Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
පොල් තෙල්

පොල් තෙල් යනු  තාල වර්ගයට අයත් පොල් (කොකොස් නුසිෆෙරා) ගසෙන් නෙලා ගන්නා  මේරූ පොල් ගෙඩිවල මදයෙන් හෝ  මාංශයෙන්  හෝ නිස්සාරණය කෙරෙන ආහාරයට සුදුසු තෙල් වර්ගයකි.  එය, පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ,  නිවර්තන කලාපීය ලෝකය පුරාවටම, මිලියන ගණනක ජනයාගේ එදිනෙදා ආහාර වේලෙහි මේද සඳහා ප්‍රාථමික මූලාශ්‍රයව තිබී ඇත. ආහාර, බෙහෙත්, සහ කර්මාන්තයන්හී එය බොහෝ ආකාරයෙන් උපයෝගී වෙයි. අධි තාපජ තත්ත්වයන්හී පවා පොල් තෙල් ස්ථායි භාවයක් පෙන්වන බැවින්, බැදීම වැනි අධික උෂ්ණත්ව ඉවුම් පිහුම් ක්‍රම සඳහා එය සුදුසු වෙයි.  එහි ස්ථායිතාවය නිසා, එය ඔක්සිකරණය වීම සෙමෙන් සිදු වන අතර, එබැවින්, මුඩුවීමට විරෝධනයක් දක්වමින් මාස හයක් පමණ කාලයක් පැවතිය හැක්කේ සංතෘප්ත මේද අන්තර්ගතය ඉහළ ලෙසින් පවතින බැවිනි. ගව සහ  මස් නිෂ්පාදිත අරභයා මෙන්ම, පොල් තෙල් අරභයාද පරිභෝජනය සැලකිය යුතු පමණින් සීමා කල යුතු බවට එක්සත් ජනපද ආහාර සහ ඖෂධ පරිපාලනය,, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය, පෝෂණය පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර ශාස්ත්‍රාලයය, එක්සත් ජනපද සෞඛ්‍ය හා මානව සේවා දෙපාර්තමේන්තුව, ආහාර පිළිබඳ ඇමරිකානු සංගමය, ඇමරිකානු හෘද සංගමය, බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික සොඛ්‍ය සේවය, සහ කැනඩාවේ ආහාරවේදීන් යන්නන් විසින්  නිර්දේශ කරන්නේ එහි සංතෘප්ත මේදයන් අධික මට්ටමකින් පැවතීම නිසාය.

නිෂ්පාදනය 
"වියළි" හෝ "තෙත්" සැකසුම මගින් පොල් තෙල් නිස්සාරණය කළ හැක.  වියළි සැකසුම සඳහා මාංශය කටුවෙන් උලුපා ඉන් අනතුරුව කොප්පරා තනනු වස් ගින්නෙන්, හිරු එළියෙන් හෝ  පෝරණු භාවිතයෙන් වියලීම කළ යුතු වෙයි. කොප්පරා මිරිකීම (තෙරපීම) හෝ ද්‍රාවක තුල දියකිරීම හෝ සිදු කිරීමෙන්, පොල් තෙල් සහ අධි-ප්‍රෝටීන්, අධි-කෙඳි සහිත පල්පයක් නිපැයේ.  මෙම පල්පය මානව පරිභෝජනය සඳහා සුදුසු තත්ත්වයක නොපවතින අතර  ඒ වෙනුවට වමාරා කන සතුන්ට ආහාරයක් ලෙසින් දෙනු ලැබේ; මෙම පල්පයෙන් ප්‍රෝටීන් නිස්සාරණය කිරීමට ක්‍රමයක් නොමැත.

පොල් තෙල්හි ඇති සෞඛ්‍යමය වටිනාකම  

 ප්රතික්ෂා රෝග, එඩ්ස්,චර්ම රෝග, සෙංගමාලය, සරම්ප වැනි රෝග මර්දනය කරයි
 බැක්ටීරිය විනාශ කරන අතර එමගින් පිළිකා, උගුරේ අසාදන, මුත්රාශ ප්රදේශයේ ඇති වන ආසාදන,දත්වල කුහර, නියුමෝනියාව හා උපදංෂය වැනි රෝග වලක්වයි.
 පටි පණුවන්, උකුණන් සහ අනෙක් පරපෝෂිත සත්වයන් එලවා දමයි.
 බාහිර හා ශක්තිය ලබාදෙන අහරයක් වේ.බාහිර හා මලල ක්රිඩා ක්රියාකාරකම්  වල නිරත වීමේ හැකියාව වැඩි වේ.  
 ආහාර දිරවීම හා පෝෂන ද්රව්ය උරා ගැනීම පහසු කරයි.
 ඉන්සියුලින් වැඩි කර ශරීරයේ ඇති සීනි ප්රමාණය පාලනය කරයි.
 අග්න්යශයේ හා පිත්තාශයේ ආසාදන අවම කරයි.
 දියවැඩියාවෙන් ඇති සෞඛ්යමය අසාදන අවම කර ආසාදනයන් මුදා හැරීමට උදව් කරයි.
 කැල්සියම් හා මැග්නීසියම් උරා ගැනීමෙන් දත් හා අස්ථි ශක්තිමත් කිරීමට හා වර්ධනය කීරීමට උපකාරී වේ.
 ඔස්ටියෝපොරෝසිස් යන රෝගයෙන් අරාක්ෂා කරයි.
 මහා බඩ වැලෙහි ඉදිමීම්, බඩේ අමාරු වැනි ආසාදන වලක්වයි.
 පටක වල උපශමනය හා නැවත සකස් කීරිමට උපකාරී වේ.
 ප්රතිශක්ති පද්ධතිය සදහා උපකාර හා අධාර ලබාදේ.
 මහාබඩවැල සහ පපුව ඇතුලු ශරීරය පිළිකා වලින් අරක්ෂා කරයි.
 කොලොස්ටරොල් ප්රතිශතය වැඩි කර හදවත් රෝග වලින් ඇතිවන අවදානම අඩු කරයි.

මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත 
 පොල්
 කොප්පරා

පොල්
බටහිර පැළුම් මිටියාවත(රුවන්ඩාව)

මෙය කිලෝමීටර් 6,000ක් දිගින් යුක්ත අතර නිරිතදිග ආසියාවේ පිහිටි උතුරු සිරියාවේ සිට ගිණිකොනදිග අප්‍රිකාවේ පිහිටි මොසැම්බික් නගරය දක්වා පරාසය තුල පැතිරී පවතියි. නැගෙනහිර අප්‍රිකානු පලුම් නිම්නය ලෙස ව්‍යවහාර වන්නේද මෙයම ය. අෆාර් තෙමංසල නමින් හැදින්වෙන ප්‍රදේශයේ සිට දකුණු අප්‍රිකාව දක්වා විහිදෙන අප්‍රිකානු භූ තැටියද මේ නිම්නය හරහා වැටී ඇත. මෙම අප්‍රිකානු භූ තැටිය වෙන් වී සෑදී ඇති උප භූ තටි දෙක විද්‍යාඥයන් හඳුන්වනු ලබන්නේ නුබියන් සහ සෝමාලි තටි ලෙසිණි.

වැඩිදුර කියවීම්
Africa's Great Rift Valley, 2001, ISBN 0810906023
Tribes of the Great Rift Valley, 2007, ISBN 9780810994119
East African Rift Valley lakes, 2006, OCLC 76876862
Photographic atlas of the Mid-Atlantic Ridge Rift Valley, 1977, ISBN 0387902473
Rift Valley fever : an emerging human and animal problem, 1982, ISBN 9241700637

බාහිර පරිශීලක සබැඳුම් 

Small simple-coloured map

මූලාශ්‍ර 

 
Physiographic provinces
Rift Valley Province
න්යුන්ග්වේ වනාන්තරය (රුවන්ඩාව )

න්යුන්ග්වේ ජාතික වනෝද්‍යානය රුවන්ඩාවෙහි පිහිටා ඇත. මෙය කිවු විලල දකුණින් පිහිට ඇති අතර බුරින්දි දේශයට එක් මායිමක් පවතී. මෙය 2004දී ජාතික වනෝද්‍යානයක් ලෙස නම් කෙරුනු අතර වර්ග කිලෝමීටර 970ක වපසරියක් පුරා පැතිරී පවතී.වැසි වනාන්තර,බැම්බූ,මඩ ගොහොරු,තෘණ බිම් සහ කලපු යන විවිධාකාර ලක්ෂණ පෙන්වන වනාන්තරයක් ලෙස මෙය හැඳින් විය හැකිය. සියන්ගුගූ නගරය වනාන්තරයට ආසන්නතම නගරය වන අතර ඊට කිලෝ මීටර් 54ක් බටහිරින් පිහිටි බිගුගු කඳු වැටිය මෙහි තවත් එක් සීමාවක් දක්වයි.

වන ජීවීන්
න්යුන්ග්වේ වනාන්තරය ඉහළ ජෛව විවිධත්වයක් දක්වන අතර මේ නිසාම අප්‍රිකනු රජය මෙය සංරක්ෂණය පිළිබඳ උනන්දුවක් දක්වයි. මෙම වනාන්තරය පිහිටා තිබෙන්නේ මහා පරිමාණ ජෛවභූගෝලීය කලාප හමු වන ස්ථානයක බැවින් ශාක වල සහ සත්ත්වයන් හට හිතකර ක්ෂුද්‍ර පරිසරයක් පවතී. මෙහි 275ක් වූ කුරුළු විශේෂත් 1068ක් වූ ශාක විශේෂත් 85ක් වූ ක්ෂීරපායීන් විශේෂත් 32ක් වූ උභය ජීවී විශේෂත්,38ක් උරග විශේෂත් හඳුනා ගෙන ඇත. මෙම සත්ත්ව විශේෂ බොහොමයක් අප්‍රිකාවට ආවේණික වන අතර මෙහි ඇති බොහෝමයක් ශාක සහ සත්ත්ව විශේෂ අප්‍රිකාවේ වෙනත් වනාන්තර වලද දැක ගත නොහැකි මෙම වනයටම පමණක් සීමා වූ ඒවා වේ.

ඒක දේශීය වගර්‍ 
Common Chimpanzee (Pan troglodytes)
Adolf Friedrich's Angola Colobus (Colobus angolensis ruwenzori)
L'Hoest's Monkey (Cercopithecus l'hoesti)
Silver Monkey (Cercopithecus doggetti)
Golden Monkey (Cercopithecus kandti)
Hamlyn's Monkey (Cercopithecus hamlyni)
Red-tailed Monkey (Cercopithecus ascanius)
Dent's Mona Monkey (Cercopithecus denti)
Vervet Monkey (Chlorocebus pygerythrus)
Olive Baboon (Papio anubis)
Grey-cheeked Mangabey (Lophocebus albigena)

සබැඳි පිටු

 

Western Province, Rwanda
National parks of Rwanda
Forests of Rwanda 
Protected areas established in 2004
හුන්නි ඉතිහාසය (දෙවන සියවසේ සිට පස්වන සියවස දක්වා)

දියෝනිසිස් පෙරිගේට්ස් විසින් දෙවන ශතවර්ෂයේ කැස්පියන් මුහුද ආසන්නයේ ජීවත් වූ හන්වරුන් විය හැකි මිනිසුන් කොටසක් පිළිබඳව විස්තර කරනු ලබයි. ක්‍රි. ව. 139 දී යුරෝපීය භූගෝල විද්‍යාඥ ටොලමි විසින් ඩනිපර් නදියේ "කුනි” නම් ගෝත්‍රය ”සුනි” නම් ගෝත්‍රයට පසු එම ප්‍රදේශය පාලනය කළ බව ලියා දක්වා තිබේ.මොවුන් හන් වරුන්ද යන්න නිශ්චිත නොවේ. පස්වන ශත වර්ෂයේ දී ඇමරිකානු ඉතිහාසඥ මෝසස් විසින් ඔහුගේ "ඇමරිකාවේ ඉතිහාසය” නම් කෘතියේ වර්ෂ 194 සහ 214 අතරදී "බල්ක්” නම් නගරය ආක්‍රමණය කර අල්ලා ගත් "හුන්නි” නම් ජාතියක් පිළිබඳව සඳහන් කරයි. ග්‍රීකවරුන් එම නගරය "හනක්” ලෙස හැඳින්වුවේ ඇයි දැයි පෙර ප්‍රවෘත්තිය සාක්ෂි සපයයි.

පසුව හන්වරුන් අතින් පරාජය වූ ක්සියොගුනු වරුන්ගේ ඉතිහාසය තවත් ශතවර්ෂයක් පමණ යනතුරු අප්‍රකටව පැවතුණි. පසුව දකුණු ක්සියොගුනු තයිෆ්‍රහි ලියු නම් පවුල බටහිර චීනයේ ජනාවාස පිහුටුවීමේ උත්සාහයක යෙදුණහ. වර්ෂ 320 දී ජින් සුනු ලියු කැන් පරාජය කිරීමෙන් පසුව ක්සියොගුනු වරු වෙරළ බඩ ප්‍රදේශවලට පලා ගිය අතර චියෝනිට්ස් නම් ගෝත්‍රය ට්‍රානසොක්සියානා ප්‍රදේශයට පැමිණියහ. 

බටහිර ප්‍රදේශයේ ඔස්ට්‍රොගෝත්ස්වරු හන්වරු සමහ ක්‍රි.ව. 358 දී සම්බන්ධ වේ. කැයුකැසුස් ප්‍රදේශය පාලනය කළ වුන්ඩු ඇමරිකාවෙන් වාර්තා වන ප්‍රථම හන් නායකයාද වේ. වසර 261 දී රෝමවරු, හන්වරුන්හට නැගෙනහිර යුකරේනයට එන ලෙස ආරාධනා කරන්නෙ පැන්නෝනියා ප්‍රදේශය ස්ථාවර කිරීම සඳහායි. 372දී ඔවුන් බටහිර තණබිම් ආක්‍රමණය කර ඇලන්වරු පරාජය කරන්නේ බැල්මියර් නම් නායකයා යටතේයි. පස්වන ශතවර්ෂයේදී නැගෙනහිර ප්‍රදේශයේ තයිෆු ක්සියා බටහිර චීනයේ ක්සියොගුණු රාජ වංශයයි. මෙවිට ඇල්චොන්/හුනා (වත්මන් ඇෆ්ගනිස්ථානය සහ පකිස්ථානය යන ප්‍රදේශයට) ප්‍රදේශවලට පැමිනුණි.ඇමරිකානු, පර්සියානු ඉන්දියානු සහ චීන මූලාශ්‍ර නිසා හන් ඉතිහාසය ව්‍යාඛ්‍යාන කිරීම බහු භාෂාවේදීන්ට පහසු වී ඇත.

සටහන් 

{|
එරික් සුළි කුණාටුව

එරික් සුළි කුණාටුව 2007 පැසිෆික් සැඩ කුණාටු සමයේ අට වැනි කුණාටුව වූ අතර නිවර්තන කුණාටු තත්ත්වයට පත් වූ පස් වැනි කුණාටුවයි. මෙහි මූලාරම්භය හට ගන්නා ලද්දේ අප්‍රිකාණු වෙරළ තීරයෙන් හට ගත් නිවර්තන රළකින් බැව් සදහන් වේ.අහි සිට බටහිර දෙසට අත්ලාන්තික් සාගරය ඔස්සේ ගමන් ගත් මෙම කුණාටුව නගෙනහිර පැසිෆික් සාගරයෙන් මතු වූයේ තව දුරටත් වර්ධනය වීමකින් තොරවයි.

ස්වාභාවික ආපදා
ගම්පහ බණ්ඩාරනායක විද්‍යාලය

බණ්ඩාරනායක විද්‍යාලය ආරම්භ වූයේ වර්ෂ 1918 දීය. එය ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය තුළ පිහිටා ඇති ප්‍රධාන පිරිමි පාසැලකි. එය පලාත් සභා විසින් නොව මධ්‍යම රජය විසින් පාලනය වන ද්විතීක අධ්‍යාපනය ලබා දෙන ජාතික පාසැලකි. බණ්ඩාරනායක විද්‍යාලය ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ජනප්‍රියතම පිරිමි පාසැල වේ.

2006 වර්ෂයේ දී ලංකාවේ බාලක පාසැල් අතුරින් ගම්පහ දිස්ත්‍රිකයේ විශිෂ්ඨතම පාසැල බවට පත් වීමට ගම්පහ බණ්ඩාරනායක විද්‍යාලය සමත් විය. ශිෂ්‍යයෙකුට සිංහල හා ඉංග්‍රීසි මාධ්‍යයෙන් අධ්‍යාපන කටයුතු වල නිරත වීමට අවස්ථාව පවතී

පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
වර්ණ

මිනිසා කෘෂිකාර්මික ජීවිතයකට හා භාණ්ඩ හුවමාරු ක්‍රමයකට හුරුවෙද්දී සමාජ සම්බන්ධතා වල විවිධ වෙනස්කම් ඇති වු අතර යම් කාර්යයක්‍කෙරෙහි විශේෂ පුහුණුවක් හෝ සමත් කමක් දැක්වීම ඇති විය. මිනිසුන් විවිධ රැකියාවලට අයත් විවිධ පුද්ගලයන්ට ස්ථාවරව පැවතිය හැකි සමාජ ව්‍යුහ වලට හැඩ ගැසුණහ. සමාජයක් යනු විවිධ රැකියාවන් සිදු කරන විවිධ කණ්ඩායම් වල සංයුතියක් වන අතර එමඟින් සමාජයේ යහපත් පැවැත්ම හා වර්ධනය පරිපුර්ණ කෙරෙනු ලැබේ.

සතවාහන වැනි බොහෝ රාජ්‍ය සමාජයේ විවිධ කොටස් වල නියමිත කාර්යයන් හා වගකීම් පවරා දී ස්ථිර වශයෙන් සකස් කරන ලද සමාජයක් පැවතුනි. මෙලෙස පැවරුණු කාර්යයන් පරම්පරාවන් ගණනාවක් තිස්සේ පැවතුණි.

අධිරාජ්‍ය වලින් පැවතගෙන ආ රාජධානී කල්යත්ම පරිහානියට පත්වු අතර සමාජයේ ආගමික ප්‍රභූත්වය බ්‍රාහ්මණයන්ට හිමි වී තිබුණි. නමුත් මෙහි අදහස හින්දු ආගමේ කිසිම දිනක පහත් කුලයට අයත් කෙනෙක් වැදගත් ලෙස නොසැලකූ බව නොවේ. නිදසුනක් ලෙස ව්‍යාස (උපතින්ම මස් මරන්නෙකි) වේද ග්‍රන්ථ, පුර්ණ හා මහා භාරතය ලිවීම පිළිබඳ ගෞරවනීය තැනක් ලබාගෙන තිබේ.

අලුත උපන් ළදරුවෙකු ලෙස සැලකෙන්නේ පියාගේ වර්ණයයි. බ්‍රාහ්මණ, ක්ෂත්‍රීය හා‍වෛශ්‍ය කුල වලට අයත් අය තම වර්ණය ප්‍රසිද්ධ කිරීම සඳහා උපනයන නම් උත්සවයක් පවත්වති.

වර්ණ යනු බ්‍රාහ්මණ ග්‍රන්ථ මඟින් සමාජය ස්ථිර ලෙස සංවිධානය කිරීම සඳහා යොදාගත් ක්‍රමයකි.  නමුත් වර්ණ ක්‍රමය නොව ඉන්දියානු සමාජයේ හැඩගැන්වී තිබුණේ ජාති වලට අනුවය. එය ක්‍රි.පු. 300 ගුප්ත අධිරාජ්‍ය යු‍ගයේ සිට පැවතගෙන එන්නකි. වර්ණ භේදය පිළිබඳ සඳහන් වන පැරණිතම ග්‍රන්ථය සෘග්වේදයයි. එහි 10.90.12 කොටසේ සඳහන් වන පුරුෂ සුත්‍රයට අනුව බ්‍රාහ්මණයන් පුරුෂයාගේ මුවෙන්ද, ක්ෂත්‍රියයන් ඔහුගේ අත් වලින්ද, වෛශ්‍ය කලවාද, ශුද්‍රයන් දෙපතුලින්ද උපනහ. මෙහිදී පුරුෂයා ලෙස හඳුන්වන්නේ සමාජයේ ස්වභාවයද, ක්‍රියාකාරී කොටස් වල එකමුතුව නිසා සමාජය සංවිධානය වන අන්දමද අර්ථ නිරූපණය වේ. නමුත් යමෙකු මෙම පුරුෂ සුත්‍රය වශයෙන් නොසැලකිය යුතුය. එයට හේතුව එම සුත්‍රයේ දී දෙවියන් යනු අතිමහත් ශක්තියක් හා ධෛර්යයක් සහිත අත් 1000 කින් හා කකුල් 1000 කින් යුත් මනුෂ්‍යයෙකු ලෙස අර්ථ දැක්වේ. සමහරෙක් ශුද්‍රයන් බිහිවුයේ දෙපා වලින් නිසා ඔවුන් පහත් ලෙස සලකති. නමුත් මෙහිදී අප අමතක නොකළ යුතු කරුණක් වන්නේ පුරුෂ සුත්‍රයට අනුව සියල්ලන්ම බිහිවුයේ දෙවියන්ගෙන් බවත්, දෙවියන්ගේ මුඛය දෙපතුල් වලට වඩා උසස් ලෙස සැලකීමට හේතුවක් රහිත බවයි. 

මෙවැනි සංවිධානාත්මක දුරාවලියක් මඟින් සමාජය ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීම සඳහා සෑම කොටසකින්ම අත්‍යවශ්‍ය කාර්යයන් පැහැදිලි කරයි. සියළු දෙනා තමා අයත් කොටසේ වගකීම් ඉටු කිරීම සඳහා බැඳී සිටිති. නිවැරදි ක්‍රියාකාරිත්වයන් සම්පුර්ණ ව්‍යුහයේම ස්ථාවරත්වය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වේ.

වෛශ්‍ය වර්ණ 
මෙම ලිපිය පරිශිලනය කල පොත් හෝ මුලාශ්‍ර මගින් උපුටා ගන්නක් නොවේ. (2007 ජුනි) කරුණාකර මෙම ලිපිය වැඩිදියුණු කිරිමට විශ්වාසනිය මුලාශ්‍ර වලට උපුටනයක් එකතු කල හැක සත්‍ය බවට ඔප්පු කල නොහැකි ද්‍රව්‍ය අභියොගාත්මක ලෙස ඉවත් කල හැක.

|Varna in Hinduism
|-
{|
පශු වෛද්‍ය විද්‍යාව

පශු වෛද්‍යවරුන් යනු සතුන්ගේ දේහ පටක දේහ තරලය ආදිය පර්යේෂණවලට ලක්කොට රෝග නිර්ණය කිරීමට හැකියාව ඇති වෛද්‍යවරුන්ය. මේ පශු වෛද්‍ය විද්‍යාව ප්‍රධාන කොටස් දෙකකට බෙදිය හැකිය. ඒවා නම්, ව්‍යච්ඡේද විද්‍යාත්මක ව්‍යාධ වේදය සහ සායනික ව්‍යාධවේදය ලෙසයි. පශු වෛද්‍යවරුන් ඖෂධ නිෂ්පාදන ක්ෂේත්‍රයේදි වැදගත් කාර්ය භාරයක් ඉටු කරනු ලබයි.

අන්තර්ගතය 
 පශු ව්‍යච්ඡේද - විද්‍යාත්මක ව්‍යාධවේද විද්‍යාව
 පශු වෛද්‍ය සායනික ව්‍යාධවේද විද්‍යාව

පශු ව්‍යච්ඡේද ව්‍යාධ වේද විද්‍යාව 
                 
ව්‍යච්චේදය ව්‍යාධ වේද විද්‍යාව යනු මතුපිටින්, අන්වීක්ෂියව, අණුක වශයෙන්, දේහ පටක අවයව සහ සම්පුර්ණ දේහයන් අධ්‍යයනය කර ලෙඩ රෝග නිර්ණය කිරීමයි. මෙම පශු වෛද්‍යවරුන් සහතික කරනු ලබන්නේ පශු ව්‍යාධවේදින්ගේ විද්‍යාලය මගින් පවත්වන සහතික පත්‍ර විභාගයකින් අනතුරුවය. මෙම අධ්‍යයනයේ ප්‍රධාන කොටස් 04 කි. දළ ව්‍යාධවේද විද්‍යාව, අන්වික්ෂිය ව්‍යාධ වේද විද්‍යාව, පශු ව්‍යාධවේද විද්‍යාව සහ සාමාන්‍ය ව්‍යාධ වේද විද්‍යාව වශයෙනි. මින් සාමාන්‍ය ව්‍යාධ වේද විද්‍යාව පමණක් ව්‍යාධච්ඡේද විද්‍යාත්මක සහ සායනික ව්‍යාධවේද විද්‍යාව යන විෂයන් දෙකටම අදාළ වේ. ව්‍යවච්ඡේද විද්‍යාත්මක ව්‍යාදවේදින් විවිධාකාර ක්ෂේත්‍ර ගණනාවක රැකියාවන් හි නිරතවන අතර මේ අතර චිකිත්සක, ශික්ෂණ, පර්යේෂණ සහ ඖෂධ කර්මාන්ත ප්‍රමුඛය.

පශු සායනික ව්‍යාධ වේද විද්‍යාව 

සායනික ව්‍යාධවේද විද්‍යාවේ මුලික කාර්යය රසායනිකව ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාත්මකව රුධිර විද්‍යාත්මකව සහ අණුක ව්‍යාධ වේදය ආදී විද්‍යාත්මක ක්‍රම මගින් රුධිරය මුත්‍රා වැනි දේහ තරල පරික්ෂා කර රෝග නිර්ණය කිරිමයි. පශු සායනික ව්‍යාධ වේදින් සහතික කරන්නේ, ඇමරිකානු පඥ සාධනික විද්‍යාලය මගිනි. මෙම උපාධිය (DACVP) ලත් පිරිස ඇමරිකානු පශු ව්‍යාධ වේදි විද්‍යාලයේ උපාධිධාරින් ලෙස හැඳින්වේ. මෙම උපාධිය සමග (clinical pathology/සායනික ව්‍යාධවේදි යන්න එක් කිරීමෙන්) DACVP උපාධිය ව්‍යච්ඡේද ව්‍යාධවේද උපාධියෙන් වෙන් කිරිම සිදු කෙරේ.

සටහන් 

|Veterinary_pathology

|-
ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව
ජීව විද්‍යාව
වෛද්‍ය විද්‍යාව
‍භෞතිකවේදය

‍භෞතිකවේද විද්‍යාව යන්න ග්‍රික සම්භයක් ඇති වචනයකි. මෙහි ශරිරය පිළිබද අධයනය යන තේරුම ඇත. ‍‍භෞතිකවේදය යනු සජිවින්ගේ යාන්ත්‍රික,භෞතික සහ ජෛව රසායනික ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබද අධ්‍යයනයයි.

සාම්ප්‍රදායික භෞතිකවේදය ශාක භෞතිකවේදය සහ සත්ව භෞතිකවේදය මගින් කුමන කොටසක් ගැන අධයනය කලද ඒවා දෙපිරිසටම පොදු වේ. උදාහරණය ලෙස යිස්‍ට් යේලයේ ‍‍ භෞතිකවේදය මිනිස් සෛල වලට අදාලය.

සත්ව භෞතිකවේදය බිහිවි ඇත්තේ මානව භෞතිකවේදය මෙවලම් භාවිතාකර මානව නොවන ජිවින්ගේ ‍භෞතිකවේදය අධ්‍යයනයෙනි. ශාක ‍ භෞතිකවේදය ක්‍ෂේත්‍ර දෙකෙහිම ක්‍රම භාවිත කරයි. මෙම විෂය පථයන් විශ්වයේ ගසමෙන් පුළුල් හා විවිධාකාරය. මෙම විෂමතාවය නිසාම මානව ‍ භෞතිකවේදය පරිෂණ මුලික ලෙස මානව භෞතික ගති ලක්ෂණ පරිනාම ක්‍රියාදාමය ඔස්සේ වෙනස් වි ඇති ආකාරය අධ්‍යයනයට පමණක් යාන්ද්‍ර වී ඇත. මෙම විදයාත්මක අධ්‍යයනයන් යොදාගන්නා ක්‍ෂේත්‍ර අතර ජීව රසායනික, ජෛව‍ භෞතික විද්‍යාත්මක, භූදර්ශන ජීව විද්‍යාව, ජෛව යාන්ත්‍රික හා ‍ඖෂධ ක්‍ෂේත්‍රය වැදගත් වේ.

සටහන් 

{|

|Physiology
|-
{|
කාඕ කාඕ රාජධානි තුනෙහි නැගී සිටීම

ක්‍රි.ව. 191 දී අධිරාජ්‍යයාගේ නෑයෙකු වන ලී යු බලා පත්කිරීම පිළිබඳ සහාය රජයේ නිලධාරින් අතර සාකච්ඡා පැවතුණු අතර, ක්‍රමයෙන් එහි සාමාජිකයන් අතර අවුල් වියවුල් ඇතිවිය. හැන්ස් පාලකයෝ බලය තහවුරු කිරීම වෙනුවට තම පෞද්ගලික හමුද බලය වැඩිකර ගැනීමේ අරමුණින් යුතුව, (මෙම රාජ්‍ය අස්ථාවර අවස්ථාවේ දී පවා) එකී බලධරයන් බොහෝ දෙනා කටයුතු කර ඇත. හෑන්ස් අධිරාජ්‍යය යුධකාමීන් කීපදෙනෙකු අතර බෙදී යන ලදී. යු ආන් ෂාඕ  තම උසස් නිලධාරියෙකු වන හෑන් ෆු උපක්‍රමයෙන් හා වංචාවෙන් පළවා හැර යේ ප්‍රදේශයේ උතුරු කොටසේ බලට තහවුරු කරගත්තේය. කහ ගංගාවේ උතුරු කොටස වන කෝකෝ පාලනය පැවති කළ ගෝන්ග් ෂුන් සෑන්ට එරෙහිව, යු ආන් හි දකුණු දිග දක්වා ද යු ආන් ෂු හා ලියු බියාඩි නම් හුවායි ගංගා නිම්න ප්‍රදේශය හා යැංග්සි ප්‍රදේශය පාලනය කළ නායකයින් ට එරෙහිව ද සටන් කළේය. ඇත දකුණු දිග ප්‍රදේශයේ තරුණ සටන්කාමීයෙකු වන සුන්සේ විසින්  සුන් ජි ආන්ගේ අකල් මරණයෙන් පසු එම ප්‍රදේශයේ බලය තහවුරු කරගෙන ඔහුගේ පහළ පෙළේ නිලධාරියෙකු වන යු ආන් ෂුං හට එහි පාලනය භාර කරන ලදී. බටහිර දෙසින් වූ සිය පාලන ලියු සෑංග් විසින් අල්ලාගත් අතර වයඹ දිග පෙදෙස  එනම් ‍‍ඩෝංග් ෂුඩ් මුල් පතාන ප්‍රදේශය පාලනය කරන ලද්දේ සිලියැංග් හි මා  ටොග් වැනි සුඵ පරිමාණ යුධකාමීන් කිහිප දෙනෙක් විසිනි.
        
තම සාර්ථක්තවය ගැන දැඩි ආත්ම විශ්වාසයකින් සිටි ‍ඩොංග් සුඩ් තමා විසින්ම හදාවාඩාගත් පුත්‍රයෙකු වන ල් බුහා මයිලනුවන් වූ  වැංග් යුන් අතින් මරණයට පත් වු අතර ඊට එරෙහිව  ඩොංග් සුමිගේ ආධාරකරුවන් වන ලි සියු, ග්ඕ සි , සෑංග් ජි (භූගේ සියුගේ මයිලනුවන්) සහ පැන්චවු විසින් වෑන් යුන් හා ඔහුගේ මුළු පවුලම ඝාතනය කරන ලදී. උතුරු ප්‍රදේශයේ විසු යුද කාමියෙකු වන සැංග් යැංග් වෙතට පලාගිය ලු යු ආන් ෂා ඕ හා සම්බන්ධ වනතුරු ඔහු සමඟ විමසුවේය. නමුත් පැහැදිලි ලෙසම ලු යු තුළ වෙනත් අයෙකුට ආධාර කිරීමේ ප්‍රයත්නයක් දක්නට ලැබිණි.

ක්‍රි.ව. 195 අගෝස්තු සියැංග් අධිරාජ්‍යයා ආධාරකරුවන් සොයා ගනු පිණිස ලී රජුගේ පාලන ප්‍රදේශයෙන් පැනගොස් නැගෙනහිර දෙසට ඉත අන්තරායික ගමනය යෙදුණි. ක්‍රි.ව. 196 වන විට කාඕ කාඕ විසින් ඔහුව පිළිගන්නා විට ඔහු සුළු පරිමාණ බලකාමීන් හා එකතු වී හෝ සිටියේය.
     
මෙම පූර්ව උපදේශ සුන් යුගේ යොජනාවක් වූ අතර කාඕ කාඕ ට ඉතා වැදගත් ප්‍රවණතාවක් විය.  පාලන තන්ත්‍රය ස්ථාපිත කිරීම සඳහා අනෙකුත් යුධකාමීන් පාලනය කරගෙන ඔවුන් තමන්වෙත නම්මවා ගැනීමේ නිත්‍යානුකූල අයිතියක් කාඕ කාඕ වෙත ඇති බවත් එය කළහැක්කේ නියම අධිරාජ්‍යයාට ආධාර කිරීමෙන් බවත් සුන් යු අවධාරණය ක‍ළේය.
වෙරි රාජධානියේ පුරෝගාමි ප්‍රදේශ පාලනය කළ කාඕ කාඕ තම හමුදාව 189 දී ශිත සෘතුවේ දී වර්ධනය කර ගත්තේය. යුධෝපක්‍රම කීපයක් හා සටන් කීපයකට පසුව එහු ඩයි ප්‍රදේශය පාලනයට ගෙන කහ ගංඟා විප්ලවකාමින්ගේ පිල් කිහිපයක්ම පරාජයට පත් කළේය. මෙහේතුවෙන් ෂැංග් මිආමි හා මෙන් ගොන්ස් විසින් පාලනය කළ දේශීය යුධ හමුදාවන්ගේ ආධාරය ඔහු වෙත ලැබිණි. මෙය ඔහුගේ ප්‍රථම විශාල හමුදාව වූ අතර ඔහු ආසන්න‍ වශයෙන් කහ තලප්පාකති විප්ලවකරුවන් 300,000 ක් පමණ තම හමුදාවට බදවා ගැනීමට සමත් විය. එසේම නැගෙනහිර ක්වින්ගේ ප්‍රදේශයේ කල්ලි හමුදා කණ්ඩායක්ද තම හමුදාවට එක්කර ගත්තේය. 196 දී ඔහු අධිරාජ්‍ය අධිකරණයක් ජු චැන්ග් හි විශාල බදු බරක් පැටවුවද (50% - 60% වගා ඵලදාව) ගොවියන් මෙසේ වඩාත් ස්ථාවර හා ආරක්ෂිත ස්ථානයක වගා කිරීමට කැමති විය. මෙය පසුව ඔහුගේ දෙවන සාර්ථක්වය ලෙස නම් කරන ලදී.

සටහන් 

{|

|Three_Kingdoms Rise_of_Cao_Cao
|-
{|
රෝම හමුදාව



රෝම හමුදාවේ සංග්‍රාම ඉතිහාසය  

ඉතාලියේ ප‍්‍රධාන නගරය වූ සහ ක‍්‍රි: පූ: 9 වන සියවසේ සිට ක‍්‍රි: ව: 5 වන සියවස තෙක් යුරෝපා ආසියාව සහ උතුරු අප‍්‍රිකාව පාලනය කළ ඓතිහාසික රෝමයේ ඉතිහාසය බැඳී පවතින්නේ යුද ඉතිහාසයත් සමග ය. මෙම ඉතිහාසය වනාහී, රෝම හමුදාවේ ගොඩබිම් සටන් වේ. මෙම සටන් ඉතාලි අර්ධ ද්වීපයේ අසල්වැසියන් යටත් කර ගැනීමෙන් පසුව දියත් කළ මූලික ආරක්ෂක සටන්වලින් ආරම්භ වී අධිරාජ්‍ය නැගෙනහිර හා බටහිර ලෙස වෙන්වීමෙන් පසුව හන්, වැන්ඩල් හා ජර්මානු ගෝත‍්‍රවල ආක‍්‍රමණවලින් ආරක්ෂාවීමට දියත් කළ අවසන් අරගලය දක්වා දිවේ. රෝම හමුදා ඉතිහාසය තුළ මධ්‍යධරණි මුහුද වටා ඇති භූමිය යටත් කර ගැනීමට කරන ලද සටන් හැරුණු කොට, මුහුදු සංග‍්‍රාම ඉතා අවම ය. ඊට හේතුව නම්, පළමු පියුනික් යුද්ධයෙන් පසුව එහි නෞවක ආධිපත්‍යයට තර්ජනයක් එල්ල නොවීමය.

රෝම හමුදාව මුලින්ම සටන් කළේ සිය අසල්වැසියන් සහ එත‍්‍රැස්කාන් :ෑඑරමිජ්බ* නගරවලට එරෙහිව ය. පසුව මධ්‍යධරණි කලාපයේ සහ ඉන් අනතුරුව බි‍්‍රතාන්‍යය හා සුළු ආසියාව  :්ිස් – පසබදර* යන ප‍්‍රදේශවලට පැතුරුණි. බොහෝ ශිෂ්ටාචාරවල මෙන් රෝම හමුදාව ද කරුණු 3ක් සඳහා සේවය කළේය. එනම්, දේශසීමා ආරක්ෂා කර ගැනීම, යටත් වැසියන් මත ආධිපත්‍යය පැතිරවීම සහ අභ්‍යන්තර සාමය පවත්වාගෙන යාමයි. මුල සිටම රෝම හමුදාව මෙය ආදර්ශයක් ලෙස පවත්වාගෙන ගිය අතර, එහි සංග‍්‍රාම මින් හේතු එකක් හෝ දෙකක් මත පදනම් විය. පළමුව, සාමාන්‍යයෙන් ප‍්‍රති ප‍්‍රහාර වැළැක්වීමක් ලෙස ආරම්භ කළ දේශසීමා පුළුල් කිරීමේ සටන් ය. මෙමගින් විශාල භූමි ප‍්‍රමාණ අත්පත් කර ගැනීමේ හැකියාව ලැබුණු අතර, ලොව ජනගහණයෙන් 10/4ක් පදිංචිව සිටින තරම් වූ බිම් ප‍්‍රමාණයක් සහිත ලොව තුන්වන විශාලතම අධිරාජ්‍යය බවට පත් විය. දෙවනුව, රෝමයේ ආරම්භක යුගයේ සිට බිඳ වැටෙන තෙක් එය පීඩාවට පත් කළ සිවිල් යුද්ධයයි. 

රෝම හමුදාවන් ගැන තිබූ භයානක අදහස් හා ඔවුන්ගේ ජයග‍්‍රහණ මාලාව කෙසේ වුවද, ඔවුන් පරාජය කළ නොහැකි වූවන් නොවීය. ශත වර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ ඔවුහු සිය නොහැකියාවන් ගොඩ නඟාගත් අතර, එය ඔවුන්ගේ අන්ත පරාජයන්ට මඟ පෙන්වීය. එසේ වුවත්, සටන් ජයග‍්‍රහණය කරන නමුත්. යුද්ධයෙන් පරාජය වීම වූ කලී රෝමයේ සතුරන් වූ පයිරස්වරුන්ගේ හා හැනිබාල්වරුන්ගේ ද ඉරණම විය. රෝම සංග‍්‍රාම ඉතිහාසය යනු අන් කිසිවක් නොව, අන්ත පරාජයන් යටපත් කරන ලද අප‍්‍රතිහත ධෛර්්‍යය පිළිබඳ ඉතිහාසයය

සටහන් 

|Campaign_history_of_the_Roman_military
|}
නෙල්සන්ගේ කුළුණ

නෙල්සන්ගේ කුළුණ යනු 1805 දී   ට්‍රැෆල්ගාර් සටනෙහිදී මිය ගිය අද්මිරාල් හොරේෂියෝ නෙල්සන් සිහිවීම පිණිස   මධ්‍යම ලන්ඩනයේ  ට්‍රැෆල්ගාර් චතුරස්‍රයෙහි පිහිටුවා ඇති ස්මාරකයකි. විලියම් රේල්ටන්ගේ සැලසුමක් ප්‍රකාර £47,000 ක වියදමක් දරා  1840 සහ1843 අතරතුර කාලයේදී මෙම ස්මාරකය ඉදිකරන ලදි . මෙම කුළුණ කොරින්තියානු  ශෛලියට අනුව ඩාට්මූර් කළුගලෙන් තනා ඇත. ක්‍රේග්ලිට් වැලිගලෙන් තැනුනු නෙල්සන්ගේ ප්‍රතිමාව ඊ. එච්. බේලි විසින් නිර්මාණය කෙරුණු අතර 1867 දී  එක් කරන ලද පාදමෙහි වන ලෝකඩ සිංහයන් සතරදෙන සැලසුම් කළේ ශ්‍රීමත් එඩ්වින් ලැන්ඩ්සීර් විසිනි.

අත්පත් කරගත් ප්‍රංශ තුවක්කු භාවිතයෙන් වාත්තු කෙරුණු, එකක් අඩි 18 සමචතුරස්‍ර වන්නාවූ  ලෝකඩ පේකඩ පුවරුසතරකින්  පාදම අලංකරණය කොට ඇත.  ඒවා විස්තර කරන්නේ ශාන්ත වින්සන්ට් තුඩුවෙහි සටන, නයිල් සටන, කෝපන්හේගන් සටන සහ ට්‍රැෆල්ගාර්හිදී නෙල්සන්ගේ මරණයයි. මූර්තිශීල්පීන්ගේ නම් පිළිවෙලින්  මස්ග්‍රෙව් වොට්සන්, විලියම් එෆ් වුඩින්ටව්, ‍ජෝන් ටර්මවුත් සහ ජෝන් එඩ්වඩ් කැරිවු වෙති.

2006දී එය £420,000 ක වියදමක් දරා ප්‍රතිසංස්කරණය කෙරුණු අතර   මෙම අවස්ථාවෙහිදී එය මැණ බලා සොයා ගත්තේ කලින් සිතුවාට වඩා මීටර 4.4 ක් කොට බවයි.  පාදමෙහි පතුලෙහි සිට නෙල්සන්ගේ හිස්වැසුමෙහි මුදුන දක්වා ගත් කළ සම්පූර්ණ ස්මාරකය අඩි 169  අඟල් 3 (51.59 මීටර) උසය.

ගොඩනැගීම සහ ඉතිහාසය
නෙල්සන් සාමිවරයා වෙනුවෙන් මහජන අනුග්‍රාහකත්වයෙන් ස්මාරකයක් ගොඩ නැගීමට කටයුතු පිළියෙල කෙරුමට  1838 පෙබරවාරි මාසයෙහිදී වංශාධිපතියන්, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීන් හා අනෙකුත් උසස් කුලවතුන් 121 කින් සැදුම්ලත් කණ්ඩායමක් විසින් කමිටුවක් පිහිටුවා ගත් අතර, එය සඳහා ට්‍රැෆල්ගාර් චතුරස්‍රය තුල අළුතින් නිම කරන ලද ජාතික  චිත්‍රාගාරය ඉදිරිපසින් ඉඩකඩ  ලබාදීමට රජය එකඟ විය. වියදම £20,000 සහ £30,000 අතර වෙතැයි ඇස්තමේන්තුගත කොට සැලසුම් තෝරාගැනුම සඳහා තරගයක් පැවැත්විණි. සැලසුම් ඉදිරිපත් කිරීමට අවසන් දිනය 1839 ජනවාරි 31 විය.

වෙලින්ටන්හී ආදිපාදවරයාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් රැස්වූ උප-කමිටුවක් විසින් තෝරාගත් ජයග්‍රාහක සැලසුම විලියම්  රේල්ටන් විසින් ඉදිරිපත් කළ එකක් වූ අතර එය නෙල්සන්ගේ ප්‍රතිමාවකින් මස්තකප්‍රාප්ත වන්නාවූ හා අඹන ලද සිංහයන් සතර දෙනෙකු විසින් පාර්ශවකෙරෙන්නාවූ  කොරින්තියානු කුළුණක් සඳහා විය. කුළුනෙහි පාදම වෙත පියගැට පෙළ සිංහයන් අතරින් ඉහළට ඇදී යායුතුව තිබුණි. තවත් යෝජකයන් කිහිප දෙනෙක් විසින්ද කුළුණු සඳහා යෝජනා ඉදිරිපත් කෙරිණි. මූර්ති වලින් වට කෙරෙණ ඔබලිස්ක ටැඹක්  යෝජනා කළ  එඩ්වඩ්  හොජස්  බේලි විසින් දෙවන ස්ථාන ත්‍යාගය දිනාගන්නා ලදි.

තරගය පැවැත්වුනු ආකාරය පිලිබඳ ඉදිරිපත්වුනු විවේචන හමුවේ එය නැවත පැවැත්වීමට සිදුවිය.  මදක් සංශෝධිත සැලසුමක් රේල්ටන් විසින් ඉදිරිපත් කර තිබුණු අතර නෙල්සන්ගේ ප්‍රතිමාව ඊ එච් බේලි විසින් සිදු කළ යුතු බවට කොන්දේසියක්ද සහිතව එය නැවතත්  ජයග්‍රාහක සැලසුම බවට ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණි. මුල් සැලසුම වූයේ, පාදම සහ ප්‍රතිමාව ඇතුළු කුළුණ  අඩි 203 ක් උස සහිත වීමට වුවද,  ස්ථායිතාව පිළිබඳ සැක සංකා සැලකිල්ලට ගෙන අඩි 98 ක කුළුණු කඳක් සහිතව  අඩි 170 ක් දක්වා එහි උස අඩු කරන ලදි.  පාදම කළුගලින්ද කඳ ක්‍රේග්ලිට් වැලිගලෙන්ද නිමැවීමට නියමිතව තිබූ නමුදු ගොඩනැගීම ඇරඹීමට පෙර කඳද කළුගලෙන් නිමැවීමට තීරණය කෙරිණි.

කබොක් අත්තිවාරම සඳහා කැණීම් කටයුතු 1840 ජූලි මස වන විට ආරම්භ විය.

රූප එකතුව

ආශ්‍රිත
අබිමඑල් ගුස්මන්

අබිමඑල් ගුස්මන් (1937- ) පේරු රාජ්‍යයෙහි ක්‍රියාත්මක වූ දරුණු ත්‍රස්තවාදී ව්‍යාපාරයක් වූ "දිදුලන මාර්ගය" කණ්ඩායමේ නායකයා ය. අරෙකුඉපා නගරයේදී 1937 වසරේ උපත ලද ඔහු, 1960 දශකයේ මුල පටන් අයකුචෝ නගරයේ සැන් ක්‍රිස්ටොබාල් දි හුඅමන්ගා ජාතික සරසවියෙහි දර්ශනවාදය පිලිබඳ මහාචාර්යවරයා විය. ඔහු එකල පටන් මාක්ස්වාදියෙකු වූ අතර පේරු කොමියුනිස්ට් පක්ෂය-රතු ධජය කණ්ඩායමේ නායකයෙකු විය. 1970 දී ඔහු විසින් "පේරු කොමියුනිස්ට් පක්ෂය-දිදුලන මාර්ගය" අරඹන ලදී. එම පක්ෂයේ මූලික දර්ශනය වූයේ මාර්කස්-ලෙනින්-මාඕ වාදය ය. පසුව එයට ගොන්සාලෝ චින්තනයද එකතු විය. සභාපති ගොන්සාලෝ යනු ඔහුගේ සහචරයින් විසින් ගුස්මන් හඳුන්වාදුන් එක නමකි.

1980 දී සිය ආයුධ සන්නද්ධ "ජනතා අරගලය" ඇරඹි "දිදුලන මාර්ගය" කණ්ඩායම 1990 දශකය ආරම්භ වන විට රටේ ප්‍රදේශ ගණනාවකට තර්ජනය කරමින් තිබිණ. නමුත් 1992 සැප්තැම්බර් 12 දා පේරු රටේ අගනුවර වන ලීමා නගරයේදී ගුස්මන් අත්අඩංගුවට පත් වූ පසු එහි ක්‍රියාකාරකම් බෙහෙවින් අඩපණ විය. ජීවිතාන්තය තෙක් සිර දඬුවමකට යටත් කරන ලද ගුස්මන් අදද පේරු රාජ්‍යයේ සිර ගතව සිටී.

ත්‍රස්තවාදී නායකයන්
මාස්ට්‍රිච්ට් ගිවිසුම

මාස්ටි‍්‍රච්ට් ගිවිසුම ( පෙරදී යුරෝපියානු සංගමය පිළිබඳ ගිවිසුම) 1992 පෙබරවාරි 7 වන දිනදී   නෙදර්ලන්තයේ  මාස්ටි‍්‍රච්ට්හිදී  යුරෝපියානු ප්‍රජාවේ සාමාජිකයන් විසින් අක්සන් තබන ලදී.  1991 දෙසැම්බර් 9-10 දිනයන්හීදී, මෙම නගරයම, ගිවිසුම කෙටුම්පත් කල යුරෝපියානු කවුන්සිලය සඳහා සත්කාරකත්වය සැපයීය.   ඩෙලෝර් කොමිසම පැවතියදී, 1993 නොවැම්බර් 1 දිනදී එය බලාත්මක වීමත් හා සමගම,  එය විසින්  යුරෝපියානු සංගමය තැනුනු අතර තනි යුරෝපියානු ව්‍යවහාර මුදල, යුරෝ තැනීමට පාදක විය.  ඇම්ස්ටර්ඩෑම්, නිස් සහ ලිස්බන් යන ගිවිසුම් මගින් මාස්ට්‍රිච්ට් ගිවිසුම සංශෝධනය කර ඇත. මෙයද බලන්න යුරෝපියානු සංගමයේ ගිවිසුම්.

අන්තර්ගතය 

මෙම ගිවිසුමට අදාළ වෙනම ප්‍රොටකොලයක් මගින් යූරෝ හඳුන්වා දුන් අතර, යුරෝපා සංගමයේ බලකණු තුනක් නම් කොට තිබේ. ( යුරෝපා ප‍්‍රජාව, පොදු විදේශ හා ආරක්ෂක ප‍්‍රතිපත්තිය, යුක්තිය හා අභ්‍යන්තර කටයුතු* මින් දෙවැන්න යුරෝපා දේශපාලන සහයෝගිතා සංගමය පදනම් කරගෙන ගොඩ නැඟුුවක් වන අතර, ගිවිසුම හරහා එය පුළුල් විය. තුන්වැන්න නීතිය ක‍්‍රියාත්මක කිරීම, අපරාධ යුක්ති විනිශ්චය, සිවිල් අධිකරණ කටයුතු, සරණාගතයින් හා සංක‍්‍රමණය පිළිබඳ ව අදාළ වේ. යුරෝපා ප‍්‍රජාව අදාළ වන්නේ ආර්ථික, සාමාජීක හා වෙළඳ කරුණු පිළිබඳ ව ය. යුරෝපා කොමිසම හා යුරෝපා යුක්ති අධිකරණය සාමාජීක රාජ්‍ය විසින් පත්කරනු ලැබුව ද, ඒවායින් ස්වාධීනව ක‍්‍රියාත්මක වේ. යුරෝපා පාර්ලිමේන්තුව පත් කරනු ලබන්නේ සාමාජික රාජ්‍යවල ජනතාව විසිනි. 1980 දශකයේ මැද භාගයෙන් පසුව බොහෝ තීරණ ගන්නා ලද්දේ අමාත්‍ය කවුන්සිලයේ බහුතර ඡුන්දයෙනි. (71% ක් පමණ* මෙම ක‍්‍රමය ප‍්‍රජා  ක‍්‍රමය, නොඑසේනම් උත්තරජාතිකවාදය :ීමචැරබ්එසදබ්කසිප*  ලෙස හඳුන්වයි. එනම්, සාමාජිකයින්ට ඡුන්දය ඉක්මවා ගිය තීරණ ගැනීමේ බලයක් හිමි වීමයි.

යුරෝපා ප‍්‍රජාව තුළ විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති, හමුදා හා අපරාධ කටයුතු පිළිබඳ හැකියාවන් අඩංගු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් විය. එහෙත් බොහෝ රාජ්‍ය තර්ක කළේ එම බලතල රාජ්‍යයන්ට තනිව හිමිවිය යුතු බවයි. එනම්, අන්තර් ආණ්ඩු ක‍්‍රමයක් ඒ සම්බන්ධයෙන් අනුගමනය කළ යුතු බවයි. තවත් සමහර රටවල් තර්ක කළේ එමගින් යුරෝපා කොමිසම, යුරෝපා යුක්ති අධිකරණය හා යුරෝපා පාර්ලිමේන්තුව යන ආයතනවල බලතල අඩු විය හැකි බවයි. ඒ අනුව, යුරෝපා ප‍්‍රජාවට හිමි වූයේ ආර්ථිකය පිළිබඳ කටයුතු ය. මාස්ටි‍්‍රච්ට් ගිවිසුම මගින් ඔම්බුඞ්ස්මන් ධූරයක් ද ඇති කර තිබේ.

ආශ්‍රිත