Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
සිංගප්පූරුවෙහි ආදි ඉතිහාසය

1819 දී, බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් දිවයින තුල වෙළෙඳ ජනාවාසයක් පිහිටුවා ‘නූතන සිංගප්පූරුවේ' ඉතිහාසය ඇරඹීමට පෙරාතුව පැවති සිංගප්පූරුවෙහි ඉතිහාසය, සිංගප්පූරුවෙහි ආදි ඉතිහාසය ලෙසින් හැඳින්වෙයි. 1819ට පෙරාතුව, 2වන සියවස තරම් ඈත අතීතයට දිවෙන ලිඛිත වාර්තාවන්හී විවිධ නම් වලින් සිංගප්පූරුව හැඳින්වුනු අතර, ඒවා විසින්, කිසියම් වැදගත්කමක් සහිත වෙළෙඳ වරායක් ලෙසින් දිවයින නම් කෙරිණි.

14 වන සියවසෙන් පසුව සියම රාජ්‍යය, ජාවා රාජ්‍යය, සහ මලක්කා සුල්තාන් රාජ්‍යය සහ 16 වන සියවසෙන් පසුව ජොහෝර් සුල්තාන් රාජ්‍යය යන්නන් ඇතුළු අග්නිදිග ආසියාවේ විවිධ රාජධානි විසින් මෙම දිවයින පාලනය කෙරිණි.

 දෙවන සියවස 
සිතියම් විද්‍යාමය ආශ්‍රිත කිහිපයක මෙම දිවයින වෙළෙඳ ස්ථානයක් ලෙසින් සඳහන් කර තිබූ දෙවන සියවසෙහි සිංගප්පූරුව පිළිබඳ පළමු ලිඛිත සාක්ෂි හමුවෙයි. ග්‍රීක-රෝමානු තාරකාවිද්‍යාඥ ටොලමි (90168) විසින් සිංගප්පූරුව දැනට පිහිටි ප්‍රදේශයෙහි සබානා නම් ස්ථානයක් හඳුනාගෙන, නොමිනොන් එම්පොරියන් හෝ නම්කෙරුණු විදේශීය වෙළෙඳ වරාය ලෙසින් නම් කෙරුණු අතර, ඉන්දියාව සහ මධ්‍යධරණිය හා සමගින් අග්නිදිග ආසියාව සම්බණ්ධ කෙරුණු එවන් වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථාන දාමයක  කොටසක් ලෙසින් සැලකිණි. 

3වන සියවසෙහි චීන ලිඛිත වාර්තාවක් විසින් මෙම දිවයින විස්තර කෙරුණේ පූ ලොවු චූං (蒲羅中) ලෙසින් වන අතර, මෙය බොහෝවිට මැලේ පුලවු උජොං, "කෙළවර පිහිටි දිවයින" ( මැලේ අර්ධද්වීපය කෙළවර) යන්නෙහි අත්ෂර පරිවර්තනයක් විය හැක.

 ඉන්දියානු සංස්කෘතිය 
ශ්‍රීවිජය අධිරාජ්‍යයේ කොටසක් ලෙසින් පැවති සිංගප්පූරුව, චෝල අධිරාජ්‍යයෙහි දකුණු ඉන්දියානු අධිරාජ පළමුවන රාජේන්ද්‍ර චෝල විසින් 11වන සියවසෙහිදී ආක්‍රමණය කෙරිණි.

13වන සියවසෙහිදී නැව් බිඳීමක්  නිසා මෙම දිවයිනට ගොඩ බැසූ ශ්‍රීවිජය කුමාරයෙක් වූ, ශ්‍රී ත්‍රී බුවනා ( සන් නීලා උතමා ලෙසින්ද හැඳින්වුනු)  පිළිබඳ කතාන්තරයක් සජාරෝ මලායූ (මැලේ පුරාවෘත්ත) හී සඳහන් වෙයි. මෙම දිවයිනෙහිදී, කුමාරයා විසින් අමුතු සතෙකු දුටු අතර, මෙම සතා  සිංහයෙකු බවට ඔහුට පවසා ඇත. මෙය සුබ ලකුණක් ලෙසින් විශ්වාස කළ හෙතෙම, සංස්කෘත භාෂාවෙන් "සිංහ නගරය"  යන අර්ථය දෙන සිංහපුර නමින් ජනාවාසයක් පිහිටුවීමට තීරණය කළේය. 20වන සියවසෙහි මුල් භාගය වන තුරු මෙම දිවයිනෙහි කොටින් සැරිසැරූ මුත්, සිංගප්පූරුවේ කිසි කළෙක සිංහයන් සිටි බවට සිතිය නොහැක. කෙසේවෙතත් තවත් අදහසක් වන්නේ, සිංගප්පූරු දිවයිනෙහි සිතියම හෝ ඇහැසි දර්ශනය කේශරයක් සහිත සිංහයෙකුගේ මුහුණට සමානකමක් දක්වන නිසා මෙම නම යෙදී ඇති බවයි. 

මොංගල්වරුන් ඇතුන් ලබා ගැනුම සඳහා, 1320දී ලෝං යා මන් (龍牙門' හෝ මකරාගේ දත් සමුද්‍ර සන්ධිය'') නම් ස්ථානයකට දූත මෙහෙයක් යැවූ බවට වාර්තා පවතින අතර, එම ස්ථානය කෙප්ල් වරාය බවට විශ්වාස කෙරෙයි.

සටහන්
බ්‍රිතාන්‍ය යුද්ධ හමුදාව

බ්‍රිතාන්‍ය යුද්ධ හමුදාව යනු  බ්‍රිතාන්‍ය සන්නද්ධ හමුදාවේ  භූමියේ සටන්ක්‍රියා අංශය වෙයි. 1660දී  ස්ථාපනය කෙරුණු ඉංග්‍රීසි යුද්ධ හමුදාව වෙනුවට 1707 දී නව බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාව තැනුනේ, එකල පැවති ස්කොට් ජාතික රෙජිමේන්තු ඇතුලත් කර ගනිමිනි. එය පරිපාලනය කරනු ලැබුවේ, ලන්ඩනයෙහි පිහිටි යුද්ධ කාර්යාලය විසින් වන අතර, 1964දී මෙම කාර්යය ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය වෙත උපග්‍රහණය කෙරිණි.  බ්‍රිතාන්‍ය යුද්ධ හමුදාවේ වෘත්තිමය ප්‍රධානියා වන්නේ සාමාන්‍ය මාණ්ඩලික ප්‍රධානියා වෙයි.

1908දී උප සේවා  ප්‍රාදේශික බලකාය ස්ථාපනය කිරීමෙන් පසුව, බ්‍රිතාන්‍ය යුද්ධ හමුදාවේ පූර්ණ-කාලීන කොටස හැඳින්වෙන්නේ  නිත්‍ය යුද්ධ හමුදාව ලෙසිනි. යුද්ධ හමුදාවේ සමස්ත සාමාජිකත්වය,  ආඥාපති වන්නාවූ රජු වෙත පක්ෂපාතිත්වය දිවුරා (හෝ සහතික කර) පොරොන්දු වෙති. කෙසේවෙතත්,  1689 අයිතිවාසිකම් පණත විසින් මතු කරන අවශ්‍යතාවයක් වන්නේ, සාම කාලයේදී  ස්ථාවර යුද්ධ හමුදාවක් පවත්වාගෙන යෑමට නම්, කිරීටය විසින් පාර්ලිමේන්තුවෙහි අනුමතිය ලබා ගත යුතු බවය. යුද්ධ හමුදාව අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යෑම හැකි වන පරිදී, අඩු වශයෙන් සෑම පස් වසරකටම වරක් හෝ යුද්ධ හමුදා පණතක් පාර්ලිමේන්තුව විසින් අනුමත කරයි. රාජකීය නාවික හමුදාව, රාජකීය සාමුද්‍රික සේනාව සහ රාජකීය ගුවන් හමුදාව යන්නන්ට හාත්පසින්ම විරුද්ධ ලෙසින්, බ්‍රිතාන්‍ය යුද්ධ හමුදාවේ පදවි නාමයෙහි රාජකීය යන්න නොමැත්තේ, පාර්ලිමේන්තුව සහ රාජාණ්ඩුව අතර ඓතිහාසික අරගලයතට පසුව, බ්‍රිතාන්‍ය යුද්ධ හමුදාව සැමවිටම වගකියන්නේ පාර්ලිමේන්තුවට මිස රාජාණ්ඩුවට නොවන බැවිනි.යුද්ධ හමුදාවේ බොහෝ සංඝටක රෙජිමේන්තු සහ සේනාංගයන් සඳහා  "රාජකීය" යන උපසර්ගය භාවිතා කිරීමට අවසර දී ඇති අතර  සමහර රෙජිමේන්තු තුල  රාජකීය පවුලේ  සාමාජීකයන් හට ජ්‍යෙෂ්ඨ ගරු තානාත්තර දැරීමට ඉඩ හැර ඇත.

සටහන් සහ ආශ්‍රිත 
ආශ්‍රිත

සටහන්
බෙනීටෝ මුසොලීනි

බෙනීටෝ අමීල්කරේ අන්ද්‍රෙයා මුසොලීනි  (; 29 ජූලි 1883 – 28 අප්‍රේල් 1945) යනු ඉතාලි දේශපාලනඥයෙක්, මාධ්‍යවේදියෙක්, සහ 1922 සිට 1943දී ඔහු නෙරපීම දක්වා අග්‍රාහාත්‍යවරයා  ලෙසින් රට පාලනය කළ ජාතික ෆැසිස්ට්වාදී පක්ෂයේ නායකයා විය. 1925 දක්වා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථානුකූලව රට පාලනය කළ හෙතෙම, එම අවස්ථාවෙහිදී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිළිබඳ බොරු රඟපෑම අතහැර නෛතික එකාධිපතිත්වයක් ස්ථාපනය කළේය. ඉල් ඩූචේ ("නායකයා") ලෙසින් හැඳින්වුනු මුසොලීනි''', ෆැසිස්ට්වාදය නිර්මාණය කිරීමේදී ප්‍රධාන චරිතයක් විය.

මුලින්ම  ඉතාලි සමාජවාදී පක්ෂයේ (පීඑස්අයි) සාමාජිකයෙක්වූ මුසොලීනි, පළමුවන ලෝක යුද්ධයෙහිදී මධ්‍යස්ථතාව පිළිබඳ පක්ෂයේ මතවේදයට විරුද්ධ වීම නිසා පීඑස්අයි වෙතින් නෙරපා හරින ලදි. පීඑස්අයි  පක්ෂය ප්‍රසිද්ධියේ හෙළාදුටු මුසොලීනි,  පසුව ෆැසිස්ට් ව්‍යාපාරය ඇරඹීය. රෝමය වෙත පා ගමනෙන් අනතුරුව, 1922 ඔක්තොම්බර් මාසයේදී, ඉතාලි ඉතිහාසයේ ලාබාලතම අග්‍රාමාත්‍යවරයා වීමට ඔහු සමත් වූ අතර, 2014 පෙබරවාරි මාසයේදී   මත්තේයො රෙන්සි පත් කරන තෙක් මෙම වාර්තාව නොබිඳින ලදි. ඔහුගේ රහස් පොලීසිය ඔස්සේ සහ කම්කරු වර්ජන තහනම් කිරීම තුලින් සමස්ත විපක්ෂය විනාශ කිරීමෙන් අනතුරුව, දේශය තනි-පක්ෂ ඒකාධිපතිත්වයක් කරා විපරිණාමය කළ නීති මාලාවක් තුලින් මුසොලීනි සහ ඔහුගේ ෆැසිස්ට්වාදී අනුගාමිකයෝ ඔවුන්ගේ බලය තහවුරු කර ගත්හ. ඒකාධිපති රාජ්‍යයක් බිහිකිරීමේ අපේක්ෂාවෙන් සිටි හෙතෙම, වසර පහක් ඇතුලතදී, නෛතික සහ අධිසාමාන්‍ය ක්‍රම දෙවර්ගයම භාවිතා කරමින්, ඒකාධිපති බල අධිකාරිය සංස්ථාපනය කර ගත්තේය. 1943දී, තුන්වන වික්ටර් එම්මානුවෙල් රජ විසින් බලයෙන් පහ කරන තුරු,  මුසොලීනි බලයෙහි රැඳී සිටියේය. මාස කිහිපයකට පසුව, උතුරු ඉතාලියේ ජර්මානු අනුග්‍රාහක රාජ්‍යයක්වූ ඉතාලි සමාජවාදී ජනරජයේ නායකයා බවට පත් විය; 1945දී ඔහුගේ මරණය දක්වාම ඔහු මෙම තනතුර දැරීය. 

අවම වශයෙන් 1942 වන තුරු හෝ යුරෝපය තුල ප්‍රධාන යුද්ධයක් ඇති වීම පමා කිරීමට මුසොලීනි 1939 සිට යත්න දැරීය. 1939 සැප්තැම්බර් 1 දිනදී, ජර්මනිය විසින්  පෝලන්තය ආක්‍රමණය කිරීමෙන් දෙවන ලෝක යුද්ධය ඇරඹිණි. ප්‍රංශය සහ එක්සත් රාජධානිය සමග දිගු යුද්ධයක් සඳහා හමුදාමය හැකියාව 1940 වන විට ඉතාලිය සතුව නොතිබූ බව ඔහු දැන සිටි මුත්, 1940 ජූනි 10 දිනදී, මුසොලීනි ජර්මනියේ පැත්ත ගත්තේය. වහා සිදු වන්නට යන ප්‍රංශ යටත්වීමට පසුව ඉතාලියට බල ප්‍රදේශමය වාසි ප්‍රංශය වෙතින් ලබාගැනුමට හැකි වන බවත්, බ්‍රිතාන්‍ය සහ පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩල සේනාවන්ට වඩා ඉතාලි හමුදා බලවත්ව සිටි ඊජිප්තුවෙහි ප්‍රධාන ආක්‍රමණයක් වෙත තම හමුදා ඉන් ඉක්බිතිව යොමු කරලීමට හැකි වනු ඇතැයිද මුසොලීනි විශ්වාස කළේය.  නැගෙනහිර සහ බස්නාහිර යුරෝපයේ ජර්මානු ජයග්‍රහණ පිළිගැනුමක් හා සම්බන්ධ වන සාමය සඳහා වන ජර්මානු යෝජනා පිළිගැනීමට එරා ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර , එරා ආක්‍රමණය කිරීමේ ජර්මානු සැලසුම් ක්‍රියාත්මක නොවු අතර, යුද්ධය දිගටම පැවතිණි.

1943 ජූලි 24 දිනදී, මිත්‍ර හමුදා විසින් ඉතාලිය ආක්‍රමණය ඇරඹීමෙන් පසු විගසින් පාහේ, ෆැසිස්ට්වාදය පිළිබඳ ප්‍රධාන මණ්ඩලය තුල පැවැති ඡන්දයකින් මුසොලීනි පරාජයට පත්වූ අතර, ඊට පසු දින ඔහු අත්අඩංගුවට ගැනීමට රජු විසින් කටයුතු යොදන ලදි. 1943 සැප්තැම්බර් 12 දිනදී, ජර්මානු විශේෂ හමුදා විසින් සිදු කල ග්‍රැන් සැසෝ වටලෑම මගින් මුසොලීනි සිපිරිගෙයින් නිදහස් කර ගන්නා ලදි. 1945 අප්‍රේල් මාසයේදී, සම්පූර්ණ පරාජය නියත බව පෙනෙත්ම, උතුරට පලායෑමට මුසොලීනි යත්න දැරූ මුත්, ඉතාලි පක්ෂග්‍රාහින් විසින් විගසින් අල්වාගෙන කෝමෝ විල අසලදී සංක්ෂිප්ත විභාගයකින් පසුව මරණ දණ්ඩනය පමුණුවන ලදි. මිලාන් නගරය වෙත ගෙන ගිය ඔහුගේ දේහය මහජන ප්‍රදර්ශනය සහ ඔහුගේ මරණය සිදුවූ බවට සහතික කරවනු සඳහා පිරවුම් හලක උඩුබැල්ලෙන් එල්වා තැබිණි.

ආශ්‍රිත
කඩ්ස් දිනය

කඩ්ස් දිනය (ජෙරුසලෙම් දිනය, කඩ්ස් යනු නගරය සඳහා අරාබි නම වෙයි), ඉරානයේදී එය නිල වශයෙන් හැඳින්වෙන්නේ ජාත්‍යන්තර කඩ්ස් දිනය () ලෙසින් වන අතර, රාමදාන් උපවාස කාලයේ අවසන් සිකුරාදා දිනයේ පැවැත්වෙන වාර්ෂික උත්සවයක් වන එය, 1979 දී  ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය ඇරඹුයේ  පලස්තීන ජනයා සමග සහායෝගීතාවය පෙන්නුම් කිරීමට සහ යුදෙව් වාදයට මෙන්ම  ඊශ්‍රායෙලය විසින් ජෙරුසලෙම පාලනය කිරීමට විරෝධතාවය පළ කිරීමටය.ඉරානයේදී, රජය විසින් දිනය තුල පැවැත්වෙන රැළි සහ රැස්වීම් වලට දායකත්වය සපයා ඒවා සංවිධානය කෙරෙයි. අරාබි සහ මුස්ලිම් ලෝකයේ වෙනත් රටවල් විසින්ද කඩ්ස් දිනය පවත්වනු ලබන්නේ ඊශ්‍රායෙලයට එරෙහි විරෝධතා සමගිනි.

සටහන්

ඉරානයේ විදේශ සබඳතා
ඉරාන–ඊශ්‍රායෙල සබඳතා
පලස්තීන දේශපාලනය
ජෙරුසලෙම
ජාත්‍යන්තර සැමරුම්
 දින වෙනස් විය හැකි නිවාඩුදින
අගෝස්තු මස සිහිකිරීම්
සැප්තැම්බර් මස සිහිකිරීම්
කොමියස්

කොමියස් යනු, මුලින්ම ගෝල් දේශයෙහිද, ඉන්පසුව බ්‍රිතාන්‍යයෙහිද, ඇට්‍රබේට්ස් නම්  බෙල්ජීය ජාතිය ක්‍රිපූ පළමුවන සියවසෙහිදී පාලනය කල  ඓතිහාසික රජෙකු විය.
,

සීසර්ගේ මිත්‍ර පාක්ෂිකයා 
ක්‍රිපූ 57දී, ජුලියස් සීසර් විසින් ඇට්‍රබේට්ස් යටත්කරගැනුමෙන් පසුව,  ඔහුගේ කොමෙන්ටාරි ඩි බෙල්ලො ගාලිකෝ ප්‍රකාර, ඔහු විසින් ගෝත්‍රයෙහි රජු ලෙසින්  කොමියස් පත් කෙරිණි. ක්‍රිපූ 55 දී බ්‍රිතාන්‍යය වෙත සීසර්ගේ පළමු ගවේෂණයට පෙර, සීසර්ට ප්‍රතිරෝධ සටන් නොකරන ලෙසට බ්‍රිටන්වරුන් කැමැති කරවා ගැනීමට  සීසර්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික තානාපතියෙකු ලෙසින් කොමියස් යැවුනේ, දිවයිනෙහි කිසියම් අධිකාරියක් තමන් වෙත ඇති බව සීසර් විශ්වාස කල හෙයිනි.  කෙසේවෙතත්, ඔහු සපැමිණි විගසින් අත්අඩංගුවට ගැනිණි. සීසර් ගොඩබැසීම වලක්වා ගැනුමට බ්‍රිටන්වරු අපොහොසත්වූ විට, ගනුදෙනු කතිකාවන්හී කොටසක් ලෙසින් කොමියස් බාර දෙන ලදි.  තවදුරටත් පැමිණි බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රහාර පරාජය කිරීමට, සහාය වනු ලෙස තම ගෝත්‍රයෙන් කුඩා අශ්වාරෝහක සෙබල කණ්ඩායමක් සැපයීමට  කොමියස්හට හැකි විය.  බ්‍රිතාන්‍යය වෙත සීසර්ගේ දෙවන ගවේෂණය තුලදී, කොමියස් විසින්, බ්‍රිතාන්‍ය නායක   කැසිවලෝනස්ගේ යටත්වීම පිළිබඳ කතිකාකොට මන්ත්‍රණය කරන ලදි.

ආශ්‍රිත
කැසිවලෝනස්

කැසිවලෝනස් යනු,  ක්‍රිපූ 54 දී බ්‍රිතාන්‍ය වෙත ජුලියස් සීසර්ගේ දෙවන ගවේෂණයට එරෙහිව රටෙහි ආරක්ෂාව මෙහෙයවූ ඓතිහාසික  බ්‍රිතාන්‍ය වර්ග නායකයෙකි. ඔහු විසින්  රෝමානු හමුදාවන්ට එරෙහිව ගෝත්‍ර සන්ධානයක් මෙහෙයවුනු අතර, අත්‍යන්තයෙහිදී යටත්වීමට සිදුවූයේ,  පරාජය වුනු බ්‍රිටන්වරුන් වෙතින් ඔහු සිටි ස්ථානය සීසර් වෙක හෙළිවූ විටදීය.

කැසිවලෝනස් විසින් බ්‍රිතාන්‍ය සවිඥානකතාව වෙත  මහත් බලපෑමක් ඇති කෙරිණි. බ්‍රිතාන්‍ය පුරාවෘත්තයන්හී ඔහු පළවන්නේ,  මොන්මුත්හී ජෙෆ්රිගේ බ්‍රිතාන්‍යයෙහි රජුන්ගෙන් එකෙකු ලෙසින් කැසිබෙලානස් නමින් වන අතර බ්‍රිට් අ බ්‍රෙන්හිනෙඩ්, මාබිනෝගියොන් සහ වෙල්ෂ් ට්‍රයෑඩ්ස් යන්නෙහි, බෙලි මවුර්ගේ පුතු කැස්වලවෝන් ලෙසිනි. බ්‍රිතෝනික් භාෂාවෙහි, *කැසියලෝනස් යන්න බිඳී එන්නේ, පූර්ව-කෙල්ටික් *කැසි- "ළැදියාව, ආදරය, ද්වේශය" (විකල්ප ලෙසින්, "දිගු කෙස්", හෝ  "ලෝකඩ") + *යල්නා-මොන්- "නායකයා, රාජ්‍යෝශයා" වෙතිනි.

ඉතිහාසය

ජුලියස් සීසර්ගේ  කොමෙන්ටාරි ඩි බෙල්ලො ගාලිකෝ යන ග්‍රන්ථයෙහි කැසිවලෝනස් පෙනීසිටින්නේ, සීසර්ගේ දෙවන බ්‍රිතාන්‍ය ආක්‍රමණයට විරුද්ධ වන ඒකාබද්ධ බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවන්ට අණ දුන් තැනැත්තේ ලෙසිනි. සීසර් විසින් කැසිවලෝනස්ගේ ගෝත්‍රය සඳහන් කොකල මුත්, තේම්ස් නදියට උතුරින් වූ ඔහුගේ බල ප්‍රදේශය, ක්ලෝඩියස් යටතේ පසුව සිදුවූ ආක්‍රමණයකදී කටුවෙල්ලෝර්නි නමැති ගෝත්‍රය විසින් ජනාවාස කෙරුනු ප්‍රදේශය හා අනුරූප වෙයි. 

සීසර් අපට පවසන්නේ,  කැසිවලෝනස් විසින් පෙරදී බ්‍රිතාන්‍ය ගෝත්‍ර හා සමගින් සැමවිටම යුද්ධ කරමින් සිටි බවත්, එකල බ්‍රිතාන්‍යයේ මහත් බලගතු ගෝත්‍රයව සිටි ට්‍රයිනොවැන්ටීස් ගෝත්‍රයේ රජු බලයෙන් පහ කල බවත්ය. මෙම රජුගේ පුත්‍රයාවූ, මැන්ඩුබ්‍රේෂස්, ගෝල් දේශයෙහි සිටි සීසර් වෙත පලා ගියේය. සීසර්ගේ හමුදාව විසින් ආහාර පැහැරගැනීම සහ උදුරාගැනීම වැලැක්වීම සඳහා, කැසිවලෝනස් විසින් සැලසුම් කර තිබූ වැනසීමේ උපයාමාර්ග තිබියදීත්, තේම්ස් නදිය දක්වා සීසර්  ඉදිරියට පැමිණියේය. නදියෙන් එගොඩ විය හැකිව තිබූ එකම නොගැඹුරු තැන ආරක්ෂා කොට උල් රිටි මගින් ශක්තිමත් කර තිබුනද රෝමානුවෝ එය තරණය කිරීමට සමත් වූහ. ඔහුගේ හමුදාවෙන් බොහෝ කොටසක් විසුරුවාහැරිය කැසිවලෝනස්, භූමිප්‍රදේශය පිළිබඳ ඔහුගේ දැනුම සහ ඔහුගේ යුද්ධ රථවල වේගය මත බලාපොරොත්තු තබමින් ගරිල්ලා උපායමාර්ග වෙතට යොමු විය.

සටහන්
කොස්ගම

කොස්ගම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, බස්නාහිර පළාත තුල කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන කුඩා නගරයකි. එය කොළඹ නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 46 ක් පමණ දුරින්, A4 (කොළඹ - අවිස්සාවේල්ල) මාර්ගයෙහි පිහිටයි. නගරයෙහි පරිපාලන කටයුතු  සීතාවක ප්‍රාදේශීය සභාව මගින් සිදුකරයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ලුනාව

ලුනාව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, බස්නාහිර පළාත තුල කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ කොළඹ නගරයට දකුණුපස වෙරළබඩව පිහිටා තිබෙන නගරයකි.

බාහිර සබැඳි
 MSN Map

ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
වැල්ලවාය

වැල්ලවාය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, ඌව පළාත තුල මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන  නගරයකි.

සංචාරක ආකර්ෂණ
බුදුරුවගල - බුදුරුවගල යනු මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ වැල්ලවාය පිහිටි එෙතිහාසික පුදබිමක් වේ. 
බුදුරුවාගල කෞතුකාගාරය - කලාපීය කෞතුකාගාරයක් වන බුදුරුවගල පිහිටි කෞතුකාගාරය 1988 වර්ෂයේදී පිහිටුවන ලද්දකි.
කොටවෙහෙරගල පුරාණ ගල්ලෙන් විහාරය - වැල්ලවාය නගරයට ආසන්නව පිහිටා තිබෙන කොටවෙහෙරගල පුරාණ ගල්ලෙන් විහාරය වැදගත් බෞද්ධ පුදබිමක් වෙයි. එහි ඉතිහාසය වළගම්බා රජ සමය දක්වා දිව යන බැව් විශ්වාස කෙරේ.

බාහිර සබැඳි
ජන සංගණන සහ සංලේඛ්‍යාන දෙපාර්තමේන්තුව -ශ්‍රී ලංකාව

ඌව පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
හතරැස් සංඛ්‍යා

ගණිතයෙහි, හතරැස් සංඛ්‍යා හෝ පරිපූර්ණ වර්ග සංඛ්‍යා  යනු  පූර්ණ සංඛ්‍යාවක  වර්ගය වන පූර්ණ සංඛ්‍යා වේ; අනෙකුත් වචන වලින් පැවසුවොත්, එය, යම් පූර්ණ සංඛ්‍යාවක් එය විසින්ම ගුණිතයෙන් ලැබෙන ප්‍රතිඵලය වෙයි. නිදසුනක් ලෙසින්, 9 යනු සතරැස් සංඛ්‍යාවක් වන්නේ, එය  ලෙසින් ලිවිය හැකි බැවිනි.

 සංඛ්‍යාවක වර්ගය සඳහා සූත්‍රයක් වශයෙන් සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා වන අංකනය වන්නේ ගුණිතය   නොවන අතර, සාමාන්‍යයෙන් " වර්ගය" ලෙසින් උච්චාරණය වන සමතුල්‍ය ඝාතියකරණය  වෙයි. සතරැස් සංඛ්‍යාව යන නම පැමිණෙන්නේ හැඩයෙහි නම අනුවය; පහත බලන්න.

සතරැස් සංඛ්‍යා  සෘණ-නොවන සංඛ්‍යා වෙති. (සෘණ-නොවන) සංඛ්‍යාවක් සතරැස් සංඛ්‍යාවක් බව කියා පෑමට තවත් ක්‍රමයක් වන්නේ, එහි  වර්ග මූලයන් පවා පූර්ණ සංඛ්‍යා බව කීමයි. නිදසුනක් ලෙසින්,  = ±3, එබැවින්  9 යනු සතරැස් සංඛ්‍යාවකි.

1 හැර වෙනත් පරිපූර්ණ  සතරැස් භාජකයන් නොමැති ධන පූර්ණ සංඛ්‍යාවක් සතරැස්-මුක්ත යැයි හැඳින්වෙයි.

සටහන්
ඇඟිලි භාවිතයෙන් ද්වීමය නිරූපණය

ඇඟිලි භාවිතයෙන් ද්වීමය නිරූපණය යනු,  එක් අතක හෝ බොහෝ අත් වල  ඇඟිලි භාවිතයෙන් ද්වීමය සංඛ්‍යා   ගණන් කිරීමේ සහ ප්‍රදර්ශනය කිරීමේ ක්‍රමයකි. එක් අතක ඇඟිලි භාවිතයෙන්  0 සිට 31 (25−1)  දත්වා ගණන් කල හැකි අතර, අත් දෙකම භාවිතයෙන් 0 සිට 1023 (210−1) දක්වා ගණන් කල හැක.

යාන්ත්‍රණය 

ද්වීමය සංඛ්‍යා පද්ධතියේ, එක් එක් සංඛ්‍යාත්මක සංඛ්‍යාංකය වෙතින් දැරිය හැකි අවස්ථා දෙකක් (0 හෝ 1) ඇති අතර එක් එක් අනුයාත සංඛ්‍යාංකය නිරූපණය කරන්නේ දෙකෙහි බලයකින් අගය වැඩිවීමකි.
1821


1821 වසර (MDCCCXXI) යනු, ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාර සඳුදා දිනයකින් ඇරඹුනු සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) සහ දින-12 කින් මන්දගාමී ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර සෙනසුරාදා දිනයකින් ඇරඹුනු සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් විය.
මරක්කල

වර්තමානයේ ඉන්දියාවට පැවිදිඅයත් තමිල් නාඩු සහ කේරල ප්‍රදේශයේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසෙනපැවිදි ද්‍රවිඩ භාශාවන් වනපැවිදි දෙමළ, පැවිදිමලයාලම් හෝ එවායේ උප භාෂාවක් කථාකරනපැවිදි මුස්ලිම් ජනයා මරක්කල නම්වේ.

ආශ්‍රිත ලිපි
 මරක්කල (අතීත ජනවර්ගය)
 ශ්‍රී ලාංකික මරක්කල

මරක්කල පුද්ගලයෝ
ශ්‍රී ලාංකික මරක්කල

ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහනයෙන් 9.3% ක් සමන්විතවන සහ 3 වන විශාලතම ජනවර්ගය යෝනක වන අතර ඔවුන් ශ්‍රී ලාංකික යෝනක  ලෙස හඳුන්වයි.

අාරම්භය
දකුණු ඉන්දියානු සහ කේරල ප්‍රාන්ත වල සිටි මාප්පිල්ල මුස්ලිම්වරුන් සහ දමිළ මුස්ලිම් වරුන්ගෙන් පැවතෙන්නා  ජනවර්ගයක්.සුළු පිරිසක් මෙහි ස්වදේශ කාන්තාවන් අරාබි පිරිමි සමග විවාහ වීමෙන් ඇති වූවන්.ශ්‍රී ලංකාව තුල අවුරුදු එක්දාහසකට වැඩි ප්‍රමාණයක් ඉතිහාසයක්‌ තිබෙන ජන කොට්ටංශයක්.

වර්ධනය
පොල්ගහවෙල

පොල්ගහවෙල යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාත තුල කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන නගරයකි. එය ශ්‍රී ලංකාවේ වාණිජ අගනුවර වන කොළඹ නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 80 ක් පමණ ඊසාන දෙසින් පිහිටයි. 

කොළඹ අග රදගුරු මැල්කම් රංජිත් හිමිපාණන්ගේ ජන්ම භූමිය වන්නේද පොල්ගහවෙල වෙයි.

දුම්රිය මාර්ගය 

ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය සේවයට අයත් ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයෙන් උතුරුදිග දුම්රිය මාර්ගය වෙන්කරන හංදිය, පොල්ගහවෙල දුම්රිය ස්ථානයේදී පිහිටුවා තිබෙයි.

ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය - මහනුවර, මාතලේ, නාවලපිටිය සහ බදුල්ල යන නගර කරා දිවෙයි.
උතුරුදිග දුම්රිය මාර්ගය - අනුරාධපුරය, යාපනය, සහ කන්කසන්තුරේ දක්වා දිවෙයි.

බාහිර සබැදි
 MSN සිතියම

ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
අඹේපුස්ස

අඹේපුස්ස යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමුව පළාත තුල කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන නගරයකි. නමුත් අඹේපුස්සට අයත් දුම්රිය ස්ථානය පිහිටා තිබෙන්නේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය තුලයි.

ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉදිකරණ ලද ප්‍රථම දුම්රිය මග, කොළඹ සිට අඹේපුස්ස දක්වා නිම කරන ලදී.

පිහිටීම 
ශ්‍රී ලංකාවේ වාණිජ අගනුවර වන කොළඹ නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 45 පමණ ඊසාන දෙසින් අඹේපුස්ස නගරය පිහිටා තිබෙයි.

බාහිර සබැදි 
  අඹේපුස්ස විස්තර කෙටියෙන්
සිතියම

ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමුව පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
දලයි ලාමාතුමා

දලයි ලාමා යන තනතුර පිරිනමන්නේ 'ගෙලජ්' නම්වූ ටිබෙට් බෞද්ධ පාසලක ආධ්‍යාත්මික නායකයාටය.විශ්වාස කරන පරිදි මෙම පුද්ගලයා මියයන නැවත ඉපදෙන චක්‍රයෙන් නිදහස්ව සර්වඥතාවයට පැමින ජීවය පවත්වා ගෙන යන්නෙකි.තම විමුක්තිය සොයාගත් ඔවුන් නැවත මෙ මිහිතලයෙහි ඉපදෙන්නේ මානව වර්ගයාට ඉගැන්වීමටය.'ලාමා'(ගුරුවරයා යන තේරුම ඇති )යන තනතුර ප්‍රදානය කරනුලබන්නේ ටිබෙට් බෞද්ධ පූජකවරුන්ටයි.
       

17 වන  සියවස හා 1959 අතරමැද කාලය තුළ ටිබෙටයේ පාලකයා ලෙස, රටෙන් වැඩි කොටසක් පාලනය කිරීම සඳහා(ප්‍රධාන නගරය වන 'ලාසා'ද ඇතුලුව ) දලයි ලාමා පත්විය.1959 සිට මධ්‍යම ටිබෙට් පාලක මණ්ඩලයේ මුලසුන දැරීමටද දලයි ලාමාට හැකිවිය.දලයි ලාමා 'ගෙලජ්' පාසලේ ප්‍රධානියා ලෙස සැලකුවද මෙම තනතුර හිමිවන්නේ 'ගන්දෙන් ට්‍රිපා'ටය.
ටිබෙට් ජාතිකයින් දලයි ලාමා 'ග්යල්වා රින්පොචෙ'('සුවිශේෂී ජයග්‍රහණය' ) යන විරුදවලියෙන් හෝ 'යෙශෙ නොර්බු' (ඉෂ්ටාපූර්තික මානික්‍යය )ලෙස හඳුන්වයි. සාමාන්‍යයෙන් මෙතුමා පාප් වහන්සේටද සමාන කොට සලකනු ලැබේ.

ආශ්‍රිත ලිපි
 XIV වන දලයි ලාමා
කින්නියා

කින්නියා යනු ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාත තුල ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන නගරයකි. එය ත්‍රිකුණාමලය නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 20ක පමණ දුරකිනුත්, කොළඹ නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 240 ක පමණ දුරකිනුත් පිහිටා ඇත.

බාහිර සබැදි 
කින්නියා

ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
කයිට්ස්

කයිට්ස් ( උර්කාවර්තුරෙයි) යනු,  උතුරු ශ්‍රී ලංකාවෙහි, යාපනය අර්ධද්වීපයෙහි, වෙරළ අසබඩ පිහිටි කුඩා දිවයිනක් වන, වේලනෙයි දිවයිනෙහි පිහිටි වැදගත් ගම්මාන අතරින් එකකි.   අල්ලෙයිපිඩ්ඩි, මාන්කුම්පන්, වේලනෙයි, සරවනෙයි, පුලියන්කූඩල්, සුරුවිල්, නරන්තනෙයි සහ කරම්පන් වැනි වෙනත් ගම්මාන ගණනක්ද වේලනෙයි දිවයින් තුල පිහිටා ඇත.

ජනතාවගෙන් බහුතරය හින්දු භක්තිකයන් වන අතර, සුළුතරයක් දෙනා, මුස්ලිම් සහ ක්‍රිස්තියානි භක්තිකයෝ වෙති. හින්දු දේවාල ගණනාවක් මෙන්ම, ක්‍රිස්තියානි දේවස්ථානයක් සහ මුස්ලිම් පල්ලියක්ද මෙහි ඇත. පාසල් දුසිමක් පමණ දිවයින තුල අධ්‍යාපනය සැපයීමට දායක වෙයි.මෙහි ප්‍රධාන පිවිසුම් මාර්ග ලෙස පංකුඩුතිව් පිවිසුම,කරම්පන් ජැටිය,පෙන්වා දිය හැක

1983 වසරෙහිදී සිට,  අලෙයිපිඩ්ඩි  සංහාරය ඇතුළු, ශ්‍රී ලාංකික සිවිල් යුද්ධයේ කොටසක් වශයෙන් ඇතිවූ ප්‍රචණ්ඩත්වය කයිට්ස් දිවයින තුල දක්නට ලැබුණි.

චිත්‍රාගාරය

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 

  ඕල් අබවුට් කයිට්ස් අයිලන්ඩ්
  සෙන්ට් ඇන්තනීස් කොලෙජ්, කයිට්ස්
  වේලනෙයි සෙන්ට්‍රල් කොලෙජ්
වේලනෙයි සෙන්ට්‍රල් කොලෙජ් OSA CANADA
වේලනෙයි කොමියුනිටි පෝර්ට්ල්
මැප් ඔෆ් වේලනෙයි
අ විසිට් ටු ඉන්ඩියන් ඕෂන්ස් කයිට්ස් අයිලන්ඩ්

ශ්‍රී ලංකාවේ දිවයින්
 
ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ ජනාකීර්ණ ස්ථාන
 ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ භූගෝලය
උඩුවිල්

උඩුවිල් () යනු,  ශ්‍රී ලංකාවේ, යාපනය නගරයට සැතපුම් පහක් පමණ උතුරට වන්නට, කන්කසන්තුරෙයි මාර්ගයේ පිහිටි වර්ග කිලෝමීටර 32.7 ක් පමණ වර්ග ප්‍රමාණයකින් යුතු කෘෂිකාර්මික ගම්මානයකි. චුන්නකම්, කන්ඩරෝඩයි, සන්ගුවේලි, මනිපේ, සුදුමලෙයි සහ ඉනුවිල් යන ගම්මාන වලින් එය වටවී ඇත. කන්කසන්තුරෙයි පාර සහ කයිතඩි - මනිපේ පාර, උඩුවිල් හිදී ඡේදනය  වන අතර එම මං සන්ධිය හැඳින්වෙන්නේ  'මරුතනර් මඩම්' හන්දිය ලෙසිනි. 'මරුතනර් මඩම්' යන නම භාවිතයට පැමිණියේ, මං සන්ධියෙහි වයඹ දිග කෙළවරෙහි පිහිටි මහජන ගිමන්හලක් (අම්බලමක්) නිසාවෙනි. දැනටත් පවතින පැරණි ගොඩනැගිල්ල මෙකල භාවිතයට නොගැනෙයි. කයිතඩි - මනිපේ පාර සහ බෙදීයන ලන්දේසි පාර යන ප්‍රධාන මාර්ග දෙකක් ගම හරහා යයි. තුං මං සන්ධිය හැඳින්වෙන්නේ 'උඩුවිල් මං සන්ධිය'  ලෙසිනි. හරස් මාර්ගයක් විසින් ලන්දේසි පාර සහ, චුන්නකම් මං සන්ධිය හරහා දිවෙන  පුත්තූර් - චන්කානෙයි මාර්ගය එකිනෙක සම්බන්ධ කරයි. එය හැඳින්වෙන්නේ උඩුවිල් - කන්ඩරෝඩෙයි මාර්ගය යනුවෙනි. උඩුවිල් වෙත කිට්ටුම සුළු නගරය චුන්නකම් වෙයි.

පුරාතන කාලයෙහි සිට මධ්‍ය - 20වන සියවස දක්වා, උතුරු, දකුණු සහ බටහිර දිශාවලින් පැමිණි ගොන් කරත්ත,  වන්නි සහ දකුණු පළාත වෙත දිගු ගමන ඇරඹීමට පෙර, මරුතනර් මඩම් සං සන්ධියේ එක් රැස්වූහ. එබැවින්, පොදු ලිඳක්ද, ශෛලමය ජල කොරහද සහ විශාල ගස්ද  මෙම මං සන්ධියෙහි විය.

3604 සංඛ්‍යාවක මුළු පවුල් ප්‍රමාණයක් උඩුවිල්හී ජීවත් වෙති. 10, 277ක් වන මුළු ජනගහණයෙන්,  4704ක්  පුරුෂයන් වන අතර, 5573 ක් ස්ත්‍රීන් වෙති. 

උඩුවිල් හී නිවැසියන් ('උඩුවිලාර්' ලෙසින්ද හැඳින්වෙති), ඔවුන්ගේ සවිමත් අධයාපනික සහ සංස්කෘතික පදනම පිළිබඳ සාඩම්බර වෙති. උඩුවිලාර්වරු ප්‍රධාන වශයෙන් වෘත්තිකයන්, රජයේ සේවකයන්, ගුරුවරුන් සහ ගොවියන් වෙති.

වර්තමානයෙහි, උඩුවිල් ගම්මානය, පරිපාලනමය  'ග්‍රාම නිලධාරි' කොට්ඨාශ පහකට බෙදා ඇත.  ඒවා නම්,  උඩුවිල් උතුර, උඩුවිල් උතුරු මැද, උඩුවිල් මධ්‍යම, උඩුවිල් ගිණිකොණ සහ උඩුවිල් නිරිත වෙති.

මල්ලකම් අධිකරණයෙහි අධිකරණ බලය යටතට උඩුවිල් පත් වෙයි. 'වලි - දකුණ' පරිපාලන ප්‍රාදේශිකය, 'වලි දකුණ' පළාත්පාලන ආයතනය සහ චුන්නකම් පොලීසිය යටතට එය පත් වෙයි.

ආශ්‍රිත

යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ ජනාකීර්ණ ස්ථාන
ලංකාතිලක විහාරය

ලංකාතිලක විහාරය යන්නෙන් පහත දෑ අදහස් විය හැක:
 ලංකාතිලක විහාරය, පොළොන්නරුව - පොළොන්නරුව පිහිටි පුරාණ බෞද්ධ විහාර මන්දිරයක් වේ. චූලවංශයට අනූව එය පරාක්‍රමබාහු රජතුමා (ක්‍රි.ව. 1153-1186) විසින් ඉදිකරවන ලද්දක් සේ සැළකේ.
 ලංකාතිලක විහාරය, උඩුනුවර - මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයට අයත් උඩුනුවර ග්‍රාමයේ පිහිටි පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයක් වේ. එය පිළිමතලාව හන්දියේ සිට දවුලගල මාර්ගයේ කිලෝමීටර 4ක් පමණ දුරින් පිහිටයි.

වක්‍රෝත්තිහරණ පිටු
වැලිමඩ

වැලිමඩ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව පළාත තුල බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන නගරයකි.

වැදගත් ස්ථාන
දිවුරුම්වෙල පුරාණ විහාරය
ස්ත්‍රීපුර උමග
බෝඹුරු ඇල්ල 
මානාභරණ ඇල්ල - ලුණුවත්ත
බොරලන්ද කිරි ගොවිපල
18වන දුම්රිය උමග
උමා ඔය ව්‍යාපෘති ජලාශය

ස්ත්‍රීපුර උමග
වැලිමඩ සිට කිලෝ මීටර 16 ක් පමණ දුරින් වූ කිරිවනාගම ප්‍රදේශයේ ස්ත්‍රීපුර උමග පිහිටයි. ස්ත්‍රීපුර උමග තවත් ගුහා තුනකින් සමන්විත වන අතර, අතීත පුරාවෘත වලට අනූව එය රාවණා රජ විසින් සීතා දේවිය සඟවා තැබීම වෙනුවෙන් භාවිතා කොට ඇතැයි පැවසෙයි. රාමායනයට අනූව, ඉන්දියාවේ රාමා කුමරු වෙතින් සීතා දේවිය පැහැරගෙන වුත් ලංකාද්වීපයෙහි රඳවා ගෙන සිට තිබෙයි.

ආශ්‍රිත

ඌව පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
බෝඹුරු ඇල්ල

බෝඹුරු ඇල්ල, (පේරවැල්ල ඇල්ල), යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව-පරණගම ප්‍රදේශීය ලේකම් වසමේ පිහිටා තිබෙන දිය ඇල්ලකි. එය නුවරඑළිය සහ බදුල්ල දිස්ත්‍රික්ක මායිම් වලට සමීපව, වැලිමඩ නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 15 ක් පමණ දුරින් පිහිටයි. බෝඹුරු ඇල්ල ශ්‍රී ලංකාවේ වූ දියඇලි අතුරින් පළලින් ඉතා වැඩි දිය ඇල්ලක් සේ සැළකෙයි.   බෝඹුරු ඇල්ල, පේරවැල්ල ඇල්ලයනුවෙන්ද හදුන්වයි. එය නුවරඑළිය සහ බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කමායිම් වලට සමීපව, වැලිමඩ නගරයේසිට කිලෝ මීටර 15 ක් පමණදුරින් ඌව-පරණගම ප්‍රාදේශීය ලේකම්වසමේ පෙරවැල්ල ගම්මානයේ සීතා එළිය- කඳපොල රක්ශිතයේ පිහිටාතිබේ.උසින් මීටර් 50ක් පමණ වන දිය ඇල්ල පලලින් මීටර් 20ක් පමණ වේ.
මහවැලි ගඟේ ප්‍රධාන අතු ගංගාවක් වන දූල්ගල ගඟ මීටර් 1842 ක් පමණ උස කොටකිතුල් කන්දේ බෑවුමක පිහිටි ගල් පවුවකින් කොටස් හතරක් පමණ වෙන්ව ඇද හැලීමෙන් මෙම සුන්දර ඇල්ල නිර්මාණය කරයි.

මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි

ආශ්‍රිත

දිය ඇලි - ශ්‍රී ලංකා
ඔහිය

ඔහිය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව පළාත තුල බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන ගම්මානයකි. හෝර්ටන් තැන්න ජාතික වනෝද්‍යානයට ආසන්නව පිහිටා තිබෙන මෙම ගම්මානය වැලිමඩ ප්‍රදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත් වෙයි.

වැදගත් ස්ථාන
හෝර්ටන් තැන්න ජාතික වනෝද්‍යානය
ඔහිය වනාන්තරය
බඹරකන්ද ඇල්ල 
රහන්ගල කඳුවැටිය

පාසැල්
සිද්ධාර්ථ විද්‍යාලය, ඔහිය

ගමනාගමනය
 ඔහිය දුම්රිය ස්ථානය (කොළඹ - බදුල්ල ප්‍රධාන දුම්රිය මග)
 B508 – වැලිමඩ – ඔහිය (බොරලන්ද හරහා බස් මාර්ගය)

ආශ්‍රිත

බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය
බොරලන්ද

බොරලන්ද යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව පළාත තුල බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන ග්‍රාමීය නගරයකි.

හෝර්ටන් තැන්න ජාතික වනෝද්‍යානය වෙත ගමන් කිරීම සඳහා පවතින පහසුම මාර්ගය වැටී ඇත්තේ ඔහිය හරහා බොරලන්ද අතරින් වෙයි.

ගමනාගමනය
පහත බස්මාර්ග වැටී තිබෙන්නේ බොරලන්ද හරහා වෙයි.
හපුතලේ - වැලිමඩ (134)
බොරලන්ද-බණ්ඩාරවෙල (228 දියතලාව හරහා)
වැලිමඩ - ඔහිය- හෝර්ටන් තැන්න  (B508)
බොරලන්ද - වැලිමඩ (311 බෝගහකුඹුර සහ කැප්පෙටිපොල හරහා)
හපුතලේ - නුවරඑළිය (බෝගහකුඹුර සහ කැප්පෙටිපොල හරහා]])

වැදගත් ස්ථාන
හෝර්ටන් තැන්න ජාතික වනෝද්‍යානය
රහන්ගල

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
බෙරගල

බෙරගල යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව පළාත තුල බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන කුඩා නගරයකි. එය කොළඹ සිට කිලෝ මීටර 183 ක් පමණ දුරින් A4 මහා මාර්ගයේ පිහිටයි. බෙරගල ප්‍රදේශය එහි වූ සුන්දර වටපිටාව සහ නායයාම් හේතුවෙන් ජනයා අතර අවධානයට ලක්ව තිබෙයි.

වැදගත් ස්ථාන
දියලුම ඇල්ල
බඹරකන්ද ඇල්ල
කොස්ලන්ද ඇල්ල

ගමනාගමනය
A 16 මහා මාර්ගය, බෙරගල-හාලිඇල
A04 මහා මාර්ගය, කොළඹ-රත්නපුර-බලංගොඩ-බෙරගල-කොස්ලන්ද-වැල්ලවාය-පොතුවිල්-මඩකලපුව

ගැලරිය

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
පොතුවිල්

පොතුවිල් ‍යනු ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාත තුල අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන නගරයකි. එය ජනප්‍රිය සංචාරක ගමනාන්තයක් වූ ආරුගම් බේ සිට කිලෝ මීටර 4 ක් පමණ උතුරු දෙසින් පිහිටයි. පොතුවිල් 2004 සුනාමිය හේතුවෙන් විනාශයට ලක්වූ නගරයකි.

සංචාරක ආකර්ෂණ

මුහුදු මහා විහාරය - විශාල වෙරළ පෙදෙසක් අසල පිහිටි පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමක් සහිත ථේරවාද පන්සලක් වේ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ හිටි පිළිමයක් හා බෝධිසත්ව වරුන් හෝ අතීත පාලකයන් යැයි සැලකෙන පිළිම දෙකක් සහිත කැටයම් වලින් යුත් ශෛලමය පිළිම ගෙයක් හා ගල් කනු ආදිය මෙහි දැකගත හැකි වේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ගලගෙදර

ගලගෙදර යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාත තුල මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන ගම්මානයකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය
පරන්තන්

පරන්තන් යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාත තුල කිලිනොච්චි දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන නගරයකි.

පිහිටුවීම (1936)
යාපනය තුල විරැකියාව සහ අධික ජන ඝනත්වය ලිහිල් කිරීමේ අරමුණ සහිතව 1936 වර්ෂයේදී නව ජනාවාස බිහිකිරීමේ ව්‍යාපෘතියක කොටසක් ලෙස පරන්තන් පිහිටුවන ලදී.

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
කිලිනොච්චි දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන