Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
ජෛව වෛද්‍ය ඉංජිනේරු විද්‍යාව

ජෛව වෛද්‍ය ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු වෛද්‍ය විද්‍යාව සඳහා ඉංජිනේරුමය න්‍යායන් සහ තාක්ෂණික ක්‍රම යොදා  ගන්නා ආකාරය අධ්‍යයනය කෙරෙන විෂයයි.එය රෝගීන්ගේ සෞඛ්‍ය හා පුද්ගලයන්ගේ ජීවන තත්වය නගා සිටුවීම සඳහා ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ සැළසුම් හා ගැටලු විසඳීමේ හැකියාව වෛද්‍ය හා ජීව විද්‍යාව සමඟ සම්බන්ධ කරයි.

සාපේක්ෂව නව විෂය ධාරාවක් වන නිසා ජෛව වෛද්‍ය ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ බොහොමයක් කාර්යයන් සමන්විත වන්නේ විෂය ක්ෂේත්‍රයේ සෑම අංශයක්ම ආවරණය කරන පර්යේෂණ හා දියුණු කිරීම්වලිනි. ඒවාට ජෛව තොරතුරු විද්‍යාව, වෛද්‍ය රූපණය, රූප සැකසීම, මානසික සංඥා සැකසීම, ජෛව යාන්ත්‍ර විද්‍යාව, ජෛව ද්‍රව්‍යය හා ජෛව ඉංජිනේරු විද්‍යාව, පද්ධති විශ්ලේෂණය හා 3D ආකෘතිකරණය ඇතුළත් වේ. ජෛව වෛද්‍ය ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ වැදගත්ම යෙදීම්වලට උදාහරණ වන්නේ ජෛව අනුකූල ශරීරාබාධ නිවැරදි කිරීමේ උපකරණ, වෛද්‍ය උපකරණ, රෝග විනිශ්ච උපකරණ හා MRI, EEG වැනි රූපණ උපකරණ හා බෙහෙත් ද්‍රව්‍යය වැඩි දියුණු කිරීම හා නිපදවීමයි.

ඉංජිනේරු විද්‍යාව
විද්‍යාව
ජීව විද්‍යාව
හෙද සේවයෙහි ඉතිහාසය

හෙද සේවය පිළිබදව වූ අර්ථ දැක්වීම සහ එහි ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාරකම් කාලයෙන් කාලයට කැපීපෙනෙන ලෙස වෙනස් වුවද සියළුම සංස්කෘතීන් තුළ හෙද සේවය පැවත ඇත. අතීතයේදී හෙද සේවය පිළිබදව ඉංග්‍රිසී භාෂාවෙන් කරන ලද විග්‍රහ කිරීමකට අනුව කුඩා දරුවකු හට මව්කිරි දීම සහ රැක බලාගැනීම සදහා යොදවන ලද කාන්තාවක් හෙදියක් ලෙසට හැදින්වුණි. මුලින් සදහන් කරන ලද කාර්ය ඉටු කරන හෙදිය කිරි මව ලෙසද පසුව සදහන් කරන ලද කෘත්‍ය ඉටුකරන හෙදිය අංකපාලි ලෙසද හැදින්වුණි. 15 වන ශතවර්සයේදී කාන්තාවක් හෝ වෙනත් පුද්ගලයෙකු මගින් වෙනත් අයෙකු රැක බලා ගැනීම හෝ උපදෙස් දීම පිළිබදව අදහසක් ගොඩ නැංවුණි. මේ සංකල්පය මත පදනම්ව හෙද සේවය වර්ධනය වූ අතර රැක බලාගැනීම යන අදහස වඩාත් පුළුල් ලෙස නූතන හෙද සේවයෙහි ජීවිතයේ ගුණාත්මක බව වර්ධනය කරගැනීම සදහා යොදා ගැනේ. 

නූතන හෙද සේවය සොයා ගැනීමට ප්‍රථම මෙහෙණිවරුන් සහ හමුදා සේවකයින් විසින් සේවාවක් ලෙස හෙද සේවය සපයන ලදී. නූතන හෙද සේවයෙහි පුරාතන ආගමික සහ යුධමය සාක්ෂි අද වුවද බොහෝ රටවල දක්නට ඇත. උදාහරණයක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයෙහි ජේෂ්ඨ හෙදියන් සිස්ටර් හෙවත් කන්‍යා සොහොයුරිය යන තේරුම ඇතිව භාවිතා කරයි. 

හෙද සේවයෙහි ඉතිහාසයේ කැපීපෙනෙන වර්ධනයක් ඇති වූයේ යුධසමයෙහි සොල්දාදුවන්ට සත්කාර කිරීම සදහා ක්‍රියාකාරී වූ ‍ෆ්ලෝරන්ස් නයිටින්ගේල්ගෙන් පසුවය. ඇය හෙදියකගේ සටහන් නම් කෘතියෙහි ඇති කරන ලද මූලධර්මයන් අනුව යමින් වෘත්තීමය හෙද සේවාවක් සදහා මුල්ගල් තබන ලදී. යුධ සමයේදී ක්‍රියාකාරී හෙදික් වූ මේරි සිකෝල් , ඇමරිකාවේ සහ ජපානයෙහි හෙද විද්‍යාල ස්ථාපිත කරන ලද ඇග්නස්  එලිසබත්  ජෝන්ස් හා 1873 දී උපාධි ලැබූ ඇමරිකාවේ මුල්ම පුහුණු හෙදිය වූ  ලින්ඩා රිචඩ්, මෙම වෘත්තියෙහි වර්ධනය සදහා කැපීපෙනෙන මෙහෙයක් ඉටු කළ අනෙකුත් හෙදියන්ය. 

නවසීලන්තය 1901 සැත්තැම්බර් 12 වැනිදා ස්ථාපිත කරන ලද හෙදියන් ලියාපදිංචි කිරීමේ පනත මගින් ජාතික වශයෙන් හෙදියන් පාලනය කළ මුල්ම රට වේ. එලන් ඩොරකි මෙලෙස ලියාපදිංචි වූ මුල්ම හෙදියයි. උතුරු කැරෝලිනාව ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ 1903 දී හෙද ලියාපදිංචි බලපත්‍ර නීතිය ස්ථාපිත කරන ලද මුල්ම ප්‍රාන්තයයි. 

හෙදියන් වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයෙහි ධූරාවලියන් සමග විවිධ ගැටළු සහගත තත්වයන්වලට මුහුණ පා ඇත්තේ ඔවුන්ගේ මූලික කෘත්‍ය වෛද්‍යවරුන්ගේ උපදෙස්වලට අනුව ක්‍රියා කාරීවීමයි යන වැරදි ආකල්පය හේතුවෙනි.මෙවන් සදහන් කිරීමක් නයිටින් ගේල්ගේ ප්‍රකාශනයන්හි සදහන් නොවන අතර වෛද්‍යවරුන් පිළිබදව රචිතව ඇත්තේ සාපේක්ෂ වශයෙන් ඉතාම කුඩා අවස්ථාවන් කීපයක පමණි. 

නූතන යුගවලදී හෙද සේවයන්ගේ දැනුම සහ උපාධීන් සංවර්ධනය කිරීම සදහා යෝජිතව ඇති අතර ඔවුන්ගේ වෘත්තීය දැනුම පුළුල් කර ගැනීම සදහා විවිධ සගරාවල ලිපි අන්තර්ගත වේ. හෙද වෘත්තිකයන් සෞඛ්‍ය සේවය තුළ කළමණාකාරිත්වයෙහි ප්‍රධාන මෙහෙයක් ඉටුකරන අතර ඔවුන් විශ්ව විද්‍යාලවල සමීක්ෂණ තනතුරු ද දරති.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Nursing#History_of_nursing
ඖෂධ සංයෝජනය

ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාව යනු සෞඛ්‍ය විද්‍යාව සහ රසායන විද්‍යාව එකිනෙක හා සම්බන්ධ වුණු සෞඛ්‍ය වෘත්තියකි. එමගින් වඩාත් සුරක්ෂිත සහ ඵලදායි ඖෂධ භාවිතයක් පිළිබඳව වග කියනු ලැබේ. ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාවෙහි විෂය පථය සාම්ප්‍රදායික බෙහෙත් සෑදීමේ සහ කලවම් කිරීමේ සිට නූතන රෝගීන් සඳහා සපයන සත්කාරය, සායනික සේවාවන්, ආරක්ෂාකාරී සහ ඵලදායි ඖෂධ ලබාදීම සහ ඖෂධ පිළිබඳව තොරතුරු සැපයීම දක්වා දිවෙයි. එබැවින් ඖෂධවේදීන් යනු ඖෂධ චිකිත්සාව පිළිබඳව විශේෂඥයින් වන අතර රෝගීන් තුළ ධනාත්මක ප්‍රතිඵලයක් ලබාදීම සදහා ප්‍රශස්ත අන්දමින් ඖෂධ පරිහරණය කරන ප්‍රාථමික සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයන්ය. 1821 දී පිහිටුවන ලද ෆිලඩෙල්ෆියාවේ ඖෂධවේදය පිළිබඳ විද්‍යාලය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි ඖෂධවේදය පිළිබඳව බිහිකල ප්‍රථම විද්‍යාලයයි. ඇමරිකානු ඖෂධ සංගමය පිහිටු වන ලද්දේ 1851 දීය.

ආශ්‍රිත
 ඖෂධ වේදය (භිෂග් වේදය)

ඖෂධ
ඖෂධ විද්‍යාව
රසායන විද්‍යාව
පරමාණුක අරය

පරමාණුක අරය , නැතහොත් පරමාණුවේ විශාලත්වය, පරමාණුවේ පැහැදිලිව අර්ථ දක්වා නැත භෞතික අගයන්  නොවන අතර එය සියළු අවස්ථාවන්හි නියතයක්ද නොවේ , යම් පරමාණුවක අරීය අගය රදා පවතිනුයේ ඒ සදහා යොදාගන්නා නිර්වචනය මතය. මේ සදහා වූ එකිනෙකට වෙනස් අවස්ථාවනෝචිත නිර්වචන කිහිපයක් ඇත.

“පරමාණුක අරය” යන පදය ගැටළු සහගතය මක් නිසාදයත් , එය නිදහස් පරමාණුක හා නිදහස් අණු යන දෙකේම වෙනස් අගයන් ලබා දෙන බැවිනි. මෑත භාගයේ දී අයනික අරය යන යෙදුම ද භාවිතයේ ගැටළු ඇත. එයට හේතුව , සහසංයුජ හා අයනික බන්ධන අතර වෙනස පදනම් රහිත බැවිනි.

පරමාණුක අරය මුළුමනින්ම තීරණය වනුයේ ඉලෙක්ට්‍රෝන මගිනි. මෙහිදී පරමාණුක න්‍යෂ්ටිය ෆෙම්ටො මීටරවලින් මණිනු ලැබේ. එම අගය ඉලෙක්ට්‍රෝන වළාවේ අගයට සාපේක්ෂව 100,000 වාරයක් කුඩා වේ. නමුත් ඉලෙක්ට්‍රෝන ඇතැම් පෙදෙසක ගමන් කළද , එයට නියමිත ස්ථානයක් නොමැති බැවින් ඉලෙක්ට්‍රෝන වළාවට එතරම් තියුණු මායිමක් නොපවතී.

මෙම හේතූන් නිසා පරමාණු හා අයනවල විශාලත්වය මැනීමට , පරීක්ෂණාත්මක මිණුම් හා ගණනය කිරීමේ ක්‍රමවේදයන් යොදාගනිමින් අදාල මිණුමක් සොයා ගැනීමේ විශාල උත්සාහයක් විද්‍යාඥයින් දරණ ලදී. මෙහිදී ප්‍රති‍ක්ෂේප කළ නොහැකි කරුණක් වන්නේ පරමාණු 30 – 300pm (අරය) ප්‍රමාණයේ ගෝල ලෙස හැසිරීමයි. එවිට පරමාණුවල ප්‍රමාණය එකිනෙකින් වෙනස්වන අතර , මේ වෙනස ආවර්තිතා වගුවේ මූලද්‍රව්‍ය අතර පවතින වෙනස්කම් පැහැදිලි කිරීමට මූලික කරගත හැකිව තිබේ.

පරමාණුක අරයේ ආවර්තික ලක්ෂණ 

පරමාණුවක අරීය ලක්ෂණ කාණ්ඩයක් ඔස්සේ පහළට යන විට වැඩි වේ. මේ අනුව පැහැදිලි කළ හැකි එක් කරුණක් නම්, ඉලෙක්ට්‍රෝන වැඩි වශයෙන් ඇති පරමාණුවල අරය විශාල බවයි. කෙසේ වුවත්, ආවර්තයක් ඔස්සේ තිරසට යන විට මේ තත්වය වෙනස් වේ. එවිට ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යාව වැඩිවන විට අරය අඩුවේ. මෙයට හේතු වන්නේ න්‍යෂ්ටියේ තිබෙන ප්‍රෝටෝන ප්‍රමාණයයි. ප්‍රෝටෝන පරමාණුවේ විශාලත්වයට යම් දායකත්වයක් ලබා දෙන මුත් බොහෝ විට සිදු කරන්නේ න්‍යෂ්ටියේ ධන ආරෝපණ සංඛ්‍යාව වැඩි කිරීමයි. එවිට ඉලෙක්ට්‍රෝන කවච න්‍යෂ්ටිය වෙතට ආකර්ෂණය වේ.

මෙවන් අවස්ථාවක දී වැඩිවන න්‍යෂ්ටික ආරෝපණය සමතුලිත වන්නේ ඒ හා වැඩිවන ඉලෙක්ට්‍රෝන ප්‍රමාණය මගිනි. එම සංසිද්ධිය ආචරනය ලෙස හැදින්වේ. මෙවිට කාණ්ඩයක් ඔස්සේ පහළට යන විට පරමාණුවේ ප්‍රමාණය විශාල වේ.කෙසේ වුවද , ආචරණ‍ෙයන් සිදුවන බලපෑම අඩුවන අවස්ථා 2ක් පවතී. මෙම අවස්ථ‍ාවේ දී පරමාණුවේ ප්‍රමාණය අපේක්ෂිත අගයට වඩා කුඩා වේ.

ලැන්තනයිඩවල හැසිරීම 

4f- කාක්ෂිකවල ඉලෙක්ට්‍රෝන එනම් , සීරියම්(z=58) සිට ලුටෙටියම් දක්වා(z=71) වූ ඉලෙක්ට්‍රෝන ආචරණය කෙරෙහි එතරම් බලපෑමක් නොදක්වයි. එමනිසා ලැන්තනයිඩ ශ්‍රේණියෙන් පසුව එම ආවර්තයේ මූලද්‍රව්‍යවල පරමාණුක අරය අපේක්ෂිත අගයට වඩා අඩු වන අතර , ඊට ඉහළ ආවර්තයේ මූලද්‍රව්‍යවල පරමාණුක අරයට බෙහෙවින් සමාන වේ. හැෆ්නියම් හා සර්කෝනියම්හි පරමාණුක අරයන් සමාන වන්නේ ද නයෝබියම් හා ටැන්ටලම්හි පරමාණුක අරයන් සමාන වන්නේ ද තවත් මූලද්‍රව්‍යවල පරමාණුක අරයන් සමාන වන්නේ ද මේ සංසිද්ධිය හේතුවෙනි. මේ බලපෑම ප්ලැටිනම් (z =78) දක්වා හොදින් දැකගත හැකි අතර ඉන්පසුව ඇති මූලද්‍රව්‍ය නිෂ්ක්‍රීය යුගල ආචරණය නමින් හැදි‍න්වෙන සාපේක්ෂතා ආචරණයට යටත් වේ.

d ගොණුවේ මූලද්‍රව්‍යවල හැසිරීම 

d ගොණුවේ මූලද්‍රව්‍ය පරමාණුවල කාක්ෂිකවල හැකිලීම ලැන්තනයිඩ හා සමානවම සිදු නොවුනත් බලපාන හේතුව එකම වේ. මෙහිදී සිදුවන්නේ 3d ඉලෙක්ට්‍රෝනවල දුබල ආවරණ හැකියාව පරමාණුක අරයට බලපෑමයි. මේ නිසා අන්තරික මූලද්‍රව්‍යවලින් පසුව එන ගැලියම් සිට බ්‍රෝමීන් දක්වා වූ මූලද්‍රව්‍යවල රසායනික ලක්ෂණ පෙර පරිදිම ඉහළ ආවර්තයට සමාන වේ. 

නිරීක්ෂණ හා පර්යේෂණ මගින් ලබාගත් පරමාණුක අරයන්

(pm වලින් මැන ඇති මෙහි නිරවද්‍යතාව 5pm පමණ වේ)

ගණනය කිරීම් මගින් ලබාගත් පරමාණුක අරයන් 
(pm වලින් මැන ඇත)

රසායනික මූලද්‍රව්‍ය වල ගුණ
පරමාණුක ගුණ
පිළිකා රෝග නිර්ණය

බොහොමයක් පිළිකා මුලින්ම හදුනාගනු ලබන්නේ එහි රෝග ලක්ෂණ මගින් හෝ රෝග විමර්ශන ක්‍රම මගිනි. ඉහත කී ආකාර දෙකෙන්ම පිළිකාවක් පිළිබද නිශ්චිත රෝග නිර්ණයක් ලබාදිය නොහැකි අතර ඒ සදහා ව්‍යාදිවේදියකුගේ උපදෙස් අවශ්‍ය වේ. ව්‍යාදිවේදියෙකු යනු පිළිකාවන් සහ අනෙකුත් රෝග නිර්ණය කිරීම සදහා විශේෂඥ දැනුමක් ඇති වෛද්‍ය වරයෙකි.

රෝග නිර්ණය කිරීමේ ක්‍රම 
පිළිකාවක් ඇති බවට සැක සහිත පුද්ගලයෙකු විවිධ වෛද්‍ය පරීක්ෂණ කෙරෙහි භාජනය කෙරේ. ඒවා නම් රුධිර පරීක්ෂා, එක්ස් රේ පරීක්ෂාවන්, සී.ටී. ස්කෑන් සහ එන්ඩොස්කොපි පරීක්ෂාවන්ය.

ශරීරයේ පටක විශ්ලේෂණය (බයොප්සි පරීක්ෂාවක්) 
විවිධාකාර හේතුමත පදනම් වුවත් පිළිකාවක් ඇති බවට සැක කලද බොහෝ පිළිකාවන් සදහා නිශ්චිත රෝග නිර්ණයක් ලබාගැනීමට ව්‍යාදිවේදියකු මගින්  ලබාදෙන අදාල පිලිකා සෛල වල පටක වාර්තාවක් අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙම අදාල පටක කොටස බයොප්සි පරීක්ෂාවකින් හෝ සැත්කමකින් ලබාගත හැකිය. බොහෝ බයොප්සි පරීක්ෂාවන් ශල්‍යාගාරයකට නොගොස් වෛද්‍යවරයා රැඳී සිටින කාමරය තුළදීම ලබා ගත හැකිය. උදා - සම, පියයුරු හෝ අක්මාවේ පටක කොටස් අනෙකුත් අවයව වල සිදුකරන බයොප්සි පරීක්ෂාවන් සදහා නිර්වින්දන ක්‍රම භාවිතා කරමින් ශල්‍යාගාරයක් තුළ සිදු කරන සැත්කමක් අවශ්‍ය වේ.

ව්‍යාදිවේදියෙකු මගින් ලබාදෙන නිර්ණයෙහි වර්ධනයට ලක්වන සෛල වර්ගය පිලිබද හැදින්වීමක් කරයි.  තවද අදාල වර්ධනයෙහි පටක විද්‍යාත්මක වර්ගි කරණයේ සහ එහි අනෙකුත් ලක්ෂණ ද සදහන් කරයි. ඉහත තො‍රතුරු එක්ව ගත් කළ අදාල රෝගියාගේ රෝගයෙහි තත්ත්වය අවබෝධකර ගැනීමට සහ වඩාත් සුදුසු ප්‍රතිකාර ක්‍රමය තෝරා ගැනීමට උපකාරීවේ. සෛල ජාන විද්‍යාව (Cytogenetics) සහ ප්‍රතිශක්ති පටක රසායන විද්‍යාව (Immunohistochemistry) යනු ව්‍යාදිවේදීන් විසින් පටක කොටස් මගින් සිදුකරන අනෙකුත් වර්ග වල පරීක්ෂාවන්ය. මෙම පරීක්ෂණ මගින් අදාල පිළිකාව අනාගතයේදී හැසිරෙන ආකාරය සහ වඩාත් සුදුසු ප්‍රතිකාර ක්‍රම පිලිබද අවබෝධයක් ලබාගත හැකිය. 


ජීව විද්‍යාව පිළිබඳ අංකුර ලිපි
මහජන සෞඛ්‍ය වැඩසටහන්

මහජන සෞඛ්‍ය සදහා වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයට වඩා කැපී පෙනෙන ලෙස රාජ්‍ය අනුග්‍රහයක් නොලැබුණ ද බොහෝ රජයන් විසින් රෝග වළක්වා ගැනීම ආබාධිත තත්වයන් වළක්වා ගැනීම හා වයස් ගත වීමේ දී ඇති වන බලපෑම් අඩුකර ගැනීම සදහා මහජන සෞඛ්‍ය වැඩසටහන්වල වැදගත්කම හදුනාගෙන ඇත.  මෑත කාලයේදී සෞඛ්‍ය වර්ධනය කර ගැනීම පිණිස එන්නත්කරණ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කරන මහජන සෞඛ්‍ය වැඩසටහන් විෂ්මය ජනක ලෙස දියුණුවක් පෙන්නුම් කරයි. උදාහරණයක් ලෙස මානව වර්ගයාට වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ පිඩාකාරී වූ වසූරිය රෝගය මෙම එන්නත්කරණ වැඩසටහන් මගින් සම්පූර්ණයෙන්ම තුරන් කිරීමට හැකියාව ලැබුණි.

මෑත කාලයේදී මුළු ලෝකයම මුහුණ දෙන වඩාත් වැදගත් මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළුව වන්නේ එච්.අයි.වී. / ඒඩ්ස් රෝගයයි. ෆ්රාන්ස් කෆ්කා, චාලට් බ්‍රොන්ටේ වැනි රචකයින් සහ සංගීත නිර්මාපකයෙකු වූ ෆ්රාන්ස් ෂූ බර්ට් වැනි පුද්ගලයන්ට ද එකල වැළදුනු ක්ෂය රෝගය මේ වන විට නැවත වරක් හිස ඔසවමින් පවතින්නේ ඒච්.අයි.වී / ඒඩ්ස් රෝගය හා සම්බන්ධ අනෙකුත් ආසාදන නිසාවෙන් සහ අනෙකුත් සම්මත ප්‍රතිජීවක ඖෂධ සදහා බැක්ටීරියාවන් ප්‍රතිරෝධීතාවයක් දක්වන බැවිණි. 

අනෙකුත් ඉතා වැදගත් මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළුවක් වන්නේ දියවැඩියාවයි. වසර 2006 දී ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය ප්‍රකාශයට පත් කළ අන්දමට ලොව පුරා අවම වශයෙන් මිලියන  171 ක් වූ ජනගහනයක් දියවැඩියාවෙන් පීඩා විදිති. මෙහි ප්‍රවණතාවය ඉතා සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යමින් පවතින අතර වසර 2030 වන විට මෙම සංඛ්‍යාව දෙගුණයක් විය හැකි බවට තක්සේරු කර ඇත. 

මහජන සෞඛ්‍ය පිළිබදව වූ මත භේදාත්මක අංගයක් වන්නේ දුම්පානය පාලනය කිරීමයි. බොහෝ ජාතීන් දුම්පානය අවම කර ගැනීම සදහා සියළුම පොදු ස්ථානවල හා ඇතැම් ස්ථානවල දුම්පානය කිරීම වෙනුවෙන් නීති සම්පාදනය කිරීම හා බදු අය කිරීම වැනි ක්‍රියාමාර්ග ගෙන ඇත. සංවර්ධනය වූ රටවල්වල මරණ ඇති කිරීමට දුම් පානය ප්‍රධාන හේතුවක් වී ඇති බැවින් එම රටවල රජයන් සතු වගකීමක් ලෙසට අක්‍රීය දුම්පානය පාලනය කිරීම හා දුම්පානය සදහා අවම අවස්ථාවන් ලබාදීම මගින් මරණ  අනුපාතය අඩු කළ හැකි බවට සාක්ෂි යෝජනා වී ඇත. ප්‍රතිවාදීන් සදහන් කරන අන්දමට මෙමගින් පුද්ගලයෙකුගේ නිදහසට සහ වගකීම්වලට පීඩා පමුණුවන අතර එමගින් වඩාත් හොද මහජන සෞඛ්‍යයක නාමයෙන් රජය මගින් වඩවඩාත් තෝරාගැනීම් ඉවත් කිරීමට ධෛර්ය  සැපයීමක් සිදු කරන බවට ඔවුහු විශ්වාස කරති. කෙසේ නමුත් යෝජකයන් සදහන් කරන අන්දමට අක්‍රීය දුම්පානය මගින් අන්‍යයන් හට රෝග ඇති කිරීම මානව අයිතිවාසිකමක් නොවන අතර ඔවුන් හට තමාගේ නිවස තුළදී දුම්පානය කිරීමට නිදහස ඇත.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Public_health#Public_health_programs
උළුක්කු වීම

උළුක්කුවීමක් යනු දේහයේ ඛණ්ඩරාවක ක්ෂණික ඇදීමක් නිසා සිදුවන අනතුරකි. සාමාන්‍ය වශයෙන් මෙම ඛණ්ඩරාවන් ඇදීමකට පමණක් ලක්වේ. නමුත් මෙය සම්පුර්ණයෙන් ඉරීමකට ලක්වු විට දිගු කාලීනව එක් තැන්ව ප්‍රතිකාර ගත යුතු අතර සැත්කමක් මගින් එය යථාතත්වයට පත් කිරීමට ඇතැම් විට අවශ්‍ය වේ

වර්ග 
ඇතැම් රෝග ලක්ෂණ උළුක්කු වීමක ඇති දරුණුතම නිර්ණය කිරීමට යොදා ගත්තද වඩාත් නිවැරදි ක්‍රමය වන්නේ චුම්භක අනුනාද ප්‍රතිරූපනය (MRI  scan) භාවිතා කිරීමයි.  උළුක්කුවීම් වර්ග හතරකට බෙදා දැක්වෙයි.

පළමු වර්ගයේදී ඉතා කුඩා ඉරීමක් හෝ ඛණ්ඩරාවක් ඇදීමක් පමණකි සිදුවේ.

දෙවන වර්ගයේදී ඛණ්ඩරාවේ ඉරීමක් සිදුවන අතර එමගින් අදාල ප්‍රදේශයේ ඉදිමුමක් සහ වේදනාවක් ඇතිවේ.

තුන්වන වර්ගයේදී ඛණ්ඩරාව සම්පුර්ණයෙන්  .............................  ලක්වේ.

හතරවන වර්ගයේ උළුක්කු වීමක් වඩාත් දරුණු වන අතර එමගින් ඒ අවට ඇති ඉතා කුඩා අස්ථි බිදීමකටද ලක්විය හැකි අතර ඛණ්ඩරාවද සම්පුර්ණයෙන්ම කැඩීයයි.  සැත්කමක් මගින් මගින් මෙය යථාතත්වයට පත් කළ යුතුය.

රෝග ලක්ෂණ  
උළුක්කු වීමකට ආරාධිත රෝග ලක්ෂණ වනුයේ

	අදාල ප්‍රදේශය ආසාදනයට ලක්වීම
	එම ප්‍රදේශයේ ඇති වේදනාව
	ඉදිමුම
	ක්‍රියාකාරීත්වය අඩපන වීම
	අදාල ගාත්‍රයේ සාමාන්‍ය ක්‍රියාකාරීත්වය නොමැතිවී යාම
	අඩාල ඛණ්ඩරාවේ ප්‍රත්‍යාස්ථතාව අඩුවීම

හන්දිවලට ඇති බලපෑම

ඹ්නෑම හන්දියක උලුක්කු වීමත් ඇති විය හැකි වුවද ඒවා බහුලවම දක්නට ඇත්තේ

වළලු කර. මෙය වඩාත්ම බහුලව උලුක්කුවීමට ලක්වන හන්දිය වන අතර එය බොහෝ වේදනාකාරී වේ.  වළලුකර අස්ථි ‍ බිදීමක් යථා තත්වයට පත්වීමට ගතව කාලයට වඩා උලුක්කු වීමක් සුව වීමට කල් ගත වේ.

දණ හිස. දණහිසෙහි පුර්ව කුරුසාකාර ඛණ්ඩ‍රාව බිදීමෙන් බහුලව උලුක්කු වීම් ඇතිවේ. මෙය මලල ක්‍රීඩකයන්ට , පැසි පන්දු සහ ජුඩෝ ක්‍රීඩකයන් අතර බහුලව දක්නට ලැබේ.
ශල්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාව(Health Science)

ශල්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාව යනු රෝගී වූ හෝ අණතුරු මගින් තුවාල වූ රෝගීන් සදහා ප්‍රතිකාර කිරීම හෝ පරීක්ෂණ කිරීම සදහා සැත්කම් මාර්ගයෙන් හෝ නොයෙකුත් උපකරණ භාවිතා කිරීම මගින් රෝගීන්ගේ ශරීර ක්‍රියාකාරිත්වය හෝ  පෙනුම යථාතත්වයට  ගැනීම සදහා සිදුකරන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ එක් විශේෂිත වූ අංගයකි. ශල්‍ය යන වචනයෙන් පිළිබිඹු වන්නේ ශල්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාවට අයත් යන්නයි. උදා - ශල්‍ය උපකරණ, ශල්‍ය හෙද නිළධාරී. සැත්කම් කිරීම මිනිසුන් හෝ සතුන්ට පවා සිදු කෙරේ. ශල්‍ය කර්මයක් විනාඩි කිහිපයක සිට පැය ගණනක් දක්වා වුවද සිදු කළ හැකිය.  නමුත් යම්කිසි  රෝගයකට ප්‍රතිකාරකයක් ලෙස කාලයක් මුළුල්ලේ සිදුකරන ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙස සැත්කම් සිදු කරනු නොලැබේ. ශල්‍ය යන වචනය සැත්කමක් සිදුකරන ස්ථානය යන්න අර්ථ දැක්වීම සදහා යොදාගැනේ.

ශල්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාව
සි.ටී ස්කෑන් (Computed tomography)

සි.ටී ස්කෑන් ක්‍රමය යනු සිරුරේ තෝරාගත් තලයක විස්තර දැක්වීමේ විකිරණ ක්‍රම වේදය (Tomography)  භාවිතයට ගැ‍ෙනන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ එක් ප්‍රතිරූපණ ක්‍රමයකි. මෙහිදී  තනි අක්ෂයක් වටා භ්‍රමණය වන ද්විමාන එක්ස් කිරණ සමුහයක් මගින් අදාල රෝගියාගේ දේහ අභ්‍යන්තරය පිළිබදව ත්‍රිමාන ප්‍රතිබිම්භයක් ලබාගැනීම සදහා ඩිජිටල් ක්‍රමය යොදා ගැනේ. Tomography යන වදන ග්‍රීක භාෂාවෙන් පෙත්තක් යන තේරුම් ඇති tomos යන්නෙන් ද ලිවීම යන තේරුම ඇතිව graphein යන්නෙන් ද නිර්මාණය වී ඇත. 

සි.ටී ස්කෑන් ක්‍රමය මුලින්ම හැදින්වූයේ EMI ස්කෑන් යන නමින් වන අතර එය ඇති වූයේ සංගීතය හා පටිගත කිරීම සදහා ප්‍රසිද්ධ EMI පරික්ෂණයේ ශාඛාවක් ලෙසටය. එය පසුකාලීනව Computed axial tomography  සි.ටී ස්කෑන් ලෙස හැදින්‍ වේ. 

සි.ටී. ක්‍රමයේදී ඉතා විශාල දත්ත ප්‍රමාණයක් මෙහෙය විය හැකි ක්‍රමෝපායක් ඇති අතර මෙහිදී එක්ස් කිරණ කදම්භයක් අවහිර කිරීමට ඇති හැකියාව මගින් විවිධ කොටස් නිරූපණය කරනු ලැබේ. අතීතයේදී මෙහිදී ලබාදුන් ප්‍රතිබිම්භ අක්ෂීය හෝ හරස්තල වල ඒවා වු අතර නුතන ස්කෑන් උපකරණ මගින් මෙම දත්ත විවිධ තල ඔස්සේ හෝ ත්‍රිමාණව දර්ශනය කරගත හැකිය. 

සි.ටී ස්කෑන් ක්‍රමය සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ බහුලව දක්නට ලැබුණ ද වෙනත් ක්ෂේත්‍රයන්හි ද දක්නට ලැබේ. උදාහරණ ලෙස විනාශ කළ නොහැකි ද්‍රව්‍ය පරීක්ෂා කිරීමේදී සහ University of Texas at Austin හි DigiMorph නම් ව්‍යාපෘතියේදී ජීව විද්‍යාත්මක සහ පාෂාණ ධාතුවිද්‍යාත්මක නිදර්ශක අධ්‍යයනය සදහා සි.ටී ස්කෑන් ක්‍රමය යොදා ගන්නා ලදී.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Computed_tomography
ආරෝග්‍යශාලා

ආරෝග්‍යශාලා හෙවත් රෝහල් යනු විශේෂිත කාර්ය මණ්ඩලයක් සහ විශේෂිත උපකරණ භාවිත කරමින් නේවාසික ප්‍රතිකාරද සහිතව සෞඛ්‍ය සේවා සපයන ආයතන වෙති.

නූතනයේදී රෝහල් සඳහා සාමාන්‍ය වශයෙන් අරමුදල් ලබාදෙනු ලබන්නේ අදාළ රජයෙන්, සෞඛ්‍ය සංවිධාන මඟින් (ලාභ ලබන හෝ ලාභ නොලබන), සෞඛ්‍ය රක්‍ෂණ මඟින් හෝ පුණ්‍යාධාර ආයතන මඟින් සෘජුවම සිදුකරන පරිත්‍යාග වශයෙනි. අතීතයේදී කෙසේ නමුත් ඒවා සඳහා ආධාර සපයනු ලැබුවේ ආධුනික ආයතන සහ පුණ්‍යාධාර ලබාදෙන පුද්ගලයන් හෝ නායකයන් මඟිනි. මේ හා සමානව නූතන රෝහල්වල ප්‍රධාන වශයෙන් වෛද්‍යවරුන්, ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් සහ හෙද සේවයන්ගෙන් සමන්විත කාර්ය මණ්ඩලයක් ඇත. අතීතයේදී මෙම කර්තව්‍යයන් සාමාන්‍යයෙන් සිදු කරනු ලැබුවේ ආගමික නායකයින් හෝ ස්වේච්ඡා සේවකයන් මඟිනි.

වර්ග  
විවිධ රටවල විවිධ වර්ගීකරණ ක්‍රම පවතී.
ඇතැම් රෝගීන් රෝහල් කරා පැමිණීමෙන් රෝග සඳහා නිර්ණයක් ලබාගැනීම හා ප්‍රතිකාර ලබාගැනීම පිණිස වන අතර ඉන්පසුව ඔවුන් බාහිර රෝගීන් ලෙස ප්‍රතිකාර ලබා පිටව යති. තවත් රෝගීන් පිරිසක් රෝහල්වල සති ගණනන් හෝ මාස ගණන් නේවාසික ප්‍රතිකාර ලබති. රෝහල් සාමාන්‍යයෙන් අනෙක් වර්ගයේ වෛද්‍ය පහසුකම් මගින් වෙනස් වනුයේ ඒවා මගින් රෝගීන් සඳහා නේවාසික ප්‍රතිකාර ලබාදෙමින් සත්කාර කිරීමේ ඇති හැකියාව නිසා ය.

මහ රෝහල් 
ප්‍රධාන වශයෙන් හදුනාගැනීමකට ලක් වූ රෝහල් වනුයේ මෙම මහ රෝහල් වන අතර එමගින් විවිධ වර්ගයේ රෝග සහ අනතුරු සඳහා ප්‍රතිකාර ලබාදෙන අතර හදිසි අවස්ථාවන්වලදී සෞඛ්‍ය සඳහා අවධානම් එල්ල වන අවස්ථාවන්වල දී ප්‍රතිකාර ලබාදීම සඳහා හදිසි අනතුරු අංශයක් සහ හදිසි අනතුරු වාට්ටු පිහිටා ඇත. මහ රෝහලක් යනු එය පිහිටා ඇති ප්‍රදේශයක ප්‍රධාන සෞඛ්‍ය සේවා පහසුකම් ලබාදෙන ආයතනය වන අතර එහි දිගු කාලීනව රෝගීන් හට ප්‍රතිකාර ලබාදීම පිණිස දැඩිසත්කාර ඒකකයක් සහ ප්ලාස්ටික් සැත්කම් අනෙකුත් සාමාන්‍ය සැත්කම් , ශල්‍යාගාර , සූතිකාගාර හා රසායනාගාර වැනි විශේෂ පහසුකම් ද ඇත. විශාල නගරවල්වල විවිධ ප්‍රමාණයේ සහ විවිධ පහසුකම් සපයන විවිධ වර්ගයේ රෝහල් පවතී.

විශේෂ පහසුකම් සහිත රෝහල් 
මෙම වර්ගයේ රෝහල් නම් හදිසි අනතුරු මධ්‍යස්ථාන, ළමා රෝහල්, වයෝවෘද පුද්ගලයන් හට ප්‍රතිකාර ලබාදෙන රෝහල් , මානසික රෝහල් සහ වෙනත් රෝග වර්ගීකරණයන් සඳහා ප්‍රතිකාර ලබාදෙන රෝහල්ය. 

මෙවන් රෝහලක් තනි ගොඩනැගිල්ලක් හෝ මණ්ඩපයක් විය හැකිය. (විසි වන ශත වර්ෂයට ප්‍රථම පැවති බොහෝමයක් රෝහල් තනි ගොඩනැගිල්ලකින් ආරම්භ වූ අතර එය පසුකාලීනව මණ්ඩපයක් බවට පත් වුණි. ඇතැම් රෝහල් වෛද්‍ය පරීෂණ සහ පුහුණු කිරීම සදහා පසු කාලීනව විශ්ව විද්‍යාල හා  අනුබද්ධ කරන ලදී. ලොව පුරාම බොහොමයක් රෝහල් රජය හෝ පුණ්‍යාධාර ආයතන මගින් ලාභ නොලබන ආයතන ලෙසද නඩත්තු කරනු ලබයි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුල බොහෝමයක් රෝහල් ලාභ ලැබීමේ අරමුණින් තොරව පවත්වා ගෙන යනු ලබයි.

ශික්ෂණ රෝහල්  
ශික්ෂණ රෝහල් හෝ විශ්ව විද්‍යාලවලට අනුබද්ධ රෝහල් රෝගීන්ට වෛද්‍ය ආධාර ලබාදෙන ගමන් වෛද්‍ය සිසුන්‍ට ඉගැන්වීමේ කටයුත්ත සඳහා රෝගීන්ගේ උදවු හා දායකත්වය ලබාදෙයි.

වෙනත් පහසුකම් 
බොහෝ රෝහල් සඳහා ස්වේච්ඡා වැඩ සටහන් ඇති අතර මෙහිදී බොහෝ පුද්ගලයන් හට (ශිෂ්‍යයින් හා ජේෂ්ඨ පුරවැසියන් ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වී විවිධ සේවාවන් ලබාදිය හැකිය. 

විදුලිය සැපයීම් විසන්ධි වූ අවස්ථාවන්වලදී ඒ සදහා ක්‍රියාකාරී වීමට අතිරේක විද්‍යුත් සැපයුම් ඒකකයක් පවත්වා ගැනීම නිත්‍යානුකූලය. මීට අමතරව හදිසි අවස්ථාවකදී රෝගීන් වෙත ලබාදෙන ප්‍රතිකාර නිසි පරිදි පවත්වාගෙන යෑම සඳහා වඩා හොද යටිතල පහසුකම් පද්ධතියක් පැවතීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

අතීතය

ආශ්‍රිත
 සායන
 ශ්‍රී ලංකාවේ ආරෝග්‍යශාලා

ආරෝග්‍යශාලා
ඖෂධවේදීමය බෙහෙත්

ඖෂධ ලෙස සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යවහාරවන ඖෂධවේදීමය බෙහෙත් යනු ඖෂධවේදීමය ක්‍රියාකාරිත්වයක් සහිත රසායනික ද්‍රව්‍යයවේ. 

සාමාන්‍ය වශයෙන් ව්‍යහාරයේ දැක්වෙන පරිදි බෙහෙතක් වන අතර එය යම්කිසි රෝගයක් වළක්වා ගැනීම, සුවකර ගැනීම, වේදනාවක් අඩුකර ගැනීම හෝ ආතතිය , බඩගින්න හෝ යම්කිසි අපහසුතාවයක් මගහරවා ගැනීම පිණිස භාවිතා කරන ද්‍රව්‍යයකි. ඖෂධ භාවිතා කිරීම යනු යම්කිසි රෝග අවස්ථාවකදී ඖෂධයක් නිසි පරිදි පරිහරණය කිරීමයි. මෙයට තවත් සමාන යෙදුමක් වනුයේ භිෂග් චිකිත්සාවයි. ඖෂධ මගින් ප්‍රතිකාර ලබාදීම යනු යම්කිසි රෝගයක් සුව කිරීමේ අභිප්‍රායෙන් යම්කිසි ඖෂධයක් පරිහරණය කිරීමයි. මෙමගින් ශල්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාවේදී භාවිතාවන ක්‍රමෝපායන් හා කායික වෛද්‍ය විද්‍යාවේදී සිදු කරන ප්‍රායෝගික යොදා ගැනීම් අතර වෙනස පැහැදිලි වේ. මෙම අංශ දෙකෙහි ප්‍රායෝගික යොදා ගැනීම් අතර වෙනස වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ඉතිහාසයෙහි සදහන් වේ. සායනික ක්‍රියාකාරකම්වල දී ඖෂධ පරිහරණය කිරීම සායනික ඖෂධ විද්‍යාව ලෙස හැදින්වේ. (Clinical Pharmacology) මෙලෙස ඖෂධ යොදා ගෙන ප්‍රතිකාර කිරීම මගින් කායික වෛද්‍ය සහ ශල්‍ය වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රවල ප්‍රායෝගික යොදා ගැනීම් අතර වෙනස පැහැදිලි වේ.

වර්ගීකරණය 

ඖෂධ භාවිතා කිරීම සාමාන්‍යයෙන් විවිධ ක්‍රමවලට වර්ගීකරණය කරනු ලබයි. උදා - එහි රසායනික ගුණාංග අනුව , ඖෂධය ලබාදෙන ක්‍රමය අනුව හෝ ඖෂධය මගින් බලපෑමට ලක්වන ජෛව විද්‍යාත්මක පද්ධතිය අනුවය. මෙලෙ‍ස වර්ගීකරණය සදහා පුළුල්වම භාවිතා වන විස්තරාත්මක වර්ගීකරණ පද්ධතිය වනුයේ Anatomical Therapeutic Chemical Classification System (ATC system) ය.

ඖෂධ වර්ග 

	ප්‍රතිජ්රකයන් : (Antipyretics)සිරුරෙහි උෂ්ණත්වය පාලනය කරයි. 
	වේදනානාශක
	මැලේරියාව සදහා ප්‍රතිකාර කිරීමට භාවිතා කරන ඖෂධ
	ප්‍රතිජීවක ඖෂධ : බැක්ටීරියාවල වර්ධකය අඩාල කරයි.
	විෂබීජ නාශක : පිලිස්සීම් , කැපීම් හා තුවාල අවට විෂබීජවල වර්ධනය නවතාලයි.

රෙගුලාසි

ආශ්‍රිත ලිපි
 බෙහෙත්

ඖෂධවේදය
ඖෂධ විද්‍යාව
රසායනික නීතිය

රසායනික විද්‍යාවට සම්බන්ධ ස්වාභාවික නීති රසායනික නීති නම්‍ වේ. රසායනික විද්‍යාවේ මූලික මතවාදය වන්නේ ස්කන්ධ සංස්ථිති නියමයයි. මෙහිදී පෙන්ණුම් කරනු ලබන්නේ සාමාන්‍ය රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක දී ස්කන්ධය දැකිය හැකි වෙනසක් නොමැති බවයි. නූතන භෞතික විද්‍යාව පෙන්ණුම් කරනු ලබන්නේ ඇත්තෙන්ම සුරක්ෂිත  කළ යුත්තේ ශක්තිය බවයි. ශක්තිය සහ ස්කන්ධ සංස්ථිතිය එකිනෙකට සම්බන්ධ බවයි. මෙම  සංකල්පය න්‍යෂ්ටික රසායනික විද්‍යාවේ දී වැදගත් වේ. ශක්තිය ආරක්ෂා කිරීම, තුලනය නැමැති වැදගත් මතවාදයට මෙන්ම  තාප විද්‍යාවන්ට ද ඉඩ සලසයි.

රසායනික විද්‍යාවට සම්බන්ධ අනෙකුත් නීති ස්කන්ධය ආරක්ෂා කර ගැනීමේ නීතිය පිළිබඳ විස්තර කරයි. නියත සංයුතිය පිළිබඳ ජෝසප් ප්‍රිස්ට්ලිගේ නීතියෙන් කියවෙන්නේ ශුද්ධ රසායනික, නියත ලෙස සකස් වී ඇති සංයෝගවලින් සකස් වී ඇති බවයි. මෙම සංයෝගවල ආකෘතිමය සැකැස්ම ද වැදගත් වන බව අප දැන් දන්නා කරුණකි.

සමානුපාත පිළිබඳ ඩෝල්ටන්ගේ නීතියෙන් කියැවෙන්නේ මෙම රසායනික ඉතා කුඩා සම්පූර්ණ අංකවල කුඩා කොටස් ලෙස දක්නට ලැබෙන බවය.(i.e. 1:2 O:H ජලයේ දී) බොහෝ ක්‍රමයන්ගේ (විශේෂයෙන්ම ජීවී මහා අණු සහ ලෝහවල) අනුපාතයට විශාල සංඛ්‍යා අවශ්‍ය බව පෙන්ණුම් කරන අතර , බොහෝ විට භාග ලෙස පෙන්ණූම් කරයි. මෙවැනි සංයෝග ස්ටොකියොමිතක නොවන රසායනික සංයෝග ලෙස නම් කෙරේ.

රසායනික විද්‍යාව පිළිබඳ වර්තමානයේ බොහෝ නීති, ශක්තිය සහ පරිණාමය පිළිබඳ සම්බන්ධතාවය පෙන්ණුම් කරයි.

	සමතුලිතතාවයේ මිශ්‍රනයක ඇති ඇණු පවතිනුයේ සමතුලිතතාවක් පවතින කාල රාමුවකට අනුකූලවය. පරිණාමනයෙන්ද නිසඟ ශක්තිය මගින් තීරණය කරනු ලබන අණුවල අනුපාතයට අනුකූලව නිසඟ ශක්තිය අඩුවන විට අණු ප්‍රමාණය වැඩිවේ.
  
	ශක්ති බාධකය තරණය කිරීම සඳහා ශක්තිය ලබා දීම තුලින් එක් ආකෘතියකින් අනෙකට පරිණාමය වීම වේ. මේවා අණුවල නිසඟ ශක්තියෙන්ම පැමිණිය හැකිය. එසේත් නොමැති නම් පරිණාම වේගය වැඩි කරවන බාහිර බලවේගයකින් පැමිණිය හැක. ශක්ති බාධකය වැඩි වන්නට වැඩිවන්නට පරිණාම වේගය අඩු වේ. 

	උපකල්පිත මැදිහත්කරුවෙක් හෝ සංක්‍රමණ ව්‍යුහයක් ශක්ති බාධකයේ ඉහළ ව්‍යුහයකට සම්බන්දව පවතී. හැමොන්ඩ් ලෙෆ්ලර් ප්‍රස්තුතය දක්වන පරිදි මෙම ආකෘතිය අවසන් ප්‍රථිඵලයට බොහෝ සමාන වේ. එසේත් නොමැති නම් නිසඟ ශක්තිය ඇති ආරම්භයේ දී යොදා ගන්න‍ා ශක්ති බාධකයට ආසන්න නිසඟ ශක්තිය ඇති අමු ද්‍රව්‍යට  වැඩිවෙති. රසායනික ප්‍රතික්‍රියා මගින් උපකල්පිත මැදිහත්කරුවා ස්ථායී කිරීම උත්තේජනය කිරීම එක්තරා මාර්ගයකි. 

	සියලුම රසායනික ප්‍රතික්‍රියා ප්‍රත්‍යාවර්ත වේ.(ක්ෂුද්‍ර ප්‍රත්‍යාවර්ත නියමය) සමහරක් ප්‍රතික්‍රියාවලට මේ සඳහා ශක්ති නැඹුරුවක් ඇතත් ඒවා ප්‍රත්‍යාවර්ත නොවේ. 

නීතිය
විද්‍යාව
රසායන විද්‍යාව
උපක්ෂේත්‍රයන්

ඖෂධ සෑදිමේ විද්‍යාව මූලික වශයෙන් උපක්ෂේත්‍රයන් 3 කට බෙදා දැක්විය හැකිය.
	ඖෂධ
	ඖෂධ පිළිබද රසායනය සහ ඖෂධ පිළිබදව දැනුම 
	ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාවෙහි ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාර කම්

මෙම උපක්ෂේත්‍රයන් සහ ජෛව රසායන විද්‍යාව වැනි අනෙකුත් උපක්ෂේත්‍රයන් අතර ඇති සීමාවන් හැමවිටම පැහැදිලි නොවන අතර බොහෝ අවස්ථාවල දී විවිධ උපක්ෂේත්‍රයන් අතර ඇති වන සාමූහික ක්‍රියාකාරකම් මගින් එක්ව පරීක්ෂණ සිදු කරනු ලබයි. 

ඖෂධවේදය ඇතැම් අවස්ථාවල දී ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාවෙහි හතර වන උපක්ෂේත්‍රය ලෙස සලකනු ලබයි. ඖෂධ විද්‍යාවේ දී ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාව පිළිබදව අධ්‍යයනය කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වුවද එය ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාව සදහා විශේෂිත වූවක් නොවේ. එබැවින් එය සාමාන්‍යයෙන්  පුළුල් විද්‍යාවන් සහිත ක්ෂේත්‍රයක් ලෙසට සලකනු ලබයි. 

ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාවෙහි ප්‍රායෝගික අංග ක්‍රියාකාරකම්වල විවිධ විශේෂ ක්ෂේත්‍රයන් පවතී. ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාව පිළිබදව විශේෂඥ දැනුම ලබාගැනීම පිළිබදව එය හදාරන ස්ථානය හෝ  ප්‍රජාවන් , රෝහල්, විශේෂඥයින් , ඖෂධ පිළිබදව විස්තර සෙවීම , කර්මාන්ත සහ වෙනත් ආයතන වැනි ස්ථානවල දී නිරූපණය කරන භූමිකාව අනුව  වෙනස් වේ. 

හෘද රෝග, ආසාදිත රෝග, පිළිකා රෝග පිළිබද අධ්‍යයන විද්‍යාව, ඖෂධ චිකිත්සාව න්‍යෂ්ටික විද්‍යාව, පෝෂණය සහ මනෝ විද්‍යාව යන ක්‍ෂ්ත්‍රයන් නියෝජනය වන පරිදි ඖෂධ පිළිබදව විශේෂඥයන් සහිත විද්වත් මඩුල්ලක් මගින් ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාවෙහි වෙනත් විශේෂ ප්‍රාගුණ්‍ය පිළිගනු ලැබේ. වයස් ගත පුද්ගලයන් සදහා ඖෂධ ලබාදීම සදහා Commission for Certification in Geriatric Pharmacy නම් කොමිසම මගින් ඖෂධවේදීන් සහතික කරනු ලැබේ. American Board of Applied Toxicology මගින් ඖෂධවේදීන් සහ අනෙකුත් වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් ධූලකවේදය සදහා සහතික කරනු ලබයි.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Pharmacy#Disciplines