දුලිප් මෙන්ඩිස්

දුලීප් මෙන්ඩිස් ලෙස හඳුන්වන දේශමාන්‍ය ලුවී රොහාන් දුලීප් මෙන්ඩිස් ( උපත 1952 අගෝස්තු 25) හිටපු ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙක් සහ 1985 දී ශ්‍රී ලංකාව ඔවුන්ගේ පළමු ටෙස්ට් තරඟාවලි ජයග්‍රහණයට නායකත්වය දුන් කණ්ඩායමේ හිටපු නායකයෙකි. ඔහු මූලික වශයෙන් විශේෂඥ පිතිකරුවෙකු වූ අතර ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස ඔහුගේ හොඳම කාලය 1982 සිට 1985 දක්වා විය.

ඔහු දැනට ඕමාන් ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ පුහුණුකරු ලෙස කටයුතු කරයි.  ඔහුට 1996 දී දේශමාන්‍ය (ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවන ඉහළම ජාතික ගෞරවය) පිරිනමන ලදී.

මුල් අවධිය 
ඔහු සිය විද්‍යාලීය ජීවිතය ගත කළේ මොරටුව ශාන්ත සෙබස්තියන් විද්‍යාලයේ සහ ගල්කිස්සේ එස්. තෝමස් විද්‍යාලයේ ය . මෙන්ඩිස් විද්‍යාල දෙකේම 20න් පහළ පළමු XI පිලේ නායකයා ලෙසද කටයුතු කළේය.

ජාත්‍යන්තර වෘත්තිය 
මෙන්ඩිස් 1972 දී ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් සිය මංගල ගමන ආරම්භ කළේ සංචාරක තමිල්නාඩු කණ්ඩායමට එරෙහිව අංක තුනේ පිතිකරණයේ යෙදෙමිනි. මෙන්ඩිස් පළමු ඉනිමේදී ලකුණු 52ක් රැස්කළ අතර දෙවැනි ඉනිමේදීද ලකුණු 34ක් රැස්කළ නමුත් ඉනිමක පරාජයක් වැළැක්විය නොහැකි විය. මෙම තරඟයට ජාත්‍යන්තර මට්ටමක් නොතිබූ අතර, ඇත්ත වශයෙන්ම මෙන්ඩිස් ජාත්‍යන්තර නොවන තරඟ ගණනාවකම ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කළේය. කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ පළමු එක්දින තරගය, 1975 පළමු ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය අතරතුර, ඔහු බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්වන්ට එරෙහිව පිතිකරණ බිඳවැටීමකදී ලකුණු 8ක් රැස් කළේය. ඔස්ට්‍රේලියාවට එරෙහිව පැවති තරඟයකදී ජෙෆ් තොම්සන්ගේ පන්දුවක් හිසට පහරක් වැදුණු අතර, නැවත කතා කිරීමට හැකි වූ විට, "මම දැන් යනවා" යනුවෙන් ඕස්ට්‍රේලියානුවන්ට පවසා, මෙන්ඩිස්ට ටෙස්ට් තරගයක් ක්‍රීඩා කිරීමට තවත් වසර හතක් ගත විය. 1982 පෙබරවාරි 17 වැනි දින ඔහු එංගලන්තයට එරෙහිව අනෙකුත් ශ්‍රී ලාංකිකයන් සමඟ එකතු විය. එම තරගයේදී ඔහු අංක හතරේ පිතිකරණයට යැවූ නමුත් ශ්‍රී ලංකා පිලේ කඩුලු 7ක පරාජයෙන් ඔහු ලබා ගත්තේ ලකුණු 17ක් සහ 27ක් පමණි. තවත් පරාජයන් පසු වූ අතර, ඔහුගේ පළමු ඉනිම් අටේදී ඔහු වාර්තා කළේ පකිස්ථානයට එරෙහි පළමු ටෙස්ට් තුනෙන් එක් අර්ධ ශතකයක් පමණි.

කෙසේ වෙතත්, 1982 උතුරු සරත් සෘතුවේ දී ඉන්දියාවේ සංචාරයේ දී ඔහු සිය සැබෑ දක්ෂතාවය පෙන්නුම් කළේය. ශ්‍රී ලංකා පිල ලකුණු 11කට මුල් කඩුලු 2ක් බිඳ වැටී තිබූ අතර, රෝයි ඩයස් සමඟින් මෙන්ඩිස් පන්දුවට පහර දීමට යවන ලදී. ඔවුන්ගේ සබඳතාව ලකුණු 153ක් වූ අතර, පසුව ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් තුන්වැනි කඩුල්ල සඳහා වූ වාර්තාවක් වූ අතර මෙන්ඩිස්ගේ මංගල ශතකය ශ්‍රී ලංකාවට පළමු දිනයේ පන්දුවට පහර දීමට උපකාරී විය. අනතුරුව ඉන්දියාව කඩුලු 6ක් දැවී ලකුණු 566ක් රැස් කර ප්‍රකාශ කිරීමට පෙර ශ්‍රී ලංකාවට ඉතිරි කර ගැනීමට උත්සාහ කළේය. නැවතත්, ආරම්භක පිතිකරුවන් තනි ඉලක්කම් ලකුණු සඳහා ඇද වැටුණු අතර, නැවතත් මෙන්ඩිස් ලකුණු 105 ක් රැස් කළේය - එය පස්වන දින තේ පානය දක්වා පන්දුවට පහර දීමට ශ්‍රී ලංකාවට උපකාරී විය.  ශ්‍රී ලංකාව අවසානයේ ටෙස්ට් සම විය, එය ඔවුන්ගේ ඉතිහාසයේ ඔවුන්ගේ පළමු ටෙස්ට් තරඟාවලිය සම විය.

1983 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානයේදී මෙන්ඩිස් ඔහුගේ තෙවැනි එක්දින ජාත්‍යන්තර අර්ධ ශතකය වාර්තා කළේය (පෙර තරග දෙක 1979 ලෝක කුසලානයේදී සහ 1982 දී පකිස්තානයේ සංචාරයක යෙදී ඇත). කෙසේ වෙතත්, ගෞරවනීය පිතිකරණ සාමාන්‍ය 25.33ක් වුවද මෙන්ඩිස්ගේ වාසනාව ශ්‍රී ලංකා පිලේ ආපස්සට විය. ඔහු සාධාරණ ලකුණු රැස් කළ තරග ශ්‍රී ලංකාව පරාජයට පත් වූ අතර මෙන්ඩිස් ශ්‍රී ලංකාව ලැබූ එකම ජයග්‍රහණයෙන් දැවී ගියේය.

මෙන්ඩිස් 1984 නවසීලන්ත සංචාරයේදී දුර්වල ලකුණු මාලාවක් වාර්තා කළ අතර, ටෙස්ට් ඉනිම හයකට වරක් පමණක් ලකුණු 20 පසුකර ගියේය. කෙසේ වෙතත්, මෙම කාලය වන විට, ඔහු කණ්ඩායමේ නායකයා ලෙස ස්ථාපිත කර ඇති අතර, එම ඉංග්‍රීසි ගිම්හානයේදී එංගලන්තයේ පැවති ටෙස්ට් තරඟය සඳහා තවමත් තෝරා ගනු ලැබීය. මෙන්ඩිස් සිය තෙවැනි ටෙස්ට් ශතකය වාර්තා කළේ වර්ෂාව මධ්‍යයේ ප්‍රථමයෙන් පන්දුවට පහරදුන් ශ්‍රී ලංකාව කඩුලු 7කට ලකුණු 491ක් රැස් කළ අතර ශ්‍රී ලංකා නායකයකු නිලයේ සිටියදී ලබාගත් පළමු ටෙස්ට් ශතකයයි. ශ්‍රී ලංකාව එම ටෙස්ට් තරගය සම කළේය. 1984-85 දී දුර්වල ලෝක කුසලාන තරඟාවලියක් අනුගමනය කරන ලදී, එහිදී ශ්‍රී ලංකාව එක්දින තරඟ දහයකින් එකක් පමණක් ජයග්‍රහණය කළ අතර මෙන්ඩිස් සිව් වතාවක් තනි අංකයකින් දැවී ගියේය.

ඉන් අනතුරුව 1985 ඉන්දීය සංචාරය ආරම්භ විය. මෙන්ඩිස් ඉදිරියෙන් පෙරමුණ ගෙන තෙවැනි ටෙස්ට් තරගයේදී අර්ධ ශතක තුනක් සහ එක් තරගාවලියක් ඉතිරි කිරීමේ ශතකයක් වාර්තා කළ අතර ඉන්දියාව ටෙස්ට් තරග තුනකදී 1-0ක් ලෙස පරාජයට පත් විය. ජය පරාජයෙන් තොරව අවසන් වූ එක්දින තරගමාලාවක් ද ඇතුළත් වූ එම සංචාරයෙන් පසු මෙන්ඩිස්ගේ ක්‍රිකට් දිවිය පසුබෑමකට ලක් වූ අතර, ඔහුගේ ක්‍රිකට් දිවියේ අවසානය වන විට ඔහුව රඳවා ගත්තේ ඔහුගේ නායකත්වය පමණක් විය හැකිය. ඔහු සිය අවසන් ටෙස්ට් තරග දහයේ දී ටෙස්ට් අර්ධ ශතක දෙකක් ද, ඉන්දීය සංචාරයෙන් පසු ඔහුගේ අවසන් එක්දින තරග 32 තුළ එක්දින අර්ධ ශතක දෙකක් ද රැස් කළේය. මෙන්ඩිස් ක්‍රීඩා කළ අවසන් ටෙස්ට් තරගය සඳහා ඔහු වෙනුවට රංජන් මඩුගල්ල නායකත්වයට පත් කළ අතර එහිදී ඔහු ලකුණු 56ක් ලබාගෙන දැවී ගියේය. කෙසේ වෙතත්, ඔහු 1996 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන කණ්ඩායමේ කළමනාකරු ලෙස කටයුතු කළ නිසා ඔහු ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්ෂේත්‍රය තුළ රැඳී සිටියේය.

පසුව ඔහු ඕමාන් ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ පුහුණුකරු ලෙස කටයුතු කළ අතර 2015 දී ඔවුන්ගේ පළමු 2016 ලෝක විස්සයි20 සඳහා සුදුසුකම් ලබා ගැනීමට ඔවුන්ට උපකාර කළේය.

යොමු කිරීම් 

ශ්‍රී ලංකීය ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයන්
ජීවමාන ජනයා
1952 උපත්