Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
මෙරිටාටන් ටැෂෙරිට්

මෙරිටාටන් ටැෂෙරිට් හෙවත් ලාබාල මෙරිටාටන් යනු 18වන රාජවංශයට අයත් පුරාතව ඊජිප්තු කුමරියකි. ඇය බොහෝදුරට අක්නාටන් පාරාවෝවරයාගේ වැඩිමහල් දියණිය වන මෙරිටාටන්ගේ දියණියක විය හැකි බැව් පෙනේ.‍

මෙම දරුවාගේ පියා සම්බන්ධයෙන් මතභේද රැසක් පවතියි. බොහෝදෙනකු යෝජනා කරන්නේ ඔහු මෙරිටාටන්ගේ පියා වූ අක්නාටන් හෝ ඇගේ සැමියා වූ ස්මෙන්ඛ්කරේ විය හැකි බවයි. මෙරිටාටන් ටැෂෙරිට් සහ තවත් කුමරියක වූ අන්ඛෙසෙන්පාටන් ටැෂෙරිට් යන දෙදෙනාගේ නාමය සඳහන් වන්නේ අක්නාටන්ගේ දෙවන බිසව වූ කියා පිළිබඳ වූ පාඨයක් මත හෙයින්, ඔවුන් දෙදෙනා අක්නාටන් සහ කියාගේ දරුවන් වන්නට පුළුවන. නැතහොත් එය ප්‍රබන්ධයක් වන්නට ද හැක. එතැන ඇතුළත්ව තිබූ කියාගේ දියණිය විය හැකි බෙකෙටාටන්ගේ නාමය ඉවත්කොට වෙනත් නාමයක් යොදන්නට ඇත. නමුත් බොහෝදෙනකු විශ්වාස කරන්නේ බෙකෙටාටන් යනු ටියේගේ දියණිය බවයි.

මෙම දරුවාට අත්වූ ඉරණම නොදනී. ඇගේ නමෙහි ආටන් දෙවියන්ගේ නම ඇතුළත්ව තිබීම හේතුවෙන් ඇය අක්නාටන්ගේ දියණියක විය හැකි බැව් පෙනේ. අක්නාටන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයන් විසින් ඔහුගේ ආගමික ප්‍රතිසංස්කරණ අහෝසි කොට ඊජිප්තුවේ සම්ප්‍රදායික දේව වන්දනාව යළි ස්ථාපිත කළේ ය. මේ අතර මෙතල ආටන් යන නාමය ජනප්‍රිය භාවිතයෙන් අභාවයට ගියේ ය.

ආශ්‍රේයයන්

Eyma, Aayko ed., A Delta-Man in Yebu: Occasional Volume of the Egyptologists' Electronic Forum No. 1, Universal-Publishers.com 2003, p. 54

`ක්‍රි.පූ. 14වන සියවසේ කාන්තාවන්
පුරාතන ඊජිප්තු කුමරියන්
අමර්ණ යුගය
අන්ඛෙසෙන්පාටන් ටැෂෙරිට්

අන්ඛෙසෙන්පා‍ටන් ටැෂෙරිට් (හෙවත් අන්ඛෙසෙන්පාටන්-ටා-ෂෙරිට්, “ලාබාල අන්ඛෙසේනපාටන්”) 18වන රාජවංශයේ පුරාතන ඊජිප්තු කුමරියකි.

අන්ඛෙසේනපාටන් ටැෂෙරිට් සහ තවත් කුමරියක වන මෙරිටාටන් ටැෂෙරිට් යන කුඩා කුමරියන් දෙපළ අක්නාටන්ගේ රාජ්‍ය සමයේ අවසන් කාලයේ දක්නට ලැබෙන්නියන් ය. මේ අතුරින් අවම වශයෙන් එක් කුමරියකගේ පදවි නාමය "රජුගේ මහා භාර්යා [...]ට උපන්, [...] හට උපන්, [...-ටා]ෂෙරිට්" යන ආකාරයෙන් යුතු ය. මෙම අභිලේඛනයේ කුමරියන්ගේ මවගේ සහ මිත්තණියගේ නම් විනාශ වී ඇත. අන්ඛෙසෙන්පාටන් ටැෂෙරිට් පිළිබඳ පුරාවිද්‍යාඥයින් විසින් දැනගත්තේ 1938දී ඇගේ රුව සහ නම සහිත ටලටට් කුට්ටියක් හර්මැපොලිස්වලින් සොයාගත් අවධියේ ය.

යෝජිත දෙමාපියන්
අන්ඛෙසෙන්පාටන් ටැෂෙරිට් (මෙන්ම මෙරිටාටන් ටැෂෙරිට්) වෙනුවෙන් දෙමාපිය යුවලවල් කිහිපයක් යෝජනා වී ඇත:

අන්ඛෙසෙන්පාටන් සහ අක්නාටන්
සාමාන්‍යයෙන් විශ්වාස කෙරෙන්නේ ඇය අක්නාටන්ට දාට අන්ඛෙසෙන්පාටන් (අක්නාටන් පාරාවෝවරයාගේ දියණියකි) බිහිකළ දියණිය බවයි. කුමරියගේ පදවි නාමය "රජුගේ මහා භාර්යා නෙෆර්ටිටිට උපන්, අන්ඛෙසෙන්පාටන්ට උපන් අන්ඛෙසෙන්පාටන්-ටැෂෙරිට්" ලෙස පවතින්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. අන්ඛෙසෙන්පාටන් ටැෂෙරිට් යනු අක්නාටන් සහ අන්ඛෙසෙන්පාටන්ගේ දියණියක බව අප සිතුවහොත්, මෙම දියණිය උපත ලැබූයේ අක්නාටන්ගේ රාජ්‍ය සමයේ අවසාන කාලයේ යැයි සැලකීමට සිදුවේ. අන්ඛෙසෙන්පාටන් උපන්නේ ඇගේ පියාගේ 5වන රාජ්‍ය වර්ෂය අවට බැවින්, ඇයට දරුවකු සිටිය හැකි යැයි සැලකිය හැකි අවම වර්ෂය වන්නේ ඔහුගේ 16වන රාජ්‍ය වර්ෂයේ ය.

කියා සහ අක්නාටන්
අන්ඛෙසෙන්පාටන් ටැෂෙරිට් සහ තවත් කුමරියක වූ මෙරිටාටන් ටැෂෙරිට් යන දෙදෙනාගේ නාමය සඳහන් වන්නේ අක්නාටන්ගේ දෙවන බිසව වූ කියා පිළිබඳ වූ පාඨයක් මත හෙයින්, ඔවුන් දෙදෙනා අක්නාටන් සහ කියාගේ දරුවන් වන්නට පුළුවන. නැතහොත් එය ප්‍රබන්ධයක් වන්නට ද හැක. එතැන ඇතුළත්ව තිබූ කියාගේ දියණිය විය හැකි බෙකෙටාටන්ගේ නාමය ඉවත්කොට වෙනත් නාමයක් යොදන්නට ඇත. නමුත් බොහෝදෙනකු විශ්වාස කරන්නේ බෙකෙටාටන් යනු ටියේගේ දියණිය බවයි.

මෙරිටාටන් සහ ස්මෙන්ඛ්කරේ
ඩොඩ්සන් යෝජනා කොට ඇත්තේ අන්ඛෙසෙන්පාටන්-ටැෂෙරිට් යනු තරුණ රාජකීය යුවළක් වූ මෙරිටාටන් සහ ස්මෙන්ඛ්කරේගේ දියණිය බවයි. මෙම ලාබාල කුමරිය මෙරිටාටන්ගේ සොයුරියගේ නමින් නම් කරන්නට ඇත.

ආශ්‍රේයයන්

පුරාතන ඊජිප්තු කුමරියන්
අමර්ණ යුගය
ක්‍රි.පූ. 14වන සියවසේ කාන්තාවන්
අක්නාටන්
නයනතාරා වික්‍රමාරච්චි

නයනතාරා වික්‍රමාරච්චි ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ සහ රූපවාහිනියේ සම්මානලාභී නිළියකි.ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රියම රූපවාහිනී නිළියක් වන ඇය රයිගම් ටෙලීස් හි අඛණ්ඩව වසර තුනක් තුළ වඩාත් ජනප්‍රිය නිළියට හිමි සම්මනය දිනාගනු ලැබීය.

පෞද්ගලික ජීවිතය
වික්‍රමරච්චි 1998 ජනවාරි 22 වන දින කුරුණෑගල සඳාලන්කාහි උපත ලැබුවේ පවුලේ එකම දරුවා ලෙසිනි. ඔහුගේ මව සමන්ති සඳනායකය. සඳලංකා මහා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය හදාරා ඇති ඇය පසුව වැලිවේරිය මද්දුම බණ්ඩාර මහා විද්‍යාවට ඇතුළත් වී අපොස සාමන්‍ය පෙළ සහ අපොස උසස් පෙළ හැදාරන ලදී.

වෘත්තිය
රංගනය ආරම්භ කිරීමට පෙර ඇය ධර්මාජිත් පුනර්ජීව විසින් මෙහෙයවන ලද මායාශක්ති නාට්‍ය චිත්‍රාගාරයේ වසරක් පමණ රංගනය හැදෑරුවාය. ඇය ප්‍රථම වරට ප්‍රසිද්ධ වේදිකාවේ බර්ටෝල් බ්‍රෙස්ට් අනුවර්තනයේ රැගෙන් අවි මමද එමි වේදිකා නාට්‍යයක පෙනී සිටියාය. ඊට පසු ඇයට වේදිකාවට කාලය වෙන් කර ගැනීමට අවස්ථාවක් නොලැබුණි.

ඇය රංගන දිවිය ආරම්භ කළේ 2015 දී ජයප්‍රකාශ් සිවගුරුනාදන් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද රූපවාහිනි විසින් විකාශය කරන ලද හන්සා පිහාටු නම් ටෙලි නාට්‍යයෙනි.ඉන්පසු ඇය මීදුමෙන් එහා, එරන් ලන්ඳු සහ ප්‍රාණ වැනි බොහෝ කතා මාලාවල පෙනී සිටියාය.කෙසේ වෙතත්, රූපවාහිනියේ ඇයගේ සුවිශේෂී රංගනය පැමිණියේ රූපවාහිනී දෙරණ විසින් විකාශනය කරන ලද දෙවනි ඉනිම විසිනි."දේව්මි" ලෙස ඇයගේ භූමිකාව බෙහෙවින් ජනප්‍රිය වූ අතර ඇයගේ භූමිකාව වෙනුවෙන් දේශීය සම්මාන උළෙලවල් කිහිපයකදීම ඇය වඩාත් ජනප්‍රිය නිළිය සඳහා වන සම්මානය දිනා ගත්තාය.

2017 දී රයිගම් ටෙලී සම්මාන හා සුමති සම්මාන උළෙලේදී වඩාත් ජනප්‍රිය නිළියට හිමි සම්මානය වික්‍රමාරාචි දිනා ගත්තේය.

2018 සහ 2019 දී SLIM - නීල්සන් පීපල්ස් සම්මාන උළෙලේ වසරේ ජනප්‍රියම නිළිය ලෙස සම්මානය දිනා ගත්තාය.

ඇය ප්‍රථම වරට එළිදැක්වූ චිත්‍රපටය අනුරුද්ධ ජයසිංහ විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 2018 චිත්‍රපටය වන එක දවසක අපි ය.ඇගේ මංගල සිනමා අත්දැකීම් මා අනුරුද්ධ ජයසිංහ චිත්‍රපටය හරහා ලැබුණි.

ටෙලි නාට්‍යයන්

චිත්‍රපට

සම්මාන

ආශ්‍රිත

1998 උපත්
නිකොලායි නොස්කොව්

නිකොලායි ඉවානොවිච් නොස්කොව් () යනු රුසියානු ගායකයෙක් සහ ගෝර්කි පාක් නම් හාඩ් රොක් සංගීත කණ්ඩායමේ (1987–1990 අතරතුර) හිටපු සාමාජිකයෙක් වන අතර ඔහු ගෝල්ඩන් ග්‍රැමෆෝනය පස්වරක් ජයග්‍රහණය කළේය. ඔහු 1980 දශකයේ මුල "මස්ක්වා (මොස්කව්) අන්සම්බල්" හි ද "ගෝර්කි පාක්" සමග සම්බන්ධ වීමට ප්‍රථම 1988 දී "ග්‍රෑන්ඩ් ප්‍රික්ස්" (Гран-при) සංගීත කණ්ඩායමේ ද, කලකට පසුව "නිකොලායි" (Николай) සංගීත කණ්ඩායමේ ද සාමාජිකයෙක් විය.

මූලාශ්‍ර

ජීවමාන ජනයා
1956 උපත්
කොතලාවල වලව්ව

කොතලාවල වලව්ව ශ්‍රී ලංකාවේ බදුල්ල හිඳගොඩ පිහිටි පැරණි වලව්වක් වේ. එය බදුල්ල - පස්සර ප්‍රධාන මාර්ගයේ (A5), බදුල්ල නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 1ක් පමණ දුරින් පිහිටයි. හිටපු මුහන්දිරම්වරයෙකු වූ දොන් කරෝලිස් කොතලාවලගේ නිවස්නය වූ මෙම වලව්ව ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්තමානයේදී රජය විසින් නම් කොට තිබෙන අතර නාමකරණය 2002 වර්ෂයේ නොවැම්බර් 22වන දිනදී රජයේ ගැසට් අංක 1264 යටතේ සිදුකොට තිබේ.

ඉතිහාසය

බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත පාලනයට එරෙහිව දියත් කල 1818 නිදහස් කැරැල්ලෙහි පටන්, ඌව ප්‍රදේශය විනාශකාරී බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා ක්‍රියාකාරකම් වෙතින් පීඩාවට පත්ව තිබුණි. බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයින් විසින් ඌවෙහි ආර්ථික, ප්‍රවාහන සහ අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයන්හී සංවර්ධනය සිදුකිරීම සම්පූර්ණයෙන් පාහේ නොසළකා හැර තිබූ බව පැවසෙයි. එබැවින් උචිත සංවර්ධනයකින් තොරව බදුල්ල ප්‍රදේශයෙහි සමහර පෙදෙස් ග්‍රාමීය සහ වනාන්තර ප්‍රදේශ ලෙස පැවතිණි. මේ අතරවාරයේ 1847දී රයිගම් කෝරලයේ උඳුගොඩ උපන් දොන් කරෝලිස් කොතලාවල නම් තරුණයෙකු බදුල්ලට සංක්‍රමණය වී භාණ්ඩ ප්‍රවාහකයෙකු ලෙස සිය වෘත්තිය ආරම්භ කලේය. වනාන්තර පෙදෙස් ඔස්සේ භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය සදහා ඔහු මුලින්ම හරකුන් යුගලක් යෙදවූ කරත්ත හඳුන්වාදුන් අතර සොරුන් සහ මංපහරන්නන්ගෙන් බාධාවට ලක්වූ එම ප්‍රවාහන කටයුතු ඔහු විසින් පුද්ගලිකවම අධීක්ෂණය කරන ලදී. ඔහුගේ වෘත්තියෙහි ලත් සාර්ථකත්වය ඔහුව ප්‍රදේශයේ ප්‍රසිද්ධ වෙළෙන්ඳෙකු සහ ඉඩම් හිමිකරුවෙකු බවට පත්කල අතර ඒ හේතුවෙන් ඔහුට බ්‍රිතාන්‍ය රජයෙන් මුහන්දිරම් තනතුරක්ද හිමිවිය. ප්‍රදේශයේ උසස් පෙළපතක කාන්තාවක වූ සුදු මැණිකා විජේකෝන් සමග විවාපත් වූ කොතලාවලගේ නිවහන බවට, වර්තමානයේ කොතලාවල වලව්ව නමින් හඳුන්වන හිඳගොඩ ඉදිකල ප්‍රතාපවත් මැදුර පත්විය.

මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය

මූලාශ්‍ර

බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
හැමන්හිල් බලකොටුව

හැමන්හිල් බලකොටුව (; ) යනු,  උතුරු-දිග ශ්‍රී ලංකාවෙහි යාපනය අර්ධද්වීපයෙහි කයිට්ස් සහ කරෙයිතිවු යන දිවයින් අතර පිහිටි කුඩා දිවයිනක් වටා තැනුණු බලකොටුවකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ බලකොටු
ශ්‍රී සද්ධර්මගුප්ත පිරිවෙන් විහාරය

ශ්‍රී සද්ධර්මගුප්ත පිරිවෙන් විහාරය () යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ දොඹවෙළ පිහිටි පැරණි බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් වේ. එය උඩුගම්පළ-දිවුලපිටිය ප්‍රධාන මාර්ගයෙහි, උඩුගම්පල වටරවුම මංසන්ධියේ සිට කිලෝමීටර .5ක් පමණ දුරින් පිහිටා තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්තමානයේදී විහාරය රජය විසින් නම් කොට තිබෙයි.

විහාරය
විහාරය ස්තූපයකින්, ප්‍රථිමා ගෘහයකින්, බෝධී රුඛකින්, ඝණ්ඨාර කුළුණකින්, ධර්ම ශාලාවකින්, පුස්ථකාලයකින් සහ භික්ෂු ආවාසයකින් සමන්විත වේ. විහාරයේ වූ පැරණි පුස්තකාල ගොඩනැගිල්ල 2010 වර්ෂයේදී පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සංරක්ෂණය කරවා තිබේ. ධර්ම ශාලාව විහාර පරිශ්‍රයෙහි මධ්‍යයට වන්නට ඉදිකොට තිබෙන අතර එහි මැදි වියන විසිතුරු මල් හා අනෙකුත් පැරණි සිතුවම් වලින් සරසා තිබේ.

මූලාශ්‍ර

ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
පතහ පොකුණ

පතහ පොකුණ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උඩුගම්පල පිහිටි ස්නානය පිණිස භාවිත කල පැරණි පොකුණක් වේ. එය උඩුගම්පල වටරවුම මංසන්ධියේ සිට කිලෝමීටර භාගයක් පමණ දුරින් සහ පුරාණ විහාරයක් වූ උත්තරාරාම රජ මහා විහාරයට ආසන්නව පිහිටා තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්තමානයේදී මෙම පැරණි පොකුණ, රජය විසින් නම් කොට තිබෙන අතර නාමකරණය 2005 වර්ෂයේ ජූලි 8වන දිනදී රජයේ ගැසට් අංක 1401 යටතේ සිදුකොට තිබේ.

ඉතිහාසය
රාජාවලිය සහ අලකේෂ්වර යුද්ධය වැනි ඉතිහාසමය ග්‍රන්ථයන්හී දැක්වෙන තොරතුරු අනූව, උඩුගම්පල සහ එහි අවට ප්‍රදේශය කෝට්ටේ රාජධානි සමයේදී උප රාජධානියක් ලෙස පාලනය වී ඇත. අටවන පරාක්‍රමබාහු රජුගේ පුතුන් තිදෙනාගෙන් වැඩිමහල් පුත්‍රයා වූ නවවන පරාක්‍රමබාහු රජ කෝට්ටේ රාජධානිය පාලනය කල අතරවාරයේ, ඔහුගේ සහෝදරයෙකු වූ සකල කලා වල්ලභ ප්‍රාදේශීය උපරාජයෙකු වශයෙන් උඩුගම්පල ප්‍රදේශය පාලනය කොට ඇත. ප්‍රදේශයෙහි හමුව ඇති පුරාවිද්‍යා සාධක අනූව වර්තමානයෙහි උඩුගම්පල උත්තරාරාම පුරාණ විහාරය පිහිටා තිබෙන මාළිගාගොඩැල්ල යනුවෙන් හඳුන්වන ස්ථානය, සකල කලා වල්ලභ රජුගේ මාළිගාව පිහිටි ස්ථානය ලෙස හඳුනාගෙන තිබෙන අතර ඊට ආසන්නව පිහිටි පතහ රජු දිය නෑම පිණිස භාවිත කල පොකුණ ලෙස සැලකෙයි.

ජනප්‍රවාද

සකල කලා වල්ලභ රජු කොට්ටේ සමයේ අතිදක්ෂ රණකාමියෙකු ලෙස හදුනාගැනේ. ප්‍රාදේශීය වැසියා අතර ජනප්‍රිය රජෙකු වීම හේතුවෙන් සකල කලා වල්ලභ රජුගේ රාජ්‍ය සමය සහ රාජ්‍ය සංක්‍රාන්තිය ඉතා දිගුවිය. මෙය නොරිස්සූ ඔහුගේ පුතුන් හත්දෙනාගෙන් දෙදෙනකු වූ, කලු කුමාර බණ්ඩාර සහ වීරමුණ්ඩ යන දෙදෙනා පිය රජු මැරවීම උදෙසා උපාය සකස් කොට ලෝහමය තුඩු සහිත දැවමය උල් ප්‍රමාණයක් රජු ස්නානය කිරීමට පුරුදුව සිටි පතහ පොකුණෙහි ජලය තුල සවිකරන ලදී. කෙසේනමුදු රජු ස්නානය කිරීමට පැමිණි අවස්ථාවෙහි, ජලයට පැනීමට පෙරාතුව ඉගිලෙන කෘමියෙකු ජල මතුපිටෙහි වසා සිටිනු දැක ඒ සම්බන්ධව සැක සිතී සොයාබලන ලදී. මෙම කුමන්ත්‍රණය සමබන්ධ කරුණු අවබෝධ කර ගත් රජු සිය පුතුන් මැරීමට අණ නිකුත් කරන ලදී. මෙම අවස්ථාවේදී කලු කුමාර බණ්ඩාර ශ්‍රී පාදය ප්‍රදේශයට පැන ගොස් එහිදී සිය දිවි නසා ගනිමින් "කලු කුමාර" දේවතාවා බවට පත්වූ බැව් ජනප්‍රවාදයෙහි සදහන්ය.

පොකුණ
උඩුගම්පළ පිහිටි පතහ ආසියාවෙහි හමුවන විශාලතම දිය නාන පොකුණක් වශයෙන් සැළකේ. ඉංග්‍රීීසි භාෂාවෙහි "L" අක්ෂරය හැඩයට නිමවා ඇති පොකුණ උඩුගම්පළ රාජධානියට අයත් විශිෂ්ඨ නිර්මාණයක් සේ පිළිගැනේ. වර්ග අඩි 25,805 වපසරියක පැතිර පවතින පොකුණෙහි ඉවුරු බිත්ති කබොක් ගලින් මනාව නිමවා තිබේ. පොකුණෙහි පතුලේ සිට ඉහළට කෙටි පැන්නුම් සහිතව පිටට නෙරා යන අයුරින් තනා ඇති ඉවුරු ඉදිකිරීමට යොදා ඇති කබොක් ගල් දිග පළල අනූව විවිධ ප්‍රමාණයෙන් යුක්තය. පොකුණෙහි දකුණු හා නැගෙනහිර ඉවුරු ආශ්‍රිතව කබොක් ගල් කුට්ටි භාවිතා කොට විධිමත් බැමි ඉදිකර පවතින අතර මීටර 122ක් පමණ උතුරු දකුණු දිශානුගතව විහිදෙන ඉවුර ඉදිකිරීමට කබොක් ගල් භාවිත කොට නොමැත.

මේවාද බලන්න
 කුට්ටම් පොකුණ

මූලාශ්‍ර

ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ෆ්‍රෙඩ්රික් බලකොටුව

ත්‍රිකුණාමලය බලකොටුව යනුවෙන්ද හැඳින්වෙන,  ෆ්‍රෙඩ්රික් බලකොටුව (; ) යනු, ලෝක ප්‍රචලිත පුරාතන හින්දු  කෝනේශ්වරන් දේවාලයෙහි (ස්තම්භ දහසෙහි දේවාලය) නටබුන් ආශ්‍රයෙන් පෘතුගීසි යටත්විජිතවාදීන් විසින්,  ශ්‍රී ලංකාවෙහි, නැගෙනහිර පළාතෙහි, ත්‍රිකුණාමලයෙහි, ස්වාමි රොක්-කොන්නමලෙයිහිදී  ක්‍රියු 1624දී තනවා නිම කල බලකොටුවකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ බලකොටු
ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
කයිට්ස් දූපත් බලකොටුව

1629 වසරෙහිදී පෘතුගීසින් විසින් තනවන ලද  කයිට්ස් දූපත් බලකොටුව () 1651 වසරෙහිදී අත්හැර දමන ලදි. 

යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
බැද්දේගම(නවකතාව)

බැද්දේගම යනු බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ලේනාර්ඩ් වුල්ෆ් විසින් හම්බන්තොට පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයේ සේවය කරන කල්හි බැද්දේගම නම් ප්‍රදේශය වටා ගෙතුන කතාවලියකි. ඔහු විසින්මෙම කෘතිය රචනා කරනු ලැබූයේ එකල්හි ආණ්ඩුකාරවරයෙක් ලෙස සේවය කරීමේදී ලද අත්දැකීම් මගින් 1913 වර්ෂයේදී Village in the Jungle නම් ඉංග්‍රීසි කෘතියක් ලෙසිනි. මෙහි ඇති විශිෂ්ටත්වය හේතුවෙන් ඒ.පී.ගුණරත්නයන් විසින් සිංහලයට අනුවාදනය කිරීම සහ ලෙස්ටර් ජෙම්ස් පීරිස් මහතා විසින් මෙම කෘතිය සිනමාපටයකටද හරවනු ලැබුවා.      1880 වර්ෂයේ නොවැම්බර් මස 25 වන දින ලන්ඩන් එකෙන් සිට නුවර දරුවන් දස දෙනෙකුගෙන් යුතු පවුලක තුන්වෙනි යාව  ලේනාර්ඩ්  සිඩ්නි වුල්ෆ්  දරුවා උපත ලැබීය.
ලන්ඩන් හි ශාන්ත පාවුළු  විද්‍යාලය යන විද්‍යාලවලින් මූලික අධ්‍යාපනය ලද ඔහු 1902 වර්ෂයේ දී උපාධිය හිමිකර ගත්තේය. 1904 ඔක්තෝම්බර් මස ලංකාවට පැමිණි වුල්ෆ් මහතා මුලින්ම යාපනය ප්‍රදේශයේ සිවිල් නිලධාරියෙකු ලෙස සිය රාජකාරිය ආරම්භ කළේය.
අනතුරුව නුවර ප්‍රදේශයේ ද රාජකාරි කළ එතුමා 1908 දී ආණ්ඩුවේ සහකාර ඒ ද ඒජන්තවරයා ලෙස දකුණු පළාතේ රාජකාරි භාර ගත්තේය.
බුල්ස් මහතාගේ පාලන දිස්ත්‍රික්කය වූයේ හම්බන්තොටයි.
තම සේවා කාලය තුළ දී ලත් අත්දැකීම් රැසක් පොදි මැදගෙන 1911 දී එතුමා නැවත එංගලන්තයට ගියේය. එක්දහස් නවසිය දොළහේදී ඇඩ්ලින් වර්ජිනියා ස්ටෙෆන් මෙනවිය සමග විවාහ විය. වුල්ෆ් මහතා ලංකාවේ දී තමා ලත් අත්දැකීම් පාදක කරගෙන 1913 දී අපූරු නවකතාවක් ලිව්වේය. "village in the jungle" නම් කෘතියයි.
               =====
1960 දී නැවත ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි වුල්ෆ් මහතා මෙරට වැසියන් විසින් උණුසුම් ලෙස පිළි ගනු ලැබීමත් ඔවුන්ට එතරම් කාලයක් තමා ගැන මතක තිබීමත් පිළිබඳව පුදුමයට පත්වන බව පවසා ඇත. ඔහු 1969 අගෝස්තු මුසු දාහතර වැනි දින එංගලන්තය rodmell එහි දී මෙලොවින් සමුගත්තේය.

ලෙනාඩ් වුල්ෆ් මහතා ට ්තොට ප්‍රදේශයේ ජීවත් වෙමින් එහි විසූ ගැමියාගේ සිතුම් පැතුම් හා චර්යා රටාවම මනාව අධ්‍යයනය කර ඇත දුප්පත් අහිංසක අසරණ ගැමියාගේ දුක්ඛිත භාවය හා කූඨ උපක්‍රම වලට හසු වී ක්‍රමයෙන් විනාශ වන ඔහුගේ ජීවිතය සින්දු හා ඔහුගේ පවුල තුළින් ප්‍රතිනිර්මාණය කරන්නට ගත් උත්සාහයක් ලෙස village in the jungle කෘතිය හැඳින්විය හැකිය. වරෙක සුන්දරව දිස් වන මහ වනයෙන් නිරන්තරයෙන් ම බියකරු බව මරාගෙන අමුතුම තැනක් ලෙස එම නව කතාවෙන් හෙළිදරව් කෙරේ.

මෙම නවකතාව බැද්දේගම නමින් සිංහලට අනුවර්තනය කළේ ප්‍රවීණ ගත් කතුවරයෙකු වූ ඒ පී ගුණරත්න මහතා ය මුල් කෘතිය රඳවා ගන්නට සමත් වීම නිසා අපට බැද්දේගම බෙහෙවින් සමීප ලෙස රස විදින්නට හැකියාව ලැබී තිබේ.

  ප සිය සොහොයුරිය වන කර්නිලාහාමි ahami ද හිමි හමුද පුංචි මිනිසා යන දියණියන් ද සමග බැද්දේගම නැමැති ගමෙහි වෙසෙන දඩයක්කරුවෙකු දිනයක් වන හින්නිහාමි ගම්මුන්ගෙන් මිත්‍යා විශ්වාසයක් හේතුවෙන් මරණයට ගොදුරු වන අතර පුංචිමැණිකා ගමේ ආරච්චිගේ මස්සිනා වන babun සමග විවාහ වේ විවාහයට ආරච්චිගේ පවුලේ අය විරුද්ධ වෙති ගමට එන ප්‍රනාන්දු නැමැති විකාශය ගැනීමට උත්සාහ කරයි සමග එක්ව babun බොරු නඩුවක පටලවා සිරගෙයට යැවීමට කටයුතු කරයි. මේ සියල්ලෙන් කම්පනයට පත්වන සිලිදු ආරච්චිගේ සහ ප්‍රනාන්දු මුදලාලිට වෙඩි තබා ඝාතනය කර මුලාදෑනීන් ට භාරවෙයි එහිදී ඔහුට ජීවිතාන්තය දක්වා සිර දඬුවම් නියම වේ.

 R.W.R CHANUKA JANARANJANA ATHIPOLA
Grade 10
ISIPATHANA COLLEGE - COLOMBO 05.
කන්කසන්තුරෙයි බලකොටුව

කන්කසන්තුරෙයි බලකොටුව  () යනු,  ලන්දේසින් විසින්  ශ්‍රී ලංකාවෙහි කන්කසන්තුරෙයිහි තැනුනු කුඩා බලකොටුවකි. මෙම බලකොටුව සම්පූර්ණයෙන් විනාශ වී ඇති අතර දෘශ්‍යමාන නටබුන් කිසිවක් නොමැත. ශ්‍රී ලංකාවේ අනෙකුත් ලන්දේසි බලකොටු මෙන් නොව, මෙම බලකොටුව පිළිබඳව කිසිදු සිතියමක් නොමැති අතර ඇත්තේ සුළු තොරතුරු පමණයි. කන්කසන්තුරෙයි බලකොටුව නම් බලකොටුවක් තිබුණු බවට වාර්තාවී ඇතත්, බලකොටුව පිළිබඳ විස්තරාත්මක තොරතුරු නොමැති වෙයි.

ආශ්‍රිත

තවදුරටත් කියවීම් 
 

ශ්‍රී ලංකාවෙහි ලන්දේසි බලකොටු
ශ්‍රී ලංකාවෙහි උතුරු පළාතෙහි බලකොටු
අලිමංකඩ බලකොටුව

යාපනය අර්ධද්වීපය හා ප්‍රධාන භූමි ප්‍රදේශය එකට යා කල හා එබැවින්ම උපාය මාර්ගික ලෙසින් වැදගත් ස්ථානයක,  අලිමංකඩ බලකොටුව () නම් ලද කුඩා බලකොටුවක් පිහිටියේය. 1776 වසරෙහිදී,  ලන්දේසීන් විසින්,   යාපනය කලපුවෙහි ඉවුරෙහි මෙය තනවන ලදි. 

යාපනය අර්ධද්වීපය රැක ගැනීමට ආරක්ෂක ව්‍යුහයක් ලෙසින් මෙම බලකොටුවෙහි සේවාව ලබා ගන්නා ලදි . එය, හොඳින්-බලකොටුකරණය කෙරුණු  ආරක්ෂිත පවුරක් හෝ  මුර අට්ටාලයක් හෝ වැනි විය. එය සතුව අට්ටාල දෙකක් වූ අතර, එක් එක් අට්ටාලය තුල කාලතුවක්කු සතර බැගින් විය.  අර්ධද්වීපයෙහි පටු කොටසෙහි, බෙෂ්ෂටර් බලකොටුව සහ පෙයිල් පාස් බලකොටුව වෙතට රේඛීයව අලිමංකඩ බලකොටුව පිහිටා ඇත. බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයෙහිදී සෙස බලකොටුව තානායමක් ලෙසින් භාවිතා කෙරිණි. ශ්‍රී ලාංකික සිවිල් යුද්ධය පැවති සමයෙහිදී එය විනාශයට පත් විය.

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 
 

 1776 වසරෙහිදී තනා නිම කල ගොඩනැගිලි සහ ව්‍යුහයන්
ශ්‍රී ලංකාවේ ලන්දේසි බලකොටු
ශ්‍රී ලංකාවෙහි උතුරු පළාතෙහි බලකොටු
බෙෂ්ෂටර් බලකොටුව

බෙෂ්ෂටර් බලකොටුව හෝ   බෙෂ්ෂටර් පාස් බලකොටුව () යනු,  යාපනය අර්ධද්වීපයෙහි පටු කොටසෙහි,  අලිමංකඩ බලකොටුව සහ පෙයිල් පාස් බලකොටුව අතර රේඛීයව පිහිටා තුබූ කුඩා බලකොටුවකි. මෙම උපායමාර්ගික බලකොටුව භාවිතා කෙරුණේ, ප්‍රධාන භූමි ප්‍රදේශයේ බලකායන් වෙතින් මෙන්ම (වන්නියාර්වරුන්ගෙන් සහ සිංහලයන්ගෙන්) නීතිවිරෝධි ප්‍රවේශය, හොර බඩු ප්‍රවාහනය ආදියෙන්  යාපනය අර්ධද්වීපය රැක ගැනීමටය. 

අලිමංකඩ ප්‍රදේශයෙහි අනෙකුත් බලකොටු දෙක මෙන්ම බෙෂ්ෂටර් බලකොටුවද තැනුණේ සතරැස්-හැඩැති ආකාරයෙනි. එය සම්පූර්ණයෙන් විනාශයට පත්ව ඇති අතර, වර්තමානයෙහි දෘශ්‍යමාන කිසිවක් නොමැත.

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 
 ෆෝට් පෙයිල් ඇන්ඩ් ෆෝට් බෙෂ්ෂටර්

ශ්‍රී ලංකාවෙහි ලන්දේසි බලකොටු
ශ්‍රී ලංකාවෙහි උතුරු පළාතෙහි බලකොටු
පෙයිල් බලකොටුව

පෙයිල් බලකොටුව හෝ  පෙයිල් පාස් බලකොටුව () යනු,  යාපනය අර්ධද්වීපයෙහි පටු කොටස වන අලිමංකඩ බලකොටුව ප්‍රදේශයන්හී පිහිටා තිබූ කුඩා බලකොටුවකි. ප්‍රධාන භූමිප්‍රදේශය වෙතින් නික්මෙන ප්‍රහාරයන්ගෙන් යාපනය අර්ධද්වීපය ආරක්ෂා කරගැනුමට හැකිවන පරිදී, මෙම බලකොටුව පිහිටා තිබුණේ අලිමංකඩ බලකොටුව සහ  බෙෂ්ෂටර් බලකොටුව යන වෙනත් බලකොටු දෙකක් අතර රේඛීයව වෙයි. 

සතරැස්-හැඩැති බලකොටුව තනා තිබුණේ අලිමංකඩ බලකොටුව සහ බෙෂ්ෂටර් බලකොටුව යන්නන්ට බෙහෙවින් සමරූපීව විය. එය විනෘශ කෙරුණු අතර බලකොටුව පිළිබඳ කිසිදු සාක්ෂියක් වර්තමානයෙහි විද්‍යාමාන නොවෙයි.

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 
 ෆෝට් පෙයිල් ඇන්ඩ් ෆෝට් බෙෂ්ෂටර්

ශ්‍රී ලංකාවෙහි ලන්දේසි බලකොටු
ශ්‍රී ලංකාවෙහි උතුරු පළාතෙහි බලකොටු
තංගල්ල බලකොටුව

තංගල්ල බලකොටුව යනු, ශ්‍රී ලංකාවෙහි තංගල්ල යන වෙරළබඩ නගරයෙහි පිහිටි  කුඩා ලන්දේසි බලකොටුවකි. දිවයිනෙහි දකුණු දිග වෙරළෙහි වැදගත් නැංගුරම් පොළක් ලෙසින්  ලන්දේසීහූ තංගල්ල භාවිතා කලහ. 

ලන්දේසීන් විසින් තැනුනු බලකොටු අතරින් තංගල්ල බලකොටුව වෙනස් වන්නේ මෙම බලකොටුවෙහි සුවිශාල ප්‍රාකාර නොමැති වීමෙනි. 12 මී (39 අඩි) උසැති ප්‍රධාන ප්‍රාකාර සතර විසින්, රොම්බසයකට සමාන පරිශ්‍රයක් වට කරයි. 19වන සියවස මැද භාගයෙහිදී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් මෙම බලකොටුව සැලකියයුතු පමණකින් වෙනස් කලේ එය  බන්ධනාගාරයක් බවට පෙරලන විටදීය. බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින්ද තංගල්ල නැංගුරම් පොළක් ලෙසින් භාවිතා කෙරෙණි. මෙම බලකොටුව තවමත්  බන්ධනාගාර දෙපාර්තමේන්තුව විසින් බන්ධනාගාරයක් ලෙසින් භාවිතා කෙරෙයි.

ආශ්‍රිත

මෙයද බලන්න 
 ශ්‍රී ලංකාවේ බලකොටු

තවදුරටත් කියවීම් 
 

ශ්‍රී ලංකාවෙහි බ්‍රිතාන්‍ය බලකොටු
ශ්‍රී ලංකාවෙහි ලන්දේසි බලකොටු
ටැම්පිට විහාර

ටැම් හෙවත් කුළුණු මත ඉදිකළ විහාර ගෙවල් ටැම්පිට විහාර ලෙස හැඳින්වේ. ශ්‍රී ලංකාව තුල මෙම විහාර සම්ප්‍රදාය 17 වැනි සියවසේ ආරම්භව 19 වැනි සියවසේ අවසාන භාගය දක්‌වා ප්‍රචලිතව පැවතිණි. 20 වැනි සියවසේ හෝ ඊට පසු කාලයේ තුලදී ටැම්පිට විහාර තැනීම පිළිබඳව සාධක හමුවී නොමැත.

සම්භවය
ශ්‍රී ලංකාව තුල ටැම්පිට විහාර ඉදිකිරීම ආරම්භ වීම සම්බන්ධව මත කිහිපයක් පවතී.
මහල් පූජස්ථාන ඉදිකිරීමේ අංගයක් ලෙස ටැම්පිට විහාර ඉදිකිරීම ආරම්භ වීම.
ස්වභාවික උවදුරු හේතුවෙන් සිතුවම් සහ පිළිම වලට සිදුවන හානිවලින් ගෘහය ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා ටැම්පිට විහාර ඉදිකිරීම ආරම්භ වීම.
ගෞරවෝත්පාදනය උදෙසා ටැම්පිට විහාර ඉදිකිරීම ආරම්භ වීම.

දිවයිනෙහි ටැම්පිට විහාර ව්‍යාප්තිය
වර්තමාන ශ්‍රී ලංකාවේ ටැම්පිට විහාර 137 ක් පමණ හඳුනාගෙන තිබේ. ඉන් එක් එක් දිස්ත්‍රික්කයන්හී ටැම්පිට විහාර ව්‍යාප්ත වී ගොස් ඇති ආකාරය.

මූලාශ්‍ර

ටැම්පිට විහාර
මාටෙලෝ කුළුණ (හම්බන්තොට)

හම්බන්තොට පිහිටි මාටෙලෝ කුළුණ යනු, මාටෙලෝ කුළුණ ( 1794 වසරෙහිදී බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය නාවික හමුදාවෙහි ප්‍රහාරයෙන් විනාශ නොවී බේරුණු කෝර්සිකාවෙහි ටොරා ඩයි මෝටෙලා (මර්ට්ල්) තුඩුවෙහි පිහිටි 15වන-සියවසෙහි බලකොටුවක්) විසින් ආවේශිත කුඩා වෘත්තාකාර හැඩැති බලකොටුවකි.

හම්බන්තොට පිහිටි වරාය සහ ජනාවාසය ආරක්ෂා කිරීමට 1804 සහ 1806 අතරතුර මෙම කුළුණ තැනුනේ උඩරට කැරළිකරුවන් විසින් 1803 වසරෙහිදී එල්ල කල අසාර්ථක ප්‍රහාරයෙන් පසුවය. මෙම කුළුණ තැනීමෙහි ගෞරවය හිමිවන්නේ ඉංජිනේරු බලකායෙහි කපිතාන් ගෝපර් වෙතටය (කෙසේවෙතත්, මෙවැන්නෙක් සිටි බවට බ්‍රිතාන්‍ය යුද්ධ හමුදා වාර්තාවල සඳහන් වී නොමැත). 1796 වසරෙහිදී, දකුණු අප්‍රිකාවෙහි කේප් ටවුන් අසබඩ, සිමන්ස් ටවුන්හී මෙවැනිම මාටෙලෝ කුළුණක් ඉදිකිරීම සඳහා සැලසුම් සකස් කිරීමෙහි යෙදුනු කපිතාන් බ්‍රිජර්ස්, මෙම කුළුණ ඉදිකරන අවධියෙහිදී ලංකාවෙහි අණදෙන ඉංජිනේරුවරයා වූ අතර, හම්බන්තොටවූ කුළුණ හා පෙර සඳහන් කුළුණ අතර කිට්ටු සමානතාවයක් පැවතිණි.

1803 වසරෙහි සැප්තැම්බරයෙහිදී, හම්බන්තොට කෙටි නැවතුමක යෙදුනු    නෞකාව විසින් රාජකීය කාලතුවක්කු හමුදාවෙහි අටදෙනෙකුගේ ඇණියක් ගොඩ බස්වන ලද අතර, පසුව සිදුවූ  උඩරට ප්‍රහාරයක් මැඩපැවැත්වීමට ඉවහල් වන අයුරින් බ්‍රිතාන්‍ය බල ඇණිය එය වෙතින් ශක්තිමත් කෙරිණි.

මාටෙලෝ කුළුණෙහි පදනමෙහි විෂ්කම්භය 12 මී (39 අඩි) සහ බිත්ති ඝණකම 1.2 මී (3 අඩි 11 අඟ) වූ අතර,  එහි උස 7.6 මී (25 අඩි) ක් විය. තාප්පය වටකරමින් අසාමාන්‍ය ලෙසින් පිහිටා තිබූ නෙරා සිටි ගැටියක් එය සතු විය. ඉංග්‍රීසි කුළුණු වලට සමාන ලෙසින්, මෙම බලකොටුවටද ඇතුළුවීම පිහිටා ඇත්තේ පළමුවන මහලට විවෘත වන දොරටුවකින් වුවද අනෙක්වාට වෙනස් ලෙසින් හම්බන්තොට කුළුණෙහි  කුරුබිලයන් කිහිපයක් ඇත. බිම් මහල තුල ගබඩා කාමරයක් සහ යුද්ධායුද ගබඩාවක් තිබිණි. කුළුණෙහි යුද්ධෝපකරණ අතර,  රාත්තල්-6  හි තුවක්කු දෙකක්ද, රාත්තල්-3 හි තුවක්කු තුනක්ද සහ, රාත්තල්-2 සහ රාත්තල්-1 තුවක්කු කිහිපයක්ද වූහ. 1813 වසරෙහිදී, කුඩා තුවක්කු බොහෝමයක් වෙනුවට,  5-1/2 අඟල් හොවිත්සරයක් ආදේශ කෙරුණු අතර, 1814 වසරෙහිදී  රාත්තල්-18 තුවක්කු දෙකක් එක් කෙරිණි. 

1999 වසරෙහිදී මෙම කුළුණ ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කෙරිණි. අතීතයෙහිදී, මෙම කුළුණෙහි  හම්බන්තොට කච්චේරියෙහි ඉඩම් ලියාපදිංචි කිරීමේ කාර්යාලය පිහිටා තිබුණි. වර්තමානයෙහි, එහි පිහිටා ඇත්තේ  ධීවර කෞතුකාගාරය වෙයි.

හම්බන්තොට බලකොටුව 
ලන්දේසින් විසින් 1760 වසරෙහිදී හම්බන්තොට බලකොටුව තනවන ලද්දේ  ලුණු ලේවායන් ආරක්ෂා කිරීමේ අභිප්‍රාය සහිතවය. බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් මාටෙලෝ කුළුණ සඳහා  බලකොටුව පැවති අඩවිය භාවිතා කලහ.

ආශ්‍රිත
උත්තරාරාම පුරාණ විහාරය

උත්තරාරාම පුරාණ විහාරය (මාළිගාගොඩැල්ල විහාරය‎ ලෙසින්ද හැඳින්වේ) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ උඩුගම්පළ පිහිටි පුරාණ බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් වේ. එය උඩුගම්පළ-වීදියවත්ත මංසන්ධිය මාර්ගයෙහි, උඩුගම්පළ වටරවුම සිට මීටර 500ක් පමණ දුරින් පිහිටයි. ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලෙස වර්තමානයේදී විහාරය හා ඊට ආසන්නව පිහිටි උඩුගම්පළ උපරාජධානියට අයත් පතහ සහ අගල, රජය විසින් නම් කොට තිබෙන අතර නාමකරණය 2005 වර්ෂයේ ජූලි 8වන දිනදී රජයේ ගැසට් අංක 1401 යටතේ සිදුකොට තිබේ.

ඉතිහාසය
අටවන පරාක්‍රමබාහු රජුගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා වූ නවවන පරාක්‍රමබාහු රජු විසින් කෝට්ටේ රාජධානිය පාලනය කල අතරවාරයේ, ඔහුගේ සහෝදරයන් දෙදෙනෙකු වූ තනිය වල්ලභ මාදම්පේ ප්‍රදේශයත්, සකල කලා වල්ලභ උඩුගම්පල ප්‍රදේශයත් පාලනය කරන ලදී. රාජාවලිය සහ අලකේෂ්වර යුද්ධය වැනි ඉතිහාසමය ග්‍රන්ථයන් මගින් සනාථ කෙරෙන තොරතුරු අනූව, උඩුගම්පල සහ එහි අවට ප්‍රදේශය කෝට්ටේ රාජධානි සමයේදී උප රාජධානියක් වූ බැව් සඳහන් වෙයි.

1517දී හයවන විජයභාහු රජු විසින් පිහිටුවන ලද කදිරාන සන්නසෙහි දැක්වෙන ප්‍රකාරව එම වසරේ ජූනි 18 වන දින රජු විසින් උඩුගම්පල පිහිටි ඔහුගේ අළුත් මාළිගයේ සිට බ්‍රාහ්මියන්ට දන් ලබා දුන් බව සඳහන් වේ. ඒ අනූව වර්තමානයේදී උත්තරාරාම පුරාණ විහාරය ඉදිකොට පවතින, මාළිගාගොඩැල්ල යනුවෙන් හඳුන්වන භූමිය උඩුගම්පළ රජුගේ මාළිගාව ගොඩනංවා තිබූ ස්ථානය වශයෙන් හඳුනාගෙන තිබෙන අතර විහාරය ආසන්නයේ පිහිටි පතහ සහ ශේෂව පවතින පවුරු බැමි, උඩුගම්පල රාජධානියට අයත් අනෙකුත් නටඹුන් බව පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් තහවුරු කොට තිබේ. කෙසේනමුදු විහාර භූමියෙන් සහ ආශ්‍රිත අවට භූමියෙන් මතුව තිබූ ශිලා ස්ථම්භ, ගල් උළුහව් කොටස්, ඉර හඳ කෙටූ මායිම් ගල්, උළුකැට කැබළි ආදී පුරාවිද්‍යා නටඹුන් මේ වන විට පතහ පොකුණ ආසන්නයේ පිහිටුවා ඇති පුරාවිද්‍යා කාර්යාලයෙහි සංරක්ෂණය කොට තිබේ.

මූලාශ්‍ර

ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
Ninoslav Marina

UKIM ස්කොප්යේදී විදුලි ඉංජිනේරු පීඨයේ උපාධි අධ්යනය සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පසු, 2004 වසරේ  École Polytechnique Fédérale de Lausanne  (EPFL) දී එන්.එම් පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධියක්ද ලබා ගන්නා ලදී. හෙල්සින්කි  හි දී Nokia  පර්යේෂණ මධ්යස්ථානය සමග සම්බන්ධව, ඔහු රැහැන් රහිත සන්නිෙව්දනයේ යෙදීම් පිළිබද තොරතුරු න්යායයන් සම්බන්ධ නිබන්ධනයක් සැකසුවේය. 2005 සිට 2007 දක්වා Sowoon තාක්ෂණික ආයතනයේදී හි පර්යේෂණ සහ සංවර්ධන අධ්යක්ෂක විය. 2007 - 2008 තුලදී ඔහු Manoa හි හවායි විශ්වවිද්යාලයේ  විද්යාර්ථයෙකු  හා සම්බන්ධව කටයුතු සිදු කළේය. ඉන් පසු, 2008 සිට 2009 දක්වා ඔහු ඔස්ලෝ විශ්ව විද්යාලයේ පශ්චාත් ආචාර්ය පර්යේෂක ලෙස සේවය කළේය. 2010-2012 දී පශ්චාත් ආචාර්ය පර්යේෂණ සහකාර වශයෙන් නිනොස්ලව් මරීනා, ප්රින්ස්ටන් විශ්ව විද්යාලය සමග සම්බන්ධ වූ අතර  ඔහු තවමත් එම විශ්ව විද්යාලයේ බාහිර පර්යේෂණ ධුරය හොබවයි.

References 

ජීවමාන ජනයා
එන්. එම්. පෙරේරා

පසිඳු ලෙසින්  ආචාර්ය  ඇන්. ඇම්. පෙරේරා ලෙසින් හැඳින්වෙන, නානායක්කාරපතිරගේ මාටින් පෙරේරා ( 6 ජූනි 1905 – 14 අගෝස්තු 1979) යනු,  ශ්‍රී ලාංකික ට්‍රොට්ස්කිවාදී ලංකා සමසමාජ පක්ෂයෙහි (ලසසප) නායකයන් අතරින් එක් අයෙකි.

1905 උපත්
1979 මරණ
ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 1956

1956 වසරෙහිදී ලංකාව (වර්තමානයෙහි ශ්‍රී ලංකාව) තුල  මහා මැතිවරණය පැවැත්විණි.

සටහන්
චර්චිල් යුද්ධ අමාත්‍ය මණ්ඩලය

චර්චිල් යුද්ධ අමාත්‍ය මණ්ඩලය යනු කොන්සර්වේටිව්-නායකත්වය යටතේවූ  එක්සත් රාජධානියෙහි සභාග රජයක් වූ අතර දෙවන ලෝක යුද්ධයෙහි බොහෝ කාලයක් තුල එය පැවතියේය.

යුද්ධ කැබිනට් මණ්ඩලය

1940–45
18වන අයිෆා සිනමා සම්මාන උළෙල

18වන අයිෆා සිනමා සම්මාන උළෙල 
2017 අයිෆා සම්මාන උළෙල, 18 වන ජාත්‍යන්තර ඉන්දියානු සිනමා ඇකඩමියේ සම්මාන ප්‍රදානෝත්සවය ලෙස නම් කරන ලද අතර, 2016 වසරේ හොඳම හින්දි චිත්‍රපට ඇකඩමිය විසින් ඇගයීමට ලක් කරනු ලබයි.මේ වසරේ එම උළෙල 2017 ජූලි 14-15 දිනයන්හිදී නිව් ජර්සිහි රදර්ෆර්ඩ්හිදී සිදු විය.

මූලාශ්‍ර
උපහේලිකය හා විහේලිකය

උපහේලිකය (Perihelion) යනු, ඉලිප්සාකාර කක්ෂයක පරිභ්‍රමණය වන අභ්‍යවකාෂ වස්කුවක් කක්ෂ නාභියට (උදා: සූර්යයාට) අාසන්නතම වන ලක්ෂ්‍යය වේ. එහි ප්‍රතිවිරුද්ධ අවස්ථාව හෙවත් විහේලිකය (Aphelion) යනු අදාල වස්තුව කක්ෂ නාභියේ සිට දුරින් ම පිහිටන ලක්ෂය වේ.

සමුද්දේශ