Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
සංගීත රචනය

සංගීත කාණ්ඩයක් ස්වර ආධාරයෙන් ලියු සංගීත රචනයක් ලෙස හෝ තනි ධ්වනිමය සංසිද්ධියක් (සජිවී ඉදිරිපත් කිරීමක් හෝ පටිගත කල අංගයක්) ලෙස පැවතිය හැක. ඉදිරිපත් කිරීමට ප්‍රථම සකස් කළ සංගීත කාණ්ඩයක් මතකයෙන් හෝ ස්වර ආධාරයෙන් ලියු රචනයක් ඇසුරෙන් නැතහොත් මෙම ක්‍රම යුගලයෙහිම සංකලනයක් ඇසුරෙන් ඉදිරිපත් කළ හැක. සංගීත රචනයක සංස්කෘතියෙන් සංස්කෘතියට සහ පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට විශාල වශයෙන් වෙනස්කම් සංගීතමය අංග ඇතුළත් වෙයි. සංගීත නිර්මාණය සිදු කරන අතර තුරම එය ඉදිරිපත් කරන අවස්ථාද පවතින අතර එහිදි ඉදිරිපත් කරන්නා ඒ මෙ‍‍ාහොත තුළ ක්ෂණිකව සංගීත කණ්ඩ තම සිත තුල නිර්මාණය කොට ගෙන ඒවා ඉදිරිපත් කරයි.

ආශ්‍රිත 	
http://en.wikipedia.org/wiki/Musical_composition#Musical_compositions
සංගිතමය ක්ෂණ නිර්මාණ

සංගීතමය ක්ෂණ නිර්මාණ යනු සංගීතය වාදනය වන අතරතුර සංගීතය නිපදවීමේ නිසඟ නිර්මාණාත්මක ක්‍රියාවලියයි. ක්ෂණ නිර්මාණය සියලු සංගීතවල පාහේ පවතින නමුත් එය බ්ලූස්, ජෑස්, බ්ලූග්‍රාස්, අරාබි තුර්කි සංගීතය, ඉන්දුනීසියානු ගේම්ලන් හා සාම්ප්‍රදායික ඉන්දියානු සංගීතය සමඟ විශේෂයෙන් සම්බන්ධ වේ. භාෂාමය ප්‍රතිසමතාවක් යොදා ගැනීමට ක්ෂණ නිර්මාණයක්, කතා කිරීමක් හෝ සාකච්ඡාවක් පැවැත්වීමක් වැනි ආකාර වේ. ජෑස් සංගීතඥයන් අතර “ක්ෂණ නිර්මාණ පබැඳීම වේගවත් කරනවා” යැයි අදහසක් පවතින අතර ප්‍රතිවිරුද්ධව ක්ෂණ නිර්මාණ පබැඳීම මන්දගාමී කරනවා යැයි ද අදහසක් පවතී.

සංගීතය
රඟ දැක්වීම පුහුණු වීම

20වන සියවසේ මුල් කාලීන සංගීත කටයුතු රඟ දැක්වීම් පුහුණුවීම සමඟ සමීපව සම්බන්ධ වී තිබුණි. මුල් කාලීන සංගීතයේ අලුත් වූ උනන්දු වීම් සමඟ සංගීතය ආවර්ත උපාංග හා සාම්ප්‍රදායිකව දත් වාදනය කිරීමේ තාක්ෂණික ක්‍රමවලට උනන්දුවක් දැක්වීය.

ආශ්‍රිත 	
http://en.wikipedia.org/wiki/Early_music#Performance_practice
රෙගේ

‘රෙගේ’ (Reggae) යනු 1960 වර්ෂ වල අග භාගයේ ජැමෙයිකාවේ ආරම්භවුනු එක්තරා සංගීත ක්‍රමයකි.
	
ජැමෙයිකානු සංගීතයේ බොහෝ අංශ හැඳින්වීම සඳහා පුලුල් අර්ථයන් යොදා ගන්නා නමුත් ‘රෙගේ’ යන වචනය හරියාකාරව යෙදෙන්නේ එක්තරා විශේෂ සංගීත ක්රමයක් විස්තර කිරිමටයි. මෙම සංගිත ක්රමය ස්කා (Ska) සහ රොක්ස්ටෙඩ් (Rocksteady) වර්ධනය අනුගමනය කිරීමෙන් බිහි වූවකි. 
	
රෙගේ සෑම විටම වාගේ රස්තෆාරි චලනයන් සමග මුසු වේ. මෙය බොහෝ කැපී පෙනෙන රෙගේ සංගීතඥයින් කෙරේ එහි ආරම්භයේ සිටම බලපවත්නා ලද්දකි. රෙගේ ගීත වල පද මාලා  බොහෝ විෂයයන් එනම් විශ්වාසය, ආදරය, සම්බන්ධතා, දුගි බව, අසාධාරණය සහ වෙනත් බොහෝ සමාජ අසාධාරනයන් මූලික කොට ගෙන ලියැවි ඇත.
පුනර්ජීවන (යුගයේ) සංගීතය



යුරෝපීය කලා සංගීතයේ ඉතිහාසය 

පොදු ව්‍යවහාර

නවීන හා සමකාලීන

20 වෙනි ශතවර්ෂය (1900 - 2000)
සමකාලීන සම්භාව්‍ය (1975- මේ දක්වා)
21 වෙනි ශතවර්ෂය (2000 - මේ දක්වා)

පුනර්ජීවන සංගීතය යනු (Renaissance Music) යනු දල වශයෙන් 1400 – 1600 කාලයේ පුනර්ජීවන යුගයේ රචිත යුරෝපීය සංගීතයයි. මෙම යුගයේ ආරම්භය ගැන විස්තර කිරීම අසීරු වී ඇත්තේ 15 වෙනි සියවසේ සංගීත සිතිවිලි ධාරාවේ හදිසි වෙනස් වීම් පිළිබඳ තොරතුරු වල එක්තරා හිඟයක් පවතින බැවිනි. සංගීත යන්න “පුනර්ජීවනය” නම් තත්වය ලබා ගැනීමට ගත වුනු ක්‍රියා මාර්ගය ක්‍රමානූකූල විය. එසේම සංගීතඥයෝ මෙම යුගය 1300 සිට 1470 කාලය යයි කියති.

References 	
http://en.wikipedia.org/wiki/Renaissance_music
ව්‍යාධි විද්‍යාව

ව්‍යාධි විද්‍යාව යනු ඉන්ද්‍රියන්, පටක, ජීව තරල හා සියලුම ශාරීරික කොටස් (ඔටොප්සි) පරීක්ෂා කර බලා යම්කිසි රෝගයක් හඳුනාගැනීමක් හා අධ්‍යයනය කිරීමකටය. යම්කිසි රෝගයක් පිළිබද විද්‍යාත්මක අධ්‍යයන යන්නද එම වචනය තුලින් අන්තර්ගත කරයි. මෙය සාමාන්‍ය ව්‍යාධිවේදය ලෙස හදුන්වයි.

වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ව්‍යාධිවේදය, ව්‍යවිච්චේදක ව්‍යාධිවේදය හා ශායනික ව්‍යාධිවේදය ලෙසශාඛා දෙකකට බෙදේ. සත්ත්ව විද්‍යාත්මක වෛද්‍යවේදය මගින් සතුන්ගේ රෝග සම්බන්ධයෙන් කතා කෙරෙන අතර ශාඛ ව්‍යෛධිවේදය  යනු ශාක රෝග පිළිබද අධ්‍යයනයයි. 

ජීව විද්‍යාව
ජෛව රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව

ජෛව රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ හෝ ෙෙජව ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ අංශයක් වන අතර එය ජෛව පටක හෝ අණු ඇතුළත් ඒකක ක්‍රියාවලි සැලසුම් කිරීම හා නිපදවීම කෙරෙහි මූලිකව කටයුතු කරයි. ජෛව රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව සාමාන්‍යයෙන් උගන්වනු ලබන්නේ රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාවට හෝ ජීව ඉංජිනේරු විද්‍යාවට විකල්පයක් ලෙසය. එය එසේ සිදු කරන්නේ එම දෙකෙහිම විෂය මාලාවේ වටපිටාවේ හා අංශ 2 මඟින්ම භාවිතා කරන ගැටලු විසඳීමේ තාක්ෂණික ක්‍රමවල සමානතා නිසාය. මෙහි යෙදීම් ආහාර,ඖෂධ, ජෛව තාක්ෂණය හා ජල පිරිපහදු කර්මාන්තවලදී යෙදේ.

ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකය 

ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකයක් යනු ජෛවීය වශයෙන් ක්‍රියාකාරී පරිසරයකට අනුබල දෙන ඕනෑම උපකරණයක් හෝ පද්ධතියක් හැඳින්වීමට යොදනු ලැබේ. එක් අවස්ථාවකද ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකයක් යනු පටක හෝ එවැනි පටකවලින් ව්‍යුත්පන්න වූ ක්‍රියාකාරී සංයෝග ඇතුලත් රසායනික ක්‍රියාවලියක් සිදු කරන නලයක් විය හැකිය. මෙම ක්‍රියාවලිය ස්වායු හෝ නිර්වායු විය හැකිය. මෙම ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරක බොහෝවිට සිලිණ්ඩරාකාර වන අතර ප්‍රමාණයෙන් ලීටරවල සිට ඝන මීටර දක්වා පරාසගත වේ. බොහෝ විට මළ නොකන වානේවලින් තනා ඇත. 
  
ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකයක් යන්න සෛල සංස්කෘති සන්ධර්භයක් තුළ සෛල හෝ පටක වැඩෙන උපකරණයක් හෝ පද්ධතියක් හැඳින්වීමට යොදා ගත හැකිය. 

ක්‍රියාකාරී ක්‍රමය පිළිබඳ වූ පදනමක දී ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරක බැච්, ෆෙඩ් බැච් හෝ ඛණ්ඩ ලෙස වර්ගීකරණය කළ හැකිය. (අඛණ්ඩ කැලතුම් ටැංකි ප්‍රතික්‍රියාකාරක ආකෘති) අඛණ්ඩ ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකයකට උදාහරණයක් වන්නේ කෙමොස්ටැට්ය. 

ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරකයක් තුළ නිපදවන පටක අත්හිටුවීම හෝ අක්‍රිය කිරීම සිදු කළ හැකිය. සෛල අක්‍රිය කිරීම සිදු වන සරලතම අවස්ථාවක් වන්නේ ඒගාර් ජෙලිවලින් යුත් පෙට්‍රි දීසියකි. මහා පරිමාණයේ අක්‍රිය කරන ලද සෛල ජෛව ප්‍රතික්‍රියාකාරක වන්නේ 

	චලන මාධ්‍ය
	ඇසුරුම් කරන ලද පාත්තිය
	තන්තුමය පාත්තිය
	තුනී පටලය

ඉංජිනේරු විද්‍යාව
ජීව විද්‍යාව
ව්‍යවසායකත්ව ආර්ථික විද්‍යාව

ව්‍යවසායකත්වය අන් කවරදාටත් වඩා ආර්ථිකයට වැදගත් අංශයක් ලෙස පවතින්නේ නම්, ව්‍යවසායකත්වය පිළිබඳව ප්‍රමාණාත්මක විස්තරයක් සැපයීමට ප්‍රධාන ධාරාවේ ආර්ථික විද්‍යාව දිගින් දිගමට අසමත් වීමෙන් පෙනී යන්නේ එහි මූලික සිද්ධාන්තයන් යළිත් ඇගයීමකට බඳුන් කළ යුතු බවයි. ව්‍යවසායකත්වය ආර්ථික විද්‍යාව යනු ආර්ථිකය තුළ ව්‍යවසායකයා සහ ව්‍යවසායකත්වය පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. ව්‍යවසායකත්ව ආර්ථික විද්‍යාවේ (ප්‍රාදේශීය හෝ ජාතික මට්ටමේ) ලක්ෂණයන් නම්, නව ව්‍යාපාර මෙන්ම නව අංශයන් හා නව කර්මාන්තයන් බිහිවීමට තුඩු දුන් විශිෂ්ට මට්ටමේ නව සොයා ගැනීම්ය.

ප්‍රධාන ධාරාවේ ආර්ථික විද්‍යාවට ව්‍යවසායකත්වය ඇතුළු නොවන්නේ එම ආර්ථික ඉගැන්වීම්වල ව්‍යවසායකත්වය පිළිබඳ සිද්ධාන්තයක් හෝ විශ්ලේෂණාත්මක සැකිල්ලක් නැති නිසාම නොවේ. ව්‍යවසායකත්වය ප්‍රධාන ආර්ථික විද්‍යා ධාරාවට අයත් වූවක් නොවීම මෙයට හේතුවකි. ඇත්ත වශයෙන්ම ප්‍රධාන ධාරාවේ ආර්ථික විද්‍යාවන්ට කේන්ද්‍රීය වූ සමතුලිත ආකෘතීන් ගොඩනැඟීමේ දී නිර්වචනයේ දීම ව්‍යවසායකත්වය අත්හැර දමනු ලැබීමයි. ජෝශප් ආච්ස්ට්ර්ට හා ඊශ්‍රායෙල් කර්ස්නර් ඔවුන්ගේ ලේඛනවලින්, ව්‍යවසායකයා සමතුලිතතාවය දරා සිටින්නෙකු නොවන බවට තර්කකොට තිබේ. බාවුමෝල්ට අනුව අදාල නොවන ව්‍යවසායකත්වය ඉවත් කිරීමෙන් ප්‍රධාන  ආර්ථික විද්‍යා සිද්ධාන්තයට වැරැද්දක් කොට නැත.

ව්‍යවසායකත්වය, ව්‍යාකූල, පුරෝකථනය කළ නොහැකි ආර්ථික ක්‍රියාදාමයක් ලෙස අදහස් කරනු ලැබේ. ප්‍රධාන ධාරාවේ භාවිතා වන සමතුලිතතාව පදනම්කොටගත් විශ‍්ලේෂණ ක්‍රමවේදයන් උපයෝගී කර ගනිමින් ව්‍යවසායකත්වය පිළිබඳ ආකෘතීන් නිර්මාණය කළ නොහැක. සෛද්ධාන්තික පහදා දීම් හා පවතින මූලධර්මයන් දික් කිරීමෙන් පමණක් ව්‍යවසායකත්වය සඳහා සිද්ධාන්තයක් සැපයීමට හැකියාව ඇති බව තව දුරටත් බලාපොරොත්තු විය නොහැක. ව්‍යවසායකත්ව ආර්ථික විද්‍යාව අධ්‍යයනය සඳහා, සෛද්ධාන්තික භෞතික විද්‍යාව (තාප ගති විද්‍යාව, එන්තැල්පිය) වැනි වෙනත් ඉගැන්වීම්හි අන්තර් දෘෂ්ටිය භාවිතා කිරීමෙන්, සමතුලිත ආකෘති , බුද්ධිමය නියෝජිත, මූලාදර්ශ උපරිමායනය, වැනි අභියෝගාත්මක මූලධර්මයන් හරහා මාවතක් විවිර කර ගත හැකිය. ගැටළු මත නිගමනයන් ප්‍රමුඛතාවය අයත් කර ගන්නා  මූලධර්මයක් බවට පත්ව ඇති සිද්ධාන්ත විසින් මෙහෙයවන විෂයක් බවට ආර්ථික විද්‍යාව පත්ව ඇතැයි ආර්ථික විද්‍යා, ක්ෂේත්‍රයේ සමීක්ෂණයක් කිරීමෙන් පසු “ කොඅස්” විශ්වාස කරයි. ඔබ “නේචර්” වැනි විද්‍යාත්මක සඟරාවක පිටුවක් දෙස බැලුවොත්, සෑම සතියකම “අපට ඒ ගැන යළි සිතා බලන්නට සිදුව තිබෙනවා. මෙම ප්‍රතිඵල අප බලාපොරොත්තු වූ ආකාරයේ ඒවා නොවේ” යනුවෙන් කළ ප්‍රකාශයන්  ඔබට හමුවේ. එහෙත් ආර්ථික විද්‍යාවේ දී සැම විටම අප සිතු අයුරින්ම සිදුවේ. ඒ මන්දයත්, අපි ප්‍රශ්න කිහිපයක් පමණක්  අසමින් ගැටළුව වෙත එකම ස්වරූපයෙන් ප්‍රවේශ වන නිසාය. ස්වාභාවික විද්‍යාවන්හි ආකෘතීන් හා සිද්ධාන්තයන්හි අන්තර්දෘෂ්ටිය ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් ව්‍යවසායකත්වය ආර්ථික විද්‍යා මූලික සිද්ධාන්තයන් අභියෝගයට ලක් කරයි. යනුවෙන් ඔහු පැවසුවේය.

ආර්ථික විද්‍යාව
නිර්වචනයන්
පළාත් පාළනය

මෙම පදය බොහෝවිට කළාපීය මට්ටමෙන්ද භාවිතා කරණු ලබයි.  (උදාහරණ: “අප අපගේ නගරයේ ආර්ථික සංවර්ධනය ඉහල නැංවිය යුතුයි” යනුවෙන් නගරාධිපතිවරයෙක් විසින් කීමට පිළිවන.) මේ අයුරින්, ආර්ථික සංවර්ධනය යම් ප්‍රදේශයක ව්‍යාපාර මෙහෙයුම් ඇතිකිරීමට හෝ ව්‍යාපාර මෙහෙයුම් පුලුල් කිරීමට, හෝ  ප්‍රදේශය තුල පවත්නා ව්‍යාපාර මෙහෙයුම් සුරක්ෂිත කිරීමට සහාය වීම, හෝ ප්‍රදේශය තුල නව ව්‍යාපාර පිහිටුවීමට සහාය වීම, කෙරෙහි අවධානය යොමු කරණු ලබයි.  (පහත සඳහන් ප්‍රාදේශීය ප්‍රථිපත්ති බලන්න.)  

ආර්ථික ආකෘති වලට අමතරව, ඡන්දදායකයන්ගේ අවශ්‍යතාවයන් මගින්, ආර්ථික සංවර්ධකයන්ගේ ක්‍රියාවන් මෙහෙයවනු ලබයි. උදාහරණයක් ලෙස, නගරාධිපතිවරයාගේ කාර්‍ලයේ සේවය කරන ආර්ථික සංවර්ධකයකු විසින්, වැඩි  ශ්‍රම ධාරිතාවක් අවශ්‍ය වන ව්‍යාපාර ආකර්ශනය කරගැනීම තුලින් සේවා වියුක්තිය අඩු කිරිම උදෙසා ක්‍රියාකල හැකිය. බැංකු, තත්‍ය දේපල නියෝජිතයන් හා උපයෝගීතා මගින් පාළනය කර ඇති වාණිජ මණ්ඩලයට සේවය කරණු ලබන ආර්ථීක සංවර්ධකයකු විසින්, විශාල ප්‍රාග්ධන ආයෝජන සහිත නිෂ්පාදකයන් (යකඩ හා රසායන දව්‍ය කර්මාතශාලා)  ආකර්ශනය කරගනු ඇත. විශ්ව විද්‍යාලයකට සේවය කරනු ලබන ආර්ථික සංවර්ධකයකු, විශේෂයෙන්ම විශ්වද්‍යාලය විසින් සංවර්ධනයකල, බුද්ධිමය දේපල මත පදනම් වූ, ව්‍යාපාර ආරම්භ කිරීම  පිළිඹඳව සලකනු ඇත.  

ආර්ථික සංවර්ධනය, එහි පුළුල් අර්ථයෙන් ප්‍රධාන අංශ 3 ක් ආවරණය කරයි.  

1.	මිල ස්ථායීතාවය, ඉහල සේවා නියුක්තිය, පුළුල් බදු පදනම හා තිරසාර සංවර්ධනය වැනි පුළුල් ආර්ථික අරමුණූ කරා යාමට, රජය අනුගමනය කරණ බදු ප්‍රථිපත්ති. එවැනි උත්සාහයන්ට, මූල්‍ය හා ෆිස්කල් ප්‍රතිපත්ති, මූල්‍ය ආයතන රෙගුලාසි, වෙළඳාම් හා බදු ප්‍රථිපත්ති ඇතුලත් වේ. 
 
2.	අධිවේගී මාර්ග, උද්‍යාන, අඩුමිල නිවාස, අපරාධ මැඩලීම හා K-12 අධ්‍යාපන වැනි, පාදක ව්‍යුහමය පහසුකම් හා සේවා සැපයීම සඳහා ප්‍රථිපත්ති සහ වැඩසටහන්. 

3.	ව්‍යාපාර මුල්‍ය, අලෙවි, සුළු ව්‍යාපාර සංවර්ධනය, ව්‍යාපාර පවත්වා ගැනීම හා පුළුල් කිරීම, තාක්ෂණය හුවමාරුව හා තත්‍ය දේපල සංවර්ධනයෙහි විශේෂ උත්සාහයන්, තුලින් රැකියා නිර්මාණය හා පවත්වාගනයාමේ ප්‍රථිපත්ති හා වැඩසටහන්.
මුල්කාලීන ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය

යුද්ධයෙන් පසු කාලපරිච්ජේදය අතර තුරදී ඇලෙක්සැන්ඩර් හැමිල්ටන්, ජේම්ස් මැඩිසම් හා ජෝන් ජේ විසින් ලියන ලද “ද ෆෙඩරලිස්” නිබන්ධන මගින් රාජ්‍ය සංවිධාන හා රිපබ්ලිකන් අගයන් පිළිබද ඓතිහාසික සාකච්ඡාවක් ගෙනහැර දක්වන ලදී. තෝමස් ජේෆර්සන්ගේ එක්සත් ජනපද සාම කෙටුම් පත (Declaration of Peace), ව්‍යවස්ථාවලියට ඔහුගේ බලපෑම, ඔහුගේ චරිතාපදානය, වර්ජිනියා ප්‍රාන්තය පිළිබද සටහන් හා ඔහුගේ සුවිශල් ලිපි සමුහය නිසා ඔහුව වඩාත් දක්ෂ මුල් කාලීන ඇමරිකානු ලේඛකයා ලෙස සැලකෙයි. ෆිෂර් ඒම්ස්, ජේම්ස් ඔටිස් හා ෆැට්රික් හෙන්රිද ඔවුන්ගේ දේශපාලනික ලිපි හා දේශනා වලට ඇගයීමකට ලක්වෙයි. 

විලියම් හිල් බ්‍රවුන්ගේ The Power of Sympathy (1789) ග්‍රන්ථය ප්‍රථම ඇමරිකානු නව කථාව ලෙස සමහරක් විට සැලකෙයි. නව ජාතියේ බොහෝමයක් මුල් කාලීන සාහිත්‍යයන් ආවේනික ඇමෙරිකානු හඩක් ‍සොයා ගැනීමට වෙර දැරූහ. බොහෝ විට යුරෝපානු ආකාර හා රටා පරිවර්තනයට ලක් වු අතර විභේදකයන් විසින් ඒවා පහත් දේ ලෙස සලකනු ලැබීය. උදාහරණ ලෙස චාල්ස් බ්‍රෝක්ඩන්ස් බ්‍රවුන්ගේ Wielant හා අනෙකුත් නව කථා බොහෝ විට සලකනු ලබන්නේ එංගලන්තයේ ලිය වුණු ගොතික් නව කතා වල අනුකරණ ලෙසටයි.

සමකාලීන ඇමෙරිකානු ප්‍රබන්ධ
දළ වශයෙන් මුල් කාලීන 1970 ගණන් වල සිට වර්තමානය දක්වා වඩාත්ම හොදින් දන්නා සාහිත්‍ය කාණ්ඩය වන්නේ පසු නූතන වාදයයි. (Postmodernism) මෙම කාලය තුළ හොදින් පිළි ගැනීමට ලක්වු කතුවරුන් අතරට තෝමස් පින්චන්, ටිම් ඕබ්‍රයන්, දොන් ඩෙලිලෝ, පෝල් ඔස්ටර්, ටෝනි මොරිසන්, පිලිප් රෝත්, පෝමැක්  මැකැති, රේමන් කාවර්, ජෝන් චීවර්, ජෝයිස් කැරොල් ඕට්ස් හා ඇනීඩිලාඩ් ඇතුළත් වෙයි. මෙ‍ලෙස වර්ග වී ඇති කතුවරුන් අතීතයේදි හා වර්තමානයේදී සෘජුවම සාමාන්‍ය ඇමරිකානු නියෝග වලට බලපෑම් එල්ල කරන ජනප්‍රිය සාහිත්‍ය හා විශාල මාධ්‍ය ආකාර සමග සෘජුවම කටයුතු කරන අතර එය බොහෝ විට ඇමරිකානු රජය හා ඇමරිකානු ඉතිහාසය සමග විවේචනයට භාජනය වන නමුත් ඔහුගේ හෝ ඇයගේ ඉතිහාසය සාමාන්‍ය ඇමරිකානු නියෝග සමග විශේෂයෙන් විවේචනයට භාජනය වෙයි. 

බොහෝමයක් පසු නූතන වාදි ලේඛකයන් ආපනශාලා වල මහාමාර්ග වල හෝ සාප්පු සංකිර්ණ වල දර්ශන ගොඩ නැංවීමට ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන අතර ඔවුන් මත්ද්‍රව්‍ය, ප්ලාස්ටික් සැත්කම් හා රූපවාහිණී වෙළද දැන්වීම් පිළිබද ලීවිම සිදු කරයි. සමහරක් වි‍ට මෙම විස්තර කිරීම් සැමරීම් ආකාරයෙන් දිස්වෙයි. නමුත් නිසඟවම එම පන්තියේ ලේඛකයන් ඔවුන්ගේ විශයයන් කරා දන්නා, ස්වයං සචේතනික, විවේචනාත්මක හා නිහතමානි ආකල්ප දරයි. ඩේවු අගර්ස්, චක් පැලනික් හා ඩේවිඩ් පොස්ටර් වෙලස් මේ ආකාරයේ ප්‍රවණතා සදහා වඩාත් ප්‍රසිද්

References 

http://en.wikipedia.org/wiki/American_literature#Contemporary_American_fiction

http://en.wikipedia.org/wiki/American_literature#Early_U.S._literature
නවසීලන්ත සාහිත්‍යය



ලේඛකයෝ
නවසීලන්තය වෙනත් රටවලින් පැමිණි සංචාරකයන් (දකුණු අප්‍රිකාවේ උපත ලද රොබින් හයිඩි) හෝ වෙනත් රටවලට ගොස් නවසීලන්තය ගැන ලියු ඩෑන් ඩෙවිට් හා කැතරින් මෑන්ක්ස් ෆීල් වැනි බොහෝමයක් ලේඛකයන් ඔවුන්ගේ ලේඛකයන් යැයි ප්‍රකාශ කරයි.

අන්තර්ජාතිකව වඩා සුප්‍රසිද්ධ නවසීලන්ත ලේඛකයා වන්නේ කෙරී හුල්මේ වන අතර ඇය ඇයගේ  නව කථාවක් වන The Bone People සදහා බුකර් ත්‍යාගයක් දිනා ඇත. 

විශේෂතා ලෙස සැමුවෙල් බට්ලර්ගේ Erewhon හැදින්විය හැක. එය නවසීලන්තයේදීත් නිර්මාණය වී නවසීලන්තයේ ඉදීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලයවු අතර තාර්කිකව මූලික වශයෙන් ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයට අයත් වෙයි. කාල් වෝල්ෆ් ෂේකර් තවත් විශේෂතාවක් ඇති කරයි. ඕක්ලන්තයේදී ලියන ලද ඔහුගේ Sojourn අයත් වන්නේ ජර්මානු සාහිත්‍යයටයි. 

බොහෝමයක් නවසීලන්ත සාහිතයයන් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ලිය වුණු නමුත් මඕරි ප්‍රකාශන ඉක්මනින් වර්ධනය විය.

ආශ්‍රිත

නවසීලන්තය
ක්ලයිනොමීටරය (Clinometer)

ක්ලයිනොමීටරය වනාන්තර කළමනාකරණයේදී බහුලව භාවිතාවන උපකරණයකි. මෙය බෑවුම්, සිරස් කෝණ සහ මේවායේ එකතුවක් ලෙස උන්නතාංශය වෙනස්වීම සහ ගස්වල උස මැනීමට යොදා ගනී. 

බොහෝ ක්ෂේත්‍රවලදී ක්ලයිනොමීටරය ලෙස හඳුන්වයි. මෙහිදී ත්‍රිකෝණමිතික මූලධර්මය යොදාගනී. මෙහිදී නිරීක්ෂකයා සහ මිනුම් ගන්නා වස්තුව අතර දුර එකට ගුණකර කෝණයේ ටෑන් අගය ලබා ගෙන ගසෙහි නිරීක්ෂකයාගේ උස හැරුණූ විට උස ලබා ගෙන එයට නිරීක්ෂකයාගේ උස එකතු කර ගසේ සම්පූර්ණ උස ලබා ගනී. ක්ලයිනොමීටරයේ ප්‍රධාන පරිමාණ තුනක් ඇත. එනම් අංශක ප්‍රතිශත සහ භූ ලක්ෂණයි. ක්ලයිනොමීටරයක් මිලයට ගැනීමේදී එය අප බලාපොරොත්තුවන ආකාරයට ක්‍රමාංකනය කර තිබේදැයි බැලීම වැදගත්ය. බොහෝ වන වගාකරුවන් විශ්වාස කරන ආකාරයට Swart මහත්මිය විසින් Swart මහතාගේ උදව් ඇතිව ක්ලයිනොමීටරය සොයා ගන්නා ලදී.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Clinometer_%28forestry%29
පියවර මැනීම (වන සංවර්ධන විද්‍යාව)

පියවර මැනීම යනු ක්ෂේත්‍රයේ දුර මැනීම, සඳහා භාවිතා කරන පහසු සහ වේගවත් ක්‍රමයකි. පියවර මැනීම යනු දුර මනින ක්‍රමයකි. තවද, බොහෝ විට ප්‍රදේශ මායිම් කිරීමට හෝ අත් කොම්පස සඳහා ද භාවිතා කරයි. බහුල වශයෙන් පියවර මැනීම කොටස්වලට වෙන් කර ඇත. උදාහරණයක් වශයෙන් දිග දන්නා දම්වැල්, තමන්ගේ “පියවර” දැන ගැනීම මගින් පහසුවෙන් දුර මැනීම කළ හැක. 

ඔබ‍ගේ “පියවර” ක්‍රමාංකනය කිරීම

ඔබගේ පියවර තක්සේරු කිරීම සඳහා දන්නා දුර ප්‍රමාණයක් එනම් 66’ (එක් දම් වැලක්) හෝ 132’ (දම්වැල් 2 ක් ), තැනිතලා භූමියක් මත ඍජු රේඛාවක සළකුණු කළ යුතුය. එක් “පියවරක්” යනු පා පියවරවල් දෙකකි. කිහිප අවස්ථාවකදී දුර ප්‍රමාණය පියවර තබමින් ඒ සෑම අවස්ථාවකම එම දුර ප්‍රමාණය ඇවිදීම සඳහා වැයවුණු පියවර ප්‍රමාණය සටහන් කර ගන්න. පියවර තැබූ දුර ප්‍රමාණය එක් දම් වැලකට වඩා දිග වැඩි නම්, පියවර ප්‍රමාණය, දම්වැල් පියවර ප්‍රමාණයෙන් බෙදිය යුතුය. එක් “පියවරක” සාමාන්‍ය දුර ප්‍රමාණය තීරණය කිරීමට, ඇවිදින ලද මුළු දුර ප්‍රමාණය, එම දුර සඳහා වැය වූ පියවර සංඛ්‍යාවෙන් බෙදිය යුතුය. එක් පියවරකට ඇති දම්වැල් ප්‍රමාණය සහ එක් පියවරකට ඇති පා සටහන් ගණන සඳහා “පියවර පෝස්ටරය” බලන්න.

පියවර මැනීම යෙදෙන අවස්ථා 

“පියවර මැනීම” වැඩි වශයෙන් යොදා ගන්නේ ශාකවල උස මැනීමට හෝ නියැදි අතර දුර මැනීමටයි. මෙමගින් කාලය ඉතිරි කරගත හැකි නමුත් මිණුම් පටියකින් මැනීම තරම් නිවැරදි නොවේ. ඊට හේතුව වන්නේ ස්වාභාවික භූම් ලක්ෂණ එනම් බෑවුම් සහිත පල්ලම්, ගල් සහිත ප්‍රදේශ, දියපාරවල් සහ ඝණ පඳුරු ඊට බලපෑමයි. සාමාන්‍යයෙන් “පියවර මැනීමේදී” අවහිරයක් හෝ බාධාවක් හමු වූ විට එය සමබර කිරීම හෝ එය පිටතින් මැනීම සිදු කරයි. කෙසේ නමුත් සමහර අවස්ථාවලදී අවහිරය පිටතින් පියවර මැනීම අනුමත නොකරයි. නිවැරදි පියවර මැනීම මැනීම සාර්ථකව කළ හැක්කේ අභ්‍යාස කිරීමෙනි. තමන්ගේ පියව‍රෙහි දුර දැන ගැනීම, පියවර මගින් මනින ලද දුර ප්‍රමාණයේ නිවැරදිතාවය සනාථකර ගැනීමට උදවු වේ.

අනෙකුත් ප්‍රයෝජන

පියවර මැනීම සිතියම් සඳහා ද භාවිතා කරයි. ක්ෂේත්‍රයේදී, සිතියම්වල සඳහන් කර ඇති නිවැරදි දුරවල් සනාථකර ගැනීම සඳහා පියවර මැනීම භාවිතා කළ හැක. දුර සහ දිග ඉතා වැදගත්වන, දේපල සීමා හෝ මායිම් හරස් කිරීම මගින් පියවර මැනීමේදී නිවැරදි දත්ත යෙදීම සඳහා අවස්ථාවක් සපයයි.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Pacing_%28forestry%29
ශාක අභිජනනය

ශාක අභිජනනය යනු වනාන්තරවල ශාක කළමණාකරනය හා ජානමය ලෙස වැඩිවර්ධනය සදහා ජානමය මූලධර්ම යොදා ගැනීමය. පසුගිය සියවස්වල සිදුකල තෝරාගත් ජීවනෝපාය ලෙස ඇතිකරන සතුන් අභිජනනය, වගා කළ හැකි බෝග අභිජනනය සහ උද්‍යානවල වගා කරන මල් අභිජනනය හා සසදන විට පළතුරු ශාක හැර අනෙකුත් ශාක අභිජනනය සාපේක්ෂ වශයෙන් ඉතා මෑත කාලයේ සිදුවිය. 

නියම ආකාරයේ වනාන්තර වල ශාක අභිජනනය කිරීම, ඇරඹිම සිදුයුයේ තත්ත්වයෙන් උසස් ප්‍රමුඛ රූපානුදර්ශි ශාක (ධන ශාක) ස්වභාවික හෝ සිටුවන ලද වනාන්තරවලින් සොයා ගැනීමත් සමගය. මෙමගින් ප්‍ර‍වේණි දර්ශින් ද වැඩි වර්ධනය වේ. මෙලෙස තෝරාගත් ශාක අභිජනනය මගින් ඇතිවන පැල පර්යේෂණ වතුවල වර්ධනය වීමට ඉඩ හරී. මෙවැනි පරීක්ෂණ මගින් හොදම ප්‍රවේණි දර්ශි මව් ශාක තෝරා ගත හැක. බද්ධ කිරිම් මගින් මෙලෙස තෝරා ගත් ශාක ප්‍රමාණයෙන් වැඩි කර ගන්නා අතර එම ශාක වලින් නිපදවෙන බිජ පැළතවාන් වල සිටුවිම සිදු කරයි. එම ආකාරයට අමතරව ප්‍රවේණි දර්ශි ශාක කැපිම හෝ මගින් සෘජුව බෝ කර ගත හැකි අතර ඉන් පසුව ඒවා සෘජුවම ක්ලෝන වතුවලට එක් කිරීම සිදු කරයි. පළමු ක්‍රමය පයින් හෝ අනෙකුත් කේතුධර ශාක සදහා භාවිතා කරයි. දෙවැනි ක්‍රමය පළල් පත්‍ර ශාක (පොප්ලර්, ඉයුකැලිප්ටස් සහ අනෙකුත් ශාක) සදහා භාවිතා කරයි. මෙම අභිජනන වැඩසටහන්වල අරමුණ අස්වැන්න වැඩිකිරිම හා යම් පරිසර තත්ත්වයන්ට අනුවර්තනය වීමේ සිට කෘමින්ගෙන් ආරක්ෂා වීම, යම් යම් ශාක ලක්ෂණ ඇති කර ගැනීම දක්වා වූ පරාසයක විහිදේ. වර්තමාන ලෝකය උණුසුම් වීමේ තර්ජනය යටතේ ශාක අභිජනනය නව අවධානයක් දිනා ඇත. තව ද එය ශාක ප්‍රවේණි විද්‍යාවේ හා ජාන විද්‍යාවේ වේගවත් දියුණුවට ද වාසිදායක තත්ත්වයක් ලෙස යොදා ගෙන ඇත.

වනාන්තර
ශාක ගොව්පළ

ශාක ගොව්පළ යනු පෞද්ගලික අයිතිකරුවකු සතු වනාන්තරයක් වන අතර එය දැව ලබා ගත හැකි ශාක නිෂ්පාදනය සදහා කළමණාකරනය කළ එකකි. ශාක ගොවිපළ යන යෙදුම වතු හා පැල තවාන් සදහා ද භාව්තා කරයි.

ඇමෙරිකානු ශාක ගොවිපල සංස්ථාව 

එක්සත් ජනපදයේ ශාක ගොවිපළවල් ඇමෙරිකානු ශාක ගොවිපළ සංස්ථාව මගින් සහතික කරයි. ඇමෙරිකානු ශාක ගොවිපළ සංස්ථාව පිහිටුවනු ලැබුවේ 1941 වසරේ වන අතර එය එක්සත් ජනපදයේ දැව සහතික කිරීමේ පැරණිතම තෙවන පාර්ශ්වීය නිවැරදිදැයි තහවුරු කිරීමේ ක්‍රියාදාමයයි. ශාක ගොවිපළ පිහිටුවීමට හේතු වූයේ නැවත වගා කිරීමකින් තොරව තිරසාර නොවන වේගයකින් කැළෑ කැපීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට ය. සාමිප්‍රදායික ලෙස ශාක ගොවිපළ කළමණාකරනය කරනුයේ දැව,ජලය, වන සතුන් හා සුන්දරත්වය සදහාය. ශාක ගොවිපළ," සංරක්ෂණය ගමනේ" කොටසක් ලෙස පිහිටවනු ලැබූ අතර එයට හේතු වූයේ දැව සාගතය සදහා වූ බියයි. උතුරු ඇමෙරිකාවේ යම් ප්‍රදේශයක ඉල්ලූම සම්පූර්ණයෙන් ම අවසන් වන තුරු ලී ලබා ගැනීම සිදු කරයි. ඉන්පසු ලී ලබාගන්නන් වෙනත් ප්‍රදේශයකට ලී ලබා ගැනීමට යොමුවේ. වන ලැහැබ, අඛණ්ඩ දැව සැපයුමක් ලබා ගැනීම සදහා කළමණාකරනය කල යුතුය යන හැගීම ශාක ගොවිපළ මගින් මතු කර පෙන්වයි.
ශාක පේලිය

මෙම ශාක පේලියේ දර්ශනය දෙස බැලු විට එය දිගු ශාක පේළියක් වන අතර එය ඉතා තියුණු හැඩයක් ගනී. දර්ශනයේ ඉතිරි කොටස, ශාක වලින් පිරුණු ප්‍රදේශයේ සිට ශාක නොමැති කලාපය දක්වා වෙනස් වීම පෙන්නුමි කරයි. ශීත හා සුළග හේතුකොට ගෙන මෙම ශාක මිටි හා එක් දිශාවකට යොමු වූ ශාක බවට පත්ව ඇත. 

මෙම ශාක පේලිය හෝ දැව පේළිය වාසස්ථානයේ සීමාවේ පිහිටා ඇති නමුත් එම ප්‍රදේශ ශාක වර්ධනයට සුදුසු ප්‍රදේශ වේ. ශාක පේලියට ඉදිරියෙන් ඇති ශාක වලට යෝග්‍ය නොවන පාරිසරික තත්ත්ව නිසා ඒවාට වර්ධනය විය නොහැක. (සාමාන්‍යයෙන් ශීත උෂ්ණත්වයන්, ප්‍රමාණවත් නොවන වායුගෝල පීඩනය හෝ තෙතමනය අඩු වීම වේ.)
 
යම් ශාක පේලියක ශාක කුරු වේ නම්, අවසාන ශාක කීපය ඝනත්වයෙන් අඩු පදුරු බවට පත් වේ නම් හා එය සිදු වූයේ සුළග මගින් නම් එය ක්රෑම් හෝල්ස් (krummholz formation) ලෙස හැදින්වේ. ජර්මනියේ මෙය සමාවෘත ලි ලෙස හදුන්වයි. 

මෙම ශාක පේළි අනෙකුත් ස්වභාවික පේළි ආකාරයෙන්ම දිස්වන අතර (උදාහරනයක් ලෙස දිය ඇල්ලක සීමා මායිම්) දුරින් සිට හොදින් හදුනාගත හැක. නමුත් ඒ සදහා ඉතා සමීප පරීක්ෂා කිරීමක් කළ යුතුයි. තව ද එහි ක්‍රමවත්ව මාරු වීම් සිදුවේ. ශාක ඒවායේ වර්ධනය නවතින තුරු ශාක වර්ධනයට නුසුදුසු කාලගුණයක් පවතින ප්‍රදේශ දක්වා හෙමින් වර්ධනය වේ.
වනාන්තර ගතිකත්වය

වනාන්තර ගතිකත්වය ලෙස විස්තර කරනුයේ වනාන්තරයේ හැඩය හා අනෙකුත් වෙනස්කම් සිදු කරන ‍ෙභෟතික හා ජෛව විද්‍යාත්මක බලපෑම් යටපත් කිරීමය. මෙය වනයේ සංයුක්තිය හා සැලැස්ම විකෘති කරන අඛණ්ඩ වෙනස් වීමකි. වනාන්තර ගතිකත්වයේ මූලික අංග දෙකකි. එනම් වන සන්තතිය (පරිසර විද්‍යාත්මක සන්තතිය) සහ වනාන්තර වලට සිදුවන බාධා කිරීමි ය.

බාධා කිරීම්

වනාන්තරයට සිදුකරන බාධා කිරීම් යනු වනයේ සැලැස්ම හා සංයුතිය වෙනස් කරන එක්තරා ආකාරයකි. එම ආකාර වලට කැළෑ ගිනි තැබීමි, ගංවතුර, සුළග හෝ භූමි කමිපා හෝ කෘමින්, වෙනත් රෝග නිසා සිදුවන මියයාම් අදාළ වේ. මෙය මිනිසුන්ගේ ක්‍රියාකාරකමි නිසා ද සිදුවිය හැක. උදාහරණ ලෙස වනාන්තරයෙන් දැව ලබා ගැනීම ගත හැක.

ප්‍රතිස්ථාපන බාධා කිරීම

ප්‍රධාන බාධා කිරිමක් වන වනයේ ගස් විශාල ප්‍රමාණයක් හෝ සියල්ල ඉවත් වීම, “භූමිය ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට වන බාධා කිරීම ලෙස හැදින්වේ. මෙය වන සන්තතියේ මුල් අවධිය ආරමිභ කරන අතර එය භූමියේ ආරමිභය’’ ලෙස හැදින්වේ. බීජ වර්ධනය වීමත් සමගම ශාක ඇතිවීම සිදුවේ. ගස්වල වියන් එකට ගෑවීමත් සමගම දෙවන අදියර වන ගස්වල කදන් නිෂේදනය වීම ආරමිභ වේ. ගස් හිරු එළිය සදහා තරග කිරීම ආරමිභ කරන අතර මියයාමේ වේගය වැඩි වීමට පටන් ගනී. මෙම අවස්ථාවේ දී ශාකවල වියන් ක්‍රමවත් හැඩයකට පිහිටන අතර වියන එක් ප්‍රධාන විශේෂයකින් සමන්විත වේ. (වයස කණ්ඩායම්)

වනාන්තරයේ වියන සාදන ගස් වයසට යාම ඇරඹිමත් සමගම එම එකම වයස් මට්ටමේ වු ගස් මිය යාමේ වේගය වැඩිවේ.

යටි ස්ථරය නැවත ආරමිභ විම ඇරෙඹි. ෙමි වන විට ගස්වල පත්‍ර සහිත ප්‍රදේශය විශාල වීම සිදුව ඇති අතර වයස්ගත වූ ගස්වල වර්ධන වේගය අඩු වී වියන්වල වූ හිදැස් ලපටි ශාක ගෝත්‍රවලින් පිරවීම සිදුවේ. මේ වන විට වනාන්තරය වයස් කණ්ඩායම් දෙකකින් සමන්විතය. ඇතැම් ස්ථානවල ආරමිභක ශාක ගෝත්‍රයන්ට අදාළ ගස් කිහිපයක් පමණක් ඉතිරි විම හෝ සම්පුර්ණටයන් නැති විම සිදුවිය හැක. වනාන්තරය වයස් කණ්ඩායමි රැසකින් සමන්විත වීම සිදුවනු ඇත. මියයාම අඛණ්ඩව සිදුවේ. විශාල ශාක මියයාමත් සමග වියන් වල  විශාල ප්‍රමාණයේ හිඩැස් ඇති වේ. මෙය පශ්චාත්(පසු) සන්තති වනාන්තර වේ.

මුලාශ්‍ර
[Forest dynamics]
ලී රාමු කිරීම

ලී රාමු කිරීම යනු එක්තරා ඉදිකිරිම් කලාවක් වන අතර, ඒ සදහා නූතන ලී රාමු කිරිම් වලදි යොදා ගන්නා යම් ප්‍රමිතියකට අනුකූලවූ නිශ්චිත දිග හා පලල සහිතව තනා නිම කරන ලද ලී වලට වඩා ශක්තිමත් රාමු කිරීමේ අමුද්‍රව්‍ය යොදා ගනි. පළමුව ශාක කද වෑය උපයෝගි කර ගෙන සතරැස් හැඩයක්  බවට පත් කර එම ලී එකි‍‍‍ෙනක  සම්බන්ධ කරන අතර මෙහිදී ඇණ උපයෝගි කර නොගනි. නූතන ක්‍රම අනුගමනය කරමින් ඉරා සැකසූ ලී එක්සත් ජනපදය තුල ජනප්‍රිය වෙමින් පවතී. 

එක් සාම්ප්‍රදායික රාමු කිරිමේ ක්‍රමයක් වනුයේ "නූමාන් කත්තු" ක්‍රමයයි. මේ සදහා 320 ක ආනතියකින් යාවු නිශ්චිත  දිග පළලකින් යුක්ත වූ ලිය සම්බන්ධ වන අතර එම ලිය අගුළු  දැමීමට පෙර 900 න් වූ  කූඤ්ඤයක් 180  න් වූ තුන්ඩයත් සමග එය අතරින් සවි කරයි. මෙම කුමය වඩු කාර්මිකයෙකු වූ ඩැනියෙන් ආර්. ‍ෙනවුමාන් විසින් සොයා ගත් අතර ඔහු 1630  වසරේදී වූ  ව්‍යුහාත්මක දියුණුවටද හේතු වූ තැනැත්තා වේ. මෙම රාමු කිරිමේ කලාව අනෙකුත් ජනපද වල වු ඉදිකිරීමේ තැන් වලට ද  ව්‍යාප්ත විය. බොහෝ ප්‍රසිද්ධ "ප්ලයිමෙ‍ාන්" හා "කොන්කෝඩ්" ජනපද මේ සදහා උදාහරණ වේ. මෙම නෙවුමාන්ගේ කත්තු සහිත රාමු කිරීම් අනෙකුත් වඩු කාර්මිකයන් හා ඉදිකිරිම් ආයතන යොදා ගත් අතර වර්ථමානයේ මෙය පාරම්පරික රාමු කිරිම් වලට යොදා ගනී. 

එතරම් සාම්ප්‍රදායික නොවූ රාමු කිරීමේ තවත් ක්‍රමයක් වනුයේ "නිව් ස්ටයිල්" බැම්ම ක්‍රමයයි.‍මෙම ක්‍රමයයි. මෙම ක්‍රමය මූලිකව ගොඩනගනු ලැබුවේ 1800 කාලයේ ඌත් හි සෝල්ට් ලෙත් නගරයේ පදිංචි කරුවෙකු වූ ඔස්ටින් ඩී. නිව් නම් ආගමික නිකායකට සම්බන්ධ වූ සාමාජිකයෙකි. මෙම ක්‍රමය යටතේ 900  ක ආනතියකින් වු එකම ප්‍රමාණයේ වූ ලි කදන් දෙකක් හණ පටියකින් බැදීම සිදු කරයි. මෙම ක්‍රමය ඉතා පහසුවෙන් භාවිතා කල හැකි නිසාත්, කල් පැවැත්ම වැඩි නිසාත්, ආගමික නිකායට අයත් සාමාජිකයන් මුල් කාලයේ නිවෙස් ඉදිකිරීමේදි යොදා ගන්නා ලදි. අවසානයේ නිවෙස් ඉදි කිරිම සදහා සාම්ප්‍රදායික උළු/ගඩොල් හා හුණු බදාම යොදා ගැනීමත් සමගම ආගමික නිකායට අයත් සාමාජිකයන් මෙන් මෙම ක්‍රමයද අභාවයට පත් විය.

කලා ශිල්ප
පාලනය කිරිමක් සහිත ගිනි තැබිම

නියම කරන ලද හෝ පාලනය කිරිමක් සහිත ගිනි තැබ්ම් ( back burning or swailing ) සමහර අවස්ථාවල දී වන කලමණාකරනය, ගොවිතැන, ගස් නැති තණකොළ වලින් වැසුනු තැනිතලාවන් නැවත ඇති කිරීම හෝ හරිතාගාර වායු පිටවීම වැළැක්වීම සදහා යොදා ගන්නා ක්‍රමයකි. ගින්න යනු වනාන්තර හා තණබිම් පරිසර විද්‍යාවේ ස්වභාවික කොටස් වන අතර වන නිලධාරීන් පාලනය කිරිමක් සහිත ගිනි තැබීම් මෙවලමක් ලෙස යොදා ගනී. පාලනය කිරිමක් සහිත ගිනි තැබීම් ඇතැම් යෝග්‍ය, රැ අපට අවශ්‍ය කරන වන ශාක පැලවිම උද්දීපනය කරන අතර එමගින් වනාන්තර නැවත අළුත් වීමක් සිදුවේ. සික්වෝයා වැනි ඇතැමි බීජ ඒවායේ බීජ ආවරණය ඉවත් නොවී ගින්නකට අසුවන තුරු සුප්තව පවතී.

කාර්මික රටවල්වල පාලනය කිරිමක් සහිත ගිනි තැබීම් සම්බන්ධයෙන් නීතී හා බලපත්‍ර නිකුත් කිරීමට බලය පැවරී ඇත්තේ ගිනි ගැනීම් පාලන අධිකාරීන්වලට ය. බලයලත් පාර්ශ්වය විසින් ගිනිගැනීම් ඇතිවිය හැකි යැයි බලාපොරොත්තු වන කාලය හා ස්ථානය වචනයෙන් හෝ සටහනකින් ඉදිරිපත් කළ යුතුය. ගිනිගැනීමක් පාලනයෙන් තොරව සිදුවන අවස්ථාවක බලපත්‍රයක් ලබාගෙන තිබීම වගකීම සීමා කිරීමක් නොවේ.

Reference
http://en.wikipedia.org/wiki/Controlled_burn