Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
උපත් පාලනය

උපත් පාලනය කිරීම නොයෙක් කරම මගින් කල හැක උපත් පාලන කොපු /මිතුරි පෙති/එන්නත් ඒ අතර වෙ.තවද අනවශ්‍ය ගැබි ගැනීමි වැලැක් වීමට පොස්ටිනො 2 නැමැති පෙත්ත බාවිතා කල හැක.මෙය අනාරක්ෂිත ලිංගික එක්විමකට පසු පැය 72 ඇතුලත ගත යුතුය.

Ada samajayata upath palanya awsai
පියයුර

තනය යනු,  අග්‍රේෂයෙකුගේ, ඌනකායේ, වම් හා දකුණු පැති වල, උඩු උදරීය පෙදෙස වන අතර, ස්ත්‍රියකගේ මෙය තුල ස්තන ග්‍රන්ථිය පිහිටා ඇති අතර ළදරුවන්ට පෝෂණය ලබා දීම සඳහා භාවිතා කෙරෙන කිරි  ඒවායින් වැස්සෙයි.

පිරිමින් සහ ගැහැණුන් යන දෙවර්ගයේම තන ප්‍රවර්ධනය වන්නේ එකම කලල විද්‍යාත්මක පටකයන්ගෙනි . කෙසේවෙතත්, යෞවනෝදයෙහිදී, ස්ත්‍රී ලිංගික හෝර්මෝන, ප්‍රධාන වශයෙන් එස්ට්‍රජන් විසින්, තන ප්‍රවර්ධනයට රුකුල් දෙන අතර, මෙය පුරුෂයන් තුල නොසිදුවන්නේ, ටෙස්ටස්ටරෝන් අධික ප්‍රමාණයක් ස්‍රාවය වන බැවිනි . මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින්, ගැහැණුන්ගේ තන, පිරිමින්ගේ ඒවාට වඩා බොහෝ ලෙසින් කැපී පෙනෙයි.

ශබ්ද නිරුක්තිය 
තනයට යෙදෙන තවද සිංහල පදයක් වන පයෝධර යන්න "වයස ඉක්මවා ගිය පුරුෂයෙක් තිඹිරි පල බදු යොවුන් පයෝධර සහිත ලාබාල දැරියක් විවාහ කොට ගෙන.." ආදි ලෙසින් පරාභව සූත්‍රයෙහි දැක්වෙයි. මෙම වදනම පියයුරු ලෙසින් භාවිතා වෙයි. කාව්‍යශේඛරයෙහි මෙය යෙදෙනුයේ පියොවුරු ලෙසිනි. තන කිරි යනු තනෙහි කිරි හෙවත් මව් කිරි වෙයි. තන පට යනු ස්ත්‍රීන්ගේ පයොධර වසා ගැනීම සඳහා බඳින රෙදි පට වෙයි. තන බඩතුර යනු තනත් බඩත් අතර පෙදෙසයි.

ආශ්‍රිත
සටහන්

මිනිස් සිරුරේ අවයව
නිල් මානෙල්

නිල් මානෙල් හෙවත් Nymphaea nouchali, මානෙල් වර්ගයකි. පෙරදී මෙය  Nymphaea stellata යන උද්භිද නාමයෙන් හැඳින්විනි. මෙම මල නිල ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පුෂ්පයවේ. නුමුහුන් නිල් මානෙල් මල් ලා නිල් පැහැතිය. Nymphaea nouchali, එහි පර්යාය නාමයෙන් බොහෝ විට හඳුන්වනු ලබන්නේ Nymphaea stellata හෝ නිල් නෙළුම්, තරු නෙළුම්, රතු ජල මානෙල්, කුරු මින්මැදුර මානෙල්, නිල් මානෙල්, නිල් තරු මානෙල් හෝ මානෙල් මල යන පොදු නම්වලින් හඳුන්වනු ලැබේ, එය කුලයට අයත් ජල මානෙල් වර්ගයකි. Nymphaea. එය ආසියාවේ දකුණු සහ නැගෙනහිර ප්‍රදේශවලට ආවේණික වන අතර එය බංග්ලාදේශයේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පුෂ්පය වේ. සංස්කෘත භාෂාවෙන් එය උත්පල වේ. මෙම විශේෂයට සාමාන්‍යයෙන් නිල් ඊජිප්තු නෙළුම් N. nouchali var ඇතුළත් වේ. caerulea.[2] අතීතයේ දී, වර්ගීකරණ ව්‍යාකූලත්වයක් ඇති වූ අතර, Nymphaea nouchali යන නම Nymphaea pubescens සඳහා වැරදි ලෙස යෙදී ඇත.

මූලාශ්‍ර
පීල් ඩිස්ට්‍රික්ට් ස්කූල් බෝඩ්

පීල් ඩිස්ට්‍රික්ට් ස්කූල් බෝඩ් (Peel District School Board) යනු කැනඩාවේ ඔන්ටේරියෝවේ පිහිටි පාසල් මණ්ඩලයකි. පීල් ප්‍රදේශයේ පිහිටි පාසල් 230ක පමණ සිසුන් 155,000(ආසන්න වශයෙන්)මෙම ආයතනය සේවය ලබා දෙයි.

References

ආශ්‍රිත ලිපි 
 බ්‍රැම්ටන්

බාහිර සබැඳි 
 පීල් ඩිස්ට්‍රික්ට් ස්කූල් බෝඩ්
 පීල් ඩිස්ට්‍රික්ට් ස්කූල් බෝඩ් 

කැනඩාව
ඔන්ටේරියෝව
රණතුංග කරුණානන්ද

රණතුංග කරුණානන්ද (21 මැයි 1936 – 1975) නැතහොත් "මැරතන් කරූ" (රණතුංග ජයසේකර කෝරාළලාගේ කරුණානන්ද) යනු ශ්‍රී ලාංකික හිටපු මළල ක්‍රීඩකයෙකු වේ. දිගු දුර ධාවකයෙකු වූ ඔහු 1960-1970 දශකයේදී ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරමින් ක්‍රීඩාවෙහි නිරත විය. 1964 වර්ෂයේ ටෝකියෝ හී පැවති ගිම්හාන ඔලිම්පික් තරගාවලියේදී ඔහු විසින් ප්‍රදක්ෂිණා කෙරූ අධිෂ්ඨානශීලී ක්‍රියාව හේතුවෙන් මළල ක්‍රීඩා ලෝකයේ ඔහු ප්‍රසිද්ධත්වයට පත්විය.

1964 ඔලිම්පික්
කරුණානන්ද 1964 ඔලිම්පික් තරගාවලියේදී පිරිමි මීටර 5000 සහ මීටර 10,000 යන ඉසව් සඳහා ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරන ලදී. මීටර 10,000 ඉසව්වේදී කරුණානන්ද එහි සිටි මුල් පෙළ ක්‍රීඩකයෝ අතින් ඉතා ඉක්මනින්ම පසුපසට තල්ලු වී ගිය අතර, එම ඉසව්ව ජයගත් එක්සත් ජනපදයේ බිලී මිල්ස් ඔහු සිව්වතාවක් පසුකර ගොස් තරගය නිමා කරන ලදී. කෙසේනමුදු අනෙකුත් ධාවකයෝ සියළුදෙනාද සිය ඉසව්ව නිමවා තිබියදී, කරුණානන්ද සිය ඉසව්ව සම්පූර්ණ කරනු වස් දිගටම ධාවනයේ යෙදුණි. පළමු අවස්ථාවේදී මෙය දුටු ප්‍රෙක්ෂකයෝ ඔහු වෙත සරදම් ප්‍රතිචාර දැක්වූවත්, කරුණාරත්නගේ ඊළඟ වටයේදී පමණ ප්‍රේක්ෂකාගාරයෙහි නිශ්ෂබ්දතාවයක් ඇතිවිය. තරගය නිමාවන අවස්ථාවේදී ප්‍රේක්ෂකාගාරයේ මහත් අත්පොළසන් හා ජයඝෝෂා රැසක් සමගින් කරුණාරත්න සිය ඉසව්ව සම්පූර්ණ කරන ලදී.

තරගයෙන් අනතුරුව ජපාන මාධ්‍ය විසින් කරුණානන්ද වීරයෙකු ලෙස හුවාදැක්වූ අතර ඔහුගේ මෙම කථාව ජපාන පෙළපොත් වලට ඇතුළත් කිරීමටද පියවර ගැණුනි.

මූලාශ්‍ර

1936 උපත්
1975 මරණ
ලංකාවේ රාජාණ්ඩුව

ලංකාවේ රාජාණ්ඩුව (ලාංකීය රාජාණ්ඩුව) වනාහී 1948 සිට 1972 දක්වා ආවේණික රජෙකු ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යයේ (වර්තමානයෙහි ශ්‍රී ලංකාව)  මහරජ ලෙසින්  රජ කල ආණ්ඩුක්‍රමයකි. පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩල රාජ්‍යයන් ගණනාවක් හා සමග මෙම මහරජගේ ආධිපත්‍යය හවුලේ භුක්ති විඳීමට ලංකාවට සිදු විය. රජුගේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය භූමිකාවේ බොහෝ ලෙසින් ලංකාවේ අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයා වෙත පවරා තිබුණි. 1701 ඉංග්‍රීසි නිරාකරණ පණත විසින් නියම කරනු ලැබුණු ක්‍රම වේදයක් පරිදී රාජකීය උරුමක්‍රමය ක්‍රියාත්මක විය .

1972 මැයි 22 දිනදී රාජාණ්ඩුව අහෝසි කරන ලද්දේ, ලංකාව  පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුල ජනරජයක් බවට පත්වී එහි නම ශ්‍රී ලංකාව බවට වෙනස් කිරීමත් සමගය.

අභිධානය
ලංකාව අරභයා, රැජිණගේ නිල අභිධානය වූයේ: දෙවන එලිසබෙත්, ලංකාවේ සහ ඕතුමන්ගේ අනෙකුත් රාජ්‍යයන් හා භූමි ප්‍රදේශයන්හී රාජණිය, පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයෙහි නායිකාව.

ලංකාවේ රජවරු

මෙයද බලන්න
 සිංහලේ රාජාවලිය
 ලංකාවේ අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයා
 ලංකාවේ ආණ්ඩුකාරවරයා
 ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරයා

ආශ්‍රිත

ලංකාණ්ඩුව
ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය
ලංකාව
හෙක්ටර් මැක්ඩොනල්ඩ්

ෆයිටිං මැක් ලෙසින්ද හැඳින්වූ, මේජර් ජනරාල් ශ්‍රීමත් හෙක්ටර් ආචිබෝල්ඩ් මැක්ඩොනල්ඩ්, KCB, DSO (4 මාර්තු 1853 – 25 මාර්තු 1903), වික්ටෝරියානු යුගයේ කීර්තිමත් සොල්දාදුවෙකි.

කුඩා වතු හිමියෙකුගේ පුතෙකුවූ මැක්ඩොනල්ඩ්, වයස අවුරුදු 15 වීමට ප්‍රථම පැසැල් හැර ගොස්, වයස අවුරුදු 17 ක්වත්ම සාමාන්‍ය භටයෙකු ලෙසින් ගෝර්ඩන් හයිලන්ඩර්ස් වෙත බැඳී, තම වෘත්තිය කෙළවර මේජර් ජනරාල් වරයෙකු වූ අතර,  "තම කුසලතාවය හා වෘත්තිය දක්ෂතාවය නිසාවෙන්ම සාමාන්‍ය භටයෙකුව සිට ඉහළ නැග පැමිණි බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා ජනරාල්වරුන් ස්වල්ප දෙනා අතුරින් එක් අයෙකු විය."  ඔම්ඩර්මන්හි ක්‍රියාන්විතයන්හිදී (1896) විශිෂ්ටත්වය පෙන්නුම් කල ඔහු, එංගලන්තයෙහි හා ස්කොට්ලන්තයෙහි ජනප්‍රිය වීරයෙක් වූ අතර, දෙවන බෝර් යුද්ධයෙහිදී ඔහුගේ සේවාව වෙනුවෙන් නයිට් පදවියෙන් පුදනු ලැබීය. බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවන්හී ආඥාපති ලෙසින් ලංකාවට (ශ්‍රී ලංකාව) පත් කරනු ලැබුනු ඔහු 1903දී සිය දිවි නසා ගත්තේ ස්වදේශීය පිරිමි ලමුන් හා සමගින්  සමලිංගික ඇසුරෙහි යෙදුනු බවට චෝදනා එල්ල වීමෙන් අනතුරුවය.

සටහන්
ඉන්ද්‍රජිත්

මේඝනාද හෙවත් ඉන්ද්‍රජිත්, රාමායණය නම් හින්දු කාව්‍යයේ එන තවත් එක් චරිතයකි. එවැනිම චරිත වූ රාවණ රජුගේ සහ මන්දෝදරී බිසවගේ වැඩිමහල් දරුවා ලෙස දක්වේ. ඔහු උපන් මොහොතේ හැඩූ ශබ්දය අකුණු හඬ පරදා ඇසුණු බැවින් කුමරුට මේඝනාද යැයිද ඉන්ද්‍ර දෙවියන් සමඟ යුද්ධ කර පරාජය කළ හෙයින් ඉන්ද්‍රජිත් ලෙසද රාවණා රජු විසින් නම් තැබූ බව කතාවල කියවේ.

ආශ්‍රිත ලිපි
 රාවණ රජු

රාවණා රජ
සහලක්‍ෂණය

කායික වෛද්‍යවේදයේදී සහ  මනෝ වෛද්‍යවේදයේදී;  සායනික වශයෙන් හඳුනාගන්නා  නමුත් හේතුව සොයා නොගත් රෝග ලක්ෂණ කිහිපයක එකතුවක් සහලක්ෂණයක් ලෙස  (හේතුව සොයාගන්නා තෙක්) හැඳින්වේ 
උදා - හේතුව සොයාගැනීමට පෙර ඩවුන්ගේ සහලක්ෂණය නම්වූ රෝගය දැන් ට්‍රයිසොමි 21 ලෙස හැඳින්වේ.
ඇතැම් සහලක්ෂණ තත්ත්වයන් එක් හඳුනාගත් හේතුවක් නිසා විය හැකි අතර ඇතැම් සහලක්ෂණ තත්ත්වයන් එක් හඳුනාගත් හේතූන් කිහිපයක් නිසා ඇතිවිය හැක. උදාහරණ ලෙස නතුකරගත් ප්‍රතිශක්ති ඌනතා  සහලක්ෂණය  (AIDS) රෝගියාට ප්‍රතිශක්ති ඌනතා වෛරසය (HIV) ආසාදනය වීමෙන් ඇතිවන අතර පාකින්සන් සහලක්ෂණය හේතූන් කිහිපයක් නිසා ඇතිවේ.

පෙරදී සහලක්ෂණ සැලකූ බහුලව හමුවන රෝග

ජාන විකෘතිතා නිසා ඇතිවන
 ට්‍රයිසොමි 21 (ඩවුන්ස් සහලක්ෂණය)
 45 XO (ටර්නර්ස් සහලක්ෂණය)
 47, XXY (ක්ලයින්ෆෙල්ටර්  සහලක්ෂණය)

වෛරස ආසාදනය වීම නිසා ඇතිවන
AIDS රෝගය (නතුකරගත් ප්‍රතිශක්ති ඌනතා සහලක්ෂණය)
 සාස් රෝගය (උග්‍ර ශ්වසන රෝග සහලක්ෂණය / සාස්)
රේයිස් සහලක්ෂණය - Reye's syndrome (

වෙනත්  ආසාදනය වීම නිසා ඇතිවන
 ර්යැක්ටිව් ආතරයිටිස් (රයිටර්ස්  සහලක්ෂණය)
 ටොක්සික් ෂොක්  සහලක්ෂණය - Toxic shock syndrome  ()

වත්මන් සහලක්ෂණ
 කුෂින්ස්  සහලක්ෂණය
 ගිලන් බාරේ සහලක්ෂණය - Guillain–Barré syndrome
 කාර්පල් ටනල් සහලක්ෂණය - Carpal tunnel syndrome

සහලක්ෂණ
මෝල්ටෝස්

මෝල්ටෝස් ( or ), (හෝ මෝල්ටොබයෝස් / මෝල්ට් සීනී), යනු ග්ලූකෝස් අණු දෙකක් α(1→4) සංඝණීකාරක ප්‍රතික්‍රියක බන්ධනයක් මගින් බැඳී තනනු ලබන ඩයිසැකරයිඩයක් වේ.

මූලාශ්‍ර
ජනාධිපති විද්‍යාලය, මිනුවන්ගොඩ

ශ්‍රී ලංකාවේ මිනුවන්ගොඩ පිහිටා ඇති ජනාධිපති විද්‍යාලය පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව මගින් පරිපාලනය වන පාසලකි.   

ජනාධිපති විදුහල ආරම්භ කරන ලද්දේ 1979 පෙබරවාරි 09 වන දා ය.

නිවාස
 පරවි
 මයුර
 තිසර
 ලිහිණි

බාහිර සබැදි 
 

පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
රජයේ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
ජනප්‍රිය පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
ඔත්තප්පුව විහාරය

ඔත්තප්පුව රාජමහා විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ නොච්චියාගම කොට්ඨාසයේ  පිහිටා ඇති පන්සලකි. එය රජරට භාතිය රජු විසින් කරවන ලද්දක් බව සදහන් වන අතර එහි බුදුන් වහන්සේගේ වම් පාදයේ නියපොත්තක් තැම්පත් කර ඇති බව වංශ කථා වල සදහන් වේ. මෙය ඉතා දර්ශනීය ප්‍රදේශයක පිහිටා ඇත.

අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
IIවන එලිzසබෙත් රැජින රාජ්‍ය නායක වන/වූ ස්වෛරීය රාජ්‍යයන්

IIවන එලිzසබෙත් රැජින රාජ්‍ය නායක වන රාජ්‍යයන් ගණන ඇය කිරුල දරණ  අවුරුදු   තුල වරින්වර වෙනස්වී ඇත. නිදහස් රටවල් 32ක ඇය රජවී ඇති අතර ඉන් 16ක ඇය දැනටත් කිරුල දරයි.  දැනටත් ඇය කිරුල දරන ස්වෛරීය රාජ්‍යයන් පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩල රාජධානි ලෙස (ලා කොළ පැහැති) හැඳින්වේ. Remainder show in dark green the reign of Elizabeth II as their monarch, from their independence until their adoption of a republican form of government.

Fiji is a unique case, having become a republic through a military coup in 1987, but its Great Council of Chiefs continues to recognise Elizabeth II as queen, or Paramount Chief, though this is only as a ceremonial title, with no role in government at all. Her reign over the United Kingdom includes the fourteen British overseas territories and the Crown Dependencies.

See also

 Timeline of country and capital changes
 List of Prime Ministers of Queen Elizabeth II
 Country
 Personal union

Notes   

Elizabeth II
Countries by characteristic
Canada-related lists
United Kingdom-related lists
Commonwealth realms
රාජ්‍යය (ආණ්ඩුක්‍රමය)

රාජ්‍යයක් යනු  ඒකිකෘත දේශපාලන ක්‍රමවේදයක් වන්නාවූ , ආණ්‍ඩුවක් යටතේ ජීවත් වන්නාවූ සංවිධානාත්මක ප්‍රජාවකි.  රාජ්‍යයන් ස්වෛරී විය හැක. ප්‍රාන්ත රාජ්‍යයන් සඳහාද රාජ්‍යය යන පදය භාවිතා කල හැකි වුවද ඒවා  ෆෙඩරල් සංගමයක සාමාජිකයෝ වන අතර, සැබවින්ම  ස්වෛරී රාජ්‍යය වන්නේ ෆෙඩරල් සංගමයයි.. සමහරක් රාජ්‍යයන් බාහිර පරමාධිපත්‍යයකට හෝ රාජ්‍යන්තර ආධිපත්‍යයකට යටත් වන අතර අත්‍යන්තයෙහිදී ඒවායේ ආධිපත්‍යය වෙනත් රාජ්‍යයක් යටතෙහි පවතියි.

ආශ්‍රිත

සටහන්
දෙවන එලිසබෙත් රැජිණ රාජ්‍ය නායක වන රාජ්‍යයන්

දෙවන එලිසබෙත් රැජිණ රාජ්‍ය නායක වන රාජ්‍යයන් ගණන ඇය රාජාසනය මත හිඳි වසර  තුල වරින්වර වෙනස්වී ඇත. නිදහස් රටවල් 32ක ඇය රජවී ඇති අතර ඉන් 16ක ඇය දැනටත් කිරුල දරයි.  දැනටත් ඇය කිරුල දරන රාජ්‍යයන් පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩල බල ප්‍රදේශ ලෙස (ලා කොළ පැහැති) හැඳින්වේ. Remainder show in dark green the reign of Elizabeth II as their monarch, from their independence until their adoption of a republican form of government.

Fiji is a unique case, having become a republic through a military coup in 1987, but its Great Council of Chiefs continues to recognise Elizabeth II as queen, or Paramount Chief, though this is only as a ceremonial title, with no role in government at all. Her reign over the United Kingdom includes the fourteen British overseas territories and the Crown Dependencies.

See also

 Timeline of country and capital changes
 List of Prime Ministers of Queen Elizabeth II
 Country
 Personal union

සටහන්   

දෙවන එලිසබෙත් රැජන
ගතිලක්ෂණ අනුව රටවල්
කැනබාව-ආශ්‍රිත ලැයිස්තු
එක්සත් රාජධානිය-ආශ්‍රිත ලැයිස්තු
පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩල බල ප්‍රදේශ
පිං

බුද්ධ ධර්මයට අනුව යහපත් ක්‍රියා නිසා ලැබෙන ඵලය පිං නම් වේ. සත්ත්‍වයින් සුගතිගාමී වීමට පිං හේතුවේ.

පිං කම් වර්ග
 දාන
 සීල
 භාවනා

ආශ්‍රිත ලිපි
 පවු
 කුසල්

බුදු දහම
සිරිල් පොන්නම්පෙරුම

ආචාර්ය සිරිල් ඇන්ඩෲ පොන්නම්පෙරුම (1923 ඔක්තෝබර් 16 - 1994 දෙසැම්බර් 20) යනු ජීවයෙහි සම්භවය සෙවීම සඳහා පර්යේෂණ සිදු කළ ශ්‍රී ලංකානු විද්‍යාඥයෙකි. ඔහු වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ වූයේ ඇපලෝ වැඩසටහනෙන් රැගෙන ආ චන්ද්‍රයාගේ පස් නියැදියන් විශ්ලේෂණය කිරීම සඳහා ඔහුව තෝරාගැනීමෙන් පසුවය.

චරිතාපදානය 
සිරිල් පොන්නම්පෙරුම 1923 ඔක්තෝබර් 16 වැනිදා ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ලේදී උපත ලැබීය. ගාල්ලේ ශාන්ත ඇලෝසියස් විද්‍යාලයෙන් සහ කොළඹ ශාන්ත ජෝසප් විද්‍යාලයෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලැබූ ඔහු 1948 දී ඉන්දියාවේ මද්‍රාස් වීශ්වවිද්‍යාලයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ශාස්ත්‍රවේදී උපාධියක් ලබා ගත්තේය. පසුව එක්සත් රාජධානියට ගිය පොන්නම්පෙරුම 1959 දී ලන්ඩන් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් රසායන විද්‍යාව පිළිබඳ විද්‍යාවේදී උපාධියක් ලබා ගත්තේය. ඒ සමයේදි ඔහුට ජීවයේ සම්භවය ගැන පර්යේෂණ සිදු කරමින් සිටි මහාචාර්ය ජේ.ඩී. බර්නාල් සමඟ වැඩ කිරීමට අවස්ථාවක් හිමිවිය. ඉන්පසු එක්සත් ජනපදයට ගිය ඔහු 1962 දී කැලිෆෝනියා විශ්වවිද්‍යාලයෙන් රසායන විද්‍යාව සම්බන්ධයෙන් ආචාර්ය උපාධියක් ලබා ගත්තේය. ඒ නොබෙල් ත්‍යාගලාභී මෙල්වින් කැල්වින් ගේ මගපෙන්වීම ඔස්සේ ය.

1962 දී පොන්නම්පෙරුමට නාසා හි ඇමීස් පර්‍යේෂණ මධ්‍යස්ථානයේ තනතුරක් හිමිවූ අතර, 1963 දී ඔහු නාසාහි අභ්‍යාවකාශ ජීව විද්‍යා අංශයට එකතු විය. එහිදී අජීවජ්නන අංශයේ පාලනයට පත්වූ ඔහු, ඇපලෝ ව්‍යාපෘතියෙන් ගෙන ආ චන්ද්‍ර පස් නියැදි විශ්ලේෂණය කිරීම සඳහා ප්‍රධාන විමර්ශකයා ලෙස පත් කරනු ලැබීය. එයින් පසු, නාසා හි වයිකින් සහ වොයේජර් වැඩසටහන් සඳහා සම්බන්ධ වූ ඔහුට අභ්‍යවකාශ විද්‍යා උපදේශක සභාව සහ නාසා ආයතනයේ ජීව විද්‍යා උපදේශක සභාව යන දෙකෙහිම සාමාජිකත්වය ලබා දෙන ලදී.

ශ්‍රීමත් ආතර් සී. ක්ලාක් ට අනුව, "ඔහු තරම් ජාත්‍යන්තර ජනප්‍රියත්වයට සහ ගෞරවයට පාත්‍රවූ වෙනත් ශ්‍රී ලංකානු සම්භවයක් සහිත විද්‍යාඥයෙකු නොවන තරම්" ය. ඔහුගේ ජීවිත කාලය තුල පොන්නම්පෙරුම, විද්‍යාත්මක ප්‍රකාශන 400 කට වඩා නිෂ්පාදනය කරන ලද අතර කීර්තිමත් අධ්‍යයන තනතුරු කිහිපයක්ම හොබවන ලදි.

ඔහුගේ අධ්‍යයන කටයුතුවලදී ප්‍රධානවම අවධානය යොමු කළේ ජීවයේ සම්භවය සෙවීම ගැන වුවද චන්ද්‍රයාගේ පස් විශ්ලේෂණය කිරීම සඳහා ඔහු පත් කිරීමෙන් පසු පොන්නම්පෙරුමගේ නම සහ ඡායාරූප ලෝක ප්‍රසිද්ධ පුවත්පත් සහ සඟරාවල (Time සහ Newsweek ආදී) මුල් පිටුවල පළ විය.

  
චරිත කතා
විද්‍යාඥයෝ
1923 උපත්
1994 මරණ
ක්‍ෂුද්‍ර ජීවීන්

ක්‍ෂුද්‍ර ජීවීන් () යනු ඇසට නොපෙනෙන හෝ දැකීමට අපහසු ජීවීන්ය. මේවා නිරීක්ෂණයට අන්වීක්ෂය, අත්කාචය වැනි උපකරණ අවශ්‍ය වේ.
CLOCK

CLOCK යනු ප්‍රෝටීනකි. Circadian Locomotor Output Cycles Kaput නම් යෙදුමේ මුලකුරු වලින් යෙදුම සැකසී ඇත. සිරුරේ දෛනික රිද්මයට අදාල ජාන වල ක්‍රියාකාරීත්‍වය පාලනය  මෙම ප්‍රෝටීනය මගින් සිදුකරයි.

මිනිස් ප්‍රෝටීන්
දෛනික රිද්මය
දෛනික රිද්මය

සූර්ය දිනයක (ඔරලෝසු පැය 24ක / සිංහල පැය 60ක) චක්‍රයකට අනුව වෙනස්වන ජෛව ක්‍රියාවලිවල ක්‍රියාකාරිත්‍වය දෛනික රිද්මය  නම්වේ.

බාහිර යොමු
 Royal Institution Christmas Lectures 1998: Times of our Lives
 Circadian Sleep Disorders Organization
 
 
 
 Lighting Research Center, Light & Health Program

Biology of bipolar disorder

දෛනික රිද්ම
නින්ද
සාගරය



පෘථිවියෙහි පෘෂ්ඨීය සාගරය

කලාප සහ ගැඹුර
භෞතික හා ජීව විද්‍යාත්මක කලාප තත්ව පාදක කොට ගෙන සමුද්‍ර කලාප ගණනාවකට බෙදා ඇත. සියලු විවෘත සමුද්‍ර කලාප අන්තර්ගත වන්නේ සාමුද්‍රික කලාපවලටයි. ආලෝක සුලභතාව හා ගැඹුර පදනම් කොට ගෙන එය තවත් උපකොටස්වලට බෙදා වෙන් කළ හැක. 200 m සිට මතුපිට මට්ටම දක්වා සමුද්‍රය ප්‍රකාශ කලාපයෙන් ආවරණය වේ. මෙය වඩාත් සුලභව ප්‍රභාසංස්ලේෂණය සිදු වන කාලාපයි. එබැවින් ජෛව විවිධත්වය අධිකතම කලාපයද වේ. ශාක ප්‍රභාසංස්ලේෂණයෙන් පමණක් නොනැසී පැවතිය හැකි බැවින් මෙයට වඩා පහළ පවතින ඕනෑම ජීවයක් පාවෙන ද්‍රව්‍ය මත යැපීම හෝ (සමුද්‍රහිම බලන්න) වෙනත් ප්‍රාථමික ප්‍රභවයක් සොයාගැනීම සිදු කළ යුතුය. අප්‍රකාශ කලාපයේදී මීටර් 200 ට වඩා ගැඹුරු තාප ජලධාරා ලෙස මෙය සුලභව දැක ගත හැක. ප්‍රකාශ කලාපයේ සාමුද්‍රික කලාපය අපිසාමුද්‍රික කලාපය නම් වේ. ප්‍රකාශ කලාපයේ සාමුද්‍රික කලාපය තිරස්ව එකිනෙකට වෙන්වූ තවත් කලාපවලට බෙදිය හැකිය. ඉහළම කලාපය මධ්‍ය සාමුද්‍රික කලාපයයි. එහි පහළ කෙළවර 120C ක උෂ්ණත්ව මට්ටමේ පවතී. ඝර්ම කලාපීයව මීටර් 700 හා 1000 අතර මෙය පවතී. මෙයට පසුව 100C හා 4 අතර හෝ මීටර් 700 හෝ 1000 අතර මීටර් 2000 හෝ 4000 අතර පවතින අවසාගරික කලාපය හමුවේ. අගාත තැන්නේ ඉහළ පවතින්නේ අගාධ සමුද්‍රයයි. එහි පහළ කෙළවර මීටර් 6000 පමණ මට්ටමේ ඇත. මීටර් 6000 සිට 10000 දක්වා ගැඹුරුම සාගර කලාපය පවතී. එය සාගර කලාපය අගල් දක්වා දිවෙන අතර හැඩල් සාමුද්‍රික කලාපය ලෙස හැඳින්වේ. 

සාමුද්‍රික ප්‍රකාශ කලාප අතර මිතෙලවාසී ප්‍රකාශ කලාප පවතී. මේවා ගැඹුරුම කලාප තුනට වගකියයි. ආගාධික කලාපය මහාද්වීපික බෑවුම ආවරණය කරන අතර මීටර් 4000 ක පමණ ඉහළකට පවතී. අගාධ කලාපය මීටර් 4000 සිට 6000 දක්වා අගාධ තැන්න ආවරණය කරයි. හැඩල් සාමුද්‍රික කලාපය හමුවන සාගරික අගල් දක්වා පැතිර පවතී. සාගරික කලාපයද උපකලාප දෙකකට බෙදිය හැකිය. එනම් නොගැඹුරු දියඹ හා සාමුද්‍රික කලාපයයි. නොගැඹුරු දියඹ ජලස්කන්ධය මහාද්වීපික ගල්පරවලට ඔබ්බෙහි සෘජුව වටලන අතර මුළුමනින්ම විවෘත ජලය අන්තර්ගත කර ගනී. මීට පරස්පරව චීරස්ථ කලාපය ඉහඵළ හා පහල උදමු අතර කලාපය එනම් දියඹ හා භෞමික තත්ත්ව අතර ආන්තරික ප්‍රදේශය පිළිබිඹු කරයි. කලාපයේ තත්ත්වයන්ට උදම් මට්ටම් බලපාන කලාපය වන බැවින් එය අන්තර් උදම් කලාපය ලෙසද හැඳින්වේ.

දේශගුණික ආචරණ
සාගරික කාලගුණයේ වඩාත් චමත්කාර ජනක ආකාරයක් නම් ඝර්ම කලාපීය වාසුලි වේ. (ටයිපූන් හෙවත් කුණාටු වශයෙන් ද ඇතිවන පද්ධතිය මත හැඳින්වේ) සමුද්‍ර තරංග පෘථිවි දේශගුණයට දැඩිව බලපෑම් කරන්නේ උණුසුම් හෝ ශීත සුළං සහ වර්ෂණය වෙරළ බඩ කලාපයට පරිණාමණයෙනි. ඒව‍ා භූමිය තුළ සුළං මගින් වහණය කෙරේ. ඇන්ටාටික් මහාද්වීපය වටා ඇති ඇන්ටාටිකා පරිධ්‍රැවක තරංග සමුද්‍ර කිහිපයක තරංග ගොණු කරන අතර ප්‍රදේශයේ දේශගුණයට බලපෑම් ඇති කරයි.

සාගර
Tampura

ගායනය සඳහා අත්යින්තයෙන්ම අවශ්ය් තන්ත්රීනමය භාන්ඩය නම් තාම්පුරාවයි.මෙය තාම්බුරාව නමින්ද හඳුන්වයි.

සූර් ඝොථා, කින්නරී, බ්රවහ්ම වීණා යනාදීයද තම්බුරා ශ්රේමණියට අයත් තත් භාණ්ඩයි. එහෙත් මේ සියල්ලටම වඩා තම්පුරව උසස් ලෙස සැලකේ

මෙය ගායනට බලවත් සේ ආධාර වේ.ගායනය සඳහා උචිත වාතාවරණයක් ඇතිකරනු ලබේ.

හදහුරුකමින් සිතාරයට සමානය.තුම්බා 1 කි.තත් 4කි.ඉඳගෙන වදනය කරනු ලබේ.තතක් පාසා නියඟින් පිරි මදිමෙන් වයයි.

සෑම වේලේම මෙයින් ගායකයාට ආරම්භක ස ස්වරය සිහිපත් කරවනු ලබේ. තම්පුරව නොමති ගායකයා ජලය නොමැති මළුවකු වනිය. මන්ද්රහ ප , මද්ය ස, මද්ය ස, මන්ද්රි ස ලෙස සුසර කරනු ලබෙ. එහෙත් රාගවල ප්ර භල වන ස්වර අනුව තත් සකසන අකරය වෙනස් වේ.
තම්පුරාව නරදමුනිගෙ නිපදවීමක් බව හින්දූන්ගේ විශ්වාසයයි.' තුම්බරු' දෙවුයාගෙ නිපදවීමක් යැයි තවත් අය පිලිගනිති. මෙය ඉන්දීය සන්ගීතයට හඳුන්ව දුන්නේ අමීර් කුෂෘය.

සංගීත භාණ්ඩ
බස්නාහිර පළාත් තොරතුරු තාක්‍ෂණ සම්පත් සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය, ශ්‍රී ලංකාව

තොරතුරු තාක්ෂණ සම්පත් සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය බස්නාහිර පලාතේ පළාත් සභාව හි තොරතුරු තාක්ෂණය නගා සිටුවීම සඳහා පිහිටුවා ඇති ආයතනය ක් වේ.

මෙම ආයතනය මගින් බස්නාහිර පළාතේ තොරතුරු තාක්ෂණය නගා සිටවීම සඳහා විවිධ ව්‍යාපෘතීන් ආරම්භ කර ඇත.

ආයතනයේ අරමුණු
 පළාත් සභාව සඳහා තොරතුරු තාක්‍ෂණය සහ පරිගණක කටයුතු පිලිබඳ සැලසුම් සම්පාදනය සහ ක්‍රියාත්මක කිරීම.
 තොරතුරු තාක්‍ෂණ සේවාවන් ජනතාවට ලබාදීම
 පළාත් සභාව තුල ක්‍රියාත්මකවන ආයතනවල පරිගණක අධ්‍යාපනය සහ පුහුණුවීම් විධිමත් කිරීම
 පළාත තුල තොරතුරු තාක්‍ෂණ සම්පත් සංවර්ධනය සඳහා අවශ්‍ය වියහැකි සමීක්‍ෂණ, පර්යේෂණ සහ අධ්‍යයන පැවැත්වීම
 

ලිපිනය:තොරතුරු තාක්ෂණ සම්පත් සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය 
සංගරාජ මාවත,
කොළඹ 10,
තැලසීමියාව

තැලසීමියාව යනු රතු රුධිරාණු  ආශ්‍රිත ප්‍රවේණිගත රෝගයකි.
තැලසීමියා හිමොග්ලොබින් අසාමාන්ය ගොඩනැගීමට සංලක්ෂිත උරුම autosomal පසුබෑමක් ලේ අවුල්සහගත ආකාරයකි. මෙම අසාමාන්ය හිමොග්ලොබින් අනිසි ඔක්සිජන් ප්රවාහනය හා රතු රුධිර සෛල විනාශ ප්රතිඵල පිහිටුවා ගත්හ. තැලසීමියා ශරීරය හිමොග්ලොබින්, ඔක්සිජන් කරගෙන යන බව, රතු රුධිර සෛල තුළ ප්රෝටීන් කරන්නේ කෙසේද කියා බලපාන ප්රභේද්යයක් හෝ අතුරුදහන් ජාන නිසා වේ. තැලසීමියා සමග ජනතාව අඩු හිමොග්ලොබින් කිරීමට හා සාමාන්ය ප්රමාණයට වඩා අඩු සංසරණය රතු රුධිර සෛල ඇති, මෘදු හෝ දරුණු microcytic නීරක්තිය විය හැකි.

තැලසීමියා යකඩ අධි බර, අස්ථි ආබාධ, සහ හෘද රෝග ඇතුළු සංකූලතා ඇති විය හැක. කෙසේ වෙතත්, රතු රුධිර සෛල මෙම එකම රෝගයක් හෝ ගති ලක්ෂණය පොදු වූ කලාප ද පවතින වූ, මැලේරියාව එරෙහිව ආරක්ෂාව පිළිබඳ උපාධියක් (මෙම protozoan පරපෝෂිත Plasmodium ෆැල්සිපරම් නිසා, විශේෂයෙන් මැලේරියා) පැවරීම හැක. (Heterozygous වාසිය ලෙස හඳුන්වන) වාහකයන් මෙම තෝරාගත් පැවැත්ම වාසිය ජනගහනය තුළ විකෘති භාවයන් සඳහා වගකිව යුතු විය හැකිය. එම ගෞරවය දී, විවිධ thalassemias හිමොග්ලොබින්, දෑකැති සෛල රක්තහීනතාවය බලපාන තවත් ජාන ආබාධයක් සමානකම් දක්වයි.
තැලසීමියා 1990 දී 36,000 මරණ පහළට 2013 දී 25,000 මරණ ප්රතිඵලයක් වශයෙන්

--> රෝග ලක්ෂණ.

යකඩ අධි බර: තැලසීමියා සමග මහජන රෝගය ම හෝ නිතර නිතර රුධිරය ශරීරගත සිට එක්කෝ, ඔවුන්ගේ සිරුරු තුළ යකඩ පැටවීම ලබා ගත හැක. ඕනෑවට වඩා යකඩ ශරීරය පුරා ක්රියාවලිය නියාමනය හෝමෝන නිපදවන ග්රන්ථි ද ඇතුළත් වන හෘද, අක්මා, සහ අන්තරාසර්ග පද්ධතිය, හානි විය හැක. හානිය යකඩ අධික තැන්පතු සමන්විත වේ. ප්රමාණවත් යකඩ chelation ප්රතිකාර නොමැතිව, බීටා-තැලසීමියා සමග සියළුම රෝගීන් භයානක යකඩ පොදිගසා.
ආසාදන: තැලසීමියා සමග මහජන ආසාදනය වැඩි අවදානමක් ඇත. මෙම ප්ලීහාව ඉවත් කර තිබේ නම්, මෙය විශේෂයෙන් ඇත්ත.
අස්ථි ආබාධ: තැලසීමියා ඇට මිදුලුවල ඇටකටු පුළුල් කිරීමේ හේතු වන, පුළුල් කළ හැක. මෙය විශේෂයෙන් මුහුණේ හා හිස්කබලේ, අසාමාන්ය අස්ථි ව්යුහය තුල හේතු විය හැකිය. ඇට මිදුළු පුළුල් ද බිඳ ඇටකටු අවදානම වැඩි, අස්ථි තුනී හා අස්ථාවර කරයි.
පත්කර ගනිති ප්ලීහාව: ආසාදනය පෙරහන් අනවශ්ය ද්රව්ය සටන් එය මෙසේ විග්රහ ආධාර, එවැනි පැරණි හෝ හානි රුධිර සෛල ලෙස. තැලසීමියා බොහෝ විට රතු රුධිර සෛල විශාල ප්රමාණයක් විනාශ සමග සහ මෙම සෛල ඉවත් කිරීමේ කර්තව්යය ප්ලීහාව විශාල වීමට හේතු වේ. Splenomegaly නරක නීරක්තිය කරන්න පුළුවන්, එය ශරීර ගත කරා රතු රුධිර සෛල ජීවිතය අඩු කර ගත හැකිය. මෙම ප්ලීහාව දරුණු ප්රසාරනය වීමෙන් එහි ඉවත් කිරීම අවශ්ය ය හැක.
මන්දගාමී වර්ධන අනුපාත: රක්ත හීනතාව දරුවෙකුගේ වර්ධනය මන්දගාමී විය හැක. වැඩිවිය පැමිණීම ද තැලසීමියා දරුවන් ප්රමාද විය හැක.
හෘදයාබාධ: එවැනි congestive හෘදය අකර්මන්ය වීම හා අසාමාන්ය හෘද වස්තුව ලෙස රෝග, දැඩි තැලසීමියා සමග සම්බන්ධ විය හැක.

බාහිර සබැඳි 
තැලසීමියාව (danuma.lk)
ජාතික තැලසීමියාවැඩසටහන
තැලසීමියාව යනු කුමන අන්දමේ රෝගයක්ද?

ප්‍රවේණිගත රෝග
මෙම රෝග තත්වය ප්‍රවේනිගතවන ආකාරය මෙන්ඩල් ගේ පරීක්ශන වලින් අපට පැහැදිලි කරගතහැක.
රුධිරය ආශ්‍රිත රෝග
යුරේනියම්

යුරේනියම් යනු   ආවර්තිතා වගුවෙහි, ඇක්ටිනයිඩ ශ්‍රේණියෙහි  පවතින රිදීමය-සුදු පැහැති  ලෝහමය රසායනික මූලද්‍රව්‍යයක් වන අතර එහි  පරමාණුක ක්‍රමාංකය වන්නේ 92 කි.

සටහන්

යුරේනියම් හි ලක්ෂණ 

ඉතා විකිරණශීලී බැවින් මෙහි සියලුම සමස්ථානික අස්ථායී වේ.යුරේනියම් හි අර්ධ ආයු කාලය වසර 159,200 සිට වසර බිලියන 4.5 දක්වා වෙනස් වේ.ස්වභාවික යුරේනියම් වල සුලබ සමස්ථානිකය වන්නේ යුරේනියම්-238 සමස්තානිකය යි.මෙහි ඝනත්වය ඊයම් වලට වඩා 70% ක් වන අතර රන් වලට වඩා තරමක් අඩු ය.

යුරේනියම්
ශ්‍රී ලංකාවේ තැපැල් කාර්යාල ලැයිස්තුව/න

ශ්‍රී ලංකාවේ තැපැල් කාර්යාල ලැයිස්තුව/න යනු සිංහල අකාරාදියෙහි න අක්ෂරයෙන් ඇරඹෙන නමක් සහිත ශ්‍රී ලංකාවේ තැපැල් කාර්යාල ලැයිස්තුවයි. 

(071)8212124
පන්කුලිය සමාධි බුදු පිළිමය

අනුරාධපුර සමාධි බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේට බෙහෙවින් සමානකම් ඇති පන්කුලිය සමාධි බුදු පිළිමය පන්කුලිය ප්‍රදේශයේ අශෝකාරාම පුද බිමෙහි වැඩ සිටී. මෙහි ආරක්ෂාවට ගල් කුළුණු මත පිහිටි වහලක් සහිත ගොඩනැගිල්ලක් තිබූ බවට නටඹුන් පමණක් ඉතිරිව ඇත. පිළිම‍ගෙට ඇතුල්වන පියගැට පෙළ ඉදිරියෙහි සඳකඩ පහනක් හා අලංකාර මුරගල් දෙකක් නටඹුන් අතර ඉතිරිව ඇත‍. මේ වන විට පිළිම වහන්සේගේ ආරක්ෂාව සඳහා කොන්කීට් කණු මත වහලයක් තනා පිළිම වහන්සේට ආවර්ණය සලසා තිබේ. පිළිමගෙයි වටපිටාවෙහි නටඹුන්ව ඇති ගල් කණු වලින් සෑදූ ඉතා අලංකාර ගොඩනැගිලි, පොකුණු හා අනෙකුත් නටඹුන් අනුව මෙය තාපසිකාරාමයක්ව පැවති බවටද සාධක ඇත.

පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ මතය අනුව මෙය කි. ව. 9-10 වන සියවසට පමණ අයත් විය යුතු බව පිළිගෙන ඇත. මෙම නිර්මානය ඩොලමයිට් පාෂාණයෙන් කර ඇති අතර කලාකරුවා විසින් ඉතා දක්ෂ ලෙස මෙහිද කරුණාව, මෛතිය, දයාව ආදී ගුණාංගයන් ඉස්මතු කරමින් සමාධිගත ශාවයද පෙන්වීමට උත්සාහ දරා ඇත‍. මෙහි උස අඩි 6 අඟල් 9 ක් වේ. පළල අඩි 6 ක් වේ.

මේවාද බලන්න
සමාධි බුදු පිළිමය - අනුරාධපුර

බුදු පිළිම - ශ්‍රී ලංකා
ලබුදූව

ලබුදූව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ කුඩා නගරයකි. එය පිහිටා ඇත්කේ දකුණු පළාත තුලය.

වැදගත් ස්ථාන 
මෙහි ඇති වැදගත් ස්ථාන අතර පහත දෑ ද වෙති.
  විවෘත විශ්ව විද්‍යාලය
 පොල් මණ්ඩලය
ලබුදූව උසස් තාක්ෂණ ආයතනය (HNDIT)
 ලබුදූව රජයේ ගොවිපල
 සිරිධම්ම විද්‍යාලය

මෙයද බලන්න
ශ්‍රී ලංකාවෙහි දකුණු පළාතේ නගර ලැයිස්තුව

බාහිර බැඳිය
ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව -ශ්‍රී ලංකාව

ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ ජනාශ්‍රීත ස්ථාන
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන