Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
වසර 100,000 ගැටළුව

වසර 100,000 ගැටළුව යනු, පෘථිවියට පැමිණෙන සූර්ය කිරණ අනුව පතිතවන විකිරණ ප්‍රමාණය සහ පෘථිවියෙ උෂ්ණත්වය අතර ඇති නොගෙලපීමයි. පෘථිවියට පැමිණෙන විකිරණ ප්‍රමාණය වෙනස් වීම මත බලපාන සාධක නම්, එම විකිරණවල ශක්තිය, සූර්යාට ඇති දුර සහ ධ්‍රැව වල වෙනස් වීමයි. කෙසේවෙතත් සෑම වසර 100,000 වරක් වන ශීත යුග චක්‍රයේ කාලානුරූපව සිදුවන වැඩිවීම් සහ අඩුවීම්, ඉහත සඳහන්කල සාධක සමග සැසඳුකල එකිනෙක අතර නොගැලපීමක් පෙනෙයි.

පෘථිවි කක්ෂයෙ සිදුවම වෙනස්වීම් නිසා ලැබෙන විකිරණ ප්‍රමාණය වෙනස්වේ. මෙම වෙනස්වීම වසර 21,000, 40,000, 100,000, සහ 400,000 පමණ සිදුවේ. එම වෙනස්වීම පෘථිවියේ දේශගුණයට( උෂ්ණත්වය වැඩිවීමට ) සෘජුවම බලපාන අතර ශීත යුග චක්‍රයේ ආරම්භය සහ අවසානය නිර්ණය කිරීමේදී ඉතාම වැදගත් සාධකයක්වේ. වර්ණාවලි විශ්ලේෂණ දත්ත වලට අනුව ඉතා බලවත් දේශගුණ විපර්යාසයන් සිදුවන්නේ වසර 100,000 ඇතුලත වුවත් කක්ෂීය බලපෑම ඉතා කුඩාවේ.

පෙර දේශගුණික තත්වයන් නිර්ණය කිරීම 

පෙර දේශගුනික තත්වයන් එසේත් නැතිනම් උෂ්ණත්වයන් නිර්ණය කිරීමට අවසාදිත බහුලව යොදාගනු ලබයි. එනමුත් දැනට පවතින උෂ්ණත්වයන් මනින තරම් නිරවැරදි අගයන් නොලැබේ. මෙම මිනුම් ගැනීමට භාවිතා කරන තවත් ප්‍රධාන ක්‍රමයක් නම්, ඔක්සිජන් වල සමස්ථානික විභාජන ක්‍රමයයි. එය දක්වනුයෙ δ18O ලෙසයි. මෙම විභාජන කිරීම පාලනය වන්නේ, අයිස් වල බැඳී පවතින ජල ප්‍රමාණය සහ පෘථිවියේ නිරපේක්ෂ උෂ්ණත්වය මගිනි.

වාර්තා සැසඳීම
වාතය සහ මුහුදු අවසාදිත වාර්තා නිර්ණය කරනලද සුර්යාතපනය සමග සසඳන කල එමගින් උෂ්ණත්වය සහ අයිස් ප්‍රමාණය මත බලපෑම් ඇති කරයි. නිකලස් ෂැක්ලෙටන් Nicholas Shackleton  විසින් ඇන්ටාක්ටික් අයිස් හි ඇති δ18O වාතය සහ වර්ණාවලි විශ්ලේෂණ ක්‍රමය මගින් මෙම දත්තයන් ප්‍රස්ථාර ගතකලවිට එය රේඛීය ස්වහාවයක් ගන්නා බව සොයා ගත්තේය.

වසර 100,000 අයිස් ප්‍රමාණයෙ වෙනස්වීම සහ මුහුදු මට්ටම් වාර්තාවල කොරල් පරවල වයස නිර්ණය කිරීම් පාදක කොටගෙන වසර දහස් ගණනක කක්ෂීය අනියම් හැසිරීම සොයාගන්නා ලදි. කක්ශීය අනියම් හැසිරීම ගත් කල ගැඹුරු මුහුදේ උෂ්ණත්වයට සෘජුවම බලපාන බව සොයාගන්නා ලදි. එසේම ඇන්ටාක්ටික් හි උෂ්ණත්වය සහ කාබන් ඩයිඔක්සයිඩ් ප්‍රමාණය (CO2) මතද බලපායි. එනම් අනියම් හැසීරීම ක්ෂණයෙන් භූවිද්‍යාත්මකව වාත උෂ්ණත්වය කෙරෙහිත්, ගැඹුරු මුහුදේ උෂ්ණත්වය කෙරෙහිත්, වායුගොලීය කාබන් ඩයිඔක්සයිඩ් ප්‍රමාණය කෙරෙහිත් බලපායි.

ගැටලු නිරාකරණය කිරීමේ ක්‍රම

මෙම වසර 100,000 වරක් සිදුවන ක්‍රියදාමය පෘථිවියේ දේශගුණය පාලනය කරනු ලබයි. එහෙත් මෙය වෙන්කර ක්‍රියාදාමය සනාථ කිරීම සඳහා අවශ්‍ය තරම් සාධක වර්ණාවලි අධ්‍යනය මගින් ලබා ගැනීමට අපහසුවේ. එම නිසා මෙම ක්‍රියාදාමයට හේතුවන දීර්ගකාලීන හේතු නිශ්චිතව වෙන්කර දැක්වීමට නොහැකය.

සමහර විට මෙම ක්‍රියාවලිය පෘථිවියේ තිබෙන කාලගුණික තත්වයන් නිසා ඇති වු එයට පමණක් අදාල සිද්ධියක් වන්නට පුලුවන. පෘථිවි කාලගුණය සම අවුරුදු 100,000 වතාවක් කිරීමට ඉබේ හැඩගැසී තිබෙනව වන්නට පුලුවන. මෙවන් අවුරුදු 100,000 වතාවක් සිදුවන ක්‍රියාදාමයක් භුතල එකිනෙක ගැටීම නිසා හෝ මුහුදු තල වල ඇතිවන පැතිරීම නිසා, මෙය අවුරුදු මිලියන 1 ට පමණ පෙර සිට ඇති වූවක් ලෙස මතයක් පවති.

පෘථිවිය විශ්වයේ ගමන් කරන අන්තරීක මාර්ගය මෙයට යම් බලපෑමක් කරන බව සමහර විද්වත්හු පවසයි. එම මාර්ගයේ ගමන් කරනවිට පෘථිවියට විෂ ඇති විකිරණ වලාකුලු අතරින් ගමන් කිරීමට සිදුවන නිසා පෘථිවි කාලගුණයේ යම් වෙනස් වීමක් ඇති වීමට ඉඩ ඇත.

මේවාත් බලන්න
100,000-year_problem
Isotope geochemistry
Milankovitch cycles
Oxygen-18
Paleoclimatology

නිර්දේශයන්

Ice ages
Climatology
Climate change science
Climate history
නුගේගොඩ

නුගේගොඩ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ කොලඹ දිස්ත්‍රික්කයේ ඇති ජනාකීර්ණ නගරයකි.  එහි කොටසක් ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ මහ නගර සීමාවටත් කොටසක්  දෙහිවල ගල්කිස්ස මහ නගර සභා වල සීමාවටත් අයත්ය.

ඉතිහාසය

දශක කිහිපයකට කලින් කුඩා ගම්මානයක් පමණක් වුවත් මෑතකාලීනව විශාල සංවර්ධනයක් සහ දියුණුවක් පෙන්නුම් කර ඇත. මේ නිසා ඉදිකිරීම් සංඛ්යාවෙහි විශාල වර්ධනයක් සිඩුවී ඇති අතර තුරුලතා සහ ස්වභාවික පරිසරය විශාල ලෙස අඩුවී ඇත. වෙල්යායවල් සහ වෙනත් කෘශිකාර්මික බිම් මෑතක් වනතුරු (1990 මුල් භාගය තෙක්)දක්නට ලැබුනත් දැන් ඒවා විශාල වශයෙන් ඉදිකිරීම් හා සංවර්ධන කටයුතු සඳහා යොදාගෙන ඇත.
වර්තමානයේ සාන්ත ජෝන් විද්‍යාලය,  අනුලා විද්‍යාලය සහ  ජනප්‍රිය රොටරි ආයතනය වැනි අධ්යාපන ආයතන විශාල ප්‍රමාණයක් නුගේගොඩ පවත්වාගෙන යනු ලබයි. 

2007  නොවැම්බර් 29 වැනිදා නුගේගොඩ සිදුවූ බෝම්බ පිපුරුමෙන් සිවිල් වැසියන් 25 ක් ජීවිතක්ෂයට පත්වූ අතර 50කට වැඩි ගණනක් තුවාල ලැබූහ. මෙය එල්.ටී.ටී.ඊ. ත්‍රස්ත සංවිධානය මගින් සිදුකරන ලද්දකි. ආරක්ශක අමාත්‍යංශය පවසන පරිදි කඩසාප්පු හා පෞද්ගලික රථවාහන විශාල සංඛ්‍යාවකට හානි සිදුවිය. 

2009 ජනවාරි 23 වැනි දින අලුතින් ඉදිවූ ගුවන් පාලම මහජනයාට විවෘත කරන ලදී.

ආර්ථිකය

උත්සව සමයන්හිදී නුගේගොඩ පාරිභෝගිකයන්ගෙන් පිරී ඉතිරී යයි.  ප්‍රසිද්ධ බෝ ගහ හන්දිය අසල ඇඳුම් කඩ සඳහා නුගේගොඩ ප්‍රසිද්ධය.  ලංකාවේ ප්‍රධාන පොත්හල් ජාලයක් වන සරසවි සමූහයේ ප්‍රධාන ශාඛාව ඇත්තේද නුගේගොඩය. නුගේගොඩ පොලද ලන්කාවෙ ඇති ප්‍රධාන පොලකි. විවිධ වර්ගයේ එලවලු, පළතුරු, මසුන් සහ මස් වර්ග එහිදී ලබාගත හැකි අතර සතියේ සෑම දිනකම විවුර්තව පවතී.  නුගේගොඩට යාබද දෙල්කඳ ඇති සති පොලද ලංකාවෙ ප්‍රධාන පොලකි. හයිලෙවල් මාවත දෙපස පවත්වන මෙම පොලෙන් ඕනම වර්ගයක කෘශි නිශ්පාදනයක් මිලට ගැනීමේ හැකියාව පවතී.

නුගේගොඩට අයත් මිරිහාන කොට්ඨාශයේ මිරිහාන පොලිස් ස්ථානය පිහිටා තිබේ. ශ්‍රී ලංකා පොලීසියේ සන්නිවේදන අංශයේ මූලස්ථානය මෙන්ම බස්නාහිර දකුණ නියෝජ්‍ය පොලිස්පති කාර්යාලය හා නුගේගොඩ ජ්‍යෙශ්ඨ පොලිස් අධිකාරි කාර්යාලයද මිරිහානේ පිහිටා ඇත.

අධ්‍යාපනය 
ශ්‍රී ලංකා විවෘත විශ්ව විද්‍යාලය නුගේගොඩ අසල නාවල පිහිටා තිබෙන අතර දිවයිනේ ප්‍රධානතම විශ්ව විද්‍යාලයක් වන ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය ද නුගේගොඩ අසල පිහිටා තිබේ. මේ ප්‍රදේශයේ පාසල්ද විශාල සංඛයාවක් දක්නට ඇත.

 ශාන්ත ජෝසෆ් පිරිමි විදුහල
 අනුලා විද්‍යාලය
 ශාන්ත ජෝසෆ් කාන්තා විදුහල
 ශාන්ත ජෝන් විද්‍යාලය

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
මුම්බායි

කලක් බොම්බාය ලෙසින්ද හැඳින්වුණු, මුම්බායි යනු  මහාරාෂ්ට්‍රා ඉන්දීය ප්‍රාන්තයේ අග නගරය වෙයි.ඉන්දියාවේ විශාලම නගරය වෙයි.
ජුලියානු දිනදසුන

ජූලියන් දින දර්ශනය යනු ක්‍රිපූ 46 දී (708 AUC) රෝමානු දින දර්ශනයට ජූලියස් සීසර් විසින් සිදු කල ප්‍රතිසංස්කරණයක ප්‍රතිඵලයකි.

ජුලියානු දිනදසුන
රෝමානු අධිරාජ්‍යය

රෝමානු අධිරාජ්‍යය () යනු,  ඒකාධිපතිවාදී පන්නයේ රජයක් සහ යුරෝපයේ මධ්‍යධරණී පෙදෙස වටා, අප්‍රිකාවේ, සහ ආසියාවේ විශාල දේශභූමික සම්භාර සතු වීම යන ගුණාංග වලින් හෙබියාවූ,   පුරාතන රෝම ශිෂ්ඨාචාරයේ,  පශ්චාත්-ජනරජමය කාල සීමාවයි.

රෝමය
පළමු ප්‍රංශ ජනරජය

අභිනවයෙන් පිහිටුවුනු ජාතික සම්මේලනය විසින් 1792 සැප්තැම්බර් 22 දිනදී පළමු ප්‍රංශ ජනරජය () ස්ථාපනය කෙරුණි. 1804 දී පළමුවන නැපෝලියන් රජ යටතේ පළමු ප්‍රංශ අධිරාජ්‍යය ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන තුරු පළමු ජනරජය පැවතිණි. මෙම කාලසීමාවෙහි ගුණාංග වූයේ, රාජාණ්ඩුව බිඳවැටීම, ජාතික සම්මේලනය පිහිටුවීම සහ නින්දාසහගත භීෂණ  සමය, අනුඥාතය පිහිටුවීම සහ තර්මිඩෝරියන් ප්‍රතිචාරය, සහ අවසන් වශයෙන්, කොන්සල් ධූරය ඇතිකිරීම සහ නැපෝලියන්ගේ බල ප්‍රාප්තියයි.

ප්‍රංශයේ රාජාණ්ඩුවේ අවසානය  
පළමු ජනරජය ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට පෙර බලයේ පැවැති, ව්‍යවස්ථාදායක මන්ත්‍රණ සභාව යටතේ, ප්‍රශියාව සහ ඕස්ට්‍රියාව හා සමගින් ප්‍රංශය යුද්ධයකට එළඹ සිටියාය. ඕස්ට්‍රියා–ප්‍රශියානු යුද්ධ හමුදාවේ ආඥාපති, බ්‍රන්ස්වික් හී ආදිපාදවරයා, 1792 ජූලි මාසයේදී,  බ්‍රන්ස්වික් ප්‍රකාශනය නිකුත් කරමින් තර්ජනය කර සිටියේ, දහසයවන ලුවී රජුට කිසියම් අනතුරක් වූයේ නම්, පැරිසිය විනාශ කරන බවයි. ප්‍රංශ විප්ලවය මධ්‍යයේ ප්‍රංශයේ පැවති දේශපාලන ආරාවුල තවදුරටත් තීව්‍ර කිරීමට   මෙම  විදේශ තර්ජනය හේතුකාරකවූ අතර විවිධ කණ්ඩායම් වෙත තුබූ  බල තණ්හාව හා අවශ්‍යතාව තවත් ගැඹුරු කර ලීමටද එය සමත් විය.  1792 අගෝස්තු 10 දිනදී සිදුවූ ප්‍රචණ්ඩකාරී සිදුවීම් තුලදී, ට්යුලරි මාලිගය තුලට කඩාවැදුනු පුරවැසියෝ, රජුගේ ස්විට්සර්ලන්ත ආරක්ෂක භටයෝ හයසිය දෙනෙකු මරාදැමුවේ රජු ඉවත් කරන මෙන් බල කර සිටිමිනි. 

විප්ලව-විරෝධි ක්‍රියාවන් ඇතිවේය යන බිය යළිපණගැන්වෙත්ම, ප්‍රචණ්ඩත්වය තවත් උත්සන්න වී, 1792 සැප්තැම්බර් පළමු සතියෙහිදී, පැරිසියානුවන්  කලහකාරී පිරිස් ලෙසින් කල්ලි ගැසී, නගරයේ සිපිරි ගෙවල් වලට කඩා වැදී, සිරකරුවන්ගෙන් අඩක් පමණ ඝාතනය කලහ. මෙසේ මරා දමන ලද වුන් අතර, වංශාධිපතියන්, පූජකයන්, සහ දේශපාලන සිරකරුවන්ද වූ අතර, ගණිකාවන් සහ සුළු සොරුන් වැනි බොහෝ සාමාන්‍ය අපරාධකරුවන්, සිර මැදිරි තුලම ඝාතනය කෙරුණේ, දූෂණය කිරීමෙන්, ඇනීමෙන් හා කැපීමෙන් මරණයට පත් කිරීමෙනි. මේවා හැඳින්වුනේ සැප්තැම්බර් සංහාර යනුවෙනි.

ආශ්‍රිත
අමිතාබ් බච්චන්

අමිතාබ් හර්විනාශ් බච්චන් ලෙස උපත ලැබු අමිතාබ් බච්චාන් (1942 ඔක්තෝබර් 11 උපත ලද) ඉන්දීය සිනමා නළුවෙකි. 1970 දශකයේ ඔහුව පළමුවෙන් හඳුන්වන ලද්දේ " ඇන්ග්‍රි යන් මෑන් " යනුවෙනි. ඔහු අද වනවිට ඉන්දීය සිනමා ඉතිහාසයේ සිටින වඩාත් කැපී පෙනෙන අය අතරින් එක්කෙනකි. මොහු ජාතික සිනමා සම්මානය හා ෆිල්ම් ෆෙයාර් සම්මාන 13ක් ඇතුලුව සම්මාන බොහෝමයක් ලබා ගෙන ඇත. හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය සඳහා වැඩිම වාර ගණනක් නම් යෝජනා වීමේ වාර්තාවක් ද ඔහු විසින් පිහිටුවා ඇත. රඟපෑමට අමතරව ඔහු  නිෂ්පාදකයෙක් ද, ගායකයෙක් ද, වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කරන්නෙකු ලෙසටද,1984-1987 කාලය තුළ ඉන්දීය පාර්ලිමේන්තුවේ සාමාජිකයෙකු ලෙසද කටයුතු කළේය.

පෙර ජීවිතය
අලහාබාද් හි උත්තර ප්‍රදේශ් හි උපත ලැබු ඔහු පැවත එන්නේ හින්දු-සීක් පවුලකිනි. ඔහුගේ පියා වන වෛද්‍ය. හර්විනාශ් බච්චාන් ප්‍රසිද්ධ කවියෙක් වු අතර, මව වන තේජි බච්චන් ෆයිසලාබාද් හි ජීවත් වු සීක්-පන්ජාබි ජාතිකයෙකි. "ඉන්කියුලාබ් සින්ඩාබද්" නම් ප්‍රසිද්ධ වැකියෙන් එන "ඉන්කියුලාබ්" නමින් ඔහුව මුලින් හඳුන්වන ලදී. ඉන්දියානු අරගලය කාලය තුල ඔහුව නැවතත් අමිතාබ් යනුවෙන් නම් කල අතර එහි තේරුම වුයේ "කිසි දිනෙක නොමියෙන ආලෝකය යි". ශ්‍රීවාස්තව් ඔහුගේ වාසගම වුවද, තම පියා කවි ලිවිම සඳහා භාවිතා කලේ බච්චාන් යන නාමයයි. අමිතාබ් සිනමාවට පිවිසියේ මේ නමින් වන අතර, වර්තමානයේ ඔහුගේ පවුලේ සියලු දෙනාම පොදු අවශ්‍යතා සඳහා මෙම නම භාවිතා කරයි. හර්විනාශ් රායි බච්චාන් හට පුතුන් දෙදෙනකු  සිටියහ. අමිතාබ් ඉන් වැඩිමහල් වු අතර දෙවැනියා වුයේ අජිතාබ් ය. ඔහුගේ මව වේදිකාවට උනන්දුවක් දැක්වු අතර,ඇයට චිත්‍රපටයක චරිතයක් ලබා දුන්නද, ඇය එය ප්‍රතික්ෂේප කලාය. ඔහුගේ මව බච්චන්ගේ කැමැත්ත පිළිබඳව දැන සිටි අතර,ඔහු කෙදිනක හෝ වේදිකාවට පිවිසෙන බව දැන සිටියාය. ඔහු "ජේ නානා ප්‍රභෝධිනි" "බෝයිස් හයි ස්කූල්" හිද, පසුව "නයිනිතාල් ශර්වුඩ් විදුහලේදි කලා අංශයෙන් ඉගෙනුම ලැබීය. නව දිල්ලියේ විශ්ව විද්‍යාලයක්,"කිරෝරි මාල් විදුහලින්" විද්‍යා අංශයෙන් ඔහු උපාධියක් ලබා ගත්තේය. "බර්ඩ් ඇන්ඩ් කොම්පැනි" නම් කල්කටාවෙ පිහිටි නැව් සමාගමක කටයුතු කල ඔහු ඉන් පසුව ඉවත් වුයේ තම සිනමා ජීවිතය ආරම්භ කිරීමේ අදහසිනි. 

1942 උපත්
ගීක්.එල්කේ

ලොව පුරා වෙසෙන සිංහලයින්ට තමන්ගේ තාක්ෂණික අධ්‍යාපණික ඇතුලු එදිනෙදා මතුවන ගැටලු ප්‍රවීණයික් සමග සාකච්ඡා කිරීමට ඉඩ සලසා දෙන සිංහල වෙබ් අඩවියක් ලෙස Geek.lk වෙබ් අඩවිය හදුන්වා දිය හැක. මීට අමතරව මෙහි තවත් වැඩසටහන් ගණනාවක්ම පැවැත්වෙන අතර ඒවායින්ද සිංහලයින්ට විවිධ සේවාවන් ලබාගත හැක.

ගැටලු සාකච්ඡා කිරීම සදහා ගීක් සාකච්ඡා තීරය
Geek.lk Online Chat Room
The Geek Show Live
ආසියානු අලි

ආසියානු හෝ ආසියාතික අලි (එලිෆාස් මැක්සිමස්) යනු ජීවත්වන එකම ජාතිය එලිෆාස් වර්ගයේ. ඔවුන් පැතිරී පවතින්නේ ගිණිකොන දිග ආසියාවේ බටහිරට වන්න පිහිටි ඉන්දියාවේ සිට නැගෙනහිරට වන්න පිහිටි බොර්නියෝ වන තෙක්ය. උප විශේෂ 3ක් හදුනාගෙන තිබේ. — එලිෆාස් මැක්සිමස් මැක්සිමස් ශ්‍රී ලංකාවෙන්,  ඉන්දියානු අලි හො E. m. ඉන්ඩිකස් ආසියාවේ මහා භූමි ප්‍රදෙශයෙන්, සහ E. m. සුමත්‍රානස් සුමත්‍රාදූපතෙන්. ආසියානු භූමියෙ ජිවත් වන විශාලම සතව කොඨ්ටාශය ආසියානු අලියන් වේ..

1986 සිට , E. මැක්සිමස් ලෑස්තු ගතකරා අනතුරට මුහුනපා අති ලෙස අයි.යු.එන්.සි. මගින්. අවසන පරම්පරා 3 අතුලත ඔවුන්ගේ ජනගහනය 50% දක්වා ක්ශය වී තිබේ, ගනනය කර තිබෙනුයේ අව්රුදු 60–75 තුලය. ඔවුන්ගේ වර්ගය ප්‍රකට වදවී යන ජතියක් ලෙසය. 2003 දී, ගනන් බලා තිබෙන ආකාරයට කැලේ සිටින අලි ප්‍රමානය තනි වශයෙන් 41,410 සහ 52,345 අතර වෙයි.අල්ලා ගත් ගෑනු සතුන් අර්ධ ස්වාභාවික තත්වයන් තුල ජිවත් වුයේ අවුරුදු 60 කට අඩු කලයකි, තාව කාලික වාසස්ථාන තුලදීත්. සත්ව උද්‍යාන තුලදී, අලියන් ගොඩාක් තරුණ අවධියේ දී මිය ගිය අතර ඔවුන් ක්ශය වුනා අඩු උපත් අනුපාතය හා වැඩි මරණ අනුපාතය නිසා.

එලිෆාස් වර්ගය පැවතෙන්නෙ උප-සහරන් අප්‍රිකා during the ප්ලයෝසීන ranging throughout Africa into southern Asia.
The earliest indications of domestication of Asian elephants are engravings on seals of the Indus Valley civilization dated as third millennium BC.

මූලාශ්‍ර
දහං ගැට



දහං ගැට 
දහම් ගැට පද හෙවත් ධර්මය ව්‍යංගයෙන් ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා දහංගැට හෙවත් දහම් ගැට  පද නිර්මාණය වී ඇත. මේවා කවුරුන් විසින් කුමන අවස්ථාවක නිර්මාණය කලේ දැයි නොදන්නා (කතෘ අඥාත) නමුත් හෙල බොදු සංස්කෘතියේ සහ සාහිත්‍යයේ දියුණුව මෙන්ම දහම් දැනුම ගැන ද මොනවට අවබෝධ කල හැකි නිර්මාණ විශේෂයකි.
සම්බුද්ධ දේශණාවන් ගැමියාට වඩාත් සිත්ගන්නා සුළු සහ විනෝදාත්මක ආකාරයෙන් මනසට ඇතුළු කිරීම මෙවැනි දහංගැට හෙවත් දහම් ගැට පද තැනීමේ අරමුණ වෙනැයි සිතිය හැක.

උදාහරණ:
ඉස්සන් පිසාපිය - රා කළයක් ම බීපිය 
මූව අඹවාපිය - මෙතුන කරලා මාව කාපිය 

බැලූ බැල්මට මෙහි ඕලාරික අර්ථය ග්‍රාම්‍ය වුවත් මෙහි පද අතර සැඟවී ඇති අරුත ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් එකකි.
ඉස්සන් පිසාපිය - ඊර්ෂ්‍යාව පිස දමන්න
රා කළයක්ම බීපිය - බීමෙන්, කළයක් හිස් වෙයි. රා යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ රාගයයි. මෙහි අදහස වන්නේ කළයක් හිස් කරන ලෙසින් රාගය හිස් කරන ලෙසයි
මූව අඹවාපිය - මූව යනු මෝහයයි. අඹවනවා යනු එළැවීමයි. එනම් මෝහය එළවා දමන්න යනු මෙහි අදහසයි.
මෙතුන කරා මාව කාපිය - ඉහත ක්‍රියවන් තුන සිදු කල පසු මමය මාගේය යන හැඟීම ශුන්‍ය වේ. "මාව කාපිය" යන්නෙන් අදහස් කලේ මෙයයි.

අම්බලමේ පිනා

වළං කදක් ගෙනා

ඒක බිඳපි ගොනා

ඒකට මට හිනා

අම්බලමක ට පැමිණි මිනිසෙකුට සිදුවුන හාස්‍ය ජනක අකරතැබ්බයක් ලෙස සරල ඕලාරික අර්ථයෙන් මෙය දැකිය හැකි ය.
නමුත් මෙහි ගැඹුරු දහම් අරුත සැලකූ විට,
අම්බලම යනු පැරැන්නන් දුර ගමන් යන විට විඩා සංසිඳුවා ගැනීමට තාවකාලිකව නතරවන නවාතැනකි. මෙම කවියෙහි අම්බලම යනු දිගු සසර ගමනේ තාවකාලිකව ලබා ඇති මේ ජීවිතයයි.
මෙම කවියේ පිනා යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පින් කළ තැනැත්තා හෙවත් මනුෂ්‍යයා අර්ථයෙනි.
කදක දෙපැත්තක් තියෙනවා. මෙහි වළං කද යනු සසර පුරා අප රැගෙන යන පින් සහ පව් යන දෙකොට්ඨාසය යි. වළඳෙහි ලක්ෂණ කිහිපයක් තියෙනවා. වළඳ යම් වටිනාකමක් සහ භාවිතයේ දී කිසියම්උ පයෝගීතාවයක් තියෙනවා. යම් අවස්ථාවක දී වළඳ බිඳී යනවා. සියළු සංස්කාර වළං කද හා සමානයි.
ඒක බිඳපි ගොනා යනුවෙන් මෙහි සඳහන් වේ. ගො නා යනු ගෝතම නා හිමි හෙවත් ගෞතම නායකයන් වහන්සේ ය. සසර සැරිසරන සත්ත්වයින් (මිනිසුන්) අම්බලමට රැගෙන ආ පින් සහ පව් සහිත වළං කද බිඳ දැමුවේ ගෞතම නායකයන් වහන්සේ ය. එනම් සංස්කාර ගොඩ නැගීම නවත්වන ආකාරය අපට පෙන්වා දුන්නේ උන් වහන්සේ ය.
ඒකට මට හිනා යනුවෙන් අදහස් කලේ ඒ ගැන මා සතුටට පත් වන බවයි. එනම් සුතවත් ආර්ය ශ්‍රාවකයා බුදුන් කෙරෙහි අවබෝධයෙන් අචල ශ්‍රද්ධාවට පත් වන බවයි.
ආසියානු ඇතා

IUCN විසින්, 1986 සිට, එ. මක්සිමුස්,  අන්තරායට ලක්වූ ලෙසින් ලැයිස්තු ගත කෙරෙන්නේ, වසර 60 - 75 ලෙසින් ඇස්තමේන්තු ගත කොට ඇති අවසාන පරම්පරා තුන ඇතුලත,  අවම වශයෙන් 50% කින් හෝ සත්වගහණය පහත බැස ඇති හෙයිනි. මෙම සත්ත්ව විශේෂය ප්‍රකට ලෙසින් බැට කන්නේ, වාසස්ථානයන්හී  අහිමිවීම, හායනය සහ කඩ කඩ වීම තුලිනි.

එලෆස් නම්වූ ගණයෙහි සම්භවය,  ප්ලයොසීන යුගයේදී උප-සහරානු අප්‍රිකාව තුලදී ඇතිවී, අප්‍රිකාව සහ දකුණු ආසියාව පුරා පැතිර ඇත.

ආශ්‍රිත
මැඩම් ටුසූ

මැඩම් ටුසූ යනු, ප්‍රධාන නගර කිහිපයකද ශාඛා පිහිටි, ලන්ඩනයේ ඉටි කෞතුකාගාරයකි.

මේවාද බලන්න 
 මැඩම් ටුසූ ලන්ඩනය
 මැඩම් ටුසූ හොංකොං
 මැඩම් ටුසූ හොලිවුඩ්
 රොක් සර්කස්
අප අවට පරිසරය



අප අවට පරිසරය  

පරිසරය යන්නෙහි සරලම අරුත වන්නේ අප සහ අප අවට වටපිටාවයි .පරිසරය නම් සංකල්පය සොබාදහම , ස්වභාවධර්මය,වටපිටාව යනුවෙන්ද හදුන්වනු ලබයි .පරිසරය පරිසර පද්දති ,ජාන ව්ද්යාමව,පරිසර ගැටළු,පරිසර සංරක්ෂණය ,ආදී විවිධ ස්වරුපයන්ගෙන් පරිසර විද්යාදව යටතේ මේ වන විට හදුනා ගනිමින් පවතී .පොත පතින් අප උගත් දේ සොබාව සෞන්දර්යයට වඩා ගැඹුරින් පරිසරය යන්න මගින් නිරුපනය වන බව මගේ හැගීමයි .

පරිසරයෙන් ලැබෙන අමිල දායාද සොබාවික සම්පත් ලෙස හදුන්වයි .සම්පතක මුලික ලක්ෂණය වන්නේ ඒ සදහා දැඩි හානියක් නොමෙති විට සොබාදහමේ ගුණය මත යලි පුනරුත්පත්තියයි .පරිසරය කොටස් දෙකකට බෙදා දැක්විය හැකිය .

01) ස්වාභාවික පරිසරය

02) නිර්මිත පරිසරය

සොවබවික පරිසරය යනු අප ජීවත් වන සතුන්, ගස්,වැල්,ගංගා,ඇළ,දොළ ආදියෙන් යුතු පරිසරයි .කෘතීම පරිසරය යනු මිනිසා විසින් සොබාවික පරිසරය උපයෝගී කරගෙන කෘතීමව තනාගත් පරිසරයි.
අද දවස වන විට ලංකාව මුහුණපාන ප්රාදාන පරිසර ගැටළු කිහිපයකි .

01) මිහිතලය උණුසුම් වීම
02) ඔසෝන් ස්තරය හීන වීම
03) කාලගුණික විපර්යාස
04) වනහරණය
05) කාන්තාරීකරණය 
06) ජලය දුෂණය
අන්තර් ජාලය තුල, ඔබ බල්ලෙකු බව කිසිවෙක් නොදනී

"අන්තර්ජාලය තුළ, ඔබ බල්ලෙකු බව කිසිවෙක් නොදනී" ("On the Internet, nobody knows you're a dog") යන කියමන පීටර් ස්ටයිනර් විසින් 1993 ජුලි 5 පල කරන ලද ද නිව්යොර්කර් (The New Yorker) පුවත්පතේ පළ වූ කාටුනයක තිබු ශිර්ෂ පාඨයකි.  මෙම කාටුනයේ පෙනී සිටියේ සුනඛයන් දෙදෙනෙකි. එකෙකු පරිගණකයක් ඉදිරිපිට ඇති පුටුවක් මත වාඩි වි සිටින අතර කතා කරමින් සිටින්නේ බිම වාඩි සිටින බල්ලකු සමගයි.    වර්ෂ 2011 ද නිව්යොර්කර් හි වැඩි වාර ගණනක් ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කරන ලද කාටුනය ලෙස ස්ටයිනර් ඇමෙරිකානු ඩොලර් 50,000 කට වෑඩි ප්‍රමාණයක් උපයන ලදී.

ඉතිහාසය 

පීටර් ස්ටයිනර් කාටුන් ශිල්පියෙක් සහ 1979 සිට ද නිව්යොර්කර් සගරාවට දායකත්වය සෑපයුවෙකි.   ප්‍රථමයෙන් කාටුන් සදහා අවධානයක් යොමු නො කළත් පසුව එය තම ජිවිතයට ඈඳා ගත් ඔහු ප්‍රකාශ කළේ  සිනහ මුහුණු නිර්මාණය කරන ලද පුද්ගලයාට හා සමානව තමන්ට දැනෙන බවය.  කාටුන් ඈදීමේදි ස්ටයිනර් හට අන්තර්ජාල ගිණුමක් තිබුනත් ඔහු අන්තර්ජාලය ගැන උනන්දුවක් දැක්වූයේ නැත. ගැඹුරු අර්ථයක් නොමැති කාටුනයක් ඔහු සලකන ලද්දේ චිත්‍රයකට පාට ගෑමක් වශයෙනි.

අන්තර්ගතය 
කාටුන් අන්තර්ජාලයේ ඉතිහාසය තුල සැලකිය යුතු තත්ත්වයක් සනිටුහන් කොට ඈත. අන්තර්ජාලය රාජ්‍ය ඉංජිනේරුවන්ගේ සහ අධ්‍යාපනිකයන්ගේ කතා බහට ලක්වු මාතෘකාවක් බව ද නිව් යෝර්කර් සඟරාවෙන් පෙන්වයී.ලෝටස් 1-2-3 හි නිර්මාපකයා සහ මුල් යුගයේ අන්තර්ජාල ක්‍රියාකාරිකයෙක් වු මිච් කාපර් 1993 පළ වූ ද ටයිම් සඟරාවට අදහස් දක්වමින් කියා සිටියේ "නිව් යොකර් සඟරාවේ පළ වූ මෙම බල්ලන්ගේ කාටුනය විශාල ජනගහනයක් අතර ජනප්‍රියයත්වයට පත්ව්ය."   

මෙම කාටුනය අන්තර්ජාල පුද්ගලිකත්වය සංකේතවත් කරමින් භාවිත කරන්නන්ගේ නිර්නාමික පණිවිඩ යැවිමේ සහ ලැබීමේ හැකියාව අවධාරණය කරයි.   ලෝරන්ස් ලෙසිග් පවසන පරිදි "කිසිවෙක් නො දනී" යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ අන්තර්ජාල ගිව්සුම් තුලින් භාවිතා කරන්නන්ගේ අනන්‍යතාවය හඳුනා ගැනීමට ඇති නො හැකියාවයී.  මොහරන් මර්ටින් සහ ස්චුමචෙර් කරන ලද අධ‍ය්‍යනයට අනුව අනිවාර්ය සහ විසදිය යුතු අන්තර්ජාල භාවිතය පිළිබද සංසිද්ධියේ දී, පරිගණකය හා සම්බන්ධ වීමේ දී පරිගණක තිරය පිටුපස සිට තමන්ව නියෝජනය කිරිමේ හැකියාව පිළිබදව යෝජනා කරන ලදි. අන්තර්ජාලය තළ අපට වෙනත් ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවයකින්, වෙනත් වයසකින් සහ වෙනත් ජාතියකින් පෙනි සිටීමට ද හැකියාව ඇත.

බලපෑම් 

මෙම කාටුනය සඳහා පාදක වුයේ ඈලන් ඩේව්ඩ් පර්කීන්ස් විසින් නිර්මාණය කරන ලද "මම බල්ලකු බව කිසිවක් නො දනී" යන නාට්‍යයයි. මෙම නාට්‍යයෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ අන්තර්ජාලයට අබ්බැහි වූ හය දෙනෙකු තම ජිවිතයට සම්බන්ධ මීනිසුන් සමග ඵලදායි ලෙස සන්නිවේදනය කිරිමට ඇති අපොහොසත් බවයි.   

මෙම කාටුනයෙන් පසු ඇපල් අන්තර්ජාල කාමර පෙළ "සයිබර් ඩෝග්" ලෙස නම් කරන ලදි.

මේවාත් බලන්න 

 Amina Abdallah Arraf al Omari
 Dog With a Blog
 Essjay controversy
 Impression management
 Online identity
 Passing (sociology)

මූලාශ්‍ර 
 මුල් ලිපිය

වැඩිදුර කියවන්න

බාහිර සබැඳි 
 Peter Steiner's Website
 Myth/Reality
 The New Yorker Cartoon Bank online
 Nobody Knows I'm a Dog production

අන්තර්ජාල සංස්කෘතිය
අන්තර්ජාලය
පියර්ස් බ්‍රොස්නන්

පියර්ස් බ්‍රොස්නන් (උපත 1953 මැයි 16) අයිරිශ් ජාතික නළුවෙක්, චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයෙක් සහ පරිසරවේදියෙක්. අවුරුදු 16 දී පාසලින් නික්මීමෙන් පසු බ්‍රොස්නන් ලන්ඩොන් නාට්‍ය ආයතනයේ වසර 3ක් පුහුණුව ලබන ලදී. ඔහු වීදි නලුවෙකු ලෙස වෘත්තිය අරඹා Remington Steele (1982–87) යන රූපවාහිනි නාට්‍ය මාලාව තුලින් ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

Remington Steele ට පසු The Fourth Protocol සහ Mrs.Doubtfire යන චිත්‍රපටවල ඔහු පෙනී සිටියේය. 1995 දී ඔහු, රහස් පරීක්ශක ජේම්ස් බොන්ඩ් චරිතයට පන පෙවූ පස් වන නළුවා බවට පත් විය. 1995 සහ 2005 අතර කාලය තුල ජේම්ස් බොන්ඩ් චිත්‍රපට 4 කට ඔහු විසින් පන පොවන ලදී. 2004 දි නිකුත් වු ජේම්ස් බොන්ඩ් video game, Everything or Nothing සඳහා ඔහු හඬ කැවීමෙන් සම්බන්ධ විය. මෙම කාලය අතරතුර දී Dante's Peak සහ නැවත නිෂ්පාදනයක් වු The Thomas Crown Affair යන චිත්‍රපටවල ද ප්‍රධාන චරිතවලට පන පොවන ලදී. බොන්ඩ් චරිතයට සමුදීමෙන් පසු ඔහු අති සාර්ථකත්වයට පත් වූ The Matador (2005 Golden Globe සම්මානයට යෝජිත), Mamma Mia!(2008 ජාතික චිත්‍රපට සම්මානලාභි), සහ The Ghost Writer (2010) යන චිත්‍රපට වල ප්‍රධාන චරිත සඳහා සහභාගී විය.

1996 දි Beau St. Clair සමග එක්ව Irish DreamTime නම් ලොස් ඇන්ජලීස් පාදක කර ගත් නිෂ්පාදන සමාගමක් ඔහු විසින් පිහිටුවන ලදී. පසු කාලයේ දී ඔහුගේ සත්කාරක සහ පරිසර හිතකාමි ක්‍රියාවන් සඳහා ඔහු ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

ඔහු 1980 සිට 1991 දක්වා කසෑන්ඩ්‍රා හෑරිස් නම් ඔස්ට්‍රෙලියානු නිලිය සමග විවාහ වී සිටි අතර 2001 දි අමෙරිකානු මාධ්‍යවේදිනියක් වු කීලි ශ්ය්න් ස්මිත් සමග විවාහ වන ලදී. 2004 වර්ෂයේ දී ඔහු අමෙරිකානු පුරවැසියෙක් බවට පත් විය.

චිත්‍රපට

මූලාශ්‍ර

External links 

 
 
 

1953 උපත්
කතරගම

ආගමික ස්ථාන නිසා ප්‍රසිද්ධ ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්මානයකි. කතරගම, ශ්‍රී ලංකාවෙ මැණික් ගඟ අසබඩ, යාල ජාතික වනෝද්‍යානයට යාබදව පිහිටා ඇති ඓතිහාසික ප්‍රදේශයකි. පුරාණ රුහුණේ ප්‍රධාන නගරයක්ව පැවති මෙම ප්‍රදේශය ඌව පළාතේ මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇත. ශ්‍රී ලංකවේ වාණිජ නගරය වන කොළඹ සිට කි.මී. 228ක් දුරින් පිහිටා තිබේ.

අතීතය
පුරාතන යුගයේ  කතරගම ශ්‍රී ලංකාවේ ගිණිකොන දිග ප්‍රදේශයේ වනාන්තර වලින් වටවූ කුඩා නගරයක් ව පැවත තිබූ අතර වර්තමානයේ  වේගයෙන් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින නගරයක් බවට පත්වී ඇත. උෟව පළාෙත්  ෙමාණරාගල දිස්ත්‍රික්කෙය් පිහිටි ෙඑතිහාසික කතරගම දකුණු පළාෙත් හම්බන්ෙතාට දිස්ත්‍රික්කයට අාසන්නෙය් පිහිටි එකකි.   එහි ඉතා පැරණි බෞද්ධ ස්ථූපයක් වන කිරිවෙහෙර ද ස්ථානගතව පවතී. මෙම නගරයට ක්‍රිස්තු පූර්ව සියවස් වලටත් වඩා එහාගිය අතීතයක් ඇත.  මෙය රෝහණ රාජධානි සමයේ බොහෝ සිංහල රජවරුන්ගේ රාජ්‍ය වාසස්ථානය වී තිබුණි. 1950 වර්ෂයේ පමණ සිට මෙම නගරය නිරන්තර රාජ්‍ය ආයෝජන හේතුකොටගෙන පොදු ප්‍රවාහනය, වෛද්‍ය පහසුකම් සහ ව්‍යාපාර සංවර්ධනය හා හෝටල් සේවා වල දියුණුවක් අත්කරගෙන තිබේ.මෙහි ප්‍රධාන නිළය දරන්නේ බස්නායක නිළමේ තුමා ය.

සංචාරක ආකර්ෂණ

 රුහුණු කතරගම දේවාලය - කතරගම පිහිටි, කතරගම දේවාලය යනු කතරගම දෙවියෝ ලෙසින්ද හැඳින්වෙන ස්කන්ධ-මුරුගන් වෙනුවෙන් පූජා කෙරුණු, හින්දු සහ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන සංකීර්ණයකි. 
 කිරිවෙහෙර - කිරිවෙහෙර ශ්‍රී ලංකාවේ වූ පූජනීය බෞද්ධ පුදබිමක් වේ.
 කතරගම මුරුගන් කෝවිල - රුහුණු කතරගම දේවාලයට යාබදව පිහිටා ඇත.

අධ්‍යාපනය
සිංහල මාධ්‍යයෙන් ප්‍රාථමික, ද්විතීක හා තෘතීක අධ්‍යාපනය ලබාදෙන රජයේ පාසල් ගණනාවක් මෙම ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත.

ජනගහනය 
1800දී පමණ එනම් ජනාවාසය අත්හැර දැමීමෙන් අනතුරුව 1950 තෙක් එහි වාසය කලේ පවුල් සීමිත සංඛාවක් පමණි. නමුත් 1950න් අනතුරුව ජනගහන වර්ධනයක් සිදුවිය. මෙහි ජනගහනයෙන් බහුතරය සිංහල ජාතිකයන් වන අතර සුළුතර ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනයා තත් ජනගහනයට ආශ්‍රිතව වාසය කරයි. කතරගම දෙවියන් උදෙසා වාර්ශික උළෙල පවතින ජූලි-අගෝස්තු සමයේ ජනගහනය දස දහස් ගණනකින් පමණ වැඩිවේ. කතරගම ස්ථිර ජනගහනය 20,000කට අධික වේmongal Porak

Source: Statistical Information of Kataragama Divisional Secretariat

ප්‍රවාහනය
වර්ථමානයේ කතරගමට සංචාරය කරන බහුතරය භාවිතා කරන්නේ මෝටර් රථයි. නමුත් දියුණු ප්‍රවාහන මාධ්‍ය පවතින වර්තමානයේ පවා භක්තිමත් අනුගාමිකයන් පුරාතන චාරිත්‍ර අනුගමනය කරමින් පාගමනින්ම කතරගමට චාරිකා කරති.
1992 දී කොළඹ සිට මාතර දක්වා වූ දුම්රිය මාර්ගය කතරගම දක්වා දීර්ඝ කිරීමට යෝජනා කෙරින. මෙම දුම්රිය මාර්ග දිගුව අදියර තුනකින් සමන්විත වේ. පළමු අදියරෙන් රුපියල් මිලියන 60ක වියදමින් මාතර සිට බෙලිඅත්ත දක්වා කි.මී 27ක මාර්ගය ඉදිකිරීමට නියමිත අතර දැනටමත් රාජ්‍ය ඉන්ජිනේරු සංස්ථාව යටතේ නිල්වලා ගඟට ඉහලින් කරන ඉදිකිරීම් ආරම්භ කර ඇත. මුල් ව්‍යාපෘතිය වසර 6කදී සම්පූර්ණ කිරීමට නියමිත අතර සම්පූර්ණ ව්‍යාපෘතිය සඳහා රු බිලියන 3ක් වැයවනු ඇති බව ගණන් බලා ඇත. 

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ධාතු පරිනිර්වාණය

බුදුරජාණන් වහන්සේට පරිනිර්වාණ තුනක් ඇත. ක්ලේශ පරිනිර්වාණය, ස්කන්‍ධ පරිනිර්වාණය, ධාතු පරිනිර්වාණය යනු එම පරිනිර්වාණ තුන යි. අප බුදුරදුන් ගේ ක්ලේශ පරිනිර්වාණය ගයාවේ ජය ශ්‍රී මහා බෝධි මූලයේ දී සිදුවිය. ස්කන්‍ධ පරිනිර්වාණය කුසිනාරා නුවර මල්ල, රජ දරුවන් ගේ උපවත්තන සල් වනයේ දී සිදුවිය. ධාතු පරිනිර්වාණය අනාගතයේ දී සිදු වෙයි. එය කෙසේ සිදුවේ ද?

ගෞතම බුදුසසුනට වසර පන්දහසක් කල් සම්පුර්ණ වූ කල්හි වෙසක් පුර පසළොස්වක පොහෝ දින ලංකාවේ මයියංගනය, මැදිරිගිරිය, කැලණිය, දීඝවාපිය, සේරුවිල , ගිරිහඬු සෑය, ජේතවනය, අභයගිරිය, ථූපාරාමය ආදී බොහෝ ස්තූපයන්හි වැඩ සිටින සර්වඥ ධාතුන් වහන්සේලා අහසට පැන නැගී අනුරාධපුර රුවන්වැලි මහා සෑයේ ද්‍රෝණයක් ධාතුන් වහන්සේලා වැඩ සිටින ස්ථානයට එක් රැස් වෙති. ධාතු නිදන් කළ දිනයේ පටන් ඒ දක්වා ධාතු ගර්භය තුළ දැල්වෙමින් පැවති සිංහ තෙල් පහන් එදින නිවී යයි.

එකල්හි රුවන්වැලි මහා සෑයේ ධාතු ගර්භයට රැස් වූ ඒ සියලු ම සර්වඥ ධාතුන් වහන්සේලා අහසට පැන නැගී එක නූලක අමුණන ලද මුතු ඇට පෙළක් මෙන් නාගදීපයේ රාජායතන චෛත්‍යය වෙත වැඩම කර අප බුදුරදුන් දෙවැනි වරට ලක්දිවට වැඩම කළ අවස්ථාවේ වැඩ හිඳ නාගයින්ට දහම් දෙසූ මැණික් පුටුව මත තැන්පත් වෙති.

එහි දී අප්‍රමාණ දිව්‍ය නාගයින් ගේ මහත් වූ වන්දනා පුද සත්කාර ලබන සර්වඥ ධාතුන් වහන්සේලා මැණික් පුටුවත් සමගින් ම අහසට පැන නැගී දඹදිව ගයාවේ ජය ශ්‍රී මහා බෝධි මූලයට වැඩම කරති.

එකල්හි දඹදිව හා ලෝකයේ තව බොහෝ රටවල්වල වැඩ සිටින සර්වඥ ධාතුන් වහන්සේලා ද දිව්‍ය ලෝකයන්හි බ්‍රහ්ම ලෝකයන්හි නාග ලෝකයන්හි වැඩ සිටින සර්වඥ ධාතුන් වහන්සේලා ද ඒ ඒ ස්ථානයන් ගෙන් අහසට පැන නැගී දඹදිව ගයාවේ ජය ශ්‍රී මහා බෝධි මූලයට වැඩම කරති.

ඒත් සමග ම මහත් වූ වජ්‍රාසනයක් පොළොව පළාගෙන ඉහළට මතු වෙයි. එවිට සියලු ම සර්වඥ ධාතුන් වහන්සේලා වජ්‍රාසනය මත තැන්පත් වෙති. පසුව ඒ සියලු ම ධාතුන් වහන්සේලා එකට එක්වී බුදුරුව මවා ගනිති.

ලලාට ධාතුව ලලාට ධාතුව තිබූ තැන ම පිහිටයි. අකුධාතු දෙනම අකු ධාතු දෙනම තිබු තැන ම පිහිටයි. සතර දළදා සතර දළදා තිබූ තැන ම පිහිටයි. ශ්‍රීවාස්ථී ධාතුව ශ්‍රීවාස්ථි ධාතුව තිබූ තැන ම පිහිටයි. සියලු කේශ ධාතු හා ලෝම ධාතු පෙර ඒ ධාතු තිබූ ස්ථානයන්හි ම පිහිටයි. මුං ඇට, කඩසහල්, අබ ඇට යන ප්‍රමාණයන්ට කැඩී බිඳී වෙන් වී ගිය නැළි දහසයක අස්ථි ධාතු පෙර ඒ ධාතු තිබූ ස්ථානයන්හි නොවරදවා ම පිහිටයි. ඒ ත් සමග ම දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්‍ෂණ හා අසූවක් අනුව්‍යංඡන ලක්‍ෂණ ද පහළ වෙයි.

එදා බුදුරදුන් බුදු වූ දිනයේ දී මෙන් මෙදිනත් දස දහසක් සක්වළ ඒකාලෝක කරමින් බුද්ධ ශරීරයෙන් සවණක් රැස් විහිදෙයි. සියලු දිශා බබළයි. වඩ වඩාත් බබළයි.

මෙය දකින දිව්‍ය බ්‍රහ්මයෝ “ අද අප බුදුන් ගේ ධාතු පරිනිර්වාණය සිදු වේ” යයි කියා වහ වහා දිවමල්, දිවගඳ ගෙන බොහෝ දෙව්බඹුන් ද සමගින් දඹදිව ජය ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ වෙත වහ වහා රැස් වෙති.

එකල්හි ඒ බුදුරුව අහසට පැන නැගී යමා මහා පෙළහර දක්වා අහසින් බැස වජ්‍රාසනය මත වැඩ සිටිති. ඒ ත් සමග ම ධාතු ශරීරයෙන් මහත් වූ ගිනි ජාලාවක් හට ගෙන ආදාහනය වෙයි. මෙය දකින දේවතාවෝ “ මේ අප බුදුන් දකින අවසාන වතාවයි. අදින් පසු අපට ධාතුන් වහන්සේ නමක් වත් දැක බලා ගැනීමට නොහැකි වේ. අහෝ ! මුළු ලොව ම හිස් වී ගියේය. අඳුරු වී ගියේය. බුද්ධාලෝකය නිවී ගියේ ය”යි කියා මහත් වූ දුකට පත් ව හඬා වැටෙති.

මේ ආදාහනයේ දී අබ ඇටයක් තරම් කුඩා වූ සර්වඥ ධාතුන් වහන්සේ නමක් වත් ඉතිරි නොවෙයි. සියලු ම ධාතු ආදාහනය වෙයි. අළු වත් දැලිවත් ඉතිරි නොවෙයි. සියලු ධාතු දැවී ගිය කල්හි මහත් වූ ගිනි කඳ අතුරුදහන්වී යයි මෙසේ ධාතු පරිනිර්වාණය සිදු වන බව දත යුතු යි.