /වෑවල,
345 - කටුවාවල,
990 - විද්‍යාල හංදිය (දඹහේන / වීරමාවත),
990/1 -  දඹහේන,
212 - ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර රෝහල (නවරෝහල),
991 - ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර රෝහල (නවරෝහල),
994 - හෝකන්දර (පොල්වත්ත හරහා),
996 - කටුකුරුන්ද

මහරගම හරහා කොළඹ සිට ධාවනය වන දුරගමන් බස් සේවා

99 - බදුල්ල / වැලිමඩ / පස්සර, 122 - රත්නපුර / ඇඹිලිපිටිය / සුරියවැව / හම්බන්තොට

මහරගම දක්වා ධාවනය වන දුර ගමන් බස් සේවා 
69 - මහනුවර,
99 - පඹහින්න

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
උපක්‍රම කළමණාකරණය

උපක්‍රමික කළමණාකරණය (tactical planning) යනුවෙන් අදහස් වන්නේ සංවිධානයක පරමාර්ථ ලඟාකර ගැනීම සඳහා විධිමත්ව සකස් කිරීමේ (Formulationg) ක්‍රියාවට නැගීමේ (Implemonting) සහ ශ්‍රිතයන් අතර තීරණ ඇගයීමේ කලාවක්‍ හෙවත් විද්‍යාවකි.  මෙය ආයතනයක පරමාර්ථ නිශ්චිත කිරීමේ, පරමාර්ථ ලඟාකර ගැනීම සඳහා ප්‍රතිපක්ති හා සැලසුම් දියුණු කිරීමේ, පරමාර්ථ ලඟාකර ගැනීම සඳහා සම්පත් ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ක්‍රියාවලියකි‍.  ඉහත කරුණු අනුව පැහැදිලි වන්නේ උපක්‍රම කළමණාකරණය ව්‍යාපාරික පරමාර්ථ ලඟාකර ගැනීම සඳහා ශ්‍රිතමය කාර්යයන් සම්බන්ධීකරණය කරන බවයි.  මෙය කළමණාකරණ කාර්යයන්ගේ ඉහළට මට්ටම් වේ. සාමාන්‍යයෙන් මෙය ව්‍යාපාරයක අධ්‍යක්ෂක මණ්ඩලය විසින් විධිමත්ව සකස් කරන අතර ප්‍රධාන විධායක සංවිධායක ඇතුළු විධායක කණ්ඩායම විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබයි.  උපක්‍රම කළමණාකරණය ව්‍යාපාරය ගමන් කල යුතු දිශාව නිරූපණය කරන අතර සංවිධාන අධ්‍යයනය සමඟ කිට්ටු සම්බන්ධයක් පවතී. (Organization Studies) 

උපක්‍රම කළමණාකරණය ඉදිරියට යන ක්‍රියාවලියකි.  එමනිසා ව්‍යාපාරය හා සම්බන්ධ ව්‍යාපාර කටයුතු අනෙකුත් ව්‍යාපාර ආයතන හඳුනා ගැනේ.  මීට අමතරව ව්‍යාපාරයේ තරඟකරුවන් හඳුනාගෙන ඔවුන් අභිබවා යෑමට අවශ්‍ය ඉලක්ක හා උපක්‍රම නිර්මාණය කරයි.  මෙහි තවත් කාර්යයක් වන්නේ උපක්‍රම වාර්ශිකව හෝ කාර්තු වශයෙන් ඇගයීමට ලක් කිරීමයි.  ඒතුලින් උපක්‍රම ක්‍රියාත්මක වී ඇති ආකාරය ඒවා සාර්ථක වී ඇද්ද යන වග සහ නව උපක්‍රම අවශ්‍ය වේද යන වග සලකා බැලේ.  නව තාක්ෂණය, නව තරඟකරුවන්, නව ආර්ථික පරිසරයන්ගේ වෙනස්කම් නිසාද සාමාජීය, මූල්‍ය හා දේශපාලන පරිසරයේ වෙනස්කම් නිසාද නව උපක්‍රම පිළිබඳ සලකා බැලීම අත්‍යාවශ්‍ය වේ.

සංවේදන දත්ත වාර්තා කරන සකස් කරන මෘදුකාංග නිෂ්පාදිත වර්තමානයේ වෙළඳපොලේ සුලභව පවතින අතර ඒවා උපක්‍රම කළමණාකරණයට විශාල රුකුලක් ලබාදේ.

කළමනාකරණය
රූගත පසුතල

චිත්‍රාගාරයක් තුළ නිර්මාණය කරන ලද පසුතලයක් භාවිතා කිරීම වෙනුවට වෙනත් ස්ථානයක චිත්‍රපටයක් හෝ රූපවාහිනී වැඩසටහන් මාලාවක් නිෂ්පාදනය කරන්නේ නම් එම ස්ථානය චිත්‍රපට කරන ස්ථානයක් උදාහරණයක් ලෙස රූපවාහිනී කථාමාලාවක් වන “24” හි නිර්මාණය කල එම පසුතලයක් තුල රූගත කළ ඇතැම් දර්ශන හැරුණු කොට අන්සියල්ල මූලික වශයෙන් රූගත කෙරුනේ අදාල එම ස්ථානය තුලමයි.  (on location) 

(on location) ස්ථානය තුල යන පදය මඟින් විස්තර වන්නේ චිත්‍රපටියකට නැගීම සත්‍ය ස්ථානයක සිට සිදුකර ඇතැයි යන්නයි.  නමුත් මෙම පදය මඟින් බොහෝවිට වැරදි සහගත ලෙස විශ්වාස කිරීමට පොළඹවන්නේ චිත්‍රපටියට නැගීම එම කථාවට අදාල සත්‍ය ස්ථානය තුල සිටම සිදු කරන ලදැයි යන්න අර්ථගැන්වීම තුලිනි.  නමුත් මෙසේ සත්‍ය ස්ථානයක් තුල සිට රූගත කිරීම මෙමඟින් අනිවාර්යයෙන් අර්ථ ගැන්වෙන්නේ නැත.

වාසි සහ අවාසි 
 

චිත්‍රාගාරයක නිර්මාණය කරන ලද පසුතලයක රූගත කිරීම සිදු කරනවාට වඩා එසේ නිර්මාණය නොකරන ලද ස්ථානයක ‍රූගත කිරීමෙනි.  වාසි කිහිපයක්ම ඇත.  

එය ඉතා විශාල පසුතලයක් ගොඩනඟනවාට වඩා ලාභදායී වන‍්නේයසැබෑලෝකයේ පවතින ඇඳුම්, ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයන් විස්තරාත්මක ලෙස නැවත ගොඩනැගීම අපහසුය. එමනිසා මායාව වඩාත් *සත්‍යාකාරයෙන් ශක්තිමත්ව පෙන්විය හැක
ඇතැම්විට මෙමඟින් ඉතා ලාභදායී හා වෘත්තීය සමිතියකට අයත් නැති ශ්‍රමය භාවිතයට හෝ වැඩ සඳහා වන අවහිරයන් මඟහැරීමට පහසුකම් සලසයි.  කැනීබියානු ස්ථාන වන vancouvar හා Toronto ආදිය මේ සඳහා ප්‍රසිද්ධ වේ
	
එසේම ඇතැම්විට එකතුවුනු මුදල් (frozen currency) භාවිතා කිරීමට පහසුකම් සලසයි.  1968 වර්ශයේදී kelly’s heroes යන චිත්‍රපටය යුයෝස්ලෝවැකියාවේදී චිත්‍රපටයට නඟන ලද්දේ අපනයනය කිරීමට නොහැකිවූ චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනය කිරීමෙන් උපයන ලද ලාභය භාවිතා කිරීමෙනි.  

මෙහි අවාසි සහගත තත්වයන්ද ඇතුලත්ය.  

	*පරිසරය පාලයන කිරීම දුෂ්කර වීම උදාහරණයන් ලෙස ගුවන්යානා ගමන් ගැනීම, වාහන තදබදය, මගීන්, අයහපත් කාලගුණය හා නගරනීති ආදිය
	*පිටපතෙහි සඳහන් වන ආකාරයට ඉතා හොදින් ගැලපෙන ස්ථානයක් සත්‍ය වශයෙන් සොයා ගැනීමට ඇති පහසුව
	*ප්‍රේක්ෂකාගාරයෙහි සාමාජිකයන් ඇතැම්විට වංක ලෙස කල්පිත ස්ථාන ලෙස යොදාගත් සත්‍ය ලෝකයේ ස්ථාන සමඟ බොහෝ සමීප වී සිටිය හැක
	*චිත්‍රපටයට අදාල සියලු පිරිස අදාල ස්ථානය තුලට ගෙනයාම අධික වියදම් සහිත විය හැක

දේශීය නඏ නිළියන් සහ පිරිස සහ ආහාර සැපයීම නවාතැන් සැපයීම වැනි වෙනත් පහසුකම් සැපයීම මඟින් චිත්‍රපට කරන ස්ථාන මඟින් ප්‍රදේශයේ වැදගත් ආර්ථික සංවර්ධනයට වාසි සලසනු ලැබේ.