පුස්සැල්ලාව

පුස්සැල්ලාව මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයෙහි පිහිටා ඇති නගරයකි. පුරාවෘත්තයන්ට අනුකූලව ගම්පොල රාජධානියෙහි රජවරු පුස්සැල්ලාව සහ කොත්මලේ අවට  පිහිටි මෙම භූමි ප්‍රදේශය සතුරන් ගෙන් සැඟවී සිටිම සඳහා උපයෝගී කොටගෙන ඇත. පසු කාලීනව මෙම ළඟාවීමට අපහසු  භූමි ප්‍රදේශය ලෝකප්‍රකට තේ වගාවක් බවට පරිවර්තනය විය. කන්ද උඩරට ප්‍රදේශයෙහි, ගම්පොල නගරයෙහි සිට කි.මි 16 දුරින්  නුවර එළිය මාර්ගයෙහි පුස්සැල්ලාව නගරය පිහිටා ඇත. 

මෙම භුමි ප්‍රදේශය අඩි 2,800 පමණ උසකින් යුක්ත වන අතර මෙම භූ විෂමතාවය හේතුකොටගෙන පුස්සැල්ලාව නගරය සිසිල් දේශගුණයට උරුමකම් කියන අතරම සන්ධ්‍යා කාලයෙහිදි මීඳුමෙන් වැසී ගනි. පුස්සැල්ලාව නිවාඩු නිකේතනය ආදි කාලීනව රම්බොඩ හරහා වැටෙන දුෂ්කර කඳුකර මාර්ගය ඔස්සේ නුවර එළිය බලා ගමන් කරනා සංචාරකයන්ගෙ සුප්‍රසිද්ධ නැවතුම්පොළක්ව පැවතුනි. 
මෙම නගරය ආශ්‍රිතව සංචාරකයන්ගේ නෙත් ආකර්ෂණය කරගන්නා වූ දිය දහරා රාශියක් පිහිටා ඇත. පුස්සැල්ලාව නගරයෙහි සුප්‍රසිද්ධ හෝටලයක් පිහිටා ඇති අතර නගරය වටා පිහිටි අනෙකුත් නගරයන්හි ස්ථාපිත කොට ඇති හෝටල් ප්‍රමාණය 12 පමණ වේ.

සංචාරක ආකර්ෂණ
ඩෙල්ටා ඇල්ල - උස: අඩි 197(මීටර් 60),මීටර් 60 ප්‍රමාණයට වඩා ස්වල්පයක් උසින් අඩුය. පුස්සැල්ලාවෙහි සිට කි.මි 6 දුරින් ප්‍රධාන මාර්ගයට යාබදව පිහිටා ඇත. කොත්මලේ ඔයෙහි අතු ගංගාවකින් ආරම්භ වී තට්ටු 6 ක් මතින් කඩා හැලී අවසානයේ ගල්කුළු වලින් වටවූ පොකුණකට එකතු වේ.
ගැරඬි ඇල්ල - උස:අඩි 328 (මීටර් 100), මීටර් 100
හෙල්ලෙබොඩ ඇල්ල - උස :මීටර් 10, අඩි 33(මීටර් 10). ගම්පොල-මහනුවර ප්‍රධාන මාර්ගයෙහි, පුස්සැල්ලාවෙහි සිට කි.මී 9 පමණ දුරින් පිහිටා ඇති කුඩා දිය ඇල්ලකි. කඳුකර වනාන්තර ප්‍රදේශයෙන් ආරම්භ වී ගල් තලාවන් ඔස්සේ ඇදහැලෙනා මේ දිය දහර වියළි කාලගුණයන් හිදී වුවද ප්‍රමාණවත් තරම් ජලස්කන්ධයක් රැගෙන එයි. මෙය සංචාරකයන් අතර ඉමහත් ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි.
පුන්ඩලු ඔය ඇල්ල - උස: අඩි 328(මීටර්), කොටස් 3 කින් සමන්විත අලංකාර දිය ඇල්ලකි. ප්‍රථම කොටසෙහිදී ගල් තලාවක් මතින් ඇද හලෙනා දිය දහර ඉන් පසුව භූමිය ඔස්සේ ගලා බසී. මෙම දිය ඇල්ල පුන්ඩලු ඔයෙහි සිට කි.මි 2 පමණ නැගෙනහිර දෙසින් ඩෙන්සිට් වතුයාය දෙසට දිවෙන මාර්ගයෙහි පිහිටා ඇත.

පුස්සැල්ලාව පාසැල්  

 හින්දු ජාතික විද්‍යාලය
 ශුද්ධ ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය
 සරස්වතී දමිළ මහා විද්‍යාලය
 බෞද්ධ කණිෂ්ඨ පාසල

පුස්සැල්ලාව ආශ්‍රිත තේ වගාවන් 

මෙල්ෆෝර්ට් වතුයාය
මෙම භූමි ප්‍රදේශය 1986 හිදී ප්‍රථම වරට ශ්‍රි ලංකාවේ කෝපි වගාව ආරම්භ කිරීම සඳහා එලිපෙහෙලි කරන ලදී. මෙල්ෆෝර්ට් වතුයාය පුස්සැල්ලාව මිටියාවතෙහි පහළ කෙලවරේ නුවර එළිය මාර්ගයට යාබදව පිහිටා ඇත.
 
හෙල්බොඩ වතුයාය
මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයෙහි පුස්සැල්ලාව  නගරයේ,මහනුවර සිට මෑත කාලීනව තේ වගාවන් බවට පරිවර්තනය වූ ඉපැරණි කෝපි වතු හරහා දිවෙන මාර්ගයෙහි පිහිටා ඇත.මෙම වතුයායෙහි සිට නැරඹූ විට කොත්මලේ අමුණ සහ ඵෛතිහාසික මොණර කඳු වැටිය දර්ශනීය ලෙස දිස්වේ. ප්‍රථම වතු යාය(කෝපී කර්නල් බර්ඩ් විසින් ගම්පොල නගරයට යාබදව පිහිටුවා ඇති අතර පසුව පුස්සැල්ලාව දක්වා විහිදුනි.මෙම වතුයාය 1976 හිදී JEDB විසින් පවරා ගන්නා තෙක්ම එංගලන්තයේ Duff Estate Co. Ltd. Of England සතුව පැවති අතර පාලන කටයුතු මෙහෙයවනු ලැබුවේ George Steuart & Co. Ltd විසිනි.හෙල්බොඩ වතුයාය 1992 මැද භාගයේදි නිදහස් ලංකා සමාගම විසින් පවරා ගනු ලැබූහ.

රොත්ස්චයිල්ඩ් වතුයාය
අක්කර 2000 කින් සමන්විත මෙම වතුයාය සම්පූර්ණත්වය සහ කාර්යක්ෂමතාවය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රසිද්ධියක් ඉසිලූ අතරම අනෙකුත් වතුයායන් සඳහා පූර්වාදර්ශයක් විය.
රොත්ස්චයිල්ඩ් තේ වසර විසිපහක් මුලුල්ලේම ගුණාත්මක බව අතින් ඉතා ඉහල ස්ථානයක රැඳී පවතී. (සිලෝන් තේ ඉතිහාසය)

සෝගම වතුයාය

සැන්ක්වාර් වතුයාය

නිව් පීකොක් වතුයාය

ඩෙල්ටා වතුයාය  පුස්සැල්ලාව වතුයාය සතු සමාගමකි.

බැංකු
 හැටන් නැෂනල් බැංකුව
 ලංකා බැංකුව
 මහජන බැංකුව

පුස්සැල්ලාවෙහි ව්‍යාපාර කටයුතු 
පුස්සැල්ලාව නගරයෙහි විවිධ භාණ්ඩ මිලදී ගැනිම සඳහා පහසුකම් පවතී. පුස්සැල්ලාවෙහි වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන ව්‍යාපාරික ස්ථාන අතුරින් කිහිපයක් මෙසේය, එම්. ඒ තේවරය පිල්ලාය් සහ පුත්‍රයෝ (1931 සිට),රොහන්ස් හාර්ඩ්වෙයාර්, ජේගම් සහ සමාගම,පුෂ්පා ස්ටෝර්ස්, ළමාහේවා ටෙක්ස්ටයිල්ස්, මුස්ලිම් හෝටලය, සිංගර් ප්‍රදර්ශනාගරය.

මේවාද බලන්න
 History of Ceylon Tea
 Pussellwa Map/Location
 Pussellawa on Cavans Paintings by Lalith Senanayake
 Pussellawa Rest House
 The Lavender House 
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන