Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
මොනොසෝඩියම් ග්ලූටමේට්

මොනොසෝඩියම් ග්ලූටමේට් (එම්එස්ජී), සෝඩියම් ග්ලූටමේට් ලෙසද හැඳින්වේ, ග්ලූටමික් අම්ලයේ සෝඩියම් ලුණු, ස්වාභාවිකවම අත්‍යවශ්‍ය නොවන ඇමයිනෝ අම්ල බහුල වේ. [2] ග්ලූටමික් අම්ලය ස්වාභාවිකවම තක්කාලි, මිදි, චීස්, හතු සහ වෙනත් ආහාර වල දක්නට ලැබේ. [3] [4] ස්වභාවිකවම ස්ටූස් සහ මස් සුප් වැනි ආහාර වල ග්ලූටමේට් මෙන් මස්, රසවත් ආහාරවල තීව්‍රතාවය වැඩි කරන උමාමි රසයක් සහිත රසකාරකයක් ලෙස ආහාර පිසීමේදී MSG භාවිතා කරයි. [5] [6]

එම්එස්ජී ප්‍රථම වරට 1908 දී ජපන් ජෛව රසායන විද්‍යා K කිකුනේ ඉකෙඩා විසින් සකස් කරන ලදී. ඔහු කොම්බුහි රසකාරක රසය හුදකලා කර අනුපිටපත් කිරීමට උත්සාහ කළේය. ආහාරයට ගත හැකි මුහුදු පැලෑටි බොහෝ ජපන් සුප් සඳහා පදනමක් ලෙස භාවිතා කරයි. එම්එස්ජී වෙනත් රුචිකත්වයන් පිළිබඳ සංජානනය සමබර කරයි, මිශ්‍ර කරයි, සහ වට කරයි. [7] [8] එම්එස්ජී බහුලව දක්නට ලැබෙන්නේ තොග (බූලාන්) කැට, සුප්, රාමන්, ග්‍රේවි, ස්ටූස්, රසකැවිලි, රසවත් කෑම වර්ග යනාදියයි.

එක්සත් ජනපද ආහාර හා Administration ෂධ පරිපාලනය විසින් MSG සාමාන්‍යයෙන් ආරක්ෂිත (GRAS) තනතුර ලෙස පිළිගෙන ඇත. ජනප්‍රිය විශ්වාසයක් නම්, “චීන අවන්හල් සින්ඩ්‍රෝමය” ලෙස හැඳින්වෙන MSG හිසරදය සහ වෙනත් අසහනය ඇති කළ හැකි නමුත් අන්ධ අධ්‍යයනයන් මගින් MSG සාමාන්‍ය සාන්ද්‍රණයන්හි ආහාර සමඟ සංයෝජනය වන විට එවැනි බලපෑමක් නොපෙන්වන අතර MSG සුප් හොද්දට එකතු කළ විට එය අනිත්‍ය වේ. විශාල සාන්ද්‍රණයන්. [9] [10] [11] යුරෝපීය සංගමය එය ඇතැම් ආහාර සඳහා අවසර දී ඇති ආහාර ආකලන ලෙස වර්ගීකරණය කර ප්‍රමාණාත්මක සීමාවන්ට යටත් වේ. MSG හි HS කේතය 29224220 සහ E අංකය E621 ඇත.   

අන්තර්ගතය 

1 භාවිත

2 ආරක්ෂාව

3 නිෂ්පාදනය

4 රසායනික ගුණ

5 ඉතිහාසය

6 සමාජය හා සංස්කෘතිය

6.1 රෙගුලාසි

6.2 නම්

6.3 මතභේදය

7 මෙයද බලන්න

8 යොමුව

9 බාහිර සබැඳි

1 භාවිත

පිරිසිදු එම්එස්ජී රසකාරක සුවඳ සමඟ සංයෝජනය වන තෙක් ඉහළ ප්‍රසන්න රසයක් නොමැති බව වාර්තා වේ. එම්එස්ජී හි මූලික සංවේදක ක්‍රියාකාරිත්වය ආරෝපණය කර ඇත්තේ නිසි සාන්ද්‍රණයකට එකතු කළ විට රසකාරක-ක්‍රියාකාරී සංයෝග වැඩි කිරීමට ඇති හැකියාවයි. [7] ප්‍රශස්ථ සාන්ද්‍රණය ආහාර අනුව වෙනස් වේ; පැහැදිලි සුප් වලදී, මිලි ලීටර් 100 කට MSG ග්‍රෑම් එකකට වඩා එකතු කිරීමත් සමඟ විනෝද ලකුණු වේගයෙන් පහත වැටේ.

ග්ලූටමේට් කවුන්ටරයේ වැඩි ස්කන්ධය හේතුවෙන් එම්එස්ජී හි සෝඩියම් ප්‍රමාණය (ස්කන්ධ ප්‍රතිශතයෙන්) 12% ක් සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් (39%) වලින් තුනෙන් එකක් පමණ වේ. ග්ලූටමේට් වල අනෙකුත් ලවණ අඩු ලුණු සුප් වල භාවිතා කර ඇතත් ඒවා එම්එස්ජී වලට වඩා රසවත් නොවේ. "MSG විසින් සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර අනුභව කිරීම පවා ප්‍රවර්ධනය කළ හැකිය. (ආහාර විද්‍යා ist ස්ටීව් විතර්ලි) උපකල්පනය කරන්නේ, කැලේ වඩාත් රසවත් කිරීම පමණක් නොව, අඩු ලුණු භාවිතයෙන් මිදීමට ඔබට ඉඩ සලසා දීමයි." [17]

එම්එස්ජී බහුලව භාවිතා වන අතර තොග කැට (බුවිලන් කියුබ්), සුප්, රාමන්, ග්‍රේවි, ස්ටූස්, රසකැවිලි, රසවත් කෑම වර්ග ආදියෙහි දක්නට ලැබේ.

රයිබොනියුක්ලියෝටයිඩ් ආහාර ආකලන ඩිසෝඩියම් ඉනොසිනේට් (ඊ 631) සහ ඩිසෝඩියම් ගුවානිලේට් (ඊ 627) මෙන්ම සාම්ප්‍රදායික ලුණු සාමාන්‍යයෙන් මොනොසෝඩියම් ග්ලූටමේට් අඩංගු අමුද්‍රව්‍ය සමඟ සමෝධානික බලපෑමක් ඇති බව පෙනේ. “සුපර් ලුණු” යනු කොටස් 9 ක ලුණු, එක් කොටසකට එම්එස්ජී සහ කොටස් 0.1 ඩිසෝඩියම් ඉනොසිනේට් සහ ඩිසෝඩියම් ග්වානිලේට් මිශ්‍රණයකි. [18]

Food additives
කෘත්‍රිම රසායනද්‍රව්‍ය
පෝෂණය
කෘත්‍රිම ආහාර
Glutamates
Chinese ingredients
මනෝවේදය

ඉංග්‍රීසි බසින් psychology (සයිකොලොජි) ලෙස ව්‍යවහාර කෙරෙන අතර ග්‍රීක භාෂාවෙන් Psyche ආත්මය මනෝ විද්‍යාඥයින් සැබෑ ලෝකය තුල මනස සහ මොළය පිළිබඳව ඇති සම්බන්ධතාවය විග්‍රහ කිරීමට උත්සාහ දරති. ඔවුහු මිනිසාගේ සංජානනය , ප්‍රජානනය , හැගීම් , පෞරුෂත්වය , හැසිරීම් සහ අන්තර් පුද්ගල සම්බන්ධතාවයන් පිළබඳව හදාරති. මනෝවිද්‍යාව මගින් ඉහත කී අධ්‍යයනයන් මගින් ලබා ගන්නා දැණුම එදිනෙදා මිනිස් ජීවිතයේ නොයෙකුත් අවස්ථාවන් සදහා යොදා ගැනේ. උදා :- පවුල් සංස්ථාව , අධ්‍යාපනය සහ රැකියාව. තවද එමගින් නොයෙකුත් මානසික සෞඛ්‍ය ගැටළු සඳහා ප්‍රතිකාරද ලබාදේ. 

මිනිස් මොළයෙහි මුලික මානසික ක්‍රියාවලීන් හදුනාගැනීමට මොළය විච්ඡේදනය නොකොට මනෝවිද්‍යාව මගින් එම මුලික මානසික ක්‍රියාවලීන් සමාජයේ හැසිරීම සහ ගතිකයන් කෙරෙහි හැසිරෙන ආකාරය භෞත වේදය සහ ස්නායු විද්‍යාත්මක සංකල්පයක් මගින් අවබෝධ කරගැනීම මනෝ විද්‍යාවේ උත්සාහයයි. මනෝ විද්‍යාවෙහි විවිධ උප ක්ෂේත්‍රයන් සහ යොදා ගැනිම් ඇත. උදා :- මිනිසාගේ සංවර්ධනය , ක්‍රීඩා, සෞඛ්‍යය , කර්මාන්ත , නීතිය , මාධ්‍ය සහ අන්තර්පුද්ගල සබදතාවයන්ය.

මනස සහ මොළය 

‍මනෝ විද්‍යාව මගින් සිහිය , හැසිරීම හා සමාජ සම්බන්ධතා පිළිබඳව විග්‍රහ කිරීමට උත්සාහ කෙරේ. නිරීක්ෂණ හා පර්යේෂණ පාදක කොටගත් මනෝ විද්‍යාව මගින් මිනිසාගේ අත්දැකීම් සහ හැසිරීම් ඒ ආකාරයෙන්ම විග්‍රහ කරයි. 1980 සිට මනෝවිද්‍යාව මගින් විඤ්ඥානය සහ මොළය හෝ ස්නායු පද්ධතිය අතර ඇති සම්බන්ධතාවය පිළිබඳව පරීක්ෂණ කරයි. නමුත් මේ දෙකෙහි ඇති අන්තර් සම්බන්දතාව මේ වන විටද අපහැදිලිය. විඤ්ඥානය මගින් මොළයේ ක්‍රියාකාරීත්වය පාලනය කෙරෙත්ද , මොළයේ ක්‍රියාකාරීත්වය විසින් විඤ්ඥානය පාලනය කරත්ද එසේත් නොමැති නමු මේ අංග දෙක එකිනෙකට ස්වායත්ව හැසිරේද යන්න මේ වන විට පර්යේෂණාත්මක මට්ටමේ පවතී. විඤ්ඥානය ස්නායු ක්‍රියාකාරීත්වය හා සෘජු සම්බන්ධකමක් නොමැති සංකීර්ණ වු මිත්‍යාවක්ද යන්න අවබෝධ කරගැනීම සඳහා විඤ්ඥානය සහ මොළය පිළිබඳව නිසි අර්ථ දැක්වීමක් අවශ්‍ය වේ. මනෝ විද්‍යාව න්‍යායන් හා ප්‍රායෝගික අංශ දෙකෙහිම මොළයෙහි ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳව විග්‍රහ කෙරෙන කෘතිම බුද්ධිය , ස්නායු ‍මනෝ විද්‍යාව සහ සංජානන ස්නායු විද්‍යාව පිළිබඳව නොයෙකුත් අංග බහුලවම ඇතුළත්වී ඇත.

මනෝවේදය
මනෝ විද්‍යාව
ස්නායු පද්ධතිය
හංස සන්දේශය



පසුබිම 

හංස සන්දේශය ක්‍රි.ව. 1457 - 1465 කාලය තුලදී කරවූ බව පෙනේ. මෙම සන්දේශ කාව්‍යය ලියැවී ඇත්තේ මෙයට පෙර ලියැවුනු සන්දේශ කාව්‍යයක් වන ගිරා සන්දේශය ට පිළිතුරු වශයෙනි. ගිරා සන්දේශයෙහි එක් අදහසක් වූයේ තොටගමුවේ විජයබා පිරිවෙනත් එහි හිමියනුත්  වර්ණනා කිරීමයි. මේ අදහස මුදුන්පත් කරගන්නා අටියෙන් ගිරා සන්දේශ කතුවරයා සිදු කලේ පැරකුම්බා රජුට ආසිරි පතන නියායෙන් ගිරවා තොටගමුවේ විජයබාපිරිවෙන්පති රාහුල හිමියන් වෙත යැවීමයි. මෙම වර්ණනා කිරීම නොඉවසු පිරිසක් විසින් පෙරදැරිව හංස සන්දේශය කරවූ බවක් පෙනේ. මෙම සන්දේශ කාව්‍යය කරවූ පිරිස රාහුල හිමියන්ගේ පිළිවෙත්හි වරදම දුටු බවක් පෙනේ. මෙම පිරිස ගිරවාට පිළිතුරු වශයෙන් හංසයා දූත ගමනක යෙදවූ බව පෙනේ. ගිරා සන්දේශයේ කතුවරයා මෙන්ම මෙම හංස සන්දේශයේ කතුවඑරයාද කවුරුන්දැයි පැහැදිලි නැත. මෙම කතුවරයා මේ පොතට දුන් මුල් නම තිසරසන්දෙස යනුයි. එනමුදු මෙම නමින් ලියැවුනු අනෙක් සන්දේශයක් ඒ වන විට ව්‍යවහාරයේ පැවතිණ. එබැවින් මෙම කාව්‍යය ප්‍රසිද්ධයට පත්වූයේ හංස සන්දේශය නමිනි. සන්දේශ කාව්‍යයේ කවි 205 ක් අඩංගුව ඇත. මෙම කාව්‍යය කරවූ වර්ෂය සඳහන්ව නැත. එහෙත් ගිරා සන්දේශයට අනතුරුව, ඒහා සමකාලීනව ලියැවුනු කාව්‍ය ග්‍රන්ථයක් ලෙස මෙය සැලකිය හැක.

සන්දේශ කාව්‍ය
රජයේ භාරගැනීමේ ළමා නිවාස

ටික කාලයකට හෝ දිගටම ගෙදර වාසය කිරීමේ වාසනාව අහිමිවූ ළමයින් භාරගෙන ආරක්ෂාව සලසන්න දෙපාර්තමේන්තුවේම පාලනය යටතේ ළමා නිවාස කිහිපයක් පිහිටුවා තිබෙනවා.

පිහිටීම 
භාරගැනීමේ ළමා නිවාස පානදුර, ගාල්ල, බණ්ඩාරවෙල, යාපනය, මහනුවර, අනුරාධපුර, මීගලෑව (ගල්ගමුව), කුරුවිට (රත්නපුර), යන ස්ථානවල පිහිටා ඇත.

ළමා නිවාස
දෝන කැතරිනා රැජිණ

මහනුවර රාජධානියේ විසූ එකම පිරිසිදු සිංහල රාජකීය ලේ උරුමය සහිත එකම බිසව වූයේ කුසුමාසන දේවිය හෙවත් දෝන කැතරිනා රැජිනයි. දෙවන රාජසිංහ රජුගේ සිට සිංහලේ අවසන් රජු වූ ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍ර සිංහ රජු දක්වා සිටි රජ වරුන්ගේ අගබිසව වූයේ දකුණු ඉන්දීය ද්‍රවිඩ ජාතික බිසෝවරුය. පසුව නයක්කර් වංශික රජවරුන්ගේද අගබිසව වූයේ දුවිඩ බිසෝවරුය.

දිවිය

මෙතුමියගේ පියා කරලියද්දේ බණ්ඩාර රජුය. පළමුවන රාජසිංහ රජු උඩරට අක්‍රමණය කොට එවක උඩරට පැවති ප්‍රාදේශිය රජ්‍ය තමා යටතට ගත්හ. පිලිවෙලින් කරලියද්දේ බණ්ඩාර රජුගේ ඥාති පුත්‍රයා වූ යමසිංහ බණ්ඩාර,දියණිය හා ඥාති සොයුරකු වූ කොනප්පු බණ්ඩාර කුමරු රැකවණනය පතා පෘතුගීසීන් වෙන ගියහ. ඔවුන් තිදෙන දොන් පිලිප් (යමසිංහ බණ්ඩාර),දෝන කතරිනා ,ඔස්ට්‍රියාවේ දොන් ජෝන් යන නමින් පෘතුගීසින් හමුවේ භෞතිස්ම ලැබීය.ඔවුන් තිදෙන පෘතුගීසීන්ගෙන් අධ්‍යාපනය සහ සටන් පුහුනුව ලැබීය.

රාජ්‍ය සමය
පසුව දොන් ජෝන් කුමරු පෘතුගීසීන්ගෙන් පලාගොස් නැවත බුදු දහම වැළදගෙන සේනාවක් සමග ගොස් පළමුවන රාජ සිංහ රජු (සීතාවක රාජසිංහ රජු)පරදා උඩරට රජධානිය අල්ලාගෙන පළමුවන විමළධර්මසූරිය නමින් රජවිය. මෙයින් දැඩි කෝපයටපත් පෘතුහීසීන් දොන් පිලිප් ප්‍රමුඛ සේනාවක් රැගෙන උඩරට ආක්‍රමණය කළහ. මෙම ආක්‍රමණයට සාර් තකව මුහුණදුන් විමලධර්මසූරිය රජු ආක්‍රමණිකයන් පරදා දොන් පිලිප් (යමසිංහ බණ්ඩාර) ද මරා දැමීය. තමන්ට සිදුවූ අන්ත පරාජය හමුවේ කෝපයට පත් පෘතුහීසීන් එවක රාජකීය ලේ උරුම සහිත එකම තැනැත්තියවූ දෝන කැතරිනා බිසව උඩරට රැජිණ ලෙස නම් කළේය. මහජනයාද රාජකීය උරුමය අනුව රාජ්‍යත්වයට පත්විය යුත්තේ දෝන කතරිනා හෙවත් කුසුමාසන දේවිය බව පිළිගත්හ. මෙයින් පසුබට නොවූ විමලධර් ම සූරිය රජු ආක්‍රමණය කර කුසුමාසන දේවිය ජීවග්‍රහයෙන් අල්ලාගෙන ඇයව විවාහ කරගැනීමෙන් තම රාජකීය උරුමය ජනතාවට තහවුරු කළේය. මේ අවස්ථාවේ දී පෘතුගීසින් කෙතරම් කම්පනයට පත් වී ඇතිදැයි කීමට හොදම සාක්ෂිය විමලධර්ම සූරිය රජු විසින් දහතුන් හැවිරිදි ඇයව ප්‍රසිද්ධියේ දූෂණය කළ බව පෘතුගීසි ලේඛකයන් සදහන් කර තිබීමයි. කුසුමාසන දේවිය පළමුවන විමලධර්මසූරිය රජුගේද, පසුව 1604 දී ඔහුගේ ඥාතියෙකු වූ සෙනරත් රජුගේ අගමෙහෙසිය වෙමින් ඔහුගේ රාජ්‍ය උරුමය සහතික කළාය. නමුත් ඔහු හා විවාහ වූයේ ඇයගේ කැමැත්තකින් නොව රාජ සභාවේ බලපෑම නිසා බව ඇතැම් මූලාශ්‍ර සදහන් කරයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
ඉතිහාසය - ශ්‍රී ලංකාව
රැජිණන් - ශ්‍රී ලංකාව
සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය
චරිත කතා
දොන් ජුවන් ධර්මපාල රජ

දොන් ජුවන් ධර්මපාල (පෘතුගීසි: Dom Joaõ Dharmapala) ශ්‍රී ලංකාව පාලනය කළ රජ කෙනෙකි. ඒ වසර 1551 සිට 1597 මැයි 27 දක්වාය. ඔහු අගනුවර කෝට්ටේ අවසාන සැබෑ රජු සහ පාලකයා ලෙසද හැඳින්වේ. ඔහු හත්වන බුවනෙකබාහු රජ තුමාගේ මුණුපුරා ද වීදිය බංඩාරගේ හා සමුද්‍රදේවියගේ පුත්‍රයා ද වේ.  බුවනෙකබාහු රජුගේ මරණින් පසුව ධර්මපාල කුමාරයා රාජාභිෂේක ලැබීය. ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු කතෝලික රජු විය. ඉතා දුර්වල පාලකයෙකු ලෙස සැළකෙන මෙතුමා කෝට්ටේ රාජධානිය පෘතුගීසීන්ට තෑගි ඔප්පුවක් මගින් පවරදුන්හ. මෙතුමා ඉතා ලබාල අවදියේදී පෟතුගීසින්ගේ වුවමනාවට සිහසුනට පත්වුවෙකු විය. පෘතුගීසීන් විසින් ඔටුනු පළඳවීම සඳහා මොහුගේ රන් පිළිමයක් පෘතුගාලයට යවන ලදී. සිංහල ඉතිහාසය තුල සිහසුනට පත්වූ එකම කතෝලික සිංහල රජු ඔහුවිය. මෙතුමා කතෝලික දහම වැලදගෙන භෞතිස්ම ලැබූවෙක් විය. කෙසේ වෙතත් මෙතුමාට වැඩිකලක් සිහසුන හෙබවීමට නොහැකිවිය. කතොලික රජකු වීම නිසාත් දුර්වල පාලනය නිසාත් මහජන ප්‍රසාදය ලබාගැනීමට නොහැකිවිය. සිහසුන හැරදමා පෘතුගීසි ආරක්ෂාව යටතේ කොළඹ පිහිටි බලකොටුවේ සිටියදී මිය ගියහ.

මූලාශ්‍ර සහ සටහන්

තවද බලන්න​ 
 සිංහලේ රාජාවලිය
 දෝන කැතරිනා රැජින

අඩවියෙන් බැහැර පිටු 

 Kings & Rulers of Sri Lanka
 Codrington's Short History of Ceylon

ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
රජවරු - කෝට්ටේ රාජධානිය
සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය
ගෙවතු වගාව සහ ගෙවතු අලංකරණය

ගෙවතු වගාව යනු නිවස හෝ සේවාස්ථානය අවට සුළු පරිමානයෙන් ප්‍රයෝජනයට ගන්නා ශාක (useful plants) වැවීමයි.

ගෙවතු අලංකරණය යනු නිවස හෝ සේවාස්ථානය අවට අලංකාරය සඳහා විසිතුරු ශාක  (Ornamental plants) වැවීමයි.

වර්ථමානයේ නැඹුරුව වන්නේ අලංකාරය සඳහාද ප්‍රයෝජනයට ගන්නා ශාක (useful plants) වැවීම බැවින් මෙම සංකල්ප 2 අතිපිහිතවේ.

ඉතිහාසය 

Gardening for food extends far back into prehistory. Ornamental gardens were known in ancient times, a famous example being the Hanging Gardens of Babylon, while ancient Rome had dozens of gardens.

මේවාත් බලන්න

 කෘෂිකර්මය
 ගොවිතැන
 විසිතුරු ශාක
 බොන්සායි

මූලාශ්‍ර

Notes

Bibliography

බාහිර සබැඳුම්

 

 

 

 

 
Estimating Soil Texture By Feel
National Gardening Association (USA)
Directory of plants 
Sustainable Gardening (University of Minnesota)

ගොවි ආම්පන්න
විනෝදාංශ
ආර්ථිකය
දෙවන එලිසබෙත් රැජින (එක්සත් රාජධානිය)



References

Further reading
 Allison, Ronald; The Queen: 50 Years - A Celebration; HarperCollins UK (October 1, 2001) (ISBN 0004140788)
 Bond, Jennie (2006). Elizabeth: Eighty Glorious Years. London: Carlton Publishing Group. ISBN 10-1-8442-360-7; 13-978-1-8442-360-9
 
 Brandreth, Gyles (2004). Philip and Elizabeth: Portrait of a Marriage. London: Century. ISBN 0-7126-6103-4
 Erickson, Carolly; Lillibet: An Intimate Portrait of Elizabeth II; St. Martin's Press; 1st edition (January 26, 2004) (ISBN 0312287348)
 
 Lacey, Robert; Monarch: The Life and Reign of Elizabeth II; Free Press (May 6, 2003) (ISBN 0743236696)
 Noakes, Michael & Noakes, Vivien; The Daily Life of the Queen: An Artist's Diary; Trafalgar Square (2001) (ISBN 009186982X)
 Pimlott, Ben; The Queen: Elizabeth II and the Monarchy; Harper Collins;revised edition (2007) (ISBN 0-007-11436-2)
 Roberts, Andrew (2000) The House of Windsor. (Edited by Antonia Fraser) London: Cassell & Co. ISBN 0304354066
 Waller, Maureen; Sovereign Ladies: Sex, Sacrifice, and Power. The Six Reigning Queens of England; New York, St. Martin's Press (2006) (ISBN 0-312-33801-5)
 Jubilee A Celebration of 50 Years of the Reign of Her Majesty Queen Elizabeth II; Cassell & Co (2002) (ASIN B000BMS0UE)

External links

 Official website
 
 Elizabeth II: Modern Monarch
 The official YouTube channel
 A short video of Elizabeth's coronation from Encarta encyclopedia.
 BBC Coverage of The Queens Golden Jubilee (2002)
 CBC Digital Archives - Canada's New Queen
 CBC Digital Archives - Coronation of Queen Elizabeth II

බ්‍රිතාන්‍ය_සිහසුනට_හිමිකරුවෝ
විලියම් ගොපල්ලව

විලියම් ගොපල්ලව ලංකාවේ අවසාන අග්‍රාණ්ඩුකාරයා වු අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම විධායක නොවන ජනාධිපති ද විය. ( නාමික විධායක ) 1972 දි ලංකාව ජනරජයක් වු බවට පත්විමෙන් පසු ජනාධිපති ධුරයට පත් වු ඔහු අපක්ෂපාති හා ගෞරවනීය රාජ්‍ය නායකයෙකු ලෙස ද ප්‍රසිද්ධියට පත්වි ඇත.

ක්‍රි.ව. 1926 දී මාතලේ නගර සභා ඡන්දයෙන් ජයගත් ගොපල්ලව වසර 13 ක කලයක් සහ දිගට එහි සේවය ‍කළේය. ඔහු මාතලේ නගර සභාවේ සභාපති ලෙස වසර පහක් සේවය කළ අතර එවකට සිටි ළාබලම සභාපතිද විය. 1936  මාතලේ ඡන්දයේ අසාර්ථක වුවද 1939 ද මහනුවර නගර සභාව ඇති කිරිමෙන් පසු එහි ප්‍රථම නගර සභා කොමසාරිස් වරයා ලෙස විලියම් ගොපල්ලව පත් විය. දෙවෙනි ලෝක යුද්ධය පැවති කාලය පුරාම ඔහු එම පදවිය දැරිය. 1951 දී කොළඹ නගර සභා කොමසාරිස් ලෙස සේවයට පත්වු ගොපල්ලව 1957 දි එම පදවියෙන් ඉල්ලා අස්විය. 

1958 ජුනි 18 දා එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී බණ්ඩාරනායක රජය, චිනය රජය සම" තාතාපති සබදතා ඇති කරගත් අවස්ථාවේ චීන තානාපති ලෙස පත් කර යැවිණි.  1961 සැප් 7 දින සිට යලි කැදවු ඔහු ඇමරිකාවේ තානාපති ලෙස පත් කෙරිණ. 1962 වන තෙක් ඔහු එම තනතුර සිටි අතර එම වසරේ නැවත කැදවුයේ ලංකාවේ අග්රාණ්ඩුකාර ධුරය පිරිනමිනි. 
මෙම අග්‍රාණ්ඩුකාර ධුරය 1972 වන තෙක් දැරූ අතර ඔහුගේ කාර්ය භාරය වුයේ එංගලන්තයේ රැජිණයේ නියෝජිතයා ලෙස ලංකාවේ රාජ්යරය වෙනුවෙන් පෙනි සිටිමයි.

ලංකාවේ දෙවන අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයා ද වු ඔහු ප්‍රථම බෞද්ධ අග්‍රාණ්ඩුකරු ද විය. සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිනිය විසින් එම පත්විම් සිදු කෙරිණි. 1965 මහ මැතිවරණයෙන් වැඩි පාර්ලිමේන්තු ආසන සංඛ්යා වක් හිමිකරගත් එක්සත් ජාතික පක්ෂයට රජයක් පිහිටුවිමට ආරාධනා කිරිමේ ව්යතවස්ථකාදායක තිරණය ඉතා වැදගත් විය.තමා අග්රාජණ්ඩුකාර ධුරයට පත් කරනු ලැබුවේ ශ්රි  ලංකාවේ නිදහස් පක්ෂය මගින් වුවද, ජනතා මතයට ගරු කරන ඔහු ව්යාවස්ථානුකූලව එක්සත් ජාතික පක්ෂයට බලය පැවරිමට ගත් තිරණය අතිශයින් වැදගත් වුයේ නායකත්වය පිළිබදව ඇතිවිය හැකි ව තිබු විශාල ප්‍රශ්නයක්ද මගහරවාලමිනි.

1972 දී ලංකාව ජනරජයක් බවට පත් වු විට එහි ප්‍රථම ජනාදිපති ධුරයට පත් වුයේ ගොපල්ලව මැතිතුමාය. 1978 පෙබරවාරි මාසයේදි ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා ප්‍රථම විධායක ජනාධිපති ධුරයට පත්කරවිමෙන් පසු ගොපල්ලව සිය තනතුරින් ඉල්ලා අස්විය.

1897 උපත්
1981 මරණ
සූකර උණ

සූකර උණ එසේත් නැතිනම් සූකර ඉන්ෆ්ලුවෙන්සාව, සූකර ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා වයිරස (Swine Influenza Virus) මගින් ඇතිකරනු ලබන රෝගයකි.

රෝග
ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා
ඇල්ෂයිමර්ගේ රෝගය

ඇල්ෂයිමර්ගේ' රෝගය යනු අමතකවීම ඇතිකරන ප්‍රධානතම හේතුවකි. මෙය ලොව පුරා මිලියන 24 ක් වූ ජනතාව අතර දක්නට ඇති තත්වයකි. ඇල්ෂයිමර් රෝගය  ක්‍රමයෙන් පරිහානියට පත්වෙන විනාශකාරී රෝගයක් වන අතර මේ වනවිටද නිශ්චිත ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් සොයාගෙන නොමැත. මෙම රෝගය බහුල වශයෙන් වයස අවුරුදු 65  ඉක්මවූවන් අතර දක්නට ඇති අතර ඊට වඩා අඩු වයස් ඇති අය අතර වුවද කලාතුරකින් දක්නට ඇත. රෝගය හදුනාගන්නා අවස්ථාව වන විට රෝගය හටගෙන වසර ගණනක් ඉක්මවා ගොස් තිබිය හැකිය. මුල් අවධිවලදී කෙටිකාලීන මතකය නැතිවීයාම බහුලව සිදුවේ. නමුත් මෙය වයස්ගත වීමත් සමග සිදුවන්නක් හෝ මානසික ආතතිය නිසා ඇතිවන්නක් ලෙස වරදවා වටහා ගත හැකිය. පසුකාලීනව සිහිවිකල් වීම ,  කෝපය ,  චිත්ත ස්වභාවයේ සිදුවන වෙනස්වීම් ,  කථාකරන භාෂාවේ සිදුවන වෙනස්වීම් , දීර්ඝ කාලීන මතකය නොමැතිවීම සහ අවට සමාජයෙන් වෙන්වී සිටීම යන ලක්ෂණ ඇතිවේ. මරණය ළගාවන තෙක් මෙම රෝගීන්ගේ ප්‍රධාන හසුලු දේහ ක්‍රියාකාරීත්වයන් ක්‍රම ක්‍රමයෙන් දුර්වල වේ. ඉහත කී රෝග ලක්ෂණ බහුලව පොදුවේ දක්නට ලැබුණද එක් එක් රෝගීන්ට තමාටම ආවේනික වු රෝග ලක්ෂණ ඇති වේ. සාමාන්‍යයෙන් රෝගය වසර 5 සිට 20 දක්වා පැවතිය හැකිය.

මෙම රෝගියෙකු වෛද්‍යවරයෙකු හමුවීමට යන්නේ තමාට අමකත වීම ඇති බව දැන ගැනීමෙන් පසුවය. එයට වෛද්‍යවරයා මගින් රෝගි‍යාගේ හැසිරීම පිළිබදව අධ්‍යයනය කිරීමෙන් ඔහුගේ ප්‍රජානන ක්‍රියාවන් පරීක්ෂණයට බදුන් කිරීමෙන් සහ මොළයේ ස්කෑන් කිරෟමකට ලක් කිරීම මගින් රෝග විනිශ්චයට එළඹේ.

ඇල්ෂයිමර් රෝගය ඇතිවීමට ‍හේතුව හෝ එහි වර්ධනය පිළිබදව මෙතෙක් හදුනාගෙන නොමැත. මෙහිදී මොලයෙහි කැලැල් ඇතිවීමක් හා සංකූලතාවයක් හටගනී. මෙම රෝගයෙහි අනුමාන කළ හැකි හේතු සාධකයන් සහ  ප්‍රතිකාර ක්‍රමවේදයන් පිළිබද  තර්ක විතර්ක ඇත. මෙම විතර්කයන් සනාථ කිරීම සදහා  ඒවාටම අනුකූල වන පරිදි සාක්ෂිද  ඔවුහු ඉදිරිපත් කර ඇත. නමුත් මෙතුවක් මෙම රෝගය නැවැත්විම හෝ නැවත යථාතත්වයට පත් කර ගැනීම සදහා ප්‍රතිකාර ක්‍රම සොයාගෙන නොමැත. තවද දැනට පවතින ප්‍රතිකාර ක්‍රම මගින් රෝගය තව දුරටත් වර්ධනය වීම අඩාල කිරීමක් සිදුවන බවත් හෝ එහි රෝග ලක්ෂණ පාලනය කිරීමක් පමණක් සිදුවන බව හෝ සොයා ගෙන ‍නොමැත. ඇලිෂයිමර් රෝගය වලක්වා ගත හැකි ක්‍රමවේදයන් යෝජනා වී ඇතත් රෝගයෙහි ව්‍යාප්තිය හෝ බැරූරැම් කම අවම කිරීම සදහා ඒ ක්‍ර‍මවේදයන්හි වැදගත්කම ඔප්පු වී  නොමැත. මානසිකව නොයෙකුත් උත්තේජයන් ලබාදී මනස ප්‍රබෝධමත් කිරීම හා සමබර ආහාර ‍වේලක් ලබා ගැනීම රෝගය වලකා ගනීමට මෙන්ම රෝගය සදහා ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙස ද නිර්දේශ කර ඇත.

ඇල්ෂයිමර් රෝගය ක්‍රමයෙන් පරිහානියට පත්වන සුවකළ නොහැකි රෝගී තත්වයක් නිසා රෝගියා කරුණාවෙන් හා ඉතා හොද අවධානයකින් බලා ගැනීම කළ යුතුය. මෙම කර්තව්‍ය රෝගියාගේ සහකරු  හෝ සහකාරියගෙන් හෝ රෝගියාට ඉතා සමීප ඥාතියෙකු ගෙන් ඉෂ්ඨ කර ගත හැකි වේ. මෙවන් රෝගියෙකු රැක බලා ගන්නා ආවතේවකරුවකු වුවද රෝගියා බලාගැනීමේදී ශාරීරික වශයෙන් විඩාවට පත්වන  අතර මානසික වශයෙන්ද රෝගියා වෙනුවෙන් සිදු කිරීමට ඇති කාර්යයන් කැප කිරීම් නිසා මානසික ආතතියකට පත්වේ.

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි 

රෝග
වයෝ වෛද්‍යවේදය
ස්නායු වෛද්‍යවේදය
මනෝ වෛද්‍යවේදය
සෞඛ්‍යය
පනිත රජ

ගෝතම බුදුන්වහන්සේ වැඩ සිටි කාලයේ හෙලදිව පාලනය කළ මහ රජ කෙනෙක් බව සෙල්ලිපි වල දැක්වේ. මහාවංශයේ මෙම රජු පිළිබද සදහනක් නොවේ.

පනිත රජුගේ නම සදහන් සෙල්ලිපි සෙනරත් පරණවිතාණයන් විසින් රචිත Inscription of Ceylon ග්‍රන්තයේ සදහන්ව ඇත.

පනිත මහරඣ අයක පරුමක පුශදෙවහ පොකරණි

මහරඣ පනිත බඩකරික පරුමක ශුමනහ. (I.C. 1035)

ආශ්‍රිත
 දිව්‍යාවද‌ානය
Inscription of Ceylon

මූලාශ්‍ර 

ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
කුවේණි කුමරිය

කුවේණි කුමරිය යනු බම්බා රජතුමාගේ දියණිය යි. ඇය ලංකාවේ විසූ ස්වදේශික යක්ක කුමරියකි. ඇය පිළිබඳව විස්තර ලබාගත හැකි මූලාශ්‍රය වන්නේ මහාවංසය යි. මහාවංශයට අනුව කුවේණි යනු අමනුශ්‍ය ස්ත්‍රීයකි. ඇය විජය ගේ බිසවයි. ඇයට ජීවහත්ත නම් පුතකු සහ සිසාලා නම් දියණියක වූවාය. මහවංසය‍ට අනුව වැද්දන් පැවත එන්නේ කුවේණියගේ මේ දරුවන් දෙදෙනාගෙනි.

මහාවංශ කතාව

මහවංශයේ සඳහන් පරිදි, (ක්‍රි.පු. 5 වන සියවසේ දී) බුදු හිමියන් පිරිණිවන් පැ දිනයේ තම්බපන්ණි වෙරළට ගොඩබට විජය කුමරු සහ ඹහු‍ගේ 700 ක් පිරිස බල්ලෙකු දිටීය. ඌ පසුපස ගිය විජයගේ සගයෙකුට ගසක් යට කපු කටිමින් සිටි කුවේණි නම් යක්කනිය හමුවිය. කුවේණිය තම මායා බලයෙන් මොහුව සඟවා ගත්තාය. මෙසේ වරින් වර කුවේණිය වෙත පැමිණි විජයගේ සියළු සගයින් කුවේනිය විසින් සඟවා ගන්නා ලදී. අවසානයේ ඇය වෙත ‍පැමිණි විජය කුමරු ඇයව බිය වද්දා තම සගයින් නිදහස් කර ගත්තේය. පසුව විජය කුමරු කුවේණියගේ සහයෙන් අනෙකුත් යක්කයින් ඝාතනය කර ලංකාවේ රජු බවට පත්වී කුවේනිය තම බිසව බවට පත්කර ගත්තේය. කුවේණි බිසව විජය රජුට දාව දරුවන් දෙදෙනෙකු වැදුවාය. කුවේණියට තම දරුවන් දෙදෙනා රඳවා තබා ඇයට මාළිගාවෙන් පිටව යන්නැයි විජය රජු කළ ඉල්ලීම නිසා කලකිරුණු කුවේණිය තම දරුවන් දෙදෙනා ද සමග මාලිගාවෙන් පිටව ගියාය. අනතුරුව දරුවන් දෙදෙනා අතරමග තබා උදවු ලබා ගැනීමට තම නෑයන් වෙත පැමිණි කුවේණියව තම යක්ක නෑයන් පාවා දුන් හේතුවෙන් මරා දැමීය. තම මව නැවත නොපැමිණි නිසා කුවේනියගේ දරුවන් දෙදෙනා වනාන්තරය ඹස්සේ ගොස් සබරගමුවට පැමිණියහ.

කුවේණි මාලිගය

කුවේණියගේ මාලිගය යැයි සැලකෙන ඉඳිකිරීමක න‍ටබුන් විල්පත්තු ජාතික උද්‍යානයේ දැකගත හැක.

වැදි ජනයා අතර

කුවේණිය පිළිබඳ තොරතුරු වැදි ජන පුරාවෘත්ත වල සඳහන් වේ. වැදි ජනයා මහ ලොකු කිරිඅම්මලඇත්තෝ ලෙස හඳුන්වන්නේ කුවේණියයි. නොයෙක් අභිචාර වතාවත් වලදි ඉඳිගොල්ලේ කිරිඅම්මා, උනපනේ කිරිඅම්මා, කන්දේ කිරිඅම්මා, දිවස් කිරිඅම්මා, වෙල්ලස්සේ කිරිඅම්මා, කුකුළපොල කිරිඅම්මා සහ බිලි කිරිඅම්මා යන විවිධ නම් වලින් වැද්දන් විසින් කුවේණිය හඳුන්වනු ලැබේ.

මේවාද බලන්න

 යක්කකයින්
 බම්බා රජ
 විජය රජ
 පණ්ඩක වංශය

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රි ලංකා ඉතිහාසය
ශ්‍රි ලංකවේ රජවරු
රංවල දෙවියෝ

ජීවත්ව සිටියදී නම = අප්පු සිංඤෝ
 රැකියාව = කැළණි නදියේ රංවල තොටුපලේ තොටියා
 මියගිය දිනය = 1862
 ප්‍රධාන දේවාලය = පුවක්පිටිය දේවාලය, අවිස්සාවේල්ල.

රංවල දෙවියන් වෙනුවෙන් පවත්වනු ලබන පූජෝත්සවයක් වන ගංගාරෝහණ මහා පෙරහැර සැම වසරකම දෙසැම්බර් මස අවසානයේදී සිදු කරනු ලබයි.

ශ්‍රී ලාංකාවේ දේශීය දෙවි දේවතාවුන්
දෙවිදේවතාවෝ
සිංහලයන් විසින් වන්දනාකරන දෙවිදේවතාවෝ
සිංහල වෙදකම

ශ්‍රී ලංකාවේ දේශීය වෛද්‍ය ක්‍රමය සිංහල වෙදකම හෙවත් හෙළ වෙදකම නම්වේ. මෙය අපට වෙනත් කිසිඳු රටකින් හඳුන්වාදෙන ලද්දක් නොව අප රටෙහි සිටි ඉපැරණි යක්ෂ ගෝත්‍රිකයින් විසින් නිපදවූ එකකි. ආයුර්වේදය හා හෙළ වෙදකම යනු දෙකකි. මෙය මහනුවර යුගයේ සිටම පටලවා වටහාගත් දෙයකි. හෙළ වෙදකම යනු ආයුර්වේදයට වඩා ප්‍රබල එමෙන්ම 100% ක් දේශීය වෙදකමකි. නමුත් වර්තමානයේ මේ දෙකෙහි සුළු සුළු සමානකම් ඇත. එයට ඓතිහාසික සිදුවීම් රාශියක් හේතුවේ. යන්ත්‍ර-මන්ත්‍ර භාවිතයෙන් ලෙඩ රෝග සුවකිරීම ආදී නොයෙකුත් විස්මිත ප්‍රතිකාර ක්‍රම රාශියක් මෙහි පවතී.

සිංහල වෙදුන්

ඓතිහාසික සිංහල වෙදවරු 
  පුලස්ති ඉසිවරයා
  රාවණා රජ
  බුද්ධදාස රජු
  මහා පරාක්‍රමබාහු රජු
  දෙවැනි පරාක්‍රමබාහු රජු

වත්මන් සිංහල වෙදදුරන්
සර්වාංග රෝග සඳහා ප්‍රතිකාර සිදු කරන ආයුර්වේද හා පාරම්පරික වෛද්‍ය චාන්දනී වික්‍රමාරච්චි මිය, නො.345, නගරසීමා මාවත, අතුරුගිරිය පාර, හෝමාගම.

කිරිවාන වේද පරපුර නියූජනය කරමින් පාරම්පරික සර්වාංග වෙද එන යූ පී සුනිල්ලතා මහත්මිය , කිරිවාන වේද ගෙදර දැදුරුඔයගම,       වැල්ලව දුරකථන අංක - 0728971161

සිංහල වෙදකමේ අංග 
 සර්වාග වෙදකමසර්වාග

 සර්ප වෙදකම
 කැඩුම් බිඳුම් වෙදකම (ගස් වෙදකම)
 ඔඩුවන් පිළිකා වෙදකම
 දැවුම් පිලළිස්සුම් වෙදකම
 ව්ඳුම් පිළිස්සුම් වෙදකම
 කැපුම් තුවාල වෙදකම
 ඇස් වෙදකම
 උමතු රෝග වෙදකම
 චර්ම රෝග වෙදකම
 නිල වෙදකම

මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත ලිපි
 ආයුර්වේදය

සිංහල වෙදකම
සිංහල තාක්ෂණික වචන

සිංහල  පරිගණක තාක්ෂණික වචන  (Sinhala Computer Technical Terms ) 

Active - සක්‍රීය
Address - ලිපිනය
Computer - පරිගණකය
File - ගොනුව
Keyboard - යතුරුපුවරුව
Mouse - මූසිකය
Options - තේරීම්
Screen - තිරය
Tools - උපකරන
Update - යාවත්කාල කරනවා
Download - බාගත කරන⁣වා
කොට්ටාව

කොට්ටාව (Kottawa) යනු බස්නාහිර පළාතේ, කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ, මහරගම මැතිවරණ කොට්ථාශයට අයත් උප නාගරික ප්‍රදේශයකි. මෙහි පරිපාලනය මහරගම නගර සභාවට අයත් වේ. කොළඹ කොටුවේ සිට හයිලෙවල් (A4) මාර්ගය ඔස්සේ කොට්ටාවට ඇති දුර කිලෝමීටර් 21ක් පමණ වේ. "කෝට්ටෙන් ආවා"යන අතීත සිංහල වහරෙන් බිදී වර්තමාන කොට්ටාව යන නාමය සෑදුනු බවට අදහසක් පවතී.

කොට්ටාව නගරය
ජනාකීර්ණ නගරයක් වන කොට්ටාව නගරය මධ්‍යයයෙන් කොළඹ - අවිස්සාවේල්ල/මඩකලපුව A4 මාර්ගය ප්‍රධාන මාර්ගය දිවේ. පස් මංසන්ධියක් ලෙස සැලකිය හැකි මෙම නගර මධ්‍යයයට කොළඹ-කොට්ටාව A4 මාර්ගයත්, කොට්ටාව-අවිස්සාවේල්ල/මඩකලපුව A4 මාර්ගයත්, පැරණි කොට්ටාව-බොරැල්ල මාර්ගයත්, කොට්ටාව-අතුරුගිරිය මාර්ගයත්, කොට්ටාව-මත්තේගොඩ/පිළියන්දල මාර්ගයත් සම්බන්ධ වේ. මෙම සංකීර්ණ මාර්ග පිහිටීම නිසා හා කොට්ටාවට නුදුරින් මාකුඹුර අධ්වේගී මාර්ග ප්‍රධාන පිවිසුම පිහිටීම නිසා කොට්ටාව මංසන්ධිය නිරතුරුව කාර්ය බහුල වාහන තදබදයකට මුහුණ දේ. එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ  දිගම පදික මාරුව පිහිටා තිබුනේද මෙම මංසන්ධිය හරහායි. මෙම ගැටළු වලට විසදුමක් ලෙස පානදුර නගරයේ මෙන් විදුලියෙන් ක්‍රියාත්මක වන මගී පාලම් කිහිපයක් ඉදි කිරීමටද සැලසුම් කර තිබිණි. කෙසේ වෙතත් නගර මධ්‍යයයේ කොටස් දෙකක් ලෙස පිහිටා තිබු පැරණි එක් බස් නැවතුමක් ඉවත් කර එම භුමිය භාවිතා කර කොට්ටාව නව වටරවුම හා මංසන්ධිය පුළුල් කිරීම සිදු කරන ලදී. මෙම සංවර්ධන කටයුත්තෙන් පසු එහි තදබදය පාලනය වී ඇත. දැනට නගර මධ්‍යයයේ ඇති බස් නැවතුමෙන් අවට නගර හා ගම් වෙත බස් සේවා ක්‍රියාත්මක වේ. ශ්‍රී ලකාවේ ප්‍රථම, පුද්ගලික අංශයේ තට්ටු දෙකේ බස් රථය ධාවනය වන්නේද කොට්ටාව බස් නැවතුමේ සිටයි. නගරයේ සිට කොට්ටාව-අතුරුගිරිය මාර්ගයේ මීටර් 150ක් පමණ ගමන් කල විට කැලණිවැලි දුම්රිය මාර්ගයේ කොට්ටාව දුම්රිය ස්ථානය හමු වේ. කොට්ටාව නගරය ඉතාමත් සීග්‍ර දියුණුවකට ලක් වෙමින් ඇති අතර සියලු පහසුකමක් පාහේ එහි දක්නට ඇත.

මූලාශ්‍ර

පල්ලේ පත්තුව
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
අඳ ගොවියා



වගතුග 

අඳ ගොවිතැන් ක්‍රමය යනු හවුල් ගොවිතැන් ක්‍රමයයි. මඩ සහ ගොඩ යන දෙවර්ගයකට බෙදෙන  ගොවිතැ‍නෙහි, මෙම අඳ ගොවි පිළිවෙත ක්‍රියාත්මක වන්නේ මඩ   ගොවිතැන හෙවත් වී ගොවිතැන විෂයයෙහි පමණි.  අඳ ගොවිතැන් ක්‍රමය හා බැඳී ඇති ‍ලෙස ඉහතින් දැක්වූ  හවුල පවතින්‍‍නේ කුඹුරු හිමියා සහ ගොවියා අතරය.  මෙම හවුල හා බැඳි එකඟතාවය අදාළ වන්නේ වී අස්වැන්න  පිළිබඳවයි.

වදන් අරුත 

අඳ යන වදන පාලියයෙන් බිඳී ආවෙකැයි පැවැසේ.  අද්ධ යන පාලි වදනෙන් මෙය බිඳී ඇත. අර්ධය හෙවත් අඩක් යන්න මෙම වදනනෙහි අරු ත වේ. අඩ හෙවත් අර්ධය හෙවත් බාගය මෙහිදී අදාල වන්නේ, අස්වැන්න කැපීමෙන් පසුව ගොවියා විසින් කුඹුරු හිමියාට අස්වැන්නෙන් බාගයක් ‍හෙවත් අඩක් ගෙවනු ලබන බැවිනි. සාමාන්‍ය සිරිත වනුයේ වැපිරීම සඳහා අවශ්‍ය බිත්තර වී කුඹුරු අයිතිකරු විසින් සැපයීමයි. 

කෙසේවුවද. මෙම ක්‍රමය, ප්‍රදේශයෙන් ප්‍රදේශයට විවිධ ආකාර ගනියි. වී, පොහොර, සී සෑමට හා වැපිරීමට අවශ්‍ය උපකරණ ඈ සියල්ල, කුඹුරු අයිතිකරු විසින් සපයන අවස්ථා ද නැත්තේ නොවේ.  අනෙක් අතට, ගොවියා ශ්‍රමය පමණක් යොදවන්නේ නම් අඳය මෙන් ඔහුට හරි අඩක් ලැබෙන්නේ නැත.

අස්වැන්න ලබාගැනීමෙන් පසුව, කුඹුරු හිමියා වෙත “දැකුම්” ගෙනයාමේ ක්‍රමයක් ද පැවතිණි. දැකුම් ගෙනයාම යනු කැවුම්, කිරිබත්, හෝ වෑංජන සහිත බත් පෙට්ටියක් කැවිලි වර්ග, බුලත්, පුවක්, දුම් කොළ, කෙහෙල් කැනක් ආදිය සමග කුඹුරු හිමියා බැහැ දැකීමට යාමයි.

වී ගොවිතැන