Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
රාමඤ්ඤ නිකාය

රාමඤ්ඤ නිකාය ශ්‍රි ලංකාවේ පවතින ප්‍රධාන බෞද්ධ නිකායකි. රාමඤ්ඤ නිකාය තායිලන්තයේ පවතින තම්මයුක්ත නිකායට සමරූපී වේ. වර්තමනය වනවිට රාමඤ්ඤ නිකාය තායිලන්තය, බුරුමය හා ශ්‍රී ලංකාවේ පවතී.

ආරම්භය
මෙම නිකාය ආරම්භ වුයේ වර්‍ෂ 1863 ජුනි මස 13 වැනිදා ගාල්ලේ නදී උපෝසථාගාරයේ දී (උදකුක්ඛේප සීමාවෙහි) උපසම්පදා කර්මය සිදුකිරීමෙන් පසුවය.ඒ අඹගහවත්තේ සරණංකර සාමණේරයන් වහන්සේ බුරුමයට ගොස් බුරුමයේ රාමඤ්ඤ නගරයේ රත්නපුණ්ණ  මහා විහාර වාසී ඥෙයධර්‍ම සංඝරාජ ස්වාමින් වහන්සේගෙන් උපසම්පදාව ලබා ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණීමෙන් අනතුරුවය.මෙම නිකායේ පළමු මහා නායක ස්වාමීන් වහන්සේ වන්නේ ද අතිපූජ්‍ය අඹගහවත්තේ ඉන්ද්‍රාසභවරඤාණ ගණනායක මහා ස්වාමීන් වහන්සේය. මූලස්ථානය කළුතර,පයාගල රාමඤ්ඤ මහා නිකායික මූල මහා විහාරය යි.
අතිපූජ්‍ය අග්ග මහා පණ්ඩිත නාපානේ පේමසිරි මහා ස්වාමීන් වහන්සේ නව මහා නායක ස්වාමීන් වහන්සේ ලෙස කටයුතු කරයි.

කුල භේදය නොමැතිවීම
බුදු රජාණන් වහන්සේ විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලද කුල භේදය නොසලකා මෙම නිකාය අනුගමනය කරයි.

උප නිකාය / පාර්ශව
මෙම මහා නිකාය කිසිදු උප බෙදීමකට ලක්ව නැතත් කල්‍යාණි යෝගාශ්‍රම සංස්ථාව යනුවෙන් වනවාසී භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් වෙනම උපසම්පදාව සිදු කරයි. එහෙත් එක මහානායක මාහිමිපාණන් වහන්සේ නමක් යටතේ එක්ව කටයුතු කරයි.

මහා නායක මහා ස්වාමීන් වහන්සේලා
 අඹගහවත්තේ ඉන්දාසභවර ඤාණසාමි මහා ස්වාමීන් වහන්සේ 
 ඕබඩකන්දේ විමලානන්ද මහා ස්වාමීන් වහන්සේ 
 කෝදාගොඩ උපසේන මහා ස්වාමීන් වහන්සේ
 දීපේගොඩ චන්දවිමල මහා ස්වාමීන් වහන්සේ 
 කරතොට ඉන්දසාර මහා ස්වාමීන් වහන්සේ
 හිස්සැල්ලේ ඤාණෝදය මහා ස්වාමීන් වහන්සේ  
 ඉඳුරුවේ උත්තරානන්ද මහා ස්වාමීන් වහන්සේ 
 පොත්තේවෙල පඤ්ඤාසාර මහා ස්වාමීන් වහන්සේ 
 වේවැල්දෙණියේ මේධාලංකාර මහා ස්වාමීන් වහන්සේ 
 නාපානේ පේමසිරි මහා ස්වාමීන් වහන්සේ

ආශ්‍රිත ලිපි
 සියම් නිකාය
 අමරපුර මහ නිකාය

 

ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව
ඉස්ලාම් ධර්මය සහ ළමුන් - කුර්- ආනයේ ළමුන්ගැන සදහන් වෙන කරැණු

"ඉස්ලාම් ධර්මය සහ ළමුන්" යන මාතෘකාව යටතේ ඉස්ලාම් ධර්මයේ සඳහන් වෙන ළමා අයිතීන්, ළමුන් විසින් තම දෙමාපියන් කෙරෙහි ඉටු කළ යුතු යුතුකම්, දෙමව්පියන්ට තම දරුවන් සම්බන්ධයෙන් ඇති අයිතීන් ආදී කරුණු දැක්වේ. මෙහිදී "ළමුන්" යන්නෙන් ගැහැණු හා පිරිමි ළමුන් මෙන්ම, තමන්ගේම දරුවන් හා හදාවඩාගත් දරුවන්ද අදහස් කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡාවට ලක්වෙන තවත් කරුණක්  වන්නේ විවිධ මතවාදයන් හා සාපේක්ෂව සලකනු ලබන අයිතීන් පිළිබඳ ඇති වෙනස්කම්ය.

කුර් - ආනයේ දැක්වෙන ළමුන් 

කුර්-ආනයෙහි "ළමුන්"යන්න සඳහා නොයෙක් වචන භාවිතා වේ. (උදා: අරාබි වචන වන දුර්රියියා, ගුලාම්, ඉබ්න්, වලාද්, වාලිද්, මවුලුද්, සබි, තිෆ්ල්, සාගිර්) නමුත් අන්වර් ගිලාදි  පවසන පරිදි මෙම වචන විශේෂයෙන් ම ළමුන් ගැන කියන බවට එම වචන අඩංගු ප්‍රකරණයෙන් පැහැදිලි වන්නේ ඉතා කලාතුරකිනි. කුර් - ආනය ළමුන් ගැන කර ඇති ප්‍රකාශ, මූලිකවම ළදරු ඝාතන, දරුකමට හදා වඩා ගැනීම, මව්කිරි ලබා දීම සහ පියා නැති දරුවන් වැනි කරුණු ආශ්‍රයෙන් ගොඩනැගී ඇති බව ගිලාදි පෙන්වා දෙයි. කුර් - ආනයේ දැක‍්වෙන මෙම ප්‍රකාශයන් පසු කාලීනව ඉස්ලාමීය ව්‍යවස්ථාදාන සම්පාදනය කළ මුස්ලිම් නීතිවේදින්ට ප්‍රමාණාත්මක වශයෙන් සහ ආචාරධර්ම වලට අනුව ඉතා වැදගත් විය.

සටහන් 

{|

|-

|Children's rights in Islam 
|-
{|
කුරානය - නිරැක්ති ශාස්ත්‍රය සහ ආර්ථය

කුරානය - නිරැක්ති ශාස්ත්‍රය සහ ආර්ථය 

	"කුර් - ආන්" යන වචනයෙන් විවිධ අර්ථ සලකා බැලු විට, එහි මුල්ම භාවිතය දැකගත හැක්කේ කුර් - ආනයේ මය. එහි "කුර් - ආන්" වචනය 70 වාරයක් පමණක් සදහන් වේ. කුර් - ආන්" යනු "කියවීම ‍" හෝ "පාරායනය කිරිම" වැනි අදහසක් දෙන "කර" ආ යන අරාබි ක්‍රියා පදයේ ආශ්‍රයෙන් එන ක්‍රියා නාමයකි (මසදර්) මෙය සිරියානු භාෂායේ එන "කෙර්යානා" හෙවත් ආගමික් ග්‍රන්ථ කියවීම/ පාඩම නැමැති වචනයටද සමාන‍වේ. බොහෝ බටහිර විද්වතුන් "කුර් - ආන්" යන වචනයට සිරියානු සම්භයක් ඇති බවට විශ්වාස කරන අතර, මුස්ලිම්වරැ බහුතරයක් විශ්වාස කරන්නේ එය අරාබි වචනයකින් සැදුණු බවටයි. කෙසේ වෙතත් මුහම්මද් නබිතුමාගේ කාලය වන විට එය අරාබි වචනයක් බවට පත් වී ඇත.

	"කුර් - ආන්"  වචනයේ මුල්ම අර්ථයන් අතර "ගායනයන කිරීම / පාරායනය කිරීම" යන අර්ථය ඇත. කුර් - ආනයේ දැක්වෙන බොහෝ ප්‍රකරණ වල , එම වචනය විවිධ අවස්ථාවන් වලදි සිදු වු හෙලිදරව් කිරීම ගැන පවසයිත කුර් - ආනයේ බොහේ පරිච්ඡේදයන් වල "කුර් - ආන්" වචනය දේව මෙහෙයක් හා සම්බන්ධ කර ඇත. බොහෝ විල "අල්" නැමැති ඛණ්ඩය එහි පෙරට සම්බන්ධ කර භාවිතා වේ. ටොරාව සහ ක්‍රිස්තියානි ග්‍රන්ට් සමග යෙදෙන විට එය සංගෘහිත ලේඛනය අර්ම්ය ගනී.

	මෙම වචනයට සමානාර්ථ ඇතකි විවිද වචන කුර් - ආනය පුරාවටම් භාවිතා වේ. මේ සැම වචනයකටම සුවිශේෂි අර්ථ තිබුණද යම් ප්‍රකරණයන් තුළ ඒවායේ භාවිතය කුර් ආනයේ අර්ථයත් සමග සමපාත වේ. එවැකි වචන කිහිපයක් නම් කිතාබ්, ආයාහ්, සුරාහ් තවත් වචන කිහිපයක් නම් දීකිර හෙවත් "මතක් කිරීම" හා හික්මා හෙවත් "ඥානය"

	කුර් - ආනයට තවත් නම් බො‍හෝමයක් ඇත. ඒවා අතර අල් - ෆුර්තාන් (අවබෝධය හෝ නිර්ණායකය) , උම් අර් - කිතාබ් ( මවුගුන්ථය හෝ පුරාකෘතිය) , අල් - හුදා (මාර්ගෝපදේශනය) දික්රල්ලා‍හ් (දෙවියන් අනුස්මරණය) අල්හික්මා (ඥානය) සහ කලාමන්ලාහ් (දෙවියන්ගේ වාදන) යන වචන අල්කුර් ආනයයේම දැකගත හැක. අල්කිතාවේ (ග්‍රන්ථය) යන වචනය කුර් - ආනයන මෙන්ම වෙනත් ධර්ම ග්‍රන්ථ හැදින්විමේදී ද භාවිතා වේ. මුස් හාෆ් (ලියවිල්ල) යන්න බොහෝ විට කුර් - ආනීය අත්පිටපත් හැදින්වීමට භාවිතා කරන අතර කලින් හෙළිදරව් කළ ග්‍රන්ථ හැදින්වීමටද යොදා ගනී.

කුරානය
ඇම්.ඩී. ලිවේරිස් අමරතුංග බා‍ලෞෂධාගාරය



ආයතනයේ ඖෂධ නිෂ්පාදනයන්

ආයතනයේ අභිමතාර්ථ 
ආයුර්වේද පැලෑටි සහ ඖෂධ නිෂ්පාදකතාවය නැංවීම
පොදු ජනතාවගේ මනසෙහි ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රම පිළිබඳ විශ්වාසයක් ගොඩනැංවීම
දේශීය ඔසු පැල හා බෙහෙත් වර්ග වගාකිරීම, ඉදිරිපත් කිරීම හා සංරක්ෂණය කිරීම
ආයුර්වේද විශය පථයට අනුකූල වන පරිදී ආයුර්වේද පර්යේෂණ ක්‍රමවිධි ප්‍රමිතිකරණයට ලක් කිරීම
අත්‍යන්ත වූ පර්යේෂයන්ට භාජනය කිරීමෙන් දේශීය වෙදකමෙහි සැඟවුණු හැකියාවන් එළිදක්වා එම කුසලතා හා විශ්‍රම්භය අනෙකුත් වෛද්‍යාචාර්යය වරුන්ට ලබා දීම

ආයතනයේ වෙබ් අඩවි
www.krimiraja.com
http://krimirajaayurveda.blogspot.com/
http://lk1044039658.fm.alibaba.com/

තවද බලන්න
 ක්‍රිමිරාජ කරල්ගුලි

 ආයුර්වේද ඖෂධ නිෂ්පාදන සමාගම් - ශ්‍රී ලංකා
දන්නෝ බුදුන්ගේ

මුල් ගීතය ජෝන් ද සිල්වා ශූරීන් ගේ "සිරිසඟබෝ" නූර්තියේ එන්නකි. පසුව එය හර්මන් රාජපක්ෂ විසින් "ධර්ම බුදුන්ගේ" ලෙස තැටියකට ගායනා කෙරිණි. 

දන්නෝ බුදුන්ගේ ශ්‍රී ධර්මස්කන්ධා
පේවී රකිති සොඳ
සීලේ නිබන්දා//
ක‍්ලේශ නස්නා භික්ෂූ
ඇත්තේය බෝ සේ//
රහතුන් නිවසනා
පායා ප්‍රකාශේ//

භූ ලෝ මතේ මේ 
දෙව්ලෝ පෑවාසේ
පේනා මෙපුර මුණි
සාසන වාසේ
එර්දියෙන් යන්නාවූ
නෙක් රහතුන්ගේ//
සෙවනැල්ලෙන් හිරු
රශ්මිය භංගේ//

මානෙල් නෙළුම් හා
ඕලු පුෂ්පාදී
ඇත්තේ පොකුණුවල
බෝ ජල පෑදී
සේරූ පන්තී පන්තී
පීනති බෝසේ//
අනුරාධ නගරය
දැන් පෙනේ බෝ සේ//
෴

ඇල්බමය
සිරිසඟබෝ නාට්‍යයේ ගීතයකි.

ගායනය
 හර්මන් රාජපක්ෂ (1920  මුල් ගායනය සොප‍්‍රානෝ ඔපෙරා ශෛලියෙන් ) https://www.youtube.com/watch?v=_Ds_CMOa3J8
 W.A. පෙරේරා
 W.A.අප්පුසිංඤො
 W.D.S. ජේමිස්
පසු කාලීනව විවිධ පුද්ගලයන් විසින් ගායනා කරණ ලදී. 
 රුක්මනී දේවි
 අමරදේව
නන්දා මාලිනී

සංගීතය
 විශ්වනාත් ලව්ජී
 ඔපෙරා ශෛලියෙන් සැදි කතෝලික ගීතිකාවක තනුව අනුකරණය කරමින් මුල් ගීතය ‘සිරි ස`ගබෝ’ නාට්‍යය සදහා නිර්මාණය විය https://www.youtube.com/watch?v=ODM_TsQ8N9U&feature=youtu.be

පද රචනය

සිංහල ගීත
‍ජෝන් ද සිල්වා ශූරීන්

මෙම ‘දන්නෝ බුදුන්ගේ’ ගීතය ඩඩ්ලි සේනානායක මහතා විසින්ද 1949 වසරේ නිදහස් දින උත්සවය වෙනුවෙන් පැවැති සංගීත සන්ධ්‍යාවක හර්මන් රාජපක්ෂ ලවා සොප‍්‍රානෝ ඔපෙරා ශෛලියෙන් ගායනා කරවන ල එදි. මෙම වසරේදීම ජාතික ගීයද දමිල බසින්ද ගායනා කළ බව සදහන් වේ. එදිනම ටොරින්ටන් චතුරශ‍්‍රයේ නිදහස් අනුස්මරණ ගොඩනැගිල්ල විවෘත කල බවද සදහන්ය.

ආන්දෝලනාත්මක සිදුවීම් 
පසුව 2016 වසරේදීද නිදහස් දිනයේදී ලංකාවෙන් මෙතෙක් බිහිවූ සුවිශේෂම ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ ඔපෙරා ගායිකාව වන කිශානි ජයසිංහ  විසින් සොප‍්‍රාණෝ ඔපෙරා ශෛලියට ගායනා කළ අතර එය ආන්දෝලනාත්මක හා විවේචනාත්මක විය. පසුය එයම නිමිත්ත කර ගනිමින් ‘දන්නෝ බුදුන්ගේ’ ගීතයේ සැබෑ ඉතිහාසය  සොයන්නටත්, හදාරන්නටත් බොහෝ පිරිස් උනන්දු වූ අතර එ් හරහා ලංකාවේ ගායන ශෙලීන් හා ගීත ඉතිහාසය සම්බන්ධවත් විද්වත් කතිකාවක් ඇතිවිය.
කඩුව

කඩුවක් යනු දිගු, තියුණු තලැති ලෝහ අවියක් වන අතර, ලොව පුරා බොහෝ ශිෂ්ඨාචාරයන් තුල, ප්‍රාථමික වශයෙන් කැපුම් හෝ වැරෙන් තෙරපා දැමීමේ අවියක් ලෙසින්ද සමහරවිට පොල්ලකින් මෙන් තැලීම සඳහා ද භාවිතා වී ඇත. කඩුව සඳහා භාවිතා වන  ස්වෝඩ් යන ඉංග්‍රීසි පදය බිඳි ඇත්තේ පැරැණි ඉංග්‍රීසි ස්වෙයෝඩ් යන්නෙන් වන අතර, "තුවාල සිදු කරන හෝ කපන" යන අරුත් දනවන ප්‍රාග්-ඉන්දු-යුරෝපීය සම්භවයක් දරණ *ස්වර්- වෙතින් එන පැරැණි  සම්භාව්‍ය ජර්මන් ස්වර්ට්, මධ්‍යතන ලන්දේසි ස්වාට්, පැරැණි නොවිජියානු ස්වෙරෝ (cf.ඩෙන්මාර්ක ස්වාඩ්, නෝවීජියානු ස්වර්ඩ්, ස්වීඩන ස්වාඩ්) පැරැණි ප්‍රශියානු සහ  පැරැණි සැක්සන් ස්වර්ඩ් සහ නවීන ලන්දේසි ෂ්වාඩ් සහ ජර්මානු ෂ්වර්ට් යන්නන්ට නෑකම් දරයි.

"කඩුව" යන්නට ‍පොදුවේ භාවිත වන සම්භාව්‍ය සංස්කෘත පදය  යන්නයි. ඉන්දු-යුරෝපීය සම්භවයෙන් ප්‍රවේණි වූ පදය   ලෙසින් නොනැසී පවතියි (නෑකම ලතින් බසට , ප්‍රාග්-ඉන්දු-යුරෝපීය භාෂාව වෙතින් ). මෙම පදය නියමාකාරයෙන්,  ලෙසින් භාවිතා වේ. සිංහල පද වන කඩුව සහ අසිපත මේ අනුව නියමාකාරයෙන් බිඳී ඇත.

සටහන්

සාම්පදායික සිංහල දැණුම
අංගම්පොර
සටන් ශිල්ප
ශ්‍රී ලංකාව
කඩු
පළමුවන එළිසබෙත් රැජිණ - එංගලන්තය

පළමුවන එළිසබෙත් (7 සැප්තැම්බර 1533 – 24 මාර්තු 1603) වනාහි 17 නොවැම්බර 1558 සි‍ට ඇයගේ මරණය දක්වා එංගලන්තයෙහි ප්‍රවේණීය රැජිණ සහ අයර්ලන්තයෙහි ප්‍රවේණීය රැජිණ වූවාය. සමහරවිට කන්‍යා රාජණිය, ග්ලෝරියානා, හෝ ගුඩ් ක්වීන් බෙස් යන නම් වලින්ද හැඳින්වුනු එළිසබෙත්, ටියුඩර් රාජවංශයෙහි පස්වන සහ අවසාන රාජකීයයා වූවාය. අටවන හෙන්රි ගේ දියණිය වූ ඇය, රාජ කුමාරිකාවක ලෙසින් උපත ලැබුවද, ඇයගේ උපතින් වසර දෙකක් සහ සය මසකට අනතුරුව, ඇයගේ මව, ඈන් බෝලින්, ජීවිතක‍්ෂයට පත් කරනු ලදුව එළිසබෙත්ගේ රාජකීයත්වය අනෛතික බවට ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදි . ඈයගේ සොහොයුරා, හයවන එඩ්වඩ් විසින්, කිරුළ පිළිබඳ අයිතිය ජේන් ග්‍රේ ආර්යාව වෙත පරික්ථනය කරන ලද්දේ, ඔහුගේ සොහොයුරියන් ගේ අනුප්‍රාප්ති පිළිවෙල කැළඹුමට ලක් කරමිනි. ඔහුගේ අභිමතය අවහරණය කරනු ලදුව, and in 1558 දී කතෝලික පළමුවන මේරි ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙසින් එළිසබෙත් රාජ්‍යත්වයට පත්වූ අතර, during whose reign she had been imprisoned for nearly a year on suspicion of supporting Protestant rebels.

ඇගේ පාලනය ‍යහ පාලනයක් විය. ඇගේ ප්‍රමුඛ ‍පෙලේ අනුශාසක‍යන් වුයේ විලියම් සිසිල් හා ‍බැරොන් බර්ග්ලිය. ඇය පළමුවෙන්ම ඉංග්‍රීසි පොතෙන්ත්‍රන්ත්‍ර පල්ලිය ස්ථාපිත කර එහි බලලත් පාලකවරිය බවට පත්වුවාය. ඇගේ ආගමික ප්‍රවේශය වත්මන් එංගලන්ත පල්ලිය තෙක්ම පරිණාමය විය. පාර්ලිමේන්තුවේ දන්වා සිටීම් නොතැකූ ඇය අවිවාහකව මුළු දිවියම ගතක බැවින්ම ඇගේ කන්‍යාභාවය පිළිබදව ගෙතුණු සාහිත්‍ය, උත්සව,කලාකෘති බිහිවිය.

ඇගේ පාලනයේ ප්‍රධාන තේමාව වුයේ 'මම සියල්ල දකිමි. නමුත් කිසිවක් නොකියමි' යන්නයි. ඇගේ උපදේශකවරැන් ඉහත උපක්‍රමය කෙරෙහි සැකපළකල අතර නිතරම ඇයව දේශපාලන අර්බුදවලින් ඔවුන් බේරා ගත්හ. එළිසබෙත් රැජිණ ජාත්‍යන්තර සම්බන්ධතා ඉතා පරිස්සමෙන් පැවැත්විය . එම නිසා ම 1588 ස්පාඤ්ඤයේ ආමඩා ජයග්‍රහණයට ඇගේ නම ඉතාඉහළින් ඇදා ගන්නා ලදි. ඇගේ මරණයෙන් වසර 20 කට පසු ඇය ස්වර්ණමය යුගයේ පාලිකාව ලෙස එංගලන්ත වැසියන් පිළිගන්නා ලදි.

ඇගේ පාලන සමය' එළිසබීතන් යුගය' ලෙස නම්වූ අතර ඉංග්‍රීසි කලාව , සාහිත්‍ය නාට්‍යයේ උච්චතම යුගය මෙය විය. දැවැන්ත නාට්‍යකරැවන් වූ විලියම් ෂේක්ස්පියර් ක්‍රිස්ටෝෆර් මා‍ලොච් ඇගේ යුගයේ කලාව බැබලවුහ.
කෙසේ වතුද ඉතිහාසඥයින්ගේ ඇසින් ඇය ඉක්මන් කේන්තිකාරියකු ලෙසද, තීරණ ගැනීමට නොහැකි පාලිකාවක ලෙස ද හදුන්වති. ඇගේ පාලන සමයේ අවසාන භාගයේ රටේ සිදු වූ ආර්ථික හා හමුදාමය ප්‍රශ්න හේතුවෙන් බොහෝ යටත් වැසියන් ඇය කෙරේ අප්‍රසාදය පල කළහ. කෙසේ වතුදු බොහෝ ඉතිහාසඥයින් ‍ඇයව ඉතා බලගතු පාලිකාවක ලෙස සැලකූ අතර ඇගේ අවට රටවල් වල තිබූ අභ්‍යන්තර අර්බුද හමුවේ එම නායකයන්ට තම සිහසුන් අහිමි වද්දී ඇය ඇගේ ඔටුන්න රැකගත්තාය. ඇගේ එදිරිවාදියා වුයේ ස්කොට්ලන්තයේ රැජිණ වු මේරිය.

එළිසබෙත් I රැජිණ ජාතික එකමුතුවක් සමග ස්ථාවරත්වයක් ඇගේ වසර 45 ක පාලන කාලය පුරා තම රටට ලබා දුන්නාය.

රැජිණන්
බ්‍රිතාන්‍ය සිහසුනට හිමිකරුවෝ
මානව ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාව

මිනිස් දේහය තුළ තිබෙන හිතකර ලක්ෂණ පාලනය කරගැනීම මානව ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාවයි.නූතන ජෛව තාක්ෂණයට අනුව ජීවින්ගේ හෝමෝන වෙනස් කිරීමේ හැකියාව තිබේ. මිනිසුන්ගේ ජාන කිටුවේ කිසියම් ප්‍රතිසංවිධානය කිරීමක්(මිනිස් කළලවල ) එනම් පිළිසැකසුමක් සිදුකර එම ජානවලට අදාළ හිතකර ලක්ෂණ ඉපදීමෙන් පසු දරවන් තුළ ඇතිකිරීමට  සිදුකරනු ලබන ජානමය පාලනය යනුවෙන්ද මානව ජාන ඉංජිනේර විද්‍යාව හැදින්වීමට පුලුවන.බැක්ටීරියා හා වෙනත් රෝග කාරකයින්ට පහසුවෙන් ගොදුරු වන දරුවන්  මෙම විශේෂ ජාන පිළිසැකසුම් පර්යේෂණවලට ලක්කර ඇත. පළමු වරට මෙම ජාන ප්‍රතිකාර අත්හදා බැලීම් වර්ෂ 1990දී ආරම්භ කළ අතර, එම අත්හදා බැලීම් 2006 වර්ෂය දක්වාම පර්යේෂණ මට්ටමේ පැවතිණ. මානව ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාවට අදාළ අනෙකුත් සියලු ක්ෂේත තවමත් පවතින්නේ සිද්ධාන්ත මට්ටමේය.නැතහොත්  ප්‍රබන්ධ වලට පමණක් සීමා වී ඇත. ප්‍රතිසංයෝජිත DNA තාක්ෂණය යටතේ සිදුකෙරෙන්නේ ඒ ඒ ජාන වලට අදාළ ආවේණික ලක්ෂණ පිළිබදව හා විවිධ මානව රෝගී තත්ත්වයන් පිළිබදව අධ්‍යයනය කිරීමයි. ජාන පිළිසැකසුම් පර්යේෂණ වලදී  ප්‍රදර්ශක ලෙස බහුලව යොදාගනුයේ මීයන් හා ‍අනෙකුත් සතුන් ය. කෙසේ නමුත් පර්යේෂණ සඳහා මිනිසුන් යොදා ගැනීමඉතාමත් විරල සිදුවීමකි. සමහර අවස්ථාවලදී  කිසියම් ජීවි විශේෂයකට අයත් ජාන ඉවත්කර කිසියම් වෙනස්වීම් වලට භාජනය කර වෙනත් ජිවියෙකුට ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාව ලෙසද සැලකේ.

ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාව දෙයාකාර වේ,

දෛහික (Soymatic) ප්‍රතිසංවිධානය 

මෙහිදී දෛහික සෛලවලට වෙනත් ජාන එකතු කෙරෙන අතර ඩිම්බ හා ශුක්‍රාණු මාතෘ සෛල වලට(ජන්මාණු සෛලවලට) ජාන එකතු නොකරයි. උදාහරණයක් ලෙස පුද්ගලයෙකුට කිසියම් ජාන විකෘතියක් නිසා හටගත් රෝගී තත්ත්වයක් ඇත්නම් එම ආසාධිත සෛල වලට  නිරෝගී ජානවල ප්‍රතිබද්ධයක් සිදුකර  එම රෝගි තත්ත්වය මගහරවා ගැනේ. මෙම ක්‍රමයේ විශේෂ ලක්ෂණයක් වන්නේ ජාන ප්‍රතිබද්ධ කර ලබාදෙන ලක්ෂණ  ප්‍රවේණිගත නොවීමයි. උදාහරණ ලෙස අළුත් ජාන නව පරම්පරාවට දායක නොවේ.

ජන්මානු රේඛීය ප්‍රතිසංවිධාන ඉංජිනේරු විද්‍යාව 

මෙම ක්‍රමයේ දී ජාන පිළිසැකසුම  ඩිම්බ සෛල වල හෝ ශුක්‍රාණු මාතෘ සෛලවල හෝ කළලයේ මුලික අවධියේ දී සිදු කරයි. මෙම ජාන ප්‍රතිසංවිධාන ක්‍රමය මගින් ජීවින් තුළ ඇතිකෙරෙන ලක්ෂණ  ප්‍රවේණිගතවේ. එනම් ජානවල වෙනසක් සිදුකළ ළමයින්ගේ මෙන්ම ඉදිරි පරම්පරාවල ප්‍රතිජනිතයන්ගේ ද මෙම අලුත් ලක්ෂණ දැකිය හැකිය. මෙම ලක්ෂණ ආවේණියට  දායක වන නිසා එය ප්‍රත්‍යවර්ත නොවන මානව වෙනස්වීමක් වන පරිණාමයට හේතු පාදක වේ.
ඉංජිනේරු විද්‍යාව
යකඩ

යකඩ යනු රසායනික මුලද්‍රව්‍යයකි. එය Fe (ලතින් භාෂාවෙත් එය ෆෙරම් යනුවෙන් ද) යන සංකේතයෙන් නිරූපනය කරයි. එහි පරමාණුක ක්‍රමාංකය 26 වේ. යකඩ 8 වන කාණ්ඩයේ හා 4 වැනි ආවර්තයට අයත් මුලද්‍රව්‍යයකි. යකඩ මෘදු රිදී වර්ණයක් දරයි. මුලද්‍රව්‍යවකි. එය චුම්භක ගුණ දරන මූලද්‍රව්‍ය වලින් එකකි. 

යකඩ හා නිකල් යනු තාරකා නෂ්ටි ජනකයේ දී ඇති වූ අවසාන මුලද්‍රව්‍යයි. එබැවින් ඒවා බරින් වැඩිම මුලද්‍රව්‍යවේ. යකඩ ජනනයට තාරකාවක රක්ත වර්ණයෙන් යුක්ත පිපිරීමක් අවශ්‍ය නොවේ. එබැවින් යකඩ හා නිකල් ඉතාමත් සුලබ මුලද්‍රව්‍යයන්ය. එය පෘථිවියේ අභ්‍යන්තර කුහරයේ(පෘථිවි හරයේ) අන්තර්ගතය. එදිනෙදා භාවිතා කරන කාන්දම් වල පොදු ප්‍රභවයක් වන්නේ යකඩ හා මාත්තු යකඩ

රසායන විද්‍යාව
යකඩ
මූලද්‍රව්‍යය
ද්‍රව්‍යමය විද්‍යාව



ද්‍රව්‍යමය විද්‍යාව /ද්‍රව්‍යමය ඉංජිනේරු විද්‍යාව 

ද්‍රව්‍යමය විද්‍යාව හෝ ද්‍රව්‍යමය ඉංජිනේරු ශිල්පයට පදාර්ථවල ගුණ හා විද්‍යාවේ හා ඉංජිනේරු ශිල්පයේ විවිධ අංශවලදී ඒවායේ යෙදීම් ආදිය සඳහා ඇතුළත් වේ. මෙම විද්‍යාව ද්‍රව්‍යවල ව්‍යුහය හා ගුණ අතර සම්බන්ධකම් පිළිබඳ සොයා බලනු ලබයි. එයට ව්‍යවහාරික භෞතික විද්‍යාවෙහි හා රසායන විද්‍යාවේ අංශ ඇතුළත් වන අතරම රසායනික , යාන්ත්‍රික , සිවිල් හා විදුලි ඉංජිනේරු ‍ක්ෂේත්‍රවලට අයත් කොටස්ද ඇතුළත් වේ. මෑත කාලයේ නැනෝ විද්‍යාවට හා නැනෝ තාක්ෂණයට යොමු වූ සැලකිය යුතු මාධ්‍ය අවධානය ද්‍රව්‍යමය විද්‍යාව බොහොමයක් විශ්ව විද්‍යාලවල පෙරමුණට ගෙන ඒමට දායක විය. තවද මෙය අසාර්ථක වූ උපකරණ හා භාණ්ඩ පිළිබද අධ්‍යයනය කරන අධිකරණ ඉංජිනේරු ශිල්පය හා අධිකරණ ද්‍රව්‍යමය ඉංජිනේරු ශිල්පයෙහි වැදගත් අංශයක් වෙයි.

ඉතිහාසය  

දී ඇති යුගයක දී තෝරාගත් ද්‍රව්‍යය එම යුගය නිර්වචනය කරන සාධකය විය. ගල් යුගය, ලෝකඩ යුගය හා වානේ යුගය මෙයට උදාහරණ වේ. ද්‍රව්‍යයමය විද්‍යාව ඉංජිනේරු ශිල්පයේ හා ව්‍යවහාරික විද්‍යාවේ පැරණිතම ආකාරයක් වන අතර සෙරමික් නිෂ්පාදනය තුළින් එය නිර්මාණය විය. නූතන ද්‍රව්‍යයමය විද්‍යාව හටගන්නේ ලෝහ විද්‍යාවෙනි. ලෝහ විද්‍යාව හට ගත්තේ පතල් නිසාය. ද්‍රව්‍ය තේරුම් ගැනීමේ විශාල සොයා ගැනීමක් වූයේ 19 වැනි සියවස අග භාගයේ දී විලර්ඩ් ගිඕස් විසින් විවිධ කලාපවල , පරමාණුක ව්‍යුහය හා සම්බන්ධ තාප ගතික ගුණ ද්‍රව්‍යයේ භෞතික ගුණවලට ද සම්බන්ධකමක් ඇති බව පෙන්වා දීමයි. නවීන ද්‍රව්‍ය විද්‍යාවේ වැදගත් දේ බොහෝමයක් අභ්‍යාවකාශ තරගයේ ප්‍රතිඵලයි. අභ්‍යාවකාශ යානා සෑදීමට ගන්නා මිශ්‍ර ලෝහ , සිලිකන් හා කාබන් සංයෝග හඳුනා ගැනීම ඒ අතරට අයත් වේ. ප්ලාස්ටික්, අර්ධ සන්නායක හා ජෛව ද්‍රව්‍ය වැනි විප්ලවකාරී තාක්ෂණ නිසා ද්‍රව්‍යයමය විද්‍යාව දිගින් දිගටම ඉදිරියට ඇදේ.

1960 ට පෙර (සමහරක් අවස්ථාවල දී දශක කිහිපයකට පසු) බොහෝමයක් ද්‍රව්‍යය විද්‍යාව පිළිබඳ දෙපාර්තමේන්තු ලෝහ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තු ලෙස නම් කරන ලදී. එය සිදු වූයේ 19 හා 20 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේ වූ ලෝහ පිළිබඳ අවධානය නිසාය. එතැන් සිට ක්ෂේත්‍රය සෙරමික් , බහු අවයවක , අර්ධ සන්නායක, චුම්භක ද්‍රව්‍යය , වෛද්‍යමය අධිරෝපණ ද්‍රව්‍යය හා ජීව විද්‍යාත්මක ද්‍රව්‍යය ඇතුළුව සියලු කාණ්වල ද්‍රව්‍ය ඇතුළත් වන සේ පුළුල් වී ඇත.

විද්‍යාව 

රසායන විද්‍යාව
ඉංජිනේරු විද්‍යාව
න්‍යෂ්ටික ඉජිනේරු විද්‍යාව

න්‍යෂ්ටික ඉජිනේරු විද්‍යාව

න්‍යෂ්ටික ඉජිනේරු විද්‍යාවේ දී පරමානුවේ න්‍යෂ්ටික බිදහෙලීමක් සිදුකරන යෙදුම් හො අනෙකුත් උප පරමානු භෞතික පාදක වන න්‍යෂ්ටික භෞතික මුලධර්ම හැදෑරේ. න්‍යෂ්ටික විබන්ධන පද්ධති වල ආකර්ෂණය හා පවත්වා ගැනීමට විශේෂයෙන් ම න්‍යෂ්ටික. න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරක න්‍යෂ්ටික  ජව යන්ත්‍රෝපකර හා න්‍යෂ්ටික විඛත්ඩනය, ද්‍යෛ හා අනෙකුත් යෙදීම් වන  විකිරණය, න්‍යෂ්ටික ආරක්ෂාව, තාප/තාපානති ප්‍රවාහනය, න්‍යෂ්ටික ඉන්ධන හා අනෙකුත් සම්බන්ධ තාක්ෂණ, න්‍යෂ්ටික ගුණය, විකිරණ අපද්‍රව්‍ය වල හෝ විකිරණ වල පාරිසරික බලපෑම ඇතුලත් වේ.
න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය
න්‍යෂ්ටික ශක්තිය

න්‍යෂ්ටික ශක්තිය න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණයේ නිර්මාණයකි. පාලනයක් සහිතව සිදු කෙරෙන  න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා මඟින් පරමාණුක න්‍යෂ්ටියේ ඇති ශක්තිය ප්‍රයෝජනවත් අයුරින් ප්‍රයෝජනයට ගැනේ.  මෙහිදි න්‍යෂ්ටික ශක්තිය ලබා ගන්නා පොදු ක්‍රමය වන්නේ න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනයයි. අනෙකුත් ක්‍රම ලෙස න්‍යෂ්ටික සංයෝජනය හා විකිරණ ක්ෂයවීම සැලකිය හැකිය. වර්තමානයේ න්‍යෂ්ටික ශක්තිය ප්‍රයෝජනයට ගෙන (අධික තාප ශක්තිය ) විදුලිය ජනනය කෙරේ. එහිදී උපදවන තාපයෙන් ජලය වාෂ්ප වීමට සලස්වා එමඟින් යාන්ත්‍රික ක්ෂමතාවක් ඇතිවී විදුලිය නිපදවේ. වත්මන් ලෝකයේ විද්‍යුත්  ජනනයෙන් 15% වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ජනනය කෙරෙන්නේ න්‍යෂ්ටික බලයෙනි. මේ වනවිට න්‍යෂ්ටික බල සහිත නිෂ්පාදනයක් වන විකිරණ සමස්ථානික රොකට් ද නිපදවා ඇත.

න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය
කලාප ස‍ටහන



ද්වීමාන කලාප සටහන්

පීඩන උෂ්ණත්ව සටහන 

ඉතාම සරලම පීඩන - උෂ්ණත්ව ප්‍රස්තාර ලෙස ජලයේ පීඩන උෂ්ණත්ව සටහන සැලකිමට පුලුවන. මෙහි අක්ෂ දෙක ලෙස පීඩනය හා උෂ්ණත්වය සැලකිය හැකිය.ඒ අනුව  මෙම කලාප රූප සටහනෙන් පීඩනය හා උෂ්ණත්වය යන කලාප  දෙකක් නිරූපණය ‍කෙ‍රෙන අතර කලාපයේ සමතුලිතතාවය රේඛිය වේ. එයින් ඝන, ද්‍රව, වායු යන අවස්ථා තුනක් නිරූපණය කරයි.

දර්ශිය කලාප සටහනක තිත් ඉරි සහිත රේඛාවෙන් ජලයේ අසාමාන්‍ය හැසිරීම නිර්ණය කෙරේ.කොළ පාට රේඛාවෙන් ද්‍රව මිදෙන ලක්ෂය ද, ‍නිල් පාට කලාපයෙන් ද්‍රව වාෂ්ප බවට පත්වන ලක්ෂය ද පෙන්නුම් කරයි.

කලාප සටහනේ  සලකුණු කර තිබෙන ඇතැම් ලක්ෂවලින් නිදහස් ශක්තියක් නිරූපනය කරයි. විවෘත ස්ථාන එනම් නිදහස් ශක්තිය, විශ්ලේෂිත ස්ථානවල‍ට අනුයුක්ත වේ. කලාප, රේඛාවලින් වෙන්වෙන අතර කලාප සංක්‍රමණය වන අවස්ථා එනම් කලාප මායිම් විශ්ලේෂණය කළ නොහැකිය.

මෙම කලාපය ඉහල සූක්ෂම  ද්‍රව (Super Critical fluid) කලාප ලෙස සලකයි. ජලයේ මෙම සූක්ෂම ලක්ෂය ඇතිවන්නේ උෂ්ණත්වය කෙල්වින්(k) 647 වන විටදි (සෙල්සියස් අංශක 374 0C හෝ ෆැරන්හයිට් අංශක 705 0 F ) සහ පීඩනය මෙගා පැස්කල් ( MPa ) 22.064 වන විටදිය.

ද්‍රව - වායු පවතින සූක්ෂම ලක්ෂයේ දී ඉහත නිර්වචන වලට විවිධාකාර අර්ථකථන ඇති බව එළිදරව් වේ. ද්‍රව කලාපයේ සිට වාෂ්ප කලාපය දක්වා ගමන් කිරීමේ දී එනම් සූක්ෂම ලක්ෂයේ සිට දකුණට යාමේ දී සාමාන්‍යයෙන් මායිම් ඡේදනය වන අතර, එසේ මායිම් ඡේදනය නොවන මාර්‍ග වුවද තිබිය හැකිය. එබැවින් ද්‍රව හා වායු යන  කලාප එකට මිශ්‍රවී පැවතිය හැකිය. කෙසේ නමුත් ඝන - ද්‍රව කලාප සමාන සමමිතික කාණ්ඩයකට අයත් නම් එම ඝන - ද්‍රව කලාප මායිමේ අවසානය සූක්ෂම ලක්ෂයෙන් කෙළවර වේ.
කලාප සටහනේ  ඝන - ද්‍රව මායිමේ බොහෝ ද්‍රව්‍යවල ධනමය (+) බෑවුමක් පවතී. මෙයට හේතුව වන්නේ ඝන කලාපයේ ද්‍රව කලාපයට වඩා ඉහල සාන්ද්‍රණයක් තිබීමයි. එම නිසා ද්‍රව කලාපයට ඒමට වැඩි පීඩනයක් අවශ්‍ය වේ. කලාප සටහනේ සමහර කොටස් වල එනම් ඝන - ද්‍රව කලාප මායිමේ සෘණමය (-) බෑවුමක් ද පවති. මෙමඟින් නිරූපනය වන්නේ ජලයේ ඝන තත්ත්වයේදී  එනම් අයිස්වල පවතින ඝනත්වය, එහි ද්‍රව අවස්ථාව වන ජලයේ ඝනත්වයට වඩා අඩු ‍බවයි. ඒ අනුව මෙමඟින් ද්‍රව්‍ය වල අසාමාන්‍ය භෞතික ගුණද  නිරූපණය වෙයි.
ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාව

ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු ඉංජිනේරු ක්ෂේත්‍රයේ ව්‍යුහමය පද්ධති නිර්මාණය හා පවතින ව්‍යුහමය පද්ධතිවල පැවැත්ම සම්බන්ධ ක්‍රියාකාරකම් වලට උපකාරී වන විද්‍යාවයි. අනෙකුත් ආදේශික ක්ෂේත්‍ර ලෙස භෞතික වස්තූන් හා පද්ධති, කාර්මික යෙදීම් හා ශක්ති ගබඩා කරනය හා විසුරුවා හරින ව්‍යුහමය නිර්මාණද මෙයට ඇතුලත්ය. ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාව, සිවිල් ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ විශේෂ ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස සැලකිය හැකි නමුත් ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාවටම ආවේණික ක්‍රමවේදයක් ද පවතී.

ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරුවෙකු ප්‍රධාන වශයෙන් ගොඩනැගිලි හා ගොඩනැගිලි නොවන ව්‍යුහ නිර්මාණය කරන අතර උපකරණ වල ව්‍යුහාත්මක නිර්මාණයන් ටද දායක වන අතර එම නිර්මාණ වල ආරක්ෂාව හා නිරවද්‍යතාවය ගැන ඇතිවන බලපෑම් ද සලකා බලනු ලැබේ. මිනිසුන්ගේ විශාල නිර්මාණ වන ගෘහභාණ්ඩ වල සිට වෛද්‍ය උපකරණ විවිධ වර්ගයේ වාහන ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරුවෙකුගේ විශේෂ නිපැයුම් ලෙස සැලකිය හැක.

ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරුවන් විශේෂයෙන් ම නිර්මාණයේ ආරක්ෂාකාරි බව පිළිබද සැලකිලිමත් විය යුතු අතර ආරක්ෂාව පිළිබද අනාවැකි ( ව්‍යුහයේ අනතුරු ඇගවීමකින් තොරව බිද නොවැටිය යුතුයි) ක්‍රියාකාරී උපමාන හෝ සේවාවන් පිළිබදව සැලකිය යුතුය. ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරුවන් නිර්මාණාත්මක නිපැයුම් කාර්යක්ෂමව මුදල් පාවිච්චිය හා ද්‍රව්‍ය වල උසස් බව ආදිය ගැන වගකීමක් දැරිය යුතුයි.

ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු 

ඉංජිනේරු නිර්මාණවලට හා ඒවායේ විශ්ලේෂණයට වගකිව යුතු වන්නේ ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරුවන්ය. කණිෂ්ඨ මට්ටමේ සැලසුම් ඉංජිනේරුවන් තනි ව්‍යුහමය ගොඩනැගිලිවල ව්‍යුහයන් වන තලාද, කුළුණු හා බිම් නිර්මාණ වලට දායක විය යුතුය. පළපුරුදු ඉංජිනේරුවන් ව්‍යුහමය නිර්මාණයන්ට හා සම්පූර්ණ පද්ධතියේම නිර්මාණයට වගකිව යුතු වේ. එනම් ගොඩනැගිල්ලක සිරස්ව හා පාර්ශ්වීකව ඇතිවන බලයන් හා ඒවාට ප්‍රතිරෝධයක් ඇති වන ආකාරය පිළිබදවත් එමඟින් ඇද නොවැටෙන ආකාරයෙන් ගොඩනැගිල්ල ඉදිකිරීම පිළිබදවත් සැලසුම් ශිල්පියාට හොද අව‍බෝධයක් තිබිය යුතුයි. ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරුවන් හට නිරතුරුවම කිසියම් ක්ෂේත්‍රයක් පිළිබඳ අධ්‍යනයේ නියැළීමට සිදුවේ. එබැවින් පාලම්, ගොඩනැගිලි, කර්මාන්ත ශාලා ව්‍යුහ හෝ රථ වාහන හෝ ගුවන් යානා පිළිබඳ විශේෂඥ දැනුමක් තිබිය යුතුයි. 

ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ ආරම්භය මිනිසුන්ගේ මුලික සැලසුම් ගොඩනැඟීම් සිදුවන අවධියේ පටන් ඇතිවූවකි. 19 වන සියවසේ සිදුවූ ශීඝ්‍ර කාර්මිකරණයත් සමඟ වාස්තු විද්‍යාව වෘත්තියක් වශයෙන් ඉදිරියට පැමිණි අතර, එය ඉංජිනේරු වෘත්තියේ විශේෂ සන්ධිස්ථානයකි. එතෙක් වාස්තු නිර්මාණ ශිල්පයා ප්‍රධාන ගොඩනැගුම්කරු ලෙස එම කාර්ය දෙකම සිදුකරන ලදී. ව්‍යුහාත්මක සිද්ධාන්ත පිළිබදව තේරුම් ගැනීමත් සමඟම 19 වන හා 20 වන ශතවර්ෂයේ සැලසුමි ඉංජිනේරුවන් වෘත්තියයක් වශයෙන් නිවැරදිව හඳුනා ගෙන තිබුණි. 

වර්තමාන‍යේ ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු‍‍වෙකුගේ කාර්යභාරය ලෙස ස්ථතික හා ගතික හාරණය සම්බන්ධයෙන් හා විවිධ ව්‍යුහයන්ගේ ප්‍රතිරෝධී බවේ උපයෝගීතාවය ගැන අවබෝධයක් තිබීම අත්‍යවශ්‍යයි. වර්තමාන සැලසුම්වල සංකීර්ණත්වය, උසස් නිර්මාණශිලීත්වය සහ බාහිර බලපෑම්වලට ප්‍රතිරෝධී තිබිය යුතුය. ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරුවකුට සාමාන්‍යයෙන් අවුරුදු 3, 4 ‍‍හෝ 5 ක කාල සීමාවක් සහිත උපාධියක් තිබිය යුතුයි. අනතුරුව අවුරුදු 3 ක වෘත්තියමය පුහුණුවක් පලපුරුදු ඉංජිනේරුවකුට තිබිය යුතුයි. 

ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරුවන් විවිධ සාමාජිකයන්ගෙන් හා ලෝ‍කයේ විධිමත් ආයතන වලින් බලය ලත් ඉංජිනේරුවන් විය යුතුය. (උදාහරණ ලෙස එංගලන්තයේ ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු ආයතනය සැලකිය හැකිය.) ඔවුන් අධ්‍යයනය කළ උපාධි පාඨමාලාවට අනුකූලව ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරුවන් හෝ සිවිල් ඉංජිනේරුවන් ලෙස බලයලත් ඉංජිනේරුවන් විය යුතුයි.

ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාව
හැටුම් ඉංජිනේරුවා

හැටුම් ඉංජිනේරුවන් නිෂ්පාදන ඉංජිනේරු නිර්මාණ හා විශ්ලේෂණයට වගකිව යුතුයි. කනිෂ්ඨ මට්ටමේ හැටුම් ඉංජිනේරුවන් තනි ව්‍යුහමය ගොඩනැගිලි වල ව්‍යුහයන් වන තලාද, කුළුණු හා බිම් නිර්මාණ වලට දායක විය යුතුය.  පලපුරුදු ඉංජිනේරුවන් ව්‍යුහමය නිර්මාණයට හා සම්පූර්ණ පද්ධතියේම නිර්මාණයට වගකිව යුතුයි. එනම් ගොඩනැගිල්ලක සිරස්ව හා පාර්ශවීකව ඇතිවන බලයන් ට ප්‍රතිරෝධ වන ආකාරය හා එමගින් බිද නොවැටීම ගැන හොද අව‍බෝධයක් තිබිය යුතුයි. හැටුම් ඉංජිනේරුවන් නිතරම කිසියම් ක්ෂේත්‍රයක් පිළිබද එනම් පාලම්, ගොඩනැගිලි, කර්මාන්ත ශාලා ව්‍යුහ හෝ රථ වාහන හෝ ගුවන් යානා පිළිබද විශේෂඥ දැනුමක් තිබිය යුතුයි.

හැටුම් ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ ආරම්භය මිනිසුන්ගේ මුලික ව්‍යුහ ගොඩබිමි සිදුවන අවධියේ සිට ඇතිවූවකි. 19 වන සියවසේ කාර්මිකරණයත් සමග වාස්තු විද්‍යාව වෘත්තිමය ලෙස ඉදිරියට පැමිණි අතර එය ඉංජිනේරු වෘත්තියේ විශේෂ සංදිස්ථානයකි. එතෙන් වාස්තු නිර්මාණ ශිල්පට හා හැටුම් ඉංජිනේරු ශිල්පියා ප්‍රධාන ගොඩනැගුම්කරු ලෙස එම කාර්ය  2 ම සිදුකරන ලදි. ව්‍යුහාත්මක සිද්ධාන්ත වල තේරුම් ගැනීමත් සමගම 19 හා 20 වන ශතවර්ෂයේ හැටුම් ඉංජිනේරුවන් වෘත්තිමය ලෙස නිවැරදිව හදුනා ගෙන තිබුනි.

වර්තමාන‍යේ හැටුම් ඉංජිනේරුවකුගේ කාර්යභාරය ලෙස විවිධ ව්‍යුහයන්ගේ ප්‍රතිරෝධී බවේ උපයෝගීතාවය ගැන අවබෝධය අත්‍යාවශ්‍ය ය. වර්තමාන ව්‍යුහවල නිතරම සංකීර්ණත්වය තිබිය යුතු අතර එහි උසස් නිර්මාණශිලීත්වයක් සහිත බාහිර බලපෑම් වලට ප්‍රතිරෝදී බවක් තිබිය යුතුය. හැටුම් ඉංජිනේරැවකුට සාමාන්‍යයේ අවුරැදු 3.4 ‍‍හෝ 5 ක කාල සීමාවක්  සහිත උපාධියක තිබිය යුතුයි. අනතුරැව අවුරැදු 3 ක වෘත්තිමය පුහුණුවක් පලපුරුදු ඉංජිනේරුවකුට තිබිය යුතුයි.

හැටුම් ඉංජිනේරුවන් විවිධ සාමාජිකයන්ගෙන් හෝ ලෝ‍කයේ විධිමත් ආයතන වලින් බලය ලත්  ඉංජිනේරුවන් විය යුතුය. (උදාහරණ  ලෙස එංගලන්තයේ හැටුම් ඉංජිනේරු ආයතනය සැලකිය හැක) ඔවුන් අධ්‍යයනය කල උපාධි පාඨමාලාවට අනුකූලව හැටුම් ඉංජිනේරුවන් හෝ සිවිල් ඉංජිනේරුවන් ලෙස බලයලත් ඉංජිනේරුවන් විය යුතුයි.

ඉංජිනේරුවන්