Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
වට්ටක්කා

වට්ටක්කා () එළවලුවක් ලෙස මිනිසුන් භාවිතා කරයි.  කුකර්බිටේසි කුලයට අයත් ශාකයකි. Curcubita pepo සහ කියුකබ්ටා මැක්සිමා () ලෙස විද්‍යාත්මක හඳුන්වනු ලබයි. 

තරමක් සිනිඳු මතුපිටකින් යුක්තවන වට්ටක්කා තද කහ පැහැයේ සිට තැඹිලි පැහැය දක්වා වර්ණයක් ගනී.

හැලෝවීන් උත්සවයේ සැරසීමක් ලෙස වට්ටක්කා යොදා ගනියි.

මූලාශ්‍ර

එළවළු
මදුරු ගණය

මදුරුවන් Culicidae කුලයට අයත් කෘමි විශේෂයකි.

මදුරුවන් මගින් බෝවන රෝග
 බරවා
 මැලේරියා රෝගය (ඉතිහාසය) 
 ඩෙංගු

මූලාශ්‍ර 

මදුරු ගණය
මවුසය

පරිගණක මවුසය - පරිගණක කටයුතු පහසුකිරීම සදහා මෙම උපකරණය භාවිතා කරයි.
පරිගණක භාවිතයේ දී තිරයෙහි ස්ථානයන් සළකුණු කිරීම සඳහා යොදාගනු ලබන විශේෂිත උපකරණයයි.

ප්‍රවර්ගය :පරිගණක දෘඩාංග
පරිගණක විද්‍යාව
පැන්ඩා

පැන්ඩා උගේ ගැහැනු සතා වරකට එක් පැටවෙකු පමණක් දමයි. උන් මාර්තු සිට මැයි දක්වා වූ කාලය තුළ එක්වන අතර අගෝස්තු සැප්තැම්බර් මාසවල දී පැටවුන් බිහි කරති. අළුත උපන් කුඩා පැටවෙකුගේ බර 2 kg පමණ වේ. පැටවුන් ඇස් අරින්නේ දින 40 කට පසුව ය.යෝධ පැන්ඩාවුන්ට නිශ්චිත ලැගුම් පොළවල් නැත. එහෙත් අභිජනන සමයේ දී උන් ඉතා වෙහෙස මහන්සි වී පැටවුන් බිහිි කිරීමට සුදුසු බිලයක් තනති. එය තුළ සුව පහසුව පිණිස මෘදු ශාක පත්ර අතුරණු ලැබේ.යෝධ පැන්ඩා සිත් ගන්න සුලු ගති ගුණවලින් හෙබි අහිංසක සතෙකි. උගේ මුහුණේ ඇත්තේ් ළදරු පෙනුමකි. උගේ ගමන සිනා උපදවන සුලු ය. යෝධ පැන්ඩා දිනකට පැය දහයක් දොළහක් පමණ ආහාර ගැනීමේ නිරත වේ. ගස තලා දමන්නේ නැතිව උණ දළු හා කොළ ගලවා ගැනීමේ අපූරු හැකියාවක් ඌට ඇත.                                                                                                                                                                    මේ බුහුටි බව ඌට ලැබී ඇත්තේ ඉදිරි ගාත්රාවල දිගු රෝමවලින් වැසුණු මංශමය කොට්ට ඇති නිසා ය.යෝධ පැන්ඩාට නිශ්චිත දින චර්යාවක් නැත. දිවා කාලය පමණක් නොව රාති්ර කාලයට ද ඌ ආහාර සොයා සැරිසරයි. නිදා ගැනීමට හෝ විවේත ගැනීමට විශේෂ වේලාවක් නැත. මධ්යම රාති්රයට හා උදෑසනට උන් වඩාත් කියාකාරී ය. බාහිර බලපෑම් නැතිවිට මේ පැන්ඩා ගේ සියලු කටයුතු අලස ලෙස හෙමින් සීරුවේ සිදු කෙරේ. කෙනෙකු කළබල කළහොත් ඌ ඉවතට දිවගොස් සැඟව ගනී. එසේ කළ නො හැකි නම් ගසකට නැග අතු රිකිලි අතර සැඟවෙයි. වටාපිටාව නිහඬ හා නිශ්චල වූ විට පැන්ඩා ගසින් බැස බිමට පැමිණේ. ඇතැම්විට පැන්ඩාවුන් ගස්වල අතු මත නිදා සිටිනු ද දැකිය හැක.
සංරක්ෂණයවඳවී යාමට ඔන්න මෙන්න කියා සිටි මේ සොඳුරු සත්ත්වයා ඉන් බේරා මතු පරපුර වෙනුවෙන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ජාත්යන්තර ප්රජාවගේ ද සහාය ඇතිව චීන රජය ක්ෂණිකව පියවර ගත්තේ ය. යෝධ පැන්ඩාවන් සංරක්ෂණය කිරීම සඳහා වන පෙත් වෙන් කෙරුණු අතර උන් පිළිබඳව පුළුල් ලෙස අධ්යයනයක් ද සිදු කෙරින. එම අධ්යයනය ප්රයෝජනයට ගෙන ගන්නා ලද පියවර නිසා අදවන විට චීනයේ යෝධ පැන්ඩා ගහණය වර්ධනය වෙමින් පැවතීම වන සත්ත්ව ලෝලීන් ගේ සතුටට කරුණකි.
හොකී

හොකී ක්‍රීඩවකි. එක් පිලකට සමජිකයන් 11ක් සහභාගී වේ. හොකී යනු කණ්ඩායම් දෙකක් එකිනෙක පරයා ගෝලයක් වාර්ථා කිරීමට යත්න දරන ක්‍රීඩාවකි. මෙහිදී ‘පක්’ නමින් හඳුන්වන බෝලයක් හෝ තද රවුම් ඩිස්කයක් භාවිතා කරයි. විරුද්ධ පිළේ දැල තුළට එය පිත්තෙන් විසිකිරීම මගින් ගෝලයක් ලබාගැනීම සිදු කරයි. කිසියම් ප්‍රදේශයක වඩාත් ප්‍රචලිත හොකී ක්‍රීඩා ආකාරය සරලව එම ප්‍රදේශ වලදී හොකී ලෙස හැඳින්වේ.

ආශ්‍රිත
අයිස් හොකී

ක්‍රීඩා
මොනිටරය

පරිගණකයෙහි යතුරු පුවරුව මගින් ඇතුලත් කරන දත්ත ප්‍රදර්ශනය වන උපකරණයයි.

ප්‍රවර්ගය :පරිගණක දෘඩාංග
භූමිප්‍රමාණය අනුව රටවල් හා පරායත්ත භූමිප්‍රදේශ නාමාවලිය

මෙය සම්පූර්ණ භූමි ප්‍රමාණය අනුව ලෝකයේ ස්වෛරී රටවල් ලැයිස්තුව වේ. 
සංඛ්‍යාන කටයුතු සඳහා, ස්වෛරී රාජ්‍යයන්ගෙන් වෙන්ව පරාධීන භූමිප්‍රදේශයන් ලැයිස්තුගත කොට ඇති අතර ඒවා ඇලකුරු මගින් දක්වා ඇත. අගයයන් නිරූපණය කරන්නේ, භූමි හා රට අභ්‍යන්තරයෙහි වූ ජල තලයන් (විල්, ජලාශ, ගංගා) සමන්විත සම්පූර්ණ වර්ගඵලයන් වේ. සමුද්‍රීය අභ්‍යන්තර ජලතල (වෙරළ සහිත ජලතල), දේශභූමික ජලතලයන් හා බහිෂ්කාර ආර්ථීක කලාපයන් ඇතුලත් කර නොමැත. විවිධ රටවල් ඇන්ටාක්ටිකාව (14.4 මිලියන කිමි² සම්පූර්ණ වර්ගඵලය) පිළිබඳව ඉදිරිපත් කරන අයිතිවාසිකම්ද එලෙසම ජනාශ්‍රිත‍ නොවූ පරාධීන භූමිප්‍රදේශයන්ද ඇතුලත් කොට නොමැත.  ලෝකයේ මුළු භූමි ප්‍රමාණය 148,939,063 කිමී² වේ (ලෝකයේ පෘෂ්ඨ වර්ගඵලයෙන් 29% ක් පමණ). 

 මෙම ලැයිස්තුවෙහි චිත්‍රක අනුවාදය සඳහා, භූමි ප්‍රමාණය අනුව රටවල් ලැයිස්තුව (චිත්‍රක) බලන්න.
 පළමු මට්ටමේ පරිපාලන කොට්ඨාශ සමග ලැයිස්තු සඳහා, සම්පූර්ණ භූමි ප්‍රමාණය අනුව දේශපාලන හා භූගෝලීය උපකොට්ඨාශ ලැයිස්තුව බලන්න.
  යුරෝපීය සංගමය යනු සාමාජික රාජ්‍ය 27කින් සමන්විත ස්වයං වර්ගික උපරිජාතික සංගමයකි. එහි සම්පූර්ණ වර්ගඵලය 4,324,782  කිමී²  වන අතර, එය ඇතුලත් කලෙහි නම් 7වන ස්ථානයට අනුස්ථිතිය ලැබිය යුතු විය (ලෝකයෙහි මුළු භූමි වර්ගඵලයෙන් 3.0%). අනෙකුත් ස්ථිතීන් හා සමග ලැයිස්තුවක් සඳහා, වර්ගඵලය අනුව භූගෝලීය සමූහනයන් බලන්න.

භූමිප්‍රමාණය අනුව රටවල් හා පරායත්ත ප්‍රදේශයන් 

Source, unless otherwise specified:

Other references

සටහන්

ආශ්‍රිත 
 List of political and geographic subdivisions by total area
 List of major geographic bodies by area
 භූමි ප්‍රමාණය අනුව දූපත් ලැයිස්තුව
 Orders of magnitude (area)
 List of island countries by area

රටවල්
භූගෝල විද්‍යාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
රිෂ්ෂෝ කෝසේයි ඛායි



බිහිවීම  
රිෂ්ෂෝ කෝසේයි ඛායි සංවිධානය 立正佼成会（りっしょうこうせいかい、Rissho Kosei-kai）1938 වසරේ මාර්තු මස 5 වන දින නිර්මතෘ නික්යෝ නිවානෝ සහ උප නිර්මතෘ මියෝකෝ නගනුමාගේ ප‍්‍රධානත්වයෙන්,සමාජිකයින් තිස්දෙදෙනෙකුගේ සහභාගීත්වයෙන් ස්ථාපනය කරන ලදී.

ධර්මය 
 
සංවිධානයේ පුජනීය ග‍්‍රන්ථය වන ත‍්‍රිවිධ පුන්ඩරික සුත‍්‍රය යනු විවිධාර්ථ සුත‍්‍රය,සද්ධර්ම පුණ්ඩරික සුත‍්‍රය ,සමන්තභද්‍ර බෝධිසත්වයන් මෙනෙහි කීරීම පිළිබඳ සුත‍්‍රය යන සුත‍්‍ර වලින් සමබුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශිත වටිනා ධර්ම ග‍්‍රන්ථයකි.
එහි මධ්‍යම සුත‍්‍රය වන සද්ධර්ම පුන්ඩරික සුත‍්‍රය තුළ මෙම ලෝකය යනු කුමක්ද?මනුෂ්‍යයින් කුමන ආකාරයේ පැවැත්මක්ද? මනුෂ්‍යයින් කෙසේ ජිවත් විය යුතුද? යන කරුණු සරලව විග‍්‍රහ කර තිබේ.
වෙබ් බ්‍රව්සර

වෙබ් බ්‍රවුසරයක් යනු විශ්ව විසිරි වියමනේ ඇති වෙබ් පිටු වැනි සම්පත් ලබාගැනීමට, දර්ශනය කිරීමට සහ සොයා යෑමට සමත් මෘදුකාංගයකි. මෙම සම්පත් කරා ළඟා වීමට ඒකීය සම්පත් අනන්‍යකාරකය (URL) නමැති ලිපිනයන් භාවිතා වෙයි. මේවායේ ඇති සබැඳි අදාළ සම්පත් වෙත ගමන් කිරීම පහසු කරයි.

ලොව ප්‍රධානතම වෙබ් බ්‍රවුසර අතර ගූගල් ක්‍රෝම්, යැන්ඩේක්ස්,මොසිල්ලා ෆයර්ෆොක්ස්, ඉන්ටර්නෙට් එක්ස්ප්ලෝරර්, ඔපෙරා සහ සෆාරි මුල් තැන ගනියි.

ඉතිහාසය
ටිම් බර්නර්ස් ලී විසින් 1990 දී මුල්ම වෙබ් බ්‍රවුසරය නිර්මාණය කරන ලදී. මෙය WorldWideWeb නම් වුණු අතර පසුව Nexus ලෙසට වෙනස් කෙරිණ.

වෙබ් බ්‍රවුසර ඉතිහාසයේ මීළඟ ප්‍රධාන සංධිස්ථානය වන්නේ 1993 දී මාක් ඇන්ඩර්සන් විසින් මොසේක් වෙබ් බ්‍රවුසරය නිර්මාණය කිරීමයි. පසුව නෙට්ස්කේප් ලෙස නම් කෙරුණු මෙය "ලොව ප්‍රථම ජනප්‍රිය වෙබ් බ්‍රවුසරය" ලෙසින් හැඳින්වෙයි.

මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් 1995 දී මොසේක් ආභාෂය සහිත ඉන්ටර්නෙට් එක්ස්ප්ලෝරර් වෙබ් බ්‍රවුසරය හඳුන්වා දෙන ලදී. ඉක්මනින්ම එය ලොව වඩාත්ම භාවිතාවෙන වෙබ් බ්‍රවුසරය බවට පත් වූයේ 2002 දී 95%ක උපරිම පරිශීලකයන් ප්‍රමාණයක් වාර්තා කරමිණි.

ඔපෙරා වෙබ් බ්‍රවුසරය 1996 දී නිකුත් වුණු නමුත් එහි භාවිතය තවමත් අඩු මට්ටමක පවතියි. ජංගම දුරකථන සඳහා එය නිකුත් කළ ඔපෙරා මිනි බ්‍රවුසරය ඉතා ඉහළ පරිශීලනයක් සහිත ජංගම බ්‍රවුසරයකි.

1998 දී නෙට්ස්කේප් සමාගම මොසිල්ලා පදනම ආරම්භ කළේ තරගකාරී විවෘත කේත වෙබ් බ්‍රවුසරයක් නිර්මාණය කිරීමේ අරමුණෙනි. එය විසින් ලොව ඉතා ජනප්‍රිය බ්‍රවුසරයක් වන මොසිල්ලා ෆයර්ෆොක්ස් 2004 දී නිපදවන ලදී.

ඇපල් සමාගම සිය සෆාරි වෙබ් බ්‍රවුසරයේ පළමු බීටා වෙළුම 2003 ජනවාරියේ දී නිකුත් කළේය. ඇපල් මෙහෙයුම් පද්ධති මත දුවන උපකරණ වැඩි ප්‍රමාණයක සෆාරි භාවිතා වෙයි.

මෑත දී බ්‍රවුසර වෙළෙඳපොළට පැමිණි ප්‍රධාන තරගකරු වන ගූගල් ක්‍රෝම් 2008 දී ගූගල් සමාගම විසින් නිකුත් කෙරිණි. වර්තමානය වන විට ලොව වැඩියෙන්ම භාවිතාවන වෙබ් බ්‍රවුසරය ලෙස සැළකුනත් සියලුම ඉන්ටර්නෙට් එක්ස්ප්ලෝරර් සංස්කරන එකට ගත් කල තවමත් ක්‍රෝම් දෙවැනි තැන ගනියි.

මෙයද බලන්න
 වෙබ් බ්‍රව්සර ලයිස්තුව

ආශ්‍රිත
ද සන්ඩේ ලීඩ'

ද සන්ඩේ ලීඩර් යනු, සීමා සහිත  ලීඩර් පබ්ලිකේෂන්ස් (පුද්ගලික) සමාගම විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන  ශ්‍රී ලාංකික සතිපතා ඉංග්‍රීසි භාෂා පුවත්පතකි .

ද සන්ඩේ ලීඩර් යනු ඉරිදා පමණක් මුද්‍රණය වන ශ්‍රී ලාංකික  සතිපතා පුවත්පතකි. පෞද්ගලික අයිතියක් ඇති මෙම නිදහස් පුවත්පත වඩාත් ප්‍රචලිතව ඇත්තේ නිදහස් හා ස්වාධීන පුවත් වාර්තාකරණය පිළිබඳව වන අතර එය නිසාම ශ්‍රී ලාංකික රජය විසින් බ්‍රිගුවි (බීබීසී) හා සමගින් එය වාරණයකට ලක් කිරීම සිදු කෙරිණි. පුවත්පත වෙත අණ කෙරුණේ  ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ පිළිබඳ වාර්තා පල නොකරන ලෙසටය.

ඉංග්‍රීසි සතිපතා පුවත්පතෙහි ප්‍රධාන-කර්තෘ ලසන්ත වික්‍රමතුංග, 2009, ජනවාරි 8 බ්‍රහස්පතින්දා, නොහඳුනන තුවක්කුකරුවන් විසින් ඝාතනය කෙරිණි. ඔහු රාජකාරිය සඳහා වාර්තා කෙරුමට යමින් සිටියදී, පෙ.ව. 9:30ට පමණ ලසන්ත වික්‍රමතුංග මහතාට වෙඩි තබන ලදි.  පසුගිය තෙවසර ඇතුලතදී, පුවත්පත සහ එහි කර්තෘ මෙන්ම මෝර්නිං ලීඩර් පුවත්පතෙහි කර්තෘද දිගටම පීඩාවට හා තර්ජනයන්ට ලක් විය. සියළු ලීඩර් ප්‍රකාශන දැඩි ලෙසින් රජය විවේචනය කල අතර විපක්‍ෂ දේශපාලන මතිමතාන්තර සඳහා වේදිකාවක් විය.

2008, නොවැම්බර 21 දිනදී, මුහුණු-ආවරණය කර ගත් පුරුෂයන් දොළොස්-දෙනෙකු සමන්විත කණ්ඩායමක්, සන්ඩේ ලීඩර්, මොර්නිං ලීඩර් හා සිංහල සතිපතා ප්‍රකාශණයක් වන ඉරුදින  මුද්‍රණාලයට බලයෙන් ඇතුළුවී, එයට ගිනි තබා,  මුද්‍රණ යන්ත්‍ර හා බෙදාහැරීමට නියමිතව තුබූ මුද්‍රිත පුවත්පත්  විනාශ කලහ. 

පුවත්පක් කාර්යාලයය ‍මින් ඉහතදී, 2005දීද පහර දීමකට ලක් විය.

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 
ද සන්ඩේ ලීඩර් වෙඩ් අඩවිය (ඉංග්‍රීසි)
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන පුවත්පත්‎
ඉබූලා වෛරස් රෝගය

ආසාදිත රෝගයක් බෝවීම වැළැක්වීම සහ එහි වේගය පාලනය කිරීම සඳහා ඇති එක් ක්‍රියාමාර්ගයක් වනුයේ විවිධ රෝගයන්හි අ‍ාවේණික ලක්ෂණ පිළිබඳව අවබෝධයක් ලබාගැනීමයි. මෙහිදී එම රෝගය පිළිබඳව අධ්‍යයනය කළ යුතු තීරණාත්මක සාධකයන් වනුයේ රෝගකාරකයාගේ ප්‍රචණ්ඩත්වය, රෝගියා රෝග කාරකයාත් සමග ගමන්කර ඇති දුර සහ බෝවන සුළු බවයි. ඒබෝලා වෛරසයෙහි මිනිසුන් ආසාදනය කරන වෛරසය රෝගියා ඉතා ඉක්මනින් අකර්මණ්‍යය කරන අතර ඉන්පසුව මරණය ළගාකර දෙයි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් එම රෝගීන් හට රෝගය මුල්වරට ඇති වූ ස්ථානයෙන් ඔබ්බට වැඩි දුරක් ගමන් කිරීමේ අවස්ථාවක් නොමැත. මෙම වෛරසය සමෙහි ඇති තුවාලයක් මගින් හෝ ඇස වැනි පාරදෘශ්‍ය පටලයන් සහිත අවයවයන් හරහා ද සිරුරට ඇතුළු විය හැකිය. එබෝලා වෛරසය මගින් ආසාදනයට පත් වූ රෝගීන් මුල් අවස්ථාවේදී ඉතාමත් විශාල වශයෙන් බෝවන සුළු නොවන්නේ අදාල රෝගීන්ගේ සිරුර අභ්‍යන්තරයෙහි ලේ ගැලීමක් පමණක් සිදුවන බැවිනි. ඉහති කී ලක්ෂණයන් හි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ඒබෝලා වෛරසයෙහි ව්‍යාප්තිය ඉතා සීඝ්‍රයෙන් සිදුවන අතර එක්තරා භූගෝලීය සීමාවක් සඳහා පමණක් එය සීමා වේ. මීට ප්‍රතිවිරුද්ධ වශයෙන් එච්.අයි.වී වෛරසය මගින් අදාල රෝගියාගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියට පහර එල්ල කරමින් එම පුද්ගලයා ඉතා සෙමින් මණයට පත් කරයි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ඒඩ්ස් රෝගය ඇති බොහෝ පුද්ගලයින් තමාහට රෝගය දැනගැනීමට ප්‍රථම බොහෝ පුද්ගලයන් හට එය බෝ කරනු ලබයි. තවද එහි අනෙක් වෛරසවලට වඩා අඩු ප්‍රචණ්ඩත්වයක් තිබීම හේතු කොට ගෙන ආසාදිත රෝගීන් හට ආපධාවකින් තොරව දිගු ගමණක් සංචාරය කිරීමට හැකි බැවින් එමගින් වසංගත රෝග තත්වයක් ඇති කිරීමට ඇති අවධානම වැඩිවී ඇත.

රෝග ව්‍යාප්තිය අඩුකර ගැනීම සඳහා තවත් ඵලදායි ක්‍රියාමාර්ගයක් වනුයේ ජාලයක් වශයෙන් ලෝකය කුඩාවී එකිනෙක හා සම්බන්ධ වී ඇති බව අවබෝධ කරගැනීමයි. වසංගත රෝග අවස්ථාවන්හි දී ආසාදිත පුද්ගලයන්හා ව්‍යාප්තව පවතින රෝගය ඇති වීමට ප්‍රවණතාවයක් ඇති පුද්ගලයන් අතර අන්තර් ක්‍රියා ඇති වේ. ව්‍යාප්තව පවතින පුද්ගලයන් කෙරෙහි ඇති අන්තර් ක්‍රියාවලින් අවම වුවද ආසාදිත පුද්ගලයෙකු හා වරක් හෝ ඉතා සුළු වශයෙන් අන්තර් ක්‍රියා දැක්වීමෙන් රෝගය ඇති වීමට අවධානමක් ඇති පුද්ගලයින් හට වඩා වේගයෙන් රෝග ව්‍යාප්ත විය හැකිය. මෙලෙස ආසාදිතයන් සහ ආසාදිත නොවූවන් අතර අන්තර් ක්‍රියා ඇති වීම අවම කිරීමට හැකිනම් රෝගයෙහි ප්‍රමාණය අඩුකරගත හැකිය. කෙසේ වුවද රෝග ව්‍යාප්තිය වළක්වා ගැනීම පිළිබඳව ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කළ හොත් අසාදිත තත්වය අවම කරගත හැකිය. එච්.අයි.වී ආසාදනයට ලක්වූ මත්ද්‍රව්‍ය සඳහා ඇබ්බැහි වූවන් අතර ඉදිකටු භාවිතා කිරීමේදී සුපරික්ෂාකාරී වීම ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් වශයෙන් සාර්ථකත්වය ලගා වූවකි. ආසාදිත ගවයින් තේරීමට ලක්කර මරාදැමීම මගින් හෝ අවට ගවපට්ටිවල සිටින ගවයින් හට එන්නත් ලබාදීම මගින් ගවයන්ගේ කුර හා මුඛ රෝගය වැළැක්වීමට 2001 වසරේදී හැකියාව ලැබුණි.
වෛරස් රෝග
රෝග නිර්ණය



රෝග නිර්ණය කිරීම 

රෝග නිර්ණය කිරීම සඳහා වඩාත් වැදගත් වනුයේ රෝගියා විසින් හෙළිකරනු ලබන විශේෂ රෝග ලක්ෂණයි. (ඇඟ පතෙහි තෙහෙට්ටුව, බර අඩු වීම, විස්තර කළ නොහැකි නීරක්තිය, හේතුවක් නොමැතිව උණ හට ගැනීම සහ වෙනත් රෝග ලක්ෂණ) බොහෝ අවස්ථා වලදී රෝගියෙකු පරීක්ෂා කර බැලීමේදී පිළිකාව පිහිටා ඇති ස්ථාන පිළිබඳව අවබෝධයක් ලබාගත හැකිය.  

රෝග නිර්ණය ක්‍රමවනුයේ;
	අදාල පටක කොටසක් ලබා ගැනීම (බයොප්සි)
	එන්ඩොස්කොපි පරීක්ෂාව (ආහාර මාර්ගයෙහි, ස්වසන මාර්ගයෙහි හෝ උගුරෙහි සිදු කරන එන්ඩොස්කොපි පරීක්ෂාවන්)
	එක්ස් කිරණ , සිටීස්කෑන්, එම්.ආර්.අයි ස්කෑන් සහ අල්ට්‍රාසව්න්ඩ් ස්කෑන් වැනි වෙනත් පරීක්ෂාවන්, 
	න්‍යෂ්ටික වෛද්‍ය විද්‍යාවෙහි භාවිතයට ගැනෙන scintigraphy, single photon emission computed tomography සහ positron emission tomography වැනි ක්‍රම.
	ඇතැම් පිළිකාවන් සඳහා ආවේනික පිළිකා දර්ශකයන් රුධිර පරීක්ෂාවන් මගින් අනාවරණය කරගැනීම මගින් අදාල පිළිකාව ඇති බවට නිෂ්චිතවම නිර්ණය කළ හැකිය. 

රෝග නිර්ණය ක්‍රම සඳහා උපකාරී වීමට අමතරව මෙම ක්‍රමයන් මගින් (විශේෂයෙන් සිටීස්කෑන් ක්‍රමය) සැත්කමක් මාර්ගයෙන් අදාල පිළිකාව ඉවත් කිරීමට ඇති හැකියාව පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාදේ. 

සාමාන්‍යයෙන් බයොප්සි පරීක්ෂාවක් මගින් අදාල පටක කෙ‍ාටස පරීක්ෂා කර බැලීම මගින් පිළිකාවක් ඇති බවට නිවැරදි නිර්ණයක් ලබාදිය හැකිය. මෙය සිදු කළ නොහැකි අවස්ථාවන්හි දි නිෂ්චිත රෝග නිර්ණයකින් තොරව පිළිකාවක් ඇති බවට ඒ වන විට සාක්ෂි මත පදනම්ව අනුමාන ප්‍රතිකාර ක්‍රම ලබාදේ. 

ඇතැම් අවස්ථා වලදී පිළිකා ‍සෛල  ව්‍යාප්ත වීමෙන් විශාල වු වසා ගැටිත්තක් ( විශේෂයෙන් මෙය බෙල්ලෙහි ඇතිවේ.) හෝ ගෙඩියක්  දක්නට ඇතත් පිළිකා සෛල ඇතිවී ඇති මුල් ස්ථානය ‍ෙසායාගත නොහැක. මෙම තත්ත්වය ‘ප්‍රාථමික සම්භවයක් හදුනාගත නොහැකි පිළිකාවක්’ ලෙස හැදින්වෙන අතර මෙහිදී ද පිළිකාව ඇති වීමට තුඩු දෙන වඩාත්ම සැක සහිත ප්‍රභවය අනුමාන කොට ප්‍රතිකාර ලබාදෙනු  ලැබේ.
ඔන්කොලොජි



ප්‍රතිකාර ක්‍රම 

එය සම්පුර්ණයෙන්ම පදනම් වනුයේ අදාල පිළිකාවේ ස්වාභාවය සහ ලබාදෙන ප්‍රතිකාර වර්ගයන්හි ස්වභාවය අනුවයි. ඇතැම් පිළිකා රෝග සඳහා වහා ක්‍රියාත්මක වන පරිදි රෝහල් ගත කිරීමක් සහ රසායන චිකිත්සාව ලබාදීමක් අවශ්‍ය වේ. (ALL හා AML යන ලියුකේමියා රෝග වලදී) අනෙකුත් පිළිකා රෝග සඳහා නිරතුරුවම සිදුකරන පරීක්ෂා කිරීමක් සහ රුධිර පරීක්ෂාවන් අවශ්‍ය වේ. 

ඇතැම් අවස්ථාවල දී සැත්කම් මගින් සම්පුර්ණ  පිළිකාවම ඉවත් කිරීම සඳහා උත්සාහ කෙරේ. මේය සිදුකළ හැක්කේ අදාල කොටස සැත්කමක් මගින් ඉවත් කිරීමට හැකි ආකාරයට පිහිටා ඇති අවස්ථාවන්හි දී පමණි. සිරුරෙහි වෙනත් ස්ථාන වෙත පිළිකා කොටස් ව්‍යාප්තව ගොස් ඒවා යාබද අවයව සහ පටක කොටස් ආක්‍රමණය කර ඇති අවස්ථාවන්හි දී රෝගියාගේ ජීවිතය අවධානමට ලක් නොකර සම්පුර්ණ වශයෙන්ම සුවයක් ලබාදීම පිණිස පිළිකාව මුළුමනින්ම ඉවත් කිරීම අපහසුය. ඇතැම් අවස්ථාවල දී පිළිකාවෙහි සියලුම කොටස් ඉවත් නොකළද එවන් සැත්කමක් මගින් රෝගියාගේ ආයු කාලය දීර්ඝ කළ හැකිය. මෙහිදී පිළිකා පටක ප්‍රමාණයෙහි අඩු කිරීමක් සිදු කරයි. ඇතැම් පිළිකාවන් සඳහා (උදාහරණ - පිත්ත ප්‍රනාලයෙහි සිදුවන අවහිරතා හෝ ඇතැම් මොළයෙහි පිළිකා නිසා ඇති වන ආබාධ මග හරවා ගැනීම සඳහා)  සිදුකරන  සැත්කම් මගින් රෝගියාට යම් ආකාරයක සහනයක් ලබාදීම අපේක්ෂා කරයි. මෙහිදී සැත්කම මගින් රෝගියාට ලැබෙන ප්‍රතිලාභ සහ එමගින් රෝගියා ලක්වන අවධානම පිළිබඳව තක්සේරු කිරීමක් අත්‍යවශ්‍ය වේ. 

විකිරණ චිකිත්සාව සහ රසායනික චිකිත්සාව බොහෝ පිළිකාවන් සඳහා පළමු පෙළ ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙසට භාවිතා වේ. තවද මේවා තවත් ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් සමග ද භාවිතා කරයි. උදා - සැත්කමක් මගින් පිළිකාවක් සම්පුර්ණයෙන්ම ඉවත් කළ පසුව එය නැවත ඇතිවීම සඳහා අවධානමක් ඇති අවස්ථාවන්හි දී ඉහත කී ප්‍රතිකාර ක්‍රම භාවිතා කරයි. මෙය උපකාරක ප්‍රතිකාරක ක්‍රමයකි. රෝගය සුව කළ නොහැකි බවට පැහැදිලි අවස්ථාවන්හි දී රෝගියාගේ ජීවිත අපේක්ෂාව වැඩිකර ගැනීමට හා ඔහුගේ ජීවිතයෙහි ගුණාත්මක භාවය වර්ධනය කර ගැනීම සදහා රසායන චිකිත්සාව සහ විකිරණ චිකිත්සාව අදාල රෝගියා සඳහා සහනයක් ලබාදීමට භාවිතා කරයි. 

හෝමෝන වර්ග භාවිතා කිරීම මගින් පියයුරු සහ පුරස්ථ ග්‍රන්ථිවල පිළිකාවන් සඳහා ප්‍රතිකාර කරනු ලබයි. 

Monoclonal ප්‍රතිදේහ භාවිතා කිරීම මගින් ප්‍රතිකාර කිරීම නුතනයේ බහුලවම භාවිතා කරනු ලබයි. ලිම්ෆෝමා සහ පියයුරු පිළිකා සඳහා Rituximab සහ  Trastuzumab භාවිතා කිරීම මේ සඳහා නිදසුන්ය. 

එන්නත් ක්‍රම සහ වෙනත් ප්‍රතිශක්ති ඖෂධ වර්ග භාවිතා කිරීම පිළිබඳව ඉතා විශාල වශයෙන් සමීක්ෂණ සිදු කරනු ලබයි. 

ඝන පිළිකාවන් සදහා අති ධ්වනි කිරණ HIFU ආකාරයට භාවිතා කිරීම පර්යේෂණ මට්ටමේ ඇත.

ඔන්කොලොජි
Prevention



රෝග වළක්වා ගැනීම 

පළමුවන වර්ගයේ දියවැඩියාව ඇතිවීමට HLA ජාන හා සම්බන්ධ ප්‍රවේනි ගත බලපෑමක් ඇත. තවද, හඳුනා නොගත් පාරිසරික සාධක (ඇතැම් ආසාදන) සහ පාලනය නොකළ ස්වාභාවිකවම ඇතිවන ප්‍රතිශක්ති ප්‍රතිචාර මගින් ඉන්සියුලින් නිෂ්පාදනය කරන බීටා සෛල විනාශ කරයි. ඇතැම් සමීක්ෂණ වලට අනුව පෙනී ගො‍ස් ඇත්තේ මව් කිරීදීම මගින් මෙකී අවධානම අඩුවන බවයි. වෙනත් පෝෂණය හා සම්බන්ධ අවධානම් සාධක පිළිබදව අධ්‍යනය කළද ඒ සඳහා පැහැදිලි සාක්ෂි සො‍යාගෙන නොමැත. කුඩා ළමුන්ට ඔවුන් ඉපදී පළමු වසර තුළ විටමින් D 2000IU ප්‍රමාණයක් ලබාදීම මගින් පළමු වන වර්ගයේ දියවැඩියාව ඇතිවීමේ අවධානම අඩුවේ.

ස්වභාවිකවම දියවැඩියාව ඇති වීම සඳහා ප්‍රතිදේහ සිරුර තුළ අන්තර් ගත නමුත් දියවැඩියා රෝග ලක්ෂණ නොමැති කුඩා ළමුන්ට විටමින් B – 3 (Niacin) ලබාදීමේදි සාමාන්‍ය ජනගහනයකට වඩා වසර 7 ක ජීවිත කාලයක් තුළ දියවැඩියාව ඇති වීමේ අවධානය අඩකින් අඩුවී ඇත. 

දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව ඇති වීමේ අවධානම ආහාර රටාවේ වෙනස් වීම් සහ ශාරීරික ක්‍රියාකාරිත්වයන් කෙරෙහි වැඩිපුර නියුතු වීමෙන් අඩුකර ගත හැකිය.  ඇමරිකානු දියවැඩියා සංගමය අනුමත කරන ආකාරයට සෞඛ්‍ය සම්පන්න දේහ ස්කන්ධයක් පවත්වා ගැනීමෙන්, අවම වශයෙන් සතියකට පැය 2 1/2 ක ව්‍යායාමයක් ලබාගැනීමෙන් (වේගවත්ව ඇවිදීමෙහි යෙදීමද ප්‍රමාණවත්ය), මධ්‍යම ප්‍රමාණයෙන් මේද අන්තර්ගත ආහාර ගැනීමෙන් සහ ප්‍රශස්ථ මට්ටමකින් සිරුරට තන්තු වර්ග ලබාගැනීමෙන් රෝගයෙහි අවධානම අඩුකර ගත හැකිය. ඇමරිකානු දියවැඩියා සංගමය මධ්‍යසාර පරිභෝජනයට ගැනීම රෝග වළක්වා ගැනීමේ ක්‍රමෝපායක් ලෙස අනුමත නොකරයි. නමුත් මධ්‍යම ප්‍රමාණයෙන් මධ්‍යසාර පරිභෝජනයට ගැනීම එහි අවධානම අඩු කරයි නමුත් ඉතා අධිකව මධ්‍යසාර භාවිතා කිරීමෙන් සිරුරෙහි විවිධ පද්ධතීන් කෙරෙහි හානිදායක බලපෑම් එල්ල කරයි.  රුධිර සීනි දර්ශකය අඩු ආහාර පරිභෝජනය කිරීම මගින් රෝගය කෙරෙහි වාසි දායක බලපෑම් එල්ල කරන බවට ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි නොමැත. 

ඇතැම් අධ්‍යයනයන්ට අනුව පෙනීගොස් ඇත්තේ දියවැඩියාව ඇති වීමට වැඩි වධානමක් ඇති පුද්ගලයන් හට පුර්වව මෙට්ෆෝමීන්, රෝසිග්ලිටසෝන් හෝ වැල්සාටන් වැනි ඖෂධ ලබාදීම මගින් රෝගය ප්‍රගමනය වීමේ වේගය අඩාල වන බවයි. හයිඩ්‍රෝක්සි ක්ලෝරෝක්වීන් යොදා ගනිමින් ප්‍රතිකාර කරන රුමටොයිඩ් සන්දි ප්‍රදාහය ඇති රෝගීන් හට දියවැඩියාව ඇති වීමේ අවධානම 77% කින් අඩුවේ. මවුකිරි දීම මගින් දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව මව්වරුන්ට  ඇති වීමේ අවධානම අඩු කෙරේ.
Sri Lankan Ayurvedic tradition



ලාංකීය ආයුර්වේද සම්ප්‍රදාය 

ශ්‍රී ලංකාව සතුව එයටම ආවේණික වු සාම්ප්‍රදායික දේශීය වෛද්‍ය ක්‍රමයක් ඇත. (ආයුර්වේද) මෙම ක්‍රමය සියවස් ගණනාවක සිට දිවයින තුළ පුරුදු පුහුණු කොට ඇත.  ශ්‍රී ලංකාවේ ආයුර්වේද සම්ප්‍රදාය ඉන්දියාවේ 'සිද්ධ' ආයුර්වේද ක්‍රමයද අරාබියේ 'යුනානි' වෛද්‍ය ක්‍රමයේද සම්මිශ්‍රණයකි. වඩාත් වැදගත් වන්නේ දේශීය චිකිත්සා යනුවෙන් හැඳින්වෙන ලංකා‍වට පමණක් ‍ආවේණික වු දේශීය වෛද්‍ය ක්‍රමයයි.

ආයුර්වේද යන වචනය ඉංග්‍රීසියට පරිවර්තනය කරන විට ජීවිත පිළිබඳ විද්‍යාව යන අරුත් දෙයි. 
( ආයු - ජීවිතය , වේද- විද්‍යාව) මෙය ‍ෙලාව පුරා ඇති පුරාණතම රෝග සුව කිරීමේ විද්‍යාවක් වන අතර ඉන්දියාවේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ මෙය බහුලවම භාවිතයට ගැනේ. කාලයත් සමග මේ ක්‍රමය සිරුර සහ මනස අතර සම්බන්ධතාවයක් පිළිබඳව අවඥානය යොමු කිරීමට පටන් ගනී. ස්වාභාවික ප්‍රතිකාර ක්‍රමයන් භාවිතා කරමින් ආයුර්වේද ක්‍රම මගින් සිරුර සෞඛ්‍යමය වශයෙන් සමතුලිත තත්වයක පවත්වා ගැනීම සඳහා අවධානය යොමු වුනි.
සීෂෙල්ස්

සීෂෙල්ස් යනු ඉන්දියන් සාගරයේ මධ්‍ය-නිරිත දෙසට වන්නට, මැඩගස්කරය දූපතට සමීපව පිහිටා ඇති දූපත් සමූහයකින් සැදුණු රටකි. අප්‍රිකා මහාද්වීප කලාපයට අයත් මෙම රට 100,000කට අඩු ජනසංඛ්‍යාවක් සහිත වූවකි. පැරණි සාගරික ගිනි කඳු ශේෂ වීමෙන් සහ නොගැඹුරු මුහුදින් ඉහළට වැඩුණු කොරල් පර ශේෂයන්ගෙන් මෙම දූපත් සමූහය සැදී ඇත. අප්‍රිකාවෙන් විටින් විට පැමිණියවුන්ගෙන් මුලින්ම ජනාවාස වූ මෙම දූපත් පසුව මුහුදු මංකොල්ලකරුවන් සඳහා පාරාදීසයක්ව පැවතුනි. පසුව ප්‍රංශයේත්, බ්‍රිතාන්‍යයේත් යටත් විජිතයක්ව පැවති මෙම දූපත් 1976 වසරේදී ස්වෛරී රාජ්‍යයක් බවට පත් විය. මේ වන විට මෙම රාජ්‍යය සර්වජන ඡන්දයෙන්න් පත් වූ විධායක ජනාධිපතිවරයකු සහ පාර්ලිමේන්තුවකින් පාලනය වේ. මෙහි අගනවර හා විශාලතම නුවර වන්නේත් වික්ටෝරියා නුවරයි. රටේ එකම ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළද මෙම නුවර පිහිටා ඇත. සංචාරක කර්මාන්තය හා ධීවර කර්මාන්තය තුළින් ක්‍රමික සංවර්ධනයක් ළඟා කරගෙන ඈති මෙම රට අප්‍රිකානු කලාපයේ ඉහළම සංවර්ධනයක් සහිත රටකි. කෙසේ වෙතත් මෙහි මානව ජීවන තත්ව සංවර්ධනය තවමත් පහළ මට්ටමක පවතී. දිවයින් රැසකින් සමන්විත මෙහි දිවයින් එකිනෙක සම්බන්ධ කෙරෙනුයේ කුඩා ගුවන් යානා සහ බෝට්ටු සේවා මඟිනි.
දූපත්

දූපත් යනු සෑම පැත්තකින්ම, එනම් වටෙන්ම ජලයෙන් වට වූ මහාද්වීපයන්ට වඩා කුඩා ගොඩබිම්වේ. මුහුදු, ගංගා සහ විල් යන සියල්ලෙහිම දැකිය හැකි භූ රූපයකි.

ආශ්‍රිත ලිපි
 කොදෙවු

දූපත්
පියා

වැඩිහිටි පිරිමියකු වැඩිහිටි කාන්තාවක් සමග විවාහයෙන් පසුව ලබන දරුවන් බොහෝ විට පියා ලෙස ආමන්ත්‍රණය නොකරන අතර අප්ප්ච්චී, තාත්තා ලෙස ආමන්ත්‍රණය කරයි.

ආශ්‍රිත ලිපි
 තාත්තා හෙවත් අප්පච්චී
 මව

පවුල
අලිමංකඩ

අලිමංකඩ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික, යුදමය හා පාරිසරික වශයෙන් ඉතා ඉහළ වටිනාකමක් ඇති ප්‍රදේශයකි.
වන්නි මෙහෙයුමේ ඉතාමත් තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක් පසු කරමින් යුද ඉතිහාසයේ අමරණීය සටහනක් තබමින් වසර 8 කට පසුව අලිමංකඩ ප්‍රදේශයේ බලය අල්ලා ගැනීමට යුද හමුදා භට පිරිස් 2009 ජන 9 උදෑසන සමත් විය.

පරන්තන් ප්‍රදේශයේ බලය අල්ලා ගත් යුද හමුදාවේ 58 වන සේනාංකයේ භට පිරිස් ඉන් අනතුරුව ඒ 9 මාර්ගය ඔස්සේ උතුරු දෙසට සිය මෙහෙයුම් ක්‍රියාත්මක කළේය. එමෙන්ම මුහමාලෙයි සහ කිලාලි ප්‍රදේශ වලින් මෙහෙයුම් ආරම්භ කළ යුද හමුදාවේ 53 වන සහ 55 වන ‍සේනාංක දකුණු දෙසට මෙහෙයුම් දියත් කරමින් එල්.ටී.ටී.ඊ ත්‍රස්තවාදීන්ට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කළේය.
කාලතුවක්කු, සන්නාහ සන්නද්ධ රථ මෙන්ම ගුවන් හමුදාවෙන් එල්ල වූ ගුවන් ප්‍රහාර හමුවේ ත්‍රස්තවාදීන් විශාල සංඛ්‍යාවක් මිය ගොස් තවත් විශාල සංඛ්‍යාවක් තුවාල ලබා තිබේ. උතුරින් සහ දකුණින් එල්ල වූ දැඩි ප්‍රහාර හමුවේ කොටි ත්‍රස්තවාදීන්ට දැඩි හානි සිදු වූ අතර අවසානයේදී අලිමංකඩ අතහැර පලා යාමට ඔවුන්ට සිදු විය.

අලිමංකඩ යුදමය වශයෙන් ඉතාමත් වැදගත්කමක් උසුලන ස්ථානයකි. ඒ 9 (යාපනය - නුවර) මාර්ගයේ පිහිටා ඇති අලිමංකඩ යාපනය අර්ධද්වීපයට ප්‍රවේශ වීමට ඇති එකම ගොඩබිම් මාර්ගයයි. ත්‍රස්තවාදීන්ගේ සියලු සිහින බිඳ දමමින් ඔවුන්ට යාපනය අර්ධද්වීපයට ඇතුළු වීමට තිබූ එකම මාර්ගය ද මේ නිසා අහිමි වී ඇත.  අද දිනයේ දී අලිමංකඩ මුදා ගැනීමට භට පිරිස් සමත් විය.

අලිමංකඩ මුදා ගැනීමත් සමග ඒ 9 (යාපනය-නුවර) මාර්ගයේ සම්පූර්ණ බලය ආරක්ෂක හමුදා යටතට පත්විය.

මෙම වැදගත් ස්ථානය සිහිකැඳවීමට රාගම වෛද්‍ය පීඨයේ එක් නේවාසිකාගාරයක් අලිමංකඩ යනුවෙන් නම් කර ඇත.

තවදුරත් 
ශ්‍රීලංකාවේ ස්ථාන නාම
ශ්‍රී ලංකාවේ වනාන්තර

References

ශ්‍රීලංකාවේ වනාන්තර
අයිවරි කෝස්ට්

(Ivory Coast) බටහිර අප්‍රිකාවේ වෙරළබඩ පිහිටි කුඩා රටකි. වර්ග කිලෝමීටර 322,462ක් තරම් වූ මෙම රටෙහි 1991දී 12,000,000ක් ජනයා විසූහ. අගනුවර: යමෞස්සෞක්රෝ. රජ බස: ප්‍රංශ භාෂාව.

සටහන්

ආශ්‍රිත

අප්‍රිකානු රටවල්
අත්ලාන්තික් සාගරයට යාබද රටවල්
ප්‍රංශ භාෂාව කථා කරන එටවල්
ස්කොට්ලන්තය

ස්කොට්ලන්තය මහා බ්‍රිතාන්‍ය දූපතේ උතුරු කොටසේ පිහිටා ඇති එක්සත් රාජධානියේ කොටසක් වන රටකි. ව.කි.මී.77,167ක් තරම් වූ මෙරට 1991දී 4,957,337ක් ජනයා විසූහ. අගනුවර: එඩින්බරෝ. රජ බස: ස්කොට්ස් ගේලික් (Scots Gaelic) හා ඉංග්‍රිසි. 1603 වසරේදී එක්සත් රාජධානියට එක්වූ මෙම රට මෑතකදී අභ්‍යන්තර ස්වපාලනය ලබා පළාත් පාර්ලිමේන්තුවක් හා මහ ඇමතියකු මුල් කොටගත් මඩුල්ලක් මගින් පාලනය වේ.

ආශ්‍රිත 
 ස්කොට් ජාතිකයෝ

මූලාශ්‍ර 

එක්සත් රාජධානිය
ස්කොට්ලන්තය
ස්වයංපාලන කලාප
පාර්ලිමේන්තුව

එක්සත් රාජධානියේ වෙස්මිනිස්ට ක්‍රමයට සමාන ව්‍යවස්ථාදායකයන් පාර්ලිමේන්තුව නම්වේ. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පවතින බොහෝ රටවල ඇති පාර්ලිමේන්තුව  උත්තරීතරය. මෙය මහජනතාව නියෝජනය කරමින් මහජන ඡන්දයෙන් පත්කරගනු ලබන මන්ත්‍රීන් හෙවත් නියෝජිතයන්ගෙන් සමන්විත වේ.

පාර්ලිමේන්තුවක් සිදුකරන කටයුතු වර්ග 3කි.
 ජනතාව නියෝජනය කිරීම
 නීති පැනවීම
 විභාගකිරීම් සහ පරීක්‍ෂණ පැවැත්වීම

අතීතය
1188 ස්පාඤ්ඤ පාර්ලිමේන්තුව ලොව මුල්ම පාර්ලිමේන්තුව ලෙස සැලකේ.

පාර්ලිමේන්තු සහිත ආණ්ඩු

ඒකමණ්ඩල හා ද්වීමණ්ඩල යනුවෙන් පාර්ලිමේන්තු වර්ග දෙකකි. මින් දෙමණ්‍ඩල පාර්ලිමේන්තුවක නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය හා සෙනෙට් මණ්ඩලය යනුවෙන් මණ්ඩල දෙකක් පවතී. පුරාණ රෝම සෙනෙට් මණ්ඩලයත්, වයිකිංවරුන්ගේ පාර්ලිමේන්තුවත්, බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවත් නූතන පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමයේ පරිනාමයේ අවධීන් වේ.

දේශපාලනය
ව්‍යවස්ථාදායක
වෙස්මිනිස්ට ක්‍රමය
ඡන්දය ප්‍රකාශකිරීම

තම කැමැත්ත පවසා සිටීමකි. මෙය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පවතින රටක, රට පාලනය සඳහා මහජනතාවගේ අදහස් පවසා සිටීමට යොදා ගැනෙන ක්රමයකි. මෙහි ලා වැඩිහිටි සර්වජන ඡන්ද බලය ඉතා වැදගත් වේ.

ඡන්දය ප්‍රකාශකිරීම
විධායකය

නීති පද්ධතිය තුල ‘විධායක’ යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ රජයේ දේශපාලන අධිකාරයේ කේන්ද්‍රයයි. එක්සත් ජනපදය, ඉතාලිය, ජර්මනිය, ඉන්දියාව සහ ජපානය වැනි බොහෝ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී රටවල එය ව්‍යවස්ථායකට තෝරා පත්කර ගැනුනු පුද්ගලයින්ගෙන් සමන්විත අතර බොහෝවිට එය කැබිනට්ටුව යන නමින් හඳුන්වනු ලැබේ. මීට සාමාන්‍යයෙන් දේශපාලන බලයක් නොමැති වුවත් සංකේතීයව එය බලාත්මක කරන්නාවූ රාජ්‍ය නායකයකුද සිටියි. සමහර රටවල රාජ්‍ය නායකයා නම් කිරීමෙන් පත්වන අතර (ජර්මනිය) තවත් සමහර අවස්ථාවන්හිදී උරුමයෙන් (බි‍්‍රතාන්‍ය කිරීටය) පත්වනු ලැබේ. තවත් සමහර අවස්ථාවන්හිදී එය මහජන ඡන්දයෙන් පත්වන ධුරයක්ද (ඔස්ට්‍රියාවේ ජනාධිපති) වියහැක. ප‍්‍රංශය එක්සත් ජනපදය, රුසියාව වැනි රටවල් මෙම ජනාධිපති ක‍්‍රමයන් හෙවත් විධායකය ව්‍යවස්ථාදායකයෙන් වෙන්වූ ආස්ථිත්‍යයක් වන අතර එය ව්‍යවස්ථාදායකයට වගනොකියයි.

විධායකයේ භූමිකාව රටින් රටට වෙනස් වියහැක. බොහෝ අවස්ථාවන්හිදී විධායකය විසින් නීති සම්පාදනයන් යෝජනා කිරීම හෝ ආරම්භ කිරීම සිදුකරනු ඇත. රටේ විදේශ සම්බන්ධතා එය විසින් පාලනය කරනු ලබයි. හමුදාව සහ පොලීසිය මෙන්ම නිලධාරිතන්ත‍්‍රයද බොහෝවිට විධායකයේ පාලනය යටතේ පවතී. රජයේ අමාත්‍යවරු හෝ රාජ්‍ය ලේකම්වරු රටේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය, අධිකරණ අමාත්‍යාංශය වැනි රාජ්‍ය ආයතනයන්හි ප‍්‍රධානත්වය උසුලති. මේ අනුව නව විධායකයක් තේරී පත්වීම රාජ්‍ය පාලනය කෙරහි වන ප‍්‍රවේශයේ පූර්ණ වෙනසකට ලක්කරන අවස්ථාවක් වියහැක.

නීතිය