Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
විද්‍යාව

ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ ලද දැනුම හා අවබෝධයත්, ඒ ඇසුරින් නිර්මාණය කරගත් පරිකල්පිත දැනුමත් විද්‍යාව නම් වේ.මෙම වචනය බෞද්ධ දර්ශනය තුලින් සිංහලයට පරිනාමය වූ වචනයකි.බෞද්ධ දර්ශනයට අනුව මෙහි විද්‍යාව ලෙස අදහස් කරනුයේ නවීන බටහිර  විද්‍යාව නොව ලෝකෝත්තර  චතුරාර්ය සත්‍යය පිලිබඳ දැනීම නම්වූ විද්‍යාවයි.

විද්‍යාව යනු
සිතීමේ හැකියාව ඇති ජීවීන් කොටසක් මත විද්‍යාව තුලනය වෙමින් පවතී. විද්‍යාව සමබර නැත. එය 100% සත්‍ය නොවේ. එය මිනිසා විසින් අවසානයක් දක්වා තුලනය කිරීමට උත්සහ දරයි. නමුත් එය තුලනය කිරීමට කිසිදා නොහැකි වනු ඇත.
උපතේදී අයකු ක්‍රියා කරන්නේ හැඟීම් හා උත්තේජයන් මතය. නමුත් උපතේ සිට ඹහු ඇස, කණ, දිව, නාසය, සම යන ඉන්ද්‍රීන් මගින් භාහිර ලෝකය ග්‍රහණය කරගනී. එම ඉන්ද්‍රීන් මගින් ග්‍රහනය කරගන්නා ලෝකය මොළය මගින් ප්‍රත්‍යක්ෂ කර ගනී. ඒ ප්‍රත්‍යක්ෂයන් දැනුම නම් වේ. එම ප්‍රත්‍යක්ෂයන්ගේ නිරවද්‍යම යැයි සැලකිය හැකි ප්‍රත්‍යක්ෂයන් විද්‍යාව ලෙස හැදින්වේ. විද්‍යාවේ උපතත් විද්‍යාවේ මරණයත් මිනිස් ශිෂ්ඨාචාරයේ උපතත් මිනිස් ශිශ්ඨාචාරයේ මරණයත් වන්නේය.
සමහරක් දෑ මිනිසාගේ ඉන්ද්‍රීය පද්ධතියට ගෝචර නොවේ. ඒවා ඉන්ද්‍රීන් මගින්ම වක්‍රා කාරයෙන් මිනිසා ගෝචර කරගැනීමට උත්සහ දරයි. 20 අඩු හා 20000 වැඩි තරංග අපේ ඉන්ද්‍රීන්ට ගෝචර නොවූවත් විවිද උපක්‍රම භාවිත කර පරිගණකය නම් උපකරණයකින් ඒවා මිනිස් සත්ත්වයා ගෝචර කර ගනී. (සැ.යු.- මනස ඉන්ද්‍රියක් නොව කල්පිතයක් බැවින් එයින් පරිසරය ගෝචර කරගත නොහැක. මෙසේ කළහැකි ලෙස අයකු දකින්නේ අධික භාවනාව නිසා මනස විකෘති වී හෝ මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතා කිරීමෙනි. මෙය මානසික විකෘතියක් මිස යතාර්තය නොවේ.) මෙලෙස විවිධ ක්‍රම මගින් අප ලෝකය ප්‍රත්‍යක්ෂ කරගනී. එම ප්‍රත්‍යක්ෂයන් විද්‍යාව තව තවත් සංවිධානාත්මක කරවයි. නමුත් සිහියේ තබාගතයුතු දෙයක් ඇත. විද්‍යවේදී ද දෙයක් සම්බන්දව මත කිහිපයක් තිබිය හැක. සමහර විට ඒ සියලු මත නිර්වද්‍ය නොවනු ඇත.

සරලව පැවසුවොත් -  "විද්‍යාව යනු ස්වාබදර්මයේ බලපැවැත්වෙන මූලධර්මයන් හදුනා ගැනිමත් ඒවා අර්ථ දක්වා ගැනීමත් ය. ඒනම් විද්‍යව මිනිසා ගල්යුගයේ ආයුධ තැනු දා පටන් පැවත එන දැනුම අද්දැකිම් මුල් කොට ගත් ක්‍රියාවලියකි." 

භෞතික විද්‍යාව, තාරකා විද්‍යාව, විශ්ව විද්‍යාව, ගණිතය සහ දර්ශනය යන ක්ෂේත්‍ර සඳහා විශාල දායකත්වයක් ලබා දුන් ගැලීලියෝ ගැලීලි නවීන විද්‍යාවේ පියා ලෙස සැලකේ.

වදන
මෙම විද්‍යා හෝ විජ්ජා ලෙස යෙදෙන වදන බොහෝ දකුණු ආසියානු භාෂා වල යෙදෙන අතර මෙහි ඍජු පරිවර්ථනය ලෙස ගතහැකි තනි වදනක් ඉංග්‍රීසි ඇතුථ බොහෝ යුරෝපීය භාෂාවල නොමැත.

හින්දු ආගම අනුව විද්‍යාව

බුද්ධ ධර්මයට අනුව විද්‍යාව

ආශ්‍රිත ලිපි
 අවිද්‍යාව
 සරස්වතී
අවිද්‍යාව (හින්දු)

අවිද්‍යාව, යන සංස්කෘත වචනයේ තේරුම මුග්ධතාව යන්නයි. අවිද්‍යාව, විද්‍යාව යන්නේ විරුද්ධ අර්ථයයි. මෙම වචනය බොහෝවිට හින්දු පෙළෙහි භාවිතා වේ.

ආශ්‍රිත
 විද්‍යාව (හින්දු සංකල්පය)
 අවිද්‍යාව (බුදු දහම)

හින්දු ආගම
ග්‍රීක භාෂාව

ග්‍රීක (Modern Greek: ελληνικά [eliniˈka] "Greek", ελληνική γλώσσα [eliniˈci ˈɣlosa] "ග්‍රීක භාෂාව) යනු ඉන්දු - යුරෝපීය භාෂා පවුලේ නිදහස් ශාඛාවකි. දක්ෂිණ බෝල්කන්, එජියන් දූපත්, බටහිර සුළු ආසියාව සහ සයිප්‍රස් ජාතිකයන්ගේ ජන්ම භාෂාව වෙයි. සියවස් 34 කට අධික ලිඛිත වාර්තා සහිත මෙම භාෂාව, ඉන්දු - යුරෝපීය භාෂා අතුරින් දීර්ඝතම දත්තගත ඉතිහාසයක් සහිත භාෂාව වෙයි. ග්‍රීක හෝඩිය පදනම් කරගෙන එහි ලිවීමේ ක්‍රමය සකස් වී ඇත. ලයිනියර් B සහ සිප්රියෝට් අක්ෂර මාලාව වැනි වෙනත් පද්ධතීන් ද ඊට පෙර භාවිත වී තිබිණි. ෆිනීෂියානු අක්ෂර මාලාව මගින් ග්‍රීක හෝඩිය වැඩි දියුණු වූ අතර ලතින්, සිරිලික්, කොප්ටික් සහ වෙනත් බොහෝ ලිවීමේ ක්‍රමයන්ද ඇසුරු කර ඇත. 

යුරෝපා ඉතිහාසයෙහි ග්‍රීක භාෂාවට අද්විතීය ස්ථානයක් හිමිවෙයි. බටහිර සභ්‍යත්වය සහ ක්‍රිස්තියානිත්වයෙහි වර්ධනයට එහි ආභාෂය බෙහෙවින් ලැබුණි. ග්‍රීක සාහිත්‍යය ඉලියඩ් සහ ඔඩිසි වැනි මහා වීර කාව්‍යයන්ගෙන් සමන්විත වෙයි. බටහිර දර්ශන විද්‍යාව, ප්ලේටෝනික සංවාද මෙන්ම ඇරිස්ටෝටල්ගේ ක්‍රියාකාරකම් වලදී පදනම් භාෂාව වුයේ ද ග්‍රීක භාෂාවයි. කතෝලික බයිබලයේ නව තෙස්තමේන්තුව ලියැවුනේ  කොයිනේ ග්‍රීක භාෂාවෙනි.  ලතින් පාඨ ග්‍රන්ථ සහ රෝමානු ලෝකය සමඟ එකතුව ග්‍රීක පාඨ ග්‍රන්ථ සහ පුරාතන ග්‍රීක සමාජය අධ්‍යයනය, සම්භාව්‍ය සභ්‍යත්වයෙන් සමන්විත වෙයි.

පුරාතන සම්භාව්‍යත්වය තුලදී, මධ්‍යධරණී ලෝකයෙහි පුළුල්වම ව්‍යාප්ත වූ භාෂා ව්‍යවහාරය වූයේ ග්‍රීක භාෂාවයි. එමෙන්ම එය  බයිසැන්තියම් අධිරාජ්‍යයේ නිල භාෂාව බවට ද පත් විය. ග්‍රීසියෙහි සහ සයිප්‍රසයෙහි නිල භාෂාව වන නවීන ග්‍රීක භාෂාව, යුරෝපා සංගමයේ නිල භාෂා 23න් එකකි. මෙම භාෂාව ග්‍රීසියෙහි, සයිප්‍රසයෙහි, ඇල්බේනියාවේ බොහෝ ප්‍රදේශයන්හි සහ ග්‍රීක ඩයස්පොරාවෙහි අඩු තරමින් මිලියන 13ක් වූ ජනතාවක් විසින් අද භාවිත කරනු ලබයි. 

ග්‍රීක සහ ලතින් භාෂා  අන්තර්ජාතික විද්‍යා වාග් මාලාවෙහි අතිප්‍රමුඛ මුලාශ්‍රයෝ වෙති.

ග්‍රීක හෝඩිය
මෘදුකාංග තත්ව පරික්ෂාව

Software testing හෙවත් ම්‍රුදුකාන්ග තත්ව පරික්ශාව යනු යම් යම් තත්වයන් යටතේ යම් ම්‍රුදුකන්ග නිශ්පාදනයක් හෝ සේවාවක තත්වය පරීක්සශා කිරීමයි. එහිදී එම නිශ්පාදනය හෝ සේවාව පිළිබද සැලකිල්ලක් දක්වන ඕනෑමයෙකුගේ තොරතුරු (stakeholder) මෙන්ම ඊට අදාල වෙනත් තොරතුරු ආදිය ද සලකා බැලේ. ම්‍රුදුකාන්ග නිශ්පාදනය විවිධ අරමුණු උදෙසා විය හැකිය. වාණිජවාදී සමාජයක් තුළ බොහෝ විට ව්‍යාපාරික අරමුණු සදහා මෙමෙ නිශ්පදනයන් සිදුවෙයි. මෙම ලිපිය කියවීම තුලින් ම්‍රුදුකාන්ග නිශ්පාදනයේදී (software implementation) වාණිජ ලෝකය තුල ම්‍රුදුකාන්ගයක් මු යන්නෙ හි අවධානම පිළිබද
සංස්කෘත

සංස්කෘත (/ˈsænskrɪt/; संस्कृतम् saṃskṛtam [səmskr̩t̪əm], මුලින් संस्कृता वाक् saṃskṛtā vāk) යනු හින්දු ආගමේ, බුදු දහමේ සහ ජෛන ආගමේ දේව මෙහෙයන්ට යොදා ගන්නා සහ එම ආගම් වල දර්ශනය සමඟ සබැඳි භාෂාවකි. එමන්ම ඉන්දියානු සංස්කෘතික කලාපයේ සාහිත්‍යමය භාෂාවක් ලෙස භාවිත කෙරෙන්නකි.

මූලාශ්‍ර

භාෂා
ලෝකයේ රටවල්

[14]		
	[15]	 	
	[16]	 
	[17]	 	
	[18]	 	
	[19]	 
	[20]	 	
	[21]	 
	[22]	
	[23]	
	[24]	 	
	[25]	 	
	[26]	 	
	[27]	 
	[28]		
        [29]	 

	[32]	 
	[33]	 
	[34]	 
	[35]	 	
	[36]	 
	[37]	 
	[38]	 
	[39]	 
	[40]	 
	[41]	 
	[42]	
	[43]	
	[44]	
	[45]	 	
	[46]	 	
	[47]	
	[48]	
	[49]	 
	[50]	 

	[52]	 
	[53]		
	[54]	 	

	 	
	[57]	 
	[58]	 	
	[59]	 
	[60]	 
	[61]	 	
	[62]
	[63]	 
	[64]	 	
	[65]	 

	[67]	 
	[68]	 	
	[69]	 
	[70]	 	
	[71]	 
	[72]	 
	[73]	 
	[74]	 
	[75]	 
	[76]	 	
	[77]	
	[78]	 
	[79]	 

	[81]	 	
	[82]	 
	[83]	 	

	[85]	
	[86]	 
	[87]	
	[88]	 	
	[89]	
	[90]	 
	[91]	 
	[92]	 	
	[93]	

	[95]		
	[96]	 

	[98]	 
	[99]	
	[100]	
	[101]	
	[102]	 
	[103]	 

	[105]	 
	[106]	 
	[107]	 
	[108]	 
	[109]		
	[110]	 
	[111]	 
	[112]	 
	[113]	 

	[115]	 
	[116]	
	[117]	 	
	[118]	 
	[119]	 
	[120]	 	
	[121]	 	
	[122]	 
	[123]	 	
	[124]	 	
	[125]	 
	[126]	 
	[127]	 
	[128]	 
	[129]	
	[130]	 	
	[131]	 	

	[133]	 	
	[134]	
	[135]	 
	[136]	 
	[137]	 
	[138]	 
	[139]	 	
	[140]	 

	[143]	 	
	[144]	
	[145]	 
	[146]	 
	[147]	
	[148]	 	
	[149]	
	[150]	
	[151]	
	[152]	 
	[153]	 

	[156]	 
	[157]	 
	[158]	 

	[160]	 
	[161]	 
	[162]	 	
	[163]	 	
	[164]	 	
	[165]	
	[166]	 	
	[167]	 
	[168]	 	
	[169]		
	[170]	
	[171]	
	[172]		
	[173]	 
	[174]	
	[175]	 	
	[176]	 	
	[177]	
	[178]	 	

	[180]	 	
	[181]	 
	[182]	 	
	[183]	 	
	[184]	 	
	[185]	 
	[186]	 
	[187]	
	[188]	 
	[189]	 
	[190]	 

	[192]	 
	[193]
	[194]		
	[195]	 
	[196]	 

	[198]	 
	[199]		
	[200]	

	[203]
කීමොතෙරපි

කීමොතෙරපි (රසායනික චිකිත්සාව) යනු රසායනික ද්‍රව්‍ය, විශේෂයෙන්ම ප්‍රති-පිළිකා ඖෂධ භාවිත කරමින් සිදු කරනු ලබන පිළිකා ප්‍රතිකාර ප්‍රභේදයකි. පිළිකා සුවපත් කිරීමේ අරමුණින් මෙන්ම පිළිකා රෝගීන්ට ජීවිත් වීමට ඇති කාලය වැඩිදියුණු කිරීමට සහ රෝග ලක්ෂණ යටපත් කිරීම සඳහා ද කීමොතෙරපි ලබා දීම සිදු කෙරේ. මෙය හෝමෝනමය චිකිත්සාව සහ ඉලක්කගත චිකිත්සාව හැරුණු විට පිළිකා වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ක්‍රමයන්ගේ ප්‍රධානතම ප්‍රභේදයන්ගෙන් එකක් වෙයි. මෙම ප්‍රකාරතාවන් බොහෝ විට විකිරණ චිකිත්සාව, ශල්‍යකර්ම සහ/හෝ හයිපතර්මියා චිකිත්සාව යන අනෙකුත් පිළිකා ප්‍රතිකාර සමඟ සමුච්චිතව ලබා දෙයි. AL ඇමිලොයිඩොසිස් (AL amyloidosis), ඇන්කිලොසින්ග් ස්පොන්ඩයිලිටිස් (ankylosing spondylitis), බහුවිධ ශරීර පටක ඝනවීම (multiple sclerosis), ක්‍රෝන්ගේ රෝගය (Crohn's disease), සොරෛයසියස් නම් චර්ම රෝගය (psoriasis), සොරෛටික වාත රක්තය    (psoriatic arthritis), පද්ධතික දද එරිතිමාව (systemic lupus erythematosus), රුමටික පර්වදාහය (rheumatoid arthritis), සහ ස්ක්ලෙරොඩර්මා (scleroderma) වැනි අනෙකුත් රෝග තත්ත්වයන්ට ප්‍රතිකාර කිරීමටද සමහර කීමොචිකිත්සක ඖෂධ යොදා ගනු ලබයි.

සම්ප්‍රදායික රසචිකිත්සක (කීමොචිකිත්සක) කාරකයන්, බොහෝ පිළිකා සෛල වල ප්‍රධානතම ලක්ෂණයක් වන සීග්‍රයෙන් බෙදීම පදනම් කොටගෙන එම සෛල විනාශ කරනු ලබයි. මෙයින් අදහස් වන්නේ එම කාරකයන් සාමාන්‍ය තත්ත්වයේ පවතින එහෙත් වේගයෙන් බෙදෙන (සාමාන්‍ය) සෛල වලටද හානි සිදු කරන බවයි. විශේෂයෙන්ම රෝම කූප සෛල, ඇටමිදුළු සෛල, ආහාර මාර්ගයේ සෛල මෙම ඝනයට අයත් වෙයි. මේ හේතුකොටගෙන කීමොචිකිත්සාවන්ගේ බහුලතම අතුරු ආබාධ වන මයිලොසප්‍රේෂන් (myelosuppression) [රුධිර සෛල නිපදවීම අඩුවීම, ඒ හේතුකොටගෙන ඉමියුනොසප්‍රේෂන් (immunosuppression) {ප්‍රතිශක්තිය අඩු වීම}], මියුකොසයිටිස් (mucositis) [ආහාර මාර්ගයේ ආස්තරණයේ ඇතිවන ප්‍රදාහය], සහ ඇලෝපිශියා (alopecia) [කෙස් හැලී යාම] ප්‍රතිඵල කරයි.

ඇතැම් නවීන ප්‍රතිපිළිකා ඖෂධ (උදාහරණ ලෙස, බහුවිධ මොනොක්ලෝනල් ප්‍රතිදේහ [various monoclonal antibodies]) අවිචාරවත් ලෙස සෛල නාශක නොවේ. ඒවා මගින් පිළිකා සෛල වල අසාමාන්‍ය අයුරින් ප්‍රකාශ වන සහ ඒවායේ වර්ධනයට අත්‍යවශ්‍ය වන ප්‍රෝටීන ඉලක්ක කරයි.  එම ප්‍රතිකාර බොහෝ විට ඉලක්කගත චිකිත්සාව (targeted therapy) ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. එම ප්‍රතිකාර වඩාත් බහුලව යොදා ගනු ලබයි.

වෛද්‍ය විද්‍යාව
වෛද්‍ය ක්‍රම
ජීව විද්‍යාව
ඉන්සිනරේට්කිරීම

කාබනික අපද්‍රව්‍ය සහ අපද්‍රව්‍ය වල අන්තර්ගත කාබනික ද්‍රව්‍ය දවලීම සිදුකරන්නා වූ අපද්‍රව්‍ය කළමණාකරණ ක්‍රමවේදය ඉන්සිනරේට්කිරීම () නම්වේ.

තාක්‍ෂණික ක්‍රම

මතවාද

ඉන්සිනරේට්කිරීම
අන්තරායකර ජෛවීය ද්‍රව්‍ය

මිනිසා සහ වෙනත් ජීවීන්ට අහිතකරවන්නාවූ ජෛවීය හෝ ජෛවීය සම්භවයක් සහිත ද්‍රව්‍ය   අත්තරායකාරී ජෛවීය ද්‍රව්‍ය නම්වේ. මෙයට මූලිකවම අයත්වන්නේ මානව සෞඛයට අහිතකරවන්නාවූ ක්‍ෂුදුජීවීන්, වෛරස සහ ජීවී සම්භවයක් සහිත විශවර්ග වේ.

අන්තරායකර ජෛවීය ද්‍රව්‍ය
රහස් බුද්ධි සේවය

එම්අයි6 (හමුදාමය බුද්ධිතොරතුරු, කොටස 6) ලෙසින් පොදුවේ හැඳින්වෙන, රහස් බුද්ධිතොරතුරු සේවාව (එස්අයිඑස්) යනු, බ්‍රිතාන්‍ය රජය වෙත විදේශ බුද්ධිතොරතුරු සපයන බ්‍රිතාන්‍ය බුද්ධිතොරතුරු කාර්යාංශය  වෙයි. අභ්‍යන්තර ආරක්ෂණ සේවාව (එම්අයි5), රජයේ  සන්නිවේදන මූලස්ථානය (ජීසීඑච්කිවු) සහ  ආරක්ෂක බුද්ධිතොරතුරු (ඩීඅයි) හා සමගින් එය ක්‍රියාත්මක වන්නේ,  ඒකාබද්ධ බුද්ධිතොරතුරු කමිටුවෙහි (ජේඅයිසී) විධිමත් මෙහෙයුම යටතෙහිය.

නිතොරම පාහේ එය හැඳින්වෙන්නේ එම්අයි6 (හමුදාමය බුද්ධිතොරතුරු, කොටස 6) යන නමින් වන අතර, පළමු ලෝක යුද්ධයෙහිදී විවිධ නම් වලින් එය හැඳින්වුනු සමයක පහසුව තකා භාවිතා වූවකි.  1994 වසර වන තුරුම, එම්අයි6 හි පැවැත්ම  නිල වශයෙන් පිළිනොගැනුනි. 

එම කාර්යාංශයේ වසර-101ක ඉතිහාසයෙහි, නිලදරමින් සිටි ප්‍රධානියෙකු විසින් සිදු කල පළමුවැන්න ලෙස හැඳින්වුන ප්‍රසිද්ධ දේශනයක්,  2010 වසරෙහි අවසාන භාගයේදී එස්අයිඑස් ප්‍රධානියා විසින් සිදු කෙරිණි. රහස්‍යභාවය පිළිබඳ අවශ්‍යතාවය සහ බ්‍රිතාන්‍ය තුල ආරක්ෂාව පවත්වාගෙනයෑම අතර සබැඳියාව,  ප්‍රාථමික වශයෙන් ඉස්මතු කිරීමට,  ශ්‍රීමත් ජෝන් සෝවර්ස් මෙහිදී උත්සුක විය. කාන්දුවීම් සිදුවන හා තව-තවත් අනාවරණය කරනු ලෙසට පීඩනය  පවතින යුගයක, ආරක්ෂණය පවත්වා ගෙන යෑම තුලින්  ඇතිකෙරෙන  ආතතිය පිළිබඳව හෙතෙම එම දේශනය තුල සිදු කල  ප්‍රකාශය තුලින් පිළිගත්තේය. 

1995 වසරෙහි සිට, එස්අයිඑස් මූලස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ තේම්ස් නදියේ  දකුණු ඉවුරේ වොක්සෝල් ක්‍රොස් යන ස්ථානයෙහිය.

ඉතිහාසය සහ සංවර්ධනය

පදනම
1909 වසරෙහිදී සංස්ථාපනය කෙරුණු   රහස් තොරතුරු සේවා කාර්යාංශය වෙතින් මෙම සේවාව ව්‍යුත්පන්න වී ඇත.  නෞකා බලස්ථානය සහ යුද්ධ කාර්යාලය යන්නන්හී ඒකාබද්ධ උත්සාහයක් වූ මෙම කාර්යාංශය පිහිටවුනේ එරා සහ පාරසමුද්‍ර ප්‍රදේශයන්හී  රහස් බුද්ධිතොරතුරු මෙහෙයුම් පරිපාලනය කෙරුමට වන අතර, විශේෂයෙන්ම රාජකීය ජර්මානු රජයෙහි ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ අවධානය යොමුකිරීමටය. නාවික සහ යුද්ධහමුදා අංශ ලෙසින් මෙම කාර්යාංශය වෙන් කෙරුණු අතර, කලක් ගතවත්ම, එම කොටස් පිළිවෙලින් විදේශ චරපුරුෂ සහ අභ්‍යන්තර ප්‍රති-චරපුරුෂ  කටයුතු විශේෂණිකෘත ලෙසින් හැසිරවූහ. මෙම විශේෂීකරණය පිළිබඳ අවශ්‍යතාවය පැනනැගුනේ  රාජකීය ජර්මානු නාවික හමුදාවෙහි සාමුද්‍රිය ප්‍රබලතාවය දැනගැනීමට නෞකා බලස්ථානයට අවශ්‍යවූ බැවිණි. මෙම විශේෂීකරණය රූපිකෘත කෙරුණේ  1914 වසරට පෙරදීය. පළමුවන ලෝක යුද්ධය අතරතුර 1916 වසරෙහිදී, මෙම අංශ දෙක පරිපාලනමය වෙනස්කම් වලට ලක්වුනු විට, හමුදාමය බුද්ධිතොරතුරු අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලය කෙටෙස 6 (එම්අයි6) බවට විදේශ අංශය පත්වූ අතර, වර්තමානයේදී ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුල එය හැඳින්වීමට එම නම බොහෝ විට භාවිතා කෙරෙයි.

ආශ්‍රිත

 
1909 වසරෙහිදී එක්සත් රාජධානියේ සංස්ථාපිතයන්
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙහි බුද්ධිතොරතුරු සේවාවෝ
බ්‍රිතාන්‍ය  බුද්ධිතොරතුරු කාර්යාංශ
ඔපරේෂන් ගෝල්ඩ් මෙහෙයුම

ඔපරේෂන් ගෝල්ඩ් ( බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් ඔපරේෂන් ස්ටොප්වොච් ලෙසින්ද හැඳින්වෙන  ) යනු,   සෝවියට්-නතු කලාපය දක්වා දිවෙන උමං භාවිතයෙන්, බර්ලිනයේ සෝවියට් යුද්ධ හමුදා මූලස්ථානයේ භූ-කම්බි සන්නිවේදන පද්ධතියට රහසේ සවන් දීමට,  ඇමරිකානු  සීඅයිඒ සහ බ්‍රිතාන්‍ය රහස් බුද්ධිතොරතුරු සේවාව විසින් 1950 ගණන් වලදී ඒකාබද්ධව දියත් කෙරුණු මෙහෙයුමකි. මෙය,  කලින් වියෙනාහිදී සිදුකෙරුණු  ඔපරේෂන් සිල්වර් ව්‍යාපෘතියෙහි මහත් සංකීර්ණ ප්‍රභේදනයක් විය. ඔපරේෂන් ගෝල්ඩ් මෙහෙයුම පිළිබඳ තොරතුරු,  ඔවුන්ගේ ඉත්තාවූ ජෝර්ජ් බ්ලේක් විසින් ආරම්භයේ සිටම සෝවියට් බලධාරින් වෙත දැනුම් දුන් අතර, 1956 වසරෙහිදී  එම උමග  "සොයා ගැනිණි."

සමාලෝචනය 

ඔපරේෂන් ගෝල්ඩ් මෙහෙයුම සැලසුම් කලේ එස්අයිඑස් සහ සීඅයිඒ විසින් වුවද, එය ක්‍රියාත්මක කෙරුණේ සීඅයිඒ මුදල් සහ මිනිස්බලය තුලිනි . ව්‍යාපෘතිය පිළිබඳ විස්තර තවමත් ආරක්ෂණය කර පවතින අතර, සොයාගත හැකි විශ්වසනීය තොරතුරු ඉතා හිඟ වෙයි. මෙයට ප්‍රාථමික හේතුව වන්නේ, එකල-මධ්‍යම රහස් තොරතුරු අධ්‍යක්ෂක, ඇලන් ඩලස් විසින් මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා අනුමැතිය දෙන විට, "ලිඛිත වාර්තා" "හැකිතරම් අඩුවිය යුතු බවට" කල නියමය නිසාය.

සටහන්

මෙයද බලන්න 
 ඔපරේෂන් සිල්වර් මෙහෙයුම
 සීඅයිඒ (එරා එස්අයිඑස් හී ඇ.එ.ජ. පිළිකැඩිය)
 රහස් බුද්ධිතොරතුරු සේවාව (සීඅයිස් හී බ්‍රිතාන්‍ය පිළිකැඩිය)

බාහිර සබැඳි 

අ ප්‍රිවිව් ඔන් ද බර්ලින් ටනල්  එක්සිබ්ට් ඉන් ද අලියාටන්මියුසියම්
ටර්නිං අ කෝල්ඩ් වෝ ස්කීම් ඉන්ටු රියෑලිටි – ඉන්ජිනියරිං ද බර්ලින් ටනල්
ද බර්ලින් ටනල් ආටිකල් ඇට් ද කෝල්ඩ් වෝ මියුසියම්
දි ඉන්ටර්නැෂනල් ස්පයි මියුසියම්, located in downtown, Washington, DC at 800 F Street, NW, has a Berlin tunnel exhibit

ඔපරේෂන් ගෝල්ඩ් මෙහෙයුම
ඔපරේෂන් ගෝල්ඩ් මෙහෙයුම
ඔපරේෂන් ගෝල්ඩ් මෙහෙයුම
ඔපරේෂන් ගෝල්ඩ් මෙහෙයුම
සෝවියට් සංගමය–එක්සත් රාජධානිය සබඳතා
සෝවියට් සංගමය–එක්සත් ජනපදය සබඳතා
 1956 වසර තුල ජාත්‍යන්තර සබඳතාවන්
මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවෙහි ජනවිකාශ විද්‍යාව

ජනගහණය
 -  	                      2010 ඇස්තමේන්තුව 	1,338,612,968[3] (1st)
 -  	                      2000 ජන සංගණනය 	1,242,612,226 
 -  	                       ඝණත්වය 	139.6/කිමී2 (53rd)
                            363.3/සතරැස් සැතපුම්
යෙලේනා ඉසින්බයෙවා

යෙලේනා ගඩ්සිහෙව්නා ඉසින්බයේවා (උපත: 1982 ජුනි 3) යනු රුසියානු ජාතික  රිටි පැනීමේ ක්‍රීඩිකාවකි. ඇය 2004 සහ 2008 යන වර්ෂ වලදී ඔලිම්පික් රන් පදක්කම හිමි කරගෙන ඇත. එමෙන්ම 2005, 2007 සහ 2013 යන වර්ෂ වලදී ලෝක ශූරතාවය හිමි කරගෙන ඇත. එමෙන්ම රිටි පැනීමේ වත්මන් ලෝක වාර්තාවට හිමිකම් කියන්නේ ද ඇයයි. මේ නිසාවෙන්ම ඇය ලෝකයේ එතෙක් මෙතෙක් බිහිවී ඇති විශිෂ්ටතම රිටි පැනීමේ ක්‍රීඩිකාව ලෙස සලකනු ලබයි.

ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
1982 උපත්
නිකොල් ඩේවිඩ්

වත්මන් ශ්‍රේණිගත කිරීම් අනුව ලොව අංක 3 ස්ථානයේ පසුවන ස්කොෂ් ක්‍රීඩිකාවයි. ඇය මැලේසියාව වෙනුවෙන් තරඟ කරන්නීය.

1983 උපත්
ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
ඇලිසන් ෆීලික්ස්

ඇලිසන් ෆීලික්ස් (උපත: 1985 නොවැම්බර් 18) යනු එක්සත් ජනපද වෙනුවෙන් තරඟ කරන ඔලිම්පික් රන් පදක්කම් ලාභී මළල ක්‍රීඩිකාවකි. මීටර් 200 ඉසව්වේ ඇයගේ විශේෂඥ භාවය නිසා  2012 ඔලිම්පික් රන් පදක්කම ද, ඔලිම්පික් රිදී පදක්කම් 3 ක්ද ලෝක ශූරතා රන් පදක්කම් 3ක්ද හිමි කරගෙන ඇත. එමෙන්ම ඇය මීටර් 100 සහ 400 ඉසව් ද තරඟ කරන්නීය. එක්සත් ජනපද සහාය දිවීමේ කණ්ඩායමේ සාමාජිකාවක් ලෙස ඇය ඔලිම්පික් රන් පදක්කම් 4ක් හිමි කරගෙන ඇත.  4 x 400 ඉසව්වෙන් රන් පදක්කම් 3ක් සහ 4 x 100 ඉසව්වෙන් රන් පදක්කම් දෙකක් වශයෙන් ඇයගේ සහාය දිවීම සඳහා වූ ඔලිම්පික් රන් පදක්කම් ලැයිස්තුව සටහන් වේ. 2012 ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලේදී  4 x 100 ඉසව්වේ ලෝක වාර්තාව පිහිට වූ එක්සත් ජනපද සහාය දිවීමේ කණ්ඩායමේ ඇයද සාමාජිකාවකි. ඒ අනුව 2012 ඔලිම්පික් වලදී ඇය හිමි කරගත් රන් පදක්කම් ගණන 3කි.

ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
ලින් ඩැන්

ලින් ඩැන් (උපත 1983, ඔක්තෝබර් 14) යනු චීනය වෙනුවෙන් තරඟ කරන වෘත්තීමය බැඩ්මින්ටන් ක්‍රීඩකයෙකි. ඔහු ඔලිම්පික් ශූරතා දෙකක්, ලෝක ශූරතා 5ක් සහ All England ශූරතා 5ක් හිමි කරගෙන ඇත. එදා මෙදා තුර බිහිවූ හොඳම බැඩ්මින්ටන් ක්‍රීඩකයන් අතුරින් විශිෂ්ටතමයා ලෙස සැලකුම් ලබයි. අවුරුදු 28 වන විට ලින් ඔලිම්පික් තරඟ, ලෝක ශූරතා, ලෝක කුසලාන, තෝමස් කුසලාන, සුඩිර්මන් කුසලාන, සුපර් සීරීස් මාස්ටර්ස් ෆයිනල්ස්, ඕල් එංග්ලන්ඩ් විවෘත, ආසියානු ක්‍රීඩා තරඟ, සහ ආසියානු ශූරතා යන බැඩ්මින්ටන් ලෝකයේ ප්‍රධානතම තරඟාවලි සියල්ලක්ම ජයග්‍රහණය කරමින්, එවැන්නක් සිදු කල පළමුවැන්නා බවට පත් විය.

1983 උපත්
ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
ෆ්ලොරන්ස් ග්‍රිෆිත් ජොයිනර්

ෆ්ලොරන්ස් ග්‍රිෆිත් ජොයිනර්, එදා මෙදා තුර ලොව බිහිවූ වේගවත්ම ක්‍රීඩිකාවයි. 1988 දී ඇය මීටර් 100 සහ මීටර් 200 යන ඉසව් වලට පිහිටුවන ලද ලෝක වාර්තා තවමත් නොබිඳී පවතින අතර එය බිඳ දැමීම ඉතා විශාල අභියෝගයක්වද පවතී. 1998 දී වයස අවුරුදු 38 ක්ව තිබියදී ඇය නින්දේදීම හදිසි අපස්මාර තත්ත්වයක් හේතුකොටගෙන මිය ගියාය. ඇය කැලිෆෝර්නියා විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුලත් වූවෙකි.

1959 උපත්
1998 මරණ
පෙරවදන

පෙරවදනක් යනු, සමහරවිට පොතක හෝ වෙනත්  සාහිත්‍යය කෘතියක ඇරඹුමෙහි බහාලන (සාමාන්‍යයෙන් කෙටි) ලියවිලි කොටසකි.
වොල්ගාග්‍රාද්

වොල්ගාග්‍රාද් ( ඉංග්‍රීසි: Volgograd රුසියානු: Волгогра́д ) යනු රුසියාවේ පිහිටි දියුණු කාර්මික නගරයකි. වොල්ගා නදියේ බටහිර ඉවුරේ පිහිටා ඇති මෙම නගරයේ ජනගහනය ( වසර 2010 දි ) 1,021,215 ක් විය.
වර්ෂ 1589-1925 දක්වා ත්සාරිත්සින් ( රුසියානු: Цари́цын )​ වර්ෂ 1925-1961 ස්ටලින්ග්‍රාද් ( රුසියානු: Сталингра́д ) ලෙස හැදින්වු මෙම නගරය වර්ෂ 1961 සිට වොල්ගාග්‍රාද් ලෙස නම්කරනු ලැබීය. වොල්ගාග්‍රාද් නගරය වොල්ගාග්‍රාද් ඔබ්ලස්ත් ( වොල්ගාග්‍රාද් පරිපාලන ප්‍රදේශය ) ( ඉංග්‍රීසි:Volgograd Oblast රුසියානු:Волгогра́дская о́бласть ) හි පරිපාලන නගරයයි. නගරයේ වර්ගප්‍රමාණය වර්ගකිමී 859.353 ( 331.798 වර්ග සැත ) කි.
දෙවන ලෝක යුද්ධයේදි ජර්මානු හමුදාවට එරෙහිව මෙම නගරයේ කල ප්‍රතිරෝධි සටන ( ස්ටලින්ග්‍රාද් සටන / ඉංග්‍රීසි: Battle of Stalingrad ) නිසා මෙම නගරය මහත් ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.
6 වන ආවර්තයේ මූලද්‍රව්‍යය

6 වන ආවර්තයේ මූලද්‍රව්‍යයක් යනු, රසායනික මූලද්‍රව්‍යයන්ගේ ආවර්තිතා වගුවෙහි සයවන පේළියෙහි (හෝ ආවර්තයෙහි) පිහිටන,  ලැන්තනයිඩද අඩංගු රසායනික මූලද්‍රව්‍යයන් අතුරින් එකකි. ආවර්තිතා වගුව සකස් කර ඇත්තේ පේළි ලෙසින් වන අතර, එසේ කර ඇත්තේ මූලද්‍රව්‍යයන්ගේ පරමාණුක ක්‍රමාංකය වැඩිවත්ම, ඒවායේ රසායනික චර්යාවේ පුනරාවර්ත (ආවර්තිත)  උපනතීන් සන්නිදර්ශනය කර දැක්වීමටය: රසායනික චර්යාවන් පුනරාවර්තනය වීම ඇරඹෙත්ම නව පේළියක් ඇරඹෙන අතර, එයින් ගම්‍ය වන්නේ, සමතුල්‍ය චර්යාවන් සහිත මූලද්‍රව්‍යයන් එකම සිරස් තීරුවක තැබෙන බවයි. සයවන ආවර්තයෙහි මූලද්‍රව්‍යයන් 32 ක් අඩංගු වන අතර, වැඩිම මූලද්‍රව්‍යයන් අඩංගු ආවර්තය පිළිබඳ තරගයෙහි   7 වන ආවර්තය හා සමගින් සමසමව සිටිමින්, සීසියම් වෙතින් ඇරඹී  රේඩෝන් වෙතින් කෙළවර වෙයි. වර්තමානයේ අවසන් මූලද්‍රව්‍යය ඊයම් වෙයි; ඉක්බිතිව පැමිණෙන සියළු මූලද්‍රව්‍ය විකිරණශීලී වෙතත්, වසර  1019 ට වැඩි ප්‍රමාණයක් වන බිස්මත්හී අර්ධ-ආයු කාලය, විශ්වයේ වර්තමාන ආයු කාලයට වඩා 1,000 ගුණයක් වැඩි වෙයි. නීතියක් වශයෙන්, 6 වන ආවර්තයේ මූලද්‍රව්‍යයන් විසින් ඒවායේ 6s කවච පළමුවෙන්ද, ඒවායේ 4f, 5d, සහ 6p කවච ඉක්බිතිව එම පිළිවෙලට පුරවතත්, සේරියම් වැන්නන් විෂයෙහි ව්‍යතිරේකයන් පවතියි.

ගුණාංග
මෙම ආවර්තය සතුව,  ලැන්තනයිඩද  පවතින අතර, විරල පාංශුන් ලෙසින්ද ඒවා හැඳින්වෙති. නියෝඩිමියම් වැනි බොහෝ ලැන්තනයිඩ, ඒවායේ චුම්බක ගුණාංග නිසා ප්‍රකට වෙති. රත්රන් වැනි,  6 වන ආවර්තයේ බොහෝ අන්තරික ලෝහ ඉතා වටිනා වුවද, තැල්ලියම් වැනි, 6 වන ආවර්තයේ බොහෝ අනෙකුත් ලෝහ අතිශයින් විෂ සහිත වෙති. අවසන් ස්ථායි මූලද්‍රව්‍යය වන ඊයම්, 6 වන ආවර්තයෙහි පවතියි.

සටහන්

ආශ්‍රිත

ආවර්තිතා වගුවෙහි ආවර්තයන්
 මූලද්‍රව්‍යය වර්ණය සෘජුව සමන්විත වන පිටු
ෂෙලී-ඈන් ෆ්‍රේසර්-ප්‍රයිස්

ෂෙලී-ඈන් ෆ්‍රේසර්-ප්‍රයිස් (උපත:1986, දෙසැම්බර් 27) ජැමෙයිකානු ජාතික මලල ක්‍රීඩිකාවකි. වයස අවුරුදු 21ක්ව තිබියදී, 2008 ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලේදී මීටර් 100 ඉසව්වේ රන් පදක්කම දිනා ගනිමින් ලෝක අවධානය දිනා ගන්නා තෙක් ඇගේ දස්කම් ලෝකයා දැන නොසිටියහ. මීටර් 100 ඉසව්වේ ඔලිම්පික් රන් පදක්කම දිනා ගත් ප්‍රථම කැරිබියන් ජාතික කාන්තාව ඇයයි. 2012 ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලේදී ද මීටර් 100 ඉසව්වේ රන් පදක්කම දිනා ගනිමින්, පිට පිට ඔලිම්පික් උළෙල දෙකකදී එම ඉසව්වට රන් පදක්කම් දිනාගත් තෙවන කාන්තාව බවට පත් වූවාය.

සටහන්

1986 උපත්
ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
බෝලය සමඟ බැඳුනු ක්‍රීඩා ලැයිස්තුව

ක්‍රීඩාවේ සාමාන්‍ය ආකාරය පදනම් කර ගනිමින් බෝලය සමඟ බැඳුනු ක්‍රීඩා පහත පරිදි කාණ්ඩ කල හැකිය.
පිත්ත-සහ-බෝලය ක්‍රීඩා (ක්‍රිකට්, බේස් බෝල් වැනි)
රැකට්-සහ-බෝලය ක්‍රීඩා (ටෙනිස්, ස්කොෂ් වැනි)
අත සහ බෝල-ප්‍රහාර ක්‍රීඩා (හෑන්ඩ් බෝල් වැනි)
ගෝල් ක්‍රීඩා (පාපන්දු, ලක්‍රොස් සහ පැසිපන්දු වැනි)
දැල් ක්‍රීඩා (වොලිබෝල්, සෙපක් ටක්රෝ වැනි)
ඉලක්ක ක්‍රීඩා (බෝලිං වැනි)

ජනප්‍රිය බෝල ක්‍රීඩා
ඒන්ජල්බෝල්
බැන්ඩි
 ෆ්ලෝර්බෝල් (බිම්පන්දු)
 Rink bandy
 බේස්බෝල්
 පැසිපන්දු
 පිලෝටා
 වෙරළ පාපන්දු
 බොක්
 බොව්ල්ස්
 බෝලිං
 කැන්ඩ්ල්පින් බෝලිං
 ඩක්පින් බෝලිං
 ෆයිව්-පින් බෝලිං
 නයින්-පින් බෝලිං
 ටෙන්-පින් බෝලිං
 අයිරිෂ් රෝඩ් බෝලිං
 මොල්කි
 බොව්ල්ස්
 ඔරු පෝලෝ
 කාර්පට්බෝල් (බලන්න Irish road bowling)
 ක්‍රිකට් (බලන්න cricket ball)
 ක්‍රොක්යුඑට්
 Cue sports (carom billiards, English billiards, pocket billiards හෝ පූල්, සහ snooker ඇතුලත්ව billards (බිලාර්ඩ්ස්) ලෙසද හඳුන්වනු ලබයි)
 සයිකල් බෝල්
 ඩොජ්බෝල්
 ඩවුන්බෝල්

 ෆිස්ට්බෝල්
 ෆ්ලිකර්බෝල්
 Floorball
 පාපන්දු
 ඇසෝසියේෂන් පාපන්දු
 ඕස්ට්‍රේලියන් රූල්ස් පාපන්දු
 ඉංග්ලිෂ් පබ්ලික් පාසල් පාපන්දු තරඟ
 ගේලික් පාපන්දු
 ග්‍රීඩ්අයර්න් පාපන්දු
 ඇමෙරිකන් පාපන්දු
 Arena football
 Canadian football
 Football tennis
 International rules football
 Medieval football games
 රග්බි පාපන්දු
 Rugby league
 Rugby union
 Underwater rugby
 Wheelchair rugby
 Underwater football
 ෆුට්වොලි
 Four square
 ෆුට්සල්
 ගොල්ෆ්
 ග්‍රිෆ්බෝල්
 හාෆ්-රබර්
 හෑන්ඩ්බෝල්:
 American handball
 Australian handball
 Gaelic Handball
හොකී:
 බැන්ඩි
 Field hockey
 Floorball
 අයිස් හොකී
 Inline hockey
 Rink hockey
 Roller hockey
 හූවර්බෝල්
 හර්ලින්ග්
 ගෘහස්ත පාපන්දු
 Jai alai
 ජෝර්කිබෝල්
 ජග්ලින්ග්
 කික්බෝල්
 කික්-ටු-කික් 
 ක්ලූට්ස්චීට්න්
 කෝර්ෆ්බෝල්

 ලක්‍රොස්
 Lawn bowls
 The Mesoamerican ballgame
 දැල්පන්දු
 Newcomb ball
 Paddle ball
 Pelota mixteca
 පේටන්ක්
 පෝලෝ
 Bicycle polo
 Canoe polo
 Elephant polo
 හෝර්ස්බෝල්
 පෝලෝක්‍රොස්
 Segway polo
 Yak polo
 Push ball

 Muggle Quidditch (ක්විඩිච්)
 රැකට්බෝල්
 Rapid ball
 Ringo
 රොක්-ඉට්-බෝල්
 රවුන්ඩර්ස්
 රග්බි
 සෙපක් ටක්රෝ
 ෂින්ටි
 Skee ball
 Soccer
 සොෆ්ට් බෝල්
 ස්කොෂ්
 ස්ටික්බෝල්
 Stickball (Native American)
 ස්ට්‍රීට්බෝල්
 මේස පන්දු
 Table football (foosball)
 ට්කෞව්ක්බෝල්
 Team handball
 Tee ball 
 ටෙදර්බෝල්
 ටෙනිස්
 Tennis polo/toccer
 Ulama
 Valencian pilota
 Escala i corda
 ලාර්ගීස්
 රාස්ප්ඕල්
 Valencian fronto
 Underwater sports
 ඔක්ටෝපුෂ්
 Underwater football
 Underwater ice hockey
 Underwater rugby
 වොලිබෝල්
 වෙරළ වොලිබෝල්
 Wheelchair volleyball
 වබුබා
 Water basketball
 වෝටර් පෝලෝ
 විෆ්ල්බෝල්
 වයර්බෝල්

ක්‍රීඩා
කෝණික ප්‍රවේගය

භෞතික විද්‍යාවේ, කෝණික ප්‍රවේගය යනුවෙන් අර්ථදැක්වෙන්නේ  කෝණික විස්ථාපනයෙහි වෙනස් වීමේ සීඝ්‍රතාවය වන අතර, වස්තුවක කෝණික වේගයත් (භ්‍රමණ වේගය) එම වස්තුව භ්‍රමණය වන අක්ෂයත් විස්තර කරන දෛශික රාශියක් (වඩාත් නිවැරැදිව, ව්‍යාජ දෛශිකයක්) වෙයි. තත්පරයට අංශක, පැයට අංශක, ආදී අනෙකුත් ඒකක වලින්ද එය මැනිය හැකි වුවද, කෝණික ප්‍රවේගයේ එස්අයි ඒකකය වන්නේ තත්පරයට රේඩියන වෙයි. කෝණික ප්‍රවේගය සාමාන්‍යයෙන් නිරූපණය කෙරෙන්නේ  ඔමෙගා (ω, කලාතුරකින් Ω) යන සංකේතයෙනි.

කෝණික ප්‍රවේගයෙහි දිශාව වන්නේ භ්‍රමණ කලයට ලම්බක දිශාව වන අතර, එම දිශාව සාමාන්‍ය ලෙසින්  සුරත් නීතිය මගින් නියම කෙරෙයි.

අංශුවක කෝණික ප්‍රවේගය

ද්විමාන අවකාශයෙහි අංශුව 

අංශුවක කෝණික ප්‍රවේගය මනිනු ලබන්නේ, මූල ලක්ෂ්‍යය නමින් හැඳින්වෙන ලක්ෂ්‍යයක් වටා හෝ එයට සාපේක්ෂව වෙයි. රූප සටහනේ දැක්වෙන පරිදී (ɸ සහ θ කෝණයන්  රේඩියන වලින්), මූල ලක්ෂ්‍යය (O) සිට අංශුව (P) වෙතට රේඛාවක් ඇන්දහොත්, එවිට අංශුවෙහි ප්‍රවේගය (v) සතුව, අරය ඔස්සේ වන සංරචකයක්  (අරීය සංරචකය, v‖) සහ අරයට ලම්බක සංරචකයක් (අරය-හරස් සංරචකය, v⊥) ඇත.අරීය සංරචකයක් නොමැති නම්, එවිට අංශුව වෘත්තයක් ඔස්සේ චලනය වෙයි. අනෙක් අතට, අරයට-සංරචක සංරචකයක් නොමැති නම්, එවිට අංශුව, මූල ලක්ෂ්‍යයෙහි සිට සරල රේඛාවක් ඔස්සේ චලනය වෙයි.

අරීය චලනය නිසා මූල ලක්ෂ්‍යයට සාපේක්ෂව අංශුවෙහි දිශාවෙහි වෙනසක් ඇති නොකරන හෙයින්, කෝණික ප්‍රවේගය සොයාගැනීමේ කර්තව්‍යය සඳහා අරීය සංරචකය නොසලකාහැරිය හැක. එමනිසා, චලනය පූර්ණ වශයෙන් ඇති කරන්නේ මූල ලක්ෂ්‍යය වටා ලම්බක චලනය විසින් වන අතර, කෝණික ප්‍රවේගය පූර්ණ වශයෙන් මෙම සංරචකය විසින් නිර්ණය කෙරෙයි.

ද්විමාන අවකාශයෙහිදී කෝණික ප්‍රවේගය ω දෙනු ලබන්නේ  
 
වෙතිනි.
අරයට-ලම්බක (ස්පර්ශී) ප්‍රවේගයට මෙය බැඳෙනුයේ:

 
වෙතිනි.

v සහ θ ඇසුරෙන් v⊥ සඳහා ප්‍රකාශිත සූත්‍රයක් වන්නේ:

 

ඉහත සමීකරණ එක් කිරීමෙන්  ω සඳහා සූත්‍රයක් වන්නේ:

ආශ්‍රිත 

කෝණය
භෞතික රාශීන්
භ්‍රමණ සමමිතිය
ආතනක
ප්‍රවේගය
රයන් ලොච්ට්

රයන් ස්ටීව් ලොච්ට් (, ; උපත 1984 අගෝස්තු 3) ඇමෙරිකානු ජාතික පිහිනුම් ක්‍රීඩකයෙකි. ඔලිම්පික් රන් පදක්කම් 5ක් ඇතුළුව සමස්ත ඔලිම්පික් පදක්කම් 11ක් දිනාගෙන ඇත.

1984 උපත්
ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
මාධව තිරිමාන්න

මාධව ශ්‍රිනාත් තිරිමාන Madhawa ‍ Thirimanna ශ්‍රී ලාoකික තරුණ කෙටි චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂක සහ නිෂ්පාදකයෙකු වෙයි. ලාoකිය කෙටි චිත්‍රපට කළාව නව තලයකට ගෙනයාමට උත්සහා අරන මොහු ජාත්‍යන්තර තරග කිහිපයක් සදහාම තම රට නියොජනය කරමින් සහභාගි වි ඇත.

මුල් දිවිය 

මොහු සිය පාසල් දිවිය ගතකලේ වත්තල ශාන්ත අන්තොනි ජාතික පාසලේ වන අතර පාසල් කාලයේ සිටම වෙදිකා නාට්‍ය නිර්මාණය කරමින් තම කළා කව්ශල්‍ය විදහා දැක්විය.

ප්‍රසිද්ද වෙදිකාව 

2009 වසරෙදි මෙම කළාකරුවා විසින් තම ප්‍රතම ප්‍රසිද්ද වෙදිකාව සදහා වන නාට්‍ය එලිදක්වනු ලැබු අතර එය නමින් කොල්ලය විය.

කෙටි චිත්‍රපට
 2013 වසරෙ තම සිනමා නිර්මාණ සිහිනය සැබැකරගන්නා මාධව තිරිමාන්නයන් එම කෙටි චිත්‍රපටය Eternal love(සදාතනික ආදරය) 
නමින් ඉoග්‍රිසි බසින් නිර්මාණය කරනු ලැබිය,
 ඉන් නොනැවතුන මොහු 2014 වර්ෂයෙදි අවසානයට පෙර  සහා දඩයම නැමැති කෙටි චිත්‍රපට ද්විත්වය නිර්මාණය කරනු ලැබිය.

මූලාශ‍්‍ර 

ශ්‍රී ලංකාවේ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරු
Sri Lankan film directors
Short film directors