Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
දැදිගම

දැදිගම ශ්‍රී ලංකාවේ කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ගම්මානයකි. හිටපු අගමැති ඩඩ්ලි සේනානායක මහතා නියෝජනය කළ ආසනය වේ. ගම්මාන හයකින් සමන්විත නූතන දැදිගම ග්‍රාම නිලධාරි වසම වරකපොල ප්‍රා දේශීය මහ ලේකම් කාර්යාලය මගින් පාලන කටයුතු සිදුකෙරේ‍ .කදු,හෙල්,මිටියාවත් හා එක යායට පෙනෙන කෙත්වතු  ආදියෙන් සමන්විත රමණීය භූමිප්‍ර දේශයකි. දැදිගම රජමහා විහාරය ගම්මානයට එක්කරන්නේ අතීත ශ්‍රී විභූතියේ හා නිර්මල බුදුදහමේ ඒකාත්මික අධ්‍යාත්මික ගමන්මග හරපද්ධතීන් පිලිබදවයි. දැදිගම ප්‍රාථමික විද්‍යාලයත්, දැදිගම පැරකුම්භා මහා විද්‍යාලයත් වසමේ අධ්‍යාත්මික හරපද්ධතීන් පෝෂණයේහිලා ක්‍රියාශීලිව කැපවී සිටියි.  ආර්ථික සංවර්ධන නිලධාරි ලෙස රුවන් සංජීව වික්‍රමසිංහ මහතා කටයුතු කරන අතර, තුෂාර ආරියසේන මහතා ග්‍රාම නිලධාරිවරයා වශයෙන් කටයුතු කරයි. මහා පරාක්‍රමභාහු නරෙන්ද්‍රයනණ්ගේ උපන්භූමිය වන දැදිගම අදටත් පවතින්නේ, එම ඓතිහාසික වටිනාකම් ලෝකයට දැක බලා ගැනීමේ ඉඩකඩ ලබාදෙමිනි. ඒ සූතිඝර සෑය හෙවත් කොටවෙහෙරයි. අනාදිමත් කාලයක සිට මුල්ගම්බිම් පදිංචිකරුවන් ලෙස උරුමකම් කියන ගම්වැසියන් තවමත් අතීත ශ්‍රී වි්භූතියක අභිමානය සහිතව ජීවත් වේ.

වැදගත් ස්ථාන
 දැදිගම පොලීසිය
දැදිගම ආර්ථික සංවර්ධන නිලධාරි කාර්යාලය
දැදිගම ග්‍රාම නිලධාරි කාර්යාලය

සංචාරක ආකර්ෂණ
 දැදිගම කොටවෙහෙර -  දැදිගම පිහිටි එෙතිහාසික ස්ථානයක් වේ. දැදිගම කොටවෙහෙර නමින් ප්‍රකට මෙම ස්තූපයම සූතිඝර චෛත්‍ය වශයෙන් ද හඳුන්වනු ලැබේ.
 දැදිගම රජමහා විහාරය.
දැදිගම පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරදැය
දැදිගම වලව්ව.

ආශ්‍රිත
 දැදිගම මැතිවරණ කොට්ඨාශය

මූලාශ්‍ර

කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය
කලා ඔය

කලා ඔය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි තුන් වැනියට දිගම ඔය වේ. එහි දිග ආසන්න වශයෙන් කිලෝ මීටර 145 ක් පමණ වේ කලා ඔය අසල පන්සලක් හා පල්ලියක් දැක ගත හැක..

ආශ්‍රිත
 කලා වැව

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ ඔයවල්
මී ඔය

මී ඔය (), දඹුලු කඳුවැටි පෙළින් ආරම්භ වී පුත්තලම් කලපුව දක්වා දිවෙන සැතපුම් 67 ක් දිග ඔයකි.

ආශ්‍රිත
 ඉඟිනිමිටිය ජලාශය

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ ඔයවල්
අභය වැව

20වන සියවසේ මුල් කාලයේ වරදවා බසවක්කුලම ලෙස හැඳින්වුනු අභය වැව හෙවත් අභයවාපි යනු පණ්ඩුකාභය රජ විසින් කරවන ලද වැවකි. 

එය අනුරාධපුරයේ පිහිටා තිබේ

ආශ්‍රිත 
 අභය වැව අසල දේවාලය

මූලාශ්‍ර 

මහ වැවු
නවීන සන්නිවේදන තාක්ෂණය නිසාම ලොවට සිදු වූ යහපත.

නවීන සන්නිවේදන තාක්ෂණය නිසාම ලොවට සිදු වූ යහපත. 

වර්තමාන වන විට සන්නිවේදන දියුනු මට්ටමක පවතී. ඒ තාක්ෂණයට පින් සිදුවන්නටය. අද ලොව සන්නිවේදන තාක්ෂණය කෙතරම් දියුණු මට්ටමක පවතීදැයි කිවහොත් මිනිසාට මෙය නැතුවම බැරි තත්ත්වයට පත්ව අවසන්ය. උදාහරණයක් ලෙස කිවහොත් ජංගම දුරකතනය හා විද්‍යුත් තැපෑල හැදින්විය හැකිය. ජංගම දුරකතනය කෙතරම් ජනජීවිතයට සම්බන්ධ ඇති දැයි කිවහොත් ජංගම දුරකතන සෑම පුද්ගලයකු ලඟම ඇත. එයට හේතුව එදා දවස් ගණනකින් යැවූ පණිවිඩය දැන් ජංගම දුරකතන හෝ විද්‍යුත් තැපෑල භාවිතයෙන් තත්පර ගණනකින් යැවිය හැකි වීමයි. 

නවීන සන්නිවේදන තාක්ෂණය ලොවට සිදු කල යහපත නම් මිනිසා අතර තොරතුරු  හුමාරු කිරීමේ වේගය වැඩි කිරීම හා ඒ සඳහා පෙළඹවීමයි. මෙහිදී මිනිසුන් තොරතුරු හුවමාරු කිරීමේදී නවීන තාක්ෂණය යොදා ගැනීමට යොමු වී ඇත්තේ නවීන සන්නිවේදන තාක්ෂණයේ ඇති වේගය,ආරක්ෂාව,විශ්වාසදායක බව හා ලොව ඕනෑම තැනකට යැවිය හැකි නිසාය. 

මෙම නවීන සන්නිවේදන තාක්ෂණය නිසා පැතිරී යන ලෙඩ රෝග, හදිසි ආපදා වැනි අහිතකර තත්ත්ව පිලිබඳව ලෝකයට තත්පර ගණනකින් දැනුවත් කිරීමේ හැකියාව ලැබී ඇත. මෙම ක්‍රම ඔස්සේ ලෝකයේ සන්නිවේදන වේගය ඉහළ යමින් පවතී. මෙම සේවා සඳහා සහය වන්නේ අන්තර්ජාලය සන්නිවේදන තාක්ෂණයේ පතාක යෝධයකු වැනිය.සන්නිවේදන තාක්ෂණය ලොවට හදුන්වා දෙනු ලැබුවෙ ආතර් සී.ක්ලාක් මහතාය.
ශාක විවිධත්වය



ශාක විවිධත්වය

පුෂ්ප වල රූපීය විවිධත්වය 
අප ජීවත් වන පරිසරයේ ශාක විශාල ප්‍රමාණයක් දක්නට ලැබේ. මෙම එක් එක් sශාක අලඔ පුෂ්පන් ඩෙස විමසිලිමත්ව බැලීමෙන් ඒවායේ වර්ණය,හැඩය,විශාලත්වය,සුවඳ,සමමිතික බව මල්පෙති ගණන ආදියේ විවිධත්වයක් නිරීක්ෂණයකළ හැක.

     පුෂ්පය ශාකයක විශේෂ කොටසකි ශාක තම වර්ගයා බෝකිරීමට හෙවත් ප්‍රජනනයට පුෂ්ප වලින් විශාල කාර්‍යයක් ඉටු වේ.ශාකයක ප්‍රජනන අවයවය පුෂ්පය වේ.

පුෂ්පයක කොටස්ඩසයනබනබසව
ඔවාගිරිය පුරාවිද්‍යා භූමිය

ඔවාගිරිය පුරාවිද්‍යා භූමිය ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ අම්පාර පිහිටි එෙතිහාසික වශයෙන් ඉතා වැදගත් වූ පෞරාණික නටඹුන් සහිත පුරාවිද්‍යා භූමියක් වේ.

පිහිටීම 
අම්පාර-ඉඟිණියාගල මාර්ගයේ අම්පාර සිට කිලෝ මීටර 19ක් පමණ දුරින් පිහිටි පොල්වත්ත ප්‍රදේශයේ මෙම පුරාවිද්‍යා භූමිය පිහිටා තිබේ.

ඉතිහාසය

ඔවාගිරිය පුරාවිද්‍යා භූමියෙහි ඉතිහාසය ක්‍රි.ව. 5වන සියවස හෝ ඊට පෙර අතීතය දක්වා දිවයන බැව් විශ්වාස කෙරේ. කාලයත් සමග නටබුන් තත්වයට පත්ව තුබූ මෙම ස්ථානය, පසුකාලීනව ගල් ඔය නිම්න සංවර්ධන මණ්ඩලයේ ඉල්ලීමක් අනුව පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මගින් 1956 වර්ෂයේ දී ගවේෂණය කොට අනාවරණය කරගන්නා ලදි.

නටඹුන්

ඔවාගිරිය නටබුන්වලින් බොහෝ ප්‍රමාණයක් ගල් ඔය නිම්න සංවර්ධන වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක වූ අවධියේ භාවිත කල ට්‍රැක්ටර් ආදියෙන් විනාශ වී ගොස් තිබේ. මෙහි වූ නටඹුන් අතර අටපට්ටම් හැඩයෙන් යුතු අසාමාන්‍ය පාදමක් සහිත පැරණි දාගැබක්, පිළිම ගෙයක් හා ඊට සම්බන්ධ ගල් කුළුණු හිස්, මුරගල්, කොරවක් ගල්, පැතලි උළු වැනි දෑ දැකගත හැකිය. මේ අතරින් අඩි 11.5 ක් පමණ උස් වූ ස්ථටික හුණු ගලින් නෙළන ලද කවන්ධ ඉුද්ධ ප්‍රතිමාව සුවිශේෂී වේ. දෙඅත් කැඩී තිබෙන මෙම ප්‍රතිමාවෙහි වූ චන්ද්‍රකාන්ති පාෂාණ හේතුවෙන් රාත්‍රී කාලයේ බැබලෙන බැව් සඳහන් වේ. 2008 වර්ෂයේදී පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ රසායන සංරක්‍ෂණ අංශය මගින් මෙම ප්‍රථිමාවේ සංරක්‍ෂණය කටයුතු ආරම්භ කොට තිබේ. ඒ වන විට බිම පතිත වී උරහිස් කොටස් කැඩී තිබූ පිළිමය, දැව රාමුවක සහ කප්පියක ආධාරයෙන් යලි ඔසවා ප්‍රතිසංස්කරණය කොට තිබේ. අක්කර 7-8ක පමණ භූමි ප්‍රමාණයක් පුරා ඔවාගිරිය පුරාවස්තු දැකගැනීමට හැකිවේ.

මූලාශ්‍ර

අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
මුල්ලේගම මුල්ගිරිගල රජ මහා විහාරය

මුල්ගිරිගල රජ මහා විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ නවගත්තේගම ප්‍රාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාශය තුල මුල්ලේගම ග්‍රාම නිලධාරි වසට අයත් මුල්ලේගම ග්‍රාමයේ පිහිටා තිබේ.

ඉතිහාසය
මුල්ගිරිගල රජමහා විහාරය පශ්චාත් අනුරාධපුර සමයේ රජකම්කල දප්පුල රජ විසින් කරවන ලද්දක් යැයි ජනප්‍රවාදයන්හී විස්තර වේ.

විහාර භූමියේ වූ චෙෙත්‍යය කාලයත් සමග කිහිපවතාවක් ප්‍රතිසංස්කරණයන්ට ලක්ව තිබේ. විහාරයේ ඉහලට වන්නට ගල්ලෙන් සමුහයක් දැකගත හැකිවේ. වර්ථමානයේද භාවිතයට ගැනෙන ශීලාලේඛන සහිත ආරාම සංකීර්ණයට අයත් ආවාස ගෘහය, අදින් වසර තුන්සියකට පමණ පෙර ඉදිකරණ ලද්දක් බව පැවසෙන නමුත් පසුකාලීනව අළුත්වැඩියා කර තිබේ.

ආශ්‍රිත

රජමහා විහාර
පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
අලුත් ඔය සමූලඝාතනය

අලුත් ඔය සමූලඝාතනය (හබරණ සමූලඝාතනය) යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ 1987 අප්‍රියෙල් 17 වන දිනදී, දෙමළ කොටි ත්‍රස්ථවාදීන් විසින් හබරණ-ත්‍රිකුණාමලය මාර්ගයේ අලුත් ඔය ගම්මානය ආසන්නයේදී,  දරුවන්, කාන්තාවන් ඇතුළු අහිංසක සිවිල් වැසියන් 127 දෙනෙකු සමූලඝාතනය කිරීමේ සිද්ධිය වේ.
මෙම සමූල ඝාතනය ශ්‍රී ලංකා සිවිල් යුද්ධය පැවැති සමයේ එල්ටීටීඊ ය විසින් සිදුකරන ලද තවත් එක් වඩාත් අපකීර්තිමත් හා අමන අපරාධයක් ලෙස සැළකේ. එසේම එය එකල ගෙවීගිය වර්ෂ 100 ක කාලය තුල ලොව පුරා සිදුවූ ජීවිත 100 කට වඩා බිලිගත් දරුණුතම ත්‍රස්ථවාදී ප්‍රහාරයන්ගෙන් එකක් ලෙසද සැළකේ.

මේවාද බලන්න
 දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි ත්‍රස්තවාදීන් සිවිල් වැසියන්ට එල්ල කල ප්‍රහාර ලයිස්තුව

මූලාශ්‍ර 

සිවිල් පුද්ගලයින් සමූලඝාතන - ශ්‍රී ලංකා
තිස්ස වැව (අනුරාධපුරය)

තිස්ස වැව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, අනුරාධපුරය ප්‍රදේශය තුල පිහිටා තිබෙන වැවකි. අනුරාධපුර අගනගරයේ ජල සම්පාදනය වැඩිකරවීම වෙනුවෙන් දේවානම්පියතිස්ස රජ (ක්‍රි. පූ. 3 සියවස) විසින් මෙම වැව කරවා තිබේ. අඩි 25ක් උස වැවෙහි බැම්ම සැතපුම් 2ක් පමණ දිගු වේ.

මෙයට දුල්නිත් Induwara

මූලාශ්‍ර
හබරණ

හබරණ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු මැද පළාතේ අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි කුඩා නගරයකි.

ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
2015 බැංකොක් බෝම්බ ප්‍රහාරය

2015 බැංකොක් බෝම්බ ප්‍රහාරය සිදු වූයේ, තායිලන්තයේ,   බැංකොක් නගරයේ, පතුම් වන් දිස්ත්‍රික්කයෙහි,   රට්චප්‍රාසොං මංසන්ධියෙහි,  ඊරවන් සිද්ධස්ථානය  තුල 2015 අගෝස්තු 17 දිනදීය. විසි දෙනෙකු මියගොස් 125 දෙදෙනෙකු තුවාල ලදහ.  ආරක්ෂිත කැමරා පටිගත සටහන් දක්වන්නේ, පිපිරීමට ටික වේලාවකට පෙර,  සැකකරුවෙක් විසින් උර පොදියක් තබා යන බවකි. අද දිනය වන තුරු, ආරක්ෂිත කැමරා සටහනෙහි සඳහන් සැකකරු අත්අඩංගුවට පත්ව නැත.

පූර්ව සිදුවීම් 
මෙම බෝම්බ ප්‍රහාර සිද්ධියට පෙර, තායිලන්තය තුල මෙම වසරෙහිදීම තවත් වෙනත් බෝම්බ ප්‍රහාර දෙකක් සිදු විය. 2015 පෙබරවාරි මාසයේදී, අසබඩ පිහිටි සියාම් පැරගෝන්  සාප්පු සංකීර්ණයට පිටත රට්චප්‍රාසොං ස්කයිවෝක් හිදී බෝම්බ දෙකක් පුපරා ගොස් පුද්ගලයන් තිදෙනෙක් තුවාල ලදහ. මෙම ප්‍රහාරය සඳහා දේශපාලන අභිප්‍රේරණයක් සහිත වූ බවක් විශ්වාස කෙරිණි. 2015 අප්‍රේල් මාසයේදී, කෝ සමූයී හිදී, කාර් බෝම්බයක් පුපරා ගොස් තිදෙනෙක් තුවාල ලදහ.

ප්‍රහාරය
thumb|left| රට්චප්‍රාසොං මංසන්ධිය සහ ඊරවන් සිද්ධස්ථානය 2015 මැයි මාසයේදී
2015 අගෝස්තු 17 දින, 18:55 ICT (11:55 UTC) වේලාවට, බැංකොක් නගර මධ්‍යයෙහි, කාර්යබහුල   රට්චප්‍රාසොං මංසන්ධිය අසබඩ, ඊරවන් සිද්ධස්ථානය භූමිය තුල බෝම්බයක් පුපුරා ගියේය. රාජකීය තායි පොලීසිය පැවසුවේ 3 කිලෝග්‍රෑම් (6.6 රාත්) බරැති ටීඑන්ටී ප්‍රමාණයක්  බටයක් තුල පුරවා, සිද්ධස්ථානය වටකොට ඇති පිටියෙහි පිටස්තර ගැටිය අසබඩ බංකුවක් යට තබා තිබූ බවත්, සිද්ධිය වූ ස්ථානයෙහි සිට  30 මීටර (98 අඩි) දුරක තිබී, ප්‍රහාරය සඳහා භාවිතා කල බවට සැක කෙරෙන ඉලෙක්ට්‍රොනික පරිපථයක් මොයා ගත් බවත්ය.

ප්‍රහාරය පිළිබඳව තවමත් කිසිවකු වගකීම භාරගෙන නොමැත. මෙම ප්‍රහාරයන් විසින්, තායිලන්තයේ සංචාරක ව්‍යාපාරය සහ ආර්ථිතය එල්ල කර ඇති බව සිතනු ලබයි.

ගොදුරුවූවෝ

පිපීරීමට ගොදුරුවූවන්ගෙන් බොහෝමයක් සිද්ධස්ථානය නැරඹීම සඳහා පැමිණි සංචාරකයෝ වෙති. රාජකීය තායි පොලීසිය විසින් වාර්තා කරනු ලැබුවේ, 20 දෙනෙකු මිය ගොස් 125 දෙනෙකු තුවාල ලද බවයි. මිය ගිය වුන් අතර තායි ජාතිකයින් සය දෙනෙකුද, මලයාසියානු ජාතිකයන් පස් දෙනෙකුද, ප්‍රධාන භූමිප්‍රදේශ චීන ජාතිකයින් සතර දෙනෙකුද, හොංකොං ජාතිකයින් දෙදෙනෙකුද (හොංකොං හී නිවැසි බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයින් එක් අයෙකුද ඇතුළුව), ඉන්දුනීසියානු ජාතිකයින් එක් අයෙකුද සහ, සිංගප්පූරු ජාතිකයින් එක් අයෙකුද වූහ. මීට අමතර වශයෙන්, තුවාල වූවන් අතර, ජපාන, මලයාසියානු, මාලදිවයින්ල ඕමාන්, පිලිපීන, කාටාර් සඑ තායිවාන පුරවැසියන් වූහ.

සැකකරුවෝ

විමර්ශකයන් පැවසුවේ, සිද්ධිය වූ ස්ථානයෙහි උර මල්ලත් තැබූ බවට  පෙනී ගිය පුරුෂයා, මෙම පිපිරිවීමට වගකිය යුතු බවට ඔවුනට "සහතික" බවයි. ආරක්ෂක කැමරා පටිගත දර්ශන, ජාත්‍යන්තර වශයෙන් විකාශය කෙරුණු අතර, එහි දැක්වෙනුයේ, කොට කලිසමක් සහ කහ පැහැති ටී ෂර්ට් එකක් හැඳි පුරුෂයෙක්, බංකුවක් මත හිඳිමින් සිටියදී,  තද-පැහැති උර මල්ලක්  ගලවා, ඉන්පසු නැගී සිට, බංකුව යට උර මල්ල බහා ලා, ඔහුගේ දුරකතනය දෙස බලමින් එතැනින් ඉවත්ව ඇවිද යන බවකි. හුවා ලම්පෝං අසබඩ පටුමගක් වෙතින්  ත්‍රි-රෝද රියකින් සැකකරු පැමිණ ඇති බවට බොහෝ දුරට ඉඩ ඇත.

මෙම ප්‍රහාරය සිදු කර ඇත්තේ කිසියම් ජාලයක් විසින් බව පැවසූ  තායිලන්තයේ පොලිස්පතිවරයා, සැකකරුගේ දළ රූපයක් නිකුත් කලේය. මෙම පටිගත සටහන් වලම අඩංගු බවට පෙනෙන තවත් පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකුද සැකකරුවන් ලෙසින් සැලකෙන බවද පොලීසිය පවසයි. මෙය ජාත්‍යන්තර ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායමක් විසින් සිදු කල දෙයක් බවට "සිතිය නොහැකි" බව තායි රජය පවත්වයි. පොලීසිය පැවසුවේ, අඩුම වශයෙන්  10 දෙනෙකු හෝ ප්‍රහාරයට සම්බන්ධ බවට සැක කෙරෙන බවයි.

සටහන්

ආශ්‍රිත
තිබ්බත හෝඩිය

තිබ්බත හෝඩිය යනු බ්‍රාහ්මීය මූලයක් සහිත වූ ද, ටිබෙට් බස මෙන්ම ද්සොංඛා, සිකිම් භාෂාව, ලඩාඛි,සහ සමහර අවස්ථාවලදී බල්ථි භාෂාව ලේඛනයේදී යොදාගන්නා වූ ද අබුගිඩාවකි. මේ හෝඩියේ මුද්‍රිත ස්වරූපය ඌචෙන් අකුරු (dbu-can|དབུ་ཅན་; "හිස සහිත") ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර, එදිනෙදා භාවිතයට ගන්නා වැල් අකුරු ස්වරූපය ඌමේ අකුරු ලෙස හඳුන්වයි. (dbu-med|དབུ་མེད་; "හිස රහිත").

ඉතිහාසය
තිබ්බත් සෝඩියේ නිර්මාත්‍රුවරයා වීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ මධ්‍ය 7වන සියවසේ විසූ තොන්මි සම්භෝතාට ය. ජනප්‍රවාදයේ එන ආකාරයට, සොංත්සෙන් ගම්පෝ (569-649) රජුගේ ඇමතියෙකු වූ තොන්මි සම්භෝතාව ලේඛන කලාව උගෙන ඒමට ඉන්දියාවට යවන ලදී. ඔහු ආපසු පැමිණීමේදී එම කාලයේ ඉන්දියාවේ පැවතුණා වූ අකුරු ක්‍රමයක ආභාසය ලත් තිබ්බත අකුරු ඔහු ඉදිරිපත් කළබැව් පැවසේ.

සංස්කෘතකරණය

ස්වර

ගාත්‍රාක්‍ෂර

යුනිකේත
යුනිකෝඩ්හි තිබ්බත කේත පැතිරී ඇති පරාසය U+0F00–U+0FFFඅතර වේ.

මූලාශ්‍ර
අත්තනගල්ල රජ මහා විහාරය

අත්තනගල්ල රජ මහා විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටා ඇති ඓතිහාසික පන්සලකි.

පිහිටීම
බස්නාහිර පළාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටා තිබෙන  මෙරට වැදගත් බෞද්ධ පුදබිමක් ලෙස සැළකේ. එය අත්තනගල්ල ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.

ඉතිහාසය
අත්තනගල්ල රජ මහා විහාරය ක්‍රි. ව. 251-253 අතර සමයේ රජකම් කල, සිරිසඟබෝ රජතුමා තම හිස දන්දුන් ස්ථානය ලෙස හා බෝධිසත්වවරයෙකු දාන පාරමිතාව සම්පූර්ණ කල අත්තනගල්ල නම් ස්ථානය වියහැකියයි සැලකෙන ස්ථාන දෙකින් එකකි. කෙසේ වූවද සිරිසඟබෝ සිදුවීමට අදාල යයි සැලකෙන අනික් ස්ථානය ලෙස සැලකෙන හත්ථිකුච්චි විහාර පරිශ්‍රයෙන් නිවැරදි සාධක බොහොමයක්  හමුවීම නිසා අත්තනගල්ල රජ මහා විහාරයේ ඉතිහාසය සම්බන්ධව වර්ථමානයේ ගැටළුවක් පැනනැගී ඇත.

අත්තනගල්ල විහාර වංශයට අනූව, උපතිස්ස රජ සමයේ (ක්‍රි. ව. 365-406) මෙහි විහාරවාසීව වැඩසිටි භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් භාවනා ප්‍රගුණ කිරීම මගින් අරහත් භාවයට පත්වූ බව කියැවේ.

මේවාද බලන්න
ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව

මූලාශ්‍ර

රජමහා විහාර
වටදාගෙවල්
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
පාලි ත්‍රිපිටකය

පාලි සිංහල සූත්‍ර සෙවුම

ඉංග්‍රීසි සූත්‍ර ලැයිස්තුවක්

The Dharmafarers

Some resources

Tips on Reading the Pali Discourses 
 Dīgha Nikāya: 1, 2, 9, 15, 16, 29  
 Majjhima Nikāya: 1, 2, 8, 9, 10, 11, 14, 18, 19, 20, 21, 22, 26, 28, 29, 35, 36, 38, 43, 44, 47, 55, 58, 60, 61, 63, 66, 70, 72, 74, 82, 86, 88, 95, 96, 107, 108, 109, 117, 118, 121, 125, 136, 139, 141, 149, 150
 Saṃyutta Nikāya: 12.2, 12.15, 12.17, 12.33, 12.34, 22.2, 22.59, 22.81, 22.85, 35.28, 35.116, 36.6, 36.7, 36.8, 36.11, 38.14, 41.6, 45.8, 46.51, 46.55, 47.10, 47.19, 48.42, 51.15, 55.7, 56.11  
 Aṅguttara Nikāya: I'd recommend looking at Bhikkhu Bodhi's Thematic Guide and reading the discourses by whatever topic interests you. A discourse that usually stands out in this nikāya is AN 3.65. (I also like 3.61, 3.68 & 3.69)
 Khuddaka Nikāya: I recommend reading fully the Dhammapada, Udāna, Itivuttaka, Sutta Nipāta, Theragāthā & Therīgāthā. They are small and easy to read. If I had to choose one, I'd say the Sutta Nipāta.

බෞද්ධ දර්ශනයට අදාල සූත්‍ර
සන්දීප් කිෂාන්

සන්දීප් කිෂාන්  ()  (උපත මැයි 7, 1987) මූලික වශයෙන් තෙළිඟු චිත්රපට ඔහුගේ ක්රියා සඳහා ප්රසිද්ධ ඉන්දියානු සිනමා නළුවෙකි.

Filmography
සිලාචේතිය

ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර රුවන්වැලිසෑ පුදබිමට ආසන්නව සිලාචේතිය ඉදිකොට තිබේ. මෙම දාගැබ කුජ්ජ තිස්ස යන නමින්ද හඳුන්වයි.

ඉතිහාසය
සිලාචේතිය, සද්ධාතිස්ස රජ සමය (ක්‍රි. පූ. 137-119) වන විටද නිර්මාණය වී තිබූ ථූපයක් ලෙස සැළකේ. මහාවංශයට සහ මනෝරථපුරණියට අනූව මෙම ථූපය සිලාචේතිය ලෙස හඳුන්වා ඇත. මනෝරථපුරණියේ දැක්වෙන ආකාරයට, සද්ධාතිස්ස රජු දවස කුජ්ජතිස්ස මහ රහතන් වහන්සේගේ දේහය අහසින් ගමන් කොට මෙම ශිලාචේතිය අසල මහා ප්‍රාතිහාර්යයක් පෑ බව සඳහන් වේ.

වර්ථමාන ඉදිකිරීම අනුරාධපුර යුගයේ අවසාන භාගයට අයත් නිර්මාණ ලක්ෂණ වලින් යුක්ත වේ. 19 වන සියවසේදී ස්කිනර් මහතා විසින් නිර්මාණය කරන ලද සිතියම්හීද මෙම ථූපය ශිලා චේතිය ලෙස දක්වා ඇත.

මූලාශ්‍ර
හැඳින්වීම් පුවරුව - ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව

මහා විහාරය
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
සෝනි එක්ස්පීරියා සී4

සෝනි එක්ස්පීරියා සී4 යනු සෝනි විසින් නිෂ්පාදනය හා සංවර්ධනය මැද පරාසයේ ඇන්ඩ්රොයිඩ් දුරකථනක් වන අතර එය Xperia C3 ට පසු නිකුත් කරන ලදි. මෙම ජංගම දුරකථනය 2015 මැයි 6 හඳුන්වාදෙමින් "සෙල්ෆි ස්මාර්ට් ෆෝන්" ලෙස අලෙවි කර ඇත. මාස තුනකට පසුව, සෝනි එහි අනුප්‍රාප්තික ලෙස එක්ස්පීරියා C5 අල්ට්රා ඉදිරිපත් කරන ලදී.
දුරකතනයේ ප්‍රධාන ලක්ෂණය වන්නේ 25 මි.මී. මෙගාපික්සල් 5 ඉදිරිපස කැමරාව හා මීඩියාටෙක් MT6752 විසින් බලය ලබන 1.7 GHz ක ඔක්ටා-කෝර් ප්‍රොසෙසරය වේ.

ප්‍රකාශයට පත්කිරීම
2015 මැයි මස, උපාය මාර්ග විශ්ලේෂකයන් උපකරණයේ ඉදිරිපස කැමරා ප්‍රමිතිය ඇගයීමට ලක් කිරීම සඳහා ස්වාධීන පාරිභෝගික පරීක්ෂණයක් පැවතිනි. පරීක්ෂණයට පසු, උපකරණය "ලෝකයේ හොඳම සෙල්ෆි ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනය" හා "සෙල්ෆි සඳහා ලෝකයන්හි හොඳම ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනය" ලෙස බව ප්‍රකාශ කරන ලදි.

අලෙවිය
2015 මැයි 26 දින, මෙම උපාංගයේ ද්විත්ව සිම් සංස්කරණය එක්ස්පීරියා M4 ඇක්වා හි ද්විත්ව සිම් සංස්කරණය සමග ඉන්දියාවේදී එළිදැකීය.

මූලාශ්‍ර

බාහිර සැබැඳි
 වයිට් පේපර්
 නිල මුදාහැරීම
 නිල වෙබ්අඩවිය

ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් (මෙහෙයුම් පද්ධතිය)
ජංගම දුරකථන
කොණ්ඩුවටුවාන ජලාශය

කොණ්ඩුවටුවාන ජලාශය හෝ කොණ්ඩවට්ටවාන යනු ශ්‍රී ලංකාවේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන පුරාණ ජලාශයක් වේ. එය අම්පාර - ඉඟිණියාගල මාර්ගයේ අම්පාර වැවට ආසන්නව ඉදි කොට තිබේ.

ඉතිහාසය

කොණ්ඩුවටුවාන ජලාශය ක්‍රි. පූ. 1 - 3 වන සියවසේ ඉදිකරන ලද්දක් ලෙස සැළකේ. ජලාශය ආශ්‍රිතව සොයාගත්, 10වන සියවසේ හතරවන දප්පුල රජුගේ සමයට අයත් ආඥාවක් දැක්වෙන ශිලා පුවරුවකට අනූව, මෙම ජලාශයේ ජලය සඳහා බදු අය කරගත් බැව් සඳහන් වේ. එහි දිගාමඩුල්ලේ ඇරගම නම් වු ග්‍රාම සම්බන්ධයෙන් පනවන්නට යෙදුනු නියෝග මාලාවක් අඩංගු වේ.

නටඹුන්

ජලාශයට අයත් නටඹුන් අතර පැරණි ගොඩනැගිලි කොටස්, සිරිපතුල් කොටස් දැකගත හැකිවන අතර වර්ථමානයේ මෙම පුරාවිද්‍යා භූමිය, කොණ්ඩුවටුවාන හමුදා සටන් පුහුණු පාසලට අයත් සීමාව තුල පවතී.

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ ජලාශ
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
කටු සෑය

මිහින්තලය කටු සෑය, ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර මිහින්තලා පුදබිමෙහි ඉදිකොට ඇති දාගැබ් අතුරින් එකක් වේ.

ඉතිහාසය
මිහින්තලා ආරාමය ඉදිකිරීම වෙනුවෙන් භාවිතා කරන ලද කම්හල් උපකරණ සහ ආයුධ ආදිය තැන්පත් කර මෙම සෑය ඉදිකර ඇති බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ. 19වන සියවසේ මුල්සමයේ සෑය ආශ්‍රිතව සිදුකරන ලද කැණීම් වලදී ක්‍රි. ව. 8 - 9 සියවස් වලට අයත් සිංහල හා සංස්කෘත භාෂාවෙන් ලියූ මහායාන සූත්‍ර පාඨ ඇතුලත් තඹ තහඩු හමුවී ඇත.

වාස්තු නිර්මාණ ලක්ෂණ වලට අනූව මෙම මිහින්තලා කටු සෑය, මහායාන සම්ප්‍රදායට අයත්, ස්තූපය ප්‍රමුඛ කරගත් අනුරාධපුර යුගයට අයත් විහාර සංකීර්ණයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.

මූලාශ්‍ර
හැඳින්වීම් පුවරුව - ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව

මිහින්තලය
මහායාන දාගැබ් - ශ්‍රී ලංකා
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
හත්ථිකුච්චි කෞතුකාගාරය

හත්ථිකුච්චි පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරය ශ්‍රී ලංකාවේ හත්ථිකුච්චි විහාර පරිශ්‍රයේ පිහිටුවා ඇති ප්‍රාදේශීය කෞතුකාගාරයක් වේ. 1990 වර්ෂයේ පිහිටුවන ලද කෞතුකාගාරය ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ නඩත්තු වේ.

මේවාද බලන්න
ශ්‍රී ලංකාවේ කෞතුකාගාර ලැයිස්තුව

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ කෞතුකාගාර
චෙස් ක්‍රීඩාවෙහි ඉතිහාසය

චෙස් ක්‍රීඩාවේ ඉතිහාසය වසර  1500 කට වඩා වැඩි කාලසීමාවකට පැතිරෙයි. ක්‍රීඩාවෙහි ආදිතම පූර්වජයා, ක්‍රිව 6වන සියවසට පෙර  ඉන්දියාවෙහි ජනිතවූ බවට විශ්වාස කෙරෙයි; ඉතිහාසඥයින්ගෙන් සුළුතරයක් විශ්වාස කරන්නේ, මෙම ක්‍රීඩාව  චීනයෙහි බිහිවූ බවයි. ඉන්දියාවෙහි සිට, මෙම ක්‍රීඩාව  පර්සියාවට පැතිරිණි. විසින් පර්සියාව යටත්කරගැනීමෙන් පසුව, මුස්ලිම් ලෝකය පුරාද, ඉන්ක්බිතිව දකුණු යුරෝපය වෙතද, චෙස් ක්‍රීඩාව පැතිරිණි. යුරෝපයේදී පරිණාමයට බඳුන්වූ චෙස් ක්‍රීඩාව, 15වන සියවසෙහිදී, එහි වර්තමාන ස්වරූපයට පත් විය.

1880 ගණන් වන තුරු ප්‍රමුඛතම චෙස් ක්‍රීඩා කිරීමේ ශෛලීය වූයේ "චෙස් පිළිබඳ රොමැන්ටික් යුගය" විය. නොහික්මුණු ප්‍රහාර, දක්ෂ සංයෝජන, නොඉවසුම් ඉත්තන් පරිත්‍යාගය සහ  වේගවත් ක්‍රීඩාවන් යන් දේ මෙහි ගුණාංග වෙති. ජයග්‍රහණයට වඩා  විලාසිතාවක් සහිතව ජයග්‍රහණය කිරීමට ප්‍රමුඛත්වය ලැබිණි. තාක්ෂණික  විශාරදත්වය හෝ දීර්ඝ-කාලීන සැලසුමට වඩා, කලාත්මක භාව ප්‍රකාශය පිළිබඳව මෙම ක්‍රීඩාවන් විසින් අවධානය යොමු කෙරිණි.  ක්‍රීඩාවෙහි රොමැන්ටික් යුගයට පසුව, විද්‍යාත්මක, අතිනූතන සහ, නව ප්‍රවේගිකත්ව යුග පැමිණිනි.

සම්භවය 

චෙස් ක්‍රීඩාවෙහි පූර්වගයෝ, ගුප්ත අධිරාජ්‍යය සමයයෙහි  ඉන්දියාවෙහි ජනිත වූහ.  එහිදී, 6වන සියවසෙහිදී පැවති එහි මුල් ආකෘතිය, හැඳින්වුනේ චතුරංග යනුවෙන් වන අතර, එහි අර්ථය වූයේ, " (හමුදාවේ) අංග සතර": පාබළ සේනාව, අශ්වාරෝහක බලඇණිය, හස්ති සේනාව, සහ යුධ රථ බලඇණිය වෙයි.  එකල මෙම බලඇණි නිරූපණය කල ඉත්තන්,  නූතන මාදිළියෙහිදී පිළිවෙලින් පෝන්, නයිට්, බිෂොප් සහ, රූක් ලෙසට පරිණාමයවූහ.  ගර්හාඩ් ජොස්ට්න් සහ අයිසෙක් ලින්ඩර් යන චෙස් ඉතිහාසඥයින්ට පරිදී,  චෙස් ක්‍රීඩාවෙහි  "මුල් ආරම්භයන්",  50 ක්‍රිපූයු–200 ක්‍රියු   පමණ කාලසීමාවහිදී, පුරාතන ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි කුෂන් අධිරාජ්‍යය දක්වා අනුරේඛනය කල හැක.

නව චෙස් ක්‍රීඩාව 

වර්තමානය වන විට Garry Kasparov ලොව එතෙක් මෙතෙක් හොඳම චෙස් ක්‍රීඩකයා ලෙස හදුන්වයි. තවද Magnus Carlsen වර්තමාන chess grandmaster වේ.

සටහන් 

 
චෙස්
රන්කොත් වෙහෙර

රන්කොත් වෙහෙර ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව පිහිටි පුරාතන ස්ථූපයක් වේ. එය ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1187 සිට 1196 දක්වා රාජ්‍ය කල නිශ්ශංක මල්ල රජු විසින් ඉදිකරන ලද්දකි. අනුරාධපුර මහා විහාර ස්ථූප සම්ප්‍රදායට අනූකූලව රන්කොත් වෙහෙර ඉදිකොට තිබෙන අතර එය අනුරාධපුර රුවන්වැලිසෑයට බොහෝ සමීප ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි. ස්ථූපය සමීපයේ පිහිටුවා ඇති ශිලා ලේඛනයේ, මෙම ස්ථූපය "රුවන්වැලි" ලෙස හඳුන්වා දී තිබෙන මුත් පසුකාලීනව එය වර්ථමානයේ ව්‍යවහාර වන රන්කොත් වෙහෙර බවට පත්වී තිබේ.

විස්තරය 
සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ ගඩොලින් නිමවා ඇති රන්කොත් වෙහෙරේ පාදම අඩි 550ක පමණ විශ්කම්භයකින් හා අඩි 108ක පමණ උසකින් යුක්ත වේ. කෙසේ වූවද ස්ථූපයේ මුල් හැඩය, විශේෂයෙන් ඉහල කොටස, පසුකාලීනව සිදුකරන ලද ප්‍රථිසංස්කරණ හේතුවෙන් වෙනස් වී තිබේ. ස්ථූපයේ මුල් උස අඩි 200ක් පමණ වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. රන්කොත් වෙහෙර පොළොන්නරුව පිහිටි විශාලතම ස්ථූපය වන අතර, දිවයිනේ සිව්වන විශාලතම ස්ථූපයද වේ. ස්ථූපය වාහල්කඩ හතරකින් සමන්විතය.

මූලාශ්‍ර

පොළොන්නරුව
පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
බටහිරාරාම

බටහිරාරාම (හෝ පශ්චිමාරම, පධානඝර) යනුවෙන් ප්‍රකට ආරාම සංකීර්ණ ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර ලෝලුගස්වැවට ආසන්නව පිහිටා තිබේ. මෙම ප්‍රදේශය පණ්ඩුකාභය රජු විසින් මහා සූසානය සඳහා වෙන්කල පෙදෙස සේ සැළකේ.

බටහිරාරාම පධානඝරය

ක්‍රි. පූ. යුගයේ සිටම ඉදිවූ බවට සාධක සහිත පතනගල, පියංගල ආදී නම් වලින් හැඳින්වෙන පධානඝරය, භාවනායෝගී භික්ෂූන් වහන්සේලා උදෙසා ඉදිකරනු ලැබූ ආරාම විශේෂයක් වේ. ආවේණික සුවිශේෂී වාස්තු විද්‍යාත්මක සැලසුමකට අනූව සකස් කොට ඇති පධානඝර, ප්‍රධාන සංඝාරාම හා ජනාවාසවලට දුරින් පිහිටුවා තිබේ.

උඩට නෙරා ගිය පිහිටි ගලක් පාදක කොට ගෙන දිය අගලකින් වටවූ ද්විත්ව ගොඩනැගිල්ලක් ලෙස, බටහිරාරාම පධානඝරය නිර්මාණය කර ඇත. කැටයම් හා මූර්ති කිසිවක් ආරාම නිර්මාණයේදී භාවිතාකර නොමැති අතර, කැසිකිලි හා වැසිකිලි පමණක් අලංකාර කැටයමින් යුක්ත වේ. බටහිරාරාම පධානඝරයේ කැසිකිළි ගල් පුවරු වල පමණක්‌ මෙලෙස කැටයම් මෝස්‌තර යොදා ඇත්තේ, භික්‌ෂූන් වහන්සේලා විසින් ඒවා ප්‍රතික්‍ෂේප කරන බව දැක්‌වීම පිණිස උන්වහන්සෙලාගේ අදහස්‌ අනුව යමින් දායකයින් විසින් ඒවා ඉදි කරන්නට ඇති නිසාය.

මූලාශ්‍ර
හැඳින්වීම් පුවරුව - ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව

අනුරාධපුරය
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
මිහින්තලය ඉඳිකටු සෑය

මිහින්තලය ඉඳිකටු සෑය, ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර මිහින්තලා පුදබිමෙහි ඉදිකොට ඇති චෙෙත්‍යයන් අතුරින් එකක් වේ. එය මිහින්තලය කටු සෑයට යාබදව දැකගත හැකිවේ.

ඉතිහාසය
මෙම ස්ථූපය පළමුවන සේන රජතුමාගේ රාජ්‍ය සමය තුල ඉදිකරන ලද්දක් බව, පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක අනූව නිර්ණය කොට තිබේ. ගොඩනැගූ අය අවිනිෂ්චිතය. 

1923 වර්ෂයේදී පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මෙහි සංරක්ෂණ කටයුතු ආරම්භ කරන ලදී. එහිදී මහායාන බෞද්ධ දර්ශනයට අයත් ප්‍රඥාපාරමිතා සූත්‍රය සංස්කෘත භාෂාවෙන් ලියන ලද තඹ පත් ඉරු 91 ක් හමුවී තිබේ. ඒ අනූව මහායාන බෞද්ධ සම්ප්‍රදායට අයත් ධර්ම ධාතු නිදන් කොට තනනු ලබන ධර්ම චෙෙත්‍යයක් ලෙස මෙය සැළකේ. 

කෙසේනමුදු මිහින්තලයේ වැඩවිසූ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ චීවර මසා ගැනීමට භාවිත කල ඉඳිකටු තැම්පත් කර මෙම ස්ථූපය ගොඩ නැංවූ බව ජනප්‍රවාදයේ විස්තර වේ. 1941 වර්ෂයේදී මෙය පුරාවිද්‍යා රක්ෂිත ස්මාරකයක් බවට පත් කරන ලදී.

දාගැබ
අඩි 6ක් පමණ උසින් යුතු වේදිකාවක් මත අඩි 20ක පමණ විෂ්කම්භයකින් යුක්තව ඉදිකර ඇති ස්ථූපය ක්‍රි. ව. 8-9 සියවසට අයත් මහායානික නිර්මාණ ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි. පාදමේ සිට පේසා වළලු දක්වා කළු ගලින්ද, උපරි භාගය ගඩොලින්ද නිර්මාණය කොට තිබේ. මෙහි හැඩය බුබ්බුලාකාර ස්වරූපයක් ගන්නා අතර, අනුරාධපුර විජයාරාම ස්ථූපයට සමාන කමක් දක්වයි.

ස්ථූපයට අමතරව පංචාවාස ගොඩනැගිල්ලක්, ප්‍රතිමා ගෘහයක්, ජන්ථාගාරයක් හා පොකුණක්ද අවට දැකගත හැකිවේ.

මූලාශ්‍ර
හැඳින්වීම් පුවරුව - ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව

අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
වාරණය යනු කුමක්ද



වාරණය යනු 
 සරලව කිවහොත් යම් නිර්මාණයක් නීතිමය තහනමකට යටත් කිරීම වේ. එනම් ප්‍රසිද්ධියේ භාවිතා කිරීමට නොහැකි තත්වයට පත් කිරීම මෙමගින් සිදුවේ.

පාලනය කරනු ලබන පිරිසක් හෝ එම පිරිස විසින් පනවනු ලබන මණ්ඩලයක් විසින් හෝ ජනතාවගේ හිතසුව පිණිස වාරණ නීති මාලාවන් වරින් වර පනවනු ලැබේ. ඒ අනුව ඇතැම් ලේඛන පරික්ෂා කිරීම තහනම් කිරීම, ඇතැම් ජනමාධ්‍ය පාලනය කිරීම, හා ඒවා මගින් ප්‍රකාශ කරනු ලබන දේ පාලනය කිරීම හෝ තහනම් කිරීම යන කාර්‍යයන් ක්‍රියාත්මක වේ යැයි ''මහාචාර්ය සුනන්ද මහේන්ද්‍රයන් වාරණය නිර්වචනය කරයි.

වාරණයේ ප්‍රභේද ගණනාවක් ඇත. ඉන් සමහරක් මෙසේය..

  * මුද්‍රිත මාධ්‍ය වාරණය     
  * රාජ්‍ය වාරණය 
  * හමුදාමය වාරණය 
  * අන්තර්ජාල වාරණය 
  * රුපවාහිනි වැඩසටහන් වාරණය 
  * ආගමික වාරණය 
  * දේශපාලන වාරණය 
  * සිනමා වාරණය  
  * ගීත/සංගීත වාරණය

වැඩිදුර කියවීම් සදහා -
තොරතුරු සමාජයේ මාධ්‍ය භාවිතය හා වාරණය

Tashi Perera 11:00, 31 අගෝස්තු 2015 (UTC)
නෝවෙයර් ටු රන්

නෝවෙයර් ටු රන් යනු ජීන්-ක්ලෝඩ් වැන් ඩැම් රඟන රොබට් හාමන් අධ්‍යක්ෂණය කල  1993 ඇමරිකානු ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයකි. රොසනා ආකෙට්, කීරන් කල්කින්, ටෙඩ් ලෙවින් සහ ජොස් ඇක්ලන්ඩ් යන පිරිස ද  මෙහි රංගනයෙන් දායක වෙති. 1993 ජනවාරි 15 මෙය ඇමරිකාවේ දී  නිකුත් විය.

කතාව 
සෑම් ගිලන් යනු තම බැංකු-මංකොල්ල සහායක සමඟ ෆෙඩරල් අත්අඩංගුවෙන් පලායන කියුබෙක් වාසියෙකි.

References 

චිත්‍රපට
ඉංග්‍රීසි-භාෂා චිත්‍රපට
චිත්‍රපට පිළිබඳ අංකුර ලිපි
වනජීවී සංරක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව

වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව තුළ ජාතික උද්‍යාන හා ස්වභාවික රක්ෂිත පවත්වාගෙන යාම සම්බන්ධයෙන් වගකිවයුතු රජයේ දෙපාර්තමේන්තුව වේ. මෙම දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ ජාතික රක්ෂිත 31 ක් සහ අභයභූමි 64 ක් ඇත.

මේවාද බලන්න 
 වන සංරක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැදි 
 වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, නිල වෙබ් අඩවිය

ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ දෙපාර්තමේන්තු
වන සංරක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකා)

වන සංරක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව තුළ වනාන්තර රැකබලා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් වගකිවයුතු රජයේ දෙපාර්තමේන්තුව වේ.

ආශ්‍රිත 
 වනජීවී සංරක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව

මූලාශ්‍ර 

ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ දෙපාර්තමේන්තු
අම්බලන්තොට

අම්බලන්තොට ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති නගරයක් වේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන