Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
පොහොය

පොහොය හෝ පොහොය දිනය යනු, සෑම පුර පසළොස්වක දිනකම යෙදෙන හා ශ්‍රී ලංකාව තුල භාවිතා වන බෞද්ධ ප්‍රසිද්ධ නිවාඩුවකට යෙදෙන නාමයයි. චන්ද්‍ර දින දර්ශනය පරියෝජනය කරන්නාවූ ලොව පුරා වසන සමස්ත බෞද්ධ ජනතාවට, පුර පසළොස්වක  දිනය වැදගත් වනුයේ ඔවුන්ගේ ආගමික පිළිවෙත් වෙනුවෙනි. චන්ද්‍රයාගේ ප්‍රමාණයෙහි සම්පූර්ණ භාවය මෙන්ම එහි උද්දීප්තිය හේතුවෙන්, චන්ද්‍ර වංක සතර අතුරින් වඩාත් වැදගත් දිනය ලෙස, සෑම චන්ද්‍ර මාසය (දින 29.5) කට වරක් පැමිණෙන පුර පසළොස්වක දින  සැලකෙමින්,  නිවාඩු දිනයක් ලෙස භාවිතා වේ. 

සෑම පුර පසළොස්වක දිනයක්ම සඳහා  සිංහලයෙන් ව්‍යවහාර වන්නේ පොහොය යන්නයි; මෙදින ශික්‍ෂාකාමී බෞද්ධයන් වෙහෙර-විහාරයන් වෙත ගොස් වන්දනාමාන පිළිවෙත් පුරති. වසරකට  පොහොයන් 12 හෝ 13  ක් පවතියි. පොහොය යන පදය ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ, ප්‍රාථමික ලෙසින් "උපවාස දිනය" යන අරුත් දනවන පාළි සහ සංස්කෘත ’’උපෝසත’’ (උප + වස්: උපවාස කෙරුමට) යන්නෙනි. සාමාන්‍යයෙන් පොහොය දිනයන්හි, කඩසාප්පු හා ව්‍යාපාර වසා තැබෙන අතර, මද්‍යසාර සහ මාංශ විකිණීම තහනම් කර ඇත.

යම් මාසයක  පොහොය දින දෙකක් ඇති වෙයි නම් දෙවැන්නට පෙරටුවෙන් ”අධි” (සිංහලයෙන් ”අමතර”) යන්න ”අධි වෙසක්”, ”අධි පොසොන්”, ආදි ලෙසින් යෙදෙයි.  

ඇසල පොහොය ලංකාවාසි සැමට විශේෂයෙන් දළදා පෙරහැර ආරම්භ වන්නේ ඇසල මාසයේය. 

බෞද්ධ නිවාඩු දින
මුලාශ්‍ර අප්‍රමාණවත් ලිපි (Erik9bot)
ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන

1996 මරණ
1943 උපත්
ලාංකික සිංහලයෝ
ගායකයෝ
ශ්‍රී ලාංකික සංගීතඥයෝ
චරිත කතා
ලාංකික සිංහලයෝ
ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ
සිංහල ගායකයෝ
මාළු (ආහාරය)

මාළු යනු මානවයන් ඇතුළු බොහෝ ජීවී විශේෂයන් විසින්පරිභෝජනය කරන්නාවූ   ආහාරයකි. "මාළු" යන වචනය සත්වයාට මෙන්ම උගෙන් පිළියෙල කෙරෙන්නාවූ ආහාරයටද භාවිතා වේ. වාර්තාගත ඉතිහාසය තුල මානවයන්ට වැදගත් ප්‍රෝටීන් ප්‍රභවයක් ලෙසින් මාළු පැවැතිණි.

වචනය
සමහරක් භාෂා වල, මාළුවා යන සත්වයා සහ උගෙන් පිළියෙල කරගන්නාවූ ආහාරයට භාවිතා කරන්නාවූ වචන අතර වෙනස් කම් ඇත  (ඉංග්‍රීසියෙන් මෙම කරුණ සත්‍ය වන්නේ ඌරු මස්  වලට භාවිතා වන පෝක් යන වචනය සහ  හරක් මස්  වලට භාවිතා කරන බීෆ්  යන වචනයේදී වන අතර  කුකුළු මස් වලට භාවිතා කරන චිකන් හිදී එසේ නොවේ).  ස්පාඤ්ඤ වැනි භාෂා සත්‍ය වශයෙන්ම මෙම වෙනස හුවා දක්වන අතර  (පෙස් යන පදය සත්වයාට හා පෙස්කාඩෝ යන පදය ආහාරයට) ඉංග්‍රීසි හෝ ප්‍රංශ වැනි අනෙකුත් භාෂා එසේ නොකරන අතර, මුහුදෙහි හෝ ගංගා වල ජීවත් වන සජීවි මාළු මෙන්ම ආහාර ලේඛනයෙහි සිටින මාළු සඳහාද භාවිතා කරන්නේ එකම පදයකි. සිංහලයෙන්ද, සත්වයාට හා ආහාරයට එකම පදයක්, එනම් මාළු යන්න භාවිතා වේ.

පිළියෙල කෙරුම
මුහුදු ආහාර විවිධාකාර වලින් පිළියෙල කර ගත හැක. එය ඉවීමෙන් තොරව (අමුවෙන්) පරිභෝජනය කල හැක(උදා. ෂෂිමි).

මාළු
ලුම්බිණිය

ලුම්බිණිය (සංස්කෘත: , "මනහර") යනු  මහා මායා දේවිය විසින් සිද්ධාර්ථ කුමරුන් ලෙවට  බිහිකල ස්ථානයයි. රුමින්දෙයි යනු අශෝක අධිරාජයා විසින් සිදුහත් උපත ස්මරණය සඳහා ස්තපිත කරන ලද ටැම් ලිපියයි ඒ බව සනාත කොට UNESCO  විසින් ලෝක උරුමයක් බවට පත්කොට තිබේ. එය අර්තදැක්වීම විද්‍යාර්තයින් කිහිප දෙනෙක් විසින්ම ප්‍රසිද්ධ කොට ඇත¹.ගෞතම බුදුන් වහන්සේ කි.පු.563 සිට 483 කාලය තුළ ජීවත්ව සිටිසේක. ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ ජීවිතය හා බැඳුණු බෞද්ධයින්ගේ ප්‍රධාන පූජනීය ස්ථාන හතරෙන් එකකි ලුම්බිනිය ඉතිරි ස්ථාන කුශිනාරාව  බුද්ධගයාව සහ සරානාත් වේ.

සිද්ධාර්ථ කුමරුන් අවුරුදු 29 දක්වා හැදුනේ වැඩුනේ මෙම ප්‍රදේශයෙහිය. කපිලවස්තු නගර සභා ප්‍රදේශයේ සිට කි.මි.25 ක් නැගෙනහිර දෙසින් මෙම ප්‍රදේශය පිහිටියේය. “කපිලවස්තු” යනු මෙම ප්‍රදේශයේ නම වූවා සේම යාබද දිස්ත්‍රික්කයේද නමයි. මයා දේවී විහාරය ඇතුලු බොහෝ විහාර ගණනාවක් මෙහි වෙයි. මෙයින් බොහොමයක් වර්තමානයේ (2007) ප්‍රතිසංස්කරණය වෙමින් පවති. පුෂ්කරණි පොකුණ සහ කපිල වස්තු මාළිගයේ නටබුන්ද ලුම්බිණියෙහි දක්නට ලැබේ.

බුදුරජාණන්වහන්සේගේ දේශනාවලට අනුව ලුම්බිනියට හිමිතැන
භාග්‍යවත් සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ සැම බෞද්ධයෙකු විසින්ම දැකබලා පහන් සංවේගය උපදවාගෙන වන්දනා මාන කලයුතු පුජනීයවූ භුමි හතරක් පිළිබඳව පරිනිර්වාණ සුත්‍රයෙහි අනුදැන වදාරා ඇත.
සිද්ධාර්ථ බෝසතානන්ගේ උත්පත්තිය සිදුවුන ඒ අසිරිමත් ලුම්බිණිය එයින් එකකි. බෝසතානන් වහන්සේ සියලු කෙලෙසුන් නසා සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පත්වූ අසම සම බුද්ධගයා පිංබිම, ලෝසතුන්ගේ විමුක්තිය උදෙසා උන්වහන්සේ විසින් ප්‍රථම ධර්ම දේශනාව සිදුකළ මිගදායේ අවිඳු අඳුර දුරැකළාවූ  ඉසිපතනාරාමය සහ මහා කාරුණිකයාණන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිදුවූ කුසිනාරා නුවර මල්ල රජ දරුවන්ගේ සාල වනය අනෙක් සිද්ධස්ථාන වෙයි.

බුදුන් දවස ලුම්බිණිය 

ප්‍රධාන ප්‍රදේශ හතර

අතිරේක ප්‍රදේශ හතර

වෙනත් ස්ථාන

පසු කාලීන ප්‍රදේශ

බුදුන් දවස ලුම්බිනිය, කපිල වස්තු සහ දේවදහ අතර පිහිටි උයනකි. බුදුන් උපත ලද්දේ මෙම ස්ථානයේ බව නූතන පිළිගැනීමයි. අශෝක රජු ලුම්බිනිය දැක බලා ගැනීමට පැමිනිම සිහිවීම පිණිස තබන ලද කුලුණක් දැනට දක්නට ලැබේ. එහි සලකුණු කරන ලද විස්තර අනුව ලුම්බිනි උයන භාරව සිටි එකල ජනයා විසින් අශෝක රජුගේ පැමිණිම සහ පුද පඬුරු දීම සිහිවීම පිණිස එම කුලුණ පිහිටුවා තිබේ.. භගවන්පුරට සැතපුම් දෙකක් උතුරෙන් පිහිටි මෙම උයන ඊට කලින් හඳුන්වා තිබුනේ රුමින්දෙයි යනුවෙනි. 

යුත්ත නිපාතයට අනුව (683 ගා) බුදුන් වහන්සේ ලුම්බිනි ජනපදයේ, ශාක්‍යයන්ගේ ගමක ඉපදුනු බව විස්තර කර ඇත. බුදුන් දෙව්දහ නුවරට වැඩි ගමනේදි ලුම්බිනි වනයේ නැවති සිටි දේවදහ සූත්‍රය දේශනා කළ සේක..

වර්තමාන ලුම්බිණිය 
යුනෙස්කෝව විසින් ලෝක උරුමයක් ලෙස නම් කළ බිමකි. 

ලුම්බිණිය 1997 වන විට ජාත්‍යන්තර ලෝක උරුම වැඩසටහන සඳහා යෝජනා කරන ලදි. යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම භූමියක් වන්නේය.

ආශ්‍රිත
1. Reconsidering the Rummindei Pillar Edict of Asoka: In Connection with 'a piece of natural rock' from Mayadevi Temple Keisho TSUKAMOTOhttps://www.jstage.jst.go.jp/article/ibk1952/54/3/54_3_1113/_pdf/-char/en

නේපාලයේ පිහිටි ලෝක උරුම
බුදු දහම සහ බුද්ධාගම
තිහගොඩ

තිහගොඩ පිහිටා ඇත්තේ මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ කඹුරුපිටිය මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුලය.මෙහි ප්‍රධාන ආර්ථික මාර්හය ගොවිතැන්ය. තිහගොඩ ප්‍රදේශයේ 100%ක් ම පාහේ සිංහල බෞද්ධ ජනතාව ජීවත් වෙයි. ප්‍රදෙශයේ දරුවන්ට සිප්සතර ලබාදෙන ප්‍රධාන පාසල වන්නේ තිහගොඩ ජාතික පාසලයි.  මිදෙල්ලවල පුරාණ විහාරය ඇතුළු ප්‍රධාන විහාරස්ථාන කීපයක් මෙම ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත.කුඩා ගම් 30 ක එකතුවෙන් සැදුනු ගම යන අර්තයෙන් (ගොඩවල් 30 )මෙම ප්‍රදෙශයට නම ලැබී ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
රසායනික සූත්‍ර අකාරාදිය

මෙය, රසායනික සූත්‍ර  සහ CAS අංක සමගින්,  රසායනික සංයෝග ලැයිස්තුවක් වන අතර, සූත්‍රය අනුව අනුක්‍රමණ ආකාරයට සකස් කර ඇත.  මෙය  අකාබනික සංයෝග ලැයිස්තුව, කාබනික සංයෝග ලැයිස්තුව සහ මූලදව්‍යය අනුව අකාබනික සංයෝග යන්නෙහි හමුවන විකල්ප ලැයිස්තුවලට අනුපූරක වෙයි.

ඒකාබද්ධයට නියමිත වගු

A

B

භාහිර සබැඳි
Webelements 
Landolt Börnstein Organic Index 2004 

රසායනික සංයෝග
රසායනික සූත්‍ර
Chemical formulas
රසායනික සංයෝග ලැයිස්තුව
Chemical formulae
Wikipedia glossaries using tables
ද එක්ස්-ෆයිල්ස්

එක්ස් ෆයිල්ස් X-Files යනු සම්මානලාභි ඇමරිකානු විද්‍යාප්‍රබන්ධමය ටෙලිවෘතාන්තයකි. මෙය ක්‍රිස් කාටර්ගේ නිර්මාණයක් වන අතර 1993 සිට 2003 දක්වා ඇමරිකානු Fox රූපවාහිනී ජාලය ඔස්සේ විකාශනය විය.මෙහි චරිත හා ඇතැම් වැකි ජනප්‍රිය සංස්කෘතියක් බිහිකිරීමට මුල් වූ අතර රසිකයන් තුල නොමැකෙන මතකයන් තැබීමට සමත් විය. 'එක්ස් ෆ්යිල්ස්' රූපවාහිනි කතාමාලාව චිත්‍රපටි දෙකකටත් (The X-Files හා I Want To Believe) වෙනත් ටෙලිවෘතාන්තයකටත් (ලෝන් ගන් මෙන් The Lone Gunmen) පාදක විය.

එෆ්.බී.අයි. පරීක්ශකයන් වන ෆොක්ස් මෝල්ඩර්(ඩේවිඩ් ඩචොව්නි ) හා ඩේනා ස්කලී(ගීලියන් ඇන්ඩර්සන්) මෙහි ප්‍රධාන චරිත වන අතර ඔවුන් එෆ්.බී.අයි. ආයතනයේ 'එක්ස් ෆ්යිල්ස්' ලෙස නම්කර ඇති අංශයේ කටයුතු කරයි.මෙම අංශයට ලැබෙනුයේ විසඳීමට නොහැකිවූ අසාමාන්‍ය සිද්ධි හා අපරාධ වේ.

නළු නිලියන්

ඩේවිඩ් ඩචොව්නි

ගීලියන් ඇන්ඩර්සන්
අර්ධ කාලීනව ශ්‍රී ලංකාවේ වාසයකරයි.

විද්‍යා ප්‍රබන්ධයන්
රූපවාහිනී කතාමාලා
සෙරමික් ලලිත කලාව - ඈත අතීතය

පූර්වාදීත යුගයේදී චීනය, ග‍්‍රීසිය, රෝමය, පර්සියාව, මායා ආදී වූ සංස්කෘතීන්හි විශාල සංඛ්‍යාවක සෙරමික් කලාව විශාල වශයෙන් පැතිර තිබුණි

යුරෝපීය

මධ්‍යදරණී 

ගී‍්‍රක දූපතක් වන සැන්ටෝරිනි වෙතින් සොයාගනු ලැබු සෙරමික් නිර්මාණයන් කි‍්‍ර. පූ. 3 වන සහශ‍්‍රකය තරම් පැරණිය. කැණිම් කරනු ලැබූ සමහර නිවාසයන්ගෙන් අතිවිශාල සෙරමික් ජෝගු හමුවී ඇත. පුරාතන යුරේසියානු සහ ග‍්‍රීක සෙරමික් නිර්මාණ අලංකාර සිතුවම් වලින් සරසා තිබිණ.

කුඩා වීනස් ප‍්‍රතිමා 

චෙක් ජනරජයෙන් හමුවී ඇති සෙරමික් ප‍්‍රතිමාවන් දැනට සොයාගෙන ඇති මිනිස් රූපාකාරයෙන් නිමවූ ප‍්‍රථම කලාකෘති වෙයි. එවැනි එක් ප‍්‍රතිමාවකි Dolní Věstonice හි වීනස් පිලිමය. එය නිර්මාණයකොට ඇත්තේ මීට වසර 27,000 කටත් 31,000 කටත් අතර කාළයකය. මෙහි ‘වීනස්’ යන්න පිළිමයේ නිරුවත් කාන්තා රූපය හේතුවෙන් එසේ හැඳින්වීම හැරෙන්නට එය සාම්ප‍්‍රදායික ආදරයේ දෙවඟන ලෙස සැලකෙන වීනස් දෙව්දුව සමඟ සම්බන්ධයක් නොමැත. මෙය නිර්මාණයකොට ඇත්තේ මැටි සහ කුඩු කරන ලද ඇටකටු මිශ‍්‍රණයකින් අඹා පසුව පිලිස්සීමෙනි. දැනට සොයාගෙන ඇති මානව ආකෘතිය සහිතව නිර්මාණය කරනු ලැබ ඇති පැරණිම නිර්මාණය මෙයයි. එය නිර්මාණයකොට ඇත්තේ ලලිත කලා කෘතියක් ලෙසද, ආගමික සංකේතයක් ලෙසද, වෙනත් අරමුණකින්ද යන්න පිලිබඳ ශාස්ත‍්‍රඥයෝ අදහසක් ප‍්‍රකාශ කිරීමට අසමත් වෙති. එනම් එය අදාල සංස්කෘතියට කුමණ අර්ථයක් ගෙන දුන්නේද යන්න නොදන්නා කරුණකි. යුරේසියාව පුරා සොයාගෙන ඇති මීට සමාන ප‍්‍රතිමාවන් සියල්ලම වීනස් ප‍්‍රතිමා ලෙස හඳනුවනු ලබන අතර ස්තී‍්‍ර රූපාකාරය සෞන්දර්යාත්මක කුසලතාවයකින් යුතුව නිර්මාණය කොට ඇති ආකාරය මේවායින් විද්‍යාමාන වෙයි. ඒ පිලිබඳ ලියවී ඇති අදහස් කිහිපයක් පහතින් දැක්වේ. 
කුඩා වීනස් ප‍්‍රතිමාවන් වූ කලි වසර 30,000 ත් 15,000 ත් අතර කාලයක, එනම් ඉහල පැලියෝලිතික යුගයේදී මුල්වරට නිර්මාණය වූ විශ්වීය කලාත්මක ආදර්ශයන්ට ලබාදී ඇති නමය. 
	යුරෝපයේ ඉහල පැලියෝලිතික යුගයේදී පුරාවිද්‍යා විෂය පථය තුල මානව රූපය මතුවූ පසු ලෝකයේ පැරණීතම කලාත්මක නිර්මාණයන් වන්නේ මේවාය.

ආසියානු 

ලෝකයේ සොයාගෙන ඇති පැරණිතම සෙරමික් නිර්මාණ චෙක් ජනරජයෙන් සොයාගනු ලැබූ වීනස් පිළිම වන අතර ඒවා මීට වසර 29,000 - 25,000 අතර කාළයකට පෙර යුගයට අයත් ලෙස සලකනු ලැබේ. ආසියාවේ පැරණිතම සෙරමික් භාණ්ඩ ජපාන්‍ය ආශි‍්‍රතව ජීවත්වූ ජනයා විසින් මීට ක‍්‍රි. පූ. 10500 දී පමණ නිර්මාණය කල මැටි බඳුන් බව සැලකේ. චීන පෝසිලේන් නිර්මාණය වන්නේ ආසියාවේ හන් යුගය (කි‍්‍ර. ව. 100 -200)  රාජධානි ති‍්‍රත්වයේ යුගය (කි‍්‍ර. ව. 220-280) රාජවංශ හයේ යුගය (කි‍්‍ර. ව. 220-589) සහ ටැංග් රාජවංශික යුගය (කි‍්‍ර. ව. 618-906) යන කාළයන් තුලය.

ඇමරිකානු 

මායාවරු සෙරමික් කලාවට පසුකාලීනව ප‍්‍රවේශවූ පිරිසක් වූ නමුත් සම්භාව්‍ය මායා ශිෂ්ඨාචාර යුගයේදී එනම් කි‍්‍ර. ව. 2 වන සහ 10 වන සියවස් අතර කාළයේදී එය ඉතාම උසස් තලකට පත්ව පැවතින. බ‍්‍රසීලයේ දකුණුදිග ප‍්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති එක් කැනීම් බිමකින් මහා පරිමාණයෙන් නිපදවනු ලැබූ මැටි බඳුන් හමුවී ඇත . හොන්ඩූරාස් සහ ග්වාතමාලා යන රටවල ඇති මායා ශිෂ්ඨාචාර කැනීම් බිමි වලින්ද මෙවැනිම නිර්මාණයන් හමුවී ඇත . වර්තමානයේ මායාවරුන්ගෙන් පැවත එන්නෝ මෙම නිර්මාණයන්ගේ පිටපත් නිපදවීම සිදු කරති.

References 

http://en.wikipedia.org/wiki/Ceramics_%28art%29#Ancient_history
දිය සායම් භාවිතයේ ඉතිහාසය

සිතුවම් කිරීම සඳහා දිය සායම් යොදාගැනීම අලූත් සොයාගැනීමක් නොවේ. එය පැලියෝලිතික යුරෝපයේ ගුහා චිත‍්‍ර දක්වා දිවයන්නකි. ඊජිප්තු යුගයේදී මෙන්ම යුරෝපියානු මධ්‍යතන යුගයේදීද එය යොදාගනු ලැබ ඇති අතර සිතුවම් කිරීමේ මාධ්‍යක් ලෙස එහි අඛණ්ඩ ඉතිහාසය අරම්භ වන්නේ පුනරුදයෙනි. ජර්මානු චිත‍්‍ර ශිල්පියකු වූ ඇල්බෲෂ් ඩුරේ(ර්) (1471-1528) උද්භිද විද්‍යාත්මක ශාක සහ වනසතුන් රැසක්ම දියසායමෙන් ඇඳිනු ලැබූ අතර ඒවා එම මාධ්‍යයේ මුල්කාලීන ප‍්‍රකාශන ලෙසින් සලකනු ලැබේ. ජර්මනියේ බිහිවූ ප‍්‍රම්ඛතම දිය සායම් චිත‍්‍ර ගුරුකුලයක් හෑන්ස් බොල් (1532-1593) විසින් මෙයෙවනු ලැබිණී.

බැරක් ඊසල් සිත්තරුන්ද දිය සායම් සිය කටු සටහන්, පිටපත් කිරීම්, විකට චිත‍්‍රයන් ආදිය සඳහා යොදාගෙන ඇත. මුල් කාලීන දිය සායම් සිත්තරුන් අතරින් වෑන් ඩයික්, ක්ලෝඞ් ලොරේන්, ජියෝවානි බෙනඩිටෝ කැස්ටීගිලියොන් වැනි සිත්තරු ඉදිරියෙන්ම වෙති. කෙසේවෙතත් දිය සායම් සිතුවම් කලාවේ පැරණිතම සහ වඩාත් වැදගත් සම්ප‍්‍රදාය වන්නේ උද්භිද විද්‍යාත්මක හා වනසත්ව සිතුවම්ය. පුනරුද යුගයේදී උද්භිද විද්‍යාත්මක සිතුවම් ජනපි‍්‍රය වූ අතර ඒවා නිර්මාණය කළ අය වඩාත් නිවැරදි සහ පරිපූර්ණ සිත්තරු වූහ. අදද දිය සායම් එහි පවතින ඊටම සුවිශේෂී වූ සාරාංශ කිරීමේ හැකියාව, පැහැදිලිභාවය සහ පූර්ණ වර්ණ පරමාදර්ශී බව හේතුකොටගෙන විද්‍යාත්මක හා කෞතුකාගාර ප‍්‍රකාශනයන්හි උදාහරණයන් ඇඳීම සඳහා යොදාගනු ලැබේ. 19 ව සියවසේදී වනසතුන් ඇඳීම එහි හිණිපෙත්තට ළගාවූ අතර එහිදී ජෝන් ජේම්ස් ඔඩුබන් වැනි සිත්තරු ඉදිරියෙන්ම වූහ. වර්තමානයේදීද බොහෝ ස්වභාවික ක්ෂේත‍්‍ර මාර්ගෝපදේශයන්හි දියසායම් සිතුවම් දැකගත හැක.

References  
http://en.wikipedia.org/wiki/Watercolor#History
මානව සම්පත් කළමනාකරණය සමාගම් පරිදිය

මානව සම්පත් කළමනාකරණයට කි‍්‍රයාවලි කිහිපයක් අඩංගුවේ. එකට ගත්කළ ඉහත සඳහන් ඉලක්කය ලංකර ගැනීමට යොදා තිබේ. මෙම කි‍්‍රයාවලි මානව සම්පත් දෙපාර්තමේන්තුවකින් ඉටු කළ හැක. නමුත් සමහර කාර්යයන් ඉන් බාහිරව ලබාගත හැකි අතර එය වෙනත් දෙපාර්තමේන්තුවල කළමනාකරුවන් විසින්ද යොදාගත හැක. 
	සේවා බලකාය සැලසුම් කිරීම
	බඳවා ගැනීම (සමහර විට ආකර්ෂණය හා තෝරා ගැනීම සේ තවදුරටත් බෙදීම).
	ඇතුළත් කරගැනීම සහ මගපෙන්වීම. 
	නිපුණතා කළමනාකරණය 
	පුහුණුවීම් සහ සංවර්ධනය. 
	සේවක පරිපාලනය. 
පඩිනඩිවලට වන්දි ගෙවීම. 
	කාලය කළමනාකරණය කිරීම. 
	ගමන් කළමනාකරණය කිරීම (මෙය සමහරවිට ගණකාධිකාරී අංශය විසින්). 
	වේතන ගෙවීම. 
	සේවක ප‍්‍රතිලාභ පරිපාලනය. 
	සේවකයින්ට යන වියදම සැලසුම් කිරීම. 
	කාර්යඵල ඇගයීම. 

වෘත්තීන් 

මානව සම්පත් කළමනාකරණයේදී ලබාගත හැකි වෘත්තීන් විවිධාකාරය. සාමාන්‍යකරණයට ලක්වූ මානව කළමනාකරණ රැකියාවන් තිබේ. ඊට මානව සම්පත් සහකරු දැක්විය හැක. එමගින්ම සමහර වෘත්තීන්, සේවා නියුක්තිය, බඳවාගැනීම සහ ස්ථානගතකිරීම ඊට අඩංගුවේ. මෙම රැකියාවලට සම්මුඛ පරීක්ෂණ මගින් තෝරනු ලැබේ. 

ඊ  ඕ ඊ (ඊක්වල් ඔපර්චුනිට් එම්ප්ලෝයිමන්ට්-  සම අවස්ථා සේවා නියුක්තිය) විශේෂඥයින් හෝ විශ්වවිද්‍යාලීය බඳවා ගන්නන් විසින් මෙම පත්වීම්වලට තෝරාගනු ලැබේ. වන්දි සහ ප‍්‍රතිලාභ කාර්යයන් කෙරෙන්නේ වන්දි විශ්ලේෂකයින් මගිනි. ඊට අමතරව වේතන පරිපාලකයින් සහ වන්දි පරිපාලකයින් විසින්ද මෙය ඉටු කෙරේ. 

වෘත්තිමය සංවිධාන 
මානව සම්පත් කළමනාකරණයේ වෘත්තිමය සංවිධාන තිබේ. ඊට මානව සම්පත් කළමනාකරණ සමාජය, වරලත් සේවක සංවර්ධන ආයතනය සී අයි පී ඞී සහ ජාත්‍යන්තර පොදු කළමනාකරණ සමිතිය සහ කැනේඩියානු ජාත්‍යන්තර සේවක කළමනාකරණ සමිතිය අයත්වේ.

References  
http://en.wikipedia.org/wiki/Human_Resource_Management#Business_practice
මානව සම්පත් කළමනාකරණයහි සමාගම් පරිචිය

මානව සම්පත් කළමනාකරණයට කි‍්‍රයාවලි කිහිපයක් අඩංගුවේ. එකට ගත්කළ ඉහත සඳහන් ඉලක්කය ලංකර ගැනීමට යොදා තිබේ. මෙම කි‍්‍රයාවලි මානව සම්පත් දෙපාර්තමේන්තුවකින් ඉටු කළ හැක. නමුත් සමහර කාර්යයන් ඉන් බාහිරව ලබාගත හැකි අතර එය වෙනත් දෙපාර්තමේන්තුවල කළමනාකරුවන් විසින්ද යොදාගත හැක. 
	සේවා බලකාය සැලසුම් කිරීම
	බඳවා ගැනීම (සමහර විට ආකර්ෂණය හා තෝරා ගැනීම සේ තවදුරටත් බෙදීම).
	ඇතුළත් කරගැනීම සහ මගපෙන්වීම. 
	නිපුණතා කළමනාකරණය 
	පුහුණුවීම් සහ සංවර්ධනය. 
	සේවක පරිපාලනය. 
පඩිනඩිවලට වන්දි ගෙවීම. 
	කාලය කළමනාකරණය කිරීම. 
	ගමන් කළමනාකරණය කිරීම (මෙය සමහරවිට ගණකාධිකාරී අංශය විසින්). 
	වේතන ගෙවීම. 
	සේවක ප‍්‍රතිලාභ පරිපාලනය. 
	සේවකයින්ට යන වියදම සැලසුම් කිරීම. 
	කාර්යඵල ඇගයීම. 

වෘත්තීන් 

මානව සම්පත් කළමනාකරණයේදී ලබාගත හැකි වෘත්තීන් විවිධාකාරය. සාමාන්‍යකරණයට ලක්වූ මානව කළමනාකරණ රැකියාවන් තිබේ. ඊට මානව සම්පත් සහකරු දැක්විය හැක. එමගින්ම සමහර වෘත්තීන්, සේවා නියුක්තිය, බඳවාගැනීම සහ ස්ථානගතකිරීම ඊට අඩංගුවේ. මෙම රැකියාවලට සම්මුඛ පරීක්ෂණ මගින් තෝරනු ලැබේ. 

ඊ  ඕ ඊ (ඊක්වල් ඔපර්චුනිට් එම්ප්ලෝයිමන්ට්-  සම අවස්ථා සේවා නියුක්තිය) විශේෂඥයින් හෝ විශ්වවිද්‍යාලීය බඳවා ගන්නන් විසින් මෙම පත්වීම්වලට තෝරාගනු ලැබේ. වන්දි සහ ප‍්‍රතිලාභ කාර්යයන් කෙරෙන්නේ වන්දි විශ්ලේෂකයින් මගිනි. ඊට අමතරව වේතන පරිපාලකයින් සහ වන්දි පරිපාලකයින් විසින්ද මෙය ඉටු කෙරේ. 

වෘත්තිමය සංවිධාන 
මානව සම්පත් කළමනාකරණයේ වෘත්තිමය සංවිධාන තිබේ. ඊට මානව සම්පත් කළමනාකරණ සමාජය, වරලත් සේවක සංවර්ධන ආයතනය සී අයි පී ඞී සහ ජාත්‍යන්තර පොදු කළමනාකරණ සමිතිය සහ කැනේඩියානු ජාත්‍යන්තර සේවක කළමනාකරණ සමිතිය අයත්වේ.

References  
http://en.wikipedia.org/wiki/Human_Resource_Management#Business_practice
රක්ෂණයෙහි සංවාද



රක්ෂණ අතිරික්තය  

රක්ෂණය වූවන්ට ආවරණයක් නිර්මාණය කිරීමෙන් රක්ෂණ සමාගමට සමහර විට ඔවුන්ගේ ගැනුම්කරුවන් එතරම් ආවරණයට වැසී නැති බව පෙනී යා හැක. මෙම ගැටළුව රක්ෂණ කර්මානන්තයේ හඳුන්වාදෙන්නේ සදාචාරාත්මක උපද්‍රවයක් ලෙසිනි. ඔවුන්ගේ මුල්‍ය අවදානම අඩු කිරීමට රක්ෂණ සමාගම් ගිවිසුම්වල එක්තරා කොන්දේසි පැනවීමෙන් එම රක්ෂණාවරණය ලබාගන්නා පුද්ගලයාගේ අවදානම් තත්වය ඉතාමත්ව වැඩි මට්ටමක පවතී නම් එයින් රක්ෂණ සමාගමේ වගකීම අඩුකරගත හැක.

උදාහරණයකට භයානක වෘත්තීන් හෝ අනාරක්ෂිත කී‍්‍රඩාවල යෙදෙන පුද්ගලයින්ට ඉහළ මට්ටමක වාරිකයක් හෝ ආවරණයක් ලබානොදීමද සිදු කළ හැක. වගකීම් රක්ෂණ සපයන්නන් ස්වේච්ඡාවෙන් කරන නීති විරෝධතාවලින් පැනනැගෙන අඩුපාඩුවලට ආවරණය නොසැපයීම එක් අවස්ථාවකි. එවැනි ආවරණයක් ලබාදීමට රක්ෂණ සපයන්නෙකු කැමති වුවත් ඒ සාමාන්‍යයෙන් බොහෝ රටවල පොදු ප‍්‍රතිපත්තියට විරුද්ධය. එවැනි රක්ෂණ පවත්වාගෙන නොයාමට නීති ඇති අතර එය සාමාන්‍යයෙන් නීති විරෝධී කි‍්‍රයාවකි.

ප‍්‍රජාවෙන් ආවරණට වන ස්වයං රක්ෂණ 

සමහර ප‍්‍රජාවන් තුළ ඔවුන් අතර සහ වෙනත් විධි යොදාගනිමින් ගිවිසුමකට අමතරව අවදානම් පැවරීම නිර්මාණය කර ඇත. අවදානමට නිශ්චිත ගුණයන්ද මේ මගින් ඉදිරිපත් කෙරේ. ආගමික කණ්ඩායම් බොහොමයක්ම මෙයට ඇමිෂ්වරුන් සහ මුස්ලිම් කණ්ඩායම් ව්‍යසනයක් සිදුවූ අවස්ථාවක ප‍්‍රජාවෙන් ලැබෙන සහය මත යැපෙති. දී ඇති පුද්ගලයෙකුට හිමිවන අවදානම සාමූහිකව බෙදාගැනීමෙන්ද මෙය සිදුකෙරේ. සහයවන ප‍්‍රජාවන් තුළ (අනුන් අන්‍යයන් විශ්වාස කළ හැකි සහ ප‍්‍රජා නායකයින් අනුව කි‍්‍රයාකරන ප‍්‍රජාතුළ) මෙම තේරුම්ගැනීම මත පදනම් වුනු රක්ෂණය සාර්ථක වේ. මේ ආකාරයෙන් ප‍්‍රජාවට ඔවුන්ගේ සාමාජිකයන් අතර පවතින රක්ෂණගතවීමට සුදුසුකම්වල අනන්ත වෙනස්කම් තිබුනත් එය සමතුලිතතාවයකට ගෙනයා හැක. මෙවැනි රක්ෂණ ගිවිසුම් තුළ සාධාරනීකරණය කෙරෙන තවත් හේතුවක් වන්නේ සදාචාරාත්මක අනතුරු ඇගවීමයි. 
එක්සත් රාජධානියේ රැජින (ප‍්‍රායෝගික අවශ්‍යතාවයන්වලදී සිවිල්සේවාව) රජයේ ගොඩනැගිලි රක්ෂණය නොකරන ලදි. රජයේ ගොඩනැගිල්ලකට අලාභහානි සිදුවුණු අවස්ථාවක එහි ප‍්‍රතිසංස්කරණ වියදම් පොදු අරමුදල්වලින් ලබාදෙන්නේය. දිගුකාලීනව රක්ෂණවාරිකයන් ගෙවීමට වඩා මෙය ලාභදායී විය. නමුත් වර්තමානය වන විට බොහෝ රජයේ ගොඩනැගිලි පෞද්ගලික දේපල සමාගම්වලට අලෙවි කළ නිසා ඒවා කුලියට ආපසු ලබාගෙන ඇති නිසාත් මෙම ක‍්‍රමවේදය දැන් බහුලව දක්නට නැති අතර එය සම්පූර්ණයෙන්ම නැති වී ගොස් ඇතුවා විය හැක.

References  
http://en.wikipedia.org/wiki/Insurance#Controversies
සංස්ථාවල නොවිසඳුනු අර්බුද

පවතින සංස්ථා නව අදහස් මෙන්ම අලූත් ආකෘතීන් ප‍්‍රවර්ධනය කරන විට, උසාවි ප‍්‍රතිඋත්තර දෙන අවස්ථාවලදී සහ ආණ්ඩුව විසින් අලූත් නියෝග නිකුත් කරන අවස්ථාවලදී ව්‍යවස්ථාවට අලූත් තත්ත්වයන්ට මුහුණදීමට සිදුවේ. එවැනි තත්ත්වයන්ට ප‍්‍රතිචාර දක්වමින් සංස්ථාවේ ස්වභාවය ටිකෙන් ටික වර්ධනය කරගැනීම නොකඩවා සිදුවෙයි. දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පවතින ගැටළුවක් වනුයේ එහි වගකීම්වල විසිරීගිය භාවයයි. නිදසුනක් ලෙස යම්කිසි සංස්ථාවක් මරණයක් සඳහා වගකිවයුත්තෙක් සොයන විට, ඒ වරදට අදාල දඩුවමට සංස්ථාවේ කොටස් හිමියන්, අධ්‍යක්ෂවරුන්, කළමනාකරුවන්, කාර්ය මණ්ඩලය සහ සංස්ථාව අතරින් කවුරුන් හට එය ලබාදිය යුතු දැයි වෙන් කරනු ලබන්නේ කෙසේද යන ප‍්‍රශ්නය දැක්විය හැක. එවිට ආයතනික වගකීම් දෙස බලන්න. විශේෂයෙන් සංස්ථාපිත අපරාධ දෙස නිවැරදිව බලන්න. 
අධිකාරී බලයත් අතරේ තිබෙන නීති අසමාන වන අතර ඒවා නිරන්තරයෙන් වෙනස්වත තත්ත්වයක් යටතේ පවතී. සමහර අය තර්ක කරනුයේ ඉහත ආකාරයේ සිදුවීම්වලදී අවසාන වශයෙන් වගකිව යුත්තේ කොටස් හිමියන් බවටයි. තව ද ඔවුන් කොටස් හිමියන්ට බලකර සිටින්නේ තමන් ආයෝජනය කරන අවස්තාවන්හිදී ලාභයට වඩා ප‍්‍රශ්න ගැන සැලකිලිමත් විය යුතු බවයි. එසේ නමුත් සංස්ථාවක් සතුව එහි ව්‍යාපාරික කටයුතු ගැන කිසිදු දෙයක් නොදන්නා මිලියන ගණනක් කොටස් හිමියන් සිටිය හැක.

නිරුක්තිය 

 
ලතින් භාෂාවේ ඇති කෝපස් යන වචනයෙන් බිඳී ආ යන වචනයෙන් නියෝජනය කරන අර්ථය වන්නේ ”මිනිස් සිරුරක්” යන්නයි. එනම් තනි පුද්ගලයෙකු ලෙස කි‍්‍රයා කිරීමට හැකි බලයලත් පුද්ගල කණ්ඩායමක් යන්නයි. පුද්ගල කන්ඩායමක් හැඳින්වීම සඳහා ,යුනිවර්සිටි, යන වචනයද භාවිත කළ හැකි නමුත් අද වන විට එය භාවිත කරන්නේ විශේෂයෙන් උගත් පිරිසකගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් සඳහායි. මහා බි‍්‍රතාන්‍යයේ සහ අයර්ලන්තයේ සංස්ථාව ("කෝපරේෂන්") යන වචනය භාවිත කළේ ලන්ඩනයේ පාලන කොට්ඨාශයක් හෝ නගරයක් භාරව සිටි දේශීය ආන්ඩුවේ නියෝජිත පිරිසටය. 1970 දී බි‍්‍රතාන්‍යයේ සහ 1990 දී අයර්ලන්තයේ සමුහාණ්ඩුවේ ආණ්ඩු ප‍්‍රතිසංස්කරණය වීම තුළ ”සංස්ථාව” (කෝපරේෂන්) යන වචනය වෙනුවට ”සභාව” (කවුන්සිල්) යන වචනය භාවිත කරන ලදි. එහි තිබෙන එකම සංස්ථා දෙක වන්නේ සිටි ඔෆ් ලන්ඩන් කෝපරේෂන් සහ ලාෆන් කෝපරේෂන් යන ඒවායි.

මූලාශ්‍ර 
http://en.wikipedia.org/wiki/Corporation#Unresolved_issues
ජූම්ලා



හැදින්වීම 
ජූම්ලා (Joomla) කියන්නේ දත්ත සමුදාය පද්ධතියක්. මූලික වශයෙන් ජූම්ලා  යනු CMS (content management system) එකකි. ප්‍රසිද්ධ Wordpress, Drupal වැනි පහසුවෙන් වෙබ් පිටු සාදා ගැනීමට හැකි මෘදුකාංගයක්.( ජූම්ලා ගැන වැඩි විස්තර සඳහා මෙතන බලන්න ) CMS මගින් සිදුකරන්නෙ වෙබ් අඩවියක ඇති සියළුම දත්ත (content) ලිපි ,පින්තූර, සංගීත ,වීඩියෝ, ලිපිගොනු වැනි දෑ  පහසුවෙන්ම කළමණාකරණය කර දීමයි. මෙවන් පද්ධතියක තිබෙන ප්‍රධාන වාසිය නම් අපිට මෙය භාවිතා කරන්න විශේෂ තාක්ෂණික දැනුමක් අවශ්‍ය නොවීමයි. ජූම්ලා  1.0 සංස්කරණ මලාවේ 1.0 ට පසුව ආව අලුත්ම විශේෂාංග රාශීයක් එක්ක වර්තමානයේ බහුලව භාවිතා කරන්නේ  ජූම්ලා  1.5 සංස්කරණය. නමුත් 1.7 සංස්කරණයද දැනට භාවිතයේ ඇත.

ජූම්ලා  භාවිතා කරමින් ගොඩනැඟිය හැකි වෙබ් අඩවි 
 පාසල් ආගමික ස්ථාන අඩවි
රාජ්‍ය ආයතන අඩවි
පුද්ගලික හෝ පවුලේ අඩවි
ව්‍යාපාරික අඩවි 
ප්‍රවෘත්ති අඩවියන්
ශාස්ත්‍රීය ජර්නල අඩවි
ක්‍රීඩා අඩවියන්
පණිවුඩ පුවරු
අන්තර්ජාල පාදක විද්‍යුත්-තැපෑල් සේවාවන්
සමාජ ජාලකරණ වෙබ් අඩවියන්
 තථ්‍ය-කාල කොටස් වෙළෙඳ පොළ දත්ත සපයන අඩවියන්

ස්ථාපනය 
 ජූම්ලා 1.7 බාගත කරගැනීමට 

ජූම්ලා ස්ථාපනය කිරීම සඳහා ප්‍රධාන ක්‍රම දෙකකි. එනම්,
 Local host Installation:- තම පරිගණකයේම ජූම්ලා ස්ථාපනය කිරීම
 Remote Host Installation :- අන්තර්ජා‍ලයේ වෙබ් අඩවිය හොස්ට් කරගන්න සේවා සපයන ආයතනයක හොස්ට් අවකාශයේ ජූම්ලා ස්ථාපනය කරන්න යනවා නම්, එතකොට අපි අපේ වෙබ් අඩවිය ස්ථාපනය කරන්නෙ අන්තර්ජාලය හරහා. මේ විදියට ජූම්ලා ස්ථාපනය කරන්න නම් ගොඩක් පහසුයි මොකද ගොඩක්  හොස්ට් කරගන්න සේවා සපයන ආයතන එක ක්ලික් එකකින් ජූම්ලා ස්ථාපනය කර ගැනීමේ පහසුකම සපයනවා. නැත්නම්  තමන්ගේ පරිගණකයේ ඉහත කිව්ව විදියට ස්ථාපනය කරගෙන හොස්ට් අවකාශට FTP client කෙනෙක් මගින් යොමු කරගන්න පුලුවන් .

ස්ථාපනයට අවම අවශ්‍යතාවයන් 
 වෙබ් සවර් එකක් ( Apache )
 දත්ත ගබඩාවක් ( MySQL)
 සවර් සයිඩ් ස්ක්‍රිප්ටින් භාෂාවක්  (PHP)

භාවිතා කල හැකි පැකේජ් 
වෙබ් අඩවිය තමන්ගේම වෙබ් ස'වර්යක් තුල ස්ථාපනය කරගැනීමට අවශ්‍ය නම් එකට අපේ ස'වර් එක MySql, php එක්ක  හැඩගස්වා (configure) ගත යුතුයි. වෙන වෙනම Apache, MySql, php ස්ථාපනය කිරීමේදී හැඩගස්වා (Configure) ගැනීම ඉතා අසීරුය . එම ක්‍රමය සංකීර්ණ නිසා මෙම මෘදුකාංඟ තුනම (Apache, MySQL,PHP) එකට හැඩගස්වා එකට තිබෙන පැකේජ්යක් භාවිතා කිරීම මගින් සංකීර්ණතා මඟහරවා ගැනීමට හැකියාව පවතී. පරිගණකයට හා භාවිතා කරන්නාට සුදුසු පැකේජයක් මේ සඳහා යොදා ගත හැක.
උදා:
  WAMP for Windows 
  MAMP for Apple Mac OSX 
 LAMP/download LAMP for Linux (and other Unix)
  XAMPP Multi-platform –Mac Windows, Linux, Solaris, 

ජූම්ලා! ස්ථාපනය සඳහා බගත කරගත් ගොනුව (ready made package) සවරයේ root directory එකට ( WAMP නම් www,  XAMPP නම් htdoc) joomla 1.(x).zip ගොනුව අන්සිප් (extract) කිරීමයි. ඉන්පසු තමන් භාවිතා කරන වෙබ් බ්‍රව්සරය මගින් ස්ථාපනය (වැඩිදුර උපදෙස් සඳහා   මෙතනට යන්න.)  කරගැනීම හෝ තමන් විසින්ම පියවරෙන් පියවර ස්ථාපනය කළ හැකියි. (ස්ථාපනය ගැන වැඩි විස්තර මෙතනින්)

ඉතිහාසය 
Mambo ව්‍යාපෘතිය වෙන්ව සංවර්ධනය වීම ජූම්ලා  2005 අගෝස්තු 17 දින බිහිවීමට මූලික හේතුව විය.

බාහිර වෙබ් අඩ්වි 
නිල වෙබ් අඩ්විය
 සිංහලෙන් ජූම්ලා ඉගන ගමු

ආශ්‍රිත 

පරිගණක තාක්ෂණය
හක්මන

හක්මන නගරය ඈත අතීතයකට උරුමකම් කියන නගරයකි. හක්‌මන දකුණේ ඓතිහාසික පුරවරයකි. හක්‌මන පිහිටි උමංගල රජ මහා විහාරය කාවන්තිස්‌ස යුගයට අයත්වන හෙයින් එකළ මේ ප්‍රදේශය වූවද රෝහණ රාජධානියට අයත් සරුසාර ප්‍රදේශයක්‌ ලෙස පවතින්නට ඇතැයි සැලකේ. පසු කලෙක ලක්‌දිව මුහුදු බඩ ප්‍රදේශ යටත් කර ගෙන සිටි බටහිර ජාතීන්ද තම ආකර්ශනය දකුණේ මුහුදු බඩ ප්‍රදේශවලට යොමු කළහ. ඉන් එහාට යම් අවධානයක්‌ යොමු කළේ පහත රට තේ වගාව ඇසුරින්ය. එහෙත් හක්‌මන වැනි ප්‍රදේශ තේ හා පැඟිරි වගාවන්ට නතු වූවද එහි පැවැතියේ අවසංවර්ධිත වටාපිටාවක්‌ය.

දැනට වසර කීපයකට පෙර වූවද අවිධිමත් ලෙස හක්‌මන නගරය ගම්සභා උසාවියට හා කඩ කීපයකට සීමා විය.

මේ නිසා අද දවසේ ශ්‍රී ලංකාවේ වෙනත් නව නගරවලට සාපේක්‍ෂව හක්‌මන අලංකාර දැකුම්කළු නව නගරයක්‌ නිර්මාණය වෙමින් පවතී. මේ වන විටත් ඒ සඳහා වැය කර ඇති මුදල ලක්‍ෂ 5500 කි. ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල පොලිස්‌ථානය, බැංකු ශාඛා ගොඩනැඟිලි ක්‍රමානුකූල සැලැස්‌මකට අනුව ඉදිවේ. සියලුම රාජ්‍ය ආයතනවලට අයත් ඉඩම් කට්‌ටි හක්‌මන නගර සැලැස්‌මට අනුව වෙන් කර දී ඇත. මීට අමතරව ප්‍රාදේශිකය සභා කාර්යාලය, පුස්‌තකාල හා ක්‍රීඩා පිටියේ වැඩ නිම වෙමින් පවතී. කඩ කාමර 400 කින් සමන්විත දැවැන්ත සති පොළ රු. ලක්‍ෂ 400 ක වියදමින් ඉදිවූවකි.

පිබිදෙන හක්‌මන දැවැන්ත සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක්‌ සේ සටහන් වන්නේ මහා මාර්ග හා කුඩා මාර්ග සංවර්ධනයයි. හක්‌මන, මාතර, හක්‌මන, බෙලිඅත්ත, හක්‌මන මුලටියන හා හක්‌මන වලස්‌මුල්ල ප්‍රධාන මාර්ග කාපට්‌ යොදා ඉදි කළ නවීන මාර්ග ලෙස දැනටමත් ගමනාගමනයට විවෘතව පවතී. මේ සඳහා වැය වී ඇති මුදල ලක්‍ෂ 226 කි.

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
හාල්දඬුවන

හාල්දඬුවන යනු පුත්තලම් දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ගමකි. පිහිටා ඇත්තේ වයඹ පලාත, ශ්‍රී ලංකාව

භූ විෂමතාව හා මාර්ග විස්තර 

කොළඹ-කුලියාපිටිය මහාමාර්ගයේ දංකොටුවට හා කිරිමැටියාන අතර පිහිටි වේගයෙන් දියුණු වූ ගමකි. පැරණි වැව් ගමක් යැයි කීමට සාධක එමට ඇත. වැව් මඟින් ගොවිතැන ප්‍රධාන ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ගය ලෙස පැවතුනත් වර්තමානයේ කුඹුරු ඉඩම් ප්‍රමාණය සීඝ්‍රයෙන් පහල බැස ඇත. මූකලාන තවමත් දැකිය හැකි මුත්"ඌරුකනු කැලේ" හා "වැවේ කැලය" යනුවෙන් හැඳින්වුනු කැලය අද "සමඟි වත්ත" යනුවෙන් ජනපදයක් බවට පත්ව ඇත. ගමේ ජීවත් වූ පිරිස හැරුනු කොට පිටින් පැමිණි අය නිසා ජනගහනයේ සීඝ්‍ර වැඩි වීමක් දැකිය හැකි අතර නව ජනපද කිහිපයක් බිහිවී ඇත. කතෝලික දෙව් මැදුරක්, පන්සලක්, පාසල් දෙකක්, උප තැපැල් හලක්, ග්‍රාමීය බැංකුවක්, කෘෂිකර්ම මධ්‍යස්ථානයක්, සමූපකාර වෙළඳ සැලක් හා පෞද්ගලික වෙළඳ සැල් රැසකින් සමන්විතව අංගසම්පූර්ණ ගමක් ලෙස දැන් පවතියි. පහල හා ඉහල හාල්දඬුවන නමින් කොටස් දෙකකට ග්‍රාම නිලධාරී කොට්ටාශ දෙකකට බෙදා ඇති අතර ඉහල හාල්දඬුවන බෞද්ධ ජනතාව වැඩි අතර පහල හාල්දඬුවන කතෝලික  ජනතාව වැඩියෙන් වාසය කරයි.

අතීතය 

දීර්ඝ ඉතිහාසයකට නෑකම් කියති. හල් ගස් වනයෙන් සුසැදුනු හෙයින් 'හල්-දඬු-වනය' , 'හල්දඬුවන' නම්වී පසුව උච්චාරණ පහසුව සඳහා හාල්දඬුවන නම් වීයයිද පැරණියෝ කියති. අවුරුදු 250 කට පමණ පෙර සුළු ජන සංඛ්‍යාවකින් සැදුම් ලද මේ ගම්මානය එහි මුල් පදිංචි කරුවන් ඉඳුරුවෙන් හා බටගමින් සංක්‍රමණය වුණු බවට සාක්ෂි ඇත.ගමේ බෞද්ධ ජනතාවත් පැල්මඩුල්ල රජමහ විහාරයත් අතර තිබුණු සම්බන්ධකම් වලින් එය සනාථ වේ.පැල්මඩුල්ල රජමහ විහාරාධිපතිව වැඩ විසූ ඉඳුරුවේ හාමුදුරුවන්ගේ නෑයන් වාසය කල ඉඩකඩම් තවමත් ඇති අතර බටගමින් පැමිණි පිරිස අතර පොන්වීර, අභය වික්‍රම වෛද්‍ය පරපුරවල්ද තවමත් ගමේ වාසය කරයි.

ලංකා රොබින් හුඩ් නමින් ප්‍රසිද්ධ සූර සරදියෙල්ගේ පියා මේ ගමේ විසූ අතර සරදියෙල් ද කුඩා කාලයේ මෙම ගමේ ජීවත් වී ඇත. ඔහු විසූ ඉඩමේ හතලිස් අටෙන් පංගුවක් තවමත් ඔහු නමට ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන