Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
ප්‍රවෘත්ති - ගුවන් විදුලි ප්‍රවෘත්ති විකාශනය

ගුවන් විදුලි ප්‍රවෘත්ති  රූපවාහනි ප්‍රවෘත්ති  වලට සමාන වන අතර එකම වෙනස එය ගුවන් විදුලියකින් ප්‍රචාරණය වීම පමණ එය දෘශ්‍ය අංශයට වඩා  ශ්‍රව්‍ය පිළිබදව සැලකෙන්නේ යොමු කරයි. වාර්තා කරුවන් ශබ්ද පටිගත කරන අතර ඒවා ගුවන් විදුලය හරහා ප්‍රචාරය කරයි. රූපවාහිනියට වඩා සිඝ්‍රයෙන් ගුවන් විදුලයේ පුවත් අලුත් වේ. සාමාන්‍යෙන් පැයකට වරක් හෝ දේවරක්. 

බොහෝ ගුවන් විදුල විකාශන වල ප්‍රවෘත්ති  විකාශනයට මිනිත්තු 0-06 දක්වා දිවෙයි. සමහර විකාශන මුළු මිනිත්තු හයම තමන් නිපදවා ගන්නා අතර සමහරුන් ජාලාත්මක විකාශකන් අරභා මිනිත්තු දෙකක හෝ තුනක දේශිය ප්‍රවෘත්ති  ප්‍රකාශයක් සිදු කරයි. බොහෝ විට වෙළද දැන්වීම් සහ කාලගුණය සදහාද මෙයන් යම් කලායක් භාවිතා වේ. විශාල නගරවල නම් වාහන තද බදය පිළිබඳව වාර්තාද ඇතුලත්ව ඇත.  සමහර විකාශනයන් කාර්ය බහුල පැය වලදී පමණක් වාහන තද බදය වාර්තා කරන අතර තවත් සමහරු දවස  පුරා වාර්තා කරයි.
ටැබ්ලොයිඩ් පුවත්පත් කලාව

ටැබ්ලොයිඩ් යනු ප්‍රමාණයෙන් කුඩා පුවත්පත්ය. ප්‍රාදේශීය වශයෙන් වැදගත් පුවත් පළ කෙරෙන සතිපතා විකාශනය කෙරෙන හෝ උද්වේග කර අපරාධ සිදුවීම් හෝ ඕපාදුප වාර්තා කරන පුවත්පත් හැදින්වීම සදහා පුවත් පත් කර්මාන්තය තුළ මේ නම භාවිතා කෙරේ. ටැබ්ලොයිඩ් යන පදය කිසියම් අප්‍රසාදයකට ලක්ව ඇති බැවින් සමහරුන්, “ සංක්ෂිප්ත ” පුවත් පත් යන යෙදුම භාවිතා කරයි.

  
ටැබ්ලොයිඩ් පුවත් පත් ආකෘතිය විශේෂයෙන්ම එක්සත් රාජධානිය තුළ ජනප්‍රිය වී ඇත. එය දළ වශයෙන් අගල් 17 x 11 පමණ වේ. මෙයට වඩා තරමක් විශාල පුවත් පත් වන “ පුළුල් තිර ” පුවත් පත් ගුණාත්මක බවින් ඉහළ යැයි සැලකේ. මේ සදහා තෙවන ආකෘතිය වන්නේ කුඩා හා විශාල ප්‍රමාණ දෙක අතර මැදි ප්‍රමාණයක් ගත් බර්ලනර් ආකෘතියයි.

ටැබ්ලොයිඩ් පුවත්පත්වල ඉතිහාසය  

ඖෂධ සමාගමක් විසින් සංක්ෂිප්ත වේදනා නාශකයක් හැදින්වීම සදහා ටැබ්ලොයිඩ් යන වදන මුලින්ම භාවිතා කරන ලදී. පසුව තවත් සංක්ෂිප්ත වස්තූන්ට මෙම යෙදුම භාවිතා කෙරිණි. සරල, පහසුවෙන් වටහා ගත හැකි සංක්ෂිප්ත පත්‍රකලාවේදනයට මෙය යොදාගැනුණි.
   
ටැබ්ලොයිඩ් වාර්තාකරණයේ ප්‍රමුඛයෙකු වූයේ ඇල්ෆ්‍රඩ් හාමිස්වර්ත් ය. “ 1865 - 1922 ” ඔහු වසා දැමීමට ආසන්නයේ තිබූ ප්‍රකාශන ආයතනයක් යලි දියුණු කර ඉහළ ලාභ ලැබුවේය. ඔහුගේ ටැබ්ලොයිඩ් මහජන මතයට දැඩිව බලපෑම් කළේය. උදාහරණ :- වර්ෂ 1915 ෂෙල් අර්බුදයේ දී අගමැති හර්බට් හෙන්ග්‍රි ඇස්ක්විත්ගේ රාජ්‍ය පෙරලිම සඳහා.

සතිපතා විකල්ප පුවත්පතක් ලෙස ටැබ්ලොයිඩ් පුවත්පත්  

මෑතකදී සිට ටැබ්ලොයිඩ් යන වචනය යෙදුනේ සතියට වරක් හෝ දෙවරක් මුද්‍රණය කරන ටැබ්ලොයිඩ් ආකෘතියේ පුවත් පත් සදහාය. මේවා සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රමාණයෙන් කුඩා ,සෘඡු වාර්තාකරණයක් සහිත පුවත්පත්ය.එම පුවත්පත් කුඩාවට තනා ඇත්තේ රැගෙනයාමේ පහසුව උදෙසාය. මේවා ප්‍රධාන දිනපතා පුවත්පත් වලින් වෙනස් වන්නේ විකල්ප අදහසක් ඉදිරිපත් කරන බැවිනි. එනම් වඩා ප්‍රාදේශීය අදහසක් හෝ ප්‍රධාන ධාරාවෙන් ස්වායක්ත අදහසක්ය. 

තවත් වෙනස්කකමක් නම් වඩා සුලබව ප්‍රකාශයට පත් නොවීම සහ පරිහරණය කරන්නාට නොමිලේ ලබාදීමය.ඒවා මුදල් උපයන්නේ වෙළෙද දැන්වීම්වලිනි. එසේම ඒවා වැඩි අවදානයක් යොමු කරන්නේ ප්‍රාදේශීය හෝ අසල් වැසි ප්‍රදේශයන්ගේ කරුණු පිළිබදවය. 

ටැබ්ලොයිඩ් පුවත්පත් උසස් වෙළෙදපොළ තුළ උසස් අධ්‍යාපනය ලත් ඉහළ ආදායමක් ඇති ජන කොටස් සඳහා (ගුණාත්මක) ඵලදායී විය හැක. එසේම මධ්‍යම පන්තිය හෝ පහළ පන්තියේ වෙළෙද පොළ තුළ ජනප්‍රිය විය හැක. මේ හැම කොටසකම ටැබ්ලෝයිඩ් පුවත්පතක්ම  ආදායම් ලබන්නේ විවිධ ව්‍යාපාර සහ සේවා සදහා වෙළෙද දැන්වීම් පලකිරීමෙනි.  උසස් භාණ්ඩ වෙළෙඳපොළ තුළ අලෙවිකරුවන් සහ සිනමා ආයතනයද,පහළ වෙළෙද පොළ තුළ සුපරි වෙළෙදසැල් සහ වැඩිහිටි සේවා ආයතනද දක්නට ඇත. තැබෑරුම් හල් හා වාහන අලෙවිකරුවන්, සිනමාහල්වල  සේවය කරන්නන් ලුහුඩු දැන්වීම් ඒවායෙහි කොටසට ආකර්ශණයක් දක්වති.

පුවත්පත්
වාස්තවිකත්වය (පත්‍රකලාවේදය)

විශේෂයෙන් එක්සත් රාජධානියේ සහ එක්සත් ජනපදයේ, පත්‍රකලාවේද වෘත්තියේ වැදගත් ප්‍රතිපත්තියක් ලෙස වාස්තවිකත්වය සලකයි. පත්‍රකලාවේදයේ වාස්තවිකත්වය යන්නෙන් අදහස් කෙරෙන්නේ සාධාරණත්වය, අර්ථ විරහිත බව, සිද්ධි මාමක බව සහ අපක්ෂපාති බවේ සම්මිශ්‍රණයකි. වාස්තවික පත්‍රකලාවේදයේ විකල්පය නම් පක්ෂක්ග්‍රාහී පත්‍රකලාවේදයයි.

වාස්තවික පත්‍රකලාවේදය පිළිබඳ නිර්වචන

බොහෝ පත්‍රකලාවේදීන් වාස්තවිකත්වය හදුනාගන්නේ එය නොමැති විටය. සම්පූර්ණ අපක්ෂපාතීත්වයට කැමැත්ත දක්වන්නේ සුළු පත්‍රකලාවේ දී පිරිසකි. බොහෝදෙනා උත්සාහ කරන්නේ ප්‍රවෘත්ති කාර්යයන්වලදී සිය පුද්ගලික නැඹුරුවන්ගෙන් ඉවත් වීමටය. ( ඩිස්කවරින් ද නිවුස් ) ( 1975 )හි සමාජ විද්‍යාඥ මයිකල් ෆුඩ්සන් පවසන්නේ, වාස්තවිකත්වය පිළිබද විශ්වාසය යනු කරුණු පිළිබදව විශ්වාසයත් , අගයන් පිළිබදව අවිශ්වාසයත් සහ ඒවා වෙන් කිරීමට උත්සාහයත් වශයෙනි. එක්සත් ජනපදයේ වාස්තවික වාර්තාවක් ලෙස සලකන්නේ දේශපාලන අන්ත දෙකක් අතර මැදි මාර්ගයේ ගමන් කිරීමය. එක් අන්තයකට නැඹුරුවීමේ දී වාස්තවිකත්වය බිදී යයි.

සමහරුන් පවසන්නේ වාස්තවිකත්වය යනු සිද්ධි පිළිබදව ඇසින් දුටු සාක්ෂි සොයා යන , කරුණු මූලාශ්‍ර අතර තුලනයක් සෙවීමට වෙහෙසෙන, ප්‍රවෘත්ති රැස් කිරීම හා වාර්තාකරණය පිළිබද මතාවාදය බවය. එසේම මේ හරහා රජය සහ බලපෑම් කණ්ඩායම් හැරුණු කොට පත්‍රකලාවේදීන්ට රගපෑ හැකි ආයතනක භුමිකාවක් ද එකල සිදුවී ඇත.

          
තවත් අදහසකට අනුව වාස්තවිකත්වය යනු නැඹුරුවකින් තොරව, එනම් තමන් දැන් ප්‍රෘථිවියට ලගාවූ ආකාරයෙන් පූර්ව නිගමනයන් ගෙන් තොරව වාර්තා කිරීමය.  මෙය වාර්තාකරණයේ විශාල වෙනසක් සිදු කෙරෙතැයි අපේක්ෂා කෙරුන ද, ප්‍රායෝගිකව  භාවිතා නොවේ. 
   

තවත් සමහරුන් පවසන්නේ පත්‍රකලාවේදීන්ට අපක්ෂපාතී දෘෂ්ටි කෝණයක් පැවතිය යුතු අතර කිසිම සිදුවීමක් සම්බන්ධයෙන් පක්ෂග්‍රාහී නොවිය යුතු බවය. ඔවුන් ගැටලුවක් දෙපාර්ශවයටම වාර්තා කල යුතුය. සමහරුන් මෙය පත්‍රකලාවේදියාගේ පුද්ගලික ජීවිතයට පවා ව්‍යාප්ත කරමින් ඔවුන්ට දේශපාලන ක්‍රියාවලිය පවා තහනම් යැයි පවසයි. උදාහරණ “වොශින්ටන් පොස්ට් ” හ විධායක අධ්‍යක්ෂ ලෙනාඩ් ඩවුනි පවසන්නේ ඡන්ද ප්‍රකාශ කිරීම හැර අනෙක් සියලු දේශපාලන ක්‍රියා සිය පත්‍රකලාවේදීන්ට සදාචාර සංග්‍රහය මගින් තහනම් කර ඇති බවය. තමන් පුවත්පතේ ආරක්ෂකයා බවට පත් වූ පසු ඡන්දය පවා ප්‍රකාශ නොකල බව ඩව්නි පවසයි.

වාස්තවිකත්වය පිළිබඳ විවේචන 

වාස්තවිකත්වය පිළිබදව අදහස පක්ෂපාතී පත්‍රකලාවේදන සහ ප්‍රචාරණ පත්‍රකලාවේදීන්ගේ විවේචනයට ලක්ව ඇත්තේ එමගින් සත්‍ය සෙවීමට උත්සාහ නොකරන බැවිනි. ප්‍රායෝගිකව එවන් වාස්තවිකත්වයක් සැපයීමට නොහැකි බවත්, කුමන සිද්ධීන් ආවරණය කල යුතුද යන්න තීරණය කිරීමේ දී පවා පුවත්පත් කිසියම් දෘෂ්ටියකට එලබෙන බවත් මොහු පවසයි. එඩ්වට් හර්මන්, නෝම් වෝඩ්ක යන මාධ්‍ය විචාරකයන් ඉදිරිපත් කල ප්‍රචාරක ආකෘතිය හරහා ඔවුන් පෙන්වා දී ඇත්තේ වාස්තවිකත්වයේ අවසාන ප්‍රතිඵලය වන්නේ රජයේ හෝ ප්‍රබලආයතනවල දෘෂ්ටියට පක්ෂපාතී වීම බවය.

වාස්තවිකත්වය සම්බන්ධ තවත් විවේචනයක් වශයෙන් මාධ්‍යවේදී ඩේවිඩ් මීඩ් දක්වන්නේ 1990 ගණන්වල අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානුවන්ට ද වදහිංසා පැමිණ වූ ආකාරය ප්‍රධාන පුවත්පත්වල විශේෂයෙන් "නිව්යෝක් ටයිම්ස් ” විසින් වාර්තා කල ආකාරයයි. මේ කාලයේ කාන්තාවන්, දරුවන් හා පිරිමින් මරා දැමීම, අතපය කපා දැමීම වැනි කරුණු පුවත්පත් මගින් වාර්තා කෙරිණි. වාස්තවිකත්වය උදෙසා ඔවුන් මෙම කරුණු වාර්තා කිරීම මීඩ් දක්වන්නේ වදහිංසනය සාධාරණීකරණය කිරීමක් ලෙසය.

                        ]
කටුපොත

කටුපොත සතර මංසන්ධියක් වන අතර එය නාරම්මල - වාරියපොළ පාරේ පිහිටා ඇත. කටුපොත සංධියේ සිට නාරම්මලට, වාරියපොලට, කුරුණෑගලට සහ කුලියාපිටිය යන් නගරයන්ට යා හැකි පරිදි නිර්මාණය වී ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
මිනු/නාලන්ද ජාතික පාසල

අධ්‍යාපන ආයතන - ශ්‍රී ලංකා
පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
රජයේ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
ජාතික පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
බෞද්ධ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි පාසල්
මිනුවන්ගොඩ

මිනුවන්ගොඩ නගරය ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ එක ප්‍රධාන නගරයකි. නිල්පනාගොඩ ගලේ දේවාලය මිනුවන්ගොඩ ආසන්නයේ පිහිටයි.

ගමනාගමනය

මහා මාර්ග
 දිවුලපිටිය හරහා කුරුණෑගල
 කටුනායක
 ගම්පහ
 ජා-ඇල හරහා කොළඹ

පාසල්
 මිනු/නාලන්ද ජාතික පාසල
 මිනු/නාලන්ද (බාලිකා) පාසල
 මිනු/ජනාධිපති විද්‍යාලය
 මිනු/ප්‍රින්ස්හුඩ් විද්‍යාලය, බුරුල්ලපිටිය
 මිනු/නිල්පනාගොඩ මහ විද්‍යාලය
  නිල්පනාගොඩ

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය
ඡායාරූප පත්‍රකලාවේදය.

සදාචාරාත්මක සහ නෛයතික ගැටළු අනෙකුත් පත්‍රකලාවේදින්ට බලපානු සදාචාරාත්මක ප්‍රවේශයන් ඡායාරූප පත්‍රකලාවේදයට ද  අදාල වේ. කුමන ඡායාරූප ගත කල යුතු ද කෙසේ ඡායාරූප ගත කල යුතු ද කෙසේ සංස්කරනය කල යුතු ද යන්න පිළිබදව අවදානය යොමු කළ යුතුය. 

ඡායාරූප ප්‍රවෘත්ති ආයතනයකට ලැබුනු පසුව ඒවා උප කතෘවරයෙකු ගේ හෝ ඡායාරූප කතෘවරයෙකු ගේ භාරයට ගැනිමෙන් සදාචාරාත්මක ගැටලු අවම හෝ උපරිම කල හැකිය. එසේවන්නේ ඡායාරූප කෙසේ භාවිතා වේද යන්න පිළිබඳව ඡායාරූප පත්‍රකලාවේදියාට කිසදු බලයක් නොමැත හෙයන්‍ය. 

ඩිඡිටල් ඡායාරූප කරනය මගින් ඡායාරූප හැසිරවීම ප්‍රති නිෂ්පාදනය සහ ව්‍යාප්තිය පහසු කල හැක නමුත් සදාචාරාත්මක ගැටළු වර්ධනය කර ඇත.

එක්සත් ජනපද ජාතක මාධ්‍ය ඡායාරූප කරුවන්ගේ සංගමය ඇතුලු වෘත්තිමය සංවිධාන මේ සම්බන්දයෙන් සදාචාරාත්මක නීත පද්ධතියක් අනුගමනය කරයි. 

ප්‍රධාන සදාචාරාත්මක ගැටලු නිත පොතටට ඇතුළු වී තබේ. ඡායාරූප කරනය සම්බන්ද නිත රටින් රට වෙනස්‍ය. මෙම ගැටලුව තවත් උග්‍ර වන්නේ එක් රටක ඡායාරූප තවත් රටකට ප්‍රකාශනයට පත් වන විටය.

ඡායාරූපකරණය
නූතන මුද්‍රණ තාක්ෂණය.

ලොව පුරා වසරකට පිටු ට්‍රලියන 45 ම මුද්‍රණය වේ. “ 2005 ” 2006 දී දළ වශයෙන් අැමරිකාව තුල මුද්‍රණ ආයතන 3700 ක් තිබූ අතර ඒවායේ වටිනා කම උස ඩොලර් මිලියන 112 විය. එක්සත් ජන පද මුද්‍රණ වෙළද ෙපාල තුල  12,5% ක් ම සිදු කෙරුනේ අන්තර්ජාලය හරහාය. 

අද පුවත් පත් හා පොත් මුද්‍රණය සදහා යොදා ගැනෙන්නේ ඔෆ්සෙට් ලිතෝග්‍රැෆික් නම් තාක්ෂණය යි. වෙනත් තාක්ෂණ නම් 
 පෑඩ් මුද්‍රණය - ත්‍රිමාන මුතුපටවල් මුද්ද්‍රණය කිරීමට යොදා ගැනේ.
 ෆ්ලෙස්සොග්‍රැෆි - ලේබල්, පුවත් පත් සහ ආවරණ සදහා.
රිලිෆ් මුද්‍රණය - විශේෂයෙන් නාමාවලි සදහා.
 තිර මුද්‍රණය - ටීෂර්ට් සහ ටයිල් සදහා.
 රොටෝ ග්‍රැවල් - සගරා සහ ආවරණ සදහා.
 ඉන්ක්ෙඡට් - පොත් හෝ ආවරණ කුඩා ගණනක් සදහා හෝ ගුණාත්මක බවින් වැඩි මුද්‍රණ සදහා මෙන් ම ටයිල් සදහා.
 *ඩයි ට්‍රාන්‍‍‍‍ෆර්
  ලේසර් මුද්‍රණය. - එදිනෙදා මුද්‍රණ කටයුතු සදහා උදාහරණ බිල්පත්ල බැංකු ලේඛන

ග්‍රැවර් 

ග්‍රැවර් මුද්‍රනය යනු ඉන්ටැග් ලියෝ මුද්‍රණ තාක්ෂණයකි. මුද්‍රණ තලය මත මුද්‍රණය කල යුතු රූපය කුඩා කොටස් ලෙස නිර්මාණය කෙරේ. පසුව මේවා තින්ත වලින් පුරවා වැඩි පුර ඇති තීන්ත සූරා දමා රබල් රෝලනයක් මගින් කඩදාසි හා මුද්‍රණ තලය ඝට්ඨනය කෙරේ. මුද්‍රණ තල තඹ වලන් සාදන අතර එය ඩිජිටල් හෝ ලේසර් මගින් කපාගත හැක.

සගරා ,නාමාවලි, ඇසුරුම් මෙන්ම රෙදි වල ගුණාත්මක බවින් යුතු මුද්‍රණ කටයුතු සදහා මෙම ක්‍රමය භාවිතා කෙරේ. මුද්‍රය මෙන්ම ප්ලාස්ටික් තල සදහා යොදා ගෙනේ.
රාජ්‍ය තොරතුරු පරිහරනයට අයිතිය

රාජ්‍ය සතු තොරතුරු දැන ගැනිම සදහා රජය විසින් මහ ජනතාවට සහ මාධ්‍යට ලබාදුන් තොරතුරු පත්‍රකලාවේදී හු හෙලා යොදාගනිති.  මෙම අයිතිය රටින් රටට වෙනස් වන අතර,ඇ.එ.ජ. ප්‍රාන්තයෙන් ප්‍රාන්තනට ද වේනස්වේ. සමහර ප්‍රාන්ත වල විවෘත්ත ප්‍රතිපත්ති හරා මෙම අයිතය පුළුල් කිරීමට උස්සාහ ගෙන ඇත.  උදාහරණයක් ලෙස නව් රිසර්හ “ සන්ෂයින් ” නිතය වෙනස් කර මහජන පරීක්ෂණයක් සදහා කුමන රාජ්‍ය ලේඛණ අත් හට වීමට හැකිදැය යන්න වඩා නිවරදිව නිර්වචනය කළ ඇත. 

එක්සත් ජනපදයේ තුනතුරු නිදහස පිළිබද පනත මගින්  පත්‍රකලාවේදින්ට රාජ්‍ය ලේඛණ පිටපත ලබා ගැනිමේ අයිතය හමි වුව ද, අත්හිටුවන ලද ලේඛණ ලබා දොදීමට රජයට කල හැක. මෙම අයිතිය පාලනය සදහා තවත්  ේ‍ෆඩරල් නිති පවරයි.
සේවා පත්‍රකලාවේදනය

සේවා පත්‍රකලාවේදනය පෘද්ගලිකය. මෙය විනෝදාශ්වාදනය ලබා දෙන මාධ්‍යක් නොව , ජනතාව උපායයන්, උපදෙස්, රහස් සහ ඇතුලාන්ත තොරතුරු ලබාදෙන ක්‍රමයකි. මේ අනුව විශාල වශයෙන් අලවි වන බොහෝ සගරා මේ ගනයට වැටේ. 

සේවා පත්‍රකලාවේදනය හරහා සාර්ථක වූ සගරානම් බජට් ක්‍රැවල් , බෙටර් හෝම්ස් ඇන් ගඞෆනස් , ෆැමිල සර්කල්,  ග්ලැමර් හෙප්ත , ඩේලේඩීස් හෝම් මෝර් , විමෙස් හෙල්ත් සහ වියුමැන් ආදියය. මේවානයේ බොහෝ ලිපි සෘජුවම පාටකයාව අමතයි.
දුරකථන පුවත් පත

දුරකථන පුවත්පත් වශයෙන් හැඳින්වූයේ 19 සහ 20 වන සියවස්වල දී පුවත්පත්වල තොරතුරු දුරකථනය හරහා බෙදාහැරීමේ ක්‍රමයයි. මෙය ඉලෙක්ට්‍රොනික් විකාශනයේ මුල් අවස්ථාව වූ අතර පසුව ගුවන් විදුලි විකාශනය දක්වා දියුණු විය.

සේවය 

තියෙට්‍රාෆෝන් - ප්‍රංශය, 1881 දී ක්ලෙන්ට් අර්ඩර් විසින් අරඹා 1990 දී මැරිනෝවිච් සහ සර්වාඩියගේ තියට්‍රෆෝන් ආයතනය මගින් වාණිජකරණය කෙරිණි. මේවායෙන් වැඩියෙන් ම ලබා දුන්නේ සිනමා සහ ඔපෙරා සංදර්ශන තොරතුරුය. මිනිත්තු පහක ප්‍රවෘත්ති ද විකාශනය විය.මේවා 1932 වනතෙක් පැවති අතර රේඩියෝ විකාශනය සහ ශබ්ද ලේඛන නිසා අභාවයට පත් විය.

       
ටෙලිෆෝන් හිර්මන්ඩෝ - බුඩාපෙස්ට් දීර්ඝ කාලයක් ම පැවති දුරකථන පුවත්පත් යුගය 1893 දී තිවාදාර් පුස්කාස් විසින් අරඹන ලදී. ප්‍රථමවරට දුරකථන හරහා ප්‍රවෘත්ති බෙදාදීමට ලියාපදිංචි වූ පුවත්පත මෙයයි. මේ හරහා ප්‍රවෘත්ති, කොටස් වෙළදපල තොරතුරු, සංදර්ශන මෙන්ම භාෂා දැනුම ද පාඨකයන්ට ලැබිණි. 1920 දක්වා පුවත්පතක් ලෙස පැවතුණි. 1925 දෙසැම්බර් 1 වන දා ගුවන් විදුලි විකාශය ඇරඹුණි. මේවා සමාන්තර ලෙස ක්‍රියාත්මක විය. දෙවන ලෝක යුද්ධ කාලයේ දී විදුලි ධාරා පද්ධතිය විනාශ වූ නිසා මෙම සේවය අත් හිටුවිණි.

ඉලෙක්ට්‍රොෆෝන් - එක්සත් රාජධානිය, 1895 ඇරඹුණි. සිනමා සහ සංගීත ශාලාවල තොරතුරු සහ ඉරිදා දිනවල දේවස්ථාන දේශනාවන්හි සජීවී විකාශනයන් ලබා දුණි. ගුවන් විදුලි විකාශනවල තරගකාරීත්වය නිසා 1925 - 1926 දී සේවය නතර විණි.

ලා ආරල්ඩෝ ටෙලිෆොනිකෝ - රෝමය, 1910 දී “ටෙලිෆෝන් හිර්මන්ඩෝ ” ආකෘතියට අනුව ඇරඹුණි. ඉතාලිය යනු විකාශනයේ ප්‍රථම උදාහරණය වන අතර 1914 දී  ශ්‍රාවකයන් ගණන 1300 ඉක්මවීය. පළමු ලෝක යුද්ධය සමයේ දී එහි  සේවයට බාධා ඇති විය. 1922 දී “ ෆොනොඡොව්නාර්ලේ ” නමින් නැවත ඇරඹුණු අතර “ රේඩියෝ හර්ඩෝ ” ලෙස වෙනත් දුරකථනවල සිටි අයද ගුවන් විදුලි විකාශනයට යොමු වූ අතර මෙය රෝමයේ පළමු ගුවන් විදුලි සේවය ද විය. පුද්ගලික සමාගම් සමග එක්වී URL නම් ගුවන් විදුලි විකාශන සමාගම 1924 දී බිහි කර ගත්තේ ය. 1928 හි දී යුරල්හි නම EIAR ලෙස ද 1944 දී RAI ලෙස ද වෙනස් විය.

     
ටෙලිෆෝන් හෙරල්ඩ් - ඇමෙරිකාව, නිව්යෝක් හෙරල්ඩ් පුවත්පතේ ප්‍රචාරණ කළමණාකරුව සිටි මම් ඩිලාම් හංගේරියාවේ සංචාරයක දී “ටෙලිෆෝන් හිර්මන්ඩෝ ” පිළිබඳව දැනගෙන එම තාක්ෂණය සඳහා ඇමෙරිකානු ආයතනය පිහිටුවීය.පසුව ප්‍රාන්ත අතර අයිතිය බෙදා හැරීම සදහා ටෙලිෆෝන් හෙරඩ් ආයතනය පිහිටුවිය. නිව්ජර්සි ප්‍රාන්තය වෙනුවෙන් එසේ ලබාගත් ආයතනයක් 1911 දී නොවොක්හි සේවය ඇරඹීය. මෙය අසාර්ථක වූ අතර 1912 දී වසා දැමිණි.
අසම්මත මාධ්‍ය

අසම්මත මාධ්‍ය නැතහොත් අසම්මත පුවත් පත යන යෙදුම බොහෝවිට භාවිත වන්නේ විකල්ප මුද්‍රිත මාධ්‍ය සඳහා ය. විශේෂයෙන් 1960 සහ 1970 ප්‍රතිසංස්කෘතික ව්‍යාපාරයන්ට සම්බන්ධව ස්වාධීනව ප්‍රකාශනය කොට බෙදා හැරුණු පුවත්පත් සඳහා මෙම යෙදුම භාවිත විය.පීඩාකාරී රජයන් යටතේ සිදුවන නීති විරෝධී ප්‍රකාශන සඳහා ද මෙය යෙදේ.

ආරම්භය 

1940 දශකයේ නාසි අවධියේ දී පැවති “ භූගත මුද්‍රනාල ” යන යෙදුම හරහා “ භූගත මාධ්‍ය ” යන යෙදුම බිහි විය. යුධ සිරකරුවන් ද POWWOW නමින් භූගත පුවත්පතක් පළ කළහ. නැගෙනහිර යුරෝපයේ භූගත ප්‍රකාශන හැදින්වූයේ “ සෑම්ස්දාත් ” යන නමින් ය. එය සැබවින් ම “ භූගත ” වූයේ නීති විරෝධී බව නිසාය. රහසේ මුද්‍රණය කර රහස් බෙදාහැරිය බැවිණි. ප්‍රතිසංස්කෘතික භූගත පුවත්පත් නිරන්තරයෙන් ම රාජ්‍ය අධිකාරීන් සමග ගැටුම් ඇති කර ගත්හ. ඒවා ප්‍රසිද්ධියේ බෙදා හැරුණු නිසා විශාල ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් සිටියහ.

1960 සහ 1970 දශකයේ විශාල දළ ජාතික ආදායමක් සහ මාධ්‍ය නිදහසක් පැවති රටවල “භූගත මාධ්‍ය” පැවතිණි.සමාජවාදී රටවල සංස්දාත් ව්‍යාපාරය නිසා සමහර සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ද මේවා දක්නට ලැබිණි. උ.දා. -  චෙකොස්ලෝවැකියාවේ සතිපතා, මාස්පතා හෝ දිනපතා ප්‍රකාශනය කෙරුණු අතර සාමාන්‍යයෙන් වාමාංශික පක්ෂවලට සම්බන්ධ මෙම ප්‍රකාශන පරිණාමය වී වර්තමාන විකල්ප සතිපතා පුවත්පත් බිහි වී ඇත.
වීඩියෝ ජනමාධ්‍යවේදය

වීඩියෝ ජනමාධ්‍යවේදය යනු ජනමාධ්‍යවේදියා පටිගත කළ, සංස්කරණය කළ පුවත් නිෂ්පාදනය කර ප්‍රචාරය කරන ක්‍රමවේදයයි.

වීඩියෝ මාධ්‍යවේදයේ පුරෝගාමී අවස්ථාව වශයෙන් සැලකෙන්නේ 1960 ගණන්වල ඇ.එ.ජ. වාර්තාකරුවන් විසින් කතාන්දර රචනා කොට පටිගත කළ කාල වකවානුවයි. එම අංශයේ පෙරගමන්කරුවෙකු වූ මයිකල් රොසන්ට් බිලම් වීඩියෝ කැමරාවේ ආගමනය සහ අතේ ගෙන යා හැකි කැමරාවේ ආගමනය සංසන්දනය කළහ. ප්ලාස්ටික් දල සේයාපට නිසා ඡායාරූපකරණය දියුණු විය. ඩිජිටල් වීඩියෝ තාක්ෂණය සහිත කැමරා නිසා කෘත්‍රීම ආලෝකකරණය අවශ්‍ය නොවේ. වීඩියෝ ජනමාධ්‍යවේදය හරහා සිදුවෙමින් පවතින සිද්ධියක් වාර්තා කළ හැක.

      
1990 මුල් භාගයේ දී NYI නම් ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවට ප්‍රථමවරට වීඩියෝ ජනමාධ්‍යවේදීන් බඳවා ගත්තේය. 1990 මැද භාගයේ දී ජර්මනියේ පුද්ගලික ආයතනයක් මෙය අනුගමනය කළ අතර 1994 දී රජයේ විකාශන ආයතන වූ බෝයරිෂ් රන්ඩ්ෆන්ක් ද ඒ සඳහා එක්විය.

2001 දී BBC සිය සියලු ප්‍රාදේශීය කාර්යාල මයිකල් රොසන්ස් බ්ලම්ගේ අනුදැනුම මත වීඩියෝ මාධ්‍යවේදනයට පරිවර්තනය කළේය. 2005 ජූනි මස වනවිට සිය කාර්ය මණ්ඩලයෙන් 600 ක් ඔහු වීඩියෝ මාධ්‍යවේදීන් ලෙස පුහුණු කළේය. වොයිස් ඔෆ් අමරිකා, වීඩෝ නිවුස් ඉන්ටර්නැශනල් සහ එන්වය අය ද මෙම ක්‍රමය අනුගමනය කරයි. වීඩියෝ ජනමාධ්‍යවේදය පුවත්පත් අතර ද ප්‍රසිද්ධ ය. වොෂින්ටන්, පෝස්ට් පුවත්පතේ පමණක් වීඩියෝ ජනමාධ්‍යවේදීන් හයක් සේවය කරති.

එක්සත් රාජධානියේ මාධ්‍ය සංගමය 2007 මාර්තු වනවිට ප්‍රාදේශීය මාධ්‍යවේදීන් 100 කට වැඩි ගණනක් වීඩියෝ මාධ්‍යවේදීන් බවට පරිවර්තනය කර තිබිණි.

ඕස්ට්‍රේලියාවේ වීඩියෝ මාධ්‍යවේදීන් බදවා ගන්නා එකම වෙළද ජාලය නිව්යෝක් ය. ඔවුන් ක්වින්ස්ලන්තයේ සිට සිය විකාශන කටයුතු මෙහෙයවයි.

වීඩියෝ ජනමාධ්‍යකරණය - යහපත සහ අයහපත 

වීඩියෝ ජනමාධ්‍යකරණය, වීඩියෝ තාක්ෂණයේ වෙනස්වීම් සහ එම තාක්ෂණයේ වියදම හා සම්බන්ධය ගුණාත්මක කැමරා ප්‍රමාණය ඉතා කුඩාවී ඇති අතර මිල ගණන් අවමය. මේ නිසා පුද්ගලයෙකුට තනිව හසුරුවා ගත හැක.

සමහරු පවසන්නේ වීඩියෝ ජන මාධ්‍යවේදීන්ට සිද්ධියට වඩාත් ළඟාවීම දැන් පහසු වී ඇති බවය. එසේ වන්නේ කැමරාවක් ආශ්‍රිතව විශාල සංඛ්‍යාවක් කටයුතු නොකරන බැවිනි. එසේම වියදම අවම වීම නිසා සිනමාපට මෙන් තත්ත්වයෙන්  උසස් වාර්තා වැඩසටහන් රාශියක් බිහිවී ඇත. තවත් සමහරු පවසන්නේ වියදම අවම කිරීමේ උපාය හරහා මෙමගින් හැකියාවන් සහ ගුණාත්මක බව හෑල්ලුවට ලක් කරන බවය.
ලෝක පුවත් පත් සංගමය.

ලෝක පුවත්පත් සංගමය යනු ජාතික පුවත්පත් 76 කින් පුවත් ප්‍රාන්තයන් 12 කින්, ප්‍රාදේශීය මාධ්‍ය සංවිධාන 10 කින් සහ රටවල් 100 ක පුවත්පත් විධායකයන්ගෙන් සමන්විත, ලාභ අරමුණු කර නොගත්, රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයකි.

1948 දී ඇරඹුණු මෙය මහද්වීප පහ තුළ ප්‍රකාශන 18000 ට වැඩි ගණනක් නියෝජනය කරයි. පුවත්පත් කර්මාන්තය යනු දිනකට පාඨකයන් 1.6 කින් යුතු, ඇ.ඩො. මිලියන 190 ක් ලොව පුරා උපයන ව්‍යාපාරයකි. එය ලොව දෙවන විශාලතම ප්‍රචාරණ මාධ්‍යය ( 29. 8% ) වන අතර රේඩියෝ, චිත්‍රපට, සඟරා සහ අන්තර්ජාල යන සියල්ලේ දැන්වීම් එකතුවට වඩා පුවත්පත් ගණන විශාල ය. සඟරා සමග එක්කළ විට ලොව විශාලතම ප්‍රචාරණ මාධ්‍යය මුද්‍රිත මාධ්‍යයයි.
                             
ලෝක පුවත් පත් සංගමයේ ප්‍රධාන අරමුණු.

 මාධ්‍ය නිදහස සහ එය රැක ගැනීමට අවශ්‍ය පුවත්පත් ආර්ථික ස්වායත්තතාව ඇති කිරීම.
 විවිධ ප්‍රදේශ, සංස්කෘතීන් හා පුවත්පත් විධායකයන් අතර සබඳතා ගොඩනංවා ලොව පුරා පුවත්පත් ප්‍රකාශනය දියුණු කිරීම.
 ජාතික, ප්‍රාදේශීය හෝ ලෝක මට්ටමේ සාමාජිකයන් අතර සහයෝගිතාව වර්ධනය කිරීම.

මෙම අරමුණු ඉටු කර ගැනීම සඳහා ලෝක පුවත්පත් සංගමය ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය ගැටලුවල දී මාධ්‍ය නිදහස සහ වෘත්තීයමය සහ ව්‍යාපාරික සුභසිද්ධිය සුරකිමින් පුවත්පත් නියෝජනය කරයි.

 හොඳ සහ ලාභදායී පුවත්පත් නිෂ්පාදනය සඳහා ලෝක මට්ටමේ තොරතුරු හුවමාරුවට මගපාදයි.
 නිදහස් තොරතුරු ගණනය, පුවත්පත් සංසරණය සහ ප්‍රචාරණයට පනවන සීමාවන්ට විරුද්ධ වේ.

 මාධ්‍ය නිදහස උල්ලංඝණය කිරීම සහ බාධාවන්ට එරෙහිව ක්‍රියා කරයි.
 පුහුණුව සහ වෙනත් සහයෝගීතා ව්‍යාපෘති හරහා සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල පුවත්පත්වලට ආධාර සපපයි.
 චෝදනාවලට ලක්වුණු ප්‍රකාශකයන්ට හා මාධ්‍යවේදීන්ට නෛතික, භෞතික හා මානුෂිකවාදී ආධාර සපයයි.

ලොව පුරා භාෂණයේ නිදහස කඩකෙරුණු අවස්ථා නිරීක්ෂණය කරන ලෝක ජාලයක් වන “ ඉන්ටර්නැෂනල් ෆ්‍රීඩම් ඔෆ් එක්ස්ප්‍රෙශන් එක්ස්චේන්ප් ” හි සාමාජිකත්වය ලෝක පුවත් පත් සංවිධානය සතුය. එසේ ම මියුනිසියාවේ භාෂණයේ නිදහස වෙනුවෙන් කටයුතු කරන “ ටියුනිසයා මොනටරිමස් ගෘප් ”ද එයට අයත් ය.
පිළියන්දල මධ්‍ය මහා විදුහල



ඉතිහාසය  

පිළියන්දල මධ්‍ය මහා විදුහල ඇති වුයේ පුජ්‍ය මාම්පේ සරණපාල හිමියන් විසිනි. ක්‍රිස්තියානි අධ්‍යාපන ක්‍රමයට බෞද්ධ ළමුන් ඇතුලත් කර ගැනීමේදී ඔවුන් රහසේ බෞතීස්ම කරවා ක්‍රිස්තියානි ආගමට හරවා ගැනීමට මාම්පේ ක්‍රිස්තියානි පාසැල ගෙනගිය වැඩසටහනට විරුද්ධව උන් වහන්සේ විසින් පිහිටවන ලද බෞද්ධ පාසලක් ලෙස මෙම පාසැල අරබිනි. 

1887 වසරේ මාම්පේ සරණපාල හිමියන් විසින් උන්වහන්සේ වැඩසිටි මාම්පේ පන්සලේ පොල් අතු සෙවිලි කර ධර්ම ශාලාවේ ළමුන්ට ඉගැන්වීම ආරම්භ කරන ලදී. ඉන් නොනැවතුණු උන් වහන්සේ ප්‍රදේශයේ බෞද්ධ පාසල් අරබන ලෙස උපාසක උපාසිකාවන් ගෙන් කරන ලද ඉල්ලීමේ ප්‍රතිපලයක් ලෙස ප්‍රදේශයේ පාසල් රැසක් බිහි විය. මත්තේගොඩ පාසැල , වෙනිවැල්කොල පාසැල , කැස්බෑව බාලිකා විදුහල මෙම පාසල් වන අතර , මෙම පාසල් උන්වහන්සේ විසින් කළමනාකරණය කරන ලදී.

විදුහල්පති නාමාවලිය

ක්‍රීඩා

 මලල ක්‍රීඩා
 බැඩ්මින්ටන්
 පැසි පන්දු
 ක්‍රිකට්
 රගර්
   

 චෙස්
 ජිම්නාස්ටික්
 අත්පන්දු
සටන් කළාව -  වූෂූ

 පාපන්දු
 පිහිනුම්

නිවාස
විජය
පරාක්‍රම
තිස්ස
ගැමුණු

මුලාශ්‍ර
කොස් කල්තබා ගැනීම

කොස් ගස ඈත අතීතයේ සිටම ශ්‍රී ලංකාවෙ ජන ජීවිතය හා සැබැදි ශාකයකි.  පනා,හෙරලි වැනි අපූර්වතම නම් වලින් හැදින්වෙන කොස් ගස පැරැන්නෝ බත් ගස ලෙසද හැදින්වීය.
ආටොකොපස් හෙටරො‍ ෆිලස් (Artocarpus Beterophyllus)යන උද්භිද විද්ය්‍යාත්මක නමින් හදුන්වන කොස් ගස මොයේෂියේ කූලයට අයත් ද්වී බීජ පත්‍රී ශාකයකි කොස්වල ප්‍රධාන සංඝඨකය වන්නේ කාබෝහයිඩ්‍රේට්ය මීට අමතරව ‍‍ප්‍රෝටීන,ඛනිජ ලවණ හා විටමින් වර්ගද එහි අඩංගු වේ.

කොස් ඵලයෙහි විශේෂත්වය වන්නේ ළපටි අවස්ථාටවි සිට ‍ෙමිරැ අවස්ථාව දක්වා ඔනෑම අවස්ථාවකදී ආහාරයට ගත හැකි වීමයි.කොස් ඵළය ඉදීමෙන් පසු මිහිරි පළතුරකි.කොස් ආහාරයට ගැනීමේදී එළවලුවක් හා පළතුරක් පමනක් නොව එය බත් වෙනුවට ආදේශ කළ හැකි ප්‍රධානතම ආහාරයයි.

ශ්‍රී ලංකාවෙ කොස් කල්තබා ගැනීම 
 
අතිතයේදි ශ්‍රී ලංකාවෙ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ වල ගෘහනියන් විසින් අවාරයේදි පරිභෝජනයට ගැනිම සදහා 
වැලි කොස් 
අටු කොස් 
අටු කොස් ඇට
වශයෙන් කොස් කල්තබා ගත් අතර වැල වරකා පලතුරක් ලෙස කල් තබා‍ගෙන පරිභොජනය කලහ.  රසය ගුණය පෝෂනයට හානි නෙවෙන සේ කොස් කල් තබා ගැනිම සදහා භාවිත කළ ක්‍රමවේද වර්තමානයේ රසායනික ද්‍රව්‍ය යෙදා සෞඛ්‍යයට අහිතකර ක්‍රමවේද වලට වඩා බෙහෙවින් අගය කළ යුතුය

කොස් මදුළු 

කොස් මදුළු කල් තබා ගැනීමේ දී අටු කොස් මදුළු ලෙස කල් තබා ගැනීම සිදු කල හැකි ය.
අටු කොස් මදුළු ක්‍රම දෙකකට සකසා ගත හැකි ය.
අටු කොස් මදුළු සැකසීමේ දී පැසුණ කොස් මදුළු ගෙන එහි ඇට ඉවත් කර ගත යුතු ය.
සිහින් ව ඉරා ගත් මදුළු උණු කරන ලද ජලයට දමා බාගෙට තම්බා ගැනීමෙන් පසු අව්වේ දමා දින කිහිපයක් තද හිරු රශ්මියෙන් වේලා ගත යුතු ය.
ඉන් පසු භාජනයකට දමා වාතය ඇතුළු නොවන සේ අසුරා මාස කිහිපයක ට පසු ඇට කොස් මැල්ලුම් ලෙස සකස් කර ගත හැකි ය.

කොස් සිවිඩි 
මෙම ක්‍රම වලට අමතරව අපතේ හරින කොස් සිවිඩි පවා කදිම ආහාරයක් ලෙස කල් තබා ගැනීමට පැරැන්නෝ සමත් වූහ.
අපතේ හරින කොස් සිවිඩි ගෙන නටන වතුරේ දමා තම්බා ගත යුතු ය.ඉන් පසු හොදින් අවුවේ තබා හොදින් තෙතමනය ඉවත් වෙන පරිදි වේලා ගනී.
කල් තබා ගැනීම සදහා හොදින් භාජනයක අසුරා වාතය ඇතුළු නොවන සේ වසා තබයි.කොස් අවාරයේ දී එම වේලා ගත් සිවිඩි තෙම්පරාදුවක් ලෙස සකසා ගනී.

මූලාශ්‍ර 

ගොවිබිමට අරුණලු (ජාතික රූපවාහිනී සේවය මගින් විකාශිත රූපවාහිනී වැඩසටහන)

කොස්
ආහාර කල්තබා ගැනීම
එඩිෂම් බංගලාව

එඩිෂම් යනු අති විශාල බංගලාවක් වන අතර එය 1931 බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමය තුළ ගොඩනගන ලද්දකි.එසේම එය හපුතලේ නගරයට කි.මී 2 ක් නුදුරින් පිහිටා අැත.වර්තමානයේ එය රෝමානු කතෝලික බෙනෙඩික්ටයින් තාපසාරාමයක් ලෙස පවත්වාගෙන යනු ලබයි. මෙහි පූජකයෝ බංගලාවේ ගෙවත්තෙන් ලබා ගන්නා පළතුරු ඵලදාවෙන් විවිධ නිෂ්පාදන සාදා වෙළඳපොළට නිකුත් කරති.

ඉතිහාසය 
1887 කාල වකවානුව තුළ දී ලංකාවට පැමිණි තෝමස් ලෙස්ටර් විලර්ස් මහතා විසින් මෙම බංගලාව ඉදි කරන ලදී. එංගලන්තයේ සිට අනවසරයෙන් ලංකාවට පැමිණි ඔහු සතු වූයේ පවුම් 10 ක් පමණ සුළු මුදලකි. ඔහු මුල් කාලයේදී වතු වැවිලි කරුවෙකු ලෙස පුහුණුව ලැබීය.පසු කලෙක ඔහු වතු හිමි කරුවකු විය. ඔහු ජෝර්ජ් ස්ටුවර්ට් අායතනයේ සභාපති ලෙස කටයුතු කරන අතරතුරදී මෙම බංගලාව ටියුඩර් රාජ වංශයේ ගොඩනැගිලි වල අාභාසයට අනුව ගොඩනගන ලදී. එය නිදන කාමර, කියවීම් ශාලා, පුස්තකාල, කෑම කාමර, සඳළු තල අාදී පහසුකම් වලින් සමන්විත විය. ගොඩනැගිල්ල ඉදිකිරීමට අවශ්යර සියළුම ද්‍රව්‍ය​ හා භාණ්ඩ එංගලන්තයෙන් අානයනය කොට තිබීම විශේෂත්වයකි.

පිහිටීම 
එඩිෂම් බංගලාව කොළඹ සිට කි.මී 200ක් අෑතින් [හපුතලේ] නගරයට නුදුරින් පිහිටා අැත.එය [තංගමලේ වන සංරක්ෂිතය] තුළ "ග්ලැනානො" වතු යායෙහි පිහිටා අැත.

මූලාශ්‍ර
http://www.lankalibrary.com/heritage/Adisham.htm
http://www.sarisara.com/adisham
http://www.geckogo.com/Attraction/SriLanka/Uwa-Region/Hputale
නිල වෙබ් අඩවිය​

ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි ගොඩනැගිලි
දකුණු ආසියාතික සහයෝගිතා සංවිධානය



“දකුණු ආසියානු සහයෝගීතා සංවිධානය ” ( SAARC) 
සාර්ක් සංවිධානය හෙවත් දකුණු ආසියානු සහයෝගීතා සංවිධානය යනු දකුණු ආසියාතික රටවල් 08
ආර්ථික හා දේශපාලනික සහයෝගීතාවය උදෙසා පිහිටුවන ලදි. 1985 දෙසැම්බර් 08 වන දින ශ්‍රී ලංකාව,    
බංගලාදේශය, භූතානය, මාලදිවයින, නේපාලය, පාකිස්ථානය සහ ඉන්දියාව යන රටවල සහභාගීත්වයෙන්
සාර්ක් සංවිධානය ආරම්භකරන ලදි. 2007 අප්‍රේල් මස පැවති දහ හතරවන සමුළුවේදී ඇෆ්ගනස්ථානය ද
මෙහි සාමාජිකත්වය ලබාගන්නා ලදි.

ඉතිහාසය 
1970 දී බංගලාදේශයේ ජනාධිපති වූ සියාවුර් රහ්මාන් විසින්, කළාපීය පොදු ප්රදශ්න අරඹයා පොදු 
ආකල්පයක් අනුව කටයුතු කිරීමේ අරමුණින් මෙම සංවිධානය පිළිබඳ සංකල්පය යෝජනා කරන ලදී. 1981
අප්‍රේල් මස ,කොළඹ දී රටවල් හතේම විදේශ ලේකම්වරු ප්‍රථම වරට හමුවී කළාපීය සහයෝගීතාවය 
ගොඩනංවාගත හැකි අංශ පහක් (5ක්) කෙරෙහි අවධානය යොමුකරන ලදි.

මෙතෙක් පැවැත් වූ සමුළු 

   ඩැකා                                   1985    දෙසැම්බර්         07-08 
   බැංගලෝර්                            1986    නොවැම්බර්       16-17
   කත්මන්ඩු                              1987    නොවැම්බර්        02-04	
   ඉස්ලාමාබාත්                        1988    දෙසැම්බර්          29-31
   මාලෙ                                     1990    නොවැම්බර්        21-23
   කොළඹ                                 1991    දෙසැම්බර්          21
    ඩැකා                                    1993    අප්රේෙල්               10-11
   නවදිල්ලිය                            1995    මැයි                   02-04
   මාලෙ                                    1997    මැයි                   12-14
   කොළඹ                              1998    ජූලි                    29-31
   කත්මන්ඩු                              2002   ජනවාරි                 04-06
   ඉස්ලාමාබාත්                      2004   ජනවාරි                 02-06
   ඩැකා                                   2005   නොවැම්බර්         12-13
   නවදිල්ලිය                           2007   අප්රේ ල                   02-03
   කොළඹ                              2008   අගෝස්ත              01-03
   භූතානය                              2010  පෑවෑත්විය

සාමාජිකයන්
  Afghanistan
  Bangladesh
  Bhutan
  India
  Maldives
     Nepal
  Pakistan
  ශ්‍රී ලංකාව

මූලාශ්‍ර 

ලෝක සංවිධාන 02 - චාමින්ද සෙනෙවිරත්න
පෙරහැර - ශ්‍රී ලංකා

ලංකාවේ පැවැත්වෙන ‍පෙරහැර 

 දළදා පෙරහැර මංගල්‍යය
 කතරගම ඇසළ පෙරහැර
 සබරගමු සමන් දෙව් පෙරහැර
 කෝට්ටේ දළදා perahara 
 අලුත් නුවර පෙරහැර
 බෙල්ලන්විල ඇසළ පෙරහැර
 නවගමුව පෙරහැර
 දෙවිනුවර පෙරහැර
 සීනිගම පෙරහැර
 කැළණි පෙරහැර
 ගංගාරාමයේ නවම් පෙරහැර
 කිරිමැටියාව දේවාල පෙරහැර
කිතල්ඇල්ල ඓතිහාසික පොසොන් පෙරහැර

ශ්‍රී ලාංකීය සංස්කෘතිය