බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර පවුල

බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර මාලා යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ අබුගිඩා ලේඛන ක්‍රම කුටුම්භයකි. මේවා ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය, අග්නිදිග ආසියාව සහ සිද්ධං අක්ෂර ස්වරූපයෙන් ජපානය ඇතුළු නැගෙනහිර ආසියාව යන ප්‍රදේශවල භාවිතා වේ. පුරාතන ඉන්දියාවේ බ්‍රාහ්මී හෝඩියෙන් සම්භවය වූ මෙම අක්ෂර මාලාවන් දකුණු, නැගෙනහිර සහ අග්නිදිග ආසියාවේ විවිධ භාෂා පවුල් තුළ භාවිතා වේ: ඉන්දු-ආර්ය, ද්‍රවිඩ, ටිබෙට්-බුරුම, මොංගෝලික, ඕස්ට්‍රෝආසියාතික, ඕස්ට්‍රෝනීසියානු සහ තායි භාෂා පවුල් තුළ මෙම අක්ෂර භාවිතා වේ.

History
Brahmic scripts descended from the Brahmi script. Brahmi is clearly attested from the 3rd century BC during the reign of Ashoka, who used the script for imperial edicts, but there are some claims of earlier epigraphy found on pottery in South India and Sri Lanka. The most reliable of these were short Brahmi inscriptions dated to the 4th century BC and published by Coningham et al. (1996). 

Northern Brahmi gave rise to the Gupta script during the Gupta period, which in turn diversified into a number of cursives during the medieval period. Notable examples of such medieval scripts, developed by the 7th or 8th century, include Nagari, Siddham and Sharada.

The Siddhaṃ script was especially important in Buddhism, as many sutras were written in it. The art of Siddham calligraphy survives today in Japan. The syllabic nature and dictionary order of the modern kana system of Japanese writing is believed to be descended from the Indic scripts, most likely through the spread of Buddhism.

Southern Brahmi evolved into the Old Kannada, Pallava and Vatteluttu scripts, which in turn diversified into other scripts of South India and Southeast Asia.

The present Telugu script is derived from the Kannada-Telugu script, also known as "Old Kannada script", owing to its similarity to the same.

Characteristics

Some characteristics, which are present in most but not all the scripts, are:
 Each consonant has an inherent vowel which is usually a short 'a' (in Bengali, Assamese and Odia, the phonetic is 'ɔ' due to sound shifts). Other vowels are written by adding to the character. A mark, known in Sanskrit as a virama/halant, can be used to indicate the absence of an inherent vowel.
 Each vowel has two forms, an independent form when not attached to a consonant, and a dependent form, when attached to a consonant. Depending on the script, the dependent forms can be either placed to the left of, to the right of, above, below, or on both the left and the right sides of the base consonant.
 Consonants (up to 4 in Devanagari) can be combined in ligatures. Special marks are added to denote the combination of 'r' with another consonant.
 Nasalization and aspiration of a consonant's dependent vowel is also noted by separate signs.
 The alphabetical order is: vowels, velar consonants, palatal consonants, retroflex consonants, dental consonants, bilabial consonants, approximants, sibilants, and other consonants. Each consonant grouping had four stops (with all four possible values of voicing and aspiration), and a nasal consonant.

සංසන්දනය 
පහත සැසඳුම් වගුවෙහි දැක්වෙන්නේ ප්‍රධාන භාරතීය අක්ෂර මාලාවන් කිහිපයක් වන අතර, එකම බ්‍රාහ්මී අක්ෂර සමූහයකින් ඒවා සම්භවය වී ඇති බව පෙන්වීමට මෙමඟින් උත්සහ දරා ඇත.  මේ අනුව:
 The charts are not comprehensive. Glyphs may be unrepresented if they don't derive from any Brahmi character, but are later inventions.
 සෑම පේළියකම වූ අක්ෂරවල උච්චාරණයන් සමාන නොවිය හැක. උච්චාරණය සහිත පේළිය  pronunciations of glyphs in the same column may not be identical.  The pronunciation row is only representative; the International Phonetic Alphabet (IPA) pronunciation is given for Sanskrit where possible, or another language if necessary.
The transliteration is indicated in ISO 15919.

ව්‍යඤ්ජන 

Notes

ස්වර
මෙහි ස්වර වම්පස පේළියෙහි එහි ස්වාධීන ස්වරූපයෙන් ද, දකුණු පසින් ඒවායෙහි පිල්ලම් ස්වරූපයෙන් ක් ව්‍යඤ්ජනාක්ෂරය සමග සම්බන්ධ කොට ද දක්වා ඇත. A glyph for ka is an independent consonant letter itself without any vowel sign, where the vowel a is inherent.

සටහන්

සංඛ්‍යා

Notes

බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර මාලා ලැයිස්තුව

ඓතිහාසික

ක්‍රි.පූ. 3වන සියවස පමණ හමුවන ආදිතම අභිලේඛන අනුව, බ්‍රාහ්මී අක්ෂර මාලාවෙහි ප්‍රාදේශීය වෙනස්කම් පැවති බැව් පෙනේ. ක්‍රි.ව. 5වන සියවස පමණ වන විට්, බ්‍රාහ්මී අක්ෂර මාලාව තවදුරටත් වෙනස්කම්වලට භාජනය වී මධ්‍යකාලීන යුගය වන විට නව අක්ෂර මාලාවන් රැසක් බවට විකසනය විය. අතීත අක්ෂර මාලාවන් ප්‍රධාන වශයෙන්ම උත්තර සහ දක්ෂිණ බ්‍රාහ්මී අක්ෂර මාලාවන් ලෙස බෙදා දැක්වේ. උත්තර කාණ්ඩයේ ගුප්ත අක්ෂර මාලාව බෙහෙවින් බලපැවැත්වුණු අතර, දක්ෂිණ සමූහයෙහි භාවිතා වූ වට්ටේලුට්ටු සහ පැරණි-කන්නඩ/පල්ලව අක්ෂර බුද්ධාගමේ ව්‍යාප්තියත් සමඟින් අග්නිදිග ආසියාව කරා ද ව්‍යාප්ත විය.

උත්තර බ්‍රාහ්මීය
 ගුප්ත, 4වන සියවස
 ශාරදා
 ලණ්ඩා
 ගුර්මුඛී
 ඛෝජ්කී
 Khudabadi
 මහාජනී
 මුල්තානී
 Takri
 Dogri
 සිද්ධං
 නාගරී 
 දේවනාගරී
 මෝඩී
 ගුජරාටි
 නන්දිනාගරී
 කේථී
 Sylheti Nagari
 Gaudi
 බෙංගාලි–ඇසෑමි (නැගෙනහිර නාගරී)
 අසෑමි
 Bengali
 Tirhuta (Mithilakshar)
 Odia
 Meetei Mayek
 Nepalese
 Bhujimol
 Ranjana
 Soyombo
 Pracalit
 Tibetan
 Lepcha
 Limbu
 'Phags-pa
 Zanabazar square
 Marchen
 Marchung
 Pungs-chen
 Pungs-chung
 Drusha
 Bhaiksuki
 Kalinga
 Tocharian (Slanting Brahmi)

දක්ෂිණ බ්‍රාහ්මීය
 දෙමළ-බ්‍රාහ්මී, ක්‍රි.පූ. 2වන සියවස
 පල්ලව
 දෙමළ
 ග්‍රන්ථ
 මලයාලම්
 Tigalari
 දිවෙස් අකුරු
 සෞරාෂ්ට්‍ර
 ඛමේර්
 Khom Thai
 සුඛෝතායි
 තායි
 Tai Viet
 Dai Don
 Fakkham
 Tai Yo
 Thai Noi
 Lao
 Cham
 කවි
 බාලි
 Batak
 ජාවා
 සුන්ඩා
 Lontara
 Makasar
 Lampung
 Rencong
 Rejang
 Baybayin
 Buhid
 Hanunó'o
 Tagbanwa
 Kulitan
 Old Mon
 Vatteluttu
 Kolezhuthu
 Malayanma
 සිංහල
 Bhattiprolu
 කාදම්බා
 තෙලිඟු-කන්නඩ
 කන්නඩ
 Goykanadi
 තෙලිඟු
 Pyu
 බුරුම්
 Ahom
 චක්මා
 S'gaw Karen
 Shan
 Lik-Tai
 Mon
 Tai Le
 Tai Tham
 Lao Tham
 New Tai Lue

යුනිකෝඩ් 

යුනිකෝඩ් ප්‍රභේද 13.0 අනුව, පහත බ්‍රාහ්මී අක්ෂර මාලා කේතනය කොට ඇත:

See also 
 Devanagari transliteration
 International Alphabet of Sanskrit Transliteration
 National Library at Kolkata romanization
 Bharati Braille, the unified braille assignments of Indian languages
 Indus script – the earliest writing system on the Indian subcontinent
 ISCII – the coding scheme specifically designed to represent Indic scripts

References

External links 

 Online Tool which supports Conversion between various Brahmic Scripts
 Windows Indic Script Support
 An Introduction to Indic Scripts
 South Asian Writing Systems
 Enhanced Indic Transliterator Transliterate from romanised script to Indian Languages.
 Indian Transliterator A means to transliterate from romanised to Unicode Indian scripts.
 Imperial Brahmi Font and Text-Editor
 Brahmi Script
 Xlit: Tool for Transliteration between English and Indian Languages
 Padma: Transformer for Indic Scripts – a Firefox add-on