Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
බදු නීතිය

බදු නීතිය යනු ආර්ථික කටයුතු වලදී රජය මඟින් අයකරන බදු පළිබඳ ව විස්තර කරන සංග්‍රහගත කරන ලද නීති පද්ධතියි.

බදු අයකිරීමේදී සලකාබලන ප්‍රධාන කරුණු 

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ බදු අයකිරීමේ දී මූලික වශයෙන් බදු අය කරන්නේ ආදායම, ලැබූ ප්‍රාග්ධනය, විශ්‍රාමික ගිණුම්, ඉඩකඩම්, තෑගි, සංස්ථා සහ හවුල් ව්‍යාපාර හෝ විශේෂිත ආයෝජන නිෂ්පාදන හෝ මාදීලි සලකා බලාය.

නීති විද්‍යාල තුළ බදු නීති අධ්‍යයනය 

බදු නීතිය නීති විද්‍යාල තුළ “අතුරු නීති විශේෂයක් ලෙස ද විශේෂඥ විෂය  ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස ද හැදෑරිය හැකිය. බදු නීතිය පිළිබඳ විශේෂඥයින් බොහෝවිට උපදේශන කාර්යයන් සඳහා බඳවා ගන්නා ලබනු අතර නඩුකීම සඳහා ද සම්බන්ධවන අවස්ථා ද ඇත.  ඇමරිකානු නීති ශිෂ්‍යයන් හට තම අභිමතය පරිදි උපාධිය අරමුණු කරගෙන තිබෙන විෂය පථයක් තෝරා ගත හැකි වේ. මේනිසා ඔවුනට නීති ආචාර්යය උපාධියට සහ නීතිඥ මණ්ඩලයට බඳවා ගැනීමේ විභාගයට පෙර ෆෙඩරල් රාජ්‍යය බදු අයකිරීම, ඉඩකඩම් සහ තෑගි බදු සහ අනුප්‍රාප්ත නීතියට අවස්ථාව සැලසේ.      

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ ඉතා උසස් විශේෂඥ නීති උපාධි වැඩසටහන් ගණනාවක් ම දක්නට ලැබේ. මේවායින් බොහෝමයකදීම දේශීය සහ ජාත්‍යන්තර බදු අයකිරීම් පිළිබඳ වැඩි අවධානයක් යොමු කිරීමට අවස්ථාව සැලසේ. උපාධි අපේක්ෂකයින් මෙම විශේෂඥ නීති උපාධි හැදෑරීම සඳහා ඇමරිකානු නීතීඥ සංගමයේ අනුමැතිය ලත් නීති විද්‍යාලයකින් තම නීති උපාධිය හදාරා තිබිය යුතුය.

ව්‍යාපාර පාසල් තුළින් බදු නීති අධ්‍යයනය 

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ බලය ලත් ව්‍යාපාර පාසල් ගණනාවක් ම ඇත. මෙම උපාධි පාඨමාලාවන් බදු නීති සම්බන්ධ විශේෂඥ උපාධි මට්ටම දක්වා අධ්‍යාපනය ලැබීමට අවස්ථාව සලසා ඇත. තවද ගිණුම්කරණ පාඨමාලාවන් මඟින් සහතික ලත් රාජ්‍යය ගණකාධිකාරී තනතුරක් දක්වා අධ්‍යාපනය ලැබීමට අවස්ථාව සැලසේ.

සටහන් 

නීතිය
නැණසල

නැණසල යනු ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුව මගින් මූල්‍යමය දායකත්වය ලබාදී පවත්වාගෙන යනු ලබන ටෙලිසෙන්ටර් ව්‍යාපෘතියකි. මෙය, ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය මගින් ක්‍රියාවට නංවන ඉ-ශ්‍රී ලංකා ව්‍යාපෘතියේ එක් අංගයකි. දිළිඳුකම දුරලීමත්, සංස්කෘතිකමය වර්ධනයක් ඇති කිරීමත්, සාමකාමී බව පවත්වා ගැනීමත් අරමුණු කර ගනිමින් , විශේෂයෙන්ම ගම්බද ප්‍රදේශ ඉලක්ක කර ගනිමින්, රජය විසින් මේ ව්‍යාපෘතිය යටතේ සන්නිවේදන මධ්‍යස්ථාන ස්ථාපිත කොට ඇත. දැනට දිවයිනේ නැණසල මධ්‍යස්ථාන 1000 ක් ස්ථාපිතයි .

සබැඳි පිටු
 ටෙලිසෙන්ටර්
 ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය
 ශ්‍රී ලංකා Telecentre.org ශාස්ත්‍රාලය
තෙළුල්ල නැණසල වෙබ් අඩවිය

නැණසල ශාඛාවන්
ශ්‍රී බෝධිරාජ නැණසල මධ්‍යස්ථාන ජාලය

ජී.ඒම්.ඩී චාමික මධුෂාන් කරුණාතිලක, නැණසල කළමණාකරු , (ස්ථාන භාර නිළධාරී) ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, තෙළුල්ල,ඇතිලිවැව.

0703153001 / 0772634234

https://nvqonline.com

https://bvtsl.com

ප්‍රධාන කාර්යාලය - ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, තෙළූල්ල, ඇතිලිවැව.

ශාඛා -

නැණසල පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය , ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, අංක 01, පස්සර පාර, බල්ලකෙටුව 

නැණසල පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය , ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, මඩවලලන්ද, අම්පාර.

නැණසල පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය , ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, විදුන උසස් අධ්‍යාපන ආයතනය, දෙමෝදර

නැණසල පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය , ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය,විජේතුංග බිල්ඩිම , මහඔය

නැණසල පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය , ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, මාතර

බළන්ගොඩ නැණසල(ඉහළම තත්ත්වයෙන් ක්‍රියාකාරීව පවතී) 
 2005 වර්ෂයේ සිට ක්‍රියාත්මක, ‌තොරතුරු තාක්ෂණ පුහුණු සහ ‌තොරතුරු තාක්ෂණ ‌සේවා සපයනු ලබයි.
 අංක 18, කල්තොට පාර, බලගහමුල, බලං‌‌ගොඩ. ශ්‍රී ලංකා.
 +94 45 2289889 / +94 45 7 201206 / +94 777775358 / +94 707775358

තෙළුල්ල නැණසල ( ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය)
රිකිල්ලගස්කඩ උදළුමඩ ශ්‍රී සුදර්ශනාරාමය නැණසල
නැණසල ගාල්ල(අක්‍රියව පවතී)
නැණසල කුරුවිට
පරමානන්ද නැණසල (අක්‍රියව පවතී)
කලවාන නැණසල
කුරුපැත්ත නැණසල
සුනන්ද නැණසල - වැලිමන්න - අරණායක (අක්‍රියව පවතී)
කිතුල්ගල නැණසල
නෙළුව නැණසල
මහියංගන නැණසල
ශ්‍රි ලංකා ගුවන් හමුදා චින වරාය නැණසල
නැණසල දඹුල්ල
නැණසල පානදුර
හිඟුරුකඩුව නැණසල
කෑගල්ල නැණසල(වැලිදෙනිය විහාරස්ථානය කෑගල්ල)
මැදගම නැණසල- ගම්පහ
සණස නැණසල- ශ්‍රාවස්තිපුර,අ/පුර
නැණසල ගිරිතලේ- ධර්මවිජයාරාම

අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
තෙළුල්ල නැණසල වෙබ් අඩවිය
නැණසල නිළ වෙබ් අඩවිය
 නැණසල ප්‍රජාව
 Nenasala (Wisdom Outlet)
 නැණසල තොරතුරු තාක්ෂණ පාසල

බාහිර යොමු

අන්තර්ජාලය - ශ්‍රී ලංකා
ටෙලිසෙන්ටර්

මේ අතර බලංගොඩ නැණසල 2013 සමස්ථ නැණසල ජාලයෙන් විශිෂ්ඨතම නැණසල ලෙස ස්වර්ණ සම්මානය ලබා ගන්නා ලදී.
හව් අයි වොන්ඩර් වට් යූ ආ

හව් අයි වොන්ඩර් වට් යූ ආ  (ආදරයේ අංශුමාත්‍රයක්) (How I Wonder What You Are) 2010 දී තිරගත වූ Drama වර්ගයේ චිත්‍රපටයකි. මෙය උදය ධර්මවර්ධන හා චින්තන ධර්මදාසගේ අධ්‍යක්ෂණයකි. මෙය අඩු වියදම් චිත්‍රපටයක් වන අතර ශ්‍රී ලංකාවේ මුල්ම ස්වාධින සිනමා කෘතිය ලෙස ද හැදින්වේ.

කතා වස්තුව
මේ චිත%පටයේ දැක්වෙන්නේ තමන්ධතා පැවැත්විය නොහැකි, ජීවිතය බෙදාගත නොහැකි මිනිසුන් සහිත පසුබිමක බලාපොරෙත්ත= විරහිත ව ජීවත් වන තරැණයක= පිළිබ ව ය.  සරළ ආදරනීය සිදුවීමක් මගින් ඔහුටග් ජීවිතයට බලාපොරොත්ත= ගෙන එන අයුරුත්, ඔහු පෙර සිටියාටත් වඩා ගැඹුරු ශෝකාත්නයකට ඇද දමන අයුරුත් මේ කතාවෙන් කියවේ.  මෙය පරාරෝපිත, මුල් ඉදිරුණු, තමන් සොයා යන සම්බන්ධතාවටය අහිමි වූ තාරැණ්‍යය පිළිබද සරළ ආදර කතාවකි.

නිෂ්පාදනය 
මෙම චිත්‍රපටය කොළඹ රූපගත කෙරී ඇත.  අධ්‍යක්ෂවරුන් දෙදෙනා තම මිත=රන්ගේ උපකාරයෙන් නිෂ්පාදනයට සදහා මුදල් සොයාගෙන ඇත. රංගන හා තාක්ෂණික ශිල්පීන් විශාල පිරිසක් මේ ස හා මුදල් අය ‍කිරීමකින් තොර ව දායක වී ඇත.

රංගනය 
පූර්ණිමා මුදහන්දිරම්,
ප්‍රසන්න මහගමගේ, ඩබ්. ජයසිරි සහ මහේන්ද්‍ර පෙරේරා

සංගීතය 
සංගීත අධ්‍යක්ෂණය ජයන්ත ධර්මවර්ධනගෙනි. තේමා ගීතය ඉන්ද්‍රචාප ලියනගේ විසිනි.

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැදි 
 නිල වෙබ් අඩවිය
 නිල ‍‍පේස්බුක් පිටුව
විනෝදාත්මක නීතිය

විනෝදාත්මක නීතිය හෙවත් මාධ්‍යය නීතිය  විනෝදාත්මක කර්මාන්තයට නීතිමය සේවාවන් සැපයීම සඳහා අවධානය යොමුකරන මිශ්‍ර වූත් සහ වඩා පාරම්පරික වූත් නීතියේ අංශයයි. විනෝදාත්මක නීතියේ මූලික ක්ෂේත්‍රයන් සත්‍ය වශයෙන්ම සම්ප්‍රදායික බුද්ධිමය දේපළ නීතිය හා අතිච්චාදනය වේ. නමුත් සාමාන්‍යයෙන් විනෝදාත්මක නීතියේ භාවිතයේ දී නිරතුරුවම රැකිරක්ෂා නීතිය, කම්කරු නීතිය, ආගමන, ආරක්ෂක නීතිය, ආයතන, බුද්ධිමය දේපළ, (විශේෂයෙන්ම වෙළඳ ලාඡඅන, ප්‍රකාශන හිමිකම් සහ ප්‍රචාරණ හිමිකම්) සහ ජීවිත රක්ෂණ නීතිය යන ක්ෂේතයයන් ස සම්බන්ධ ව පවතී. විනෝදාත්මක නීතිය සම්බන්ධ බොහෝ කටයුතු ගණුදෙණු මත පදනම් ව ඇති අතර ඊට ගිවිසුම් කෙටුම් පත් කිරීම, ගිවිස ගැනීම සහ මැදිහත් වීමයි.     
විනෝදාත්මක නීතිය සාමාන්‍යයෙන් ඒවාට අදාළ ක්‍රියාකාරකම් විශේෂයෙන් ම ඒවදට අනන්‍යය වූ වෘත්තීය සංගම්, නිෂ්පාදන ශිල්ප ක්රම, නීති රීතීන් සිරිත් විරිත් නඩු තීන්දු සහ ගණුදෙණු කිරීමේ උපාය මාර්ග අනුව නැවත පහත දැක්වෙන ක්ෂේත්‍ර වලට බෙදා දැක්විය හැකි ය.
•	චිත්රපට 
විකල්ප එකඟතාවන්,  මූල්යයමය, කුසලතා ගිවිසුම් (තිර රචකයින්, චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකයින්, නළුවන්, රචකයින්, නිෂ්පාදන සැලසුම්කරුවන්) නිෂ්පාදනය, පසු නිෂ්පාදන සහ වෘත්තීය සමිති ගැටළු, බෙදාහැරීම, චලන චිත්ර, ප්‍රකාශන හිමිකම සහ වෙළඳ නාම සම්බන්ධ බුද්ධිමය දේපළ ගැටළු 
•	සංගීතය 
කුසලතා ගිවිසුම්, (සංගීත නිර්මාණකරුවන් සහ ගීත රචකයින්) නිෂ්පාදන එකඟතා, සමකාල අයිතීන් ප්‍රකාශන හිමිකම සම්බන්ධ බුද්ධිමය දේපළ ගැටළු මීට අයත්වේ. 
•	රූපවාහිනිය සහ ගුවන් විදුලිය
විකාශන අවසරයන් සහ බලපත්‍ර ලබා දීම 
•	වේදිකා නාට්යය
කුලී ගිවිසුම් සහ සහයෝගිතා ගිවිසුම් සහ රංගනය සම්බන්ධ නීතිමය කරුණු
•	බහු මාධ්යය 
මෘදුකාංග බලපත්‍ර සහ වීඩියෝ කී්‍රඩා නිෂ්පාදනය සහ වැඩිදියුණු කිරීම
•	ප්රචාරණය මුද්‍රිත මාධ්‍යය වෙළඳ දැන්වීම්, නිරූපණ, බලය ලත් එකඟතා සහ ප්‍රකාශන අයිතිය සම්බන්ධ කරුණු
•	දෘශ්‍ය කලා සහ නිර්මාණ ලලිත කලා කලා නිර්මාණ අලෙවි නියෝජිතයනට බාර කිරීම, පොදු ස්ථාන වල මූර්ති නිර්මාණ සම්බන්ධ අයිතිය, කාර්මික නිර්මාණ, නිෂ්පාදන වල ග්‍රැෆික් නිර්මාණ අංග ආරක්ෂා කිරීම. 
අපහාස කිරීම, පෞරුෂත්ව අයීතීන් සහ පුද්ගලිකත්ව අයිතින් විනෝසස්වාද නිතියේ දී පැන නඟී.

නීතිය
නීතිය - හැඳින්වීම

නීතිය - හැඳින්වීම

ආයතන ගණනාවක් මඟින් පනවනු ලබන රීතීන් පද්ධතියක් නීතිය ලෙස හැඳින්වේ. එය විවිධාකාරයෙන් දේශපාලනය ආර්ථිකය සහ සමාජය හැඩ ගස්සවයි. ගිවිසුම් නීතිය බස් ටිකට් පතක් මිල දී ගැනීමේ සිට කොටස් වෙළඳ පොලේ කොටස් හුවමාරු කිරීම දක්වා සියලු දේ දේපළ නීතිය මඟින් පුද්ගලික සහ නිශචල දේපළ පැවරීම සහ හිමිකම සම්බන්ධ අයිතීන් සහ බැඳීම් විස්තර කරනු ලබයි (නිවසක් කුලියට දී ම හෝ උකස් කිරීම). භාර නීතිය ආයෝජන සහ මූල්‍යමය සුරක්ෂිතභාවය සඳහා දේපළක අයිතිය දරා සිටිම (විශ්‍රාමික අරමුදල) ද සිවිල් වැරදි නීතිය යම් පුද්ගලයෙකුට තුවාල සිදු වීම හෝ දේපළමට හානි කිරීම වන්දි බලා ගැනීමට අවකාශ සලසයි. එලෙස හානි සිදු කිරීම දණඩ නීතියේ දක්වා ඇත්නම් අපරධකරුට එරෙහිව රජය විසින් නඩු පවරා දඬුවම් නියම කරනු ලබයි. ආණ්ඩක්‍රම ව්‍යවස්ථා නීතිය මඟින් නීති සෑදීම, ජනතාවගේ මානව අයිතිවාසිකම් සහ දේශපාලන නියෝජිතයන් තෝරා පත්කර ගැනීම, සඳහා රාමුවක් සැපයයි. පරිපාලන නීතිය රාජ්‍යය පරිපාලන ආයතන සම්බන්ධ කටයුතු සඳහා ද ජාත්‍යන්තර නීතිය ස්වෛරී රාජ්‍යයන් අතර වෙළඳාමේ, පරිසරයේ සිට හමුදාමය ක්‍රියා මාර්ග දක්වා කටයුතු හසුරුවනු ලැබේ. ශ්‍රේෂ්ඨ ගී්‍රක දාර්ශනික ඇරිස්ටෝටල් පැවසූවේ නීතියේ පාලනය තනි පුද්ගලයකුගේ පාලනයට වඩා හොඳ බවයි. 
නීත්‍යානුකූල අයිතිචාසිකම් සහ වගකීම් ලොව පුරා පවතින නීති පද්ධතීන් මඟින් විවිධාකාරයෙන් විස්තර කොට ඇත. ප්‍රධානතම වෙනස වන්නේ සිවිල් නීති සහ පොදු නීති සම්ප්‍රදායන්ගේ විනිශ්චයන් හී දීය.  සමහර රටවල් වල නීතිය ආගමික මුල ග්‍රන්ථ මත පදනම් ව ඇත. විශාරදයන් නීතියේ සම්භවය සබන්ධයෙන් නීති ඉතිහාසය, දර්ශනවාදය, සමාජ විද්‍යාත්මක වැනි විවිධ දෘෂ්ටි කෝණයන් ඔස්සේ පර්යේෂණ සිදු කරන ලදී. නීතිය පිළිබඳ සිදු කරන ලද අධ්‍යයනයන් ට අනුව සමානත්වය, සාධාරනත්වය සහ යුක්තිය සම්බන්ධයෙන් නැඟෙන ප්‍රශ්ණ සරල ඒවා නොවේ. නීතියේ වැදගතාම ආයතන වන්නේ අධිකරණය, ව්‍යවස්ථාදායකය, විධායකය, එහි නිලධාරීන් කාර්්‍යය මණ්ඩලය, හමුදව, පොලීසිය, නීති වෘත්තිය සහ සිවිල් සමාජයයි.

නීතිය
අප්‍රිකානු නීතිය

අප‍්‍රිකානු නීතිය වනාහී පොදු නීතිය, සිවිල් නීතිය හා ආගමික නීතිය යන විවිධ නීති පද්ධතීන්ගේ එකතුවකින් සකස් වුවකි.

ඉතිහාසය 

අප‍්‍රිකානු නීතිය මූලිකව ම හැඩගැන්වී ඇත්තේ, 19 වන සියවස පුරා විවිධ යුරෝපීය රටවල නීති පද්ධතීන්ගේ ආභාසය ලැබීමෙනි. නිදසුනක් ලෙස, ලන්දේසීන්ගේ පැමිණිමෙන් හා බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යවාදයේ බලපෑමෙන්, අප‍්‍රිකානු නීතියේ ප‍්‍රාථමික මූලාශ‍්‍රයන් එසේ වීමට රෝම, ලන්දේසි  හා ඉංග‍්‍රීසි පොදු නීතිය බලපෑවේය. එහෙයින් සමහර විටකදී එය ඇන්ග්ලෝ - ලන්දේසි නීතිය ලෙසද හඳුන්වයි. කාලයක් යන විට අප‍්‍රිකාවේ විවිධ නීති සම්පාදන ආයතන බිහි වී ඇත. එහෙත්, ඇත්තෙන්ම සමහර පැරණිතම නීති පද්ධති මුලින්ම බිහිව ඇත්තේ අප‍්‍රිකාවේ ය.

නිදසුනක් ලෙස සිවිල් සංග‍්‍රහය :ජසඩසක ජදාැ* භාවිතයට ගත් ඉපැරණි ඊජිප්තු නීතිය පදනම් වන්නේ ‘මාට්’ :ඵ්’්එ* සංකල්පය මතය. ප‍්‍රධාන මූලධර්මයන් වනාහී සම්ප‍්‍රදායන්, උත්ප‍්‍රාසාත්මක දේශන, සමාජ සමානාත්මතාවය හා අපක්ෂපාතීත්වයයි. නීති පද්ධතිය වර්ධනය වූයේ ඉතා මන්දගාමීව වුවත්, පිළිවෙතක් ලෙස පසුව අනුගමනය කිරීම සඳහා විනිසුරුවරු ද වාර්තා ලියා තබති.

සටහන් 

|Law_of_Africa 
|-
{|
යුරෝපියානු සංගමය

යුරෝපියානු සංගමය (EU) යනු, ප්‍රාථමික වශයෙන්  යුරෝපයෙහි පවතින සාමාජික රාජ්‍යයන්  ක්  වෙතින් සමන්විත දේශපාලනික-ආර්ථික සංගමයකි.

යුරෝපා සංගම් ව්‍යවස්ථාව
යුරෝපා සංගම් ව්‍යවස්ථාව යුරෝපා සංගමයේ සාමාජික රටවල ක්‍රියාත්මක වන අසහාය නීතියයි. යුරෝපා සංගම් නීතිය එහි සාමාජික රටවල නීති පද්ධතිය කෙරෙහි සෘජු බලපෑමක් ඇති අතර සමහර ක්ෂේත්‍ර වල දී විශේෂයෙන් ම ආර්ථික සහ සමාජ ප්‍රතිපත්ති, ජාතික නීතිය අභිබවා කටයුතු කරනු ලබයි. යුරෝපා සංගමය ෆෙඩරල් රාජ්‍යයක් හෝ අන්තර් රාජ්‍යය සංවිධානයක් වත් නොවේ. එය සාමාජික රටවල අන්‍යෝන්‍ය සමාජීය සහ අර්ථික ප්‍රතිලාභ සඳහා ජාත්‍යන්තර නීතියේ නව නීතිමය සැකැස්මක් වේ. එය සමහර විටක දී ජාතියේ සීමාවන් ඉක්මවා යන නීතියක් ලෙස හදුන්වනු ලබයි.         
පසුගිය අවුරුදු 56 තුළ යුරෝපා සංගම් නීතිය ක්‍රමයෙන් පරිණාමය වී ඇත. පැරිස් ගිවිසුම 1956 දී අත්සන් කල විට එ මඟින් යුරෝපා ගල්අඟුරු සහ වානේ ප්‍රජාව ස්ථාපිත කරන ලද අතර ඊට එකඟ වූයේ රටවල් 6 ක් පමණි. වසර 5 කට පසුව එම රටවල් 6 විසින් ම යුරෝපා ආර්ථික ප්‍රජාව පිහිටුවන ලදී. වර්ෂ 2007 වන විට සාමාජික රාජ්‍යයන් 27 ක මිලියන 500 ක ජනගහනයක් යටත් වන අතර එය ලොව නව නීති පද්ධතීන් ගණනාවක් ආවරණය කරනු ලැබූ නීතීන්ගෙන් එකක් බවට පත්ව ඇත.      
යුරෝපා සංගම් නීතිය ස්තම්භ තුනකින් යුත් වන ව්‍යුහයකින් සමන්විත වේ. වඩා වැදගත් වන පළමු ස්තම්භය ආර්ථික සහ සමාජීය අයිතිවාසිකම් සහ යුරෝපා ආයතන පිගිටුවන අකාරය පිලිබඳව අවධානය යොමු කරනු ලබයි. මෙය 1957 රෝමයේ දී අත්සන් කරන ලද යුරෝපා ප්‍රජා ගිවිසුමේ සඳහන් වන අතර පසුකාලීනව සාමාජික රටවල් අතර ඇති කරගත් වෙනත් ගිවිසුම් මඟින් සංශෝධනනයට ලක් විය. 1992 දී මාස්ට්‍රිච්ට් හී දි අත්සන් තබන ලද යුරෝපා සංගම් ගිවිසුම මඟින් දෙවන සහ තුන්වන ස්තම්භයන් පිහිටුවන ලදී. දෙවන ස්තම්භය මඟින් යුරෝපා සංගමයේ පොදු විදේශ සහ ආරක්ෂක ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ අවධානය යොමු කරන අතර තුන්වන ස්තම්භය මඟින් අපරාධ සම්බන්ධ පොලිස් සහ අධිකරණ සහයෝගීතාවන් පිළිබඳ අවධානය යොමු කරනු ලබයි.

මූලාශ්‍ර

යුරෝපා සංගමය
බෙලාරස්

බෙලාරුස් මායිම් වන්නේ උතුරින් රුසියාවට හා නැගෙනහිරින් හා යුක්රේනයටද, දකුණින් පෝලන්තයද, බටහිරින් ලිතුවේනියාවට සහ උතුරින් ලැට්වියාවටත් වන අතර එය ඊසානදිග යුරෝපීය භූමියකට අයත් රටකි. මින්ස්ක් එහි අගනුවරයි. අනෙකුත් ප්‍රධාන නගර වන්නේ බිරෙස්ට්, ප්‍රොඩ්නෝ, හරඩ්නා, ගෝමෙල් (හොමෙයිල්), මොගිලෙම් (මහිල්යෝව්) සහ පිටෙබ්ස්ත් (විසෙබ්ස්ත්) වේ. වර්ග කි.මී. 207600 කින් සියයට 40 ක්ම වනාන්තරයයි. එහි ප්‍රධානම ආර්ථික අංගය වන්නේ කෘෂිකර්මය සහ ඒ ආශ්‍රිත නිෂ්පාදනයන් ය. 20 වැනි ශතවර්ෂය තෙක් බෙලාරුසියානුවන්ට නිෂ්චිත ජාතික අනන්‍යතාවයක් ගොඩනංවා ගැනීමට නොහැකිවුයේ ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ එරට විවිධ ජාතීන්ට අයත් රටවල පාලනයට නතුවී බැවිනි. එවැනි රටවල් අතර පෝලෙස්ත්ට්, ලිතුවේනියාව, රුසියානු රාජ්‍ය, පෝලන්ත ලිතුආනියන් පොදුරාජ්‍ය වේ. කෙටි කලකට පැවැති බෙලාරුසියන් මහජන සමූහාණ්ඩුව (1918 – 19) පසු බෙලාරස් ඡන්දදායක පදනමෙන් සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව වන බයිලොරුසියන් SSR විය. බෙලාරුසියන් බිම එහි වර්තමාන මායිම් ගම අවසන් එක්සත් කිරීම 1939 දී සිදු වු අතර, දෙවන පෝලන්ත සමූහාණ්ඩුව විසින් අත්පත් කරනු ලැබු බෙලාරුසියන් රුසියානු වාර්ගික බිම් මොලොටෙව් රිබෙන්ට්‍රොප් පනත මඟින් එහි කොන්දේසි හා වරප්‍රසාද මත සෝවියට් සමූහාණ්ඩුවට බද්ධ කරන ලදී. එහි ප්‍රාදේශිය ජාතීන් දෙවන ලෝක සංග්‍රාම සමයේ විනාශ වූ අතර, බෙලාරුස්හි ජනගහනයෙන් 30% හා එහි ආර්ථික සම්පත් වලින් භාගයක් පමණ විනාශ විය. යුද්ධයෙන් පසු වර්ෂවලදී මෙම සමූහාණ්ඩුව නැවත ගොඩනගන ලදී. 

යුරෝපා රටවල්
බර්මා

බුරුමය, නිලවශයෙන් මියන්මා එක්සත් රාජ්‍ය ලෙස හඳුන්වන ඉන්ඩෝචයිනා (ගිනිකොන ආසියාවේ මුල් භූමිය) තුළ භූගෝල විද්‍යාත්මකව පිහිටි විශාලම රටයි. එහි මායිම් ලෙස චීනය ඊසාන හා වයඹ  දිගින්ද, නැගෙනහිරින් ලාඕසයද, තායිලන්තයේ දකුණු ගිණිකොන දෙසින්ද, බංගලාදේශයේ බටහිර දෙසින්ද, ඉන්දියාවේ ඊසාන වයඹ සහ බෙංගාල බොක්ක, අන්දමන් සමුද්‍රයේ ගිණිකොන හා දකුණු පරිධිය අතරද වේ. බුරුමයෙහි තුනෙන් එකක් කි.මී. 1930 සමන්විත වනුයේ ස්වාභාවික මුහුදු තීරයකිනි.
රටෙහි සංස්කෘතිය මඟින් අසල්වැසියන් හා බොහෝ සේ බැදේ. එහි මූලික වශයෙන් ථේරවාදී බුදු දහම තිබෙන අතර වෙනත් ආගම් ද අන්තර්ගතය. එහි දේශපාලනය සඳහා බුරුමයේ සිටිනා විවිධ ජනවර්ග මූලික වී ඇත. ඒ සමගම එහි පවතින්නා වූ වාර්ගික අර්බුදය නිසා නිරන්තර සටන් ඇතිවේ. 1962 ජෙනරාල් ෆී වීන් හමුදාවත් මෙහෙයවීමෙන් පසු මෙහි ආණ්ඩුව හමුදාමය පාලනයකට ගන්නා ලදී. බුරුමයේ දැඩි හමුදාමය පාලනයක් පවතින අතර, රාජ්‍ය සාමය හා සංවර්ධන මණ්ඩලද ක්‍රියාන්විතයි.
හන්ගේරියානු සමුහාණ්ඩුව

හන්ගේරියානු සමුහාණ්ඩුව, මධ්‍යම යු‍රෝපයේ කරහැනියන් ද්‍රෝණියේ පිහිටි රටකි. එය මායිම් වන්නේ ඔස්ට්‍රියා, සිලොවැනියා, උක්රේන්, රොමානියා, සර්බියා, ත්‍රොඒෂියා සහ සිලවේනියාවය. බ්‍රඩාපෙස්ට් එහි අගනුවරය. හන්ගේරියාව EU නේටෝ OECD, V4 සහ ෂෙන්ගෙන් ප්‍රාන්තයේ සාමාජිකයෙකි. රාජ්‍යභාෂාව වන්නේ හංගේරියන්ය. බටහිර යුරෝපියානු ජනාවාස කාලයකින් පසු 9 වන ශතවර්ෂයේ සිටි ආෂෙඩ් නැමැති පාලකයා හංගේියාව ස්ථාපනය කළහ. ඔහුගේ මුනුපුරා ස්ටෙෆන් පළමුවන හංගේරියාව 1000 වර්ෂයේ පාප්තුමන් විසින් එවන ලද කිරැළකින් කිරැළු පැලැන්දහ. හංගේරියානු රාජධානිය අවුරැදු 946 පැවතුනහ. මොනාන් යුද්ධය ඔටමන් අල්ලා ගැනීමට ඉවහල් විය. 1 වන ලෝක යුද්ධයට පෙර විශාල බලවතෙකුව සිටි රට තම බල ප්‍රදේශ වලින් 70% ක් හා ජනගහනයෙන් 1/3 ක් අහිමි විය. ට්‍රියානොන් ගිවිසුමට අනුව මෙය සිදු විය. 1947 – 1989 පැවැති කොමියුනිස්ට් යුගයේ දී හංගේරියාව විදේශීය අවධානය ‍ලබාගත් අතර මෙය 1986 විප්ලවය සම්බන්ධයෙනි. 1989 තම දේශසීමා ඔස්ට්‍රියාව අතර විවෘත කළ අතර එය නැගෙනහිර කොටසක් කඩා වැටීමට ද හේතු විය. 1989 සිට පාර්ලිමේන්තු සමුහාණ්ඩුවක් තිබෙන අතර ඉහල ආර්ථිකයක් හා නියමිත වෙළද පොළවල් අතරේ ප්‍රාදේශිය නාය‍කයෙකි. 2010 අන්තර්ජාතික ජිවන තත්ත්වය දර්ශකයේ හංගේරියන් 20 වන තැන සිටී. GW, CAN නැමැති පාරිසරික ආරක්ෂණ දර්ශනයේ 6 වන ස්ථාපනය ද මෑතකදී එය සංචාරකයන් අතරේ වඩා ප්‍රසිදධ ස්ථානයක් අතරේ 15 වන ස්ථානය හිමි කරගෙන ඇත. මෙම රට උණුසුම් වාතය සහිත ජලය ඇති ගුහා පද්ධති හා (බැලටන් විල) මධ්‍යම යුරෝපයේ විශාලතම විල (බැලටන් විල) හා යුරෝපයේ විශාලතම තණබිම් ඇති (නෝටෝබැගි) රටයි. මෙය උණුසුම් වාතය අඩංගු ජලය සහිත ලෝකයේ දෙවන විශාලතම විල (නෙවිස් විල) අඩංගු රටයි.

හන්ගේරි සමුහාණ්ඩුව
පින්තූරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය
ජාතික ගීය 
හන්ගේරි සැලැස්ම
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - බ්‍රඩාපෙස්ට් - 470 26' N 190 15' E
රාජ්‍ය භාෂාවන් - හන්ගේරියානු, හන්ගේරියානු සංකේත භාෂාව
ජන වර්ග - 95% මැග්යාර්, 2% රෝම, 3% වෙනත් සුළු ජනතා කාණ්ඩ
පාර්ලිමේන්තුව - සමුහාණ්ඩුව - රාජ්‍යය
ජනාධිපති - ලැස්ලෝ සොලිඔම් 
අගමැති - ගෝඩන් බජ්නායි 
පදනම - හන්ගේරි පදනම - 896
වර්තමාන තෙවන සමුහාණ්ඩුව - ඔක්තෝම්බර් 23, 1989
EV රාජ්‍යයට පැමිණිම - මැයි 1, 2004
වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	93 030 Km2
			35 919 sq mi
ජලය (%) – 0.74%
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 10 020 000
2001 ජන සංඛ්‍යාතය - 10 198 315
ඝනත්වය	-	107.7 / Km2
		279.0 / sq mi
GDP (PPP) – 2009 තක්සේරැව
එකතුව - $ 180.054 බිලියන 
සාමාන්‍ය - $ 18 548
GDP (සාමාන්‍ය) - 2009 තක්සේරැව
එකතුව - $ 124.241 බිලියන (2008)
සාමාන්‍ය - $ 12 386 (2009)
ගිනි (2008) – 24.96 (පහළ)
HDI (2007) – 0.879 (ඉහළ)
මුදල් - ෆොරින්ට් (HUF)

මූලාශ්‍ර 

හන්ගේරියාව
කුවේට් රාජ්‍යය

කුවේට් රාජ්‍යය ස්වාධීන අරාබි එමීර් රාජ්‍යයකි. එය ඊසාන අරාබි අර්ධද්වීපයෙහි පිහිටා ඇත. එය මායිම් වන්නේ දකුණින් සවුදි අරාබියාව, උතුරින් ඉරානය, වයඹ දෙසින් ගල්ෆ්  පර්සියානුවටය. කුවේට් යන නම, දිය ලග පිහිටි බලකොටුව යන අර්ථය දැක්වේ. භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කි.මී. 20,000 (වර්ග සැතපුම් 6880) වන අතර ජනගහනය මිලියන 3 කි. ‍පෞරාණිකව මෙම රාජ්‍යයේ ඇති වරාය තුලින් ඉන්දියාව හා මෙසපොතේමියාව අතර වෙළඳ ගනුදෙනු සිදුවී ඇත. බානි උටාබ් ගෝත්‍රය පළමු අරාබි පදිංචිකරුවන් වන අතර නව එමිරේට් රාජ්‍යයේ මුල් ආරම්භකරුවෝය. 19 ශතවර්ෂයේ කුවේටය ඔටමන් අධිරාජ්‍යයේ බලපෑමට ලක් වු අතර 2 වන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු අරාබි පාලනයකට නතු වු අතර, එය බ්‍රිතාන්‍යය ආරක්ෂාව යටතේ විය. එරට විශාල තෙල් ආකර 1930 ගණන්වල සොයා ගත්හ. 1961, බ්‍රිතාන්‍යය අධිරාජ්‍යයෙන් නිදහස් වු පසු එරට තෙල් කර්මාන්තයේ කැපී පෙනෙන දියුණුවක් ඇති විය. 1990 දි ඉරාකය කුවේටය ආක්‍රමණය කළ අතර එය ඉරාකයට යාකරන ලදි. මාස 7 ක් පැවැති ඉරාක බලපෑම ඇමරිකානු හමුදා මැදිහත් වීමෙන් නිමා විය. 773 ක් වන කුවේට් තෙල් ලිං ගිනි තැබු අතර එය පසුබසින ඉරාක හමුදාවන් විසින් කරන ලද අතර මෙය දැඩි පාරිසරික හා ආර්ථික විනාශයන් විය. එරට යටිතල පහසුකම් දැඩි ලෙස හානි වු අතර නැවත ගොඩනැඟිය යුතුව ඇත. කුවේට් ව්‍යවස්ථානුකූල රාජාණ්ඩුවක් වන අතර කුවේට් නගරය සමඟ පාර්ලිමේන්තු පද්ධතියක් තුලින් රටේ දේශපාලන හා ආර්ථික නගරය ලෙස පවතී. ඒ රටේ ‍ලෝකයේ 5 වන විශාලතම තෙල් රන්දිතය, පෙට්ට්‍රොලියම්, කුවේටය පෙට්ට්‍රොලියම් ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන අපනයන ආදායමෙන් 95% ක් හා රාජ්‍ය ආදායමෙන් 80% ක් සපයයි. කුවේටය ලෝකයේ ධනවත්ම රටවල් අතර ඒක පුද්ගල ආදායමෙන් 11 ස්ථානයේ හා අරාබි රටවල් අතර ඉහළම මානව සංවර්ධිත දර්ශක‍යේ ද ඇත. ලෝක බැංකුව මඟින් කුවේට් ඉහළ ආදායම් ආර්ථිකයක් ඇති රටක් ලෙස හා නේටෝ නොවන සංවිධානයක් ලෙස නම් කර ඇත.

මැද පෙරදිග රටවල්
ලැට්වියාව

ලැට්වියා ජනරජය උතුරු යු‍රෝපයේ බෝල්කන් ප්‍රදේශයේ පිහිටි රටකි. එහි මායිම් උතුරින් එස්ටෝනියා (343 Km) දකුණින් ලිතුවේනියා (588 Km) නැගෙනහිරින් රුසියානු සමුහාණ්ඩුව (276 Km) සහ ගිණිකොණින් බෙලාරූස් (141 Km) හා බෝල්ටික මුහුද හරහා බටහිර ස්විඩනය දක්වා වැටී ඇත. භුමි ප්‍රමාණය වර්ග කි.මී 64,589 (වර්ග සැතපුම් 24,938) වන අතර සෞම්‍ය දේශගුණයන් පවතී. ලැට්වියානුවන් (බෝල්ටික්) සංස්කෘතිය වශයෙන් එස්ටෝනියානුවන් හා ලිතුවේනියානුවරුන්ට නෑකම් කියයි. වර්තමානයේ ඉන්දු යුරෝපියානු පවුල තුල බොල්ටික් භාෂාව, පවුල තුල ඇති එකම භාෂාව වන්නේ ලැට්වියන් හා ලිතුවේනියන්ය. ලැට්වියා නම ලැටුආ ගඟ ආශ්‍රිත‍කොට නිර්මාණය වුවක් යැයි සැළකේ. ලැට්වියා එක්සත් පාර්ලිමේන්තු සමුහාණ්ඩුවක් වන අතර නගර සභා 118 බෙදා ඇත. (ප්‍රාන්ත 109 හා නගර 9) අගනුවර හා විශාලතම නගරය වන්නේ රිගාය. එහි ජනගහනය මිලියන 2.24 වන අතර යු‍රෝපියානු සංගමයේ අඩුම ජනගහනය සිටින රට හා එහි ජනගහනය 1991 සිට අඩුවෙමින් පවතී. ලැට්වියා 1991 සැප්තැම්බර් 17 සිට එක්සත් ජාතීන්ගේ 2004  මැයි 1 සිට යුරෝපියානු සංගමය හා 2004 මාර්තු 29 සිට නේටෝහි සාමාජිකත්වය දරයි. 1991 දි ලැට්වියා නිදහස ලැබු අතර 1990 දි ආර්ථික පසුබෑමෙන් පසු 1998 - 2006 වර්ෂවල දි එය යුරෝපයේ ඉදිරියෙන් ඇති දළ ජාතික නිෂ්පාදිත(GDP) අගයයන් බවට පත්විය. 2008 – 2010 වර්ෂයන්හි පැවති ලෝක ආර්ථික අර්බුදයෙන් යුරෝපානු සංගමයේ සාමාජිකයන්ගෙන් තදින්ම බලපෑ සාමාජිකයාය. එහි ආර්ථික අවපාතය එම වර්ෂයේදී 26.54% ක් විය. ඒක පුද්ගල ආදායම යුරෝපානු සංගමයේ සාමාන්‍යයට අනුව 57.3% කි. මෙම අගය සාමාජික රාජ්‍යයන් අතරේ දිළිඳුතම අගයක් ගනී. 2009 වර්ෂයේ දී රාජ්‍යයේ කැළැඹුණු වෙනසක් වු අතර එය හේතුවෙන් රට නව දේශපාලන ස්ථාවරත්වයක් දරයි.

ජනරජ
එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍යයන්
ලෙබනන් සමුහාණ්ඩුව

ලෙබනන් සමුහාණ්ඩුව නැගෙනහිර මධ්‍යධරණී මුහුදේ බටහිර ආසියාවේ පිහිටි රටකි. එය මායිම් වන්නේ උතුරින් හා නැගෙනහිරින් සිරියාවටත්, දකුණින් ඊශ්‍රායලයටත්ය. ලෙබනනයේ මධ්‍යධරණියේ හා අරාබියේ පිහිටීම මත එයට පොහොසත් ඉතිහාසයක්, සංස්කෘතිමය අනන්‍යතාවයක්, ආගමික හා මානව විවිධත්වයක් ලැබී ඇත. එහි ඉතිහාසයට අනුව මීට වසර 7000 ට පෙර මානව ශිෂ්ඨාචාරයක් පැවතුණි. එය අවුරුදු 2500 ක සිට ෆිනිෂියන්වරුන්ගේ කාලයේ සිට පැවැත එන්නකි. 2 වන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඔටොමන් අධිරාජ්‍යයේ කඩා වැටිමත් සමඟ එහි තිබු ප්‍රදේශ 5 ක් නිල වශයෙන් ප්‍රංශය යටතට ගන්නා ලදි. ප්‍රංශය විසින්  ලෙබනනයේ මායිම් වන මවුන්ට් ප්‍රදේශය පුළුල් කරන ලදි. එහි මැරොනයිට් කතෝලිකයන් සහ වැඩි වශයෙන් මුස්ලිම්වරුන් පදිංචි කරන ලදි.1943 දි මෙම රට නිදහස ලැබු අතර ඔවුන් පාපොච්චාරණ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශය යනුවෙන් දේශපාලන පද්ධතියක් නිර්මාණය කළ අතර, එය ආගමික සංවිධාන මත බලය බෙදීමේ ක්‍රියාවලියකි. 1975 – 1990 පැවැති සිවිල් යුද්ධයට පෙර එරටෙහි සාමය හා සෞභාග්‍යය පැවති අතර සංචාරක, කෘෂිකාර්මික හා බැංකු කටයුතු පැවතුණි. එහි තිබු ආර්ථික බලය හා විවිධත්වය හේතුවෙන් එය නැගෙනහිර ස්විස්ටර්ලන්තය වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබීය. එය විශාල සංචාරකයින් ඇදගත් අතර අගනුවර වන බීරුට් මැදපෙරදිග පැරිසිය වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබීය. 2006 ජූලි 26  වන තෙක් ලෙබනනයේ ස්ථිරත්වයක් පැවති අතර 2006 ඊශ්‍රායලය හා හිස්බුල්ලා අතර යුද්ධයෙන් සිවිල් ජනතාව මරණයට පත් වු අතර එහි සිවිල් පද්ධතියට හානි පැමිණියහ. එහි පැවැති මනා ආර්ථික පාලනය හේතුවෙන් 2007 – 2010 පැවැති ආර්ථික අර්බුදයෙන් එහි බැංකු කටයුතු වලට හානියක් නොවීය. ලෝක ආර්ථික පසුබෑම අභියස ලෙබනනය ආර්ථික වර්ධනය 90% හා එහි ඉතිහාසයේ විශාලතම සංචාරකයන් පිරිසකට සත්කාර කළහ.

මූලාශ්‍ර 

මැද පෙරදිග රටවල්
සමුහාණ්ඩු
ලිබිරියා

ලිබිරියා නිල වශයෙන් ලිබියා සමුහාණ්ඩුව බටහිර අප්‍රිකානු වෙරළතීරයේ රටකි. එය මායිම් වන්නේ සෙයිරා ලෙයෝන්, ගිනියා, කෝට් සි‍ල්වෙසෝර් සහ අත්ලාන්තික් සාගරයටය. 2008 සංඛ්‍යා ලේඛනයන්ට අනුව එරට ජනගහනය 3 476 608 වන අතර භුමි ප්‍රමාණය වර්ග කි. මී. 11 369 (වර්ග සැතපුම් 43 000) ක් වේ. අගනුවර වන්නේ මොන්රෝවියාය. ලිබිරියාහි උණුසුම් කාලගුණයක් ඇති අතර ග්‍රිෂ්ම කාලයේ වර්ෂාව හා වියළි කාලයේ තද සුළං ද ඇති වේ. ලිබියානු පෙපර් වෙරළ තිරය ජනාකිර්ණ වන අතර එහි කඩොලාන වනාන්තර ඇති අතර රට අභ්‍යන්තරයේ සුළු වශයෙන් වනාන්තර ඇත. එය ක්‍රමයෙන් වියලි තණබිම් කරා විවෘත වේ. අප්‍රිකානු රාජ්‍යයන් අතරේ ලිබරියන් ඉතිහාසය විශේෂිතය. නැව් වලින් නිදහස් කරගත් වහලුන් ද මෙම රටට එවන ලදි. මෙම ජනපදයකින් ලිබිරියානු සමාජය තුල ප්‍රභූ සමාජයක් ගොඩ නැගූ අතර 1847 ඔවුන් ලිබරියන් සමුහාණ්ඩුව සොයා ගන්නා අමරිකාව තුල පැවති රාජ්‍යයේ ආකෘතියක් ඔවුන් ‍ ‍ෙමාන් රෝමියා ලෙස ඇති කල අතර අගනුවර වුයේ ‍ජේම්ස් මොන්රෝයිය. ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා මෙහි ජනපද පිහිටුවීමට ආධාර කළේය. 1980 හමුදා බලඇණියක් විලියම් ආර්. වෝල් බට්ගේ පාලනය ලබා ගත් අතර එය අස්ථාවර කාලයක් බවට පත්වෙමින් සිවිල් යුද්ධකම හා රටේ ආර්ථිකයට බලවත් සේ පහරක් වැදුණි. වර්තමානයේ ලිබරියාව එම යුද්ධයෙන් හා කඩා වැටුණු ආර්ථිකයෙන් ගොඩනැගෙමින් පවතී. සංඛ්‍යා ලේඛන සදහන් කරන පරිදි ජනගහනයෙන් 35% දිනකට ඇ. ‍ෙඩාලර් 1.25 අඩුවෙන් දිවි ගෙවයි.

ලිබරියා සමුහාණ්ඩුව 
පින්තූරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය - රාජ්‍යයේ ආදරය අපව මේ ස්ථානයට ගෙන ආවේය
ජාතික ගීය 
සිතියම -
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - මොන්රෝමියා 60 19' N 100 48' W
රාජ්‍ය භාෂාව - ඉංග්‍රිසී
රාජ්‍ය - ජනාධිපති සමුහාණ්ඩුව 
අගවිනිසුරැ - ජොනී ලෙවිස්
සැකැස්ම - අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන් විසින්
‍ACS කොලනි සංස්ථාපනය - 1821 -1842
නිදහස (එක්සත් රාජ්‍යය සිට) 26 ජුලි 1847
වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	111 369  Km2
			43 000 sq mi
ජලය (%) – 13.514
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 3 955 000
2008 ජන සංඛ්‍යාකය - 3 476 608
ඝනත්වය	-	35.5 / Km2
		92.0 / sq mi
GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $  1.471 බිලියන 
සාමාන්‍ය - $ 373
සාමාන්‍ය - $ 215
HDI (2007) – 0.442 (පහළ)
මුදල් - ලිබරියන් ඩොලර් (LRD)
මුදල් - මොසැම්බිකන් මෙට්කල් (M + n) (MZN)
කාල මණ්ඩලය - GMT 
ග්‍රීෂ්ම සෘතුව (DST) - නිරික්ෂණ නැත (VTC)
මං තිරැව - දකුණ
අන්තර්ජාල TLD - .lr
දුරකථන සං‍ෙක්ත - 231

සමුහාණ්ඩු