කොරියාවේ රජවරුන්ගේ නම් ලැයිස්තුව

මෙය රාජවංශ අනුපිළිවෙලට සැකසූ කොරියාවේ රජවරුන්ගේ ලැයිස්තුවකි. මෙහි නම් රෝමානුකරණය කර ඇත්තේ දකුණු කොරියානු ප්‍රතිශෝධිත රෝමානුකරණය අනුව ය. මැකූන්-රයිෂවර් රෝමානුකරණය ද ඇතැම් රජවරුන් පිළිබද තොරතුරු ඇතුළත් ලිපිවල දැකිය හැකි ය.

ගෝජොසොන්
ගෝජොසොන් (ක්‍රි.පූ. ? – 108) යනු පළමු කොරියානු රාජධානියයි. ජනප්‍රවාදවලට අනුව එය ආරම්භ කරන ලද්දේ දංගුන් විසින් ක්‍රි.පූ. 2333දී ය. 

ගෝජොසොන් සංස්කෘතියේ ලෝකඩ යුගයේ පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි උතුරු කොරියාවෙන් සහ ලියා‍ඕනිං ප්‍රදේශවලින් හමු වේ. ක්‍රි.පූ. 9 සිට 4 දක්වා වූ කාලපරිච්ඡේදය තුළ හමු වූ විවිධ ඓතිහාසික හා පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක අනුව ගෝජොසොන් ස්වාධීන රාජ්‍යයක් ලෙස වැජඹුණු බව පෙනී යයි.

දංගුන් සහ ගිජා යන දෙදෙනා කල්පිත පුද්ගලයන් ලෙස විශ්වාස කෙරේ .

ආදිතම කල්පිත පාලකයින්

දංගුන් ජොසොන්

ගිජා ජොසොන්

විමන් ජෝසුන්

බුයෝ
බුයෝ (ක්‍රි.පූ 2වන සියවස පමණ - ක්‍රි.ව. 494) නූතන ඊසානදිග චීනය පාලනය කළේ ය. වාර්තා අතර යම් පරස්පරතාවන් සහ පරතර පැවතිය ද, ක්‍රි.පූ. 1වන සියවසේදී පමණ දොංබුයෝ (නැගෙනහිර බුයෝ) වෙන් වූ බව අනුමාන කෙරේ. මුල් බුයෝ රාජ්‍යය ඇතැම්විට බුක්බුයෝ (උතුරු බුයෝ) ලෙස හඳුන්වයි. එහි ඉතිරි කොටස් 494දී යාබද සහෝදර රාජ්‍යයක් වූ ගොගුර්යෝ රාජධානිය විසින් ඈඳාගන්නා ලදී.

මුල් නැගෙනහිර බුයෝ

ගල්සා බුයෝ

පසුකාලීන උතුරු බුයෝ

ගොගුර්යෝ
ගොගුර්යෝ (ක්‍රි.පූ. 37 – ක්‍රි.ව. 668) යනු කොරියාවේ තුන් රාජධානිවලින් එකකි. ගොගුර්යෝ පාලකයින් ඇතැම්විට තේවං (太王, "ශ්‍රේෂ්ඨතම රජු") යන විරුදය භාවිතා කර ඇත. [1]

සටහන්: 
[1] සමහර තනි ගොගුර්යෝ රජුන් පිළිබඳ ලියැවුණු ගොගුර්යෝ වාර්තාවල, විශේෂයෙන් 19වන රජු (ග්වංගෙටෝ) "තේවං" හෝ "හොතේවං" යන විරුදය භාවිතා කර ඇත. මෙහි දළ අදහස ශ්‍රේෂ්ඨතම රජු හො ඉතා ශ්‍රේෂ්ඨතම රජු යන්නයි. චීන තනතුර වූ 皇帝ට සමගාමීව මෙය "අධිරාජයා" ලෙස පරිවර්තනය විය යුතු බව ඇතැම්හු පවසති. නමුත් එය පුළුල්ව පිළිනොගැනේ. ගොගුර්යෝව පරාජය වූ පසුව ලියැවුණු කොරියානු ඉතිහාසය පිළිබඳ බොහෝ දුරට සම්පූර්ණ පැරණිතම ග්‍රන්ථ වන සම්ගුක් සගි සහ සම්ගුක් යුසා යන ග්‍රන්ථවල රජු යන අරුතැති "වං" යන තනතුර යොදා ඇත.

[2] රාජකීය නාමයන් සාමාන්‍යයෙන් රජුගේ භූමදානයෙන් පසු ලබාදිණි. නමුත් එය චීන සංකල්පයක් වූ 諡號ට නිශ්චිතවම අනුකූල නොවේ.

[3] ගොගුර්යෝ රජවරුන් අතරින් පහලොස්වැනි මොබොන් වූ දෙවන යුරි හැරෙන්නට සෙසු සියලු දෙනාටම ගෝ නැමැති වාසගම පැවතිණි. යුරිගේ නාමය හේ ලෙස යොදා ඇත. සියලු රජවරුනට පීතෘ පාර්ශ්වීය රුධිර පෙළපත පැවතිණි. නමුත් නම් ද්විත්වය එකම නමේ පිටපත් කිරීමක් ද යන්න පැහැදිළි නැත.

[4] සම්ගුක් සගි සහ සම්ගුක් යුසා, සහ ඇතැම් වාර්තාවල "වෙනත් නම්," "උපන් නම්," "ළමා වියේ නම්," හෝ "පෞද්ගලික නම්" සඳහන් වේ.

[5]සම්ගුක් සගි ග්‍රන්ථයේ ජොල්බොන් නාම සහ දින අන්තර්ගත වේ. වෙයි රාජවංශයේ වෙයි ෂු ඉතිහාසය පහත නම් ලබා දෙයි: 朱蒙 ජුමොං, 閭達 යොදල්, 始閭諧 ෂිර්යොහේ, 如栗 යෝගුල්, සහ 莫來 මංග්නේ. 5වන සියවසේ ජනප්‍රවාදවල ජංසු රජු සිය පියා වෙනුවෙන් ස්මාරකයක් ඉදිකිරීම සහ ගොගුර්යෝව සහ උතුරු වෙයි අතර පැවති සම්බන්ධතා පිළිබඳ වෙනස්කම් දැකිය හැක. එම ස්මාරකයේ ශිලා ලේඛනයෙහි පහත නම් සඳහන් ය: 鄒牟 චුමෝ, 儒留 යුර්යු, and 大朱留 දේජුර්යු. මෙම නාමයන් අතර පැවති සම්බන්ධය පැහැදිළි නැත.

මූලාශ්‍ර: කොරියානු අධ්‍යයන ඇකඩමිය, කොරියා බ්‍රිටනිකා සංස්. සහ දූසන් විශ්වකෝෂය.

පවුල් ගස

බෙක්ජේ
බෙක්ජේ (ක්‍රි.පූ. 18 – ක්‍රි.ව. 660) යනු කොරියාවේ තුන් රාජධානිවලින් එකකි. විහාර නම් සහ පෞද්ගලික නම් එකම විය.

පවුල් ගස

සිල්ලා

සිල්ලා (ක්‍රි.පූ. 57 – ක්‍රි.ව. 935) යනු කොරියාවේ තුන් රාජධානිවලින් එකකි. මුල් කාලයේ සිල්ලාව පාලනය කළේ පාක්, සොක්, සහ කිම් යන පවුල් විසිනි. සිල්ලාහි රජවරුනට සමහර බෙක්ජේ රජවරුනටමෙන් ඉසගුම්, මරිප්ගන්, සහ දේවං වැනි විවිධ නම් තිබිණි. සමහරු අධිරාජවරුන් ලෙස නිවේදනය කළෝ ය.

හ්යොක්ගොසේ ගියෝසොගන් 혁거세 거서간 朴赫居世居西干 (ක්‍රි.පූ.57
– ක්‍රි.ව. 4)
නම්හේ චාචොං 남해 차차웅 南解次次雄 (4–24)
යුරි යිසගුම් (24–57) 유리이사금 儒理尼師今 (යුරි සිටහ්‍යුර්හේ දක්වා රජවරු කොරියානු තනතුරක් වූ "පාලකයා" අරුතැති පැරණි වදනක් වූ ඉසාගුම් විරුදය ඉසිලූහ.
තල්හේ ඉසගුම් 탈해이사금 脫解尼師今 (57–80)
පාසා ඉසගුම් 파사이사금 婆娑尼師今 (80–112)
ජිමා ඉසගුම් 지마이사금 祗摩尼師今 (112–134)
ඉල්සොං ඉසගුම් 일성이사금 逸聖尼師今 (134–154)
අදල්ලා ඉසගුම් 아달라이사금 阿達羅尼師今 (154–184)
බොල්හ්යු ඉසගුම් 벌휴이사금 伐休尼師今 (184–196)
නේහේ ඉසගුම් 내해이사금 奈解尼師今 (196–230)
ජොබුන් ඉසගුම් 조분이사금 助賁尼師今 (230–247)
චොම්හේ ඉසගුම් 첨해이사금 沾解尼師今 (247–261)
මිචු ඉසගුම් 미추이사금 味鄒尼師今 (262–284)
යුර්යේ ඉසගුම් 유례이사금 儒禮尼師今 (284–298)
ගිරිම් ඉසගුම් 기림이사금 基臨尼師今 (298–310)
හ්‍යුල්හේ ඉසගුම් 흘해이사금 訖解尼師今 (310–356)
නේමුල් ඉසගුම් 내물마립간 奈勿麻立干 (356–402) (නේමුල් සිට සෝජි දක්වා රජවරු "පාලකයා" අරුතැති පැරණි කොරියානු නාමයක් වූ මරිප්ගන් යන වදන භාවිතා කළහ.)
සිල්සොං මරිප්ගන් 실성마립간 實聖麻立干 (402–417)
නුල්ජි මරිප්ගන් 눌지마립간 訥祗麻立干 (417–458)
ජබි මරිප්ගන් 자비마립간 慈悲麻立干 (458–479)
සෝජි මරිප්ගන් 소지마립간 炤智麻立干 (479–500)
ජිජ්‍යුං රජු 지증왕 智證王 (500–514) (ජිජ්‍යුං සිට ග්යොංසුන් දක්වා රජවරු වං ("රජු" යන්න සඳහා නූතන කොරියානු වදනකි) යන නාමය භාවිතා කළහ.)
බොප්හ්‍යුං රජු 법흥왕 法興王 (514–540)
ජින්හ්‍යුං රජු 진흥왕 眞興王 (540–576)
ජින්ජි රජු 진지왕 眞智王 (576–579)
ජින්ප්යොං රජු 진평왕 眞平王 (579–632)
සොන්දොක් රැජින 선덕왕 善德王 (632–647)
ජින්දොක් රැජින 진덕왕 眞德王 (647–654)
තේජොං මුයොල් රජු 태종무열왕 太宗武烈王 (654–661)

එක්සත් සිල්ලාව
මුන්මු රජු 문무왕 文武王 (661–681)
සින්මුන් රජු 신문왕 神文王 (681–692)
හ්යෝසෝ රජු 효소왕 孝昭王 (692–702)
සොංදොක් රජු 성덕왕 聖德王 (702–737)
හ්යෝසොං රජු 효성왕 孝成王 (737–742)
ග්යොංදොක් රජු 경덕왕 景德王 (742–765)
හ්යේගොං රජු 혜공왕 惠恭王 (765–780)
සොන්දොක් රජු 선덕왕 宣德王 (780–785)
වොන්සොං රජු 원성왕 元聖王 (785–798)
සෝසොං රජු 소성왕 昭聖王 (798–800)
ඒජොං රජු 애장왕 哀莊王 (800–809)
හොන්දොක් රජු 헌덕왕 憲德王 (809–826)
හ්‍යුංදොක් රජු 흥덕왕 興德王 (826–836)
හුයිගැං රජු 희강왕 僖康王 (836–838)
මිනේ රජු 민애왕 閔哀王 (838–839)
සින්මු රජු 신무왕 神武王 (839)
මුන්සොං රජු 문성왕 文聖王 (839–857)
හොනාන් රජු 헌안왕 憲安王 (857–861)
ග්යොංමුන් රජු 경문왕 景文王 (861–875)
හොංගං රජු 헌강왕 憲康王 (875–886)
ජොංගං රජු 정강왕 定康王 (886–887)
ජින්සොං රැජින 진성왕 眞聖王 (887–897)
හ්යෝගොං රජු 효공왕 孝恭王 (897–912)
සින්දොක් රජු 신덕왕 神德王 (912–917)
ග්යොංම්යොං රජු 경명왕 景明王 (917–924)
ග්යොංගේ රජු 경애왕 景哀王 (924–927)
ග්යොංසුන් රජු 경순왕 敬順王 (927–935)

ගයා සංයුක්තය
ගයා සංයුක්තය (42–562) කුඩා රාජ්‍ය කිහිපයකින් සමන්විත විය. ගයාහි සියලු පාලකයෝ වං ("රජ") යන විරුදය භාවිත කළහ.

ගුම්ග්වන් ගයා
ගුම්ග්වන් ගයා (42–532) යනු ගයා සංයුක්තයෙන් එකකි.

දේගයා
දේගයා (42–562) යනු ගයා සංයුක්තයෙන් එකකි.

බල්හේ
බල්හේ (698–926) ගොගුර්යෝ බිඳවැටීමෙන් පසු බිහි වූ පැණි කොරියානු රාජධානියකි. බල්හේ පැවතියේ ඊසානදිග චීනයේ දකුණු පෙදෙස්වල, ප්‍රිමොර්ස්කි ක්‍රේ, කොරියානු අර්ධද්වීපයේ උතුරු කොටසේ ය.

පවුල් ගස

පසුකාලීන බෙක්ජේ 
හුබෙක්ජේ (900–936) පිහිටුවන ලද්දේ පසුකාලීන සිල්ලාවේ බලය පරිහානියට පත් වූ අවධියේ සිටි  ජනරාල්වරයකු වූ ග්යොන් හ්වොන් විසිනි. මෙලෙසින් පසුකාලීන තුන්රාජධානි යුගය ඇරඹිණි. හුබෙක්ජේහි අවසානය ග්යොන් හ්වොන් අතින්ම සිදු වූ අතර ඔහු පසුව ගොර්යෝහි තේජෝ යටතේ ගොර්යෝ සේනා මෙහෙයවා ග්යොන් හ්වොන්ට පිටුපෑ හුබෙක්ජේහි කුමාරයා වූ සින්ගොම් අල්ලාග්තතේ ය.

පසුකාලීන ගොගුර්යෝ 
පසුකාලීන ගොගුර්යෝ (901–918), මා-ජින් හෝ තේබොං යනුවෙන්ද හැඳින්වෙන අතර එය ආරම්භ කළේ සිල්ලාහි පහත් වංශික කුමාරයකු වූ ගුං-යේ විසිනි. ගුං-යේ, සෙන්පති යං-ගිල්ගේ කැරැල්ලට එක්ව සිය පන්තිය අභිබවා නැගී සිටයේ ය. ඔහු අනතුරුව යං-ගිල්ව ඝාතනය කර පසුකාලීන ගොගුර්යෝ යනුවෙන් නව රාජධානියක් පිහිටුවී ය. ගුං-යේ සැහැසි පාලකයකු වූ නිසා සෙන්පතීන් විසින් ඔහුව බලයෙන් පහකරන ලදී. අනතුරුව සෙන්පති වං ගොන් විසින් ගොර්යෝ රාජධානිය පිහිටුවන ලදී.

ගොර්යෝ රාජවංශය
 

ගොර්යෝව (918–1392) පාලනය කරන ලද්දේ වං රාජවංශය විසිනි. පළමු පාලකයාහට "මහා මුතුන්මිත්තා" යන අරුතැති තේජෝ යන විහාර නාමය භාවිතා කෙරිණි. එම විරුද නාමය ගොර්යෝ මෙන්ම ජොසොන් ආරම්භක පාලකයා සඳහා ද යොදා ගැනිණි. මෙලෙසින් එම නාමය වං සහ යි රාජවංශවල භාවිතා විය. ග්වංජොං රජුගෙන් ඇරඹෙන පළමු රජවරුන් තිදෙනා සඳහා මරණින් පසු අධිරාජ නාමය ලබා දී ඇත. නමුත් මොංගෝලියානු ආක්‍රමණ සමග පාලකයාගේ තනතුර රජු හෙවත් "වං" දක්වා පහත වැටිණි.

ඊළඟ රජවරු විසිතුන්දෙනා (වොන්ජොං දක්වා) සඳහා ජොං යන පදයෙන් අවසන් වන විහාර නාමය යොදා ඇත. චුංන්‍යොල් (විසිපස්වන රජු) සිට සෙසු ගොර්යෝනේ රජවරු වං ("රජු") යන නාමය සිය විහාර නාමයේ කොටසක් ලෙස යොදා ඇත. යුග නාම ඇති අයගේ යුග නාම වරහන් තුළ දක්වා ඇත.

ජොසොන් රාජවංශය

ගොර්යෝවෙන් පසු ජොසොන් (1392–1910) බිහි විය. 1897දී ජොසොන් රාජ්‍යය කොරියානු අධිරාජ්‍යය ලෙස ඔසවා තබන විට සමහර ජොසොන් රජවරුන් මරණින් පසු අධිරාජ මට්ටමට ඔසවා තබන ලදී.

ජොසොන් රජවරුනට ජෝහෝ ජොං ලෙස අවසන්වන විහාර නාමයන් ලබා දී තිබිණි. ජෝ නාමය ලබාදුන්නේ පළමු රජවරුනට/රාජවංශයේ නව පරපුරේ රජවරුනට ය. රාජවංශයේ පළමු රජුටද වූ "මහා මුතුන්මිත්තා" (තේජෝ) යන විශේෂ නාමයහිමිවිය. (මෙයත් බලන්න ගොර්යෝ). සෙසු රජවරුනට සහ අධිරාජවරුන්ට ජොං නාමය ලබා දිණි.

යොන්සන්ගුන් සහ ග්වංහේගුන් යන රජවරුනට මරණින් පසු විහාර නාමයන් ලබා දී නොමැත.

සෑම රජකුටම මරණාපර නාමයක් පැවති අතර එලෙස වං ("රජු"), හ්වංජේ ("අධිරාජයා"), දේවං ("මහා X රජු"), හෝ දේජේ ("මහා X අධිරාජයා") වැනි තනතුරු භාවිතා විය.

* කොරියානු අධිරාජ්‍යය කොටස බලන්න

කොරියානු අධිරාජ්‍යය 
1897දී, ජොසොන් රාජවංශය කොරියානු අධිරාජ්‍යය බවට පත් විය. එය 1910තෙක් පැවිතිණි. ප්‍රායෝගිකව අධිරාජවරුන් ඔවුන්ගේ විහාර නම්වලට වඩා ඔවුන්ගේ යුග නම්වලින් හැඳින්විය යුතු වුවත්, මෙම ආකාර දෙකම බහුලව භාවිතා වේ.

මෙයත් බලන්න
කොරියාවේ නේවාසික-ජනරාල්වරයා, කොරියාවේ ජපන් නේවාසික-ජනරාල්වුන්ගේ ලැයිස්තුව (1905–1910)
උතුරු කොරියාව (1948–වර්තමානය), උතුරු කොරියාවේ නායකයින්ගේ ලැයිස්තුව
දකුණු කොරියාව (1948–වර්තමානය), දකුණු කොරියානු ජනාධිපතිවරුන්ගේ ලැයිස්තුව
යි ගෘහය
කොරියානු රජයේ ප්‍රධානියා

සටහන්

ආශ්‍රේයයන්
Yoon, N.-H.(윤내현), The Location and Transfer of GO-CHOSUN's Capital(고조선의 도읍 위치와 그 이동), 단군학연구, 7, 207 - 238 (2002)

http://www.rootsinfo.co.kr/index_sub02.html (in Korean only)
http://www.rulers.org

කොරියානු රාජකීයයන්

රජවරු
කොරියාව
කොරියාව පිළිබඳ ඉතිහාසය