ටෝකියෝ ස්කයිට්‍රී

ටෝකියෝ ස්කයිට්‍රී කුළුණ ජපානයේ සුමීඩා නගරයේ පිහිටා ඇති අතර එය අවන්හලක්, නිරීක්ෂණ කුළුණක් හා රූපවාහිනී / ගුවන්විදුලි සම්ප්‍රේෂණාගාරයක් ලෙස භාවිතා කරනු ලබයි. 2010 දී එය එවකට ජපානයේ උසම ආකෘතිය වූ අතර 2011 මාර්තු මාසය වන විට ස්කයිට්‍රී කුළුණ එවකට ලෝකයේ උසම කුළුණ බවට පත්ව තිබූ කැන්ටන් කුළුණ අභිභවා යමින් සිය උපරිම උස වන මීටර් 634ට ළගාවිය. පසුකාලීනව මීටර් 829.8ක උසකින් සමන්විත Burj Khalifa කුළුණ ඉදීකිරීමත් සමග ටෝකියෝ ස්කයිට්‍රී කුළුණ ලොව උසම කුළුණු අතරින් දෙවන ස්ථානයට පත්විය.

ටෝකියෝ ස්කයිට්‍රී  කුළුණ ජපානයේ කන්තෝ ප්‍රදේශයේ රූපවාහිනී හා ගුවන්විදුලි සම්ප්‍රේෂණ කටයුතු සදහා කේන්ද්‍රීය ස්ථානය ලෙස යොදාගන්නා අතර පැරණි ටෝකියෝ කුළුණ උස ගොඩනැගිලි වලින් ආවරණය වී ඇති බැවින් තවදුරටත් සම්ප්‍රේෂණ කටයුතු සදහා යොදාගනු නොලැබේ. 

අධික වර්ෂයක් වූ 2012 පෙබරවාරි 29 දින මෙම ටෝකියෝ ස්කයිට්‍රී කුලුණෙහි වැඩ නිමකල අතර එය මහජන ප්‍රදර්ශනය සදහා 2012 මැයි 22 දින විවෘත කරන ලදී. විශාල වාණිජ ව්‍යාපෘතියක ප්‍රධාන අංගය වූ මෙම කුළුණ නිර්මාණය සදහා Tobu දුම්රිය සමගම හා NHK (ජපන් විකාශනාගාර සංස්ථාව) මූලික කරගනිමින් තවත් විකාශන ආයතන 6ක් අරමුදල් සම්පාදනයෙන් දායක වී ඇත. යාබදව පිහිටා ඇති Tokyo Skytree දුම්රිය ස්ථානයේ හා Oshiage දුම්රිය ස්ථානයේ දුම්රිය නතරකරනු ලබන අතර මෙම සංකීර්ණය ටෝකියෝ දුම්රිය ස්ථානයේ සිට කිලෝමීටර 7ක් ඊසාන දෙසින් පිහිටා ඇත.

සැලැස්ම 
පහත සඳහන් සංකල්ප තුනක් මත පදනම් ව 2006 නොවැම්බර් 24 දින මෙහි සැලසුම ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
 නව තාක්ෂණයෙන් සමන්විත විශේෂ කලාක්‍රම, සාම්ප්‍රදායික ජපන් සුන්දරත්වය සමග සංයෝජනය කිරීම
 නගර පුනර්වනය උත්ප්‍රේරනය කිරීම 
 ආපදා නිවාරණය සදහා දායක වීම. – "ආරක්ෂාව සහ සුරක්ෂිතතාව".
ටෝකියෝ ස්කයිට්‍රී කුළුණ ජපානයේ මහල් 5කින් සමන්විත පෞරාණික ස්ථූපයක හැඩයට සමාන වන අතර එමගින් ඓතිහාසික Asakusa නගරයේ පෙනුමටද උචිත ලෙස නිර්මාණය කර ඇත. කුළුණේ පාදම තෙපාවක (tripod) ආකෘතියට සමාන වේ. පාදමෙහි උස මීටර් 360කි. පාදමෙන් ඉහළ කොටස නගරයත්, ගංඟාවත් හාත්පසින් පෙනෙන පරිදි සිලින්ඩරාකාර හැඩයකින් යුතුව නිර්මාණය කර ඇත. කුළුණෙහි එකවර මිනිසුන් 2000කට පමණ සිරි නැරඹියහැකි මීටර් 350ක දිගින් යුත් නිරීක්ෂකාගාරයක්ද, එකවර මිනිසුන් 900කට පමණ සිරි නැරඹියහැකි මීටර් 450ක දිගින් යුත් තවත් නිරීක්ෂකාගාරයක්ද ඇත. ඉහළ පිහිටා ඇති නිරීක්ෂකාගාරයේ සර්පිලාකාර හැඩයකින් යුත් වීදුරු වලින් ඉදිකළ මංතීරු දක්නට ලැබේ. කුළුණ නැරඹිමට පැමිණෙන්නන්ට එහි ඇති උපරිම ස්ථානයට යෑමට ඉහළ නිරීක්ෂකාගාරයේ සිට මීටර් 5ක දුරක් තරණය කල යුතුය. බිම සැකසීමට වීදුරු යොදාගැනීම මගින් නරඹන්නන්හට පහල පිහිටා ඇති වීදි සෘජුවම දැකගැනීමට හැකියාව ලැබේ.

භූමිකම්පා වලට එරෙහි ප්‍රතිරෝධය 
සවිමත් අභ්‍යන්තර කොන්ක්‍රීට් කඳකින් යුක්ත මෙම කුළුණෙහි භූමිකම්පාවන්ට එරෙහි ප්‍රතිරෝධයක් පවතී. පොළව මට්ටමේ සිට පළමු මීටර් 125 දක්වා ප්‍රධාන කුළුණු කඳ බාහිර විව්‍යුහය හා සම්බන්ධ වන අතර එහි සිට මීටර් 375 දක්වා කුළුණු කඳ කම්පන අවශෝෂක හරහා කුළුණු රාමුව හා සම්බන්ධ වේ. මෙම කම්පන අවශෝෂක භූමිකම්පාවකදී ප්‍රතිරෝධයක් ලෙස ක්‍රියාකරයි. අමතර ආරක්ෂාව සඳහා ස්කන්ධ පාලන යාන්ත්‍රණයක් භාවිතා කරනු ලබයි. භූමිකම්පා අවස්ථාවකදී මෙම කම්පන අවශෝෂක පද්ධතිය විසින් එම කම්පනය ගොඩනැගිලි විව්‍යුහයෙන් ඉවතට තල්ලු කරමින් ගුරුත්ව කේන්ද්‍රය හැකිතාක් පාදම දෙසට මධ්‍යගතව තබාගැනීමට ක්‍රියාකරයි. නිර්මාණකරුවන් පවසන අන්දමට මෙම අවශෝෂක වලට භූමිකම්පාවක මුළු ශක්තියෙන් 50% ප්‍රමාණයක් අවශෝෂණය කරගැනිමේ හැකියාවක් පවතී.

වර්ණගැන්වීම 
Skytree White යන නාමයෙන් හඳුන්වනු ලබන පැහැයෙන් මෙහි බාහිර දැලිස වර්ණවත් කර ඇත. අයිජීරෝ යනුවෙන් හැඳින්වෙන නිලට හුරු සුදු පැහැයෙන් යුක්ත සාම්ප්‍රදායික ජපන් වර්ණයක් මූලික කරගෙන මෙම වර්ණය නිපදවා ඇත.

ආලෝකකරණය 
මෙහි ආලෝකකරණය 2009 ඔක්තෝබර් 16 වන දින නිමකර ඇත. Sky Blue හා දම් පැහැයෙන් යුතු LED වර්ණ රටා දෙකක් උපයොගීකරගෙන මෙම කුළුණ ආලෝකවත් කර ඇත.

නම් කිරීම සහ උස 

2007 ඔක්තෝබර් සිට නොවැම්බර් දක්වා කාලය කුළුණ සඳහා නම් යෝජනා කිරීමට මහජනතාවට අවස්ථාව ලබා දී ඇත. 2008 මාර්තු 19 දින කමිටුව විසින් එම නම් අතරින් අවසන් නම් 6ක් තෝරාගන්නා ලදී. ඒවා නම් "Tokyo sky tree", "Tokyo Edo tower", "Rising tower", "Tower of the future", "Dream lookout" හා "Rising east tower" යනුවෙනි. අනතුරුව නිල නාමය තෝරාගන්නා ලද්දේ ඡන්ද විමසීමකින් වන අතර එය 2008 ජුනි 10 දින Tokyo Skytree යනුවෙන් නිල වශයෙන් ප්‍රකාශ කරන ලදී. මෙම නම සඳහා ආසන්න වශයෙන් 30%ක ඡන්ද ප්‍රමාණයක් හිමිව ඇත. දෙවැනියට ජනප්‍රියතම නම වී ඇත්තේ "Tokyo Edo tower" ය.

මෙහි උස මීටර් 634ක් වන අතර එම උස ප්‍රමාණය තීරණය කොට ඇත්තේ පහසුවෙන් මතක තබාගැනීමට හැකි නිසායැයි සඳහන් වේ. මක් නිසාදයත් ජපන් භාෂාවෙන් 6ට “මු” ලෙසත්, 3ත “සා” ලෙසත්, 4ට “ෂි” ලෙසත්, එවිට 634ත “මුසාෂි” ලෙස හඳුන්වයි. මෙම “මුසාෂි” නමින් ජපානයේ ඉපැරණි ප්‍රදේශයක් පැවති බව සඳහන් වේ.

සම්ප්‍රේෂණාගාර භාවිතය 
මෙම කුළුණ රූපවාහිනී / ගුවන් විදුලි සම්ප්‍රේෂණාගාරයක් හා සන්නිවේදන කුළුණක් ලෙස භාවිතා වේ.  .

රූපවාහිනී විකාශනය

ගුවන්විදුලි විකාශනය

කාලරාමුව

2008 
 2008 ජූලි 14 : ඉදිකිරීම් ආරම්භ කිරීම නිමිත්තෙන් වැඩ බිමෙහි උත්සවයක් පවත්වන ලදී.

2009 
 2009 අප්‍රේල් 6 : ප්‍රධාන පාද තුනෙහි අඩිතාලම නිම කරන ලදී.
 2009 අගෝස්තු 7 : කුළුණ මීටර් 100ක උසට ළඟා වීම. 
 2009 ඔක්තෝබර් 16 : ව්‍යාපෘතියේ අපේක්ෂක උස මීටර් 610 සිට 634 දක්වා වෙනස් කිරීම. 
 2009 නොවැම්බර් 10 : කුළුණ මීටර් 200ක උසට ළඟා වීම.

2010 
 2010 පෙබරවාරි 16 : කුළුණ මීටර් 300ක උසට ළඟා වීම. 
 2010 මාර්තු 29 : එවකට ජපානයේ උසම කුළුණ බවට පත් වෙමින් කුළුණ මීටර් 338ක උසට ළඟා වීම. 
 2010 අප්‍රේල් 24 : ටෝකියෝ ස්කයිට්‍රී කුළුණේ 1:25 පරිමාණ ආකෘතියක් නිර්මාණය කිරීම. 
 2010 ජූලි 30 : මීටර් 400 පසුකරමින් කුළුණ මීටර් 408ක උසට ළඟා වීම. 
 2010 සැප්තැම්බර් 11 : එතෙක් ජපානයේ ඉදිකළ උසම ආකෘතිය බවට පත් වෙමින්,  කුළුණ මීටර් 461ක උසට ළඟා වීම. 
 2010 ඔක්තෝබර් 23 : කුළුණ මීටර් 300ක උසට ළඟා වීම සහ ප්‍රධාන කුළුණ කොටස එකලස්කර අවසන් කරන ලදී. 
 2010 නොවැම්බර් 20 : මුළු බර ටොන් 100ක් වන කම්පන අවශෝෂක දෙකක් මීටර් 497ක් වූ කුළුණ මුදුනේ තාවකාලිකව සවිකිරීම. 
 2010 දෙසැම්බර් 01: කුළුණ මීටර් 461ක උසට ළඟා වීම සහ අකුණු සන්නායකයක් හා කම්පන අවශෝෂක දෙකක් සවිකිරීම. 
 2010 දෙසැම්බර් 16 : NHK සහ five TV යන ආයතන සඳහා විකාශන පහසුකම් ස්ථාපිත කිරීමට සැලසුම් කිරීම. 
 2010 දෙසැම්බර් 18 : රූපවාහිනී විකාශනය සඳහා සම්ප්‍රේෂණ ඇන්ටනා ස්ථාපිත කිරීම. 
Articles with unsourced statements

2011 
 2011 මාර්තු 1 : කුළුණ මීටර් 604ක උසට ළඟා වීම සහ එවකට ලෝකයේ ඉදිකළ උසම කුළුණ බවට පත්වීම. 
 2011 මාර්තු 12 : කුළුණ මීටර් 625ක උසට ළඟා වීම සහ සම්පුර්ණ තත්ව පරීක්ෂාව. 
 2011මාර්තු 18  : එරට වේලාවෙන් පස්වරු 1:34ට කුළුණ එහි අවසන් උස වන මීටර් 634ක උසට ළඟා වීම. 
 2011 මාර්තු 23 : කුළුණු දොඹකර ගැලවීම ආරම්භ කිරීම. 
 2011 ජූනි 07 : කුළුණ මහජනයාට විවෘත වන දිනය නිවේදනය කිරීම.
 2011 නොවැම්බර් 17 : නිදහස්ව නැගීසිටින එවකට පිහිටි උසම කුළුණ ලෙසින් ගිනස් ලෝක වාර්තාවට ඇතුලත් වීම.

2012 
 2012 පෙබරවාරි 16  : කුළුණේ සිට වැටෙන හිම හා අයිස් හේතුවෙන් අසල ඇති ගබඩා වල වහලවල් වලට හානි සිදුව ඇත.
 2012 පෙබරවාරි 29 : කුළුණ ඉදිකිරීම් අවසන් විය. (සැපයුම් හිඟයක් හේතුවෙන් ඇස්තමේන්තු ගතකල කාලයට වඩා මාස දෙකක් ප්‍රමාද විය)
 2012 මාර්තු 02 : වැඩ නිමවීම සැමරීම සඳහා උත්සවයක් පවත්වන ලදී.
  2012 මාර්තු 06 : කුළුණ ප්‍රථමවරට ආලෝකමත් කිරීම. 
 2012 අප්‍රේල් 26 : එවකට ජපන් අධිරාජ්‍යයෙකු කුළුණෙහි නිරීක්ෂණ චාරිකාවට සහභාගී වීම.
  2012 මැයි 22 : කුලුණ මහජනයා සදහා විවෘත කිරීම.
 2012 ඔක්තෝබර් 01: Tokyo MX නාලිකාව සම්ප්රේෂණ කටයුතු ආරම්භ කිරීම.

2013 
 2013 ජනවාරි 16 : කුළුණේ සිට වැටෙන හිම හා අයිස් හේතුවෙන් අසල නිවසකට හානි සිදුව ඇත.
  13 මැයි 2013 : කුළුණේ විදුලිබලය අඩාලවීම හේතුවෙන් Tokyo MX විකාශන කටයුතු නතර කිරීම.
  2013 මැයි 31 : නාලිකා ගණනාවක් කුළුණේ සිට විකාශන කටයුතු ආරම්භ කිරීම.

විවෘතකිරීම 
ස්කයිට්‍රී හි විවෘතවීම සිදුවීමත් සමගම වාර්තාගත ලෙස මහජනයා සතියක පමණ කාලයක් ප්‍රවේශපත් මිලදී ගැනීම සදහා පෝලිම් වල රැදී සිටියහ. මෙය විවෘතවීමත්, මහජනයා නැරඹිමට පැමිණීමත් හේතුවෙන් පළමු මස දෙක ඇතුලත කුළුණ මුදුනත කිසිදු ඉඩකඩක් නොමැතිවිය. විවෘතකළ දිනයේ පැවති වැසි සහිත කාලගුණය කුලුණෙහි නැරඹුම් මැදිරියේ දර්ශන අවහිරකලද දස දහසක ජනකායක් මෙය වෙත ඇදී ආහ. දැඩි සුළං තත්වය විදුලි සෝපාන දෙකක් ක්‍රියාවිරහිත කිරීමට හේතු විය.  ඒ හේතුවෙන් යම් නරඹන්නන් සංඛාවකට නැරඹුම් මැදිරියේ සිරවී සිටීමටද සිදුවිය.

හිමිකරුවන් පවසන අන්දමට පළමු සතිය ඇතුළත මිලියන 1.6ක ජනකායක් ස්කයිට්‍රී වෙත පැමිණ ඇත. දේශීය පදිංචිකරුවන් පවසනලද අන්දමට නරඹන්නන්ගේ ගලා ඒම ඔවුන්ගේ ප්‍රජාවෙහි බාධාවක් වී ඇත. එසේ වුවද මේ හේතුවෙන් යම්කිසි ආර්ථික වාසියක්ද ප්‍රදේශයට අත් වී ඇත.

See also 
 Tokyo Skytree Station
 Sky City 1000
 List of tallest structures in Japan
 List of tallest freestanding structures in the world

යොමු 
සටහන්මුලාශ්‍ර
 Skyscrapernews article on New Tokyo Tower
 Profile on Phorio
 Project profile at Emporis

බාහිර සබැඳි 
 Official website (in English)
 Tokyo Skytree live camera (in Japanese)