2014 චිබොක් පැහැරගැනීම

2014 අප්‍රියෙල් මස 14–15 යන දින අතර රාත්‍රී කාලයේදී, නයිජීරියාවේ බෝර්නෝ ප්‍රාන්තයේ (Borno State) චිබොක් (Chibok) නගරයේ පිහිටි, රජයේ ද්වීතීක පාසලක නේවාසිකව සිටි ශිෂ්‍යාවන් 276 දෙනෙකු, එරට ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායමක් වූ බෝකෝ හරාම් ත්‍රස්තවාදීන් විසින් පැහැර ගෙන යනු ලැබූ අතර, එම පැහැරගෙන යාමේ සිදුවීම 2014 චිබොක් පැහැරගැනීම ලෙස හැඳින්වෙයි.

පසුබිම
නයිජීරියාවේ ක්‍රියාත්මක ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයක් වන බෝකෝ හරාම් සංවිධානයේ සාමාජිකයින්, 2010 වර්ෂයේ පටන් එරට පාසල් ඉලක්ක කොට ගෙන ප්‍රහාර දියත් කරන අතර, නයිජීරියානු රජය විසින් සාම්ප්‍රදායික මුස්ලිම් අධ්‍යාපන ක්‍රමයට පටහැනිව, බටහිර අධ්‍යාපන ක්‍රමය දිගටම පවත්වා ගෙන යන්නේ නම්, තව දුරටත් මෙවැනි ප්‍රහාර එල්ල කරන බවට එම ත්‍රස්ත සංවිධානයේ ප්‍රකාශකයෙකු විසින් මීට පෙර අනතුරු අඟවා තිබුණි. ගැහැණු දරුවන් ඉගෙන ගැනීම සිදුනොකල යුතු බවත්, ඔවුන් ඉවුම් පිහුම් කරන්නියන් හා ලිංගික වහලියන් ලෙස ජීවත් විය යුතු බවත්, බෝකො හරාම් ත්‍රස්තවාදීන්ගේ නියමය වී තිබුණි.

2014 වසරේ පෙබරවාරියේදී මෙම ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදීන් විසින්, Doron Baga හා Izghe ග්‍රාමයන්හී විසූ ක්‍රිස්තියානි පුද්ගලයින් 100 දෙනෙකු පමණ ඝාතනය කොට තිබූ අතර, එම මසදීම, ගිණිකොණ දිග නයිජීරියාවේ පාසලක සිසුන් 59 දෙනෙකුද ඝාතනය කරන ලදී. එම වසරේම මාර්තුවේදී, Giwa හමුදා බැරැක්කයකට පහර දුන් ඔවුන් එහි රඳවා සිටි සටන්කාමීන් පිරිසක් නිදහස් කර ගන්නා ලදී. ඊට පසු අප්‍රියෙල් මසදී ඔවුහූ, අබූජා හී බෝම්බයක් පුපුරුවා හැර තවත් සිවිල් පුද්ගලයෝ 88 ඝාතනය කොට දමන ලදී. 2014 වර්ෂය තුල මැයි මස වන විට පමණක්, බෝකො හරාම් ත්‍රස්තවාදීන් විසින් මරණ 4,000 ක් පමණ සිදු කර ඇතැයි චෝදනා එල්ල වී තිබෙයි.  එක්සත් ජනපද රජයට අනූව, බෝකො හරාම් ත්‍රස්තවාදීන්, අල්-කයිඩා පුහුණුව ලබමින් මෙවැනි සාර්ථක ප්‍රහාර දියත් කරන බව පැවසෙයි.

බෝකො හරාම් ත්‍රස්තවාදීන්ගේ මෙවන් ත්‍රස්ත ක්‍රියාවන් නිසා එරට 10,000 පමණ වූ දරුවන් පිරිසකට, පාසල් වෙත යාමට නොහැකි තත්වයක්ද හටගෙන තුබූ බව සඳහන් වේ.

සිදුවීම

2014 අප්‍රියෙල් මස 14–15 යන දින අතර රාත්‍රී කාලයේදී, චිබොක් නගරයේ පිහිටි අදාල රජයේ ද්විතීක බාලිකා පාසල වෙත කඩා වැදුණු ත්‍රස්තවාදීන්, පාසලේ සිටි මුරකරුවන්ටද වෙඩි තබා එහි වූ ගැහැණු දරුවන් සමූහයක්, ට්‍රක් රථයක පටවා ගෙන සම්බිසා (Sambisa Forest) වනාන්තරයට පලා ගිය බව සඳහන් වෙයි. පලා යාමට ප්‍රථම චිල්බොක් හී තුබූ නිවාස කීපයකටද ඔවුහූ, ගිනි තබා විනාශ කොට දමා තිබුණි. ප්‍රදේශයේ ආරක්ෂක තත්වය පිරිහී ගොස් තුබූ නිසා, මෙම ප්‍රහාරය එල්ල වීමට සති හතරකට පෙර පාසල වසා දමා තුබූ නමුත්, සිය භෞතික විද්‍යා අවසාන විභාගය සඳහා සූදානම් වීමට පැමිණි ශිෂ්‍යාවන් පාසල තුල රැදී සිටි බව සඳහන්ය.

මෙම පැහැර ගැනීමට ලක්වූ ශිෂ්‍යාවන් වයස අවුරුදු 16 ත් 18 අතර වයස් වල පසුවූවන් බව පැවසෙයි. සිද්ධිය සිදුවූ විගස පැමිණි මුල් වාර්ථාවන්ට අනූව ශිෂ්‍යාවන් 85 පමණක් පැහැර ගැනීමකට ලක්වූ බව සඳහන් වූවත්, අප්‍රියෙල් 19–20 දින වල හමුදාකාමීන් විසින් නිකුත් කල ප්‍රකාශයක දැක්වුනේ පැහැර ගැනීමට ලක්කල ශිෂ්‍යාවන් 129 දෙනාගෙන් 100කට වඩා වැඩි පිරිසක් නිදහස් කල බවයි. කෙසේ නමුදු එම ප්‍රකාශයද අවලංගු වූවේ, ගැහැණු ළමයි 234 දෙනෙකු අතුරුදන් බවට ඔවුන්ගේ දෙමාපියන් විසින් අප්‍රියෙල් 21 වන දිනදී හෙලිදරවු කිරීමත් සමගයි.

නයිජීරියානු පොලිස් වාර්තාවන්ට අනූව, ප්‍රහාරය අතරතුරදී ශිෂ්‍යාවන් 276 දෙනෙකු පැහැර ගෙන ගොස් තිබූ අතර, ඉන් 53 දෙනෙකු මැයි 2 වනදා වන විට ඔවුන් පැහැරගත් පුද්ගලයන්ගේ ග්‍රහණයෙන් මිදී පලා අවුත් සිටියහ.

සිදුවීමෙන් අනතුරුව 
පැහැරගත් සිසුවියන්ට පසුව, සාම්ප්‍රදායානුකූල ලෙස මනාල පාර්ශවය විසින් ගෙවනු ලබන "අඹු දෑවැද්ද" ලෙස නයිජීරියා නයිරා (₦) 2,000 ක මුදලක් (අමෙරිකා ඩොලර් 12.50/ශ්‍රී ලංකා රුපියල් 1650ක් පමණ (2014 මැයි)) සමග, බෝකා් හරාම් සාමාජිකයන් විවාහ කර ගැනීමට බලපෑම් සිදුකල බව පැවසෙයි. තවත් වාර්ථාවන්ට අනූව පැහැරගත් සිසුවියන් පිරිසක් දේශසීමා හරහා, අවට චැඩ් සහ කැමරූන්, දේශයන් වෙත රැගෙන ගිය බවට, සම්බිසා වනය ආශ්‍රිතව ජීවත් වන ගම්වැසියන් දුටු බවට සඳහන් වෙයි. එම වනය, බෝකෝ හරාම් ත්‍රස්තවාදීන්ගේ සැඟවුම් පලක් බව පැවසෙයි.

මේ අතර අප්‍රියෙල් 30 හා මැයි 1 වන දිනයන් වල, මෙම පැහැරගැනීම් සඳහා ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා ලෙස රජයට බලකරමින් සමහර නයිජීරියානු නගරයන්හී උද්ඝෝෂණ පැවැත්වුනත්, තම දියණියන්ගෙන් පළිගනු ඇතැයි බියවී සිටින, වින්දිතයන්ගේ දෙමව්පියෝ මේ ගැන ප්‍රසිද්ධයේ කථා කිරීමට මැලිවන බව පැවසෙයි. මැයි 3 සහ 4 වන විට, මෙම ගැහැණු දරුවන් බේරා දෙන ලෙස ඉල්ලමින් ලෝස් ඇන්ජලිස් සහ ලන්ඩන් හීද උද්ඝෝෂණ දියත් වූ අතර, ලොව පුරා ට්විටර් හරහාද මේ සම්බන්ධව අවධානය යොමු විණි.

මැයි 2 වනදා පොලීසිය, පැහැර ගැනීමට ලක්වූ බාලිකාවන්ගේ නිවැරදි ප්‍රමාණය පැහැදිලි නැති බව කියා සිටින ලදී.  මැයි 4 වැනිදා, එනම් පැහැර ගැනීම සිදුවී සති 3 කට ආසන්න කාලයක් ගෙවුනු තැන, නයිජීරියාවේ ජනපති ගුඩ්ලක් ජොනතන් මේ සිදුවීම සම්බන්ධව ප්‍රථම වරට ප්‍රසිද්ධියේ කථා කරමින් කියා සිටියේ, පැහැර ගැණුනු ගැහැණු දරුවන් බේරා ගැනීමට ඔහුගේ රජය හැකි සෑම දේම කරන බවයි.  ඊට අමතරව ඔහු, වින්දිතයන්ගේ දෙමාපියන්ටද චෝදනා කරමින් කියා සිටියේ, දරුවන් පිළිබඳ ප්‍රමාණවත් තොරතුරු ඔවුන් විසින් පොලීසියට ලබා දී නැති බවයි. 

බෝකෝ හරාම් නායක අබුබකාර් ශෙකාවු විසින් 2014 මැයි 5 වනදා මාධ්‍යයට නිකුත් කල  විඩියෝ පටයකින්, මෙම සිදුවීමේ වගකීම භාර ගනු ලැබූ අතර, "දෙවියන් විසින් තමන්ට නියම කල පරිදි, පැහැර ගත් ගැහැණු දරුවන් විකිණීමට කටයුතු කරන බවත්;... උන්වහන්සේගේ (දෙවියන්ගේ) නියමයන් ක්‍රියාවට නංවන බවත්" පැවසෙන අබුබකාර්ගේ දර්ශන පෙළක් එහි ඇතුලත්ව තිබුණි.  ගැහැණුන් පාසල් නොයා යුතු බවත්, ඒ වෙනුවට ඔවුන් විවාහ විය යුතු බවත්, එම විඩියෝ පටයේ තව දුරටත් සඳහන් විණි. කෙසේ නමුදු මෙම විඩියෝ පටය, පැහැර ගැනීමට ලක්වූ දරුවන් විකුණා තිබෙන බවට පලවූ වාර්ථා නිකුත්වීමට ප්‍රථමව හෝ පසුව නිර්මාණය කල එකක්දැයි යන්න නිශ්චිතව පැහැදිලි නැත.

ප්‍රතිචාර

මේ සිදුවීමට ප්‍රතිචාර ලෙස, නයිජීරියාවේ හිටපු එක්සත් ජනපද තානාපති ජෝන් කැම්බෙල් ප්‍රකාශ කලේ, බෝකෝ හරාම් ත්‍රස්තවාදීන්ගේ ශක්තිය බලාසිටිද්දී වැඩිවන බවත්, සිය රටවැසියන්ට ආරක්ෂාව ලබාදීමේ රජයේ හැකියාව බලාසිටිද්දීම අඩුවන බවත්ය. අත්ලාන්තික් කවුන්සිලයේ අධ්‍යක්ෂක ජේ. පීටර් ද ප්‍රකාශ කර සිටියේ "පැහැර ගත් නිවැරදි සංඛාවවත් ලබාගැනීමට නයිජීරියානු රජය අපොහොසත් වීම, තවදුරටත් ඔවුන්ගේ ආණ්ඩු පද්ධතියේ අසමත්කම දැඩිලෙස ප්‍රත්‍යක්ෂ කරන බවයි".

එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ ලේකම් බැං කි-මූන් සහ යුනිසෙෆ් සංවිධානයද මෙම පැහැර ගැනීමේ සිදුවීම හෙලා දකින ලදී.

සිදුවීම සම්බන්ධව කාලානුරූපි තොරතුරු

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි

ද ෆොගොටන් වන්ස් ප්‍රොජෙක්ට් ෆීචර්ස් ඇන් ඇක්ටිවිස්ට්-ලෙඩ් කැම්පේන් ෆෝර් ද රෙස්කියු ඔෆ් ද ස්ටුඩන්ට්ස්
@BringGirlsBack - අ ට්ව්ටර් චැනල් ඩිවෝටඩ් ටු ද කිඩ්නැප්ඩ් ස්ටුඩන්ට්ස්
වයි ඉස් ද මීඩියා ඉග්නරිං 200 මිසිං ගල්ස්? (Salon.com)

2014 නයිජීරියාව
පැහැර ගැනීම්