Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
දුනු තරාදිය

දුනු තරාදිය සරල වශයෙන් සැලකූ කළ එය එක් පසකින් අචල ලෙස සවි කොට ඇති හා අනෙක් පසින් වස්තුවක් එල්ලීමට කොක්කක් සහිත දුන්නක් ලෙසින් විස්තර කළ හැක. එය ක්‍රියාකරන මූල ධර්මය හුක්ගේ නියමය අනුව පහදාදිය හැක. එම නියමය පවසන්නේ දුන්නක් විස්තීරණය කිරීමට අවශ්‍ය වන බලය එහි නිශ්චල අවස්ථාවෙහි සිට දුන්න විස්තීරණය වන දුරට සමානුපාතික වන බවය. එබැවින් දුනු තරාදියක් මත පරිමාණ සලකුණු සම අන්තරයන් සහිත වෙති.

එය භාවිතා කරන ස්ථානයෙහිදී නිවැරදි මිනුම් ලබා ගැනීම සඳහා දුනු තරාදියක් ක්‍රමාංකනය කල හැකි වුවද, බොහෝ දුනු තරාදි වල මුහුණතේ  "වෙළෙඳාම සඳහා භාවිතය  නීත්‍යානුකූල නොවේ" හෝ එයට කිට්ටු සමානකමක් දරන වදන් පෙළක් සඳහන් කර ඇත්තේ, තරාදිය සලකුණු කිරීම සඳහා භාවිතා කරන සිද්ධාන්තයේ  සන්නිකර්ෂණ ස්වරූපය නිසාය. මෙයට අමතරව, නැවත නැවත භාවියේදී තරාදියේ දුන්න ස්ථීර ලෙසින් ඇදීමට ලක් විය හැක.

දුනු තරාදි දෙකක්, එකකට යටින් තවෙකක් ලෙසින් ශ්‍රේණිගතව පිහිටන ලෙසින් එල්ලා තැබුවොත්, පහළ තරාදිය වෙතින් එල්ලා ඇති වස්තුවේ බර, එක් එක් දුනු තරාදිය විසින් කියවනු ලැබේ. ඉහළ ඇති තරාදිය විසින් ස්වල්පයක් වැඩි බරක් කියවනු ලබන අතර එසේ වන්නේ පහළ තරාදියේ බර විසින් එය ඇදීමකට ලක් වන නිසාය.

දුනු තරාදි විවිධ ප්‍රමාණ වලින් වෙළෙඳපොලෙහි දක්නට ඇත. සාමාන්‍යයෙන් ගත් කල, නිවුටන මනින කුඩා තරාදි සතුව ඇත්තේ නිවුටන දහයේ ඒවා, සියයේ ඒවා හෝ දාහේ ඒවා මනින ඒවායේ දුන්න තරම් දැඩි නොවන (කුඩා දුනු නියතය සහිත වූවක්) දුන්නකි.

භාවිතා
භෞතික විද්‍යාවෙහි සහ අධ්‍යාපනයෙහිදී මූලික ත්වරණමානයක් ලෙසින් දුනු තරාදිය භාවිතා කල හැකි වුවද, එහි ප්‍රධාන භාවිතාවන් වන්නේ කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රෙයහිදී වන අතර විශේෂයෙන්ම ට්‍රක් රථ, ගබඩා සයිලෝ, සහ  වාහක පටියක රැගෙන යන ද්‍රව්‍යය ආශ්‍රිත විශාල (බැර) භාරයන්හී බර මැනීම සඳහාය. සරල බව, මිල අඩු බව, හා  හැඩිදැඩි බව සඳහා  අනෙකුත්  වර්ගයන්හී තරාදි වලින් ලබා දෙන නිරවද්‍යතාවය  කැපකල හැකි තැන් වලදී  දුනු තරාදි භාවිතා වෙයි.

දුනු තරාදියක් විසින් වස්තුවක බර මනින්නේ විස්තීරණය කෙරුණු දුන්නක බලය මගින් ගුරුත්වයේ බලය හා විරුද්ධ වීමෙනි. දුනු තරාදි විසින් නිවුටන වලින් මෙන්ම ග්‍රෑම් වලින්ද බර මනිනු ලැබේ

ඉතිහාසය
බ්‍රිතාන්‍යයේ පළමු දුනු තරාදිය 1770දී  පමණ තැනුනේ බටහිර බ්‍රොමිච් අසල බිල්ස්ටන් හී  රිචඩ් සෝල්ටර් විසිනි.  ඔහු සහ ඔහුගේ බෑනාවරුන් වූ ජෝන් සහ ජෝර්ජ් විසින් පිහිටුවාගන්නා ලද,  තරාදි සහ තුලාවන් සඳහා නමගිය නිමැවුම්කරුවන්වූ,  ජෝර්ජ් සෝල්ටර් සහ සමාගම, 1838දී දුනු තරාදියක් සඳහා පේටන්ට් බලපත්‍රයක් ලබා ගත්හ. එම දුනු තරාදි මූලධර්මයම වාෂ්ප දුම්රිය එන්ජිම් යා කපාට සඳහාද යෙදවූ ඔවුහූ, පෙරදී භාවිතා වූ  නිත්‍ය භාර කපාට වෙනුවට නව කපාට නිපැයූහ.

මෙයද බලන්න 
කිරුම් තරාදිය

ආශ්‍රිත

තරාදි
බලය
කිරුම් උපකරණ
ඒදීම

ආහාරවල රසය ඉහලනැංවීම සඳහා කෑම පිසීමට පෙර කුළුබඩු, තෙල්, විනාකිරි වැනි දුව්‍ය එකක් හෝ කීපයක් නියමිත අනුපාන වලින් මිශ්‍රකිරීම සහ යම් වේලාවක් තැබෑම ඒදනවා හෙවත් යේදනවා ලෙස හැඳින්වේ.
සිංගප්පූරුවෙහි නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය

නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් යනු දේශපාලන ක්‍රමවේදයක ඉතාමත් වැදගත් ස්ථානය දරණ ව්‍යවස්ථාදායක සභාවකට නියෝජිතයන් නිදහස් ලෙසින් තෝරා පත් කර ගැනීමට යම් ජාතියක ජනතාවට  ඉඩ සලසන ආණ්ඩුක්‍රමයකි. 19වන සියවසෙහිදී එක්සත් රාජධානිය විසින් සිංගප්පූරුවෙහි ජනපද පිහිටුවන විට නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය එහි නොපැවතුනද, 1940 ගණන් වල ඇරඹුනු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය වෙනස් කම් නිසා ව්‍යවස්ථාදායකයේ ආසන ගණන ක්‍රමයෙන් වැඩිවී සම්පූර්ණයෙන් තෝරා පත් කරගන්නා ලද ව්‍යවස්ථාදායක සභාවක් 1958 දී පිහිටුවා ගන්නා ලදි. වර්තමානයෙහිදී,  විසින් නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාද භාෂිතය ක්‍රියාවෙහි යොදවන විවිධ යාන්ත්‍රණයන් සංස්ථාපනය කොට ඇත. සර්වජන ඡන්දය ඔස්සේ  පාර්ලිමේන්තුව තෝරාපත් කර ගත හැකි වනු පරිදී  මහා මැතිවරණ ක්‍රමානුකූලව පැවැතිවිය යුතුව ඇත. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව තුල  ඡන්දය දීමේ අයිතිය විශේෂයෙන්ම සඳහන් කර නොමැතත්,  රජය විසින් සහතික කර ඇත්තේ මෙම අයිතිය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය වගන්ති තුලට ගම්‍යමාන කල හැකි බවයි.

රාජ්‍යයේ ශාඛා ත්‍රිත්වය වන විධායකය, ව්‍යවස්ථාදායකය සහ අධිකරණය වෙත, ආණ්ඩු බලයෙහි විවිධ පාර්ශවයන් ප්‍රදානය කිරීම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් සිදු කෙරෙයි. විධායකය සමන්විත වී ඇත්තේ  ජනාධිපතිවරයා වෙතින් සහ   අග්‍රාමාත්‍යයවරයා විසින් නායකත්වය දරන  කැබිනට් මණ්ඩලය වෙතිනි. ඔවුන් සමස්ත ඡන්දදායකත්වය වෙත වගකිවයුතු අතර ඔවුහූ නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයෙහි ප්‍රතිමූර්තියක් වෙති. ජනතාව විසින් ජනාධිපති තෝරා පත්කර ගනු ලබන්නේ ජාතිත සම්පත් සුරැකීමෙහි සහ රාජ්‍ය සේවයෙහි ආර්ජවය රැක ගැනීමෙහි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාත්මක  සුරැකිතාවයක් ලෙසිනි. ජනාධිපති අපේක්ෂකයෙකු ලෙසින්  සුදුසුකම් ලැබීමට,  දැඩි  උපමානයන් තෘප්තියට පත් කල යුතු වෙයි.

ඒකල මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වෙතින් සහ  සමූහ නියෝජන මැතිවරණ කොට්ඨාශ වෙතින් තේරී පත් වන   පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරුන් (පාම වරුන්) ,  මැතිවරණ කොට්ඨාශ-විරහිත පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් (කොවිපාම වරුන්) සහ   පත් කල පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් (පපාම වරුන්) වෙතින් සමන්විත පාර්ලිමේන්තුවක් සංස්ථාපනය සඳහාද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව තව දුරටත් ඉඩ සලසා දෙයි. පාම වරුන් මැතිවරණ කොට්ඨාශයෙහි නියෝජිතයන් වන අතර ජනතාව සතු විය හැකි  ප්‍රශ්න හා ගැටළු පාර්ලිමේන්තුව තුල ඉස්මතු කිරීමේ භූමිකාවක් ඔවුන් වෙත ඇත. රජයේ දෘෂ්ටිය අනුව, නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය අනුව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රම වේදයක මූලිකාංගය ලෙසින් ගැනෙන්නේ,   දේශපාලන පක්ෂ මිස එක් එක් පාම වරුන් නොවෙති. අධිකරණය යනු නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාද සංකල්පයෙහි සෘජු විද්‍යාමානයක් නොවුවද, එහි මෙහෙවර වන්නේ, IV වන කොටසෙහි මූලික නිදහස වැනි,  ඔවුන් වෙත ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් පිරිනමා ඇති බල සීමාවන් ඇතුළත   රජය හා ව්‍යවස්ථාදායකය හැසිරෙන්නේදැයි   සෝදිසියෙන් සිටීමයි.

සිංගප්පූරුව
චාල්ස් ඩිකන්ස්

චාල්ස් ජෝන් හෆම් ඩිකන්ස් (7 පෙබරවාරි 1812 – 9 ජූනි 1870) යනු ඉංග්‍රීසි නවකතා කතුවරයෙකු වූ අතර, වික්ටෝරියානු යුගයේ ශ්‍රේෂ්ඨතමයා ලෙස සාමාන්‍යයෙන් සැලකෙයි. පෙර සිටි කිසිම ගත් කතුවරයෙකු අත්නොවිඳි පුළුල් ජනප්‍රියත්වයක් සහ ප්‍රසිද්ධියක් ඔහුගේ ජීවිත කාලය තුලදීම ඩිකන්ස් බුක්ති විඳි අතර ඔහු වර්තමානයේදී තවමත් ජනප්‍රිය ලෙසින් සිටින්නේ ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයෙහි බොහෝ නිරූපක නවකතා සහ චරිත සඳහා දායකත්වය සැපයූ හේතුවෙනි. 

ඔහුගේ බොහෝ  ලියවිලි මුලින්ම ප්‍රකාශයට පත්වුනේ අනුක්‍රමික ලෙසින්, මසකට එක් කාණ්ඩයක් බැගින් වන අතර, ප්‍රකාශයට පත් කිරීමේ මෙම ඌරුව ඩිකන්ස් නිසාම ජන්ප්‍රිය වූවකි. අනුක්‍රමික ලෙසින් ප්‍රකාශයට පත් කිරීම ඇරඹීමටත් කලින්ම නවකතා ලිවීම නිම කල සමහරක් ගත් කතුවරුන් මෙන් නොව, ඩිකන්ස් බොහෝ විට කතාංග නිමැවූයේ ඒවා කොටස් වශයෙන් පල වෙන අතරතුරදීමය. මෙම ප්‍රගුණනය විසින් ඔහුගේ කථාන්තරයන්ට කිසියම් රිද්මයක් හිමි කර දුන් අතර,  ත්‍රාසය-දනවන අවසානයකින් කෙළවර කර, ඊළඟ කොටස තෙක් මහජනතාව පුල පුලා බලාසිටීමට සලස්වන ලදි. ඔහුගේ නවකතා සහ කෙටිකතා සඳහා පැවති  අඛණ්ඩ ජනප්‍රියතාවය නිසා ඒවා කිසි විටෙක  මුද්‍රණයේ-නොමැති නොවීය.

සටහන්

1812 උපත්
1870 මරණ
එක්සත් රාජධානියෙහි රූපවාහිනී බලපත්‍රකරණය

එක්සත් රාජධානියෙහි සහ    කිරුළට පරායත්ත රාජ්‍යයන්හී, සජීවි විද්‍යුත් ප්‍රචාරණ රූපවාහිනී විකාශයන් (භෞමික, චන්ද්‍රිකා, කේබල, හෝ අන්තර්ජාල) නැරඹීම හෝ  පටි ගත කිරීම  හෝ  සිදු කරන ඕනෑම නිවසක් විසින් වාර්ෂික රූපවාහිනී බපපත්‍රයක් මිලදී ගත යුතු වෙයි. 2012 වන විට, මෙය සඳහා වැය වන මුදල, වර්ණ රූපවාහිනී සඳහා £145.50 ක්ද සහ සුදු කළු රූපවාහිනී සඳහා £49.00 ක්ද වෙයි.  බලපත්‍රකරණය වෙතින් උපයා ගන්නාවූ ආදායම ප්‍රාථමික වශයෙන් භාවිතා වන්නේ  බීබීසී ආයතනයෙහි රූපවාහිනී, ගුවන් විදුලි සහ සෘජු මාර්ගගත සේවාවන් වෙනුවෙන් වන වැය සඳහාය. රූපවාහිනී බලපත්‍ර ඇසුරෙන් උපයා ගත් සම්පූර්ණ අයබදු ප්‍රමාණය 2011–12 දී £ බිලියන 3.681 වූ අතර  එයින්  £ මිලියන 588.4 හෝ  16.0% රජයෙන් සැපයුනේ  75 වැඩි වයස් ගත වූවන් සඳහා සහනදායී ක්‍රමවේදයක් තුලිනි. එබැවින්, 2011-2012 දී  £ බිලියන 5.086 ක්වූ  බීබීසීයේ සම්පූර්ණ ආදායමෙහි වැඩි කොටසක් හිමි කරදී ඇත්තේ  බලපත්‍ර ගාස්තු විසිනි .

බලපත්‍රකරණ ක්‍රමවේදය ක්‍රියාත්මක වන අයුරු 
 සංස්කෘතික, මාධ්‍ය හා ක්‍රීඩා පිළිබඳ රාජ්‍ය ලේකම් විසින්  ව්‍යවස්ථායීය ආඥා භාවිතයෙන් බලපත්‍ර ගාස්තුව නියම කරනු ලැබේ.

බලපත්‍ර ගාස්තු එකතු කිරීම සඳහා  සන්නිවේදන පණත 2003 විසින් බීබීසී ආයතනය වෙත  බලය පවරා ඇත. ආදායනය කෙරෙන මුදල් පළමුව රජයේ  එකාබද්ධ අරමුදල වෙත බැර කෙරෙයි. දෙවනුව, එම වසරෙහි  විසර්ජන පනතෙහි සංස්කෘතික, මාධ්‍ය හා ක්‍රීඩා දෙපාර්තමේන්තුව සඳහා 'වැය ශීර්ෂයක්' ලෙසින්, මෙම මුදල බීබීසී වෙත යොමු කෙරෙන්නේ බීබීසීයෙහි ස්වීය සේවා ( වාණිජ ප්‍රචාරක දැන්වීම් වලින් තොර) පවත්වා ගෙන යෑම සඳහා සහ, S4C (වේල්ස නාලිකාව) සඳහා බීබීසීය විසින් වැඩසටහන් සම්පාදනය කල හැකි වනු සඳහාය.

ආශ්‍රිත

එක්සත් රාජධානිය
ශ්‍රී ලංකාවේ උප තැපැල් කාර්යාල ලැයිස්තුව/බ

බැද්දෙවෙල  දුරකථන අංකය 0352265815 උ.තැ.ස්ථා ඩී එම් එස් එස් කේ තිලකරත්න
සාමාන්‍ය සාපේක්ෂතාවාදය

සාධාරණ සාපේක්ෂතාවය, හෝ සාමාන්‍ය සාපේක්ෂතාවාදය යනු, 1916දී ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණු  ගුරුත්වය පිළිබඳ ජ්‍යාමිතික සිද්ධාන්තය   සහ   නූතන භෞතික විද්‍යාවෙහි ගුරුත්වය පිළිබඳ වත්මන් විස්තරය වෙයි. සාධාරණ සාපේක්ෂතාවාදයට අනුව වස්තූන් අතර ගුරුත්වාකර්ෂණයට හේතුව අවකාශ-කාලයෙහි විකෘත වීමය.

විසිවන සියවසේ ආරම්භය වන විට ශ්‍රීමත් අයිසෙක් නිව්ටන්ගේ සර්වත්‍ර ගුරුත්වාකර්ෂණ නියමය වස්තූන් අතර ගුරුත්වාකර්ෂණය පැහැදිලි කරන න්‍යාය ලෙස වසර 200ක පමණ පිළිගැනීමකට ලක්ව තිබිණ. නිව්ටන්ගේ නියමයට අනුව වස්තූන් අතර ගුරුත්වාකර්ෂණයට හේතුව ස්කන්ධ අතර පවතින ආකර්ෂණීය බලයකි. මෙම බලයෙහි සැබෑ ස්වරූපය පිළිබඳ පැහැදිලි අවබෝධයක් නොතිබීම ශ්‍රීමත් නිව්ටන් පවා අපහසුතාවට පත් කිරීමට හේතුවක් විය. කෙසේවුවද, ගුරුත්වය යටතේ වස්තූන්ගේ චලිතය මෙම න්‍යාය මගින් මනාව පැහැදිලි කිරීමට හැකි වූ හෙයින් එය අතිශය සාර්ථක සෛද්ධාන්තික ජයග්‍රහණයක් ලෙස සලකන ලදී.

එහෙත් බුද සහ වෙනත් ග්‍රහයින්ගේ සමහර නව පරීක්ෂණාත්මක දත්ත, නිව්ටන්ගේ සර්වත්‍ර ගුරුත්වාකර්ෂණ නියමයෙන් පැහැදිලි කළ නොහැකි වූ අතර ඒ සඳහා සාධාරණ සාපේක්ෂතාවාදය මනාව පිළිතුරු ලබා දුනි. නිව්ටන්ගේ සර්වත්‍ර ගුරුත්වාකර්ෂණ නියමය අයින්ස්ටයින්ගේ විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයට අනුකූල නොවූ අතර මෙම ඌනතාව සැපිරීම සාධාරණ සාපේක්ෂතාවාදය වැඩි දියුණු කිරීම මගින් සිදු කෙරිණි.

සටහන්

ආශ්‍රිත
සංශෝෂණය

සංශෝෂණය යනු එක් ද්‍රව්‍යයක් තවෙකකට සම්බන්ධනය වන සංසිද්ධිමය භෞතික සහ රසායනික ක්‍රියාවලියකි. සංශෝෂණයෙහි විශේෂ ප්‍රත්‍යයන් පහත ලිපි වල සාකච්ඡා කෙරෙයි:

 අවශෝෂණය - එක් අවස්ථාවක පවතින ද්‍රව්‍යයක් වෙනස් අවස්ථාවක පවතින තවෙකකට සංයෝජනය කිරීම (නිද.  ඝනයක් විසින් ද්‍රව අවශෝෂණය කිරීම හෝ  ද්‍රවයක් විසින් වායු අවශෝෂණය කිරීම);
 අධිශෝෂණය -  වෙනත් කලාපයක පෘෂ්ඨයට  අයන සහ අණු භෞතින බද්ධතාව හෝ බන්ධනය (නිද. ඝන උත්ප්‍රෙරක පෘෂ්ඨයකට  ප්‍රතිකාරක අධිශෝෂණය වීම);
 අයන හුවමාරුව -  විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යයන්  දෙකක් හෝ විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය ද්‍රාවණයක් සහ සංකීර්ණයක් අතර අයන හුවමාරුව.

භෞතික රසායන විද්‍යාව
සව් ඇට

සේගෝ ගසේ බොඩය හෝ මංඤොක්කා අල පිටිකර සාදාගන්නා වියලි ආහාර ද්‍රව්‍යයකි. මෙම වර්ග දෙකම රසයෙන් සහ භෞතික තත්ත්‍ව බෙහෝදුරට සමානවේ.

සව් ඇට වර්ග

සේගෝ සව්

සේගෝ යනු බොහෝ නිවර්තන පාම් , විශේෂයෙන් මෙට්‍රොක්සිලෝන් සගූ, කඳන්හී සවිවර මධ්‍යයෙන් හෝ මජ්ජාවෙන් හෝ නිස්සාරණය කෙරෙන  පිටි වර්ගයකි.

මංඤොක්කා සව්

සව් වලින් සාදන ආහාර
 සව් කැඳ
 සව් පුඩිං
අයන හුවමාරුව

අයන හුවමාරුව යනු  විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යයන්  දෙකක් හෝ විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය ද්‍රාවණයක් සහ සංකීර්ණයක් අතර අයන හුවමාරුව වෙයි.

රසායන විද්‍යාව
සිස්-ට්‍රාන්ස් සමාවයවිකතාව

කාබනික රසායන විද්‍යාවෙහි, සිස්/ට්‍රාන්ස් සමාවයවිකතාව (ජ්‍යාමිතික සමාවයවිකතාව, වින්‍යාස සමාවයවිකතාව, හෝ  ඊ / ඉසෙඩ් සමාවයවිකතාව ලෙසින්ද හැඳින්වේ) යනු  අණුවක් තුල ක්‍රියාකාරී කාණ්ඩයන්හී  දිශානතිය විස්තර කෙරෙන ත්‍රිමාණ සමාවයවිකතා ස්වරූපයකි. සාමාන්‍ය වශයෙන්, එවැනි සමාවයවිකයන් වෙත, භ්‍රමණය විය නොහැකි, ද්විත්ව බන්ධන අඩංගු වන මුත්, බන්ධනයන්හි භ්‍රමණය අතිශයින් සීමා කෙරුණු,  වලය ව්‍යුහයන් වෙතින්ද ඒවා පැන නැගිය හැක. කාබනික අණු සහ අකාබනික සමායෝජන සංකීර්ණයන් තුල සිස් සහ  ට්‍රාන්ස් සමාවයවිකයන් ඇති විය හැක.

සිස් සහ  ට්‍රාන්ස් යන පද බිඳී විත් ඇත්තේ ලතින් භාෂාවෙන් වන අතර, එහිදී  සිස් යන්නෙහි අර්ථය  "එකම පැත්තේ" යන්න සහ ට්‍රාන්ස් යන්නේ අර්ථය  "අනෙක් පැත්තේ" හෝ  "හරහා" යන්නයි. අයියූපීඒසී විසින් "ජ්‍යාමිතික සමාවයවිකතාව" යන පදය සැලකෙන්නේ "සිස් / ට්‍රාන්ස් සමාවයවිකතාව"  සඳහා අභාවිත පර්යාය පදයක් ලෙසිනි.  සාමාන්‍ය ත්‍රිමාණ සමාවයවිකයතාව සඳහාද පර්යාය පදයක් ලෙස මෙය සමහර විට භාවිතා වෙයි (නිද. ප්‍රකාශ සමාවයවිකයතාව ජ්‍යාමිතික  සමාවයවිකයතාව ලෙසින් හැඳින්වෙයි); ප්‍රකාශ-නොවන  ත්‍රිමාණ  සමාවයවිකයතාව  සඳහා නිවැරැදි පදය වන්නේ  පාරත්‍රිමාන සමාවයවිකතාව යන්නයි.

කාබනික රසායන විද්‍යාවෙහි 

ආදේශක කාණ්ඩ එකම පැත්තට දිශානති වී ඇතනම්, පාරත්‍රිමාන සමාවයවිකය හැඳින්වෙන්නේ සිස් ලෙසින් වන අතර,  අනෙක් අතට, ආදේශකයන් ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවන්ට දිශානතව ඇත්නම්, පාරත්‍රිමාන සමාවයවිකය හැඳින්වෙන්නේ ට්‍රාන්ස් ලෙසිනි.  සිස්/ට්‍රාන්ස් සමාවයවිකතාව පෙන්නුම් කරන කුඩා හයිඩ්‍රොකාබනයකට නිදසුනක් වන්නේ  2-බියුටීන් වෙයි.

ඇලිචක්‍රීය සංයෝගයන් මගින්ද සිස්/ට්‍රාන්ස් සමාවයවිකතාව පෙන්නුම් කිරීමට හැකියාවක් ඇත. වලය ව්‍යුහයක් නිසා ඇතිවන ජ්‍යාමිතික සමාවයවිකයකට නිදසුනක් වශයෙන්,  1,2-ඩයික්ලෝරොසයික්ලොහෙක්සේන්  සලකන්න:

භෞතික ගුණාංග සංසන්දනය 
සිස් සහ  ට්‍රාන්ස් සමාවයවික බොහෝ විට වෙනස් භෞතික ගුණාංග සහිත වෙති. සමාවයවික අතර වෙනස්කම්, සාමාන්‍ය වශයෙන්, පැන නගින්නේ අණුවෙහි හැඩයෙහි වෙනස්කම් නිසා හෝ සමස්ත   ද්විධ්‍රැව ඝූර්ණය නිසාවෙනි.

2-පෙන්ටීන් වැනි සෘජු-දාම ඇල්කීන වල තාපාංකය, සිස් සමාවයවිකය සඳහා 37°C  හා ට්‍රාන්ස් සමාවයවිකය සඳහා 36°C ක් වන බව  සැලකූ කල, මෙම වෙනස් කම් ඉතා කුඩා විය හැකි බවක් පෙනේ.  ධ්‍රැවීය බන්ධන පවතියි නම් සිස් සහ  ට්‍රාන්ස් සමාවයවික අතර වෙනස්කම් විශාල විය හැකි වන්නේ, 1,2-ඩයික්ලෝරොඑතීන් වල මෙනි. මෙම අවස්ථාවෙහිදී  සිස් සමාවයවිකය සඳහා තාපාංකය 60.3°C වන අතර, ට්‍රාන්ස් සමවයවිකය සඳහා තාපාංකය 47.5°C වෙයි.  සිස් සමාවයවිකයේ ධ්‍රැවීය C-Cl  බන්ධන ද්විධ්‍රැව ඝූර්ණ දෙක එක්ව අණුක ද්වීධ්‍රැව ඝූර්ණයක් ලබාදෙමින් ඇතිකරලන, අන්තර්-අණුක ද්විධ්‍රැව–ද්විධ්‍රැව බල (හෝ කේසොම් බල) ලන්ඩොන් අපකිරණ බල වලට එක් වෙමින් තාපාංකය ඉහළ නංවයි. අනෙක් අතට,  ට්‍රාන්ස් සමාවයවිකයෙහි මෙය සිදු නොවන්නේ, C-Cl බන්ධන ඝූර්ණ දෙක එකිනෙකට අවලංගු වන අතර අණුව සතුව ශුද්ධ ශුන්‍ය ද්විධ්‍රැවයක් (කෙසේවෙතත් එය සතුව ශුන්‍ය නොවන චතුර්ධ්‍රැවයක් පවතියි) ඇති වන බැවිනි.

බියුටීන්ඩයොයික් අම්ලයේ සමාවයවික දෙකෙහි ගුණාංග සහ ප්‍රතික්‍රියකතාවන් අතර මහත්වූ වෙනස් කම් ඇති අතර ඒවා සඳහා මුළුමණින් වෙනස්වූ නම් පවා යොදා ඇත. සිස් සමාවයවිකය හැඳින්වෙන්නේ මැලෙයික් අම්ලය ලෙසින් වන අතර  ට්‍රාන්ස් සමාවයවිකය හැඳින්වෙන්නේ  ෆියුමරික් අම්ලය ලෙසිනි. සාපේක්ෂ තාපාංකය නිර්ණය කිරීමේදී තීරකය වන්නේ ධ්‍රැවීයතාව වන අතර, එසේ වන්නේ එය විසින් අන්තර්-අණුක බල ඉහළ නංවා තාපාංකයද ඉහළ නංවන නිසාය. එම ආකාරයෙන්ම, සාපේක්ෂ ද්‍රවාංකය සඳහා තීරකය වන්නේ සමමිතිය වන්නේ, එය විසින් අණුවෙහි ධ්‍රැවීයතාව වෙනස් නොකලද, ඝන අවස්ථාවෙහි වඩාත් හොඳ ඇසුරුමක් සහා ඉඩ සලසන බැවිණි.

ආශ්‍රිත

කාබනික රසායනය
මඩ ඉඩම් මැණීමේ සිංහල ඒකක



ප්‍රධාන මිණුම් 
වී මිටි 4			 -	වී අටලාස් 1
වී අටලාස්  2			 -	වී පත 1
වී පත 2 			 -	වී දොන්	1
වී දෝන් 2			 -	වී නෑලි/ වීයේරු 1	(පර් 2 ½ )
වී නෑලි 4 			 -	වී කුරුණි / වී ලාස්  1 (පර් 10 )
වී ලාස් 5 			 -	වී බෙර 1 	(පර් 50 )
වී බෙර 2 			 -	වී පෑල් 1	(පර් 100)
වී පෑල් 4			 -	වී අමුණු 1	(අක් 2.5)
වී අමුණු 12			 -	වී යාල් 1

අතිරේක මිණුම්
වී ලාස් 4			-	වී තිඹ 1
වී ලාස් 7			- 	වී බුසල් 1 (පර් 80)

ඉඩම් මිනුම් ක්‍රම
සිංහල මිණුම් ක්‍රම
1822


1822 වසර (MDCCCXXII) යනු,  ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාර,  අඟහරුවාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය වසරක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) වූ අතර  දින-12-පසුපසින් වන ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර  ඉරිදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය වසරක්  විය.

1822
ඩේවිඩ් කොපර්ෆීල්ඩ්

ඩේවිඩ් කොපර්ෆීල්ඩ් යනු චාල්ස් ඩිකන්ස්ගේ අටවැනි නවකතාව සඳහා යොදා ඇති සාමාන්‍යෙන් භාවිතා වන නාමයයි. මෙහි සම්පූර්ණ නාමය (The Personal History, Adventures, Experience and Observation of David Copperfield the Younger of Blunderstone Rookery) බොහෝ දීර්ඝ වේ. මෙය ප්‍රකාශයට පත් කළ ඇත්තේ 1850 වසරේදීය. ඔහුගේ අනෙකුත් නිර්මාණයන් මෙන්ම මෙයද මාලා කතාවක් ලෙස වසර දෙකක් තුළ පළවිය. මෙහි සිදුවීම් බොහොමයක් ඩිකන්ස්ගේ සැබෑ ජීවිතයේ සිදුවීම් වලට සමාන වේ. මෙම කෘතිය ඩිකන්ස්ගේ ස්වයංචරිතාපදානයකට ඉතා ආසන්න කෘතියක් ලෙස සැළකේ.
 
වික්ටෝරියානු යුගයේ ඉංග්‍රීසි නවකථා
ඉංග්‍රීසි නවකථා
උඳුවප්

උඳුවප් යනු චන්ද්‍ර මාසයකි. බෞද්ධ දින දසුන අනුව අවුරුද්දේ අටවැනි (8) මාසය වේ. සිංහල දින දසුන අනුව අවුරුද්දේ නවවැනි (9) මාසය වේ.

ආශ්‍රිත
 බෞද්ධ දින දසුන
 සිංහල දින දසුන

චන්ද්‍ර මාස
උඳුවප්
එක්සත් ජනපදයෙහි කෘෂිකර්මය

කෘෂිකර්මය යනු  එක්සත් ජනපදයෙහි ප්‍රධාන කර්මාන්තයක් වන අතර එම රට ආහාර පිළිබඳ ශුද්ධ නිර්යාතකරුවෙකු වෙයි.  2007 දී පැවැකි නෘෂිකර්මය පිළිබඳ අවසන් සංගණනය ප්‍රකාර, මධ්‍යයනයක් වශයෙන් එක් ගොවිපොලකට  සරියක් සහිතව,  ක  මුළු භූමි ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරමින්, ගොවිපොල මිලියන 2.2 ක් පැවැති බව නිරාවරණය කර ගෙන ඇත.

කෘෂිකාර්මික ආරක්ෂාව සහ සෞඛ්‍යය

ඉතාමත් උපද්‍රව සහිත කර්මාන්ත අතුරින් එකක් ලෙස කෘෂිකර්මය සැලකෙයි. > මාරක සහ මාරක-නොවන අනතුරු, වැඩ-ආශ්‍රිත පෙනහළු රෝග, ශබ්දය-ප්‍රේරිත ශ්‍රවණ හානිය, සමේ රෝග, රසායනික-ආශ්‍රිත අසනීප, සහ රසායනික භාවිත සහ හිරු එලියට එකදිගට නිරාවරණය හා සම්බන්ධ සමහරක් පිළිකා ආදිය වැලඳීමේ අධික අවදානමකට ගොවියෝ ලක්ව සිටිති. . සාමාන්‍ය වසරකදී,  එ.ජ. හී කම්කරුවන් 516 ක් පමණ ගොවිපොල ආශ්‍රිත කාර්යයන්හිදී මිය යති (1992–2005). සෑම දිනකම, කෘෂිකාර්මික කම්කරුවන් 243 පමණ  වැඩ බිමෙහි කටයුතු අත්හිටුවන තරමේ  අනතුරුවලට ලක්වන අතර, මෙයින් 5% පමණ ස්ථීර  අපහායනයන් ඇති කරයි.  කෘෂිකර්ම-ආශ්‍රිත මාරක අනතුරු වලට ප්‍රමුඛතම හේතූන් වන්නේ ට්‍රැක්ටර පෙරලීම වන අතර වසරකට මරණ 90 සඳහා එය වග කියයි. වෘත්තිය ආරක්ෂණය සහ සෞඛ්‍යය සඳහා ජාතික ආයතනය නිර්දේශ කරනුයේ ට්‍රැක්ටරයන්හී  පෙරලීමෙන් ආරක්ෂිත වන ව්‍යුහයන් භාවිතා කිරීමෙන් පෙරලීම-ආශ්‍රිත මාරක අනතුරු සඳහා ඇති අවදානම අවම කරගන්නා ලෙසයි.
	
2004 වසර තුලදී ඇස්තමේන්තුගත මිලියන 1.26 පමණ දරුවන් හා වයස 20 ට අඩු යෞවනයන්  ගොවිපොල වල ජීවත්වූ අතර, මෙම තරුණයන්ගෙන් 699,000 පමණ ගොවිපොල වල රැකියාවෙහි යෙදුනහ. ගොවිපොල වල ජීවත්වූ තරුණයන්ට අමතරව, අතිරේක දරුවන් හා යෞවනයන් 337,000 ක්,  2004 වසරෙහිදී,   එ.ජ. ගොවිපොල වල කටයුතු සඳහා කුළියට යොදවනු ලැබූහ. සාමාන්‍ය වශයෙන්, ගොවිපොල කටයුතු වලදී දරුවන් 103ක් වාර්ෂීකව මිය යති (1990–1996). මෙම මරණ වලින් දළවශයෙන්  සියයට 40 ක ප්‍රතිශතයක්  වැඩ-ආශ්‍රිත ඒවා වූහ.  2004දී, ඇස්තමේන්තුගත දරුවන් හා යෞවනයන් 27,600 ක් ගොවිපොල වලදී අනතුරුවලට ලක්වූහ; මෙම අනතුරුවලින් 8,100 ක් ගොවිපොල කටයුතු නිසා විය.කෘෂි කර්මාන්තය යනු තරුණයින්ට ඉතා අනතුරු ගෙන දෙන කර්මාන්තයකි. 1992 සහ 2000 අතර කාලය තුල වැඩ කිරිමේදි අනතුරට පත් තරුණයින්ගේ සංඛ්යානව 42% කි. අනිකුත් කර්මාන්ත මෙන් නොව කෘෂි කර්මාන්තයේදි මෙසේ අනතුරට පත් වන තරුණයින්ගෙන් භාගයක් දෙනා අවුරුදු 15 ට අඩු අය වෙති. 
	
වයස 15 – 17 කාණ්ඩ වල තරුණයින්ගෙන් කෘෂි කර්මාන්තයේ නියැලෙන තරුණයින්ට ඇති වන මරණීය තුවාල වෙනත් ක්ෂේත්රුයන්ට වඩා සිව් ගුණයකින් වැඩිය. කෘෂි කර්මාන්තයේදි තරුණයින්ට යන්ත්රද සූත්ර් වැනි අනතුරු විය හැකි උපකරණ සමගද, සීමිත ප්‍රදේශවලද, උස් ස්ථාන වලද, සතුන් සමගද, වැඩ කිරීමට සිදු වේ.
•	2004 වර්ෂයේදි අවුරුදු 20 ට අඩු ළමයින් සහ තරුණයින් මිලියන 1.26 ක් ගොවිබිම් වල ජීවත් වූ අතර එයින් 699,000 ක් ඒවායේ වැඩ කළහ. ගොවිපල වල ජීවත් වන තරුණයින්ට අමතරව තවත් අතිරේක 337,000 ක් ළමයි සහ තරුණයින් 2004 වර්ෂයේදි එක්සත් ජනපදය විසින් කුලියට ගෙන තිබුනි.
•	1990 – 1996 කාලය තුල ගොවිපලවල් වල සිදු වූ ළමා මරණ සංඛ්යාුවේ සාමාන්යණය 103 කි. මෙයින් 40% ක ප්රිමාණයක් මිය ගොස් ඇත්තේ ගොවිපලේ වැඩ කරමින් සිටියදීය. 
•	2004 දී ළමයින් සහ තරුණයින් 27,600 ක් ගොවි බිම් වලදි තුවාල ලබා ඇත. මෙයින් 8,100 ක් දෙනා තුවාල ලබා ඇත්තේ වැඩ කරමින් සිටියදීය.

ආශ්‍රිත
අභිලාශ අතර ගැටුම

ද්විතයික අභිලාශයක් හේතුකොට ප්‍රාථමික අභිලාශය සම්බන්ධ වෘත්තීමය තීන්දුවලට හෝ ක්‍රියාමාර්ගවලට අයුතු බලපෑමක් ඇතිවීමට සම්භාවිතාව නිර්මාණය කරන්නාවූ තත්‍වයන් අභිලාශ අතර ගැටුම ලෙස අර්ථදැක්වේ  . 
අභිලාශ අතර ගැටුම ඇත්වන්නේ පුද්ගලයෙක් හෝ සංවිධානයක් අභිලාශයන් කීපයක් සමග කටයුතුකරමින් තිබියදී ඉන් අභිලාශයක් (හෝ අභිලාශ කීපයක්) නිසා අනෙක් අභිලාශයක් වෙනුවෙන් සිදුකරණා කටයතු දූෂ්‍ය වීමට ඇති සසම්භාවී නැඹුරුව නිසාය.

නෛතික ආචාරධර්ම
අධිත්ථාන

පාලි ධර්ම ග්‍රන්ථ නාමාවලියේ දීඝ නිකාය සූත්‍රයෙහි ඇතුලත් “එක්ව සජ්ඣායනය කිරීම”  (දීනි 33) හි සාරිපුත්ත ස්වාමීන්​ වහන්සේ​ සඳහන්​කර​ ඇත්තේ​​‚​ බුදුන්​වහන්සේ​ අධිත්ථාන ය​ වර්ග​ හතරකට​ බෙදා​​ ඇති​​​​  බවටය. ඒ පහත සඳහන් ව ඇති අයුරෙන්ය:
මුහුදු මහා විහාරය

ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනෙහිර පළාතේ අම්පාර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයේ පොතුවිල් ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත. විශාල වෙරළ පෙදෙසක් අසල පිහිටි පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමක් සහිත ථේරවාද පන්සලකි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ හිටි පිළිමයක් හා බෝධිසත්වවරුන් හෝ අතීත පාලකයන් යැයි සැලකෙන පිළිම දෙකක් සහිත කැටයම් වලින් යුත් ශෛලමය පිළිම ගෙයක් හා ගල් කනු ඇත. විහාරමහා දේවිය ගොඩ බට ස්ථානය මෙය බවටද ජනශ්‍රැතියේ විශ්වාසයක් ඇත. මෙය අනුරාධපුර  යුගයේදී කාවන්තිස්ස රජු විසින් ඉදිකරන ලද බව පිලිගැනේ. වර්තමානයේද මෙම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇත.

අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ශ්‍රී ලංකාවේ භාෂා

ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රධාන වශයෙන් සිංහල භාෂාව භාවිතා කරන රටකි. ශ්‍රී ලංකාව දිගු හා සංකීර්ණ ඉතිහාසයකට හිමිකම් කියන ජාතීන් ගණනාවක් ම ජීවත්වන රටක් නිසා භාෂා සහ උප භාෂා ගණනාවක් ඇත. අසල්වැසි ඉන්දියාව ඇතුළු පෘතුගාලය, නෙදර්ලන්තය, බ්‍රිතාන්‍ය සහ මැලේසියාව වැනි රටවල බලපෑම් ද ශ්‍රී ලංකා භාෂාව තුල දැකගත හැකි වෙයි.

භාවිතා වන භාෂා සහ උප භාෂා

සිංහල භාෂාව
ප්‍රධාන වශයෙන් සිංහල ජනතාව, නැගෙනහිර නොවන මරක්කල ජනතාව, වැදි ජනතාව, මැලේ ජනතාව සහ චීන සම්භවයක් සහිත ජනතාව විසින් භාවිතා කරයි. සිංහල භාෂාව පුරාණ බ්‍රාහ්මීය ප්‍රභවයන්ගෙන් සම්භවය වූ භාෂාවක් වෙයි
 දකුණේ සිංහල උප භාෂාව
 උඩරට සිංහල උප භාෂාව
 වැදි උප භාෂාව
 රජරට උප භාෂාව

දෙමළ භාෂාව
ප්‍රධාන වශයෙන් දෙමළ සහ මරක්කල ජනතාව විසින් භාවිතා කරයි
 යාපනේ දෙමළ උප භාෂාව
 වතුකර දෙමළ උප භාෂාව
 නැගෙනහිර මරක්කල උප භාෂාව

මැලේ භාෂාව
ප්‍රධාන වශයෙන් ඉන්දුනීසියානු සම්භවයක් සහිත ජනතාව විසින් භාවිතා කරයි

ඉංග්‍රීසි භාෂාව (බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි උප භාෂාව)
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඉංග්‍රීසි භාෂාව වර්තමානය වන විට බහුලව භාවිතා වෙයි. ජාත්‍යන්තරය සමග බැඳෙන සූචක භාෂාව ලෙස ඉංග්‍රීසි භාෂාව පිලි ගැනේ.

මලයාලි භාෂාව
ප්‍රධාන වශයෙන් අහිකුණ්ඨීක ජනතාව විසින් භාවිතා කරයි

අප්‍රිකානු භාෂාවක්
සිරම්බිඅඩි ප්‍රාදේශයේ අප්‍රිකානු සම්භවයක් සහිත ජනතාව විසින් භාවිතා කරයි

නෛතික භාෂා
 ජාතික භාෂා - සිංහල සහ දෙමළ 
 රාජ්‍ය භාෂා - සිංහල සහ දෙමළ 
 සන්ධාන භාෂාව - ඉංග්‍රීසි
 ඉගැන්වීමේ මාධ්‍යය - සිංහල භාෂාවෙන් හෝ දෙමළ භාෂාවෙන් අධ්‍යාපනය ලැබීමට හිමිකම ඇත.
 පරිපාලන භාෂාව - සිංහල  සහ දෙමළ
 පොදු ලේඛන තබාගැනීමේ භාෂාව - සිංහල  භාෂාව හෝ දෙමළ භාෂාව හෝ ජනාධිපතිවරයා විසින් විධානකරන වෙනත් භාෂාවක්
 නීති පැනවීමේ භාෂාව - සිංහල සහ දෙමළ  (ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් පරිවර්තනයක් ද සහිතව)
 අධිකරණයේ භාෂාව - සිංහල හෝ දෙමළ හෝ එම භාෂා දෙක ම

භාෂා- ශ්‍රී ලංකා
කෑරල්ලු

Picidae කුලයට අයත් කුරුල්ලෝ පොදුවේ කෑරල්ලු (ඒක වචනය:කෑරලා) ලෙස හැඳින්වේ.

Picidae (කෑරල්ලු)
කුරුලු කුල
කොට්ටෝරුවෝ

තිබ්බතයත් ඉන්දුනීසියාවත් අතර හමුවන කුරුලු විශේෂ 26ක් පමණ කොට්ටෝරු කුලයට අයත්වේ.
කොට්ටෝරුවෝ
ගිරවු

ගිරවා  වනාන්තර ආවේණික හා දේශීය වශයෙන් පොදු කුරුළු සහ මැද කඳු තෙත් පහත් බිම් හොඳින් ගෙවතුවලද උද්යාන. ද වියළි පහත් බිම් බෝගහවත්ත ප්රදේශවලයි. ගිරවා එල්ලී  තදින්ම arboreal පක්ෂි හා සාමාන්යයෙන් හුදකලා, කුරුල්ලන් හෝ යුගල වශයෙන් එකා මෙන්. කෙසේ වෙතත් ඉහත පක්ෂි එම විශේෂ මිතුරන් අවම වශයෙන් 50 ක් සමග Meethirgala රක්ෂිතයේ ෂිටිම් වතු හරහා ගමන්, එය ආහාර රැළ අල්ලා ගන්නා ලදී. එය පළතුරු, මල් මල් පැණි, බීජ හා රා-ලාච්චු භාජන වල එකතු ගස් ද යුෂ මත පෝෂණය කරනවා. කිරිදෙන එය කෝණ සියල්ල ආකාරයක දී අවිනිශ්චිතයි ඉතා නොසන්සුන් වීම ලාක්ෂණික හැසිරීම ඇත. එය හඬිනි, කොළ රිකිල්ලක්ම සිට පහතට එල්ලා හිස නිදා ගන්නවා. ගසක් කුහරය තුළ ගිරවා ආරයන් මාර්තු සිට ජූනි දක්වා එල්ලී හා යම් කලකට  අගෝස්තු මාසයේ සිට සැප්තැම්බර් දක්වා. කාන්තා කොළ අද්දර සිට nibbled තීරු සමග කූඩු තනන හා 2-3 සුදු වර්ණය බිත්තර.

ගිරා ගෝත්‍රයේ විශේෂ 330ක් පමන ගිරවු හෙවත් සැබෑ ගිරවු නමින් හැඳින්වේ.
එලොක්‍යුශන්

එලොක්‍යුශන් යනු භාෂාවක විධිමත් කථනයේ උච්චාරණය, ව්‍යාකරණය, විලාසය සහ ශබ්ද ලීලාව පිලිපබඳ අධ්‍යයනයයි.

වාග්අලංකාරය
කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය

කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ සැදුණු  බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 අතුරින් එකකි. බස්නාහිර පළාතේ පිහිටි  කොළඹ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය හා සමග මෙම මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය සමීපවර්තී වෙයි. වර්තමානයෙහිදී  ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරුන් 225 අතුරින් 19 දෙනෙකු මෙම දිස්ත්‍රික්කය විසින් තෝරා පත් කරනු ලබන අතර 2010 දී එහි ලියාපදිංචි ඡන්දදායකයන් 1,709,209 සිටියහ.

ජනාධිපතිවරණ

1982 ජනාධිපතිවරණය
මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා 1982 ඔක්තොම්බර් 20 දිනදී පැවැත්වුණු පළමුවන ජනාධිපතිවරණයෙහි ප්‍රතිඵල:

1988 ජනාධිපතිවරණය
මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා 1988 දෙසැම්බර් 19 දිනදී පැවැත්වුණු දෙවන ජනාධිපතිවරණයෙහි ප්‍රතිඵල:

පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණ

1989 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා 1989 පෙබරවාරි 15 දින පැවැත්වූ 9වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි ප්‍රතිඵල:

1994 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
1994 අගෝස්තු 16 දිනදී පැවැත්වුණු 10වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ප්‍රතිඵලය:

පළාත් සභා මැතිවරණ

1988 පළාත් සභා මැතිවරණය
මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා 1988 ජූනි 2 දිනදී පැවැත්වුණු පළමුවන බස්නාහිර පළාත් සභා මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵල:

1993 පළාත් සභා මැතිවරණය
1993දී පැවැත්වුණු දෙවන බස්නාහිර පළාත් සභා මැතිවරණයේදී මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහාවූ ප්‍රතිඵලය:

සටහන්

ආශ්‍රිත
ෆිබොනාච්චි

ලියොනාර්ඩෝ පීසා,  ලියොනාර්ඩෝ පිසානෝ, ලියොනාර්ඩෝ බොනාච්චි,  ලියොනාර්ඩෝ ෆිබොනාච්චි ලෙසින්, හෝ, බොහෝ සුලබ ලෙසින්, සරල වශයෙන්   ෆිබොනාච්චි ලෙසින් හැඳින්වුනු,  ලියොනාර්ඩෝ පිසානෝ  බිගෝල්ලො (1170 පමණ –  1250 පමණ)  යනු, සමහරුන් විසින්   විසින්   " මධ්‍යතන යුගයන්හී විසූ වඩාත් නිපුණතා සහිතවූ බටහිර ගණිතඥයා"  ලෙසින් සැලකෙන,  ඉතාලියානු ගණිතඥයෙකු විය. 

නූතන ලෝකය තුල ෆිබොනාච්චි ප්‍රචලිත වන්නේ  ප්‍රාථමික ලෙසින් ඔහුගේ 1206 ප්‍රකාශය ලිබර් ඇබකයි (ගණනය කිරීමේ පොත) තුලින්, හින්දු–අරාබි සංඛ්‍යාංක පද්ධතිය යුරෝපය තුල පැතිරවීම සහ, ඔහු විසින් සොයා නොගත්, නමුක් ලිබර් ඇබකයි තුල නිදසුන් වශයෙන් භාවිතා කෙරුණු, ඔහු අනුව යමින් ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යා ලෙසින් නම් කෙරුණු, සංඛ්‍යා අනුක්‍රමයක් වෙනුවෙනි.

සටහන්

1250 දී වූ මරණ
1170 දී වූ උපත්
13 වන සියවසෙහි ලතින් ලේඛකයෝ
13 වන සියවසෙහි ඉතාලියානු ගණිතඥයෝ
ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යා
ඉතාලියානු රෝමානු කතෝලිකයෝ
මධ්‍යතන යුරෝපියානු ගණිතය
සංඛ්‍යා න්‍යායවාදියෝ
පීසා හී ජීවත්වූවෝ
ගණිතය
කරවල

මාළු, ඉස්සෝ, දැල්ලෝ ආදිය ලුණු දමා අව්වේ වියලා ගැනීමෙන් හෝ දුමේ දමා වියලා ගැනීමෙන් කරවල  හෙවත් කරෝල සාදාගනු ලැබේ. මසුන් කල්තබා ගැනීමේ ක්‍රමයක් ලෙස කරවල බවට පත්කිරීම සිදුකරයි.

ආශ්‍රිත ලිපි
 උඹලකඩ

කරවල
උම්බලකඩ

කෙලවල්ලන් තම්බා, දුම්ගසා, වේලාගැනීමෙන් උම්බලකඩ (හෝ උම්මලකඩ හා උඹලකඩ) සාදාගනු ලැබේ. මාලදිවයිනේ නිෂ්පාදනයක් වන උම්බලකඩ එරට සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ආහාරයට ගනු ලැබේ. ලක්ෂද්වීපය, කේරළය සහ තමිල් නාඩුව වැනි දකුණු ඉන්දියානු ප්‍රාන්තවල ද උම්බලකඩ භාවිත වෙයි. ආහාර රස ගැන්වීමට උම්බලකඩ භාවිත වන අතර, ඝන කිරීමේ කාරකයක් ලෙසත්, ප්‍රෝටීනයක් ලෙසත් භාවිත වෙයි.

මූලාශ්‍ර