Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය තුළ ජීවය

විශ්වය තුල පෘථිවිය හැර වෙනත් ජීවයක් තවමත් වාර්තා වී නොමැත.අභ්‍යන්තර සහ බාහිර ග්‍රහලෝක අතරින් අප දන්නා ආකා‍රයේ ජීවයක් පැවතිය හැකි යැයි සැක කෙරෙන එකම ග්‍රහලොව අඟහරු ය.එසේ ම බ්‍ර‍හස්පතිගේ සමහර උප ග්‍රහයින්ද එවන් ජීවයක් පැවතිය හැකි භෞතික සාධක වලින් යුක්තයි.</div>

අඟහරු මත ඡීවය  

අඟහරු මත ජීවය පිළිබඳ අදහස මුලින් ම පැන නැගුනේ වයිකින් යානා වලින් ලබාගත් අඟහරුගේ පෘෂ්ඨ ඡායාරූපවල අඟහරුගේ ඇළ මාර්ග දක්නට ලැබීමෙනි. එසේ ම ‍වයිකිං ලබා දුන් තොරතුරු අනුව අඟහරු වායුගෝලයෙන් සියයට අනූ පහක්ම අඩංගු වන්නේ කාබන්ඩයොක්සයිඩ් වායුවයි.

අඟහරු මත ඇති ඔලිම්පස් මෝනස් කඳු  නිම්නයේ ජලය ගලා ගිය බවට සාක්ෂි වශයෙන් පෘෂ්ඨය මත රැඳි දිය පාරවල සළකුණු දැක ගත හැක. පෘෂ්ඨයට පහළින් පිහිටන අයිස් තට්ටුව ද මීට ඉහත දී අඟහරු මතින් ජලය ගලා ගිය බවට සාක්ෂියකි.

අඟහරු මත ජීවය පවතීදැයි සාක්ෂි ලබා ගත හැකි වනුයේ අඟහරුගේ පෘෂ්ඨ අධ්‍යයනයෙනි.ඒ සඳහා වයිකිං 1 සහ වයිකිං 2 නම් වූ යානා 1975.09.09 සහ 1976.06.19 දින පෘථිවියෙන් නික්මගොස් 1976.08.20 සහ 1976.08.07 දින අඟහරු වටා කක්ෂගත විය.
වයිකිං යානා දෙක ම සකස් කොට තිබුනේ කු‍ඩා විද්‍යාගාරයන් ද ඇතළත් වන පරිදි ය.මෙහි දී ජීව විද්‍යාත්මක පරීක්ෂණයන් තුනක් සිදු කෙරිණි.

1.	වායු හුවමාරු වීමේ පරීක්ෂණය(The Gas Exchange Experiment )

2.	උෂ්ණත්ව විමෝචනය වීමේ පරීක්ෂණය(The paralytic release experiment)

3.	සළකුණු කළ කාබන් විමෝචනය වීමේ පරීක්ෂණය(The labeled release experiment)

මෙම පරීක්ෂණයන්ගෙන් තරමක ධනාත්මක ප්‍රතිඵල ලැබුණත් අඟහරු මත ජීවයක් පැවතිය නො හැකි බව සමස්ථ ප්‍රතිඵල විශ්ලේෂණයෙන් නිගමනයකට එළඹි බව 1979 අන්තර් ඡාතික තාරකා විද්‍යා සංගමය මඟින් මොන්ට්‍රිල්හි දී පැවැත්වූ සමුළුවේ දී නාසා ආයතනය මඟින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණි.

නමුත් පසුව ගුවන්ගත කළ මාර්ස් ග්ලෝබල් සර්වේයර් යානයේ ඡායාරූප වලින් අඟහරු මත ජලය තිබූ බවට සනාථ වූ අතර  ඇතැමුන්ගේ මතය වී ඇත්තේ අඟහරු මත ජීවය අඟහරුගේ පෘෂ්ඨයට යටින් පිහිටිය හැකි බව ය.

තාරකා විද්‍යාව
සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය
ජීව විද්‍යාව
අබිරහස්

ආදි පිටසක්වළයන් ඉතිරිකළ ඓතිහාසික සාධක

1938 දී පුරා විද්යාළඥයෙකු වන චයි පූ තෙයි(Chi Pu Tei)විසින් ටිබෙට් දේශ ශීමාවේ පිහිටි බයියන් කාරා උලා කඳු නිම්නයේ අද්භූත ආකාරයෙන් පිහිටා ඇති ගල්ගුහා කිහිපයක් සොයා ගත්තේය.සමහර ගල් ගුහා තුළ සිතුවම් දක්නට ලැබිණ. මෙම සිතුවම් හෙල්මට් වැනි හිස්වැසුම් පැළඳ සිටි ඡීවීන් මෙන්ම තරු ,චන්ද්රියා සහ සූර්යයා සම්බන්ධ සිතුවම්ද විය.වඩා වැදගත් වූයේ මින් එක් ගල් ගුහාවක් තුළ විශාල හිස්කබලක් සහිතව කුඩා ඇටසැකිල්ලක් හමුවීමය.එම ගුහා තුළින්ම ශබ්ද පටිගත කරන තැටියක හැඩය ඇති සංඥා පුවරුවක් 1962 දී විමර්ශනයට ලක් කල මහාචාර්යය සුම් උම් නුයි (Sum Um Nui) එහි සඳහන් කරුණු පරිවර්ථනය කිරීමට සමත් වූවේය.එහි අඩංගු වූයේ මීට අවුරුදු 12000 කට පෙර යම් ඡීවී කණ්ඩායමක් ඔවුන්ගේ යානයේ වූ දෝශයක් නිසා මෙම සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ තෙවන ග්‍රහලෝකයට ගොඩබැස්ස බවය.ඔවුන්ගේ යානය ප්රයතිසංස්කරණය කළ නොහැකි වූ බැවින් අසල කඳු වල ඡීවත් වූ ගෝත්රිඔක කණ්ඩායම් සමග මිත්රි වීමට මෙම ඡීවීන් උත්සාහ කොට තිබේ.නමුත් මෙම ඡීවීන් තුලින් දිස්වූ මානව නොවන ස්වරූපය නිසා මොවුන්ව ගෝත්රිසකයන් විසින් මරා දමා තිබේ.

ආදි පිටසක්වළයන් මෙහි පැමිණ විශ්මිත නිමැවුම් සිදුකලේද?
1969 පළව එරික් වොන් ඩැනිකන් නම් ග්‍රන්ථ කතුවරයාගේ “Chariots of gods”නම් කෘතිය තුළ ඊඡිප්තුවේ පිරමීඩ,එංගලන්තයේ ස්ටෝන් හෙන්ඡ් (Stone henge ) නම් පාෂාණ ,ඇමරිකා එක්සත් ඡනපදාය් මෙසා පර්වතය,ඊස්ටන් දිවයිනේ ගල් ප්ර්තිමා ඇතුළු තවත් ස්ථාන කිහිපයක් පෘථිවි මිනිසා පිටසක්වළ ඡීවීන් සමග සම්බන්ධතා පැවැත්වීම සම්බන්ධයෙන් සාක්ෂි දරන බව පැවසේ.

'පිරමීඩ'''' ''' 

පිරමීඩ

පුදුම හතෙන් එකක් වන පිරමීඩ පිළිබඳ තවමත් ඇත්තේ අභිරහසකි.ඊඡිප්තුව පුරා විශාල වියලි බිම් පරාසයක විහිදෙන මේ පිරමීඩ හුදෙක් මියගිය ඊඡිප්තු රඡුන්ගේ සොහොන් කොත් ලෙස හෝ ස්මාරක ලෙස හෝ පමණක් සැලකීම දුෂ්කරය.තාක්ෂණය නොදියුණු යුගයක,මිණුම් ක්රුම පිළිබඳ පැහැදිලි අවබෝධයක් නොවූ යුගයක මෙම නිර්මාණ තැනීමේ ආභාෂය ඔවුන් ලද්දේ කෙසේද?මේ සඳහා විශ්වයේ වෙනත් ග්රයහලෝකයක උදව් ඔවුන්ට ලැබුණාද?

වර්ෂ 1864 දී චාල්ස්  ස්මිත් නම් ස්කොට්ලන්ත ඡාතික තාරකා විද්යා ඥයා විසින් රචිත “විස්මිත පිරමීඩයන්හි අපේ උරුමය”(Our inheritance in the great Pyramid)නම් ග්‍රන්ථයේ පිරමීඩ තැනීමේදී යොදාගෙන ඇති ඒකක  ක්‍රමය පිළිබඳ සාකච්ඡා කරයි.ඔහු මෙම ඒකකය “පිරමීඩ අඟල්”(Pyramid inch)ලෙස හඳුන්වයි.මෙම පිරමීඩ අඟලක් බ්‍රිතාන්‍ය මෙට්රිික් ඒකක ක්‍රමයේ අඟල් 1.00099 ට සමානය.මෙසේ අධික නිරවද්යමතාවයකින් යුතු මිනිත ක්රබම භාවිත කිරීමේ හැකියාව ආදී වැසියන්ට ලැබුනේ කෙසේද?
පිරමීඩ තුළ ඇති පහත මාලයට බසින ආලින්දය ධ්රැිව තාරකාව (Polaris)ඉලක්ක කොට පවතින සේ සකස්වී ඇති බව පිරමීඩ ගවේෂකයන් විශ්වාස කරයි.

ඊඡිප්තුවේ ගීසාහි ඇති විශාලම පිරමීඩ තුනක් වන කුෆු ,කෆරේ,මෙන්කවුරේ යන පිරමීඩ ඔරායන් තාරකා රාශියේ එක පෙලට ඇති ප්‍රධාන තරු තුන නිරූපනය කරන බවත් සමහරකගේ මතයයි.

අාපසු
සුකියාකි

සුකියාකි යනු ජපානයේ ඉතා ජනප්‍රිය ආහාරයකි. එහි ප්‍රධාන අන්තර්ගතය වනුයේ මස් වන අතර බොහෝ එළවළු වර්ග සහ වෙනත් ද්‍රව්‍යද අඩංගු වේ. මෙහි අඩංගු වන මස් වල ගුණාත්මක භාවය ඉතා වැදගත් ලෙස සැලකේ. සාමාන්‍යයෙන් සුකියාකි පිළියෙල කරන්නේ ආහාර පිලිගන්වන ස්ථානයේදීමය. එසේම එය ආහාරයට ගන්නේද අනෙකුත් අය සමඟ එකම බඳුනකය. ජපානයේ පිරිසක් එක්රැස් වන විටකදී සුකියාකි බොහෝ විට යොදා ගන්නා ආහාරයකි. උත්සව අවස්ථාවට නම් එය ඉතා කදිම අංගයකි. ජපානයේ විවිධ ප්‍රදේශ වල සුකියාකි පිළියෙල කරන ආකාරය එකිනෙකට වෙනස් වේ.

ආහාර
ඩොල්ෆින් විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය

ඩොල්ෆින්‍ ගේ විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය 

රාජධානියඃ Aminalia

වංශයඃ Chordata

වර්ගයඃ Mammalia

ගෝත්‍රයඃ Cetacea

   
 

Aminalia රාජධානියේ ලක්ෂණඃ

•ශරීරයේ සෛල න්‍යෂ්ටි සහිතය.

•බහුසෛලිකයි.

•සත්‍ය පටක සංවිධයනයක් ඇත.

•විෂම පෝෂී අධිග්‍රහන පෝෂණ ක්‍රමයක් ඇත.

 
Chordata වංශයේ ලක්ෂණඃ

•පෘථිවිය මත සිටින විශාලම හා ඥානාන්විත සතුන්ය.
 
•කරදිය, මිරිදිය, භෙෘමික සෑම පරිසරයකම ඇත. පරපෝෂිත ආකාරද ඇත.
 
•ද්වීපාර්ශ්වික සමමිතික දරයි.
 
•සමඛන්ඩනය සහිතයි.
 
•උසස් මට්ටමේ ශීර්ෂණයක් සහිතය. පෘශ්ඨීය තනි කුහරමය ස්නායු රජ්ජුවක් ඇත. එහි පූර්ව කෙළවර විශාලවී මොළයක් තැනී ඇත.
 
•හෘදයක්ද සහිතව සංවෘත රුධිර සංසරණ පද්ධතියක් ඇත.
 
•ස්වසන වර්ණකය හිමොග්ලොබීන්ය.
 
•ස්වසනයට ජලක්ලෝම, පෙණහළු හෝ සම/දේහාවරණය යොදාගනී.

•මුඛය හා ගුදය සහිත සම්පූර්ණ ආහාර මාර්ගයක් ඇත.
 
•රූපාන්තරණයක් ඇත. 

Mammalia වර්ග‍යේ ලක්ෂණඃ

•ක්ෂීරපායින්ය.

•දේහයේ කොටස් ලෙස හිස, ගෙල, බඳ සහ වලිගය සහිතයි.

•රෝම සහිත දේහාවරණයකි.

•ස්වසන අවයවය පෙණහළුය.

•දේහාවරණයේ ස්වේද ග්‍රන්ථි, ස්නේහ ස්‍රාවී ග්‍රන්ථි ඇත.

•ඇසිපිය ඇත.

•හෘදය කුටීර 4කි.

•අචලතාපී සතුන්ය.

•රූපාන්තරණයක් නැත.
ලියෝ සමාජ

ලියෝ (Leo)  යනු ජාත්‍යන්තර සිංහ සමාජ විසින් ආරම්හ කරන ලද තරුණ සංවිධානයයි. තරුණ තරුණියන්ට සමාජ සේවා කටයුතු වල නියැලීම තුලින් නායකත්ව ගුණාංග වර්ධනයට ඉඩ සැලසීම ලියෝ සමාජ මගින් සිදු කරයි. ලියෝ සමාජ සිංහ සමාජ වල අනුග්‍රාහකත්වයෙන් ක්‍රියාත්මක වෙන අතර ලියෝ සමාජ සාමාජිකයින් "ලියෝ වරුන්" ලෙස හධින්වේ. ලියෝ වරු සෞක්‍ය , වැඩිහිටියන් , ළමුන් , අබාධිත ජනතාව , අධ්‍යාපනය හා ස්ව සංවර්ධනය යන ක්ෂේත්‍ර වල ක්‍රියාකාරකම් වල නියුතු වේ. මෙමෙ වැඩසටහන් වලට තමන් විසින්ම මුදල් ඉපයීමේ ව්‍යපෘති මගින් මුදල් සපයා ගනු ලැබේ. තනිව කරන ව්‍යපෘති වලට අමතරව වෙනත් ලියෝ සමාජ, සිංහ සමාජ හා බාහිර ආයතන හා එක්ව ලියෝ වරුන් සමාජ සේවා ව්‍යපෘති වල දේ. ලියෝ වැඩසටහන සිංහල සමාජ මගින් අනුග්‍රහකත්වය දක්වන සිංහ සමාජ ජාත්‍යන්තරයේ නිල වැඩසටහනකි.

හැඳින්වීම 

ලියෝ (Leo)  යනු ජාත්‍යන්තර සිංහ සමාජ විසින් ආරම්හ කරන ලද තරුණ සංවිධානයයි. මෙය සිංහ ව්‍යාපාරයේ තරුණ අංශය ලෙස සැලකිය හැක. ලියෝ යන වචනය පහත ආකාරයෙන් නිර්වචනය කර හැක.

 L - Leadership - නායකත්වය
 E - Experience - අත්දැකීම්
 O - Opprtunity - අවස්තාව

ඉතිහාසය 
1957 දී බේස් බෝල් පුහුණුකරුවකු වන ජිම් ග්‍රේවර් ලියෝ ව්‍යාපාරය ආරම්භ කරන ලදී. ඇබින්ග්ටන් උසස් විදුහලේ සිසුන් මුල්කරගෙන පලමු ලියෝ සමාජය ආරම්හ කරන ලදී. 1964 දී ලියෝ වැඩසටහන සිංහ දිස්ත්‍රික්ක වල නිල වැඩසටහනක් බවට පත් විය. එය ඇමරිකාවෙන් ඔබ්බට පැතිරී ගිය අතර 1967 වන විට රටවල් 18 ක ලියෝ සමාජ 200 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් තිබුණි.

ශ්‍රී ලංකාවේ ලියෝ ව්‍යාපාරය 
ලංකාවේ පලමු ලියෝ සමාජය වත්තල ලියෝ සමාජය වන අතර එය 1969 දී ආරම්හ විය. කොළඹ (හොස්ට්) ලියෝ සමාජය ලංකාවේ දීර්ඝතම කාලයක් අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වන ලියෝ සමාජය සේ සැලකේ. පරිසරය සුරැකීම , ළමා අභිවුර්ධිය, වැඩිහිටි සරණ , ආගමික වැඩසටහන් හා පෞරුෂත්ව සංවර්ධන වැඩසටහන් ලංකාවේ ලියෝ සමාජ වැඩසටහන් අතර මුලික වේ.  මිට අමතරව මාසිකව රැස්වීම පවත්වනු ලබන අතර සාමාජිකයන් අතර ක්‍රීඩා උත්සව පවත්වනු ලැබේ. වාර්ෂිකව පවත්වන සම්මේලනයකදී ලියෝ ව්‍යපෘති වලින් හොදම ව්‍යපෘති තෝරා ඒවාට දිස්ත්‍රික් හා සමස්ත ලංකා මට්ටමෙන් සම්මාන ප්‍රධානය කරනු ලැබේ. 

ලංකාව එක් ලියෝ බහු දිස්ත්‍රික්කයක් යටතේ වන ලියෝ දිස්ත්‍රික්ක 6 කට බෙදා වෙන් කර ඇත.ලංකාව http://www.leomd306.org ට අයත් වන අතර ඒ යටතේ 306A1,306A2,306B1,306B2,306C1,306C2 යන ලියෝ දිස්ත්‍රික්ක 6 ක් ක්‍රියාත්මක වේ.

මෙම පිටුත් බලන්න 
 Leo Zone , Lions Clubs International
 306 ඒ 2 ලියෝ බහු දිස්ත්‍රික්ක වෙබ් අඩවිය
 306 ඒ 2 ලියෝ දිස්ත්‍රික්කය වෙබ් අඩවිය

තරුණ සංවිධාන
නෙරංජන් විජයරත්න

නෙරංජන් ප්‍රියදර්ශන දූල්ලෑව විජයරත්න  (ඉංග්‍රීසි:  Neranjan Priyadarshana Dullewe Wijeyeratne) (උපත 9 අගෝස්තු 1956). මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ හිටපු දියවඩන නිලමේ වරයෙකි. එම තනතුරු පුරා වසර 20 කාලයක් හෙබවූ පසුව දේශපාලනයට එක්විය. මහනුවර මහනගර සභාවේ විපක්‍ෂ නායක ධුරය තනතුර දැරූ ඔහු දැනට එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ මහනුවර දිස්ත්‍රික් සංවිධායකවරයකු ලෙස කටයුතු කරයි.

මුල් දිවිය
නිශ්ශංක විජයරත්න හා නීටා දූල්ලෑව විජයරත්න ට දාව උපන් හේ, සොහොයුරන් තිදෙනෙකුට හා එක් සොහොයුරියකට වැඩිමහල් විය. ඔහුගේ පියා මෙන්ම අත්තා, ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න යන්ද කැබිනට් අමාත්‍ය තනතුරු හෙබවූ කෘතහස්ත දේශපාලනඥයන් වු අතර  ඔහුගේ සොහොයුරු මනෝ   වැවිලි සේවා අමාත්‍ය හා ව්‍යවසාය සංවර්ධන අමාත්‍ය ධූර‍ය තනතුර දැරී ය. ඔහුගේ තුන්වෙනි සොහොයුරු අනුරාධ සබරගමු පළාත් සභාවේ මන්ත්‍රීවරයකු වශයෙන් 1988 දි පත් වු අතර මහනුවර ශ්‍රී දළඳා මාළිගයේ වැඩබලන දියවඩන නිලමේ තනතුර 1975 සිට 2005 තෙක් කිහිප වරක් හොබවා ඇත. ලංකේෂ් සොහොයුරු හා එකම සහෝදරි නිශාංගනි ද වේ. නෙරංජන් විජයරත්න කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයෙන් ප්‍රාථමික හා ද්විතීය අධ්‍යාපනය ලැබීය.

දියවඩන නිලමේ
තම පියාගේ අඩිපාරේ යමින් හේ, මහනුවර, ශ්‍රී දළදා මාලිගාවෙහි දියවඩන නිලමේ (ප්‍රධාන ගිහි භාරකරු) ධූරන්දරව එය පුරා වසර 20 කාලයක් හෙබවීය.දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි විසින් 1998 බෝම්බ ප්‍රහාරයකට ලක් කිරීමෙන් පසුව මාලිගාවෙහි ප්‍රතිසංස්කරණය කටයුතු මෙහෙයවූ ප්‍රශංසනීය ආකාරය හේතුවෙන් ඔහුගේ කිතු ගොස් පැතිරිණි.  දනන් තුඩග රැඳුනු 'රන් වැට',  ශ්‍රී දළදා මාලිගාව වටා ඉදිකිරීම පිළිබඳවද ඔහුගේ දායකත්වය ඉමහත් විය. දළදා කෞතුගාරයක් තනවා,  ශ්‍රී දළදා මාලිගාව සහ ශ්‍රී ලංකාවෙහි  බුද්ධාගම ට අදාලවූ ඓතිහාසික මානවකෘතීන්ගේ එනතුවක්  එහි තැන්පත් කිරීමෙහිලාද ඔහු පුරෝගාමී විය. ශ්‍රී දළදා මාලිගාව විශේෂ සංවර්ධන අරමුදල',  ඔහු විසින් පිහිටවූවක් වෙයි. මේ අතර, අමුත්තන් 1000 කට අසුන් පැනැවිය හැකි නවීන සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවකින් හෙබි,  පල්ලෙකැලේ තායිලන්තය ශ්‍රී ලංකා ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ ආයතනය  නෙරංජන් විජයරත්න විසින් පිහිටවූයේ ඔහු දියවඩන නිලමේ ධූර‍ය හොබවමින් සිටි අවදියෙහිය.ඔහුගේ ධූර කාලයෙහිදී ඔහු,  ජපන්, තායි සහ මියන්මාර ආගමික පූජ්‍යපදප්‍රාප්තීන් හා සමග කිට්ටු සබඳතා පැවැත්වූ අතර, ශ්‍රී ලංකාවෙහි බෞද්ධ උරුමය වැඩිදියුණු කිරීමෙහි මහත් කාර්යභාරයකට උර දුනි.  දියවඩන නිලමේ ධූරය සඳහා තරග වැදීමට පෙර, නෙරංජන් විජයරත්න, ලංකාතිලක මහා විෂ්ණු දේවාලයෙහි බස්නායක නිලමේ (ගිහි භාරකරු) ලෙස සේවය කලේය.

දේශපාලනය
දෙවන වාරයටත් දියවඩන නිලමේ ධූරය හෙබවීමෙන් අනතුරුව එම ධූරයෙන් නික්මුනු ඔහු ක්‍රියාකාරී දේශපාලනයට එළඹිණි.

පවුල් දිවිය
ආචාර්ය ලක්ෂ්මිනාත් හා චින්තා මැදිවකගේ දියණිය වන දේවිකා මැදිවක මෙනවිය සහ නෙරංජන් වර්ෂ 1984 දී විවාහ වූහ. ඔවුන් දෙපලගේ දියණිය මෝක්ෂනා නේරන්දිකා විජයරත්න (ලෝක බැංකුවේ ශ්‍රී ලංකා කාර්යාලයේ පාරිසරික විශේෂඥවරියක ලෙස සේවයේ නියතු) හා ආචාර්ය නවින්ද්‍ර විජයරත්න (ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ෆ්ලොරිඩා පොලිටෙක්නික් විශ්ව විද්යාලයේ සහකාර මහාචාර්ය වරයකු  ලෙස සේවයේ නියතු) නමින් පුතුකු ද වේ.

මෙයද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පවුල්

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
     නෙරංජන් විජයරත්න - විසි වසරක මතකාවර්ජනය  1
     නෙරංජන් විජයරත්න - විසි වසරක මතකාවර්ජනය  2
  විජයරත්න පරපුර 
  රත්වත්තේ පරපුර
   ගොපල්ලව පරපුර
   සත්‍ය සායි බබා ආශිර්වාද
  විජයරත්න පරපුර ගැන ඉංග්‍රීසියෙන් රචිත ලිපියක්
 විසි වසරකට පෙර රටම කම්පනය කළ මොහොත
  ප්‍රංශයේ ඩැනියල් ලෙසාරෝ දළඳා මැදුර යළි හැදුවේ මෙහෙමයි

චරිත කතා
1956 උපත්

දියවඩන නිලමේවරු
ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ලාංකික සිංහලයෝ
ලංකික දේශපාලනඥයෝ
එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්
යාපනය

යාපනය (Jaffna, )  යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, උතුරු පළාතේ ප්‍රධාන නග‍රයයි.  දිවයිනේ උතුරු කෙළවරෙහි පිහිටි යාපන අර්ධද්වීපයෙහි නිරිතදිග වෙරළබඩට වන්නට පිහිටා ඇති මෙම නග‍රය, 100,000කට වැඩි ජනසංඛ්‍යාවක් විසූ නුව‍රක් වූවද, දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය නම් ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයේ කටයුතු හේතුවෙන් වඩා අඩු ජන සංඛ්‍යාවක් සිටින නුව‍රක් වී තිබේ.

නිරුක්තිය

ඉතිහාසය

මුල් කාලීන යුගය

යාපනය අර්ධද්වීපය

ක්‍රිස්තු වර්ෂ 11වන සියවස තෙක් ප්‍රධාන වශයෙන් සිංහලයින් සහ දකුණු ඉන්දීය වෙළන්දුන් ගැවැසි නුව‍රක් වූ මෙම නුව‍ර 11 සිට 15වන සියවස දක්වා දෙමළ ජාතික ප්‍රාදේශීය රජ ප‍රපුරක අගනුව‍ර විය. ඉන්පසුව පිළිවෙළින් පෘතුගීසි, ලන්දේසි හා ඉංග්‍රීසි ජාතික පාලනයට යටත්ව, ඔවුන්ගේ පාලන මධ්‍යස්ථානයක්ව පැවතුණි.

ත්‍රස්තවාදී යුගය 

ක්‍රි. ව. 1948න් පසුව කෙටි සෞභාග්‍යයක් දුටුවද ක්‍රි. ව. 1983න් පසුව ඇරඹි, දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය නම් ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයේ කටයුතු හේතුවෙන් විශාල පිරිහීමක් සිදුව තිබේ. 1981දී එවකට පැවති රජයට සම්බන්ධ කල්ලියක් විසින් ගිනි තබා විනාශ ක‍රන තුරු, යාපනයේ පැවති පුස්තකාලය දකුණු ආසියාවේ පිහිටි විශාලතම වූත් වටිනාම පොත් රැසක් තිබූ පුස්තකාලය විය. මෙය මෑතදී පිළිසක‍ර ක‍ර නැවත විවෘත ක‍ර ඇත්තේ යාපනයට නැවත සාමයේ අරුණළු ගෙනෙමිනි.

පරිපාලනය

භූගෝලය සහ කාලගුණය

ජනගහනය 

යාපනයේ ජනගහනය 1880 සිට 2010 දක්වා

යාපනයේ උප නගර 

 අරියාලෙයි
 චුන්දිකුලි
 චුන්නාකම්
 කොලොම්තර
 ගුරුනගර
 කයිතඩි
 කොක්කුවිල්
 කොන්ඩාවිල්
 කෝපායි
 නල්ලූර්
 නාවක්කුලි
 පාසායුර් 
 උරුම්පිරෙයි
 වන්නාර්පන්නෙයි

ආගම්

ආර්ථිකය සහ ප්‍රවාහනය 

 වී වගාවේ යම් සාධනිය මට්ටමක්ද දැක ගැනිමට පුලුවනි

අධ්‍යාපනය

සංස්කෘතිය

සැලකිය යුතු ගොඩනැගිලි

සහෝදර නගර

මූලාශ්‍ර

යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
ක්‍රිස්තු වර්ෂ ක්‍රමය

ක්‍රිස්තු වර්ෂ (ක්‍රි.ව.) සහ ක්‍රිස්තු පූර්ව (ක්‍රි.පූ),  () (තේරුම:  ස්වාමින්වහන්සේගේ වර්ෂයෙන්), බ්ලැක්බර්න් ඇන්ඩ් හොල්ෆර්ඩ්-ස්ටීවන්ස් පිටු. 782 යනු, ජූලියන් සහ ග්‍රෙගෝරියන් දිනදර්ශනයන්හි වසර අංකයට පූර්වයෙන්  භාවිතා කරන විස්තර කිරීමේ යෙදුමයි.  අන්නෝ දොමිනි නොස්ට්‍රී එයිසූ (ජේසු) ක්‍රිස්ටි ("අප ‍ජේසු ක්‍රිස්තු ස්වාමින්වහන්සේගේ වර්ෂයෙන් ") යනුවෙන්, සර්ව සම්පූර්ණ වශයෙන් වර්ෂයන් දැක්වීමද , සිදු කල  හැක.

ක්‍රිස්තු වර්ෂ ක්‍රමයේ යුගාරම්භය පදනම් වී ඇත්තේ ජේසුස් වහන්සේගේ උපත හෝ පිළිසිඳීම සිදුවූවා යැයි සාම්ප්‍රදායිකව පිළිගැනෙන වසර මතය. මෙම වසර ක්‍රි.ව. 1 ලෙස සලකන අතර ඊට පෙර වසර ක්‍රි.පූ.1 ලෙස සැලකේ. එබැවින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ ක්‍රමයේදී 0 වන වසරක් නැත.

වසර 525 දී  ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින වකවානු ක්‍රමය සකස් කෙරුනද, මෙම කුමය බටහිර යුරෝපයෙහි ප්‍රචලිත ලෙස භාවිත වීම සිදුවූයේ 8වන සියවසෙහිදීය.  කතෝලික විශ්වකෝෂයට අනුව, පාප්වහන්සේ තුමන් පවා  ලිපි ලේඛන මත දින යෙදුවේ  රාජ්‍යත්ව වර්ෂයන් අනුව වන අතර, ක්‍රිව භාවිතය ක්‍රමයෙන් යුරෝපය තුල සාමාන්‍ය භාවිතයක් බවට පත් වූයේ  11වන සිට  14වන සියවස අතරතුර කාල වකවානුවේදීය. වසර 1422 දී,   ක්‍රිස්තු වර්ෂ'' ක්‍රමය අනුගමනය කිරීමට එකඟ වූ අවසාන  බටහිර යුරෝපීය රට බවට  පෘතුගාලය පත්විය.

සටහන් සහ ආශ්‍රිතසටහන්''':

ආශ්‍රිත ලිපි
 බුද්ධ වර්ෂ ක්‍රමය

කාලය මැනීම
රෝම දිනදසුන්
පරිගණකයේ ඉතිහාසය



පරිගණකය පිළිබඳ හැඳින්වීම. 

පරිගණකය අද අප සැමටම නැතිවම බැරි උපකරණයක් බවට පත්වේ. මක් නිසාද යත් මිනිසා‍ගේ සියළු කටයුතු වලට පරිගණකය සැබෑ මිතුරෙකු වී හමාරය. 

පරිගණකය යනු අප විසින් ලබාදෙන කිසියම් උපදෙස් සමූහයකට අනුව ඒවා කිසියම් සැකසීමකට ලක් කළ හැකි, අවශ්‍ය වූ විටෙක අප හට ඒවා නැවත  ලබා ගත හැකි, ඒවා තම මතකය තුළ තැන්පත් කර ගත හැකි. නැවත මතකය ආවර්ජනය කරමින් දත්ත ලබා දිය හැකි, මිනිසා විසින් සාදන ලද කෘතිම බුද්ධියක් සහිත විද්‍යුත් උප කරණයකි. එය කිසිවිටෙකත් ස්වකීය ශක්ති‍‍ය ‍මගින් ක්‍රියාත්මක විය ‍‍‍නොහැක. 
කුමන ‍‍‍හෝ මාධ්‍යයකින් පරිගණකය ‍ ‍‍වෙත  ලබා දෙන තොරතුරැ ආදාන නම් වේ. එය input  නමින් හඳුන්වනු ලබයි. ආදාන කරනු ලබන දෙයක් ආකාර දෙකකින් යුක්තය. එනම්, දත්ත(Data) සහ උපදෙස් (Instructions) යනුවෙනි. දත්ත ලෙස හඳුන්වන්නේ කිසියම් පිළීවෙලකට සකස් කරන ලද තොරතුරැ සමූහයක් වන අතර එය පරිගණකය විසින් සකස් විය යුතු ආකාරය විස්තර කරනු ලබන්නේ උපදෙස් මගිනි. බොහෝ විට අප පරිගණකය හඳුනාගන්නේ එහි සරළ උපකරණ කිහිපයක් දෙස බැලීමෙනි. එනම් මොනිටරය, යතුරු පුවරුව, මවුසය, මධ්‍යම දත්ත සැකසුම් ඒකකය ලෙසය.

පරිගණක වල ගතිලක්‍ෂණ 
 
පරිගණකයක් සතුව එහි  විශේෂයෙන් හඳුනාගත හැකි ගති ලක්‍ෂණ කිහිපයක් පවතී.

        වේගය
පරිගණකය විශේෂිත වන්නේ එය සතුව පවත්නා ඉතා වේගයෙන් වැඩ කටයුතු කිරීමේ හැකියාවයි. මිනි‍ෙසකු විසින් වසර ගණනක් තුළදී කරනු ලබන කටයුතු පරිගණකයකට විනාඩි කිහිපයකින් හෝ පැය කිහිපයකින් කළ හැකිය.

         නිවැරදි බව
පරිගණකයට ඉතා නිවැරදිව කටයුතු කිරීමේ හැකියාව ඇත. එය පෙර සකසන ලද උපදෙස් සමූහයකට අනුව ක්‍රියාත්මක වන නිසා, අප විසින් ලබා දෙන තොරතුරු වල නිවැරදි කතාව මත ඉතා හොඳින් හා නිවැරදිව දත්ත සැකසීම් කරනු ලබයි.

      කාර්යක්‍ෂමතාව
පරිගණකයක් හොඳින් ක්‍රියාත්මක වන්නේ නම් ඔනෑම කාලයක් විඩාවකින් තොරව වැඩ කිරීමේ හැකියාව පරිගණකය සතුය. එය කිසි විටෙකත් විඩාවෙන් යුක්තව අඩ පණ නොවේ.

      මතකය'
පරිගණකය තුළ යම් පරිශීලකයකු තැන්පත් කරන සෑම දත්තයක්ම අප ට ඕනෑම කාලයක් තැන්පත් කරතැබිය හැක. එය තීරණයවන්නේ එහි දෘඩ තැටියෙහි ධාරිතාවය මතය.

      පරිගණකයේ බුද්ධිමය හැකියාව
පරිගණකය සතුව ඇත්තේ කෘතීම බුද්ධියකි. එය කිසිවිටෙකත් තනිව තීරණය කරමින් කටයුතු සිදු කරනු නොලබයි. (විද්‍යා ප්‍රබන්ධයන්හි එවන් ස්වයං තීරණය කිරීමේ හැකියාවන් ඇති බුද්ධිමය පරිගණක පිළිබඳව කතා කළත් තවමත් එම සංකල්පය ඇත්තේ පරික්‍ෂණ මට්මේය. එය කාර්යකෂමව, නිවැරදිව ක්‍රියාත්මක වන්නේ පරිශීලකයා විසින් ලබාදෙන තොරතුරු වල නිවැරදි තාව මතය.

     'බහුකාර්ය බව'
විවිධ වූ කාර්යන් සඳහා පරිගණකය භාවිතා කළ හැකි වීම එහි ඇති විශේෂ ලක්ෂණයකි.

පරිගණක විද්‍යාව
ශ්‍රී ලංකාවේ පුස්තකාල නාමාවලිය



ජාතික පුස්තකාලය

පුස්තකාලය- නීල  වෙබ් අඩවිය

විද්‍යා හා තාක්ෂණ පුස්තකාල
නවීන තාක්ෂණය පිළිබඳ ආතර් සී.ක්ලාක් ආයතනය : පුස්තකාලය  -
ජාතික විද්‍යා පදනම  : පුස්තකාලය- නීල  වෙබ් අඩවිය
කාර්මික තාක්ෂණ ආයතනය : පුස්තකාලය  -
පරමාණු බලශක්ති ආයතනය : පුස්තකාලය  -
ශ්‍රී ලංකා ග්‍රහලෝකාගාරය : පුස්තකාලය  -
ජාතික විද්‍යා හා තාක්ෂණ කොමිසම : පුස්තකාලය  -
ජාතික ඉංජිනෙරු පරීක්ෂණ සහ සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය : පුස්තකාලය  -

මහජන පුස්තකාල
අනුරධපුරය මහජන පුස්තකාලය
කොළඹ මහජන පුස්තකාලය
ගාල්ල මහජන පුස්තකාලය
 මහනුවර මහජන පුස්තකාලය
මතලේ මහජන පුස්තකාලය
 මහරගම මහජන පුස්තකාලය
බෙලිඅත්ත මහජන පුස්තකාලය

පාසැල් පුස්තකාල
ආනන්ද විද්‍යාලය, කොළඹ
මහානාම විද්‍යාලය, කොළඹ
රාජකීය විද්‍යාලය, කොළඹ
ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලය, මාතලේ
බණ්ඩාරනායක විද්‍යාලය, ගම්පහ
THOLANGAMUWA MADAYA MHA VIDAYALA

විශ්ව විද්‍යාල  පුස්තකාල

කොළඹ විශ්ව විද්‍යාල  පුස්තකාලය
කැළණිය විශ්ව විද්‍යාල  පුස්තකාලය
විවෘත විශ්ව විද්‍යාල  පුස්තකාලය
රුහුණ විශ්ව විද්‍යාල  පුස්තකාලය
වයඹ විශ්ව විද්‍යාල  පුස්තකාලය
මොරටුව විශ්ව විද්‍යාල  පුස්තකාලය
පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාල  පුස්තකාලය
ශ්‍රී ලංකා‍ සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාල  පුස්තකාලය

අායතනික පුස්තකාල
මානව සම්පත් කලමණාකරණ අායතන පුස්තකාලය

පුස්තකාල සම්බන්ධ වැදගත් ආයතන

දේශීය
ශ්‍රී ලංකා පුස්තකාල සංගමය

විදේශීය

විමර්ශන

පුස්තකාල
ශ්‍රී ලංකාවේ පුස්තකාල
සෙංගමාලය

සෙංගමාලය යනු අක්මාව ආශ්‍රිත රෝගී තත්වයකි.

සෙංගමාලය(කහ)	හාතවාරිය කැඳදීම	තනහාල් කැඳදීම	බිංතල කැඳදීම	තැඹිලි මතුරා දීම

සෙංගමාලයට	යකි නාරං ගහේ පස්පංගුව කොටා ඒ ඉස්ම හිනටි හාලෙන් කැඳ පිස බොන්න	හීන් බෝවිටිය කැඳ බොන්න

මූලාශ්‍ර

රෝග
තක්කාලි

තක්කාලි (), එළවලු වලට යොදන රසකාරකයක් වශයෙන් භාවිතා කරයි. විද්‍යාත්මක නාමය ලයිකොපර්සිකන් එස්කියුලැන්ටම් (Lycopersicon esculentum).

==වර්ග
 ගොරක තක්කාලි

මූලාශ්‍ර

එළවළු
ආත්ම සත්කාරය



ආත්ම සත්කාරය 

ආත්ම සත්කාරය යනු තමාගේ සෞඛ්‍ය තත්වය නිසියාකාරව පාලනය කිරීමයි. සෞඛ්‍ය තත්වය නගා සිටුවීම , යථාතත්වයට පත් කිරීම , රෝග වලක්වා ගැනීම හා ප්‍රතිකාර කිරීම අරමුණු කරගෙන පුද්ගල‍යෙකු , පවුලක් හෝ ප්‍රජාවක සිදුකරනු ලබන ක්‍රියාකාරකම් මේ නම් වේ.

ආත්ම සත්කාරය යටතට පුද්ගලයකු තමාගේ හා තමාගේ පවුලෙහි ශාරීරික හා මානසික සුවතාවය පවත්වා ගැනීම පිණිස ගනු ලබන තීරණයන් අඩංගුවේ. ශාරීරික සුවතාවය පවත්වා ගැනීමට සිදුකරන ව්‍යායාම ආත්ම සත්කාරයකි. මීට අමතරව නිරෝගී ආහාර වේලක් ගැනීම , නිසි පරිදි ‍ඹෞෂධ භාවිතා කිරීම හා රෝග වලක්වා ගැනීම සඳහා හොඳ සෞඛ්‍ය පුරුදු  අනුගමනය කිරීමද අයත් වේ. සෞඛ්‍යයට අවධානමක් එල්ල කරන දුම් පානයෙන් වැලකීම සහ රෝග සුව වීමෙන් අනතුරුව රෝහලින් බැහැරව ගිය පසු තම සෞඛ්‍ය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමද ආත්ම සත්කාරයකි.

පුද්ගයින් ආත්ම සත්කාරය කරන අතර සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයින් සහ විශේෂඥයින් මගින් පුද්ගලයකුගේ ආත්ම සත්කාරය වඩවා ගැනීම සඳහා උපකාර කරේ.

සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට ආත්ම සත්කාරය ඉතා වැදගත්ය.එයට එක් හේතුවක් වන්නේ මෙම රටවල  සෞඛ්‍ය සේවාවන් හි ඇති පීඩාකාරී තත්වයයි.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Self-care
ප්‍රෝටීන්

ප්‍රෝටීන යනු ඇමයිනෝ අම්ල දාම එකකින් හෝ වැඩි ගණනකින් සැදුම්ලත් විශාල කාබනික සංයෝගයන්ය . සජීවී ජීවින් තුල පරිවෘත්තිය ප්‍රතික්‍රියා උත්ප්‍රේරණය කිරීම, ඩීඑන්ඒ ප්‍රතිවලනය කිරීම, උත්තේජකයන්ට ප්‍රතිචාර දැක්වීම, සහ එක් තැනක සිට තවත් තැනකට අණු රැගෙන යාම ආදි කෘත්‍යයන් අතිවිශාල සංඛ්‍යාවක් ඉටු කිරීම ප්‍රෝටීන මගින් සිදු කෙරෙයි. මෙම ඇමයිනෝ අම්ල කාබොක්සිල් හා ඇමැයිනෝ කාණ්ඩ අතර පෙප්ටයිඩ බන්ධන මගින් බන්ධනය වීමෙන් ප්‍රෝටීන් සෑදි ඇත. ප්‍රෝටීනයක ඇමයිනෝ අම්ල පිහිටා ඇති ආකරය නිර්ණය වනුයේ ජානයක් මගින් වන අතර එය කේත ආකරයට පිහිටා ඇත. මෙම ජාන කේත මගින් ඇමයිනෝ අම්ල 20 ක් සහ සෙලෙනෝ සිස්ටීන් සහ පයිරෝලයිසින් නිෂ්පාදනය කෙරේ. ප්‍රෝටීන්වල ඇති මෙම අංග ඇතැම් අවස්ථාවන්හිදී රසායනික වශයෙන් නවීකරණය වීමක් සිදුකෙරේ. එය එම ප්‍රෝටීනය සෛලය තුළ ක්‍රියාකාරී වීමට පෙර හෝ එහි පාලන ක්‍රියාවලියෙහි කොටසක් ලෙසට සිදුවේ. ප්‍රෝටීන සඳහා විශේෂ ක්‍රියාවලීන් සිදුකිරීම පිණිස සාමුහිකව ක්‍රියාකාරීවීමට හැකියාව ඇති අතර ඒවා බොහෝ අවස්ථ‍ාවන්හිදී ස්ථායි සංකිර්ණයන් සාදයි. 

පොලිසැකරයිඩ සහ න්‍යෂ්ටික අම්ල යන අනෙකුත් ජෛව විද්‍යාත්මක මහා අණු මෙන් ප්‍රො‍ටීනද ජීවින් සතු අත්‍යාවශ්‍ය අංගයක්වන අතර එය සෛල තුළ සිදුවන සියළුම ක්‍රියාවලීන් සඳහා දායකවේ. බොහොමයක් ප්‍රෝටීන එන්සයිම වන අතර පරිවෘත්තිය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන ජීවක්‍රියාවලීන් උත්ප්‍රේරණය කරයි. ප්‍රෝටීන මගින් ජීවීන් තුළ ව්‍යුහමය ද්‍රව්‍යයන් සාදන අතර එමගින් කාර්මික ක්‍රියාවලීන් ද සිදුකරනු ලබයි. සෛලවල හැඩය පවත්වා ගැනීම සඳහා උපකාරීවන ඇක්ටීන් හා මයොසීන් ද ප්‍රෝටීන වේ. අනෙකුත් ප්‍රෝටීන වර්ග සෛල සඳහා සංඥා ලබාදීම, ප්‍රතිශක්තිකරණ ප්‍රතිචාර, සෛල එකිනෙක සම්බන්ධ කිරීම සහ සෛල චක්‍රය පවත්වා ගැනීම සදහා උපකාරී වේ. ප්‍රෝටීන පුද්ගලයෙකුගේ ආහාර වේලෙහි අත්‍යවශ්‍ය අංගයකි. මිනිසුන් හට අත්‍යවශ්‍ය ඇමයිනෝ අම්ල සිරුර තුළ නිෂ්පාදනය කර ගැනීමට නොහැකි වීම නිසා ඒවා ආහාර මගින් සිරුර තුළට ලබාගත යුතු වේ. ආහාර ජීරණ ක්‍රියාවලිය ඔස්සේ මෙම ප්‍රෝටීන ද්‍රව්‍ය නිදහස් ඇමයිනෝ අම්ල බවට බිඳ හෙලනු ලබන අතර ඉන් පසුව ඒවා පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලිය සඳහා යොදා ගැනේ. 

ප්‍රෝටීන යන වචනය සෑදි ඇත්තේ ග්‍රීක භාෂාවෙන් ප්‍රෝටා හෙවත් ප්‍රාථමික වශයෙන් වැදගත් යන තේරුම ඇතිවය . ප්‍රෝටීන මුල්වශයෙන් හඳුනාගෙන නම් කරන ලද්දේ ස්වීඩන් ජාතික රසායනික විද්‍යාඥයකු වූ ජෝන් ජේකොබ් බර්සීලියස් විසින් 1838 දීය. කෙසේ වුවද ජීවීන් තුළ ප්‍රෝටීනවල මූලික කර්තව්‍ය 1926 වන තෙක් හදුනාගෙන නොතිබුණි. ජේම්ස් බී සම්නර් විසින් යූරි‍ෙය්ස් එන්සයිමය ප්‍රෝටීනයක් බවට 1926 දී සොයා ගන්නා ලදී. 1958 දී ෆෙඩ්රික් සැන්ගර් විසින් සොයා ගන්නා ලද ඉන්සියුලින් නම් ප්‍රෝටීනය සදහා නොබෙල් ත්‍යාගය හිමිවුණි. ව්‍යුහාත්මක වශයෙන් ප්‍රෝටීනවල ඇති වැදගත්කම මුල්ම වශයෙන් පෙන්වන ලද්දේ හිමොග්ලොබින් සහ මයොග්ලොබින් සොයා ගන්නා ලද මැක්ස් පෙරුප්ස් සහ සර්ජෝන් කවුඩෙරි ‍කෙන්ඩෲ විසින් 1958 දීය. එක්ස් කිරණ විවර්තන අධ්‍යයනයන් මගින් ඉහත කී ප්‍රෝටීන වර්ග දෙකෙහි ත්‍රිමාණ ව්‍යුහයන් පිළිබඳව කරන ලද අධ්‍යයනයන් හේතුවෙන් ඔවුන් දෙදෙනාට 1962 දී රසායන විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය හිමිවිය.

දත්ත ගබඩා සහ ව්‍යාපෘති 
ද ප්‍රෝටීන් නේමිං යුටිලිටි
හියුමන් ප්‍රෝටීන් ඇට්ලස්
රසායන විද්‍යාව
රෝග බෝවීම

ඉන්ෆ්ලූවෙන්සා වැනි ඇතැම් රෝග ඉතා ඉක්මණින් බෝවන සුළුය. ආසාදන රෝග කහින විට සහ කිවිසන විට පිටවන බිදිති මගින් , රෝග වාහක කෘමියෙකු දෂ්ඨ කිරීම මගින් සහ අපවිත්‍ර වූ ජලය හෝ ආහාර මගින් යන විවිධ ක්‍රමෝපායන් මගින් බෝවිය හැකිය. තවද ලිංගාශ්‍රිත රෝග ද ඇත. යම්කිසි පුද්ගලයෙකු ගෙන් තවත් පුද්ගලයෙකුට පැතිරිය හැකි ක්ෂුද්‍ර ජීවින් ද මේ සඳහා විශේෂ කෘත්‍යක් ඉටු කරන අතර ඇතැම් රෝග ක්‍රමවත් පෝෂණ ක්‍රමයක් මගින් වළක්වා ගත හැකිය. පිළිකා රෝග සහ හෘද රෝග වැනි රෝග තත්වයන් ආසාදනයක් නිසා ඇතිවන්නක් ලෙස හැදින්විය නොහැකිය. මෙය මානසික රෝග සඳහා ද එකසේ වලංගු වේ.

අර්ථ දැක්වීම

දේශීය සම්ප්‍රේෂණය
දේශීය සම්ප්‍රේෂණය (local transmission) යන වචනයේ තේරුම ආසාදන ප්‍රභවය වාර්තා කරන ස්ථානය තුළ හඳුනාගෙන ඇති බවයි (රටක්, කලාපයක් හෝ නගරයක් වැනි)

බිඳිති මගින් බෝවීම

කහින විට සහ කිවිසන විට පිටවන බිදිති (respiratory droplets) මගින් රෝග බෝවීම ඉතාම සුලබ සිදුවීමකි.
රෝගයක සමාජීය වශයෙන් ඇති වැදගත්කම



රෝගයක සමාජීය වශයෙන් ඇති වැදගත්කම 

රෝගයක් ඇතිව ජිවත් වීම ඉතාමත් අපහසු කාර්යකි. පුද්ගලයෙකුට ඇති යම්කිසි තත්වයක් එම පුද්ගලයාගේ සිරුරෙහි ආකෘතිමය හෝ ක්‍රියාකාරිත්වයෙහි සරළ වෙනස්වීමක් ලෙස විග්‍රහ කරනවාට වඩා එය රෝගයක් ලෙස හඳුනාගැනීම කැපීපෙනෙන ආර්ථික හා සමාජීය බලපෑමක් ඇති කළ හැකිය. යම්කිසි ආපදා තත්වයකට මුහුණදීමෙන් පසුව ඇතිවන ආතති තත්වයන් , (post traumatic stress disorder)  Shell shock , Repetitive stress injury සහ ගල්ෆ්යුධ සින්ඩ්‍රෝමය වැනි රෝග තත්වයන් ඇති බවට මත භේදාත්මක ලෙස හඳුනා ගැනීමට ලක්කළ විට අදාල පුද්ගලයාට, එම රටට සහ ඔහු සේවය කරන ආයතනයට ආර්ථිකමය වශයෙන් ධනාත්මක හා සෘණාත්මක බලපෑම් ඇති කළ හැකිය. වයස්ගත වීම රෝගයක් ලෙස සමාජය තුළ ඇති පිළිගැනීම මේ වන විට වඩාත් පුළුල්ව හදාරා නොමැත. 

යම්කිසි තත්වයක් ඇතැම් සංස්කෘතීන් හෝ යුග වලදී රෝගයක් ලෙසට හදුනා ගන්නා අතර අනෙකුත් සංස්කෘතීන් හෝ යුග වලදී එය එසේ නොවේ.  Oppositional difiant disorder, Attention deficit hyperactivity disorder යන මානසික රෝග ද අධි ස්ථුලතාවය ද ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සහ කැනඩාවේ දී රෝග තත්වයන් ලෙස හැදින්වුවද ඒවා මීට දශක ගණනාවකට පෙර සහ වෙනත් රටවල්වල එසේ නොවුණි.  ලාදුරු රෝගීන් යනු ඉතිහාසය තුළ එම රෝගයෙන් පීඩා විදිමින් සමාජය තුළ අපකීර්තියට ලක් වූ පුද්ගලයන්ය. යම්කිසි රෝගයක් සදහා ඇති බිය පුළුල්ව පැතිරුණු සමාජීය ආකල්පයක්වන අතර සියළුම රෝගයන් මගින් මෙලෙස සමාජීය අපකීර්ති තත්වයන් ඇති නොවේ. 

යම්කිසි රෝග තත්වයක් සමාජීය වශයෙන් නිත්‍යානුකූල කිරීම මගින් ඇතැම් වාසි සහගත තත්වයන් උදාවේ. උදාහරණ වශයෙන් රැකියා ස්ථානයෙහි දී සිදුකරන කාර්යයන් මග හැරීමට සහ අනෙක් පුද්ගලයන් මගින් රැක බලාගැනීමයි. මීට අමතරව රෝගි පුද්ගලයෙකු හට ප්‍රතිකාර ගැනීමට සහ රෝගය සුව වූ පසුව නැවත රැකියා කිරීමට වරප්‍රසාදය ඇත. මේ හා සංසන්දනය කරන විට රෝගයක් හෝ දුබලතාවයක් ලෙස වර්ගීකරණය නොකරන තත්වයක් වන ගර්භණීතාවය සැලකිල්ලට ගත යුතුය. වෙනත් අතකින් බලන කළ වෛද්‍යවරුන් විසින් එය වෛද්‍ය ආධාර  ලබාදිය යුතු තත්වයක් සහ සමාජයේ බෙහෝ අය එය රැකියා ස්ථානයෙන් මිදී නිවස තුළ කාලය ගත කිරීමට අවශ්‍යවන තත්වයක් ලෙසට හඳුන්වයි.