Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
ආණමඩුව තෝනිගල සෙල් ලිපිය

ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයට අයත් ආණමඩුව පිහිටි තෝනිගල සෙල් ලිපිය මෙරට දිගම සෙල්ලිපිය ලෙස සැළකේ. එය පුත්තලම-කුරුණෑගල මාර්ගයේ, පුත්තලම සිට කිලෝ මීටර 24 ක් පමණ දුරින් පිහිටා තිබේ.

ජනප්‍රවාද
ආණමඩුව තෝනිගල ප්‍රදේශය වටා විජය හා කුවේණි සම්බන්ධ ජනප්‍රවාදයක් වේ. විජය සහ කුවේණි සිය දරුවන්ද සමඟ අවසාන කාල පරිච්ඡේදයේ ආණමඩුව ප්‍රදේශයේ වාසය කළ බව තෝනිගල සෙල්ලපිය හා පරමාකන්ද රජ මහා විහාරයේ වූ සෙල් ලිපිය සාක්ෂි දරයි. විජය හා කුවේණිගේ නෑදෑයින් අතර හටගත් සටනින් ජයගත් විජය රජු පසුව කුවේණිය හැර දමා යන අවස්ථාවෙදී, ඔහු පසුපස ලුහුබැඳ ගිය කුවේණියට නවතින ලෙස දන්වා විජය රජතුමා විසින් අණ ඉරක් ගලේ ඇද ගිය බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ. එතැන් සිට කුවේණිය ලතෝනි දුන් බවත්, එම ස්ථානය ලතෝනිගල වශයෙන් හැදින්වූ බවත්, පසුව තෝනිගල වූ බවත් එහි වැඩිදුරටත් සඳහන් වේ.

තෝනිගල ගිරි ලිපිය 1
මෙම ගිරි ලිපිය, ක්‍රි. ව. 1වන සියවසේ ගාමිණී අභය රජ සමයට අයත් වේ. පූර්ව බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයන්ගෙන් හා පුරාණ සිංහල භාෂාවෙන් නිර්මිත වේ.

අන්තර්ගතය
ප්‍රමුඛ අභයගේ පුත් ප්‍රමුඛ තිස්සගේ වැව අවගිරික-තිස්ස-පබ්බත විහාරයේ පැමිණි නොපැමිණි සිව් දිග භික්ෂූන් වහන්සේලාට ප්‍රධානය කර ඇත. ගාමිණී අභය රජ විසින් අවනගරක සහ තව්රිකියනගරක යන ස්ථාන දෙකද එම විහාරයට නියම කරන ලදී. ප්‍රමුඛ අභයගේ පුත් තිස්ස විසින් මෙම දීමනා පැමිණි නොපැමිණි සිව්දිග සංඝයාට නියම කරවන ලද බැව් සදහන්ය.

තෝනිගල ගිරි ලිපිය 2

මෙම ගිරි ලිපියද, ක්‍රි. ව. 1වන සියවසේ ගාමිණී අභය රජ සමයට අයත් වේ. පූර්ව බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයන්ගෙන් හා පුරාණ සිංහල භාෂාවෙන් නිර්මිත වේ.

අන්තර්ගතය
ප්‍රමුඛ (ප්‍රධාන) අභයගේ පුත් වූ තිස්ස විසින් මෙම වැවද, ගාමිණී අභය රජ විසින් අවනගරක හා තව්කිරිය යන ස්ථාන දෙකද, අවගිරික තිස්ස පබ්බත විහාරයෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙත පූජා කල බව මෙම ශිලා ලිපියෙහි දැක්වේ.

මේවාද බලන්න
තෝනිගල සෙල් ලිපිය, වව්නියාව

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ ශිලා ලිපි
පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
වවුනියාව තෝනිගල සෙල් ලිපිය

ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ වව්නියාව දිස්ත්‍රික්කයට අයත් තෝනිගල සෙල් ලිපිය වවුනියාව-හොරොව්පොතාන මාර්ගයේ තිලක්කුලම ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.

ක්‍රි.ව. හතරවන සියවසට අයත් මෙම තෝනිගල සෙල් ලිපිය මගින් එකල ලක්‌දිව පැවති දේශපාලනික, සාමාජයීය, ආගමික හා ආර්ථික තොරතුරු පිළිබද කරුණු රැසක් අනාවරණය කරනු ලබන අතර එය බැංකු ක්‍රමය හා බදු අය කරගැනීම සම්බන්ධයෙන් වූ ලොව පැරැණිම ලියැවිල්ල ලෙසද සැලකේ.

අන්තර්ගතය
දේව නැමැත්තකු විසින් ධාන්‍ය බැංකුවක් හා එහි ‍පොලියෙන් පන්සලක් නඩත්තු කිරීම සම්බන්ධව ක්‍රියාත්මක වූ ආකාරය පිළිබද කියැවෙන ලිඛිත තොරතුරු මෙහි සඳහන් වේ.

මේවාද බලන්න
තෝනිගල සෙල් ලිපිය, ආණමඩුව

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ ශිලා ලිපි
වවුනියාව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
රජගල පුරාවිද්‍යා භූමිය

රජගල, හෝ රජගලතැන්න/රාස්සගල යනු ඝන වනාන්තරයකින් වැසී ගිය මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 1038 (316 මීටර) පමණ උස්වූ, ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ ,උහන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ පිහිටි අයිතිහාසික වශයෙන් ඉතා වැදගත් වූ පෞරාණික නටඹුන් සහිත කඳු වැටියක් වේ. පැරණි නටඹුන් 600කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සහ අක්කර 1080ක් පමණ පුරා විහිදී ගිය මෙම පුරාවිද්‍යා භූමිය අනුරාධපුරය මිහින්තලා පුරාවිද්‍යා භූමියට පමණක් දෙවන වන බැව් පැවසේ.

පිහිටීම 
අම්පාර,මහඔය මහා මාර්ගයේ අම්පාර සිට කිලෝ මීටර 24ක් පමණ දුරින් පිහිටි රජගලතැන්න ප්‍රදේශයේ මෙම පුදබිම පිහිටා තිබේ.

ඉතිහාසය

මෙම ස්ථානයෙහි මුල් ඉතිහාසය නිශ්චිත නොවූවත්, ක්‍රි.පූ. 1 වන සියවසට අයත් ශිලා ලිපි හමුවීම නිසා එම සමයේ පමණ සිට මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලා වැඩවසන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. කෙසේ නමුදු, මෙහි ඉතිහාසය මෙරට බුදු දහමේ පූර්ව අවධියට විහිදෙන බැව් ශිලා ලිපියකින් ප්‍රකාශ වේ. එයට අනූව ලංකාද්වීපයට බුදු දහම රැගෙන පැමිණි මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ රජගලතැන්න විහාරයට වැඩි බව සඳහන් වේ. මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ පිළිබඳ සඳහන් ශිලා ලිපි ද්විත්වයක් මෙරට සොයාගෙන තිබෙන අතර ඉන් එකක් රජගල පුරාවිද්‍යා භූමියෙන්ද; අනෙක මිහින්තලය පුදබිමෙන්ද සොයා ගෙන තිබේ.  පැරණි සාධක අනූව මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේගේ සහ උන්වහන්සේ සමග පැමිණි ඉට්‌ටිය තෙරුන්ගේ භෂ්මාවශේෂ මෙහි වූ සෑයක තැන්පත් කර ඇති බැව් පැවසෙයි.

"රාස්සගල" නාමය 

පුරාවිද්‍යාඥයින් පවසන පරිදි, රාක්ෂයන්ට වැදුම් පිදුම් කල රාක්ෂ ගෝත්‍රිකයින් මේ ප්‍රදේශයේ ජීවත්ව සිටි නිසා මෙම කන්දට රාස්සගල යන නාමය යෙදෙන්නට ඇතැයි පැවසේ.

රජගල විහාරය 
දුටුගැමුණු රජතුමාගේ සහෝදර සද්ධාතිස්ස රජගේ පුත් ලජ්ජිතිස්ස රජතුමා (ක්‍රි. පූ. 119-109) විසින් මෙම විහාරය ආරම්භ කල බව මහාවංශය සාක්ෂි දරයි. ලජ්ජ්තිස්ස රජු විසින් කරවූ ශිලා ලිපි කිහිපයක් රජගලින් හමුවී ඇත. මීට අමතරව අනුරාධපුර යුගයේ සිටි කුටකණ්ණ තිස්ස රජු, භාතික තිස්ස රජු, මහසෙන් රජු, බුද්ධදාස රජු සහ දප්පුල රජු වැනි රජවරුන්ගේ සමයන්හී මෙම ස්ථානය වැඩිදියුණු කරවා තිබේ.

පැරණි නම්
අනුරාධපුර යුගයේදී මෙම ස්ථානය ගිරිකුම්බිල විහාරය, අරියාකර විහාරය, අරිත්තරා වෙහෙර  වැනි නම් වලින් හඳුන්වා ඇත. දීපවංශය, මහාවංශය, සහස්සවත්තුප්කරණය, අට්ඨකථා, රසවාහිනිය, සද්ධර්මලංකාරය වැනි ග්‍රන්ථ වල මෙම ස්ථානය පිළිබඳ තොරතුරු සඳහන් වේ.

නටඹුන්

රජගල පුරාවිද්‍යා භූමියෙහි කාල වකවානු ගණනාවකට අයිති ශිලා ලිපි සමූහයක් දැකගත හැකිවේ. ඒ අතර කටාරම් ලිපි හා ගිරි ලිපි වේ. ඉන් වඩාත්ම අවධානයට ලක්වන පුරාවිද්‍යාත්මක සාධකය වන්නේ මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ පිළිබඳව සඳහන් වන ශිලා ලේඛනය වේ. එමගින් මහින්දාගමනය සම්බන්ධ වංශකථාව තවදුරටත් සනාථ කරනු ලබයි.

රජගල පිහිටි අනෙකුත් නටබුන් අතර අඩක් වැඩ නිමකළ හිටි බුද්ධ ප්‍රථිමාව, දිය පිහිල්ල හා ඊට සම්බන්ධ සුවිසල් ශිලාමය පාත්‍රා, පුන්කලස දෝතින් රැගෙන සිටින ආකාරය දැක්වෙන මුරගල හා නාග රාජු හා රාජිනිය දැක්වෙන මුරගල ආදිය දැකගත හැකි වේ.

මීට අමතරව ශිලාමය පාත්‍රා සහිත ස්ථානයට ඉහලින් ගල් පුවරු යොදා ඉදි කළ පැරණි උළුවස්ස සහිත ගල් ලෙන ඉදිකොට තිබේ. එසේම කාලය අනිෂ්චිත ප්‍රාථමික ගුහා සිතුවම් සමූහයක් සහ අනුරාධපුර යුගයට අයත් යැයි සැලකෙන බිතු සිතුවම් කොටස් කිහිපයක් සහිත චිත්‍ර ලෙනක්ද මේ පුදබිමේ දැකගත හැකිවේ.

රජගල ලෙන් ලිපිය
ක්‍රි. පූ. 2-1 සියවසට අයත් මෙම ලෙන් ලිපිය පූර්ව බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයන්ගෙන් හා පුරාණ සිංහල භාෂාවෙන් යුක්ත වේ. මෙහි අන්තර්ගතයෙහි, දෙවියන්ට ප්‍රිය වූ ගාමිණී තිස්ස මහ රජුගේ පුත් තිස්ස කුමාරයාගේ භාර්යාව වූ උපාසිකා ශාමිකාගේ ලෙන, ලෙස දක්වා ඇත.

ගැලරිය

ආශ්‍රිත

අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්

ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික්ක 5ක ප්‍රධාන උණුදිය උල්පත් 10ක් වර්ථමානය වන විට හඳුනාගෙන තිබේ.

අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය
වහව උණුදිය උල්පත්
මහඔය උණුදිය ලිං
කපුරැල්ල උණුදිය උල්පත්
ජයන්තිවැව උණුදිය උල්පත
මුතුගල්වෙල උණුදිය උල්පත

අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය
අඩම්පනේ උණුදිය උල්පත්

ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කය
ගෝමරන්කඩවල උණුදිය උල්පත්
කන්නියා උණුදිය ලිං

පොලොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කය
නෙළුම්වැව උණුදිය උල්පත්

හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය
මදුනාගල උණුදිය ලිං

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්
කපුරැල්ල උණුදිය උල්පත්

කපුරැල්ල උණුදිය උල්පත ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත් අතුරින් උෂ්ණත්වය වැඩිම උණුදිය උල්පත ලෙස සැළකේ. උල්පත මගින් මුදාහරින ජලයෙහි උෂ්ණත්වය 55-56°C අතර විචලනය වේ.

පිහිටීම
චෙන්කලඩි-පදියතලාව මාර්ගයේ මහඔය 69 හන්දියෙන් හැරී, කපුරැල්ල උණුදිය උල්පත් වෙත පිවිසිය හැකි වේ.

මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්
ජයන්තිවැව උණුදිය උල්පත

ජයන්තිවැව උණුදිය උල්පත ශ්‍රී ලංකාවේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ කිවුලේගම, පල්ලන් ඔය මාර්ගයේ ජයන්තිවැව ආසන්නයේ පිහිටා තිබේ. උල්පත මගින් මුදාහරින ජලයෙහි උෂ්ණත්වය 34.1°C පමණ වේ.

පිහිටීම
සියඹලාණ්ඩුව-අම්පාර මාර්ගයේ වඩිනාගල හරහා මෙම ජයන්තිවැව උණුදිය උල්පත වෙත පිවිසිය හැකි වේ.

මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්
මදුනාගල උණුදිය ලිං

මදුනාගල උණුදිය ලිං හෝ මහපැලැස්ස උණුදිය ලිං ශ්‍රී ලංකාවේ හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ මදුනාගල ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ. උල්පත මගින් මුදාහරින ජලයෙහි උෂ්ණත්වය 44-46°C අතර විචලනය වේ.

මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්
නෙළුම්වැව උණුදිය උල්පත්

නෙළුම්වැව උණුදිය උල්පත්  ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබේ. උල්පත මගින් මුදාහරින ජලයෙහි උෂ්ණත්වය 45°C ක් පමණ වේ.

මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්
මුතුගල්වෙල උණුදිය උල්පත

මුතුගල්වෙල උණුදිය උල්පත හෝ ගුරුකුඹුර උණුදිය උල්පත ශ්‍රී ලංකාවේ මහඔය-මහියංගනය මාර්ගය ආසන්නයේ මාදුරු ඔය ජාතික වනෝද්‍යානය තුල පිහිටා තිබේ.

මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්
මහඔය උණුදිය ලිං

මහඔය උණුදිය ලිං ශ්‍රී ලංකාවේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ මහඔය නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 2ක් පමණ ඇතුලට වන්නට පිහිටා තිබේ. වෙනස් උෂ්ණත්වයන්ගෙන් සමන්විත වූ උණුදිය ලිං 7කින් යුක්ත මෙහි වැඩිම උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් 55ක් පමණ වේ.

මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්
ගෝමරන්කඩවල උණුදිය උල්පත්

ගෝමරන්කඩවල උණුදිය උල්පත් හෝ රන්කිහිරය/උල්පොත උණුදිය උල්පත් ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති උණුදිය උල්පත් 2ක් වේ. එහි උෂ්ණත්වය ආසන්න වශයෙන් සෙල්සියස් 42 ක් පමණ වේ. රන්ගිරි උල්පොත බෞද්ධ විහාරයද මෙම ප්‍රදේශය ආසන්නයේ පිහිටා තිබේ.

පිහිටීම
ත්‍රිකුණාමලය-හොරොව්පතාන මාර්ගයේ කින්නියා පන්කුලම පසුකර කම්ඹකෝට්ටේ ඔස්සේ මෙම උණුදිය උල්පත් වෙත පිවිසිය හැකි වේ.

මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්
කන්නියා උණුදිය ලිං

කන්නියා උණුදිය ලිං ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති උණුදිය ලිං 7ක් වේ. උල්පත මගින් මුදාහරින ජලයෙහි උෂ්ණත්වය 42°C ක් පමණ වේ.

ඉතිහාසය
අතීතයේදී මෙම ස්ථානයෙහි පැරණි බෞද්ධ විහාරයක් තිබූ බවට සාධක පවතියි. ඇතුළුවන ස්ථානයෙහි බෞද්ධ ආරාමයක නටඹුන් දැකගත හැකි වන අතර මෙම උණුදිය උල්පත් එම බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයෙහි කොටසක් හා එකල භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් පරිහරණය කරනු ලැබ තිබෙන බැව්ද පැවසෙයි. එසේම බෞද්ධ ගොඩනැගිලි වල ශේෂ වූ නටඹුන් රැසක් මේ ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව විසිර පවතින අතර, ඉන් බොහොමයක් එල්ටීටීඊ යුධ සමයේදී විනාශයට පත්ව ඇති ආකාරයක් දැකගත හැකි වේ.

එල්ටීටීඊ ත්‍රස්තවාදීන් විසින් මෙම ප්‍රදේශ පාලනය කල සමයේදී, මෙම ස්ථානය හා තිබූ බෞද්ධ සම්බන්ධය යටපත්ව තිබූ අතර එකල මෙම ස්ථානය අසල වූ හින්දු මාරි අම්මාන් කෝවිල විසින් පාලනය කරන ලදී. නමුත් පසුකාලීනව මෙම ස්ථානය පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව යටතට පවරා ගැනුණු අතර එමගින් මෙම ස්ථානය හා සම්බන්ධ පුරාවිද්‍යාත්මක ඉතිහාසය මතුකරගන්නා ලදී. පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවට අනූව කන්නියා උණු වතුර ලිං, වෙල්ගම් වෙහෙර බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයෙහි කොටසක් සේ සැළකේ.

මෙම ස්ථානය සමග රාවණා රජු සම්බන්ධ හින්දු ජනප්‍රවාදයන්ද පවතියි.

මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්
ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
වහව උණුදිය උල්පත්

වහව උණුදිය උල්පත් ශ්‍රී ලංකාවේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පදියතලාව පිහිටා ඇත. එහි උණුදිය උල්පත් 18ක් පමණ තැනින් තැන විසිර පවතී. උල්පත මගින් මුදාහරින ජලයෙහි උෂ්ණත්වය 42-45°C අතර විචලනය වේ.

මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ උණුදිය උල්පත්
සෝනක්ෂි සින්හා

සෝනක්ෂි සින්හා (උපත් 1987 ජූනි 2) ඉන්දියානු නිළියක හා rapper වේ.

ආශ්‍රිත  

1987 උපත්
සිනමාව
ඉන්දියානු සිනමාව
ඉන්දියාව
නිවත්තක චේතිය මහා විද්‍යාලය

නිවත්තක චෙිතිය මහා විද්‍යාලය ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටා ඇති පාසලකි. එය අනුරාධපුර නගරයේ පැරණිතම පාසල් අතරින් එකකි. නිවත්තක චෙිතිය මහා විද්‍යාලය 1AB ගනයේ පාසලක් වන අතර වර්තමානයේ ද්වීතීක යන අංශයෙන් පමණක් අධ්‍යාපන කටයුතු පැවැත්වේ.

අතීතය

ආරම්භය
පූජ්‍ය බුස්සේ ධම්ම රකඛිත හිමිගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ක්‍රි.ව. 1934 වර්ෂයේ මැයි මස පළමුවෙනි දින නිවත්තක චෙිතිය මහා විද්‍යාලය ආරම්භ කරන ලදි. ආරම්භයේදී එය හඳුන්වනු ලැබුවේ බෞද්ධ පාසලක් ලෙසින් වුවද අද වන විට මෙම පාසල මිශ්‍ර පාසලක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වේ.  ළමුන් 6 දෙනෙකුගෙන් යුතුව අනුරාධපුර නිවත්තක චෙිතිය බෞද්ධ මධ්‍යස්ථාන භූමියේ මෙම පාසල ප්‍රථමයෙන් ආරම්භ කරන ලදි. පළමු නිල විදුහල්පතිතුමන් වූයේ අශෝක ජයරත්න මැතිඳුන්ය. අශෝක ජයරත්න මැතිඳුන්ගේ සමයේ ගුරු මණ්ඩලයේ ගුරුවරුන් 5ක් සේවය කර ඇත.

නාමය
අරහත් මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ අනුරාධපුරයට වැඩම කල කාලයේ උන්වහන්සේ නිර්වාණ සමාපත්තියට සමවැදී විවේක සුවයෙන් සිටි ස්ථානයක් ලෙස මෙම ස්ථානය කට වහරෙහි හැදින්වේ. එම නිසා මෙම ස්ථානයට නිවත්තක චෙිතිය යන නාමය යෙදුණු බව විශ්වාස කරයි.

නිවත්තක චෙිතිය මහා විද්‍යාලයේ අද දවස 

අක්කර 6ක පමන භූමි භාගයක් පුරා පැතිර ඇති පාසලේ 1 වසරේ සිට 13 වසර දක්වා පංති පැවැති අතර වර්තමානය වන විට එය 6 වසරේ සිට 13 වසර දක්වා පමනක් පවත්වනු ලබයි. සිසුන් 4010ක ශිෂ්‍යය ධාරිතාවයකට 2015 වසර තුල මෙම විද්‍යාලය අධ්‍යයනය ලබා දී ඇත. සිප් සතර ලබා දීම සඳහා S.M.කුසුම් තිලක් විදුහල්පතිතුමන්ගේ වර්තමාන ප්‍රධානත්වය යටතේ 140ක අදුරු මඩුල්ලක් සිටිති.

සමිති සහ සංගම් 
බෞද්ධ සංගමය
ශිෂ්‍ය නායක සංගමය
බාලදක්ෂ සමාජය
තොරතුරු තාක්ෂණ සමාජය
පරිසර සංගමය
මහජන බැංකුව
ශිෂ්‍ය භට බලකාය
බාලදක්ෂ
සෞඛ්‍යධාන

නිවාස 

පාසලේ නිවාසාන්තර තරග වලදී ශිෂ්‍යයන් නිවාස 4කට බෙදනු ඇත:
පැරකුම්
පාට -  රතු
තිස්ස
පාට -  තද කොල
ගැමුණු
පාට -  කහ
විජය
පාට -  නාවික නිල්

පුරාණ සිංහලේ රජවරුන්ගේ නම් වලින් නිවාස නම් කර ඇත. නිවාසාන්තර මලල ක්‍රීඩා උත්සවය සෑම වසර 4කටම වතාවක් පැවැත්වේ.

විදුහල්පතිවරු
මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ව්‍යවසායික පරික්‍ෂා මණ්ඩල්

ව්‍යාපම් ලෙස කෙටියෙන් හැඳින්වෙන මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ව්‍යවසායික පරික්‍ෂා මණ්ඩල් යනු ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්ත ආණ්ඩුවට අයත් වෘත්තීමය විභාග මණ්ඩලයයි.

මධ්‍ය ප්‍රදේශ්
ඉඟිණිමිටිය ජලාශය

ඉඟිණිමිටිය ජලාශය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ ඉඟිණිමිටිය ප්‍රදේශයේ ඉදි කොට තිබෙන ජලාශයක් වේ. එය පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ විශාලතම ජලාශය ලෙස සැළකේ. දඹුලු කඳු පන්තියෙන් හට ගන්නා මී ඔය කිලෝ මීටර 4.88 ක පමණ දුරකදී  හරස් කිරීමෙන් ජලාශය ඉදි කොට තිබේ.

මේවාද බලන්න 
 ශ්‍රී ලංකාවේ ජල වේලි

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ ජලාශ
පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කය
තුඩුගල ඇල්ල

තුඩුගල ඇල්ල ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ තුඩුගල ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ. උස ප්‍රමාණය අනූව මෙම දියඇල්ල මෙරට 268වන උසම දියඇල්ල ලෙස සැළකේ.

මේවාද බලන්න 
 ශ්‍රී ලංකාවේ දියඇලි

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි
ඉඟිණිමිටිය

ඉඟිණිමිටිය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පලාතේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ප්‍රදේශයකි.

ආශ්‍රිත ලිපි 
 ඉඟිණිමිටිය ජලාශය
කවටයාමුණ

කවටයාමුණ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ  මධ්‍යම පළාතේ මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ මාතලේ නගරයේ සිට උතුරු දෙසට වන්නට පිහිටි  ප්‍රදේශයකි. කවටයා නැමති බලසම්පන්න මිනිසා විසින් ඉදිකළ අමුණ පිහිටි නිසා මෙම ගම්මානය කවටයාමුණ නම් වී පවතියි. ඓතිහාසික කවටයාමුණ රජමහා විහාරය මෙම ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත.

ආශ්‍රිත ලිපි 
 කවටයාමුණ රජමහා විහාරය

මූලාශ්‍ර 
 www.lakehouse.lk
හත්ථිකුච්චි විහාරය

හත්ථිකුච්චි විහාරය (රාජාංගනය නටඹුන්) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාත කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි එෙෙතිහාසික බෞද්ධ පුදබිමක් වේ. මෙම විහාරය අනුරාධපුර – පාදෙණිය මාර්ගයෙහි මහගල්කඩවල සිට කිලෝ මීටර් 3.5 දුරින් පිහිටා තිබේ.

ඉතිහාසය
වර්ථමානයේ මෙම විහාරය ක්‍රි. ව. 251-253 අතර සමයේ රජකම් කල සිරිසඟබෝ රජතුමා තම හිස දන්දුන් ස්ථානය ලෙස ප්‍රචලිත වේ. සිරිසඟබෝ සිදුවීමට අදාල බොහොමයක් නිවැරදි පුරාවිද්‍යා සාධක මෙම එෙෙතිහාසික ස්ථානයෙන් හමුවීම ඊට හේතුව සේ සැළකේ. කෙසේ නමුදු අතීත ලේඛනගත ලියවිල්ලක් මගින්, මෙම විහාරය හා සිරිසඟබෝ සිදුවීම අතර සම්බන්ධයක් මෙතෙක් හෙළිනොකිරීම හේතුවෙන්, ගම්පහ පිහිටි අත්තනගල්ල රජ මහා විහාරය තවමත් සිරිසඟබෝ රජ තම හිස දන්දුන් ස්ථානය ලෙස පිළිගැනේ.

සිරිසඟබෝ සිද්ධියට සම්බන්ධ සාධක
අනුරාධපුරයේ සිය රජකම අත්හල සිරිසඟබෝ රජතුමා දහවල් හෝරාව පසුවී අනුරාධපුර ඉස්සරමණ විහාරයෙන් දකුණු දිශාවට පිටත්ව ගොස් රාත්‍රිය වන විට, ඔහු පැමිණ සිටි ස්ථානයේදී භාවනානුයෝගීව සිටි බව වංශකථා වල සඳහන් වේ. අනුරාධපුර නගරයේ සිට දකුණු දිශාවට වන්නට සැතපුම් 13 ක් පමණ ඈතින් පිහිටි මෙම විහාරයට පාගමනක් ඔස්සේ හෝරාවක පමණ කාලයකින් සේන්දු විය හැකිවේ. 
පසුව බත්මුලක් රැගත් අනුරාධපුරයේ සිට නික්ම පැමිණි දුගියා, හෝරාවක පමණ ගමනකින් පසු සිය ආහාර ගැනීමට ලගාවූ පර්වත මුදුනකදී භාවනානුයෝගීව සිටි සිරිසගබෝ රජු හමුවී තිබේ. බත්මුලක් රැගෙන පා ගමණින් පැමිණි දුගියාට ගම්පහ අත්තනගල්ල ප්‍රදේශයට පැමිණීමට ඇති සම්භාවිතාව අවම යැයි පිළිගැනේ.
සිරිසඟබෝ රජුගේ හිස දුගියා විසින් ගෝඨාභය රජුට ගෙනවිත් දුන් පසු, ගෝඨාභය රජු විසින් සිරිසඟබෝ රජු හිස දන් දුන් ස්ථානයට පැමිණ හිස සුන් දේහය මිහිදන් කොට එතැනිහී වටදාගෙයක් සහිත චෛත්‍යයක් හා බෝධිඝරයක් පිහිටවූ බව පැවසෙයි. මෙම හත්ථිකුච්චි විහාර භූමියෙහි ඊට අනුරූප නටඹුන් දැකගත හැකිවේ.
හත්ථිකුච්චි විහාර බෝධිඝරයහි අඩි තුනක් පමණ උස්වූ හා අඩි අටක් පමණ දික්ව ගඩොලින් කෙරූ චතුරස්‍රාකාර ඉදිකිරීමක් දැකගත හැකිවන අතර ඉන් එක් පසෙක කවාකාර ගල් ස්ථම්භයක් තබා තිබේ. ශී‍්‍ර ලංකාවේ වෙනත් බෝධිඝරයක දක්නට නොමැති මෙම ඉදිකිරීම සිරිසඟබෝ රජතුමා මිහිදන් කිරීමට තැනූවක් විය හැකි බව පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ මතය වේ. පසෙක වූ කවාකාර ගල් ස්ථම්භය මගින් හිස සුන් මළසිරුරෙහි අඩුව පිරවෙන බැව් විශ්වාස කෙරේ. 
සිරිසඟබෝ රජු හිස දන් දුන් ස්ථානයේ, ඉර හඳ නොදුටු පොකුණක් වූ බැව් වංශ කථාවන්හි විස්තර වේ. මෙම හත්ථිකුච්චි විහාරයේ සිරිසගබෝ රජු හිස දන්නා යැයි සැළකෙන පර්වත මස්තක ලෙන ආසන්නේ ඊට අනුරූප හිරුගේ හෝ සඳුගේ ඡායාව නොවැටෙන ස්වභාවික පොකුණක් පිහිටා තිබේ. එසේම මෙම ලෙනට පහලින් පර්වතය පාමුල බෝධිඝරය පිහිටා තිබෙන අතර, ලෙනෙහි සිට අයෙකු බිමට වැටුණහොත් පතිත වන්නේ එම බෝධිඝරය පිහිටි ස්ථානයට වේ.

විහාර ගිරි ලිපි
විහාර පර්වතයේ හා එහි පාමුල ක්‍රි. ව. 2වන සියවසේ සිට ක්‍රි. ව. 9වන සියවස දක්වා කාලයට අයත් ගිරි ලිපි 50 කට අධික ප්‍රමාණයක් දැක ගත හැකි වේ. ඒ අතර වහරල ලිපි (වහල් බවින් මිදීම) බහුල වශයෙන් සටහන් කොට ඇත. අපර බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයන්ගෙන් හා පුරාණ සිංහල භාෂාවෙන් මෙම ගිරි ලිපි සමන්විත වේ.

ගැලරිය

මේවාද බලන්න
හත්ථිකුච්චි කෞතුකාගාරය
හත්ථිකුච්චි පබ්බත

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැදි
හත්තිකුච්චි

ශ්‍රී ලංකාවේ විහාර
වටදාගෙවල්
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
නිදහස් අනුස්මරණ ශාලාව

නිදහස් අනුස්මරණ ශාලාව ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ස්මාරකයක් වේ. එය ශ්‍රී ලංකාව නිදහස සැමරීම සඳහා ඉදි කරන ලදී. එය කුරුඳුවත්ත, කොළඹ නිදහස් චතුරශ්‍රයේ පිහිටා ඇත. නිදහස් අනුස්මරණ කෞතුකාගාරය ද මෙහි පිහිටා ඇත.

ආශ්‍රිත 

කොළඹ
තරංග–අංශු ද්විත්වය

තරංග–අංශු ද්විත්වය යනු,  සෑම  මූලික අංශුවක්  හෝ  ක්වොන්ටමීය ස්ථිතියක් හෝ විසින්  අංශූන්හී ගුණාංග පමණක් නොව, තරංග වල ගුණාංගද ප්‍රදර්ශනය කරන බව කියැවෙන පරිසිද්ධිය වෙයි. ක්වොන්ටම්-පරිමාණයෙහි වස්තූන්ගේ  චර්යාව සම්පූර්ණයෙන්ම විස්තර කිරීමට,  "අංශුව" හෝ “තරංගය" යන සම්භාව්‍ය සංකල්ප වෙතින් නොහැකි බව එය විසින් සංවාදයට ලක් කෙරෙයි. අයින්ස්ටයින් ලිවූ පරිදී: "සමහරවිටෙක එක් සිද්ධාන්තයක් සහ අන් සමහරවිටෙක අනෙක් සිද්ධාන්තයක් හෝ භාවිතා කල යුතු බවට අපට සිතෙතත්, විටෙක ඒ දෙකෙන් කුමන එකක් හෝ භාවිතා කිරීමට සිදු වෙයි. නවතම දුෂ්කරතාවයකට මුහුණ දීමට අපට සිදු වී ඇත. යථාරථය පිළිබිඹු කරන පරස්පර මනස් රූප දෙකක් අප වෙත ඇත; ඒවා වෙන වෙනම ගත් කල ආලෝකය යන සංසිද්ධිය එයින් කිසිවක් විසින් හෝ විස්තර නොකෙරෙන නමුදු, එක්ව භාවිතා කල විට එය විසින් සිදු කෙරෙයි". 

මෙය පිළිබඳව විවිධ මතවාද ඉදිරිපත් වී ඇත.

ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව සොයාගැනීමට පෙර, ලුවී ඩි බ්‍රොයිය විසින් ප්‍රථමාරම්භ කරනු ලදුව සහ, පසුව  ඩි බ්‍රොයිය–බර්ම්  සිද්ධාන්තය යනුවෙන් ප්‍රවර්ධනය කෙරුණු, නියමු තරංග/ විවරණය විසින්, ද්විත්වය විරෝධවාසී ලෙසින් නොසැලකෙන අතර, අංශුව සහ තරංගය සැම විටම සමකාලයෙහි පවතින බව සැලකෙයි.  ශ්‍රෝඩිංගර් ප්‍රකාර, ඩි බ්‍රොයිය තරංගයෙහි වසම වන්නේ සාමාන්‍ය භෞතික අවකාශ-කාලය වෙයි. මෙම විධිමත් ගුණාංගය විසින් දක්වනු ලබන්නේ, නියමු තරංග සිද්ධාන්තය ස්ථානීය-නොවන බව වන අතර, බොහෝ  භෞතික විද්‍යාඥයින් විසින් මෙය සලකන්නේ කිසියම් සිද්ධාන්තයක අතිමහත් දෝෂයක් ලෙසිනි.
1830


වසර 1830 (MDCCCXXX) යනු, ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන  ප්‍රකාර   සිකුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් සම්පූර්ණ දින දසුන දක්වනු ඇත) වන අතර,   දින-12 ක් මන්දගාමී ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර   බදාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් වෙයි. යුරෝපියානු ඉතිහාසයෙහි එය කලබලකාරී වසරක් ලෙසින් සැලකෙන්නේ,  ජූලි විප්ලවය, බෙල්ජියානු විප්ලවය සහ නොවැම්බර් නැගීසිටීම යන්නන් පිළිවෙලින් ප්‍රංශයෙහි, පහළ රටවල්හී සහ පෝලන්තයෙහි හටගැනීම නිසාය.
ශ්‍රී නාග ගිරිලෙන් රජ මහා විහාරය

ශ්‍රී නාග ගිරිලෙන් රජ මහා විහාරය (ඇතිනි වැටුනු ගල) ශ්‍රී ලංකාවේ, කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ, උස්ගල, සියඹලන්ගමුව පිහිටි රජ මහා විහාරස්ථානයක් වේ.

රජමහා විහාර
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
මරියා මිලර්

මරියා ප්‍රාන්සිස් ලුවිස් මිලර් (උපත 26 මාර්තු 1964) යනු,  2005 වසරෙහි සිට  බේසිංස්ටෝක් සඳහා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයා (පාම) වන බ්‍රිතාන්‍ය කොන්සර්වේටිව් පක්ෂ දේශපාලනඥයෙකි.  2010 සිට 2012 දක්වා ඇය ආබාධිත පුද්ගලයන් සඳහා රාජ්‍ය යටත්ලේකම් වූ අතර, 2012 සිට 2014 දක්වා ඇය  සංස්කෘතිය, මාධ්‍යය සහ ක්‍රීඩාව පිළිබඳ රාජ්‍ය ලේකම්වරයා සහ කාන්තා වන් සහ සමානාත්මතාව පිළිබඳ අමාත්‍යවරයා ලෙසින් කැබිනට් මණ්ඩල සාමාජිකාවක් වූවාය.  2014 අප්‍රේල් මාසයේදී, මහජන මතය නිසා නැබිනට් මණ්ඩලයෙන් ඉල්ලා අස්වීමට මිලර් ට බල කරනු ලදුවේ, ඇය විසින් වියදම් සඳහා අධි-හිමිකම් පෑම, හිතාමතා කරන ලද වංචාවක් බව මහජනයා සිතූ නිසාය.
බෙන් හව්ලට් (දේශපාලනඥයා)

බෙන් හව්ලට් (උපත 21 අගෝස්තු 1986) යනු,  ඉංග්‍රීසි කොන්සර්වේටිව් පක්ෂයේ දේශපාලනඥයෙකි. මැයි 2015 සිට, බාත් සඳහා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයා (පාම) වෙයි.

1986 උපත්
ජෝ කොක්ස්

හෙලන් ජොඈන් "ජෝ" කොක්ස් ( ලීඩ්බීටර්; 22 ජූනි 1974 – 16 ජූනි 2016) යනු, බ්‍රිතාන්‍ය කම්කරු පක්ෂ දේශපාලනඥවරියක් විය.  2015 මහා මැතිවරණයෙහිදී ඉහළ බහුතර ඡන්ද සංඛ්‍යාවක් සහිතව කම්කරු පක්ෂය සඳහා අසුන රැකගත් ඇය, 2015 මැයි මාසයෙහිදී ඇයගේ තේරීපත්වීමට මාස 13 කට පසුව 2016 ජූනි මාසයෙහිදී මිය යෑම දක්වා,   බැට්ලි ඇන්ඩ් ස්පෙන් මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරිය (පාම) වූවාය.

පාර්ලිමේන්තුවට පිවිසීමට පෙර, ඔක්ස්ෆැම් සඳහා ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ ප්‍රධානියා වශයෙන් සහ  සාරා බ්‍රවුන් සහ කිනොක් බැරන්වරිය සඳහා උපදේශිකාව ලෙසින්ද ඇය  ක්‍රියා කලාය.

ආශ්‍රිත
ජේන් එලිසන්

ජේන් එලිසබෙත් එලිසන් (උපත 15 අගෝස්තු 1964) යනු,   බැටර්සී සඳහා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයා (පාම) ලෙසින් 2010 මහා මැතිවරණයෙහිදී තේරී පත්වූ බ්‍රිතාන්‍ය කොන්සර්වේටිව් පක්ෂ දේශපාලනඥයෙකි. 2015 මැයි 7 දිනදී, ඇය යළි-තේරී පත් වූයේ ඇයගේ වැඩි ඡන්ද පරතරය 1.7% කින් වැඩි කර ගනිමිනි.
පරමාකන්ද රජ මහා විහාරය

පරමාකන්ද රජමහා විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ ආණමඩුව පරමාකන්ද පිහිටි ඓතිහාසික බෞද්ධ පුදබිමක් වේ.

ඉතිහාසය
පරමාකන්ද රජ මහා විහාරයේ ඉතිහාසය ක්‍රි. පූ. 89-77 වළගම්බා රජ සමයට දිව යන්නක් බැව් විශ්වාස කෙරේ. තෝනිගල සෙල්ලිපියෙහි දැක්වෙන පරිදි වළගම්බා රජ සමයේදී මහාතිස්ස නම් හිමිනමක් විසින් පරමකන්ද විහාරය ගොඩනංවා තිබේ.

බිතුසිතුවම්

විහාර මන්දිරය තුල මහනුවර යුගයට අයත් ඉතා පැරණි සිතුවම් හා පසුකාලීනව පින්තාරු කරන ලද සිතුවම් වේ. බුද්ධ මන්දිරයෙහි වූ පිළිම මහනුවර යුගයේ කලා ශිල්ප ඉස්මතු කරයි. සම්පූර්ණ බුද්ධ මන්දිරය මැටියෙන් ඉදිකරන ලද්දක් ලෙස දැකගත හැකිවේ. 

මන්දිරයෙහි ඇතුල් බිත්තිහී පැරණි නුවර යුගයේ සිතුවම් මත අළුතින් බදාම තවරා නව සිතුවම් පින්තාරු කොට තිබේ. නමුත් අළුතින් යොදන ලද බදාම තට්ටු සමහර ස්ථාන වලදී ගැලවී යාම නිසා පැරණි සිතුවම් නැවතත් දැකගත හැකිවේ.

ඉහල බුද්ධ මන්දිරය
විහාරයේ ඉහල මළුවෙහි ගල් පර්වතය ආශ්‍රයෙන් තැනූ කුඩා බුද්ධ මන්දිරයක් දැකගත හැකිවේ. එහි සැතපෙන බුදු පිළිමයක් හා වියන් සිතුවම් පින්තාරු කොට තිබේ. මැදුරෙහි පිටත ගල් පර්වත මතුපිටෙහි සිරිපතුල් සළකුණක් නෙලා ඇත.

පරමාකන්ද ගිරිලිපිය

පරමාකන්ද විහාර පරිශ්‍රය තුල සෙල්ලිපි ද්විත්වයක් දැකගත හැකිවේ. ඉන් එක ලිපියක් විහාර මන්දිරය ඉදිරිපිටද අනෙක විහාරයේ වූ පහළ පොකුණ ආශ්‍රිතවද පිහිටුවා තිබේ. පොකුණ අශ්‍රිත ගිරිලිපිය ක්‍රි. ව. 1වන සියවසට අයත් වේ. පුරාණ සිංහල භාෂාවෙන් හා පූර්ව බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයන්ගෙන් සමන්විත වේ.

අන්තර්ගතය
ප්‍රධාන අභයගේ පුත්, නිර්භය නාවික ප්‍රධාන තිස්සගේ දංය කෙම යනුවෙන් ශිලා ලිපියෙහි විස්තර වේ.

ආශ්‍රිත

රජමහා විහාර
පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
දිමුත් කරුණාරත්න

ෆ්‍රෑන්ක් දිමුත් මධුශංක කරුණාරත්න (ඉංග්‍රීසි:Dimuth Karunaratne ) හෝ  දිමුත් කරුණාරත්න, (උපත 21 අප්‍රේල් 1988 කොළඹ හිදී) යනු ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි.
ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
විද්‍යාලෝක විද්‍යාලය

විද්‍යාලෝක විද්‍යාලය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල දිස්ත්‍රිකයේ ඇති පිරිමි පාසලකි. පාසල ආරම්භ කරන ලද්දේ 1941 ජනවාරි මස 14 වැනිදාය.

ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
දකුණු පලාතේ පාසල්
ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පාසල්
අධ්‍යාපන ආයතන - ශ්‍රී ලංකා
පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
රජයේ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
බෞද්ධ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
ආණ්ඩුවේ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
ඇබරාවන් (එරා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණ කොට්ඨාශය)

ඇබරාවන්  යනු,  එක්සත් රාජධානියෙහි පාර්ලිමේන්තුවෙහි මහජන මන්ත්‍රී මණ්ඩලය තුල නියෝජනය වන  මැතිවරණ කොට්ඨාශයකි. බහුතරය ලබන්නා තේරී පත් වන ක්‍රමය යටතේ, එය විසින් එක් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු (පාම) තෝරා පත් කරයි. එය නියෝජනය කරනු ලබන්නේ කම්කරු පක්ෂයෙහි  ස්ටීවන් කිනක් විසිනි .

ඉතිහාසය
1918 මහා මැතිවරණය සඳහා,  මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය තනනු ලැබුවේ,    ස්වොන්සි දිස්ත්‍රික්කය බෙදීමෙනි.  පළමු වාරය හැරුණු විට, එය සැම විටම දිනා ගනු ලැබුවේ කම්කරු පක්ෂය විසිනි. 1924 වසරෙහිදී, කම්කරු පක්ෂයෙන් පළමු අග්‍රාමාත්‍යවරයා බවට පත්වූ, රැම්සී මැක්ඩොනල්ඩ් විසින්,  1922 සිට 1929 දක්වා අසුන රැක ගන්නා ලදි.

සීමා
දකුණු වේල්සයෙහි අෆාන් ගංගාවෙහි දකුණු ඉවුරෙහි,  ස්වොන්සි බොක්කෙහි එහි මෝය අසබඩ, මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය පිහිටයි.  ඇබරාවන්,  බාග්ලාන්, බ්‍රිට්න් ෆෙරි ඊස්ට්, බ්‍රිට්න් ෆෙරි වෙස්ට්, බ්‍රින් ඇන්ඩ් කමවාන්, කෝයිඩ්ෆ්‍රෑන්ක් සෙන්ට්‍රල්, කෝයිඩ්ෆ්‍රෑන්ක් නෝර්ත්, කෝයිඩ්ෆ්‍රෑන්ක් වෙස්ට්,  කිමර්, ග්ලින්කෝර්ව්ජ්, ග්වයින්ෆි, මාර්ගම්,  පෝර්ට් ටෙල්බට්, සැන්ෆීල්ඩ්ස් ඊස්ට්, සැන්ෆීල්ඩ්ස් වෙස්ට් සහ ටායි-බක් යන කොට්ඨාශ වලින් මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය වර්තමානයෙහි සමන්විත වෙයි.

පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරු

මැතිවරණ

2010 ගණන් වල මැතිවරණ

2000 ගණන් වල මැතිවරණ

1990 ගණන් වල මැතිවරණ

1980 ගණන් වල මැතිවරණ

1970 ගණන් වල මැතිවරණ

1960 ගණන් වල මැතිවරණ

1950 ගණන් වල මැතිවරණ

1940 ගණන් වල මැතිවරණ

1930 ගණන් වල මැතිවරණ

1920 ගණන් වල මැතිවරණ

1910 ගණන් වල මැතිවරණ

එඩ්වඩ්ස් සඳහා සහායයක් වශයෙන් 1918 දෙසැ 13 දිනදී ජෝන්ස් තරගයෙන් ඉවත් වුණි

සටහන් සහ ආශ්‍රිත

තවදුරටත් කියවීම් 

දකුණු වේල්සයෙහි පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණ කොට්ඨාශ
 නීත් පෝට් ටැල්බට් හී දේශපාලනය
 1918 වසරෙහිදී සංස්ථාපිත එක්සත් රාජධානියෙහි පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණ කොට්ඨාශ
අග්‍රාමාත්‍යවරයෙකු විසින් නියෝජනය කෙරුනු එක්සත් රාජධානියෙහි පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණ කොට්ඨාශ
කන්කසන්තුරේ වරාය

කන්කසන්තුරේ වරාය ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි වරායකි.

ආශ්‍රිත
 කොළඹ වරාය
 ගාලු වරාය

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ වරායවල්