කොරියාවේ සුන්ජොං

යුංහුයි අධිරාජ සුන්ජොං (; 25 මාර්තු 1874 – 24 අ‍ප්‍රේල් 1926), යනු කොරියානු අධිරාජ්‍යයේ දෙවන මෙන්ම අවසාන අධිරාජයා වේ. 1907 සිට 1910 දක්වා කොරියාව පාලනය කළ මොහු යි රාජවංශයේ අවසාන පාලකයාද විය.

චරිතාපදානය
සුන්ජොං යනු මියොංසොං අධිරාජිනියට උපන් ග්වංමු අධිරාජ, ගෝජොංගේ සිව්වන පුත්‍රයායි. 'ලී චොක්' යනුවෙන් හැඳින්වුණු සුන්ජොං කිරුළහිමි කුමරු තනතුරට පත්වන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු දෙකකි. 1882දී, ඔහු මින් කුමරිය සමග විවාහ වූ අතර ඇය සුන්මියොංහ්යෝ අධිරාජිනිය () ලෙස ප්‍රකට විය. 

1897දී කොරියානු අධිරාජ්‍යය ස්ථාපිත කෙරුණු අතර, සුන්ජොං අධිරාජ්‍යයේ රාජකීය කුමරු බවට පත් විය. 1907 ජූලි මස, ජපන් හිතවාදී දේශපාලනඥයින් සහ ජපන් අධිරාජ්‍යයේ බලකිරීම හේතුවෙන් ගෝජොංව සිහසුනෙන් නෙරපන ලදී. අනතුරුව කිරුළහිමි ලී චොක් (සුන්ජොං) කුමරු යුං-හුයි අධිරාජයා () ලෙස නම්කෙරිණි. සුන්ජොං සිය බාල සොහොයුරා වූ යොංචින් රජුගේ () සිහසුනෙහි උරුමකරු ලෙස නම්කරන ලදී. එසේම ඔහු විසින් සිය නවාතැන දොක්සුගුං මාලිගයේ සිට චංදොක්ගුං මාලිගය වෙත ගෙනගියේය.

සුන්ජොංට රාජ්‍ය පාලනය කළ හැකිවූයේ වසර තුනක් පමණි. කොරියාව කෙරෙහි ජපානයේ ක්‍රමික මැදිහත් වීම් ඔහුගේ බලය සීමා කළේය. 1907 ජූලි මස, සුන්ජොං අධිරාජයා බවට පත්කළ වහාම ඔහුට 1907 ජපන්-කොරියා ගිවිසුම () අත්සන් කිරීමට බලකෙරිණි. මෙමගින් කොරියානු අධිරාජ්‍යයේ පරිපාලනයට ජපානය මැදිහත් වූ අතර, කොරියානු අධිරාජ්‍යය තුළ ජපන් අමාත්‍යවරුන් පත් කිරීම සිදු විය.

ජපන් මෙහෙයවීම යටතේ කොරියානු අධිරාජ්‍යයේ හමුදාව මහජන මූල්‍ය නියාමනයෙන් ඉවත් කරන ලදී. 1909 දී, ජපානය හඳුන්වා දුන් 'කියු සන්ධානය' () මගින් කොරියානු අධිරාජ්‍යයේ අධිකරණ බලය ක්‍රමයන් අහෝසි කෙරිණි. එසේම ජපන් අධිරාජ්‍යය විසින් 'කොරියාව ඈඳාගැනීමේ ප්‍රතිපත්තිය' ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී. ජපානය විසින් රුසියාව සමග, මැංචූරියාව සහ කොරියාව පිළිබඳ ගැටලුව සාකච්ඡා කිරීමට ඉටෝ හිරොබුමි පත්කරන ලදී. කෙසේනමුත් හාබින්හි දී ආන් ජුං-ග්‍යුන් විසින් ඉටෝව ඝාතනය කිරීම හේතුවෙන් ජපානය කොරියාව අත්පත් කරගත්තේය. ක්‍රමයෙන් සොං බ්යුං-ජුන් සහ ලී වන්-යොං වැනි ජපන් හිතවාදී දේශපාලනඥයන් කැරැලි ගැසීම හේතුවෙන්, 1910 අගෝස්තු 29 දින කොරියාව සහ ජපානය අතර ගිවිසුමක් අත්සන් කෙරිණි. මෙම ගිවිසුම 1910 ජපන්-කොරියා ගිවිසුම ලෙස හැඳින්වෙයි.

1910 අගෝස්තු මස ජපන්-කොරියා ඈඳාගැනීමේ ගිවිසුම සුන්ජොංගේ රාජ්‍ය සමයේ අවසානය සනිටුහන් කළේය. අනතුරුව ජපනුන් විසින් කොරියානු අධිරාජ්‍යය අහෝසි කොට වසර 519ක යි පවුලේ පාලනය අවසන් ‍කරන ලදී. ඈඳාගැනීමේ ගිවිසුමෙන් පසු, හිටපු අධිරාජයා වූ සුන්ජොං සහ ඔහුගේ බිසව වූ සුන්ජොං අධිරාජනිය සිය දිවියේ සෙසු කාලය ගතකළේ සෝල්හි චංදොක්ගුං මාලිගයේ සිරගතව මෙනි. සුන්ජොංට අධිරාජයා ලෙස සිය බලතල භාවිත කළ නොහැකි වූයේ ඒ වන විටත් රජයේ බලය ජපන් හිතවාදී දේශපාලනඥයින් සතු වූ බැවිනි. ජපන් බලපෑම මත කොරියානු අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටීමෙන් පසු, සුන්ජොංව අධිරාජයා තනතුරේ සිට රජ තනතුර දක්වා පහත හෙළන ලදී. ජපානය ඔහුට 'චංදොක්ගුං යි රජ' () යන නාමයෙන් ගෞරව කළ අතර, ඔහුගේ රජ තනතුර පාරම්පරිකව උරුම වීමට අවසර ලබාදුන්නේය.

මරණය
1926 අප්‍රේල් 24 දින චංදොක්ගුං මාලිගය තුළ දී සුන්ජොං මියගියේය. ඔහුගේ දේහය ඔහුගේ බිරියන් දෙදෙනා භූමදාන කළ නම්යංජු නගරයේ යුර්යොං (유릉, 裕陵) සොහොන්ගැබෙහිම භූමදානය කරන ලදී. 1926 ජූනි 10 දින පැවති ඔහුගේ රාජ්‍ය අවමංගල්‍යය ජපන් පාලනයට ‍එරෙහි ජූනි 10 ව්‍යාපාරය සඳහා උත්ප්‍රේරකයක් විය.

පවුල
 පියා: ගෝජොං අධිරාජයා (고종)
 මව: යෝහ්‍යුං මින් වංශයේ මියොංසොං අධිරාජිනිය (명성황후 민씨, 1851–1895)
 බිසෝවරුන්:
 යෝහ්‍යුං මින් වංශයේ සුන්මියොං අධිරාජිනිය (순명황후 민씨, 1872–1904) – මියොංසොං අධිරාජිනියගේ ඥාතියකු වූ යෝහ්‍යුං මින් වංශයේ නායක මින් තේ-හෝගේ දියණියයි. ඇය සිය සැමියාගේ සිංහාසනාරූඪයට පෙර මියගියා ය.
 හේප්යොං යුන් වංශයේ සුන්ජොං අධිරාජිනිය (순정황후 윤씨, 1894–1966) – වංශාධිපති යුන් තෙක්-යොංගේ දියණියයි.

ඔහුගේ සම්පූර්ණ මරණාපර නාමය
 කොරියාවේ සුන්ජොං මුනොන් මුර්යොං දොනින් සොංග්යොං අධිරාජ උතුමාණන්
 대한제국순종문온무령돈인성경황제폐하
 大韓帝國純宗文溫武寧敦仁誠敬皇帝陛下
 සේහන් ජේගුක් සුන්ජොං මුනොන් මුර්යොං දොනින් සොංග්යොං හ්වංජේ ප්යේහා

පෙළපත

මේවාත් බලන්න
කොරියාවේ ඉතිහාසය
කොරියානු අධිරාජ්‍යය
කොරියානු පාලකයින්
යි ගෘහය

මූලාශ්‍ර

1874 උපත්
1926 මරණ
ජෝසුන් පාලකයින්
කොරියානු අධිරාජ්‍යයේ අධිරාජයින්
සිහසුනෙන් පහකළ රජවරුන්