Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
සෙනගල්

සෙනෙගාල රාජ්‍යයේ නිල නාමය වනුයේ 'සෙනෙගාල ජනරජය' යන්නයි. මෙය පිහිටා ඇත්තේ බටහිර අප්‍රිකාවේ සෙනෙගාල ගංඟාවට දකුණු දෙසිනි. නැගෙනහිරට හා උතුරට මායිම් වන්නා වූ සෙනෙගාල ගංඟාව නිසා මෙරටට සෙනෙගාලය  යන නාමය ලැබී ඇත.සෙනෙගාල ගංඟාව ආරම්භ වන්නේ  '‍ෆපවුටා ඩලොනින් ගිනියා' (Fouta Djallonin guinea) වෙනි.  බස්නාහිරින් අත්ලන්තික්  සාගරයත්, උතුරින් මොරිටානියාවත්, නැගෙනහිරින් මාලි සහ දකුණින් පිහිටි ගිනියා සහ ගිනි බිසවු යනු සෙනෙගාලයේ බාහිර දේශසීමාවන් වෙයි. අභ්‍යන්තරය මුළුමනින්ම වාගේ වටවී ඇත්තේ ගැමිබියාවෙනි. විස්තර කර දක්වතොත් අත්ලාන්තික් කෙටි සාගර තීරුව හැරුණු කොට, උතුරින්, නැගෙනහිරින් හා දකුණින් යන නන් දිසාවෙන්ම මෙම රට ගැමිබියාවන්  වට වී තිබේ. සෙනෙගාල රාජ්‍යය ආවරණය කරන භූමි ප්‍රමාණය, වර්ග කිලෝමීටර් 197000 කි. ඇස්තමේන්තු කරන ලද ජනගහනය මිලියන 13.7 ක් පමණ වෙයි. මෙහි ඇත්තේ වියළි කාලය හා වස්සාන කාලය යනුවෙන් සෘතු දෙකක් සහිත ඝර්ම කලාපීය දේශගුණයකි.

'ඩකාර්' නම් වූ සෙනෙගාල රාජ්‍යයේ අගනුවර පිහිටා ඇත්තේ අත්ලාන්තික් සාගරයට ඔබ්බෙනි.ඒ  'කේප් වර්ඩ් දූපත්' (Cape Verde Island) වලින් සැතපුම් 300 ක් පමණ දුරින් වූ එරටෙහි බස්නාහිර  තුඩුවෙහිය. යටත් විජිත සමයේහිදී නානාවිධ අධිරාජ්‍යයන්ට අයත් වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන, වෙරළ තීරයෙහි පිහිටුවා තිබිණ. ප්‍රංශයට අයත්ව තිබූ බටහිර අප්‍රිකාවේ (Afrique Occidentaie Francaise හෙවත් AOF හි අගනුවර  බවටද, කලක් ශාන්ත ලුවිස් පුරවරය පත්ව තිබිණි. මෙසේ වූයේ වර්ෂ 1902 දී 'ඩකාර්' නගරය  අගනුවර ලෙස හැදින්වීමට පෙරදීය. ප්‍රංශයෙන් නිදහස ලද වර්ෂ 1960 දී ඩකාර් නගරය සෙනෙගාලයේ අගනුවර බවට පත් විය.
ටජිකිස්ථානය

ටජිකිස්ථානයේ නිල නාමය වනුයේ 'ටජිකිස්ථාන් ජනරජය' යන්නයි. මෙය මධ්‍යම ආසියාවේ පිහිටි ගොඩබිමින් වටවී තිබෙන කඳු සහිත රාජ්‍යයකි. දකුණින් පිහිටි ඇෆ්ගනිස්ථානයත්, බටහිරින් වූ උස්බෙකිස්ථානයත්, උතුරින් කිර්ගිස්ථානය සහ නැගෙනහිරින් වූ මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවත් මෙරටෙහි දේශ සීමාවන් වේ. එසේම ටජිකිස්ථානය පිහිටා ඇත‍්තේ 'වඛාන්' (Wakhan) නමින් හඳුන්වන පටු තීරයෙන් පමණක් වෙන්ව, පකිස්ථානයට යාබදවය. ටජිකිස්ථාන් ජනගහණයෙන් වැඩි සංඛ්‍යාවක් අයත් වන්නේ, පර්සියන් බස කථා කරන 'තජික්' ජනවාර්ගික කොට්ඨාශයටය. මෙම ජන කොට්ඨාශය ඇෆ්ගනිස්ථානය සහ ඉරානය යන රටවල භාෂාවේ, සංස්කෘතියේ හා ඉතිහාසයේ කොටස්කරුවෝ වෙති. 20 වැනි සියවසේ දී වරක් 'සමනිඩ්' අධිරාජ්‍යයේ කොටසක් වශයෙන් තිබියදී ටජිකිස්ථානය සෝවියට් සමූහාණ්ඩු සංගමයේ එක් ස්ථාපිත සමූහාණ්ඩුවක් ව පැවතිණි. එකල එය හඳුන්වන ලද්දේ 'සෝවියට් සමාජ‍වාදී ටජික් සමූහාණ්ඩුව' යනුවෙනි. මෙම මධ්‍යම ආසියානු සමූහාණ්ඩුවේ 90% ක්ම වැසී ඇත්තේ කඳු වලිනි.

නිදහස ලැබීමෙන් අනතුරුව 1992 සිට 1997 දක්වා පැවති විනාශකාරී සිවිල් යුද්ධයෙන් ටජිකිස්ථානය මහත් පීඩා වින්දේය. යුද්ධය නිමා වීමෙන් පසු රටතුළ ස්ථාපිත වූ දේශපාලන ස්ථාවරත්වය සහ ලැබු විදේශ ආධාර රටෙහි ආර්ථිකය වර්ධනය විමට ඉඩ ප්‍රස්තා සැලසීය. කපු සහ ඇලුමිනියම් කම්බි වැනි වෙළඳ ද්‍රව්‍ය අලෙවිය, මෙම ස්ථාවර ආර්ථිකයේ අභිවෘද්ධියට දායකත්වයක් සැපයීය.

මධ්‍යම ආසියානු රටවල්
ටෝගෝ

ටෝ‍ගෝ ජනරජය යනුවෙන් නිල වශයෙන් හදුන්වන ටෝගෝ රාජ්‍යය, බටහිර අප්‍රිකාවේ පිහිටි රටකි. බටහිරින් ඝානාවද, නැගෙනහිරින් බෙහින් ද, උතුරින් බුර්කිනා ෆ්සෝද  මෙ‍රටෙහි දේශ සීමාවන් වේ. එයට දකුණු දෙසින්, ලෝමේ (Lome) නම් වූ අගනගරය පිහිටා ඇති අතර මෙම නගරය ගිණියා බොක්ක දක්වා විහිදෙයි. ටෝගෝ රාජ්‍යය,දළ වශයෙන් වර්‍ග කිලෝමීටර් 57000 (වර්‍ග සැතපුම් 22,000) ප්‍රමාණයක්  භූගෝලීය වශයෙන් ආවරණය කෙරේ. මෙහි ජනගහනය දළ වශයෙන් මිලියන 6.7 කි.

ටෝගෝ රාජ්‍යය, ප්‍රධාන වශයෙන්ම කෘෂිකර්මාන්තය මත යැපෙන ඝර්ම කලාපීය රටක් වන අතර වගාවනට  සුදුසු යහපත් දේශගුණයක් මෙහි තිබේ .ටෝගෝහි රාජ්‍ය භාෂාව වන්නේ ප්‍රංශ භාෂාවයි. කෙසේ වෙතත්, ටෝගෝ හි භාවිතා කෙරෙන වෙනත් භාෂාවන් ද රැසක් වෙයි.එහෙත් දළ වශයෙන් ජනගහනයෙන් හරි අඩක් පමණ ජාත්‍යන්තර වශයෙන් නිර්ණය කෙරුණු දෛනික පහල ආදායම් මට්ටම වන අමෙරිකන් ඩොලර් 1.25 ට වඩා අඩු ආදායම් ලබමින් ජිවත් වන්නෝය.ටෝගෝ, ප්‍රංශය වෙතින් නිදහස ලබා ගත්තේ වර්ෂ 1960 දී ය. වර්ෂ 1967 දී 'ඥසිංබෙ අයඩෙමා' (Ganassingbe Eyadema) ගේ නායකත්වයෙන් සාර්ථක හමුදා කුමන්ත්‍රණයක් දියත් වූ අතර අනතුරුව  ඔහු ටෝගෝ හි ජනාධිපතිවරයා බවට පත්විය. ඔහුගේ මරණය සිදුවු 2005 වන විටදි අයඩෙමා (Eyadema), නූතන අප්‍රිකා ඉතිහාසයෙහි දීර්ඝතම කාලයක් රාජ්‍ය නායකත්වයක් දැරූ පුද්ගලයා බවට පත්ව සිටියේ ය. ඔහු ජනාධිපති ධූරය හෙබවූ කාලය අඛණ්ඩව වසර 38 ක් විය. අනතුරුව වර්ෂ 2005 දී ඔහුගේ පුත් 'ෆාරේ ඥාසිංබේ' (Faure Gnassinbe) නව ජනාධිපතිවරයා ලෙස මැතිවරණයෙන් තෝරා පත් කර ගන්නා ලදි.
ටොංගා

ටොංගා රාජ්‍යයේ නිල නාමය වනුයේ ටොංගා රාජධානිය යන්නය. මෙය දකුණු පැසිපික් සාගරයේ පිහිටි දූපත් සමූහයකි. සම්පූර්ණ දූපත් සංඛ්‍යාව 169 ක් වන අතර ඉන් 36 මිනිස් වාසයෙන් යුක්ත ‍වේ. උතුරු - දකුණු තීරයේ කිලෝමීටර් 800 ක් (සැතපුම් 500) පුරා  මෙම රාජධානිය පැතිර තිබේ. මෙම කොදෙව්ව ස්ථාපනය කරන්නා වූ දූපත් පිහිටා ඇත්තේ නවසීලන්තයේ සිට හවායි දක්වා වූ මගෙහි තුනෙන් දෙකක පමණ දුරකින් දකුණු සැමෝවා හිය. ටොංගා රාජ්‍යය 'මිත්‍ර දූපත්' යනුවෙන් ද හඳුන්වනු ලැබේ.  එසේ හැඳින්වීමට  හේතුකාරක වුයේ, 1773 වසරේ. ස්වකීය ප්‍රථම ආගමනයේ දී ජේමිස් කුක් කැප්ටන් වරයා ඉතා සුහදශීලී ආකාරයෙන් පිලිගනු ලැබීමය. ඔහුගේ සම්ප්‍රාප්තිය සිදු වුයේ 'ඉනාසි උත්සව' සමයේ දීය. මෙම උත්සවය වූ කලී 'ටු ටොංගා' (Tui Tonga) නම් වූ, දූපත්හි ප්‍රමුඛතම නායකයාට, නෙළාගත් පළමු පළතුරු අස්වැන්න පිරිනැමීම උදෙසා පැවැත්වෙන්නකි. මෙම උත්සව අවස්ථාවට ජේමිස් කුක්ටද ආරාධනා කරනු ලැබීය. ලේඛක විලියම් මැරිනර්ට අනුව, සැබෑ තත්ත්වය වුයේ, මෙම උත්සයේ රැස්ව සිටිය දී කැප්ටන් ජේමිස් කුක් මරා දමනු ලැබීමට නායකයාට අවශ්‍ය වී තිබීමයි.එහෙත් එසේ කිරීම සඳහා වූ සුදුසු සැලැස්මකට එකඟ වීමට ඔහු අපොහොසත් විය.

පැසිපික් සාගරයේ දූපත්වලින් සමන්විත රටවල් අතර ටොංගා එකම සෛවරී රාජාණ්ඩුව බවට පත්ව තිබේ. එමෙන්ම විධිමත් යටත් විජිතයක් බවට පත්වීමෙන් වැළකී සිටීමට සමත්වූ කලාපයේ එකම රාජ්‍යය බැව් කියා සිටීමේ හැකියාවද ටොංගා රාජ්‍යය සතුය. ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයකින් අනතුරුව පූර්ණ ක්‍රියාකාරීත්වයෙන් යුතු  ව්‍යවස්ථානුකූල රාජාණ්ඩුවක් ස්ථාපිත කිරීම සඳහා ටොංගා රාජ්‍යය සැලසුම් කරමින් සිටී. මහජන නියෝජිතයින් තෝරාපත් කර ගැනීම සඳහා වන විධිමත් මැතිවරණයක් 2010 දී පැවැත්වෙනු ඇත.

මූලාශ්‍ර
ටුවාලු

එලිස් දූපත් නමින් අතීතයෙහි හඳුන්වනු ලැබුවා වූ ටුවාලු යනු හවායි සහ ඕස්ට්‍රේලියාව අතරමැද, පැසිපික් සාගරයේ පිහිටා ඇති පොලිනීසියානූ දූපත් රාජ්‍යයකි. එ‍රටෙහි ආසන්නතම අසල්වාසීන් වනුයේ කිරිබටි, නාඋරු, සහ ෆීජි යන ටුවාලු රාජ්‍යන්ය, හුණු ගල් පරවලින් සෑදුනු දූපත් හතරකින් ද, ස්වාභාවික කොරල් පර වළළු පහකින් ද ටූවාලු සමන්විත වෙයි. රට වැසියන් සංඛ්‍යාව 12373 කි. මේ ජනගහනයෙන් විද්‍යාමාන වන්නේ ඉතා සුළු  ජන සංඛ්‍යාවක් වෙසෙන වතිකානු පුරවරය සහ නාඋරු ද අයත් වන 'ටුවාලු' රාජ්‍යය, ලෝකයේ ඉතා අඩු ජනගහනයක් වෙසෙන ස්වෛරී රාජ්‍යයන් අතුරින් තෙවන ස්ථානයෙහි සිටින බවය. ටුවාලු රාජ්‍යය පැතිර පවත්නා සැබෑ භූමි ප්‍රමාණය බැලූවිට නියත වශයෙන් වර්ග කිලෝමීටර් 26 කි (වර්ග සැතපුම් 10 කි) මේ අනුව, භූගෝලීය වශයෙන් ලොව ඇති හතරවන කුඩාම රට ටුවාලු වේ. මෙරට විශාලවන්නේ රටවල් තුනකට වඩා පමණි. එනම් වර්‍ග කිලෝමීටර් 0.44 ක් වූ (වර්ග සැතපුම් 0.17 ක් වූ) වතිකානු පුරය, වර්‍ග කිලෝමීටර් 1.95 ක් වූ (වර්ග සැතපුම් 0.75 ක් වූ ) මොනාකෝ සහ වර්ග කිලෝමීටර් 21 ක් වූ (වර්ග සැතපුම් 8.1 ක් වූ ) නාඋරුය.

ටුවාලු රාජ්‍යයෙහි ප්‍රථමයෙන් පදිංචි වූ වැසි‍යෝ පොලිනීසියන්වරු වූහ. 19 වැනි සියවසෙහි අගභාගයේ දී එක්සත් රාජධානියේ බලපෑම් වලට ලක්වන්නට මෙම දූපත් වලට සිදු විය. 1892 සිට 1916 දක්වා කාලය තුළ ආරක්ෂිත රාජ්‍යයක කොටසක්  වශයෙන් එලිස් දූපත් බ්‍රිතාන්‍ය විසින් පාලනය කරන ලදි. අනතුරුව ගිල්බට් සහ එලිස් දූපත් කොළනි, 1916 සිට 1974 දක්වා ද බ්‍රිතාන්‍යය විසින් පාලනය කරන ලද්දේය. නිදහසින් පසුව 'කිරිබටි' යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබූ පැරණි ගිල්බට් දූපත් වලින් වෙන්වී, ටුවාලු නමින් වෙනම බ්‍රිතාන්‍ය යටත් ප්‍රදේශයක් බවට පත්වීම පිණිස 1974 වසරේ දී එලිස් දූපත් වැසියෝ ඡන්දය පාවිච්චි කළෝය. පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයටද අයත් ටුවාලු රාජ්‍යය වර්ෂ 1978 දී පුර්ණ නිදහස ලැබීය.

මූලාශ්‍ර

දූපත්
උගන්ඩාව

උගන්ඩා ජනරජය නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ පිහිටි සතර දෙසින්ම භූමියෙන් වටවූ  රාජ්‍යකි. මෙහි දේශ සීමාවන් ‍මෙසේ  වෙයි. නැගෙනහිරට කෙන්යාව, උතුරට සුඩානය, බටහිරට කොන්ගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය හා දකුණට ටැන්සානියාවත්, කෙන්යාවෙන් හා ටැන්සානියාවෙන් ද මායිම් වී පවතින  වික්ටෝරියා විලෙන්  සෑහෙන කොටසකින්ද මෙරටෙහි දකුණු දිග ප්‍රදේශය සමන්විත වෙයි.

'උගන්ඩා' යන නාමය ලැබෙන්නේ 'බ්‍රගන්ඩා' රාජධානිය' යන්නෙනි. බ්‍රගන්ඩා රාජධානියේ අගනුවර වන කම්පාලාද සමඟින් රටෙහි දකුණු දිගින් කොටසක් වටකරලයි. රටේ ජනගහනයෙන්  සියයට පනස් එකක් පමණ ජිවත් වන්නේ අවම (ජාත්‍යන්තර) දෛනික ආදායම් මට්ටම වන ඇමෙරිකන් ඩොලර් 1.25 ට වඩා පළෙ මටිටමක ආදායම් ලබමිනි. මේ තත්ත්වය නිසා උගණ්ඩා වැසියන් බරපතල ආහාර අර්බුදයකට මුහුණ පා සිටී

අප්‍රිකානු රටවල්
උරුගුවේ

උරුගුවායි නිල වශයෙන් උරුගුවායි පෙරදිග සමුහාණ්ඩුවවේ.  එය දකුණු ඇමරිකාවෙහි ගිණිකොණ දෙසින් පිහිටා ඇත. එහි ජනගහනය මිලියන 3.3 කි. අගනුවර වන මොන‍්ටෙවීඩියෝ හා ඒ ආශ්‍රිතව  මිලියන 1.1 ජිවත් වේ. 88% ක් යුරෝපීයානු සංක්‍රමණිකයන්ය. එහි එකම මායිම උතුරු බ්‍රසීලයේ ජියෝග්‍රැන්ඩෙඩුසුල් වේ. බටහිරින් උරුගුවාය ගඟින්ද හා නිරිත දෙසින් රියෝඩිලාප්ලාටා මෝය හා ආජින්ටිනාව ගඟ දෙපසද  ගිණිකොණ දෙසින් දකුණු අත්ලාන්තික සාගරයද වේ. වර්ග කිලෝමීටර මිලියන 0.176 වන මෙය සුරිනේම් වලට පසු බිම් ප්‍රමාණයෙන් දෙවනි තැන හිමිවන කුඩාම රාජ්‍යයයි. 1680 පෘතුගීසින් විසින් සොයා ගන්නා ලද කොලනියාඩෙල් සැක්‍රමෙන්ටෝ එහි ඇති පැරණිතම යුරෝපියානු ජනාවාසයයි. 18 වන ශතවර්ෂයේ මොන්ටවීඩියෝ ස්පාඤ්ඤයන් විසින් සොයා ගත්තේ හමුදාමය බිමක් වශයෙනි. ස්පාඤ්ඤය, ආජින්ටිනාව සහ බ්‍රසීලය සමඟ 1811 – 1828 පැවති අරගලයකින් පසු එරට නිදහස ලැබිය. එහි ව්‍යවස්ථාදායක ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් ඇති අතර ජනාධිපති විසින් රාජ්‍ය හා ආණ්ඩුව පාලනය කරයි. ආර්ථිකය විශාල ලෙස රදා පවතින්නේ කෘෂිකර්මය මතය. ලතින් ඇමරිකානු රටවල් අතර දුෂණය අවම රට ලෙස මෙය හැඳින්වේ. දේශපාලන හා කම්කරු නීති මෙම දේශය තුල වඩාත් නිදහස්ව පවති. දකුණු ඇමරිකාව ‍තුල ආර්ථික වශයෙන් විශාල ලෙස සංවර්ධනය වු රටකි. එහි ඒක පුද්ගල ආදායම හා ජිවන රටාව ලෝකයේ 47 වන ස්ථානය ගනී. 2007 වර්ෂයේ ලතින් ඇමරිකානු රට වන මෙය ජාතික මට්ටමෙන් සම අයිතීන් නීතිගත කොට ඇත.

ආශ්‍රිත

දකුණු ඇමෙරිකානු රටවල්
ශ්‍රී ලංකාවේ හයවන පරාක්‍රමබාහු රජු

කෝට්ටේ යුගය ආලෝකමත් කළ ශ්‍රේෂ්ඨතම පාලකයා වූයේ පස්වන බුවනෙකබාහු රජතුමාගෙන් පසු බලයට පත් වූ හයවන පරාක්‍රමබාහු රජු ය. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1415 සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1467 දක්වා වසර 53ක් රජ කළ මේ රජතුමා මුළු ලංකාවම එක්සේසත් කළ පාලකයෙක් විය. මේ රජු අභිෂේකයෙන් වසර 3කට පසු තම අගනුවර කෝට්ටේ ට ගෙන ගියේය. කෝට්ටේ නගරය අංග සම්පූර්ණ නගරයක් බවට අත් වූයේ මේ කාලයේ ය. මේ කාලය ලංකා ඉතිහාසයේ අවසාන විභූතිමත් කාලය ලෙස සැලකේ.

මේ රජු සමයේ සිදු වූ වැදගත් සිදුවීම් අතර යාපනය හා වන්නි ප්‍රදේශ ඈඳා ගැනීම, මලය රටෙහි හට ගත් කැරැල්ලක් මැඬලීම, වන්නි ප්‍රදේශවල ස්වාධීන ව නැඟී ආ නායකයින් අවනත කර ගැනීම, යාපනයේ පාලකයා ලෙස සපුමල් කුමරු පත් කිරීම, විජයනගර් අධිරාජ්‍යයේ තොටුපොළක් ආක්‍රමණය කිරීම, ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1462 දී ජෝතිය සිටානන් ඇති කළ කැරැල්ලක් මැඬලීමට අම්බුළුගල කුමරු යැවීම හා වෙළඳ ගනුදෙනුවක් මුල් කරගෙන දකුණු ඉන්දියාවේ අදිවිරරාම පටුන ආක්‍රමණය කිරීම ද වෙයි.

ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1467 දී මේ රජතුමා මිය ගිය විට එතුමාගේ දියණියගේ පුතා වූ ජයබාහු කුමරා  දෙවන ජයබාහු රජ නමින් බලයට පත් විය.

රජවරු - කෝට්ටේ රාජධානිය
සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය
ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල්

ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් උපත ලැබුවේ 1853 ඔක්තෝම්බර් මස 21 දින ස්ටොක්හෝල්ඩ් නගරයේදී ය. මහාචාර්ය "නිකොලේ නිකොලවිච් සින්" යටතේ ඔහු රසායන විද්‍යාව හැදෑරීය. ඔහුගේ පියා වන ඇන්ඩ්‍රිමට් ඇෂ්ලල් නො‍බල්ගේ පීටස්බර්ග් හි ව්‍යාපාරය බංකලොත් වීම නිසා වර්ෂ 1859 දී පියා සමඟ නැවත ස්වීඩනයට පැමිණීමට නොබෙල්ට සිදුවිය. ඉන් අනතුරුව ඔහු පුපුරණ ද්‍රව්‍යය පිළිබඳව හැදෑරීමට හා නයිට්‍රොග්ලසිර්න් භාවිතය පිළිබඳ හැදෑරීමට වෙහෙසුණේය.

වර්ෂ 1895 දී නොබෙල් සිය අවසන් කැමැත්ත ලියුවේය. එයට අනුව ඔහුගේ වස්තුවෙන් විශාල කොටසක් නොබෙල් ත්‍යාගයේ පදනමට ස්ථාපිත කෙරිණි. භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, වෛද්‍ය විද්‍යාව, සාහිත්‍යයට කල සේවයන් ආදිය සඳහා ගරු කිරීමක් වශයෙන් වර්ෂ 1901 සිට මෙම නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනැමීම සිදු කර තිබේ.

නොබෙල් සාම ත්‍යාගය හඳුන්වාදීම ඔහු සමඟ කලක් විසූ ලේකම්වරියක වන බර්තා වොන් සට්නර් ගේ බලපෑම මත සිදුවූ බව පැවසේ. වර්ෂ 1905 දී ඇය එම ත්‍යාගය  දිනා ගත්තාය.

ඩයිනමයිට්

නොබෙල් නයි‍ට්‍රොග්ලසරින් සමඟ කීසල් ගුවර් නම් අවශෝෂක නිශ්ක්‍රිය ද්‍රව්‍යයන් එකතු කිරීමෙන් වඩා සුරක්ෂිතව හැසිරවිය හැකි පුපුරණ ද්‍රව්‍යය මිශ්‍රණයක් නිර්මාණය කළේය. වර්ෂ 1867 දී ඔහු එය ඩයිනමයිට් යනුවෙන් නම් කළේය. වර්ෂ 1867 දී එයට ඔහු බලපත්‍රයක් ලබාගත්තේය. එංගලන්තයේ රෙඩ්හිල්, සරේ හි පතලක දී පළමු වරට එය  ප්‍රදර්ශණය කෙරිණි.

ඉන් අනතුරුව නොබෙල් නයිට්‍රොග්ලසරින් සමඟ ගන් කොට්න්(gun-cotton) නම් තවත් පුපුරණ ද්‍රව්‍යයක් මිශ්‍රකර ඊට වඩා ප්‍රබල පුපුරණ ද්‍රව්‍යයක් නිමවිය.  වර්ෂ 1876 දී 'ජෙලිග්නයිට්' ලෙස නම් කර එයට බලපත්‍රයක් ලබාගත්තේය. තවදුරටත් පොටෑසියම් නයිට්‍රේට් හා අනිකුත් ද්‍රව්‍යය එකතු කිරීමෙන් ඔහු විසින් එය දියුණු කරන ලදී.

විද්‍යාඥයින්
බිල් ගේට්ස්

විලියම් හෙන්රි ගේට්ස් (III) (1955 ඔක්තොම්බර් 28 දින උපත ලදී) ඇමරිකානු ව්‍යාපාර ප්‍රධානියකු, මහජන හිතෛෂියකු, ලොව තෙවැනියට පොහොසත්ම මිනිසා (2008 වනවිට) හා මයික්‍රොසොෆ්ට් ආයතනයේ (ඔහු විසින් පෝල් ඇලන් සමඟ එක්ව අරඹන ලද) සභාපති ද වේ. ඔහු මයික්‍රොසොෆ්ට් ආයතනයේ දිවිය තුළ ප්‍රධාන මෘදුකාංග නිර්මාණකරු හා සභාපති ධුර හෙබවූ අතර දැනටත් වැඩිම ගණනක් කොටස් හිමි (9% ක් පමණ පොදු තොග) පුද්ගලයා ලෙස රැඳී සිටියි.

විලියම් ගේට්ස් නම් වූ ඔහුගේ පියා නීතිඥයෙකු විය. මව මේරි මැක්ස්වෙල් ගේට්ස් නම් වූ අතර ඇය පාසල් ගුරුවරියක ලෙස සේවය කළාය. බිල් ගේ සීයා ගේ පියා රාජ්‍ය නීති සම්පාදකයෙකු ද නගරාධිපතිවරයකු ලෙස ද සේවය කළ අතර ඔහුගේ සීයා ජාතික බැංකුවේ උප සභාපතිවරයකු ලෙස සේවය කළේය. බිල්ට සොයුරියන් දෙදෙනෙකු ද විය.

ගේට්ස් උපත ලැබුවේ සියැටල්, වොෂින්ටන් වල අතර පාස‍ලේදී ඉගෙනීමට දක්ෂ වූයේය. 1973 හාවඩ් විද්‍යාලයට ඇතුල් වූ ඔහු එහිදී ස්ටීව් බෝල්මර් (පසුව මයික්‍රොසො‍ෆ්ට් ආයතනයේ සභාපති වූ) ව හමුවිය. 1975 දී "ප්‍රසිද්ධ ඉලෙක්ට්‍රෝනික්ස්" නම් මුද්‍රණය කියවු ඔහු මයික්‍රො‍ඉන්ස්ටුමන්ටේෂන් හා ටෙලිමට්‍රි සිස්ටම්ස් ආයතනයට ඇල්ටෙයාර් බේසික්ස් ලබාදී මයික්‍රොසොෆ්ට් ආයතනය බිහි කළේය. මෙය IBM හා හවුල් වී බේසික් ඉන්ටප්‍රිටර් නම් පරිවර්තකය සාදා ගැනීමට උපකාරි විය. අනතුරුව ගේට්ස් IBM සමඟ නව ගිවිසුමක් අත්සන් කර IBM ආයතනයට හැම IBM පැකේජයක් සමඟම මයික්‍රොසොෆ්ට් PC-DOS මෘදුකාංග විකිණීමට ඉ‍ඩ සැලසීය. මෙම ගිවිසුම මයික්‍රොසොෆ්ට් මෘදුකාංග කර්මාන්තයේ ප්‍රධානියකු බවට  පත් කිරීමට ඉවහල් විය.
වයස අවුරුදු 13 දී පාසලේ පරිගණකය සඳහා පරිගණක වැඩසටහනක් නිර්මාණය කිරීම ඇරඹුවේය. පරිගණක පිළිබඳ දැඩි උනන්දුව නිසා බිල් සිය පාසල් මිතුරෙකු වූ පෝල් ඇලන් සමඟ හොර රහසේ හාවර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ පරිගණක විද්‍යාගාරය තුළට ඇතුළු විය. පසු කලෙක ඔහුට එම විශ්ව විද්‍යාලයටම ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස ඇතුළත් වීමට ද හැකි විය. එහි ඉගෙන ගනිමින් සිටිය දී ඔහු පරිගණක මෘදුකාංගය නිර්මාණය කිරීම සඳහා විශ්ව විද්‍යාල ජීවිතයෙන් සමුගත්තේය. පාසල් වියේ මිතුරු ඇලන් පෝල් සමඟ එක් වූ ඔහු 1975 දී පෞද්ගලික පරිගණක සඳහා මෘදුකාංගයක් නිර්මාණය කළෙය. ඉන්පසු බිල් ගේ නායකත්වය යටතේ පරිගණක මෘදුකාංගය වැඩි දියුණු විය. ලොව පුරා මෙම පරිගණක මෘදුකාංගය ජනපි‍්‍රය විය. ඉන්පසු බිල් ගේ ‘මයික්‍රෝසොෆ්ට්’ පරිගණක මෘදුකාංග සමාගම ලොව පුරා ජනපි‍්‍රය වන්නට විය. මෙය බිල්ට නොසිතූ වාසනාවක් ගෙන ආ අතර ඔහුට විශාල ධනස්කන්ධයක් උපයා ගැනීමට ද හැකි විය. වර්තමානයේ ඔහු ප‍්‍රමුඛ පෙළේ කෝටිපතියෙකු ලෙස ද ප‍්‍රකටය.

ගේට්ස් පුද්ගලික පරිගණක විප්ලව‍ය ලොව-ප්‍රචලිත ව්‍යවසායකයන් අතරින් එක් අයෙකි. බොහෝ අය ඔහුව අගය කලත්, තවත් බෙහෝ පිරිසක් ඔහුගේ තරඟකාරී-නොවන ව්‍යාපාර උපායමාර්ග විවේචනය කරති. 2009 දී බිල් හා මෙලින්ඩා ගේට්ස් ෆවුන්ඩේෂන් පිහිටවන ඔහු ඒ හරහා විශාල මුදල් සම්භාරයක් පුන්‍යාධාර කටයුතු හා විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ වැඩසටහන් වලට පිරිනැමීමට දායක විය.

1955 උපත්
දෙවන ජයබාහු රජ

ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1467 දී හයවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමා මිය ගිය විට එතුමාගේ දියණියගේ පුතා වන ජයබාහු කුමරු දෙවන ජයබාහු නමින් කෝට්ටේ රජකමට පත් විය. තමාට රජකම නොලැබීම නිසා කෝපයට පත්, යාපනයේ පාලකයා වූ සපුමල් කුමරු කෝට්ටේට පැමිණ දෙවන ජයබාහු රජු මරා ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1469 දී හයවන බුවනෙකබාහු රජ නමින් කෝට්ටේ බලයට පත් විය.

රජවරු - කෝට්ටේ රාජධානිය
සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය
මහම්මද්තුමා

මුහම්මද් නබි (සල්)තුමා (ක්‍රි.ව 570-ජුලි  632) යනු අරාබි ජාතිකයෙක් වන අතර ආගමික සහ රාජ්‍ය  නායකයෙකි. ඉස්ලාම් ධර්මය ලොවට හදුන්වා දිමේ අවසාන නබිවරයා වේ. මුස්ලිම්වරුන් සලකන පරිදි මොහු ඉස්ලාම් දහමේ නිර්මාපකයා නොවන අතර මොහු එක දේව විශ්වාසය ආදයම් නබි තුමාගෙන් පැවතගෙන එන ඉස්ලාම් දහමේ  මුලිකයෙක් මෙන්ම ප්‍රතිසංස්කාරකවයක් ලෙස සලකයි.  මුහම්මද් තුමා  දෙවියන්ගේ  අවසාන ශාස්තෘවරයා ලෙස සලකනු ලැබේ. මෙතුමාගේ  වයස අවුරුදු 40  දී නබිත්වය නැමැති නුබුව්වතය ලැබිය. ඉන් පසු   වසර 23 ශුද්ධ වු කුරාණය අල්ලාහ් විසින් විවිධ අවස්ථාවන් වල කොටස් ලෙස මුහම්මද්  වෙත පහල කරන ලදී.

මෙම කාලවකවානුවේදි  මක්කා හි වෙසෙන ජනතාවට  මුහම්මද් තුමා ඒකදේවවාදය අන්තර්ගත ලෙස දේශනා කලේය. සුළුතරයක් ඉස්ලාම් දහම වැළදගත් නමුදු එවක මක්කා පාලනය කළ පාලකයාන්ගෙන් මුහම්මද් නබි තුමා හා එතුමාගේ අනුගාමිකයන් විවිධ වධ හිංසනයට  ලක් විය. ඉන් වසර 13 කට පසු මුහම්මද් නබි (සල්)තුමා   සහ මුස්ලිම්වරැ 'හිජ්රත්' හෙවත් මදිනා නගරයට  ක්‍රි.ව 622  සංක්‍රමණය විය. එහිදි එහුගේ මදිනා අනුගාමිකයන් (අන්සාර්වරැන්) සහ මක්කා නගරයේ අනුගාමිකයන් (මුහාජිරින්) සමග එක්වී දේශපාලනික සම්බන්ධයන් සහිත ආගමික අධිකාරියක් පිහිට වුයේය. වසර කිපයකට පසු මුස්ලිම්වරුන්ට  එරෙහිව යුද්ධ 3 ක් සිදුවිය.  ක්‍රි.ව 624 දී මුස්ලිම්වරුන් ජයගත් බදුර් යුද්ධය හා විසදුම් රහිත වු ක්‍රි.ව 625 දී  සිදුවු උහද් යුද්ධයයි සහ හන්දක් හෙවත් කෛබර් යුද්ධය. මදිනාහි යුදෙව්වන් සමග සිදුවු මෙම යුද්ධය නිසා යුදෙව්වන් පලායාම, වහලුන් බවට පත් විම හෝ මරණය වැනි දේ වලට මුහුණ පෑ අතර යුදෙට් ප්‍රාන්තයේ හෙවත් කසබාර් මැඩපැවැත්විනි. මෙම කාලයේදිම මුහම්මද් තුමා කාන්තාර ගෝත්‍ර තමා යටතට පත් කර ගැනීම නිසා මක්කා ‍හි වෙළඳ මාර්ග අත්හිටවන ලදි. ක්‍රි.ව 629 දි පමණ ලේ වැගිරිමකින් තොරව මක්කාව  ජයගත් අතර මුහම්මද් නබි (සල්)තුමා ඔහුගේ ජිවිතයේ අවසන් කාලයේදි එනම් ක්‍රි.ව 632 දි මුලු අරාබිකරයම පාලනයට නතුකර ගැනීමට සමත් විය.

ඉස්ලාම් ධර්මයේදි මුහම්මද් තුමාගේ ජීවන රටාව ඔහු පැවසූ දේ ඔහු ක්‍රියාවෙන් කල දේ,ඔහු අනුමත කල දේ 'සුන්නා' ලෙස හදුන්වයි. ඔහුගේ ආදර්ශ, කියමන් හා චරිත ලක්ෂණ ඇතුලත් මෙම සුරැකි වර්තා 'හදීස්' ලෙස හදුන්වයි. සම්ප්‍රදායික මුස්ලිම් ජුරි සබිකයෝ හෝ නිතිවේදිහු (ක්‍රි.ව 820) මුස්ලිම් නිතියෙහි ඇති 'සුන්තා' හි වැදගත්කම පෙන්වා දෙන අතර මුස්ලිම්වරු මුහම්මද් තුමාගේ ජීවිතය ආදර්ශයට ගන්නා ලෙස පෙළඹවති. 'සුන්න හෙවත් හදීස්' යනු කුරාණයට නිවැරදිව අර්ථකතනයට මග පෙන්වා දෙයි.
නාට්‍යය

යම් සංගීතමය කෘතියක් හෝ නාමයක් යනු වසර ගණනාවක් මුළුල්ලේ පරිණාමය වු සම්භාව්‍යමය සංගීතමය අංගයකි. එය මූලික වශයෙන් චරිත අතර දෙබස් වලින් යුක්ත වන අතර නාට්‍යමය/ වේදිකාමය ස්වරූපයක් ඉලක්ක කර ගත්තකි. 18 වන සියවස හා 19 වන සියවස් වලදී ඔපෙරාව නාට්‍යමය, කාව්‍යමය හා සංගීතමය වශයෙන් දියුණු විය. මෑතක් වන තුරුම හාස්‍ය නාට්‍යය කාව්‍යමය ස්වරූපයක් ඉසිලීය. ශේක්ස්පියර්ගේ රෝමියෝ සහ ජුලියට් කෘතිය සම්භාව්‍යමය කෘතියක් වන අතර එය සාහිත්‍යමය අංගයක් ලෙස ද පිළිගනී.
    
ග්‍රීක නාට්‍ය මුල්ම නාට්‍ය අංගයන්ට උදාහරණ වේ. සංතාපය නාට්‍යමය අංගයක් ලෙස. රඟ දැක්වීමත් මෙන්ම ආගම හා ජන උත්සවයන්ට යාම දියුණු වුයේ ප්‍රසිද්ධ ඓතිහාසික මිත්‍යාවන් වටා ගෙතෙමිනි. සංතාපයන් මූලිකවම සත්‍ය තේමාවන් මඟින් ඉදිරිපත් වේ. නව තාක්ෂණයේ ඇරඹුමත් සමඟම වේදිකාවමය නොවන කෘති සඳහා ලියවුණු පිටපත් මෙම අංගයන් සඳහා යොදා ගෙන ඇත.  War of the worlds (රේඩියෝව) වැනි ගුවන් විදුලි වැඩසටහන් සඳහා රචිත සාහිත්‍යය, සහ තවත් නාට්‍යමය කෘති සිනමාව හෝ රෑපවාහිනිය සඳහා යොදා ගෙන ඇත. ඒලෙසම රූපවාහිනී, සිනමා හා ගුවන් විදුලි කෘතීන් මුද්‍රිත මාධ්‍ය සඳහා ද යොදා ගෙන ඇත.

සටහන් 

{|

|Literature Drama
|-

නාට්‍ය කලාව
රචනා

රචනාවක් යනු කෙටි ලිඛිත කෘතියකි. එය රචනා වන්නේ රචකයාගේ පෞද්ගලික මතිමතාන්තර වලට අනුවය. රචනා නවකතාමය ස්වරූපයෙන් බැහරව යම් මාතෘකාවකට අදාලව විස්තරාත්මකව ලියවෙන්නකි. සාහිත්‍ය විචාර, දේශපාලනමය ප්‍රතිපත්ති, විවාද, එදිනෙදා ජීවිතයේ අත්දැකිම් හා රචකයාගේ මතකයන් ආදියෙන් රචනා සමන්විත වේ. රචනා යන්නෙහි අර්ථය නිසියාකාරව දැක්වීම අපහසුය. එය කෙටි කතා, ලිපි යන අර්ථ වලටද සමානකමක් දක්වයි. නූතන රචනා බොහොමයක් වාක්‍ය එක් වී සෑදෙන සාමාන්‍ය ලියවිලි වේ. එහෙත් සමහර කාව්‍යයන් ද රචනා බවට නම් කර ඇත. රචනාවක් හැඳින්විය හැක්කේ එම කෘතියේ ප්‍රමාණය මතය. එහෙත් එයට විරුද්ධ තේරුමක් ඇති රචනා ද දැක්විය හැක.

උදා‍: 
ජෝන් ලොක්ගේ An Essay concerning human understanding 
තෝමස් මැලකස්ගේ An Essay on the principle population

අවධානයට ලක් වූ රචකයෝ

G.K චෙස්ටර්මන්, වර්ජිනායා වුල්ෆ්, වෝල්ටයර්, එඩ්රියන් රිච්, ඇලම්පර් හෂ්මි, ජෝආන් ඩිඩියන්, ජින් බොල්ඩ්‍රිලාඩ්, බෙන්ජමින් ඩිසරෙලි, සුසැන් ‍සොන්ටැග්, නැටිලියා ජින්ස්බර්ග්, සාරා සුලෙරි, ඇනි ඩිලාඩ්, ජෝසෆ් ඇඩිසන්, රිචඩ් ස්ටිල්, චාර්ලිස් ලැම්බි, ලියෝ ටෝල්ස්ටෝයි, විලියම් හැස්ලිට්, තොම්ස් බැබින්ටන් මැතවුලේ, රැල්ෆ් වෝල්ඩෝ එමර්සන්, හෙන්රි ඩේවිඩ් තොරෙඩ්, පර්ස් බිග් ෂෙලි, මේරි ෂෙලි, වෝල්ටර් බේජ් හොට්, මොරිස් මිටර්ලින්ක්, ජෝර්ජ් ඕවෙල්, ජොර්ජ් බර්නාඩ් ෂෝ, ජොන් ඩි. ඇගටා, රෙනෝල්ඩ්ස් ප්‍රයිස්, ගෝ විඩාල්, මාගරිට් යුවර්සෙනා, ජේ.එම් තෝම්සි, ගැස්ටන් වැරිංහේන් සහ ඊ.බී. වයිට් රචනා අයත් වන කාණ්ඩය සත්‍ය වශයෙන් පැවසීම දුෂ්කරය. 

නවකතාවක් පරිද්දෙන්ම, රචනාවක් යනු ඕනෑම දෙයක් පිළිබඳ සෑම දෙයක්ම පැවසීමේ උපරකරණයකි. සාම්ප්‍රදායානුකූලව අර්ථ දැක්වීමට අනුව රචනාවක් යනු කෙටි ලිපියකි. එම නිසා එමගින් සෑම දෙයක් පිළිබඳවම සෑම කරුණක් ම දැක්වීම, එම සීමා තුළ දී කළ නොහැක. එනමුත් රචනා කිහිපයක් මඟින් එම සෑම කරුණක්ම අල්ලා විස්තර කළ හැක. මොන්ටෙයින්ගේ තුන්වන කෘතිය මෙයට සමාන වේ. රචනා යන සාහිත්‍ය විශේෂය අතිශය වෙනස්වන සුළුය. මෙය තුන් ආකාරයකින් ලබකා බැලිය හැක. පළමු ආකාරය පෞද්ගලික පැතිකඩකින් යන්නය. දෙවන පැතිකඩේ දී  ඉලක්ක ද තෙවන පැතිකඩේ දී විශ්වයම සාරාංශ කර සලකා බැලිය හැක.

සමහර රචකයොත් සිය වටපිටාව පිළිබඳව ද සමහර රචිකයෝ සිය පෞද්ගික අත්දැකීම් ද රචනාවට ලක් කරති. එහෙත් සමහරු යම් කිසි විද්‍යාත්මක, සාහිත්‍යමය හෝ දේශපාලනමය තේමාවක් යටතේ සිය රචනා ලියති.

එහෙත් ඉතා සරු හා සෑහීමකට පත්විය හැකි රචනා වනුයේ ඉහත අවස්ථා තුනේම පැවතිය හැකි ඒවාය.

ලේඛන කලාව
රචනා
Jana madya
දැනට පවතින ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය (ඇතුලාන්තය හා බාහිරාන්තය)

ජේම්ස් මැඩියන් විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉංග්‍රිසි මහාචාර්ය ජෝආන් ගැබින් දක්වන ආකාරයට අනුව අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය යනු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය අභ්‍යන්තරයේ හා එහි බාහිරය  තුළ අන්තර්ගත වන්නකි.තවද අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය යම් හෙයින් වෙනත් මට්ටමකට ගෙන යනු ලැබුව ද ඇමරිකානු සාහිත්‍යය තුළ එය ඇතුලත් වන්නක් බවයි.

අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යයෙහි අන්තර්ගකය කළු ජාතිකයන්ගේ අත්දැකිම් මත පාදක වේ. අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන් ඇමරිකානු ජාතිකයන් බවට පිළිගත්ත ද  ඉතිහාසයේ බොහෝ අවස්ථා වලදී ඔවුන් සම්පුර්ණ පුරවැසි භාවය හිමි නොවුවන් ලෙස සැලකිණි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔවුන්ඇමරිකාවේ කොටසක් ලෙස මෙන්ම,ඇමරිකාවේ කොටස්කරුවන් නොවන ලෙස ද පිළිගැනිණි.

මෙයට සමාන තත්වයක් අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යයට ද හිමිවිය. එය ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ රාමුව තුළම අන්තර්ගත වුවත් එය එයින් පරිබාහිරව පැවතුණි. මෙහි ප්‍රථිඵලයක් ලෙස නව හඬවල් හා නව කථා කිරිමේ විලාශයන් එයට එක් විය. මෙහි වාසි සහගත තත්ත්වයන් වනුයේ මෙම නව අංග මඟින් සමස්ත ලෝක සාහිතයයේ ඇති වන දියුණුවයි. (Me lay 2004) මෙම කලා රටාවන් අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සංස්කෘතිය හා බැඳී පවතී. පසුගිය සියවස් මුළුල්ලේම ජෑස් හා හිප් පොප් යන ශෛලීන් කළු ජාතිකයන්‍ අතර වෙනමම දියුණු වු ශෛලීන් වලට උදාහරණ වේ. පසුව මේවා විශාල සභාවන් හා දියුණුවන/ අළුත්වන ඇමරිකානු සාහිත්‍යය තුළින්ද ප්‍රදර්ශනය වූ අතර ඒ තුළටද ඇතුලත් වුණි.

මෙම රටාව අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය තුළ දිගටම පවතීද යන්න කිව නොහැකිය. මෙම ශෛලීන් දැනටත් විශාල වශයෙන් ජනප්‍රිය වන අතර මේවායින් තව තවත් නව ශෛලීන් බිහි විමේ ඉඩකඩ ඇත. එමෙන්ම ඒවා වෙනසකට භාජනය නොවී ආවේනික අයුරින්ම පැවතිය හැකි බව විද්වතුන්ගේ මතයයි.

සටහන් 

{|

|Existing both inside and outside American literature
|-
{|
විචිත්‍රමත් නවකථා (Graphic Novel)

විල් එයිස්නර් ගේ (Will Wishhner) "A contract with God (දෙවියන් සමඟ ගිවිසුමක්) නවකථාව, විචිත්‍රමත් නවකථා ලෙස හඳුන්වන ලද ප්‍රථම ග්‍රන්ථයයි. 

විචිත්‍රමත් නවකථාවක් යනු දිගු සහ සංකිර්ණ වු කථා වස්තුවකින් හෙබි, බො‍හෝ විට වැඩිහිටි පාඨක සමුහයක් අරබයා ලියැවුණු චිත්‍ර කථාවකි. සාමාන්‍ය චිත්‍ර කථා පොත් වලට වඩා කල් පැවතෙන අයුරින් මේවා තිබේ. මෙම නවකථාවන්, චිත්‍රකථා පොත් මෙන් පුවත් පත් වෙළෙඳ සැල් තුළ නොව පොත් හල් තුළද අලෙවි කෙරේ.

අර්ථ දැක්විම 

තවමත් පරිණාමය වෙමින් පවතින මෙම විචිත්‍රමත් නවකථා (Graphic novels) සඳහා සාධාරණ අර්ථකථනයක් නොමැත.එබැවින් සමහර අවස්ථාවල චිත්‍රකථා වල ඇති වෙනස විදහා දැක්වීමට ද එහි පද්‍ය කොටස්ද භාවිතා වී ඇත. එනම් සාමාන්‍ය චිත්‍රකථා පොත් වලින් වෙනස් වු අංග වලින් යුත් වඩාත් ‍පරිණත ‍තේමා භාවිතා වන්නක් ලෙස මෙම පොත් හැඳින්විය හැක. එනමුත් මෙම අදහසට එකඟ වන පරිද්දෙන් කෘති ලියවුණ ද, ඒවා සම්ප්‍රදායික හාස්‍යෝත්පාදක නවකථා යටතේ වර්ග කෙරෙණි. මෙම පද්‍ය පොදුවේ භාවිතා වනුයේ හාස්‍යෝත්පාදක නවකථා වලින් මෙම කෘති වෙන් කිරිම පිණිසය. මෙම හේතුව පාදක කර ගනිමින් ප්‍රංශ පදයක් ‍වන 'Bande Dessinee' යන්න ඉතිහාසඥයන් විසින් භාවිතා කරන ලදි.

පොත් ප්‍රකාශන කර්මාන්තයේ දී මෙම පද්‍ය “නවකථා” යන ගණයට නොවැටෙන්නා වු කෘති සඳහා භාවිතා වුණි. එකිනෙක හා ගැලපීමක් නොමැති හාස්‍යජනක කථා හා ප්‍රබන්ධ නොවන කෘති සඳහා ද නමම භාවිතා වුණි.

සටහන් 

{|

|Graphic novel
|-