Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
ශ්‍රී දළදා මාලිගාවට පහරදීම, 1989

ක්‍රි.ව.1989දී ශ්‍රී දළදා මාලිගාවට  අවිගත් සාමාජික පිරිසක් විසින් ප්‍රහාරයක් සිදුකරන ලදී.  ශ්‍රී දළදා මාලිගාව  වැදගත් යැයි සැලකෙන්නේ, බුදුන්වහන්සේගේ ශ්‍රී දන්ත ධාතුන් වහන්සේ මෙහි තැන්පත් කර ඇති හෙයින්ද, එය  යුනෙස්කෝ නාමෝද්දේශිත ලෝක උරුම අඩවියක් නිසාත්ය. 1989 පෙබරවාරි 8 දිනදී එයට ප්‍රහාරය එල්ලකෙරුණේ, ශ්‍රී ලංකාවේ  මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී කොමියුනිස්ට් දේශපාලන පක්ෂයක වන අවිගත් සාමාජික පිරිසක් විසිනි .   

Roddi: Sag mal, Militant, wo sind wir hier?

Militant: 1. Rainer Bischoff hätte das nicht gewollt. Wir sind in einer art Parallelwelt, die von einer art zionistischen Avantgarde kontrolliert wird, Maxi-Roddi. Wir sind sowas von pwned.

(Militant versucht seine hoffnungslose Situation zu ignorieren, indem er Roddi ,,Hitler Memes'' zeigt)

Roddi: Na, Patrick, haben sie dich eigentlich von der Schule geschmissen?

Militant: Ich entziehe Team Ulm das Vertrauen, da die Mamaa Gruppe weg ist. Ich entziehe einem Gästebuch das vertrauen, das meine Beiträge öffentlich macht. Ich entziehe einem Friedrich Engels das Vertrauen, der Nationalsozialismus ablehnt.

පසුබිම
1980 ගණන් වල අග භාගයේදී, ත්‍රස්තවාදි කල්ලි දෙකක් විසින් රටෙහි  උතුරු සහ  දකුණු ප්‍රදේශ  විනාශ කරමින් තිබුණි.

ආශ්‍රිත

ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ
ශ්‍රී ලංකාවේ කෝලහාල හා සිවිල් කැළඹීම්
ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය
1989දී ශ්‍රී ලංකාව
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
1989දී සිදුවූ අපරාධ
100 හෙකටී

1868-07-11 දින Canadian-American තාරකා විද්‍යාඥයෙක් වන ජේ. සී. වොට්සන් (ඔහුගේ සිව්වන සොයාගැනීම) විසින් සොයාගනු ලැබූ හෙකටී, මිනිසා විසින් සොයාගනු ලැබූ ග්‍රහක ලැයිස්තුවේ සියවන (100) ස්ථානය ගනියි.

ආශ්‍රිත

 1868 දී සොයාගැණුනු තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන්
S-වර්ගයේ ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
 ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය අනුව නම් කෙරුණු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
තාරකා විද්‍යාවේ තාවකාලික නාමකරණය

තාරකා විද්‍යාවේ තාවකාලික නාමකරණය යනු,  සොයාගැනීමෙන් විගසින් පසුව,   තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන් සඳහා යෙදෙන  නාමකරණ සම්මුතියකි. විශ්වසනීය කක්ෂයක් ගණනය කිරීමෙන් අනතුරුව, තාවකාලික නාමකරණය සාමාන්‍යයෙන්, ස්ථීර නාමකරණය වෙතින් අභිභවනය කෙරෙයි. .  සුළු ග්‍රහයන් පිළිබඳ සැලකූ කළ, බොහෝ සංඛ්‍යාවක් සොයා ගෙන ඇති බැවින්, සොයා ගත්තවුන් විසින් එම සුළු ග්‍රහයන් බොහෝ ගණනක්  කිසි දිනක නාමකරණය නොකෙරෙනු ඇත.



තාරකා විද්‍යාත්මක නාමකරණය
ධූම කේතු
සුළු ග්‍රහයෝ
චන්ද්‍රයෝ
ග්‍රහලෝකමය වළලු
ග්‍රහලෝකමය චන්ද්‍රිකා
සුළු ග්‍රහලෝක චන්ද්‍රිකා
දුරාන්තිකය

දුරාන්තිකයක් යනු, යම් වස්තුවක  ඉලිප්සීය කක්ෂයෙහි නාභියන් අතුරින් එකක සිට  එම වස්තුවට වැඩිම හෝ අඩුම දුර ලබාදෙන ලක්ෂ්‍යයකි. නූතන බගෝල යාන්ත්‍ර විද්‍යාවෙහි මෙම නාභිය ආකර්ෂණ කේන්ද්‍රයද වන අතර, එය සාමාන්‍ය ලෙසින් පද්ධතියෙහි ස්කන්ධ කේන්ද්‍රයද වෙයි. ඓතිහාසික වශයෙන්, භූකේන්ද්‍රික පද්ධතීන්හී, දුරාන්තික මනිනුයේ පෘථිවියෙහි කේන්ද්‍රයෙහි සිටය.

පෘථිවිය
කක්ෂ
අඩ-මහා අක්ෂය

ජ්‍යාමිතියෙහි, ඉලිප්සයක මහා අක්ෂය යනු දිගම විෂ්කමභය වෙයි: කේන්ද්‍රය සහ  නාභියන් දෙක හරහා දිවෙන රේඛාවක් (රේඛා ඛණ්ඩයක්) වන මෙය, අවසන් වනුයේ හැඩයෙහි පුළුල්තම ලක්ෂ්‍යයන්හීය. අඩ-මහා අක්ෂය යනු මහා අක්ෂයෙන් අඩක් වන අතර, එබැවින් එය කේන්ද්‍රයෙහි සිට, නාභියක් හරහා, ඉලිප්සයේ සීමා දාරය දක්වා දිවෙයි; අත්‍යාවශ්‍යයෙන්ම, එය කක්ෂයක වැඩිතම දුරින් පිහිටි ලක්ෂ්‍ය දෙක සඳහා කක්ෂයක අරය වෙයි. වෘත්තයක විශේෂ අවස්ථාව සඳහා, අඩ -මහා අක්ෂය වනුයේ එහි අරයයි. ඉලිප්සයක අඩ -මහා අක්ෂය, එහි දිගු අරය ලෙසින් කෙනෙකුට සිතිය හැක.

කක්ෂ
කේතුකයෝ
කක්ෂීය උත්කේන්ද්‍රියතාවය

තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තුවක  කක්ෂීය උත්කේන්ද්‍රියතාවය යනු,  වෙනත් වස්තුවක් වටා එහි කක්ෂය, පරිපූර්ණ වෘත්තයකින් අපගමනය වන්නේ කුමන ප්‍රමාණයකින්ද යන්න නිශ්චය කරන පරමිතියකි. අගය 0 වන විට වෘත්තීය කක්ෂයක්ද, අගය 0 සහ 1 අතර වන විට ඉලිප්සීය කක්ෂයක්ද, අගය 1 වන විට පරාවලීය මිදුම් කක්ෂයක්ද සහ, අගට 1 ට වැඩි වන විට බහුවලයක්ද නිමැවෙයි. මෙම පදය, එහි නම ව්‍යුත්පන්න කරගන්නේ කේතුකයන්ගේ පරාමිතික වලින් වන අතර , සැම කෙප්ලර් කක්ෂයක්ම කේතුකයක් වෙයි.

කක්ෂ
කක්ෂීය කාලාවර්තය

කිසියම් වස්තුවක කක්ෂීය කාලාවර්තය යනු, තවත් වස්තුවක් වටා එක් සම්පූර්ණ කක්ෂයක් ගමන් කිරීමට එයට ගතවන කාලය වෙයි.

තාරකා විද්‍යාවෙහි ගැඹුරට නොගොස් මෙය විස්තර කළ හොත් මෙයින් හැඳින්වෙන්නේ, තාරකා වලට සාපේක්ෂව ගණනය කෙරෙන,  තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තුවක නක්ෂත්‍ර කාලාවර්තය වෙයි .

සූර්යයා (හෝ වෙනත්  බගෝලීය වස්තුවක්) වටා, වස්තුවක කක්ෂීය කාලාවර්තයන් විවිධ වර්ගයන් වෙති:

 නක්ෂත්‍ර කාලාවර්තය යනු, තාරකා වලට සාපේක්ෂව, වස්තුවක් විසින් සම්පූර්ණ කක්ෂයක ගමනෙහි යෙදීමෙහි කාලික චක්‍රයයි. මෙය, අවස්ථිතික (භ්‍රමණය-නොවන) සමුද්දේශ රාමුවක කක්ෂීය කාලාවර්තය වෙයි.

 සංගම කාලාවර්තය 

 ඩරකොනිටීය කාලාවර්තය 

තාරකා විද්‍යාවේ කාලය පරාමිතිය
කක්ෂ
කෘමීන් පරිභෝජනය

කෘමි පරිභෝජනය  යනු ආහාරයක් ලෙසින්  කෘමීන් පරිභෝජනයට ගැනීමයි. සමහර කෘමි විශේෂයන්ගේ  බිත්තර, කීටයෝ, පිළවු සහ වැඩුණු සතුන්  මිනිසා විසින් ආහාරයට ගෙන ඇති අතර, වර්තමාන සමයෙහිදී පවා  මිනිස් පෝෂණයෙහි අංගයක් ලෙසින් පවතියි.  බොහෝ සතුන් විසින් කෘමීන් ආහාරයට ගන්නා නමුත්, මෙම පදය සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යවහාර වන්නේ මිනිසුන් විසින් කෘමීන් පරිභෝජනය කිරීම සඳහාය; කෘමීන් ආහාරයට ගන්නා සතුන් හැඳින්වෙන්නේ කෘමිභක්ෂකයන් ලෙසිනි. කෘමින් ගොදුරු කර ගනිමින් පෝෂ්‍ය පදාර්ථ උකහාගන්නා, සමහරක් මාංශභක්ෂක ශාක විශේෂයන්ද සිටිති.

උතුරු, මධ්‍යම සහ දකුණු ඇමරිකාව හා අප්‍රිකාව, ආසියාව, ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය ආදී පෙදෙස් වල සංස්කෘතීන් අතර, මිනිසුන් විසින් කෘමි පරිභෝජනය සුලබය. ලොව ජාතීන් 80% විසින් කෘමි විශේෂ 1,000 කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ආහාරයට ගන්නා බව දන්නා කරුණකි. කෙසේවෙතත්, සමහර සමාජයන්හී කෘමීන් -ආහාරයට ගැනීම දුලබ වන අතරම සමහරවිට තහංචි දෙයකි.   වර්තමාන සංවර්ධිත ලෝකයේ කෘමීන් ආහාරයට ගැනීම විරල වන මුත්, ලතින් ඇමරිකාවේ, අප්‍රිකාවේ, ආසියාවේ සහ ඕෂනියාවේ බොහෝ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින පෙදෙස් වල, කෘමීන් ජනප්‍රිය ආහාරයක්ව තවමත් පවතියි.

ලොව පුරා ආහාර පරිභෝජනයට ගැනෙන ජනප්‍රිය කාඹීන් සහ ඇරැක්නිඩාවන්  (මකුළු, ගෝනුසු විශේෂ) අතර පළඟැටියන්, රැහැයියන්,  තණ කොළ පෙත්තන්, කුහුඹුවන්, විවිධ කුරුමිණි පිළවුන්  ( කඳ පණුවන් වැනි),  කළු කුරුමිණියාගේ හෝ   කඳ කුරුමිණියා‍ගේ පිළවුන්, දළඹුවන් විවිධ විශේෂයන් ( බට පණුවන්, මොපානි පණුවන්, සේද පණුවන් සහ ඉටි පණුවන් ආදිය), ගෝනුස්සන් සහ දිවි මකුළුවන් ආදිය අඩංගු වෙති. ඇරැක්නිඩයන්  ( ප්‍රධාන වශයෙන් දිවි මකුළුවන් ) සහ  මිරියපෝඩයන්  (ප්‍රධාන වශයෙන් පත්තෑයන්) වැනි කෘමීන් නොවන සන්ධිපාදකයන්ද පරිභෝජනයට ගැනීම ඇකුළු වන පරිදී,  කෘමි පරිභෝජනය යන පදය සමහරවිට පුළුල් කොට අර්ථදැක්වෙයි.  මිනිසුන් විසින් ආහාර ලෙසින් පරිභෝජනය කළ හැකි, ඇරැක්නිඩයන්ද ඇතුළුව, සන්ධිපාදකයන් විශේෂ 1,417 ක් පිළිබඳ දැනුවත්ව පවතියි. විශේෂයෙන්ම කකුළුවන්, පොකිරිස්සන්, සහ ඉස්සන් ආදි  කවචයන් වැනි, අනෙකුත් සන්ධිපාදකයන් පරිභෝජනය  කිරීම සඳහා මෙම පදය භාවිතා නොවේ.

කෘමීන් පරිභෝජනය විශාල පරිමාණයෙන් සිදු කිරීම පිළිබඳ මෑතදී සිදු කළ ඇගැයුම් වලින් අනතුරුව, සමහරක් ප්‍රවීණයන් විසින්, සත්ව පශු සම්පතට විකල්ප වශයෙන් කෘමි පරිභෝජනය  යෝජනා කරනුයේ, මහත්වූ කාර්යසාධනය, අඩු සම්පත් පරිහරණය, ආහාර ආරක්ෂණයෙහි ඉහළ බව,  සහ පාරිසරීය සහ ආර්ථික ධරණීයතාවය  වැනි සම්භාව්‍ය ප්‍රතිලාභ පෙන්වා දෙමිනි.

පාරිසරීය  ප්‍රතිලාභ 
ක්ෂයවූ පදාර්ථය ජෛව ස්කන්ධය  බවට පෙරැලීමේදී, සාම්ප්‍රදායික පශු සම්පත ඇතිදැඩි කිරීමට වඩා, කෘමි වගාව වඩාත් කාර්යක්ෂම ක්‍රමයක් වන්නේ, පදාර්ථය ස්වීකරණය සහ පෝෂ්‍ය පදාර්ථ ප්‍රවාහණය සඳහා කාමීන් විසින් භාවිතා කෙරෙන ක්‍රම සලකා බැලීමෙනි; කෘමි ජෛව පදාර්ථය කිලෝ ග්‍රෑම් එකක් නිපැයීම හා සැසඳීමේදී, මස් කිලෝ ග්‍රෑම් එකක් නිපැයීම සඳහා ශාක පෝෂ්‍ය පදාර්ථ 10 ගුණයකට වඩා අවශ්‍ය වෙයි.

ඉතිහාසය

දඩයම හෝ ගොවිතැන හෝ සඳහා, මිනිසුන් වෙත මෙවලම් තිබීමට පෙර, ඔවුන්ගේ ආහාර වේලෙහි වැදගත් තැනක් කෘමීන් විසින් දරන්නට ඇත. ඇඑජ සහ මෙක්සිකෝවෙහි ගුහා තුලින් හමුවූ  පාෂාණිභූත අසූචි විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් මේ පිළිබඳ සාක්ෂි හමුවී ඇත.

යොමුව

ආහාර ලෙසින් කෘමීන්
කෘමි විද්‍යාව
2-සයනොග්වොනඩීන්

2-සයනොග්වොනඩීන් යනු ග්වොනඩීන් වෙතින් ව්‍යුත්පන්න කරගන්නා  නයිට්‍රයිලයකි. එය සයනමයිඩ්හී ද්විඅවයවයක් වන අතර, එය වෙතින් සාදාගත හැක. අවර්ණ ඝන දුව්‍යයක් වන 2-සයනොග්වොනඩීන්,  ජලයෙහි, ඇසටෝන්හී, සහ මද්‍යසාරයෙහි ද්‍රාව්‍ය වන නමුදු, ඩයිඑතිල් ඊතර් හෝ ක්ලෝරොෆෝම් වල දිය නොවේ. .

නිෂ්පාදනය සහ භාවිතය 
2- සයනොග්වොනඩීන් නිෂ්පාදනය කරන්නේ භෂ්මයක් හා සමගින් සයනමයිඩ් පිරියම් කිරීමෙනි. පස තුල එය නිපැයෙන්නේ, සයනමයිඩ් විසංයෝජනය මගිනි. 2- සයනොග්වොනඩීන්, ග්වොනඩීනයන් සහ මෙලමයින් වෙතින් ප්‍රයෝජනවත් සංයෝග විවිධ සමූහයක් නිපැයේ. සෙමෙන් ක්‍රියාකරන  පොහොරක් ලෙසින්ද එය භාවිතා වෙයි.

මතභේදය

2012 සැප්තැම්බර් මාසයේදී, ෆොන්ටෑරා යන නවසීලන්ත සමාගම විසින් නිපැයෙන කිරි නිෂ්පාදන තුල ඩයිසයන්ඩයමයිඩ් මාත්‍රයන් තිබී හමුවිය.  ෆොන්ටෑරා, ෆෙඩරේටඩ් ෆාමර්ස් සංවිධානය සහ රජය විගසින් ක්‍රියාක්මකවී, මහජනයා සහ විදේශීය ගැනුම්කරුවන්  සැනසුවේ සෞඛ්‍යයට කිසිදු අවදානමක් නොමැති බවයි.   ඩීසීඩී සිද්ධිය හසුරුවාගත් ආකාරය පිළිබඳව  ෆොන්ටෑරා වෙත ප්‍රශංසාව හිමි විය.  මට්ටම් ඉතා අඩු අගයක පැවති අතර පරික්ෂණ වාර්තා මාධ්‍යයෙහි පලවීම වැලැක්වීමට පරිශ්‍රමය දරන ලදි.

බාහිර සබැඳි 
 
 OECD ලේඛය
 chemicalland21.com හි නිවේශනය

ආශ්‍රිත

ග්වොනඩයින
සයනමයිඩ
ෆොන්ටෙරා

සීමාසහිත ෆොන්ටෙරා සමූපකාර සමූහ ව්‍යාපාරය යනු  නවසීලන්ත ගොවීන්  10,600 විසින් හිමිකත්වය දරන නවසීලන්ත බහුජාතික කිරි පට්ටි සමුපකාරයකි.  ලොව මුළු කිරි පට්ටි නිෂ්පාදිත අපනයනයන්ගෙන් දළ වශයෙන් 30% වෙනුවෙන් මෙම සමාගම වග කියන අතර,  NZ$19.87 බිලියන ඉක්මවන ආදායමක් සහිතව, නවසීලන්තයේ විශාලතම සමාගම වෙයි.

ෆොන්ටෙරා සමාගම සබැඳි අන්තර්ජාතික ගැටළු

සන්ලු ලදරු කිරිපිටි ජාවාරම

නවසීලන්තය විසින් ඉරාකයට හමුදා යැවීම
ක්‍රි.ව. 2010දී කල විකිලීක්ස් හෙලිදරවුවකට අනුව  අ.එ.ජ. විසින් ඉරාකය ආක්‍රමණය කල පසු නවසීලන්තය විසින් 2003දී තම හමුදා ඉරාකවට යවා ඇත්තේ ෆොන්ටෑරා සමාගමට කිරි සැපයීමේ කොන්ත්‍රාත්තු දිගටම ලබාගැනීම‍ සඳහාම වේ.

ඉතිහාසය 

බොහෝ බටහිර රටවල ලෙසම, නවසීලන්තයෙහිද, කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රයෙහි මූලික සංවිධානාත්මක ව්‍යුහයෙහි බොහෝ කලක සිට පැවතීමට  කිරි පට්ටි සමූපකාරයන් සමත්වී ඇත. පළමු කිරි පට්ටි සමූපකාරය 1871දී ඔටාගා හි පිහිටුවන ලදි. 1920 වන විට, කිරි පට්ටි නිෂ්පාදිත සකස්කරන කම්හල් 600 ක්  ක්‍රියාත්මකව තිබූ අතර ඒවායින් 85% පමණ අයත්ව තිබුණේ සමූපකාර සංගම් වලටය.  1930 ගණන් වලදී සමූපකාර සංගම්  500 පමණ තිබූ මුත් දෙවන ලෝක යුද්ධයට පසුව, ගමනාගමන කටයුතු, සකස්කිරීමේ තාක්ෂණය සහ ශක්ති ප්‍රභව පද්ධතීන්හී වැඩිදියුණුව හේතුවෙන්, එකාබද්ධවීමේ නැඹුරුතාවයක් පෙන්නුම් කල අතර, සමූපකාර සංගම් ඒකාබද්ධ වීමෙන් ඒවා විශාල වෙත්ම සංඛ්‍යාවෙන් අඩු විය.

ආශ්‍රිත ලිපි
 සන්ලු සමූහ ව්‍යාපාරය

බහුජාතික ‍සමාගම්
ෆොන්ටෙරා
සිව්පහර එන්ජිම

සිව් පහර එන්ජිමක් යනු වකැටියක් ක්‍රියා කරවීම සඳහා පිස්ටනයන්හි පහර හතරක් සම්පූර්ණ කිරීම සිදුවන එන්ජිමකි.

ආශ්‍රිත 
 අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිම
 දෙපහර එන්ජිම

අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිම
99 ඩයිකී

99 ඩයිකී යනු,  ප්‍රධාන වළල්ලෙහි පිහිටි,  තරමක් විශාල සහ අඳුරු,  ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෙකි. ඇල්ෆොන්ස් බොරෙලි විසින් ඩයිකී සොයා ගත්තේ  1868 මැයි 28 දිනදීය. එය ඔහුගේ පළමු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහලෝක සොයාගැනුම විය. සදාචාර  යුක්තිය සඳහා  ග්‍රීක දේවතාවිය වූ  ඩයිකී අනුව යමින් එය නම් කෙරිණි.

ආශ්‍රිත

C-වර්ගයේ ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය අනුව නම් කෙරුණු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
1868දී සොයාගත් තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන්
ඇල්ෆොන්ස් බොරෙලි විසින් කළ සොයාගැනීම්
98 අයියැන්තී



ආශ්‍රිත

ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය අනුව නම් කෙරුණු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
C-වර්ගයේ ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
1868දී සොයාගත් තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන්
97 ක්ලෝතෝ

97 ක්ලෝතෝ යනු ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් තරමක් විශාල ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෙකි. එය M-වර්ගයට අයත් වුවද, එහි රේඩාර් ප්‍රභානුපාතය ඉතා අඩු අගයක පැවතීම නිසා,  නිකල්-යකඩ සංයුතියක් එයට ඇතැයි සිතිය නොහැක. 21 ලුතැත්සියා සහ 22 කලායියපී හි සමගින් ක්ලෝතෝ සම ලක්ෂණ පෙන්වන්නේ, මෙම තුනම, සංයුතිය නොදන්නා  M-වර්ගයේ ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ වන නිසාය.  අර්න්ස්ට් ටෙම්පල් විසින් 1868 පෙබරවාරි 17 දිනදී ක්ලෝතෝ සොයා ගැනුණි. එය ඔහුගේ පස්වන සහ අවසාන ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහ සොයා ගැනීමයි.

ආශ්‍රිත

ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය අනුව නම් කෙරුණු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
M-වර්ගයේ ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
1868දී සොයාගත් තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන්
96 ඊග්ලී

ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය අනුව නම් කෙරුණු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
හැලීගේ ධූම කේතුව

හැලීගේ ධූම කේතුව , නිල නම්කරණය 1P/හැලී, යනු,  පෘථිවියෙහි සිට සෑම වසර 75–76 ට වරක් දර්ශනය වන, කෙටි-කාලාවර්ත ධූම කේතු අතුරින් පැහැදිලිතම අවබෝධයක් සහිත ධූම කේතුවය. පෘථිවියෙහි සිට පියවි ඇසට දර්ශනය වන එකම  කෙටි-කාලාවර්ත ධූම කේතුව හැලීගේ ධූම කේතුව වන අතර, එම නිසාම, මිනිස් ජීවිත කාලය තුල දෙවරක් දිස්විය හැකි පියවි-ඇසට පෙනෙන එකම ධූම කේතුව එය වෙයි.  පියවි-ඇසට පෙනෙන  අනෙකුත් ධූම කේතු මෙයට වඩා දීප්තිමත් සහ ප්‍රේක්ෂණීය විය හැකි නමුදු ඒවා දිස්වන්නේ වසර දහස් ගණනකට එක් වරකි. අභ්‍යන්තර සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයෙහි අවසන් වරට හැලී දක්නට ලැබුණේ 1986දී වන අතර නැවතත් පෙනෙන්නේ  මධ්‍ය-2061 හිදීය.

අභ්‍යන්තර සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලය වෙත හැලීගේ යළි-පැමිණීම්,  අඩුම වශයෙන් ක්‍රිපූ 240 සිට තාරකා විද්‍යාඥයින් විසින් නිරීක්ෂණය කොට වාර්තාගත කොට ඇත.  ධූමකේතුවෙහි දර්ශනය වීම් වල පැහැදිලි වාර්තාගත කිරීම් චීන, බැබිලෝනියානු සහ, මධ්‍යතන යුරෝපියානු වංශකථා වල දක්නට ඇතත්, එකම වස්තුව යළි-දර්ශනය වීම් ලෙසින් එකල හඳුනාගෙන නොතිබිණි. ධූමකේතුවෙහි ආවර්තිත ගමන වසර 1705දී පළමුවෙන් හඳුනාගත්තේ  ඉංග්‍රීසි තාරකාවිද්‍යාඥ  එඩ්මන්ඩ් හැලී විසින් වන අතර, එය නම් කර ඇත්තේ ඔහු අනුව යමිනි.

ආශ්‍රිත

වල්ගාතරු
එන්කර් ධූම කේතුව

එන්කර් ධූම කේතුව (නිල නම්කිරීම: 2P/එන්කර්) යනු  වසර තුනකට වරක් සූර්යයා වටා කක්ෂයක් සම්පූර්ණ කරන කාලාවර්ත ධූම කේතුවකි  — මෙය දන්නා ඔනෑම ධූම කේතුවක් සඳහා කෙටිම කාලාවර්තය වෙයි.

ආශ්‍රිත
ශ්‍රී ලංකා සිංහයා

ශ්‍රී ලංකා සිංහයා (පැන්තරා ලියෝ සිංහලේයස්) ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ ජීවත් වූ සිංහ උපවිශේෂයකි. මෙම සත්වයා ලංකා දූපතට ආවේණික වූ අතර මීට වසර 37000කට පමණ පෙර වඳව ගොස් ඇත.

මූලාශ්‍ර
 Kelum Manamendra-Arachchi, Rohan Pethiyagoda, Rajith Dissanayake, Madhava Meegaskumbura. 2005. A second extinct big cat from the late Quaternary of Sri Lanka. The Raffles Bulletin of Zoology. Supplement No. 12: 423–434. National University of Singapore. Online pdf

සිංහයෝ
නිල්ලග්ගම බෞද්ධ ස්මාරක

නිල්ලග්ගම නටඹුන් ශ්‍රි ලංකාවේ ගල්ගමුවට ආසන්න නිල්ලග්ගම පිහිටා ඇති ක්‍රි. ව. 8 - 9 සියවස් සමයට අයත් පෞරාණික බෞද්ධ විහාරයක නටබුන් වේ.

බෝධිඝරය
නිල්ලග්ගම බෝධිඝරය (නිල්ලක්ගම බෝධිඝරය) ලක්දිව බෝධිඝර අතුරින් වඩාත්ම කලාත්මක නිර්මාණයක් ලෙස සැළකේ. කළු ගලින් නිර්මාණය කොට ඇති බෝධිඝරය හා එහි ප්‍රාකාරය නිල්ලග්ගම වෑ කන්ද පාමුල පිහිටා ඇත. වර්ෂ 1895දී මෙම බෝධිඝරයෙහි නටඹුන් එච්.සී.පී. බෙල් මහතා විසින් සොයාගන්නා ලදී. එහි තහවුරු කිරීමේ කටයුතු 1954 වර්ෂයේදී සෙනරත් පරණවිතාන මහතාගේ අධීක්ෂණය යටතේ ආරම්භ විය.

නිල්ලග්ගම බෝධිඝරය මාලක දෙකකින් යුක්ත වන පරිදි නිමවා ඇත. සමස්ථ බිත්තිය ගල් පුවරු භාවිතයෙන් සම්පූර්ණ කොට තිබේ. ඇතුළුවීම සඳහා නැ‍ගෙනහිර හා බටහිර යන දිශා ඔස්සේ දොරටු නිර්මාණය කොට ඇත. ඇතුළත වූ මළුව සමචතුරශ්‍රාකාර ස්වරූපයක් ගනියි. මීට අමතරව ගල් කණු කීපයක නටබුන් මෙම භූමියේ දැකගත හැකිවන අතර, වහලයක් රැඳවීම සඳහා ඒවා භාවිත කරන්නට ඇතැයි ව්ශ්වාස කෙරේ.

ගල් කැටයම්

නිල්ලග්ගම බෝධිඝරයෙහි නෙලා ඇති ගල් කැටයම්, කලාත්මකභාවය අතින් බොහෝ සුවිශේෂි වන බව සැළකේ. එම කැටයම් අතර ඇත්, හංස, අශ්ව සහ සිංහ රූප, ගිනිසිළු රටා, ලියවැල්, පියුම් හා කලස් ආදිය දැකගත හැකි වේ.

දාගැබ

පෞරාණික කුඩා දාගැබකි. තවමත් සංරක්‍ෂණය කරනැත.

ලඟාවීම
ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ ගල්ගමුව - නිකවැව (B126) බස් මාර්ගයෙන් ගොස් පහත ස්ථාන 2න එකකින් හැරී යා යුතුය.
. දෙමටෑව හංදියෙන් හැරී (කි.මී. 2): පයින් හෝ SUV රථ සඳහා පමණක් යෝග්‍යය
. ගල්ලෑව හංදියෙන් හැරී ගොස් නැවත නිතලව පාසල ලඟින් හැරී. (කි.මී. 5.5) : කාර් හෝ වෑන් ගමන් කල හැක

මූලාශ්‍ර

බෝධි ඝර
නිල්ලග්ගම
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
පෘථීවි අතීතය යුගවලට බෙදීම

අධ්‍යයනයේ සහ විස්තරකිරීමේ පහසුව තකා ලෝකයේ අතීය යුගවලට බෙදා ඇත.

ඉතිහාසයට පෙර (ප්‍රාග් ඓතිහාසික) යුගය
 පූර්ව මානව ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය
 මානව ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය

ඉතිහාස (ඓතිහාසික) යුගය
 පෞරාණික යුගය (ක්‍රි.පූ. 3500 - ක්‍රි.ව. 500 පමණ)
 මධ්‍යකාලීන යුගය (ක්‍රි.ව. 500 - ක්‍රි.ව. 1500 පමණ)
 මුල් නූතන යුගය (ක්‍රි.ව. 1500 - ක්‍රි.ව. 1900 පමණ)
 නූතන යුගය (ක්‍රි.ව. 1900න් පසු)
පූර්ව නූතන යුගය 
නූතන යුගය  
පශ්චාත් නූතන යුගය

පෘථීවියේ අතීතය
නැන්සි රේගන්

හොලිවුඩ් නිලියකි. සැමියා වූ රොනල්ඩ් රේගන් අ.එ.ජ. ජනාධිපත් ධුරයට පත්වූ විට එරට ජනාධිපති ආර්යාව බවට පත්විය.

විවාහය

නිලියෝ
බෝධි ඝර

බෝධි ඝරයක් යනු යම්කිසි බෝධින්වහන්සේ වටා ඉදි වී ඇති ආවරණයක් හෝ ගෘහයක් හෝ වන නිර්මාණයකි.

මූලාශ්‍ර

බෝධි ඝර
ෆොන්ටෑරා

සීමාසහිත ෆොන්ටෑරා සමූපකාර සමූහ ව්‍යාපාරය යනු  නවසීලන්ත ගොවීන්  10,600 විසින් හිමිකත්වය දරන නවසීලන්ත බහුජාතික කිරි පට්ටි සමුපකාරයකි.  ලොව මුළු කිරි පට්ටි නිෂ්පාදිත අපනයනයන්ගෙන් දළ වශයෙන් 30% වෙනුවෙන් මෙම සමාගම වග කියන අතර,  NZ$19.87 බිලියන ඉක්මවන ආදායමක් සහිතව, නවසීලන්තයේ විශාලතම සමාගම වෙයි.

ඉතිහාසය 

බොහෝ බටහිර රටවල ලෙසම, නවසීලන්තයෙහිද, කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රයෙහි මූලික සංවිධානාත්මක ව්‍යුහයෙහි බොහෝ කලක සිට පැවතීමට  කිරි පට්ටි සමූපකාරයන් සමත්වී ඇත. පළමු කිරි පට්ටි සමූපකාරය 1871දී ඔටාගා හි පිහිටුවන ලදි. 1920 වන විට, කිරි පට්ටි නිෂ්පාදිත සකස්කරන කම්හල් 600 ක්  ක්‍රියාත්මකව තිබූ අතර ඒවායින් 85% පමණ අයත්ව තිබුණේ සමූපකාර සංගම් වලටය.  1930 ගණන් වලදී සමූපකාර සංගම්  500 පමණ තිබූ මුත් දෙවන ලෝක යුද්ධයට පසුව, ගමනාගමන කටයුතු, සකස්කිරීමේ තාක්ෂණය සහ ශක්ති ප්‍රභව පද්ධතීන්හී වැඩිදියුණුව හේතුවෙන්, එකාබද්ධවීමේ නැඹුරුතාවයක් පෙන්නුම් කල අතර, සමූපකාර සංගම් ඒකාබද්ධ වීමෙන් ඒවා විශාල වෙත්ම සංඛ්‍යාවෙන් අඩු විය. 1990 ගණන් වල අග භාගය වන විට, ඉතිරිව තිබුණේ සමූපකාර සංගම් සතරක් පමණි: වයිකැතෝ හී පදනම්ව තිබූ නිව් සීලන්ඩ් ඩෙයරි ගෲප්, ටරනකි හි පදනම් ව තිබූ කිවි කෝපරේටිව් ඩෙයරීස්, වෙස්ට්ලන්ඩ් මිල්ක් ප්‍රොඩක්ට්ස් සහ  ටැටුවා කෝපරේටිව් ඩෙයරි කම්පනි.

2008 ජූනි මාසයෙහිදී, සමාගම විසින් ඕස්ට්‍රේලියානු නෙස්ලේ  සමාගමට අයත්ව තිබූ යෝගට් සහ කිරි පට්ටි නිෂ්පාදිත අතුරුපස ව්‍යාපාරයන් අත්පත් කර ගති.

විකිලීක්ස් විසින් 2010දී එළි කෙරුනු එජ තානාපති කාර්යාල කේබල විසින් ඇඟවෙන්නේ, මුල් ආක්‍රමණයෙන් අනතුරුව, නවසීලන්තය  විසින් 2003දී  ඉරාකයට හමුදා යැවුවේ, ෆොන්ටෑරා සමාගමට අතිශයින් වටනා ආහාර සඳහා තෙල් කොන්ත්‍රාත්තු ප්‍රවේසම් කර ගැනීම සඳහා පමණක්ම බවයි.

ආශ්‍රිත
රිචඩ් ස්මාලී

රිචඩ් එරට් ස්මාලී (ජූනි 6, 1943 – ඔක්තොම්බර් 28, 2005) යනු හූස්ටන්, ටෙක්සාස්හී,   රයිස් විශ්වවිද්‍යාලයෙහි, රසායන විද්‍යාව පිළිබඳ ජීන් සහ නෝමන් හැකර්මන් මහාචාර්යවරයා සහ  භෞතික විද්‍යාව සහ තාරකා විද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්යවරයෙක් වූවෙකි.

නැ‍නෝ තාක්ෂණය
විද්‍යාඥයෝ
විද්‍යාව
සන්ලු සමූහ ව්‍යාපාරය

මහජන චීනයේ තිබී බංකොලොත්වූ පුද්ගලික සමාගමකි. බංකොලොත් වනවිට සමාගමෙන් 56%ක් චීනයේ Shijiazhuang Three Deers Limited සමාගමටද 43% නවසීලන්තයේ ෆොන්ටෙරා සමාගමටද අයත්ව තිබුනි.

ආශ්‍රිත ලිපි
 ෆොන්ටෙරා

ෆොන්ටෙරා
එලකිරි ආශ්‍රිත නිශ්පාදන සමාගම්
කැංගරුවෝ



කැංගරූ විශේෂ
සාමාන්‍යයෙන් විශේෂ 4ක සතුන්ට කැංගරුවෝ යන නම යෙදේ
 Macropus rufus
 Macropus giganteus
 Macropus fuliginosus
 Macropus antilopinus

මිනිසා සමග සඹඳතා

කැංගරුවෝ
කිලිනොචිචි පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය

කිලිනොචිචි පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ පවතින පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයකි.
ශ‍්‍රී ලංකා ආණ්ඩුවෙන් පත්කැරෙන දිස්ති‍්‍රක් ලේකම්වරයකුගෙන් එය පරිපාලනය වෙයි. දිස්ති‍්‍රක් පරිපාලන මූලස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ කිලිනොච්චිය‍ කිලිනොච්චි නගරයේය. මෙම පරිපාලන දිස්ති‍්‍රක්කය 1984 පෙබරවාරි මාසයේදී යාපන දිස්ති‍්‍රක්කයේ දකුණු කොටසින් වෙන් කර ගන්නා ලද්දකි.

කිලිනොචිචි පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
ලෝකයේ දේශගුණ කලාප



නිවර්තන වර්ෂා දේශගුණ කලාප

 වැසි වනාන්තර දේශගුණය 
 මෝසම් දේශගුණය      
 සැවනා දේශගුණය

වියළි දේශගුණ කලාප

 ස්ටෙප් දේශගුණය                   
 කාන්තාර දේශගුණය

උණුසුම් සෞම්‍ය වැසි සහිත දේශගුණ කලාප

 වියළි සිසිර දේශගුණය
 වියළි ග්‍රීෂ්ම දේශගුණය (මධ්‍යධරණී) 
 වියළි ඍතුවක් නොමැති දේශගුණය

ශීත සෞම්‍ය වැසි දේශගුණ කලාප

 වියළි සිසිර දේශගුණය 
 වියළි ඍතුවකින් තොර දේශගුණය

ධ්‍රැව දේශගුණකලාප

 තුන්ද්‍රා දේශගුණය                      
 ධ්‍රැව දේශගුණය

දේශගුණ
ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වභාවික පරිසර කලාප

ලක්දිව ස්වභාවික පරිසර කලාප පහත පරිදි වේ.

තෙත් කලාපීය පරිසර කලාප
 පහත රට වැසි වනාන්තර
 කඳුරට වැසි  වනාන්තර
.  කඳුරට තණ බිම්
 මැද කඳුරට වැසි වනාන්තර
 මැද කඳුරට තණ බිම්
 කඩොලාන
 වගුරු බිම්
 තෙත් වෙරළබඩ ප්‍රදේශ

වියළි කලාපීය පරිසර කලාප
 වියළි මෝසම් වනාන්තර
 (මෝසම්) ලඳු කැළෑ
 ගංඟා ඩෙල්ටා ආශ්‍රිත වනාන්තර හා තණ බිම්
 කඩොලාන
 විල්ලු

අන්තර් මධ්‍ය පරිසර කලාප
 අන්තර් මධ්‍ය මෝසම් වනාන්තර
 තෙත් සැවනා
 අන්තර් මධ්‍ය වෙරළබඩ ප්‍රදේශ

ස්වභාවික පරිසරය - ශ්‍රී ලංකා
තෙමඟුල

සම්මා සම්බුදුවරයෙකුගේ ජීවිතයේ සුවිශේෂම දින 3 තෙමඟුල හෙවත් සම්බුදු තෙමඟුල නම් වේ.  අවස්ථා 3 නම්;
 ‍බෝසත් උපත
 බුදුවීම, නිවන් අවබොධය හෙවත් සෝපාදිසේස නිවන ලැබීම
 පරිනිර්වානය හෙවත් නිරූපපාදිසේස නිවන ලැබීම.

බෝසතුන් අවසන් භවයේ උපත ලැබීම

බුදුවීම

පරිනිර්වාණය

ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ තෙමඟුල

ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ තෙමඟුල විවිධ වසර වලදී එකම දිනක වූ බව සැලකේ.

ආශ්‍රිත ලිපි
 වෙසක් උත්සවය
Y-Δ පරිණාමනය

වයි-ඩෙල්ටා පරිණාමනය සහ වෙනත් බොහෝ නම් වලින්ද හැඳින්වෙන, Y-Δ පරිණාමනය යනු , විද්‍යුත් ජාලයක් විශ්ලේෂණය කිරීම සරල කෙරුම සඳහා භාවිතා කෙරෙන ගණිතමය ශිල්පක්‍රමයකි. මෙම නම ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ,  පිළිවෙලින් Y යන ඉංග්‍රීසි අකුර  සහ Δ යන ග්‍රීක අකුර වැනි හැඩයක් ගන්නා, පරිපථ  රූ සටහන් අනුව යමිනි. මෙම පරිපථ පරිණාමන ශිල්පක්‍රමය,  1899දී ආතර් එඩ්වින් කෙනලි විසින් ප්‍රකාශයට පත්කෙරිණි.     තෙකලා විදුලි බල පරිපථ විශ්ලේෂණය සඳහා එය පුළුල් ලෙසින් භාවිතා වෙයි. 

Y-Δ පරිණාමනය,  ප්‍රතිරෝධක තුනක් සඳහා වන තාරකා-දැලැස පරිණාමනයෙහි විශේෂ අවස්ථාවක් ලෙසින් සැලකිය හැක.

නම්

හැඩයන් දෙකෙහි නම් මත පදනම්වූ, විවිධවූ  වෙනත් නම්,  Y-Δ පරිණාමනය සඳහා ඇති අතර, එම නම් තුල හැඩයන් දෙක පිළිබඳ නම් කුමන හෝ පිළිවෙළකින් දැක්විය හැක. Y, යන්න වයි ලෙසින් ශබ්ද නැගිය හැකි අතර, ටී , ස්ටාර් හෝ තාරකා ලෙසින්ද හැඳින්විය හැක; Δ, ඩෙල්ටා ලෙසින් ශබ්ද නැගිය හැකි අතර, ත්‍රිකෝණය, Π (පයි  ලෙසින් ශබ්ද නැගෙන), හෝ දැලැස ලෙසින්ද හැඳින්විය හැක. මෙනයින් බලන කල, පරිණාමනය සඳහා පොදු භාවිත නම් අතර වයි-ඩෙල්ටා හෝ  ඩෙල්ටා-වයි, ස්ටාර්-ඩෙල්ටා, තාරකා-ඩෙල්ටා, ස්ටාර්-දැලැස, තාරකා-දැලැස, හෝ T-Π' වෙති.

මූලික  Y-Δ පරිණාමනය

අග්‍ර තුනක් සහිත ජාලයන් සඳහා තුල්‍යතාව පිහිටුවාගැනීමට මෙම පරිණාමනය භාවිතා කෙරෙයි. අවයව තුන පොදු  අග්‍රයක අන්ත වන විට හා අවයව තුනෙන් කිසිවක් ප්‍රභවයන් නොවන විටදී, සම්බාධන පරිණාමනය කිරීමෙන් අග්‍රය ඉවත් කරනු ලැබේ. තුල්‍යතාව සඟහා, ජාල දෙකම සඳහා ඕනෑම අග්‍ර දෙකක් අතර සම්බාධනය එකම අගය ගත යුතුයි. මෙහි දක්වා ඇති සමීකරණ, සංකීර්ණ මෙන්ම තාත්වික සම්බාධන සඳහා ද වලංගු වෙයි.

Δ-භාර සිට Y-භාර තෙකලා පරිපථයක් දක්වා පරිණාමනය කිරීමට සමීකරණ
මෙහි හරාත්මක අදහස වන්නේ,    Δ පරිපථයෙහි යාබද  මංසලයන්හී සම්බාධක ,  වෙතින්,   Y පරිපථයෙහි අග්‍රස්ථ මංසලක   සම්බාධකය ගණනය කිරීම සඳහා

භාවිතා කිරීම වන අතර, මෙහි  යනු  Δ පරිපථයෙහි සියළු සම්බාධක වෙති.මෙය විසින් පහත විශේෂිත සමීකරණ උපැයෙයි

Y -භාර සිට Δ -භාර තෙකලා පරිපථයක් දක්වා පරිණාමනය කිරීමට සඹිකරණ 
මෙහි හරාත්මක අදහස් වන්නේ, 

භාවිතයෙන්,  Δ පරිපථයෙහි    සම්බාධකයක් ගණනය කිරීම වන අතර, මෙහි  යනු  Y පරිපථයෙහි සියළු සම්බාධක යුගලයන්හී ගුණිතයන්හී එකතුව වන අතර   යනු   දාරයට ප්‍රතිවිරුද්ධව Y පරිපථයෙහි මංසලෙහි සම්බාධකය වෙයි. මේ අනුව, එක් එක් දාරයන් සඳහා සමීකරණ වන්නේ

පරිණාමනයෙහි පැවැත්ම සහ අනන්‍යතාව පිළිබඳ සාධනය 
විද්‍යුත් පරිපථයන්හී   අධිස්ථාපන ප්‍රමේයයෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින්, පරිණාමනයෙහි සාධ්‍යතාව පෙන්වා දිය හැක. වඩාත් සාකල්‍ය  කාරකා-දැලැස පරිණාමනයෙහි උපප්‍රමේයයක් වෙතින් ව්‍යුත්පන්න වූ වක් ලෙසින් නොවන, සරල සාධනයක්, පහත පරිදී සැපයිය හැක. තුල්‍යතාවය රඳාපවත්නේ, මංසල තුනට (,  සහ ) යෙදෙන කුමන හෝ බාහිර වෝල්ටීයතා (,  සහ  ) නිසා ගලනු ලබන ධාරාවන් (,  සහ  ),  Y සහ Δ පරිපථ වලට තථය වශයෙන් සමාන වන බව දැක්වෙන ප්‍රකාශය මත වන අතර, ප්‍රතිලෝම වශයෙන්ද සත්‍ය වෙයි.

සටහන්
සුළු -සංඥා ආකෘතිය

සුළු -සංඥා ආකෘතිය යනු  විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාවෙහි බහුල ලෙසින් භාවිතා වන්නාවූ විශ්ලේෂණ ශිල්ප ක්‍රමයක් වන අතර, එහිදී සිදු කෙරෙන්නේ  රේඛීය-නොවන උපකරණයන්ගේ  චර්යාව, ආසන්න වශයෙන්,  රේඛීය සමීකරණ අනුසාරයෙන් දැක්වීමයි. මෙම රේඛීයකරණය සිදු කෙරෙන්නේ, උපකරණයෙහි සධා නැඹුරුතා ලක්ෂ්‍යය (එනම්, සංඥාව නොයෙදෙන කල්හී පවතින වෝල්ටීයතා/ධාරා  මට්ටම්) අවටදී වන අතර, එම ලක්ෂ්‍යය වටා සුළු පිට පැනීම් වලදී මෙම සන්නිකර්ෂණය සත්‍ය විය හැකිය.

අභිප්‍රේරණය 

රේඩියෝ පරිග්‍රාහක, සන්නිවේදන, සහ සංඥා සැකසුම් පරිපථ ආදී,  බොහෝ විද්‍යුත් පරිපථ සාමාන්‍යයෙන් දරන්නේ, නියත (සධා) නැඹුරුතාවයක් මත වන සුළු කාල-විචල්‍ය (ප්‍රධා) සංඥා වෙති. මෙයින් ඇඟවෙන්නේ,  නැඹුරුතා ලක්ෂ්‍යය අසබඩ සිදුවන සාපේක්ෂ වශයෙන් කුඩා කැළඹීම් විශ්ලේෂණයට, පරිමිත අන්තර ක්‍රමයක්  භාවිතායෙන් සන්නිකර්ෂණයට සමීප ක්‍රමයක් භාවිතය සුදුසු බවයි. සමස්ත පාලන විචල්‍යයන්ට සාපේක්ෂව එම සමීකරණයෙහි ආංශික ව්‍යුත්පන්න ගැනීමෙන් 'රේඛීයකරණය' කළ හැකි සඹිකරණයක් වෙතින් ඕනෑම රේඛීය-නොවන උපකරණයක් ප්‍රමාණාත්මක ලෙසින් විස්තර කළ හැකිය. මෙම ආංශික ව්‍යුත්පන්න, භෞතික රාශීන් ( ධාරණාව, ප්‍රතිරෝධය සහ ප්‍රේරතාව වැනි), හා ආශ්‍රිත විය හැකි අතර ඒවා හා සම්බන්ධ පරිපථ රූප සටහනක් සූත්‍රණය කළ හැක.

  ඉලෙක්ට්‍රෝන නළ, ඩයෝඩ , ක්ෂේත්‍ර-ආචරණ ට්‍රාන්සිස්ටර (එෆ්ඊටී) සහ  ද්විධ්‍රැව ට්‍රාන්සිස්ටර සඳහා සුළු-සංඥා ආකෘති පවතින අතර, වඩාත් සංගණ්‍ය ලෙසින් දෙමුහුන්-පයි ආකෘතිය සහ බොහෝ  ද්වි-කවුළු ජාල පවතිති.

ආශ්‍රිත

ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ ආකෘතිකරණය
90 ඇන්ටයියපී

90 ඇන්ටයියපී යනු,  පිටත ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහ වළල්ලෙහි ද්වී ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෙකි.  1866, ඔක්තොම්බර් 1 දිනදී,   එය සොයා ගැනුනේ,  රොබට් ලූතර් විසිනි.

ආශ්‍රිත
2500 බුද්ධ ජයන්තිය

ගෞතම බුදුන්වහන්සේ පිරින්වන් පෑමේ 2500 වන ජයන්තිය 2500 බුද්ධ ජයන්තිය  නම් වේ. මෙය බු.ව. 2500දී උත්සවාකාරයෙන් සමරනලදී.
බු.ව. 2500
2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය

ගෞතම බුදුන්වහන්සේ බුද්ධත්වය ලැබීමේ 2600 වන ජයන්තිය 2600 සම්බුද්ධත්ව  ජයන්තිය නම් වේ. මෙය බු.ව. 2555දී උත්සවාකාරයෙන් සමරනලදී.

බු.ව. 2555
බෞද්ධ දිනදසුන

චන්ද්‍ර වර්ෂසූර්ය වර්ශ යන ක්‍රම දෙකෙහි සංකලන ක්‍රමයකි. ගෞතම බුද්ධ පරිනිර්වාණය ආරම්භය ලෙස සලකා මාස ගනිති  මෙය ඉතා පැරණි ක්‍රමයයි "" වෙසක් "" පුර පසලොස්වක් දින සිට බු.ව ගණනය කරණ අතර ...,ක්‍රිව 2023  වනවිට බු.ව 2566 කි.

සීහල දීප වැසියන්,දුරුතු ,නවම් ,මැදින් ,බක්, වෙසක්,පොසොන් ,ඇසල ,නිකිණි ,බිනර ,වප්, ඉල්, උදුවප්.,වශයෙන් මාස ගනිති ...

අතීත සීහල දීප වැසියා වර්ෂයක් වශයෙන් සැලකුවේ දින 360'   එය අංශක   360' කි.

දැනට පවතින 24 / 12 පැය ක්‍රමයට නොව 
එක් දිනකට පැය 60 ලෙස ගනිති ...
සිංහල පැය 2-2/1 ඉංග්‍රීසියෙන් 1 පැයකි.
 වර්ෂයක් ආරම්භ වන්නේ අප්‍රේල් (බක්) නව අවුරුදු උදාවෙනි....එවේලාවට අතීත සියලු ශ්‍රීලාංකිකයන් බෞද්ධ වතාවක් වල නියලෙති ...

මාස
චන්ද්‍ර මාස ක්‍රමයට අනුගතය.

 සාමාන්‍ය අවුරුද්දකට මාස 12කි
 අධික අවුරුද්දකට මාස 13කි

බුද්ධ වර්ෂ