Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
මුල් කාලීන ක‍්‍රිස්තියානි සංකේත

මූලික සංකේත

මුල් කාලීන ක‍්‍රිස්තියානි පල්ලිය විසින් මූලික සංකේත බහුල ලෙස භාවිත කරන ලදී. ජලය කිතුනුවන්ට විශේෂ සංකේතාත්මක වැදගත්කමක් දැරීය. බෞතීස්මයට අමතරව ජලය යනු පිරිසිදු කිරීම හෝ පාරිශුද්ධභාවය හඟවන්නක් විය. ගින්න, විශේෂයෙන්ම ඉටිපහන් දැල්ල, ශුද්ධාත්මය සහ ආලෝකය සංකේතවත් කළේය. මෙම සංකේත වල මූලයෝ බයිබලයෙන් පැමිණි ඒවාය. උදාහරණයක් ලෙස අග්නි ජිහ්ව යන්න පෙන්තකොස්ත ශුද්ධාත්මයන් වහන්සේව සංකේතවත් කරන අතර අනුගාමිකයෝ ආලෝකය පසුපස යන්නෝ ලෙස සැලකීම් හෝ දෙවියන් ගින්න අනුභව කරයි වැනි වදන් පෙළ හෙබ්‍රෙව් 12 හි හමුවේ.

මත්ස්‍යයා
Main article: Ichthys

මුල් කාලීන ක‍්‍රිස්තියානි සංකේත අතර මත්ස්‍යයා ට වැදගත් තැනක් හිමිවේ. සොහොන්කොත් වැනි ස්මාරක වල මුල් කාලීන ක‍්‍රිස්තියානියට සමීප වූ මත්ස්‍ය සලකුනු දැකිය හැක. දෙවන සියවසේ පළමුවන දශකයේ පමණ මත්ස්‍යයා ක‍්‍රිස්තියානි සංකේතයක් ලෙස භාවිත විය. මත්ස්‍යයා විසින් උත්ථානයෙන් පසු ගලීල මුහුදු වෙරළෙහි අනුගාමිකයෝ සත් දෙනාහට භෝජන පිණිස හාස්කමකින් පාන් සහ මසුන් ගුණනය වීම සංකේතවත් කරනු ලැබීයැයි සිතිය හැක. 

සොහොන් පින්තාරු මුල් කාලයේ සිටම කිතුනුවෝ තම උමං සොහොන් ජේසුස් වහන්සේ ගේ ශාන්තුවරයන්ගේ හා බයිබල් සිදුවීම් වල චිත‍්‍ර වලින් පින්තාරු කළෝය. උමං සොහොන් සියලූ කිතුනු කලාවන්ගේ තොටිල්ලයි. මුල් කිතුනුවන්ට ප‍්‍රතිමා හෝ රූප පිළිබඳ කිසිදු ප‍්‍රශ්නයක් නොතිබුණු බව සෑම කිතුනු පුරාවිද්‍යා සිසුවකුම පාහේ ප‍්‍රකාශ කරයි. පළමු සියවසේ සිට පැමිණෙන ප‍්‍රතිමා මේ මතය සනාථ කරයි පළමු සියවසේ දෙවන භාගයේ සිට මහා කොන්ස්ටැන්ටින් දක්වා වූ කාලයේ ඔවුන් සිය මලවුන් වලදමා භුගත කුටීර වල චාරිත‍්‍ර ඉටුකළෝ ය. කිතුනු සොහොන්බිම් පාම් ගස්, මොනරු, යහපත් එඬේරා ලෙස  හෝ ශාන්තුවර අතර හිඳගෙන සිටින යේසු තුමන් ගේ චිත‍්‍ර වලින් අලංකරනය කර තිබේ. ඇතැම් විට නව තෙස්තමේන්තුවේ සිදුවීම් ද මේ අතර දැකිය හැක. අනෙකුත් කිතුනු සංකේත අතර ශුද්ධාත්මයන් සංකේතවත් කරන පරෙවියා, කි‍්‍රස්තුස් වහන්සේ ගේ පරිත්‍යාගය සංකේතවත් කරන බිලිදීමට නියමිත කොටළුවා, වයින් සහ තවත් බොහෝ දැ ඇත. මේ සියල්ල නව තෙස්තමේන්තුවෙන් උකහා ගත් සංකේත වේ. 

කුරුසිය සහ කුරුසි සුරුවම
 
කුරුසි සුරුවම හෙවත් සිරුරක් රැඳි කුරුසිය මෙය ඇන්ග්ලිකන් වාදයේ ලූතර්වාදයේ හා රෝමානු කතෝලක සමයේ සංකේතයක් ලෙස භාවිත වුවද කුරුසය පමණක් භාවිත කරන ප්‍රොතෙස්තාන්තිකයන්ගෙන් වෙනස් වේ.

අද ලොව බහුලතම සංකේත වලින් එකක් වන කුරුසිය මුල් කාලයේ සිටම කිතුනුවෝ භාවිත කළෝය. තුන්වන සියවස අවසානයේ හෝ හතරවන සියවස මුල් භාගයේ පමණ මිනුෂියස් ෆිලික්ස් විසින් රචිත ඔක්ටේවියස් හි කිතුනු විරෝධී තර්ක වලින් මෙය සඳහන් වේ. එයට අනුව 211 ත් 216 ත් අතර මියගිය ඇලෙක්සැන්ඩි‍්‍රයායේ ක්ලෙමන්ට් කිසිදු චකිතයකින් හෝ බියකින් තොරව කුරුසිය හැඳින්වීමට දෙවියන්ගේ සංකේතය යන්න භාවිත කළ අතර එමගින් එය ජේසුස් වහන්සේ සමග එකල පවා සමීපව පැවති බව පැහැදිලි වේ.
යුදෙව් විශ්වකෝෂය මෙසේ සඳහන් කරයි.

"කිතුනු සංකේතය හෝ මුද්‍රාව ලෙස කුරුසිය භාවිතය දෙවන සියවස තරම් ඈතකදී ආරම්භ විය. එසේම නලලේ සහ උරසේ කුරුසය සනිටුහන් කර ගැනීම යක්ෂබලවේගයන්ට එරෙහි ආරක්ෂාවක් ලෙස සැළකුණි. දෙවන සියවස තරම් ඉහතදී පවා කුරුසිය වන්දනාමාන කිරීම සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ලැබූ දේවගැතිවරු පිලිබඳව මිනුෂියස් ෆිලික්ස් ගේ ඔක්ටේවියා හා ටේටුලියන් ගේ ඇපොලොජියා වැනි කෘති වල සඳහන් වේ

References 	

http://en.wikipedia.org/wiki/Christian_symbolism#Early_Christian_symbols
පැරණි ගිවිසුමේ ආඛ්යායන වල ඓතිහාසිකත්වය

පැරණි ගිවිසුමේ ආඛ්‍යාන වල ඓතිහාසිකත්වය අරභයා පැන නැගී ඇති විවාද කාණ්ඩ කිහිපයකට බෙදිය හැකිය.

·	එක් කණ්ඩායමක් ඔවුනගේ විචාරකයන් විසින් බයිබලික අවමවාදීන් ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. අවමවාදීන් පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ ඇති  ඕනෑම කොටසක් සම්බන්ධයෙන් දකින්නේ ඉතා සුළු ඓතිහාසික වැදගත්කමකි.

·	ගතානුගතික පැරණි තෙස්තමේන්තු විද්‍යාර්ථීන් හෙවත් ඔවුනගේ විචාරකයනට අනුව බයිබලික උපරි වාදීන්. මොවුන් සාමාන්‍යයෙන් පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ බොහෝ ආඛ්‍යාන වල ඓතිහාසිකත්වය පාපොච්රණ තත්ව තුල විශ්වාස කරයි. කෙසේ වුවද කෙනත් කිචන් වැනි ඇතැම් ඊජිප්තුවේදියෝ පවසන්නේ එවැනි විශ්වාස ඉන් පරිබාහිර අවකාශය තුල වලංගු නොවන බවයි.

·	අනෙකුත් විද්‍යාර්ථීහු මෙම අන්ත දෙක අතර සිටිති. ඔවුන් ඊශ‍්‍රායලයේ පසුකාලීන ඉතිහාසය හා රාජතන්ත‍්‍රය පිළිබඳ පැහැදිලි සාක්ෂි දුටුවද නික්මයාම හා විජයග‍්‍රහණය පිළිබඳ සැක පළ කරති.

අමෙරිකානු විශ්ව විද්‍යාල වල බොහෝ විද්‍යාර්ථීහු බයිබලික අවම වාදය හා උපරිවාදය අතර සිටින්නෝ ය. 
ඇතැම් සමකාලීන පුරාවිද්‍යාඥයෝ පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ දෙබෙදුම් ඉතිහාසය පිළි නොගනිති. විශේෂයෙන් ම ෆින්කෙල්ස්ටයින් හා නීල් අෂර් සිල්බර්මන් ජනප‍්‍රිය බයිබලික ප‍්‍රවෘත්ති අදාල ප‍්‍රදේශ වල පුරාවිද්‍යාව හා සමපාත නොවන බව සඳහන් ජනප‍්‍රිය කෘතීන් රචනා කළෝ ය. ඉන් වෙනස්ව 2003 දී කෙනත් ඒ කිචන් ඔන් ද රිලයබිලිටි ඔෆ්  ඕල්ඞ් ටෙස්ටමන්ට් නමින් පිටු 662 ක කෘතියක් රචනා කළ අතර එය පුරාම බයිබලයේ විශ්වාසනීයත්වය පිළිබඳව සඳහන් වුණි. 

ඇතැම් පුරාවිද්‍යාඥයෝ බයිබලික කාරණා ඒ පිළිබඳ සාක්ෂි නොමැති කම නිසා බැහැර කළයුතු යැයි පැවසුව ද ඔවුනගේ විරුද්ධපාර්ශ්විකයන් පවසන්නේ එය වර්තමාන පුරාවිද්‍යාවෙන් ඔප්පු කළ නොහැකි සියල්ල බැහැර කළ යුතුයැයි යන 19 වන සියවසේ න්‍යාය කරා නැවත ගමන් කිරීමක් බවය. එම ක‍්‍රම වේදය තුලින් අසිරියාව වැනි ප‍්‍රධාන රාජධානිවල පවා පැවැත්ම ප‍්‍රශ්න කෙරුණි.
පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ මුල් පොත් පහ රචනා වී ඇත්තේ එම සිදුවීම් වලින් බොහෝ කලකට පසු බැවින් එම කොටස් වල රචනා බොහෝ දුරට ප‍්‍රබන්ධ විය හැකියැයි වෙල්හුසෙන් ප‍්‍රකාශ කරයි. නමුත් මීට විරුද්ධ වන්නෝ ප‍්‍රකාශ කරන්නේ අද දක්නට ඇති බොහෝ ඓතිහාසික මූලාශ‍්‍ර එලෙස සිදුවීමෙන් බොහෝ කලකට පසු ලියැවූ ඒවා බවයි. උදාහරණයක් ලෙස සීසර් විසින් රචිත ගෝල් යුද්ධය පිළිබඳ විවරණය (කමෙන්ටි‍්‍රස් ඔෆ් ද ගෝලික් වෝ) හි අද දක්නට ඇති පැරණිතම පිටපත 9 වන සියවසට පමණ අයත් වන අතර එය සීසර් ගේ මුල් කෘතියෙන් වසර දහසක් ආපසු ගමන් කිරීමකි.

වඩා වැදගත් වනුයේ සිදුවීම් සිදුවූ වර්ෂය හා ඒවා මුලින්ම ලේඛණගත වූ වර්ෂය වියහැක. පොත් වල ඇති අභ්‍යන්තර සාධක හෙලි කරන්නේ හීබෲ රජුන් විසින් සිදුවීම් සිදුවූ වහාම ලේඛණගත කිරීමට සැලැස්මක් යොදා තිබූ බව සහ රාජාවලියේ කතුවරන්ට එම ලේඛණ පරිශීලනයේ ඍජු අවස්ථාවක් තිබූ බවයි. නමුත් ඊට පෙර සිදුවූ නික්මයාම හා විජයග‍්‍රහනය වැනි ග‍්‍රන්ථ සියවස් ගණනක් වාචිකව පැවත විත් පසුව ලේඛණගත වූ ලෙස සැලකිය හැකි බැවින් සත්‍ය සිදුවීමෙන් බොහෝ දුරට වෙනස් වන්නට ඇතැයි සිතිය හැක.
උම්බර්තෝ එකෝ වෙල්හුසෙන් ගේ න්‍යාය ට විරුද්ධව කල්පිතයක් වාර්තා කලේ ය.

අදාල කාලසීමාවලට අයත් බොහෝ පුරාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් බයිබලික වාර්තා ස්ථිර කරයි.

References 	 

http://en.wikipedia.org/wiki/Old_Testament#Historicity_of_the_Old_Testament_narratives
හෛම ජීව විද්‍යාව ක‍්‍රයෝ ජීව විද්‍යාව

හෛම ජීව විද්‍යාව ක‍්‍රයෝ ජීව විද්‍යාව
හෛම ජීව විද්‍යාව හෙවත් ක‍්‍රයෝ ජීව විද්‍යාව යනු අඩු උෂ්නත්ව ජීවීන් ට බලපාන අකාරය පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරන්නා වූ ජීව විද්‍යා ශාකාවයි. ක‍්‍රයෝ යන වචනය ග‍්‍රීක භාෂාවෙන් සීතල යන අරුත දනවයි. එනම් ක‍්‍රයෝ ජීව විද්‍යාව යනු අඩු උෂ්නත්ව වල ජීවීන් පිළිබඳ විද්‍යාව ලෙස සැළකිය හැක. ප‍්‍රායෝගිකව ක‍්‍රයෝජීව විද්‍යාව සාමාන්‍ය උෂ්නත්වයට වඩා අඩු උෂ්නත්ව වලදී සජීව පදාර්ථයේ හෝ පද්ධතිවල හැසිරීම පිළිබඳව අධ්‍යනය කරයි. මෙම පදාර්ථ හෝ පද්ධති අතරට ප්‍රෝටීන ෙසෙල, පටක, අවයව හෝ සම්පූර්ණ ජීවීන් ද අයත් වේ. 
අර්ථ දැක්වීම්
ක‍්‍රයෝ ජීව විද්‍යාව හෛම ජීව විද්‍යාව
අඩු උෂ්නත්ව වල ජීවී ස්වභාවය පිළබඳ අධ්‍යනය.
ශීත ජනක විද්‍යාව - ක‍්‍රයෝජෙනික්ස්
ඉතා අඩු උෂ්නත්ව වලදී සිදුකල හැකි නිෂ්පාදන හා භාවිතා පිළිබඳ වූ ඉංජිනේරු හා භෞතික විද්‍යා ශාකාව. බොහෝ විට එක සමාන ලෙස වටහා ගත්තද මෙය හා ක‍්‍රයෝනික්ස් අතර සම්බන්ධයක් නැත.
ක‍්‍රයෝනික්ස් 
දරුණු තත්වයේ සිටින මිනිසුන් හෝ සතුන් අනාගතයේ දී ප‍්‍රත්‍යානයනය සඳහා අඩු උෂ්නත්ව වල සංරක්ෂණය කිරීම මෙසේ හැඳින්වේ. මෙය ක‍්‍රයෝ ජීව විද්‍යාවේ ප‍්‍රධාන අංගයක් බවට පත්වී නැත. මෙය අතිශයින් කාල්පනික අනාගත තාක්ෂණයක් මත රැඳී පවතීම මෙයට හේතුවයි.
 ක‍්‍රයෝ ජීව විද්‍යාවේ ප‍්‍රධාන අධ්‍යයනාංග
ක‍්‍රයෝ ජීව විද්‍යාවේ ප‍්‍රධාන අධ්‍යයනාංග අවම වශයෙන් 6 හඳුනා ගත හැක.

1. ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ශාක අපෘෂ්ටවංශීන් හා සතුන් ගේ ශීත අනුවර්තන හා ශිශිර තරණය පිළිබඳ අධ්‍යයනය.

2. සතුන්ගේ හා මිනිසුන් ගේ පටක ජන්මානු සහ කළල වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක අවශ්‍යතා සඳහා හෛම සංරක්ෂණයට (ශීත සංරක්ෂණයට) ලක්කර කල්තබා ගැනීම. මේ සඳහා අධිශීතකරණයේ දී හා අයිස් දිය වීමේදී සෛල ආරක්ෂා කිරීම ට රසායනික ද්‍රව්‍ය යෙදීම අවශ්‍ය වේ.

3. අවයව බද්ධය සඳහා අවයව අඩු උෂ්නත්ව යටතේ පරිරක්ෂණය කිරීම.

4. ඖෂධ ශීත වියළීම. 

5. හෛම සැත්කම් ක‍්‍රයෝ සැත්කම් රෝගී පටක අධිශීත වායු හෝ ද්‍රව ආශ‍්‍රයෙන් විනාශ කරන ආක‍්‍රමණශීලී පිවිසුමකි.

6. සුපිරි ශීතකරණ භෞතික විද්‍යාව ශීතකරණයේ දී හා උනුසුම් වීමේ දී සිදුවන තාප හුවමාරු වීමේ යාන්ත‍්‍රික ඉංජිනේරු ක‍්‍රියාවලිය.

References 

http://en.wikipedia.org/wiki/Cryobiology
ජීව විද්‍යාව
කීර්ති ශ්‍රී මේඝ

කීර්ති ශ්‍රී මේඝ (_?- 1140) යනු මධ්‍යතන ලංකාවේ දක්ෂිණ දේශයේ රජෙකි. 1 වැනි විජයබාහු රජුගේ බෑනාය. ඔහු තම සහෝදරයන් දෙදෙනා සමග ශ්‍රී ලංකාවේ කිරුල අත්පත් කර ගැනීමට 1110 වර්ෂයේදී උත්සාහ කළද 1 වැනි වික්‍රමබාහු විසින් පරාජය කරන ලදී. ඉන් පසු ඔහු දිවයිනේ දකුණු පෙදෙසට පලා ගියේය. ඔහු මුලින් තම සහෝදරයා වූ ශ්‍රි වල්ලභ සමග එම පෙදෙස පාලනය කළේය. ඔහු පසුව දක්ඛිණ දේශයේ රජු බවට පත් වූයේ තම වැඩි මහල් සහෝදරයා වූ මානාභරණගේ  මරණයෙන් පසුවයි.

ඔහු පසු කාළයේ අනාගත ශ්‍රී ලංකාවේ මහා පරාක්‍රමබාහු නමින් රජකමට පත්වූ ඔහුගේ බෑනා ඔහුගේ දරු තනතුරේ ලා ඇති දැඩි කළේය.

පසු බිම
1110 දී 1 වැනි විජයබාහු රජුගේ මරණයෙන් පසු ඔහුගේ සහෝදරයා වූ ජයබාහු රජකමට පත් වුනේ විජයබාහුගේ වුවමනාව පරිදිය. රජයේ උසස් තනතුරු දැරූ ඇමතිවරු ද විජයබාහුගේ සොහොයුරාගේ පුතා වූ මානාභරණට උප රජ පදවිය දිය යුතු යැයි ප්‍රකාශ කළහ. (ඊලඟට රජු බවට පත් විය යුත්තේ ඔහුය) 1 වැනි විජයබාහුගේ පුතා වූ වික්‍රමබාහු මේ නිසා කෝපයට පත් විය. ඔහුගේ අදහස වී තිබුනේද සිහසුන උරුම කර ගැනීමයි. 

වික්‍රමබාහුගේ අදහස තේරුම් ගත් මානාභරණ සහ ජයබාහු ඔහු ඝාතනය කිරීම සඳහා පිටත් වූහ. මානාභරණගේ සහෝදරයා වූ කීර්ති ශ්‍රී මේඝ ද ඔවුනට ඵකතු වී වික්‍රමබාහුට ඵරෙහිව සටන් කළහ. වික්‍රමබාහු ඵකළ රුහුණු ප්‍රදේශයේ ප්‍රාදේශීය පාලකයා විය. ගණනින් වැඩි වුවද වික්‍රමබාහු සටන් කිහිපයකින් පසු රාජකීය හමුදාව පරාජය කළේය. ඉන් පසු ඔහු හමුදා මූලස්ථානය පොළොන්නරුවෙන් ඉවත් කර අගනුවර අත්පත් කරගෙන රජරට රජු බවට පත් විය.

සිහසුනට පත්වීම
පරාජය වීමෙන් පසු මානාභරණ සහ ඔහුගේ සහෝදරයා රටේ ඉතිරි පෙදෙස් බෙදා ගත්හ. මානාභරණ දක්ඛිණ දේශයේ රජු විය. කිත්ති සිරි මේඝ දොළොස් දහස් ‍රටෙහි රජු විය. දොළොස් දහස් රටට රුහුණු ප්‍රාදේශීය රාජ්‍යයේ වලවේ ග‍‍ගේ බටහිර කොටස් අයිති විය. ඔවුන්ගේ තුන් වැනි සහෝදරයා වූ සිරි වල්ලභ 'අටදහස් රට' නම් රුහුණේ ඉතිරි කොටස් පාලනය කළේය.

අවුරුද්දකට පසු සහෝදරයෝ තිදෙනා රජරට ආක්‍රමණය කොට වික්‍රමබාහු බලයෙන් පහ කිරීමට උත්සාහ කළහ. මේ බව ආරංචි වූ වික්‍රමබාහු තම සේනා කැටුව ඉදිරියට ගොස් සටන් කොට ජය ලැබුවේය. ඉන් පසු සහෝදරයෝ වික්‍රමබාහුට එරෙහිව සංවිධානය වී කරන සටන් නැවැත්වූහ.

පසුව ගත වූ අවුරුදු
තම පුතා වූ පරාක්‍රමබාහු ඉපදීමෙන් නොබෝ කලකට පසු මානාභරණ 1025 දී පමණ මිය ගියේය. ඔහුගේ මරණයෙන් පසු දක්ඛිණ දේශයේ පාලන බලය ලබා ගත් අතර සිරි වල්ලභ මුලු රුහුණේම බලය සියතට ගත්තේය. වික්‍රමබාහු 1131 දී මිය ගියේය. ඉන් පසු ඔහුගේ පුතා වූ දෙවැනි ගජබාහු රජකමට පත් විය. රජරට නව රජු අත්දැකීම් වලින් තොර වූ අයෙකු වීමේ වාසිය ලබා ගැනීමට සිතූ සහෝදරයින් දෙදෙනා ඔහු රජ වූ වහාම පහර දුන්හ. එහෙත් ඔවුහු පරාජය වූහ. ඉන් පසු දෙදෙනාගෙන් එක් කෙනෙකුවත් නැවත රජරට ආක්‍රමණය කළේ නැත.

කිත්තිසිරි මේඝට ඔහුටම දාව උපන් දරුවෙකු නොවීය. එහෙයින් ඔහු තම බෑනා වූ පරාක්‍රමබාහු දරු තනතුරේ ලා ඇති දැඩි කළේය. පරාක්‍රමබාහුට අවුරුදු 15 ක් පමණ වයස වන විට  දෙදෙනා අතර හබ ඇති විය. පරාක්‍රමබාහු  ගජබාහුගේ රජ මාළිගය කරා ගියේ තම මාමාගේ කැමැත්තට විරුද්ධ වෙමිනි. කිත්තිසිරි මේඝ රජුගේ මරණයට පෙර ඔහු නැවතත් දක්ඛිණ දේශයට පැමිණි ඔහු කිත්සිරි මේඝ ගෙන් පසු දක්ඛිණ දේශයේ රජු විය. 

1090 සිට 1185 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ පාලකයෝ

රාජධානිය
		1090 - 1100 -  1110  -  1120  -  1130  -  1140  1150  -  1160  -  1170  -  1180

රජරට                          වික්‍රමබාහු  1                                  ගජබාහු    II

දක්ඛිණදේශ                විජයබාහු 1     මානාභරණ   -   කිත්තිසිරි මේඝ  -  පරාක්‍රමබාහු  1

රුහුණ                    ශ්‍රී වල්ලභ සහ කිත්තිසිරි මේඝ          ශ්‍රී වල්ලභ              මානාභරණ
                            

ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
රේඩියෝ තරංග

රේඩියෝ තරංග යනු ව්ද්‍යුත් චුම්බක වර්ණාවලියේ රේඩියෝ  සංඛ්‍යාත කොටසෙහි පවතින තරංග විශේෂයකි. ස්කොට්ලන්ත ජාතික භෞතික විද්‍යාඥයකු හා ගණිතඥයකු වූ "ජේම්ස් ක්ලාක් මැක්ස්වෙල්" විසින් වර්ෂ 1865 දී රේඩියෝ තරංග ඇති  බවට ගණිතමය ක්‍රමයක් මගින් සෛධාන්තිකව සනාත කරන ලදී. රේඩියෝ තරංග, විද්‍යුත් චුම්බක තරංග ලෙසට අවකාශයේ ගමන් කරන බවටද ඔහු සමීකරණ කිහිපයක් මගින් පෙරයීම් කලේය.

සොයා ගැනීම සහ ‍යොදා ගැනීම 
වර්ෂ 1887දී ජර්මානු ජාතික භෞතික විද්‍යාඥයකු සමීකරණ ප්‍රායෝගිකව සහතික කරන ලදී.රේඩියෝ තරංග රැහන් රහිත තොරතුරු සන්නිවේදනයේදී භාවිත කිරීම සඳහා එතන් පටන් විවිධ නිපැයුම් බිහිවිය. එවැනි නිපයුම්හි ලා "නිකොලා ටෙස්ලා"(ඔස්ට්‍රියානු) සහ "ගැලීලියෝ මාර්කෝනි"(ඉතාලියානු) පුරෝගාමී වූහ.

රේඩියෝ  සංඛ්‍යාත කොටස 
ව්ද්‍යුත් චුම්බක වර්ණාවලියට අයත් රේඩියෝ තරංග, සංඛ්‍යාතය පදනම් කරගෙන පහත දැක්වෙන පරිදි "සංඛ්‍යාත වර්ණාවලි සටහනක" සංඛ්‍යාත ඛණ්ඩ වලට බෙදා දැක්විය හැක.

විද්‍යාව
භෞතික විද්‍යාව
විද්‍eයුත් චුම්බක තරංග
සරල රේඛාව

රේඛාව හෝ සරල රේඛාව යන සංකල්පය පුරාතන ගණිතඥයින් විසින් හඳුන්වාදුන්නේ සැලකිය නොහැකි තරම් කුඩා පළලක් හා ගැඹුරක් සහිත නොඇද (එනම්, වක්‍රතාවයක් නොමැති) වස්තූන් නිරූපණය කිරීමටය. 

ජ්‍යාමිතිය
බ්‍රිතාන්‍යයන් හා උඩරැටියන්-පසුබිම

පසුබිම - බ්‍රිතාන්‍යයන් හා උඩරැටියන්

නෙදර්ලන්තයේ බලය ප්‍රංශයට නතු වීමෙන් කලබලයට පත්වු බ්‍රිතාන්‍ය , යුධමය වශයෙන් ඉතා වැදගත් වරායක් වුද , ලන්දේසීන්ට අයත්ව තිබු ත්‍රිකුණාමලය වරාය අත්පත් කරගත් හ.   එමෙන්ම මඩකලපුව , ගාල්ල හා යාපනය මෙන්ම ලංකවේ මුහුදුබඩ  පහත් බිම්ද එසේ අත්පත් කර ගත්හ. මුලු ශ්‍රී ලංකවේම පාලනය තමන් නතු කර ගැනීම දක්වා බලය ව්‍යාප්ත කළ යුතු යයි කල්පනා කළ ඔවුහු රාජකාරිය සහ කුල ක්‍රමය වැනි සමාජයේ ස්ථාපිතව තිබු අංගද වෙනස් කළහ. මෙම ක්‍රියාවලිය මහනුවර රාජධානිය හා ඔවුන් අතර තිබු අවුල් තත්වය තවදුරටත් වර්ධනය වීමට බලපෑවේය.

ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍ය කදුකරය නායක්කාර් රජුන් ගේ පාලනය යටතේ ස්වාධීනව පැවතියේය. කන්ද උඩරට රාජධානිය සමග ගිවිසුමක් අත්සන් කිරීමට ඉන් පෙර ගන්නා ලද උත්සාහයන් ප්‍රතික්ෂේප විය. සිංහල රදළවරු  නිරන්තයෙන් රජුට එරෙහිව කුමන්ත්‍රණය කිරීමත් , යටි උගුල් ඇටවීමත් හේතුවෙන් උඩරට රාජධානියේ සුරක්ෂිතභාවය අස්ථාවර විය. ඒ වන විට බ්‍රිතාන්‍ය පාලන ‍ප්‍රදේශයට පලා ගොස් සිටි රාජාධිරාජසිංහ රජුගේ මස්සිනා වු මුත්තුසාමි රාජ්‍ය බලය උදුරා ගැනීමට කරන උත්සාහයට මුහුණ පෑමටද රජුට සිදුවිය. මෙම මුත්තුසාමි 1800 වර්ෂයේ මුල බ්‍රිතාන්‍ය ය‍ටත් ප්‍රදේශයට ගොස් උඩරට රජුට එරෙහිව කටයුතු කරමින් සිටියේය.

අලුතෙන් බදවා ගත් ඉන්දියානු භටයන්ද සමග 6000ක් පමණ බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා ඇණියද , අධිරාජ්‍ය හමුදාව තව දුරටත් මුහුදු බලයේ තනි අයිතිය භුක්ති වින්දාහ.

එම කරුණ  එසේ සිදුවන විට මහනුවර රාජධානිය දුෂ්කර ගිරි දුර්ග මධ්‍යයේ පිහිටා තිබීමේ වාසිය එම රාජධානියට හිමි විය. එසේම ශත වර්ෂ හතරම මුළුල්ලේ යටත් විජිත වාදීන්ට යටත් නොවී සිටීමේ අත්දැකීම්ද තිබුණේය.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Kandian_Wars#Background_-_the_British_and_the_Kandyans
විමානවත්ථු

විමානවත්ථු යනු ථේරවාද බුදු ධහමෙහි ත්‍රිපිටකයේ සූත්‍ර පිටකයට අතුලත්කොට ඇති පශ්චාත් සූත්‍ර ග්‍රන්ථ කොටස් සහිත ඛුද්දක නිකායෙහි එන හයවැනි ග්‍රන්ථය වේ. බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ ඇති දිව්‍ය ලෝක පිළිබඳ සවිස්තරව සඳහන්ව ඇත්තේ මෙම විමානවත්ථු තුල වේ. පද්‍ය ආකාරයෙන් රචිත මෙය කෙටි කථාංග 85කින් සමන්විත කාව්‍ය සංග්‍රහයකි. එහි එන කථාංග එකිනෙක සමග බොහෝ දුරට සමාන වන අතර එම එක් එක් කථාංගයන් මගින් දැක්වෙන පුද්ගලයෙකුගේ ජීවිතය සහ ඔහුගේ කුසල ක්‍රියාවන් හේතුවෙන් දිව්‍යමය සම්පත්තීන් ලබා ගත් ආකාරය පිළිබඳව මෙහිලා විස්තර කෙරේ.

පරිවර්ථනයන්

 "Stories of the mansions", tr Jean Kennedy, in Minor Anthologies of the Pali Canon, volume IV, 1st edn, 1942
 "Stories of the mansions", tr I. B. Horner, in Minor Anthologies IV, 2nd edn, 1974, Pali Text Society, Bristol
 In Vimana Stories, tr Peter Masefield, 1989, Pali Text Society, Bristol; translation of the commentary, with the verses embedded; the PTS's preferred translation

මේවාද බලන්න
 පේතවත්ථු

බාහිර සබැඳි
විමාන වත්ථු පාළි
Jataka bibliography
The Vimanavatthu

පාලි
ඛුද්දක නිකාය
නයිසීන් ඇදහිල්ල

නයිසීන් ඇදහිල්ල (ලතින්: ) යනු ක්‍රිස්තියානි ජනවන්දනාවෙහි බොහෝ පුළුල් ලෙසින් භාවිතා වන ඇදහිල්ල හෝ විශ්වාසය ප්‍රකාශකිරීම  (ග්‍රීක: ) වෙයි. එහී මුල් ආකාරය යෝජනා ස්ථීර කරගනු ලැබුවේ වසර 325 දී   නයිසියා නගරයේදී රැස්වූ පළමු  කතෝලික ධර්ම මන්ත්‍රණ සභාවෙහිදී  බව අනුව යමින්  මෙය නයිසීන් ()  ලෙසින් හැඳින්වේ. 

ස්වර්ගයේද පෘථිවියේද පෙනෙන නොපෙනෙන සියල්ලේ ද මැවුම්කාර වූ සියලූ බල ඇති පියවූ, එකම දෙවියන්වහන්සේ අදහමි. 

දෙවියන්වහන්සේගේ ඒකජාතක පුත්‍ර වූ, සියලූ ලෝකයන් මැවීමට පළමුවෙන්, ස්වකීය පියාණන්ට දා වූ, දෙවියන්ගෙන් වන දෙවි වූ, ආලෝකයෙන් වන ආලෝකය වූ, සැබෑ දෙවියන්ගෙන් වන සැබෑ දෙවි වූ, නොමවන ලදුව ජනිත කරන ලද්දා වූ, පියාණන් හා එකම ස්වභාවය ඇත්තාවූ, මවන ලද සියල්ලට කර්තෘ වූ, එකම ස්වාමි වූ, ජේසුස් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ අදහමි. 

උන්වහන්සේ, මනුෂ්‍ය වූ අප හා අපේ ගැළවීම උදෙසා, ස්වර්ගයෙන් බැස, ශුද්ධාත්මයාණන් කරණකොටගෙන, මරියා නම් කන්‍යාවගෙන් මිනිසත් බව රැගෙන, මනුෂ්‍යාව, අප උදෙසා, පොන්තියුස් පිලාත් යටතේ, කුරුසියෙහි ඇණ ගසනු ලැබ, වධ විඳ, තැන්පත් කරනු ලැබ, තුන්වෙනි දින ශුද්ධ ලියවිලි ප්‍රකාරයට නැවත නැගිට, ස්වර්ගයට නැගී, පියාණන්ගේ දකුණු භාගයෙහි වැඩහිඳින බව ද, උන්වහන්සේ, ජීවත් වන්නන් හා මළවුන් විනිශ්චය කරන පිණිස, මහිමයෙන් යුක්තව, නැවත එන බව ද උන්වහන්සේගේ රාජ්‍යය, කෙළවර නොවන බව ද අදහමි. 

පියාණන් හා පුත්‍රයාණන් කෙරෙන් නික්මෙන්නා වූ, පියාණන් හා පුත්‍රයාණන් සමග නමස්කාරය හා මහිමය ලබන්නා වූ, ප්‍රොපේතවරුන් කරණකොටගෙන කථා කළාවූ ස්වාමි වූ ජීවනදායකයාණන් වූ ශුද්ධාත්මයාණන්වහන්සේ ද අදහමි. 

කතෝලික අපොස්තලික එකම සභාව, පවත්නා බව අදහමි.

පව් කමාව පිණිස, එකම බව්තිස්මය ද පිළිගනිමි. 

මළවුන්ගෙන් නැඟිටීම ද, පරලොව ජීවනය ද, බලා සිටිමි. 

ආමෙන්.

ආශ්‍රිත
කෘෂි කාර්මික කටයුතු වලදි - ආරක්ෂාව සහ සෞඛ්‍ය

කෘෂි කාර්මික කටයුතු වලදි - ආරක්ෂාව සහ සෞඛ්‍ය

2001 ජුනි කැන්සාස් හි හැස්කල් පෙදෙසේ කේන්ද්‍රීය වාරි ක්‍රමයක් තිබෙන වෘත්තාකාර වගා බිමක චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයක් - හොඳින් වැඩුනු වගාවන් කොළ පාටින් පෙනේ. සෝගම් වැඩෙන්නේ ඉරිගු වලට වඩා සෙමිනි. එබැවින් ඒවා කුඩා මෙන්ම සුදු මැලි පාටින් පෙනේ. තිරිඟු දීප්තිමත් රන් පැහැයෙනි. ඒ ජුනි මාසයේ අස්වැන්න නෙලීමට නියමිත හෙයිනි. ගුරු පාටින් පෙනෙන බිම් කොටස මෑතදි සීසාන ලද පෙදෙසයි. 

එක්සත් ජනපදය
	
කෘෂිකර්මාන්තය ඇතුලත් වන්නේ බොහෝ උපද්‍රව සහිත කර්මාන්තයක් ලෙසිනි. ගොවීහු නිතර මරණීය හෝ මරණීය නොවන උපද්‍රව වලටද පෙනහලු ආබාධ, ශබ්දය නිසා හටගන්නා කර්ණ ආබාධ, සමේ රෝග සහ භාවිතා කරන කෘෂි රසායන හේතුවෙන් ඇති වන පිළිකා තත්වයන්ටද ගොදුරු වෙති. එසේම කෘෂි කර්මාන්තය යනු ගොවීන් මෙන්ම පවුලේ අයද තුවාල අසනීප සහ මරණ වලට ලක්වීමේ නැඹුරුවක් ඇති කර්මාන්තයකි.
·	සාමාන්‍යයෙන් වර්ෂයකදි ඇමරිකාවේ ගොවිබිම් වල වැඩෙහි යෙදෙන්නන්ගෙන් 516 ක් මිය යති. (1992 – 2005) මෙම මරණ වලින් 101 කට හේතු වී ඇත්තේ ට්‍රැක්ටර් පෙරලීමයි.
·	සැම දිනකම ගොවිබිම් වල වැඩෙහි යෙදෙන්නන්ගෙන් 243 දෙනෙකුට තුවාල ඇති වීම නිසා වැඩ කිරීමට නොහැකි තත්වයට පත් වෙති. මෙයින් 5% ක් ජීවිත කාලයටම බලපාන අනතුරු වේ.

තරුණ කම්කරුවන්
	
කෘෂි කර්මාන්තය යනු තරුණයින්ට ඉතා අනතුරු ගෙන දෙන කර්මාන්තයකි. 1992 සහ 2000 අතර කාලය තුල වැඩ කිරිමේදි අනතුරට පත් තරුණයින්ගේ සංඛ්‍යාව 42% කි. අනිකුත් කර්මාන්ත මෙන් නොව කෘෂි කර්මාන්තයේදි මෙසේ අනතුරට පත් වන තරුණයින්ගෙන් භාගයක් දෙනා අවුරුදු 15 ට අඩු අය වෙති. 
	
වයස 15 – 17 කාණ්ඩ වල තරුණයින්ගෙන් කෘෂි කර්මාන්තයේ නියැලෙන තරුණයින්ට ඇති වන මරණීය තුවාල වෙනත් ක්ෂේත්‍රයන්ට වඩා සිව් ගුණයකින් වැඩිය. කෘෂි කර්මාන්තයේදි තරුණයින්ට යන්ත්‍ර සූත්‍ර වැනි අනතුරු විය හැකි උපකරණ සමගද, සීමිත ප්‍රදේශ වලද, උස් ස්ථාන වලද, සතුන් සමගද, වැඩ කිරීමට සිදු වේ.
·	2004 වර්ෂයේදි අවුරුදු 20 ට අඩු ළමයින් සහ තරුණයින් මිලියන 1.26 ක් ගොවිබිම් වල ජීවත් වූ අතර එයින් 699,000 ක් ඒවායේ වැඩ කළහ. ගොවිපල වල ජීවත් වන තරුණයින්ට අමතරව තවත් අතිරේක 337,000 ක් ළමයි සහ තරුණයින් 2004 වර්ෂයේදි එක්සත් ජනපදය විසින් කුලියට ගෙන තිබුනි.
·	1990 – 1996 කාලය තුල ගොවිපලවල් වල සිදු වූ ළමා මරණ සංඛ්‍යාවේ සාමාන්‍යය 103 කි. මෙයින් 40% ක ප්‍රමාණයක් මිය ගොස් ඇත්තේ ගොවිපලේ වැඩ කරමින් සිටියදීය. 
·	2004 දී ළමයින් සහ තරුණයින් 27,600 ක් ගොවි බිම් වලදි තුවාල ලබා ඇත. මෙයින් 8,100 ක් දෙනා තුවාල ලබා ඇත්තේ වැඩ කරමින් සිටියදීය.

‍

‍

References 	

http://en.wikipedia.org/wiki/Agriculture#Agriculture_safety_and_health
භූ පුරා විද්‍යාව

භූ පුරා විද්‍යාව යනු භූ විද්‍යාවේ සහ අනෙකුත් භූමිය හා සම්බන්ධව විද්‍යාවන්ගේ ක්‍රමවේද සහ විෂය දැනුම පුරා විද්‍යාත්මක දැනුම සහ චින්තනයට අදාල මාතෘකාවන් අධ්‍යයනය කිරීමට යොදා ගන්නා ලබන පුරා විද්‍යාවේ උප ක්ෂේත්‍රයකි. 

භූ පුරා විද්‍යාඥයන් පුරා විද්‍යාත්මක වැදගත්කමක් ඇති ස්ථාන වෙත බලපෑම් සිදු කරනු ලබන ස්වභාවික භෞතික ක්‍රියාවලීන් වන භූ රූප විද්‍යාත්මක වෙනස් වීම, භූ විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලීන් ඔස්සේ එවැනි ස්ථාන නිර්මාණය වීම සහ වැළලී ගිය පුරා විද්‍යාත්මක ස්ථාන සහ මානව කෘතීන් මත වැළලී යාමෙන් පසු ඇතිවන ආචරණයන් යනාදිය අධ්‍යයනය කරනු ලැබේ. 

භූ පුරා විද්‍යාඥයන් නිරන්තරයෙන්ම පස් සාම්පල සහ අවසාධිතයන් අධ්‍යයනය කරනු ලබන එමෙන්ම අනෙකුත් භූ විද්‍යාත්මක සංකල්පයන් ද නිතර භාවිතා කරමින් මේ ‍ඔස්සේ ඔවුහු පුරා විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයන් වෙත තම දායකත්වය දක්වයි.

භූ පුරාවිද්‍යාවේ දී යොදාගන්නා තාක්ෂණික ක්‍රම

සිරස් නියැදීම

සිරස් නියැදීම යනු ඛණ්ඩකින් ලබාගන්නා ලද නියැදියක් මඟින් මෙම කොටසේ ස්ථර වශයෙන් පවතින ද්‍රව්‍ය අධ්‍යයනය හා විශ්ලේෂණයයි. පටු වානේ බඳුන් තදින් පස තුළට බැස්සවීමෙන් නියැදි එක්රැස් කරගත හැකි අතර, බඳුන් එකකට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය නම් ඒවා බෑවුම් ආකාරයට සකස් කරගන්නා අතර, විද්‍යාගාරයේදී සම්පුර්ණ‍ පැතිකඩ ගොඩනගා ගැනීමට  හැකියාව ලැබේ.

ජ්වලනි හානි පරීක්ෂණය
පසේ කාබනික ද්‍රව්‍ය පරීක්ෂා කිරීමට යොදාගනී. යම් ස්ථානයකින් කුමන හෝ ක්‍රමයක් යටතේ රැස්කරගන්නා නියැදිවල  ස්කන්ධ මැනීමෙන් අනතුරුව අධිතාප පෝරනුවක ඒවා තබයි. එවිට කාබනික ද්‍රව්‍ය පිළිස්සීමකට ලක්වේ. හොඳින් පිළිස්සුනු නියැදියේ ස්කන්ධය ඉන්පසුව කිරන අතර, අඩුවු ස්කන්ධ ප්‍රමාණය යම් ගැඹුරකදී පසේ පවතින කාබනික ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණයයි. මෙම ප්‍රතිඵල මඟින් වැළලුණු පාංශු කොටස් හඳුනාගැනීමට හැකිවේ. ස්ථර‍ මට්ටමේ පවතින පාංශු කොටස් පසේ ස්වභාවික මිනුමකි. ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ ඉතා පැරණි බිම් වල මෙවැනි මිනුම් අපහසු නිසා මෙම ක්‍රමය ඵලදායි වන්නේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික ලක්ෂණ හා පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි පැවතීමට අවස්ථාව ඇති බිම් වලට පමණි. ස්ථර වශයෙන් පවතින කොටස් වල එක් එක් ස්ථරයේ කාබනික ද්‍රව්‍ය මට්ටම් සසඳා බැලෙන අතර එහි එකවර සිදුවන නැග්ම වැළලී ඇති පෘෂ්ඨයන් පිළිබඳව බලවත් සාක්ෂියකි.

මූලාශ්‍ර

පුරා විද්‍යාව
පුරා විද්‍යාව-රෙකියෝලොජි

රෙකියෝලොජි යනු භූ ලක්ෂණ ඇගයීම, මතුපිට පරීක්ෂා කිරීම, ආකාශ නිරීක්ෂණ, පතුරු මිනුම්, බලකොටු අනුරේඛණය හා පරිසර මිනුම් වැනි ආක්‍රමණික නොවන අධ්‍යයන කාණ්ඩයකට වු පුරාවිද්‍යාත්මක වදනකි. 

රෙකියෝලොජි තාක්ෂණික ආකාරයෙන් මෙන්ම තාක්ෂනික නොවන ආකාරයෙන්ද සිදු කරනු ලැබේ. න්‍යායිකව එය යුධ භූමි පුරාවිද්‍යාවට ව්‍යවහාර වන අතර වඩා පුළුල්ව විශේෂයෙන් යුධ කටයුතු වල ඇතුළත් ඕනෑම ප්‍රදේශයක් සදහා ව්‍යවහාර‍ වෙයි. තාක්ෂණික ආකාරය පදනම් වී ඇත්තේ මෙවලම් හා ගැටුම් වලින් ඇති වු පතුරු මතුපිටින් සොයා ගැනීම මත හා ඡායාරූප හා අනෙකුත් කඩදාසි සාක්ෂි සංසන්දනය කිරීම මතය. තාක්ෂණික නොවන ආකාරය අදහස් මත ධාවනය වන්නකි. එහිදි  යුධෝපාය සම්බන්ධ අදහස් පදනම් වන්නේ ප්‍රශ්නයට බඳුන්වන ඉතිහාස කාලපරිච්ඡේදය අතර තුරදි යුධමය හැසිරීම් වල සිද්ධාන්ත හා අත්දැකීම් මතය. 

රෙකියුලොජි යනු සසන්භාවි ආක්‍රමණික සාම්පල ගත කිරීම නැවැත්වීමට සේවයෙහි යොදවා ඇති ක්‍රමයකි. පසුව සදහන් කරන ලද්දට යුධමය පුරා විද්‍යාවේ අඩු සාර්ථක සීඝ්‍රතාවයක් ඇති අතර එය බොහෝ දෙනා පිළිගෙන ඇත්තේ සසම්භාවි සාම්පල කරණය මගින් නොවුමනා ආපදා ඇති කළ හැකි බවයි. 

ඊට සම්බන්ධ විෂය පථ වන්නේ යුධමය පුරා විද්‍යාව, යුධබිම් පුරා විද්‍යාව, ආකාශ ඡායාරූප ශිල්පය හා චුම්භක මාන හෝ ප්‍රතිරෝධතා පරීක්ෂාව 

මෙම වදන ගැන සදහනක් මෙම ලිපිය තැපැල් කළ සමාගමේ වෙබ් අඩවිය හැරෙන්නට වෙනත් කිසිදු ප්‍රකාශනයක හෝ පරිශීලන ද්‍රව්‍යයක අඩංගුව නැත. මෙය නිහීන වාණිජමය සැබැදුමක් ලෙස පෙනෙයි. Institut fur Vor – und fruhaeschichtliche Archaologie der Universitat Bonn ආයතනයේ පරීෂීලක අංශයේ ලයිස්තු ගත කළ හැකියට. නූතන යුධමය පුරා විද්‍යා කටයුත්තක් ගැන කිසිදු වාර්තාවක් නොපවතියි.

References 	
http://en.wikipedia.org/wiki/Recceology

පුරා විද්‍යාව
ණ
සාරස විද්‍යාව

මිරිදිය ජලය හා එහි කාබනික දිවිය අධ්‍යයනය කිරීමේ ශාස්ත්‍රය. මෙය ජල විද්‍යාවහි ශාඛාවක් වන අතර ගොඩදිය (ගලා යන, ගලා නොයන, නැවුම් හා ලවණ ජලය) ජලයේ ජීව විද්‍යාත්මක, කායික, රසායනිත භූ විද්‍යාත්මක ජල විද්‍යාත්මක පැති කඩ සලකයි. මෙයින් ස්වභාවික හා මිනිසා විසින් නිෂ්පාදිත වැව්, පොකුනු, ගංඟා, ඇල දොල තෙත් බිම් වගුරු බිම් පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරයි. මෙය ජල ජීව විද්‍යාවට සමීප සම්බන්ධකම් කියති. (ජල ජීව විද්‍යාවෙන් භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, භූ විද්‍යාව හා භූ ගෝල විද්‍යාව පරිසර විද්‍යාවෙහි ප්‍රශ්නවලට බලපාන ආකාරය අධ්‍යයනය කරයි.

ජල විද්‍යාව
භෞතික විද්‍යාව
ආකියා

Archaea  is a one of the domain.it has archibacteria kingdom.methanogens,Halophiles ,methanococos are some of archibacterian

මූලාශ්‍ර

Further reading

External links 

General
 Introduction to the Archaea, ecology, systematics and morphology
 Oceans of Archaea - E.F. DeLong, ASM News, 2003

Classification
 NCBI taxonomy page on Archaea
 Genera of the domain Archaea - list of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature
 Tree of Life illustration showing how Archaea relates to other lifeforms
 Shotgun sequencing finds nanoorganisms - discovery of the ARMAN group of archaea

Genomics
 Browse any completed archaeal genome at UCSC
 Comparative Analysis of Archaeal Genomes (at DOE's IMG system)

ජීවය
බැක්ටීරියා
බැක්ටීරියා විද්‍යාව
අධිරාජධානි
මංජුල වෙඩිවර්ධන



කෘතීන්

කාව්‍ය
 නිරුත්තර සමාධිය (1997) ෂේන් මැකෙල්වි සමඟ
 පිළිහුඩුවී (2002) ගොඩගේ සාහිත්‍ය සම්මානය

නවකතා
 බත්තලංගුණ්ඩුව

කෙටිකතා
 මේරි නම් වූ මරියා (2000) වාරණයට ලක් වී ඇත
 යාළුවන්ගෙයි මගෙයි කතා

කෙටි නාට්‍ය නිෂ්පාදන
 සඳ එළිය ගිනි අරන් (1997) යෞවන සම්මාන
 මැන්ටල් කතාවක් (1998)

සිනමා තිර නාටක
 ජීවිතය අන් තැනක

ටෙලි නාට්‍ය පිටපත්
 දෙසැම්බරයේ දවසක් (2005) ඒකාංගික
 ඒ සොඳුරු තාරුකාව (2005) ඒකාංගික
 සමනලුන්ට වෙඩි තියන්න (2005) ප්‍රාසාංගික
 පිහාටු සහ මල් (2006) ඒකාංගික
 සිල්පරයක ස්නේහය (2006) ඒකාංගික
 වීදියක් සහ ඉන් ඔබ්බට (2006) ඒකංගික

ළමා කතා
 සඳමල්ගේ කතා

සිංහල ලේඛකයින්