Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
මුල්කාලීන බුදුදහම

මුල්කාලයේදී බුදුදහම ලෙසින් හැදින්වෙන්නේ නිකාය භේදය ඇතිවීමට පෙර බුදුදහම හා මුල් කාලීන බුද්ධ සම්ප්‍රදායන්ය. සමහර වියතුන්ට අනුව බුදුරජාණන්වන්ගේ මුල් ඉගැන්වීම නොදන්නා අතර එම ඉගැන්වීම් ලෙස සැලකිය හැකි මතවාද රාශියක් ඉදිරිපත්ව තිබේ.

සුත්‍ර පිටකය හා විනය පිටකය

බුදු දහමේ මුල් කාලයේදී (නිකාය භේදයට පෙර) පාලි ධර්ම ග්‍රන්ථ හා පෙර පැවති ධර්ම කොටස් වලින් ඉතිරිවු කොටස් වලින් සමන්විත. එහි මුලික ග්‍රන්ථ වනුයේ විනය පිඨකය හා ප්‍රධාන නිකායන් හතරකි. 

බුදුදහමේ මුලික ඉගැන්වීම් කරැණු 3 ක්ම වර්ගකීකරණය කළ හැක.

 නැවත ඉපදීම

 කර්මය

 වතුරාර්ය සත්‍යය

නැවත ඉපදීමට පැහැදිලි ආරම්භයක් ‍නොමැති අතර ඉපදීම විවිධ වර්ගයේ ජීවන තත්ත්ව තුළ ඇතිවිය හැක.යහපත් හා අයහපත් ක්‍රියා වලින් හටගන්නා කර්ම සැප හෝ දුක් විපාක මෙම භවයේදීම හෝ වෙනත් භවයකදී විපාක දෙයි. වැරදි ක්‍රියා වලින් වැළකීම හා මුලික යහපත් ක්‍රියා සීල නම් වේ. සමස්ථ හෝ සමාධි භාවනා වල යෙදීම නැවත උපතේදී උසස් භවයක් ලබාගත හැක.

බුදු දහම
වජ්‍රයානය



ආරම්භය
වජ්‍රයාන හා එහි තාන්ත්‍රික ප්‍රතිප්ති හටගත් කාලයේ පිළිබදව විවිධ මත තිබේ. ටිබෙට් ජනප්‍රවාද වලට අනුව ශාක්‍යමුනි බුදුරජාණන්වහන්සේ තන්ත්‍ර දේශනා කළද ඒවා රහස්‍ය ඉගැන්විම් නිසා ඒවා ලියාතැබුවේ උන්වහන්සේගේ අනෙක් දේශනා වලට බොහෝ කලට පසුව බවයි. නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලය වජ්‍රයන මතවාතයේද කෙන්ද්‍රස්ථානයක වු අතර 11 වන ශතවර්ෂය තෙක්ම වජ්‍රයාන ක්‍රමවේදයේ පුරෝගාමිත්වය ඉසිලිය. මෙම කරැණු, ධර්ම ග්‍රන්ථ හා මතවාද චීනය, ටිබෙටය, ඉන්දුචීනය (වියට්නාමය අතීතයේ හැඳින්වූයේ ‘ඉන්දුචීනය’ යන නමිනි.) හා ගිනිකොණ චීනයට පැතිර ගියේය.

මෙම විෂය සම්බන්ධයෙන් ලියැවුනු පළමුවන නුතන නිබන්ධයේ කරැවන ෆෙයාර් ෆීල්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්ය රොනලඩ් එච්. ඩේවිඩ්සන් විග්‍රහ කරන්නේ වජ්‍රයානයේ ලෙස ඇති වු කලහනාරි දේශපාලනික වාතාවරණය නිසා සාම්ප්‍රදායික බුද්ධ අශ්‍රම වලට අනුග්‍රාහිකයින් සොයා ගැනීම දුෂ්කර වු අතර සිද්ධුන් විසින් මෙහෙය වු ජන ව්‍යාපාර වඩා ප්‍රචලිත විය. ශතවර්ෂ දෙකකට පමණ පසු මෙය ආශ්‍රම තුළට සම්බන්ධ වීමට පටන් ගැනිණි.

වජ්‍රයානයේ මුලිකාංග බොහෝ ප්‍රමාණයක් සංවර්ධනය හා සංයුනක්ත කිරීම සිදුවිනි. මෙයින් බොහෝ කොටස් ශතවර්ෂ ගණනවක් පැවතුණි.

අවට රටවල් වල බුදු දහම ස්ථාපිත වුවද කල් යාමේදී බුද්ධ ධර්මය ඉන්දියාවෙන් ක්‍රමයෙන් පිරිහීමට පටන්ගත් අතර බ්‍රිතාන්‍ය ආක්‍රමණ සිදුවන කාලය වන විට එය සම්පුර්ණයෙන්ම වාගේ නැතිවී ගොස් තිබුණි.

බුද්ධාගම
සියම් මහ නිකාය

සියම් නිකාය හෙවත් ශ්‍යාමෝපාලී නිකාය උපාලි නම් ස්වාමින් වහනසේ නමක් විසින් ආරම්භ කරනු ලදුව, සිංහල රාජධානි සමයේ මහනුවර ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව ආරම්භව වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාව පුරා පැතිර පවතී. එම නිකාය තායිලන්තයේ (තායිලන්තය පෙර හැඳින්වුයේ සියාම් රාජ්‍යය නමිනි)හටගත් නිසා මෙම නම ලැබී ඇත.  සියම් නිකායේ මල්වතු හා අස්ගිරි යනුවෙන් ප්‍රධාන පාර්ශව දෙක වන අතර මෙම කොටස් දෙක තුළ කොටස් 5 ට බෙදී පවතී. මල්වතු හා අස්ගිරි පාර්ශව දෙක සඳහා වෙන වෙනම මහා නායක වහන්සේලා වැඩ සිටිති.

ඉතිහාසය 

ගරු වැලිවිට සරණංකර සංඝරාජ මාහිමියන්ගේ (1698 - 1778)  ආරාධනාව පරිදි උපාලි නම් තායිලන්ත ස්වාමින් වහන්සේ කීර්ති ශ්‍රී  රාජ්‍ය සමයේදී (1742 - 1782) මහනුවරට 1753 වැඬම කර උපසම්පදා උත්සවය පවත්වන ලදී. (සාමනේර භික්ෂුන් වහන්සේලා අධි ශීලයේ පිහිටුවීම) ශ්‍රී  ලංකාවේ බුදු සසුන වසර 500 තුළ තුන්වරක් නැතිවී ගිය අතර I වන විමලධර්මසුරිය (1591 - 1604) හා II වන විමලධර්මසුරිය (1687 - 1707) රාජ්‍ය කාලවලදි බුදු සසුන නැවත  පිහිටුවන ලදී. නමුත් මෙය ඉතා කෙටිකාලීන විය.

උපාලි ස්වාමීන්වහන්සේ 

මහනුවර සංඝ සමාජය එවිට ජ්‍යොතිශ ශාස්ත්‍රය වැනි බුදුදහමට නුසුදුසු ක්‍රම අනුගමනය කරමින් සිටි අතර උපාලි තෙරුවන්ගේ අභිප්‍රාය වුයේ සංඝ සමාජයේ වත්පිළිවෙත් සුපිරිසිදු කිරීමයි. මහනුවර දළදා පෙරහැරේ ආරම්භය සිදුවුයේද උපාලි තේරුන්ගේ මැදිහත් විමෙනි. වාර්ෂිකව බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දන්ත ධාතුව  කේන්ද්‍රකරගත් මෙම පෙරහැර වාර්ෂිකව පැවැත්වේ. මෙම පෙරහැර පළමුව ආරම්භ වුයේ බුදුදහම හා සම්බන්ධ හින්දු දෙවියන්ට ගෞරව දැක්වීමට වුවද බෞද්ධ ජාතියකට මෙය නුසුදුසු යැයි සැලකු උපාලි තෙරණුවන්ගේ ආභාෂය හේතුවෙන් රජතුමා 'මින් පටන් දෙවියන් හා මනුෂ්‍යයන් සියළු දෙනාම බුදුරජාණන්වහන්සේගේ  සරණ යා යුතුයි' යන ප්‍රකාශය නිකුත් කළේය.

පාර්ශව
 මල්වතු පාර්ශවය
 අස්ගිරි පාර්ශවය
 ශ්‍රී කල්‍යාණී සාමග්‍රී ධර්ම පාර්ශවය
 ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ ශ්‍රී කල්‍යාණී සාමග්‍රි පාර්ශවය
 රන්ගිරි දඹුළු විහාරය
 වනවාසී පාර්ශවය
 ශ්‍රී රෝහණ පාර්ශවය
වනවාස සංඝ සභාව
 ඌවේ ස්‍යාමවංශික නිකාය

ආශ්‍රිත වෙනත් ලිපි
 රාමඤ්ඤ නිකාය
 අමරපුර නිකාය

බුද්ධාගම
ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව
සියම් නිකාය
නව පුවත්පත් කලාවේ ඉතිහාසය

වොල්ෆේ අන්විටින්ග්ලි විසින් ප්‍රථම වරට නව පුවත්පත් කලාවේ ශෛලියට අනුව හොට් රොඩ් කල්චර් (hot rod culture)  නම් ඔහුගේ ප්‍රථම ලිපිය තම අදහස් සමඟ ඔහුගේ කතුවරයා වෙත ඉදිරිපත් කළේය. කතුවරයා විසින් එය මුද්‍රණය කොට ප්‍රචාරයට කටයුතු කළේය. ඔහුගේ එම ලිපියේ මුල්පිටපතේ පාඨය වූයේ , 
"There Goes That Kandy - Kolored Tangerine - Flake Streamline Baby Around The Bend"ය. පසුව එම පාඨය "The Kandy - Kolored Tangerine - Flake Streamline Baby" ලෙස පරිවර්තනය වූ අතර 1965 දී  වොල්ෆේගේ නිකුත් වූ ප්‍රථම පාඨක ග්‍රන්ථයෙහි  පාඨය වූයේද එයයි.
        
නොර්මන් මේලර්, ජොඈන් ඩිජියන්, ඩැරල් බොබ් හුස්ටන්, ටෘමන් කැපොට්, ජෝර්ජ් පිල්ම්ප්ටන්, ටෙරී සවුතන් සහ ගේ ටැල්සේ යන මාධ්‍යවේදීන් විසින් නව ක්‍රම වේදය හඳුනාගනු ලැබීය. නව පත්‍ර කලාවේ සහ  ගොන්සෝ (gonzo) පත්‍ර කලාවේ ප්‍රධාන වෘත්තිකයා ලෙස පෙනී සිටි හන්ටර් එස්. තොම්සන්, ඔහුගේම ක්‍රමවේදයක් අනුගමනය කළේය. ඔහුගේ ප්‍රථම ග්‍රන්ථය වූයේ  හෙල්ස් එන්ජල්ස් : ද ස්රේන්ජ් ඇන්ඩ් ටෙරිබල් සහ සාගා ඔෆ් ද අවුට්ලෝ මෝටර්සයිකල් ගැන්ග්ස්. එය ලෝක සම්මත නිබන්ධන වාර්තාකරණයේ පිවිසුම බවට පත් විය. ෆ්‍රෑන්ක් සිනැට්‍රා විසින් 1966 දී ශ්‍රීමතුන් වෙනුවෙන් රචිත ෆ්‍රෑන්ක් සිනැට්‍රා හැස් අ කෝල්ඩ් (Frank Sinatra Has a Cold), ලිපිය නව පත්‍රකලාවේ බලවත් විපර්යාසයක් කල ලිපි අතර ප්‍රමුඛ වේ.

නව පත්‍ර කලාවේදීන් විසින් වරින් වර නව ක්‍රමවේදයන් ඉදිරිපත් කලහ. සයිචෙඩෙලික් මොව්මන්ට්  (psychedelic movement) , ද ඉලෙක්ට්‍රික් කෝල් - ඒඩ් ඇසිඩ් ටෙස්ට් (The Electric Kool –Aid Acid Test ) බොහෝ පත්‍ර කලාවේදීන් අතර මෙම වකවානුව තුළ කතිකා වූ පාඨයන්ය. තවද  වියට්නාම් වොර් (Vietnam War) යනු තවත් මෙවැනි කතිකාවට භාජනය වූ දේශපාලන මාතෘකාවකි. ටෙරී සවුතන් (Terry Southern) සහ ගොරූවින්ග් ඉන් චී (Grooving In Chi) විසින් 1968 චිකාගොහිදී ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සම්මේලනය නව පත්‍ර  කලාවේදී ක්‍රමවේදයක් ලෙස එස්ක්වයර් මැගසින් (Esquire Magazine) සඳහා වාර්තාකරණය කලහ.
එලෙසම සාම්ප්‍රදායික නිබන්ධන කෙරෙහිද  ටෘමන් කැපොට්, නොර්මන් මේලර් වැනි පත්‍රකලාවේදීන් උනන්දු විය. කෙසේ වෙතත් දේශපාලන අස්ථාවරකම් වලදී කතෘවරුන් විවිධ ගැහැට වලට මුහුණ දීම සාමාන්‍ය සිදුවීමකි.

සටහන
ඡායාරූප කලාව



ඉතිහාසය
ඡායාරූප මඟින් ස්වභාවික දර්ශනයක් අප දකින ආකාරයේ ම රූපයක් ලෙස කඩදාසියක් මත  නිර්මාණය කිරීමට හැකි විය. යථා රූපය එලෙසම දැක්වීම නිසා චිත්‍රකලාවට වඩා ඡායාරූපය විශ්වසනීය විය. 1880 සිට1897 ඡායාරූප ගැනීමේ සහ මුද්‍රණය කිරීමේ ක්‍රම නවීකරණයට භාජනය විය.1850 දශකයේ පමණ සිට ,ප්‍රවෘත්තිවල යෝග්‍ය අංග රූපගත කළ අතර 1880 තෙක් මුද්‍රණාලවලට හැකිවූයේ ඒවා බලා අදින චිත්‍ර මඟින් ප්‍රචාරය කිරීමට පමණි.පැරණි ප්‍රවෘත්ති ඡායාරූප කැටයම්කරුවකුලවා අච්චුවක් ලෙස සකස් කර මුද්‍රණය කෙරිණි. එහි දී තද ලෑල්ලක ඡායාරූපයේ සටහන උළැගි කැටයමක් ලෙස නිර්මාණය කළේය. එම අච්චුවේ තීන්ත තවරා කඩදාසි මත මුද්‍රණය සිදුවිය.  බ්‍රිතාන්‍ය මුද්රණ වාර්තා කරුවන් වූ විලියම් සිම්ප්සන් සහ රොජර් ෆෙන්ටන් මෙලෙස ක්‍රිමියානු යුද්ධයේ  ඡායාරූප මුද්‍රිත චිත්‍ර ලෙස ප්‍රචාරය කලහ.මෙලෙස ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධයේ  ඡායාරූප ද මැතිව් බ්රේඩි විසින් ප්‍රචාරය කිරීමට පෙර චිත්‍ර බවට හැරවීය. මහජනයා පුවත් වල තාත්වික බවට ආශා කළ බැවින් ප්‍රවෘත්ති ඡායාරූප ප්‍රදර්ශනය කිරීම සාමාන්‍ය දෙයක් බවට පත්විය. ප්‍රති නිශ්පාදනයක් (මුද්රිත චිත්ර වලට වඩා ඉහළ )ප්රථම වරට ප්‍රචාරය කරවීය. තවදුරටත් නවීකරණය සිදු විය.1887 දී ක්ෂණික ආලෝක පහන්  (flash)සොයාගන්නා ලදී.මෙමඟින් පුවත් වාර්තා කරුවන්ට වෙනත් විෂයන් සම්බන්ධ ඡායාරූප ද ප්‍රචාරය කළ හැකි විය. 1887 වන විට මෙම අර්ධතාන චායාරූප මුද්රණාලවල වැඩිවේගයකින් පිටපත් කිරීමට ඉඩ සැලසිනි.මෙම නවීකරණයන් ඇති වූවත් සමහර සීමා ද පැවතුනු අතර බොහෝ සංවේදනීය පුවත් පත් හා සඟරා කතාවල මුද්රණ චිත්‍ර ඇතුළත් විය. (1897-1927) 1921දී "wire photo"තාක්ෂණය යොදාගනිමින් වඩාත් වේගයෙන් රූප සම්ප්රේෂණය කිරීමේ හැකියාව ලැබිනි. කෙසේ වෙතත් එය 1925 දී මිලි මීටර 35 ලෙයිකා වාණිජ කැමරාව සාදන තෙක් නොතිබූ අතර ප්‍රථම ක්ෂණික බල්බ (1927-1930) මෙම සියලුම අංශ චයාරූප කලාවේ වඩාත් වැදගත් සන්ධිස්ථානයකට ගෙන ඒමට සමත් විය.

ඡායාරූපකරණය
සංස්කෘතික ඉතිහාසය

1970 දශකයේ සිට සාමාන්‍ය අර්ථය අනුව සංස්කෘතික ඉතිහාසය යනු මානව විද්‍යාව සහ ඉතිහාසය, ජනප්‍රිය සංස්කෘතික සිරිත් විරිත් හා ඓතිහාසික අත්දැකීම් අනුව ගෙනහැර දැක්වීමයි. පැරැන්නන්ගේ දැනුම, සිරිත් විරිත් හා කලාව අනුව සංස්කෘතික ඉතිහාසය සොයා ගත හැකිය. අතීතයෙන් වර්තමානයට හා අනාගතයට සංස්කෘතිය දායාද වන්නේ මෙම ඉතිහාසයට අනුවයි. 
අතීතයේ විසූ මිනිසාගේ සාමාජික, දේශපාලනික හා සංස්කෘතික ක්‍රියාවන් සහ සිරිත් විරිත්මෙන්ම කලාවට සම්බන්ධ අංගයන්ද අනුව මෙම ඉතිහාසය නිර්මාණය වේ. විවිධ ජන කණ්ඩායම්වල සමාජ පසුබිම හා උත්සව, ඇඳහීම් හා සංස්කෘතික ක්‍රියාවලීන් වලින් ඉතිහාසය සමන්විත වේ.

විස්තරය

සංස්කෘතික ඉතිහාසය ප්‍රංශ ජාතිකයන්ගේ සංක්‍රමණ සමඟ එකතු වී නව ඉතිහාසයක් බවට පත් වේ. ස්විට්සර්ලන්ත ජාතික ඉතිහාසඥයෙකුට අනුව සංස්කෘතික ඉතිහාසය යන්න යම් ඓතිහාසික කාල සීමාවක් තුළ කරන ලද අධ්‍යනයක් අනුව, චිත්‍ර කලාව ,ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය පමණක් නොව සමාජ අංග සියල්ල ඇතුලත්ව ගොඩ නැගිය යුතුය.
මෙහිදී බොහෝ විට ඉලක්කය විය යුත්තේ සමාජයේ ප්‍රභූ නොවන පිරිසගේ හැසිරීම් රටා (උත්සව ,පූජා ) හා වෙනත් සිරිත් විරිත්, මිනිස් සබඳකම් හා සංස්කෘතික පරිණාමයන් මෙන්ම සමාජ වෙනස් වීම් (ජාති වාදය) ආදියයි. එමෙන්ම බලය, පන්තිය, ආකල්ප ජාතියද සළකා බලනු ලැබේ.
   
ශ්‍රි ලංකාවෙ ඉතිහාසය 

|
Cultural_history
|-
Aung San ගේ මිනීමැරුමට ජපානය පාවාදීමේ සිට

1942 දී යුද්ධ කටයුතු වලදී මිනීමැරුමක් සිදු කිරීමට Aung san ගෙන් ඉල්ලන ලද අතර Burma ට එරෙහිව ජපානය පාවාදීම හේතුවෙන් යුද්ධමය ක්රියා මාර්ග අනුගමනය කරන ලදී.යුද්ධය අවසන් වූ පසු බ්රිතාන්යය රජු ඉවත් විය.නැවත ඇති කල ආණ්ඩුව දේශපාලන ක්රියාවලියක් අනුගමනය කරන ලදී.භෞතික වශයෙන් රට නැවත ගොඩනැගීම සහ නිදහස පිලිබඳ සාකච්ඡා පමා වීම හේතුවෙනි. AFPFL රජයට විරුද්ධ වෙමින් දේශපාලන අස්ථාවර භාවයක් රට තුල ඇති කරයි.

AFPFT  තුල  කොමියුනිස්ට් හා සමාජවාදීන් (AFPFT සමඟ )අතරද භේදයක් හට ගනී. 1946 ජූලි මාසයේදී සාමාන්ය ලේඛම් මෙහි ප්රථිඵලයක් ලෙස ඉල්ලා අස්වෙයි.එම ඔක්තොම්බර් මාසයේදී AFPFT හි CPB නෙරපාදැමීමද සිදු වෙයි. Hurbert Rance නව ආණ්ඩුකාර තනතුරට පත් වන අතර ඔහුගේ පත් වීමෙන් පසු Rangoon සැප්තැම්බර් මාසයේදී මෙය ආරම්භ වේ.පසුව රාජ්ය සේවකයින්ද වර්ජනයට එක් වේ. Rance මෙය සමතයකට පත් කිරීමට Aung San හමුවී Aung San ඔහුගේ AFPFT සාමාජිකයන් සමඟ ආණ්ඩුකාර විධායක කවුන්සිලයට එක් වේ මෙම නව කවුන්සිලය රටේ විශ්වාසය වැඩි කර ගනිමින් නිදහස වෙනුවෙන් ගිවිසුම් ඇති කර ගනී.ඔහු 1947 ජනවාරි 27 දින Aung San –Atlee ගිවිසුම සාර්ථකව අවසන් කරයි.ඔහු වාර්ශික සුළු පක්ශ සමඟද ගිවිසුමක් සාර්ථකව ඇතිකර ගන්නා අතර පෙබරවාරි 12 එක්සත් දිනය ලෙස සමරන ලදී. AFPFL හි ජනයා Aung san සහ සමාජවාදීන්ට දායක වන අතර1947 අප්රේල් පවතින මැතිවරණයෙන් විශාල ජයග්රහනයක් ලබාගනී.

1947 ජූලි 19 වන දින අගමැති කෙනෙකු වු Burma විසින් මහලේඛම් කාර්යාලයේදී Aung san සහ අනෙක් සාමාජිකයන් මිනීමැරුම සැලසුම් කරන ලදී.ජූලි 19 දින Martys’ දිනය  ලෙස සමරනු ලබේ.පසුව සමාජවාදී නායක Thakin Nu නව අමාත්ය මණ්ඩලයක් පිහිටවන අතර ඔහු 1948 ජනවාරි 4 දින Burmese නිදහස වෙනුවෙන් මූලිකත්වය ගනී.
Burma බ්රිතන්ය සමූහාණ්ඩුවට එක් නොවීමට තීරණය කරනු ලැබේ.
NeedToAddCategory
AMILA 0785273760
රූපවාහිනී වෙළද දැන්වීම්

තම ගුවන් කාලය තුළ විකාශය කෙරෙන ජනප්‍රිය රූපවාහිනී දැන්වීම් ප්‍රක්ශේපනය කරන ආකාරයට ඒවා අද වන විට වඩාත් ඵලදායි වෙලදපොළ දැන්වීම් මාධ්‍යක් බවට පතව තිබේ.
ඇ.එ.ජ. වාර්ෂික සුපර් බෝල්, පාපන්දු තරගය අතර පල කෙරෙන දැන්වීම් ඉතා ඉහල ඉල්ලුමක් ඇති ගුවන් කාලයකට අදාල වේ. එහි තත්පර තිහක රූපවාහිනී දැන්වීමක් සදහා අය කරන මුදලේ සාමාන්‍ය ඇ.ඩො. මිලියන 2.7 කි.(2007).

බොහෝ වෙලද දැන්වීම් අදාල වන්නේ අලෙවි කරන නිශ්පාදනයට අදාල ගීත ඛණ්ඩයකින් හෝ කිංකිණියකිනි.(ජින්ගල්).(ගීතමය වෙලද දැන්වීම්).
අතත්‍ය වෙළද දැන්වීම් ක්‍රමය, පරිඝණක චිත්‍රාණ හරහා සාමාන්‍ය රූපවාහිනී වැඩ සටහන් වලට ඇතුල් කර තිබේ. එසේත් නැතිනම් ඒවා හිස් පසුතලයක් සහිත දැන්වීම් පුවරු හෝ  දුරස්ථ විකාශන ප්‍රේක්ෂකයන්ට අදාල නොවන එළිමහන් දැන්වීම් පුවරු ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් ප්‍රතිශ්ඨාපනය කර තිබේ. වඩා විවාදාත්මක තත්වය වන්නේ, අත්ත්‍ය දැන්වීම් පුවරු සැබෑ ජීවිතයේ දක්නට නොලැබෙන පසුතලයන් උපයෝගීකරගෙන ප්‍රචාරණය කිරීමයි.

ප්‍රවෘත්ති මාධය සහ වෙළද දැන්වීම් එළඹුම

ඇතැම් මාධ්‍යන් උදාහරණයක් ලෙස TiVo ක්‍රමිකව රූපවාහිනියට තිබූ තැන අත්පත් කර ගනිමින් සිටියි.ඒ පාරිභෝගික රිචිය හා භාවිතය වැඩි වශයෙන් ඒවා වෙත මාරු වී තිබීම නිසාවෙනි. මේ පිළිබදව නවතම සංසිද්ධිය වන්නේ වෙබ් අඩවි තුළ සිදු කෙරෙන දැන්වීම් ප්‍රචාරණයියි.මෙම දැන්වීම් වල මිල තීරණය වන්නේ වෙබ් පිටුවේ අන්තර්ගතයේ ඇති අඩංගුතාවයේ ගුණාඅත්මක භාවය සහ එම වෙබ් පිටුවට ඇති ඉල්ලුම ආදිය සැලකිල්ලට ගනිමිනුයි.විද්‍යුත් තැපෑල හරහා සිදුකෙරෙන දැන්වීම් කරණයද තවත් නව්‍ය සංසිද්ධියකි. මෙසේ ඉල්ලීමකින් තොරව ලැබෙන විද්‍යුත් ලිපි තොගSpamලෙස හදුන්වයි.ඇතැම් සමාගම් තම පණිවුඩ සහ ලාංජන,"වර්ධක රොකට්ටු" සහ අන්තර්ජාතික අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයේ ප්‍රදර්ශනය කිරීමටද යෝජනා කර සිටියි.

මතවාදී තත්වය පවතින්නේ මනෝ මූලික දැන්වීම් කරණය සහ දැන්වීම් වල පැතිරීම සම්බන්දවයි.නොගෙවුම් දැන්වීම් කරණය(කට වචනයෙන් කෙරෙන දැන්වීම් කරණය )ද අඩු මුදලට වැඩි ප්‍රගතියක් ලබා ගත හැකි ක්‍රමයකි. එසේම පෞද්ගලික තහවුරු කිරීම් සහ වෙළද නාමය පොදු නාමයක් සමග සමගාමීව ගැළපීම(ඇ.එ.ජ X'erox=ජායාපිටපත් යන්ත්‍ර,Keenex=ටිෂු කඩදාසි , Vaseline=පෙට්ට්‍රොලියම් ජෙලි ,Hoover=රික්තක පිරිසිදුකරන [Vacum clearners]). නමුත් ඇතැම් සමාගම් යම් භාණ්ඩයක් හැදින්වීම සදහා තම වෙළද නාමය භාවිතා කිරීමට විරුද්ධ වේ. මන්ද යත් තම වෙළ්ද නාමය පොදු නාමයක් වශයෙන් භාවිතා වන විට ඊට ඇති නීතිමය ආරක්ෂාව නැති වී යාමයි.

යුරෝපයේ සහ ඇ.එ.ජ. ද කෙටි පණිවුඩ වලින් කෙරෙන වෙළද දැන්වීම් කරණය ජනප්‍රිය අංගයක් බවට පත්ව තිබේ. තම්න් කුමන ස්ථානයක සිට්යද කෙටි පණිවිඩ ලැබීමේ සහ ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ හැකියාව නිසා මෙම ක්‍රමය වාසි රැසක් අත් කරගෙන තිබේ. කාලයෙන් කාලයට ඉදිරිපත්කෙරෙන content wrap ක්‍රමයද ජනප්‍රිය දැන්වීම් කරණ ක්‍රමයකි. එනම් සමස්ථ වෙළද විරාමය තුළම එකම සමාගමක නිශ්පාදනයන්ගේ දැන්වීම් ඉදිරිපත්කිරීමයි.මෙහි ප්‍රමුඛයෙකු ලෙස සී.ඩ්බ්. සමාගම සිටින අතර, ඊට සහභාගී වූ සමාගම් අතර Crest,Guitar Hero,Cover Girl සහ මෑතකදී එක් වූ Toyota සමාගමද අයත් වේ.

රූපවාහිනිය
වෙළද ප්‍රචාරණය
හරප්පා ශිෂ්ඨාචාරය



කුඹල් කර්මාන්තය
නැති වි ගිය ජනාවාසයන්හිපෙනෙන්නට ඇති නෂ්ටාවශේෂයන්ගෙන් යුක්ත වූ සිය දහස් ගනන් වලං කැබලි භූමිය පුරා විසිරී ඇත.වලං පිලිස්සීම සඳහා භාවිතා කරන ලද උඳුන්ද දැකිය හැක.විශාල වශයෙන් වලං කර්මාන්තය සිදුකරන ලද්දේ සුඛෝපබෝගී භාණ්ඩ සමඟ හුවමාරු කරගැනීම සඳහා කල්තබා ගත නොහැකි භාණ්ඩ අපනයනය කිරීමේදී ඒවා ඇසුරුම් කරණය සඳහා යැයි සිතිය හැකිය.පෝරණු වල පිලිස්සු භාණ්ඩ වන කලස්,පිඟන් සහ මූඩි වල කැබලි,දම් මැටි වලින් සියුම් ලෙස සැදු වලලු ආකාර කොටස්ය.මෙම වලන් සකයක කරකවන සහ රෝස පැහැයට හුරු ඔපදමන ලද නියැඳි වේ.සමහර භාණ්ඩ විශේෂයෙන් කලස් වල ගෙල වටා රතු පාටට හුරු ඔපදැමූ පටියක් තිබේ.මෝස්තර යෙදීම බොහෝ වලන් වල අලංකාර ලක්ෂණ වලින් එකක් වන අතර කලු පැහැයෙන් යුක්ත  වේ.මෙම මෝස්තර ජ්‍යාමිතික හැඩ වලට සීමා කර ඇති අතර විවිධ ඝණකම් වලින් යුතු තිරස් රේඛා,මාලුන්ගේ කොරල රටා රැලි රේඛා,ඡේදනය වන රවුම් සහ පනා රටා ඇතුලත් වේ.මිනිසුන්ගේ හා සතුන්ගේ මෝස්තර අංග සැලකිය යුතු තරම් නැත.වලන් කරුවන්ගේ සලකුණු කලස් සහ වලන් මත පැහැදිලිව තිබේ. සෙල්ලම් බඩු,පිලිම සහ පැලඳුම් සම්පූර්නයෙන් නොමැති වීම උපයෝගිතාත්මක පරිසරයක් පෙන්නුම් කරයි.(තව දුරටත් කනීම සිදු කරන ) මෙම හාරප්පා ශිෂ්ඨාචාරයේ පෙනෙන්නට තිබෙන සමාජ හා සංස්කෘතික විසංගමනය අඩු කල හැකි ද්‍රව්‍ය අනාවරණය කර ගැනීමට තවදුරටත් නිරන්තරව කැණීම් සිදු කරනු ලබයි..
පිලිප් ධර්ම දූතයා

ශාන්ත පිලිප් යනු ජේසුස් වහන්සේගේ ධර්ම දූතයින් දොළොස් දෙනාගෙන් එක් අයෙකි. ක්‍රිස්තියානි සම්ප්‍රදායේ , පිලිප්ව හඳුන්වනු ලබන්නේ ග්‍රීසියේ හා සිරියාවේ අන්‍යාගමකට හැරවූ දූතයා ලෙසයි. හයිරොපොලිස් නගරයේදී කුරුසයේ ඇණ ගැසීම නිසා ඔහු ආගම වෙනුවෙන් දිවි පිදූ කෙනෙකි. රෝමානු කතෝලික පල්ලියේ ශාන්ත පිලිප්ගේ මංගල්‍ය දිනය මැයි 1වෙනිදාය. මෙදිනට සාම්ප්‍රදායිකව ශාන්ත පිලිප්ව සමරනු ලැබ ඇත. නමුත් පසුව එම මංගල්‍ය දිනය මැයි 11  දිනට ගෙනයන ලදී. 1970 දී දින දර්ශනය සංස්කරණය කිරීමේදී බොහෝ මංගල්‍ය මර්දනය කිරීමත් සමඟ එම සැමරුම් දිනය  නැවත මැයි 3 ට ගෙන එන ලදී. නැගෙනහිර ඕතොඩොක්ස් පල්ලියේ සාමාජිකයන් ශාන්ත පිලිප්ගේ මංගල්‍ය සමරනුයේ නොවැම්බර් 14 දින වේ. බොහෝ පල්ලිවල මෙය මැයි 1වැනි දින සැමරීම නොකඩවා සිදු කරයි. ඊට අමතරව සාම්ප්‍රදායික රෝමානු කතෝලිකයන් ශාන්ත පිලිප් හා ශාන්ත ජේම්ස් යන දෙදෙනා සඳහාම මංගල්‍ය දිනය ලෙස මැයි 1 දින සමරනු ලැබේ.
ක්‍රිස්තියානි දර්ශනවාදී සමූහයක සාමාජිකයින් පිලිප්ගේ ධර්ම දූත සේවාවේ බලය ඉල්ලා සිටි  ඒ එම ක්‍රම ක්‍රිස්තියානි දර්ශනයන්හි සාමාජික පාඨග්‍රන්ථ ඔහුට පවරමිනි.

අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
 Theology.lk කතෝලික දේවධර්ම ලිපි

ක්‍රිස්තියානි ආගම
අපෝස්තුළුවරුන් දොළොස් දෙනා
ජනාවර්ගික ජාතිවාදය

ජාතිය ජනවාර්ගිකත්වය යන පදයෙන් විස්තර කිරීමේ ජාතිවාදයක් ලෙස ජනවාර්ගික ජාතිවාදය හැදින්විය හැක. කුමන ජනවාර්ගිකත්වයක් එයට ලං වුවත්, ජනවාර්ගික ජාතිවාදය සඳහා පෙර පරපුරේ  නොයෙකුත් අංග අඩංගු වේ. තවදුරටත්, ජනවාර්ගික කණ්ඩායමේ සාමාජිකයන් අතර හා ඔවුනගේ මුතුන් මිත්තන් අතර හුවමාරුකරගත් සංස්කෘතියත් භාෂාවත් එයට අඩංගු වේ. කෙසේ වෙතත් සංස්කෘතික අර්ථදැක්වීම වන "ජාතිය" නැමැති අර්තකථනයෙනුත් භාෂාමය අර්තකථනයෙනුත් එය වෙනස් වේ.

දේශපාලනික වශයෙන් පිළිගත් ප්‍රතිපත්තිය වන්නේ සියලුම ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ස්වයං නිර්ණය සිදු කරන බවයි. ස්වයං නිර්ණය කිරීමේ ප්‍රතිවිපාක ස්ථාපිත සමාජයක් තුළ සිදුවන ස්වයං පාලනයේ විපාක වලින් වෙනස් වේ. එමෙන්ම එය සමාජය තුළ වු ස්වතන්ත්‍ර සමාජයෙන් ඉවත් වූ කල ශ්‍රේෂ්ඨ රජයක් දක්වා වෙනස් වේ.අන්තර් ජාතික සම්බන්ධතා වලදී ජනවාර්ගික ජාතික වාදය, රටේ පොදු සම්පත් සඳහා ඇති ‍රැකවරණය සහ ව්‍යපාර මෙහෙයවන අතර එමඟින් පොදු ජාතියක් ස්ථාපනය වෙයි.
                 
ප්‍රජා ජාතිවාදය සහ ජනවාර්ගික ජතිවාදය තුළ ඇති වෙනස්කම් දියුණු සාහිත්‍ය තුළින් කියාපායි. ජාතියේ ආවේණික පරපුරක් තුළ වු ජනාවර්ගික ජාතිවාදය එහි සාමාජිකයන් තුළ රඳා පවතී. එමෙන්ම සමහර අවස්ථාවන් වලදී ලේ නෑකම් මත හෝ ඥාති සම්බන්ධකම් මත එය රඳා පවතින අතර, දේශපාලන සමාජිකත්වය මත එය රඳා නොපවතී. ජනවාර්ගික ජාතිවාදය ගැන ප්‍රබල සම්ප්‍රදායන් ඇති රටවල් Jus Sagunis (රුධිරයේ නීතිය) මඟින් ජාතිය අර්ත දක්වයි. ප්‍රජා ජාතිවාදය ගැන ප්‍රබල සම්ප්‍රදායයන් ඇති රටවල් Jus Soli (පොළවේ නීතිය) මඟින් ජාතිකත්වය හෝ පුරවැසිභාවය අර්ථ දක්වයි. එමනිසා ජනවාර්ගික ජාතිවාදය ප්‍රජා ජාතිවාදයට වඩා විශේෂිත වේ. පොදු ජනතාවගේ පරමාදර්ශ වලට පක්ෂපාත වනවාට අමතරව පොදු සංස්කෘතියක් සහ වෘත්තීන් අවධානය කිරීමක් ජනවාර්ගික ජාතිවාදය මඟින් සිදුවේ. උදාහරණයක් ලෙස ජර්මනියේ ඇති ජනවාර්ගික ජාතිවාදය පෙන්වා දිය හැක. ජනවාර්ගික ජර්මානුවන්ටද ජර්මනියෙ පුරවැසිභාවය හිමිවේ. 

භූගෝලිය සාධක මත පදනම් වු ජාතිය ගැන බටහිර අර්ථ දැක්වීමට පටහැනිව ජාතිවාදය ගැන බටහිර නොවන සංකල්පයන් සඳහා න්‍යායාචාර Anthony D. Smith යුදෙව්වන්ගේ විසිරයාම ගැන අධ්‍යයනයෙහි යෙදෙන උගතුන් මෙම භූගෝලිය නොවන සංකල්පය යුදෙව්සමාජයන් තුළ පතුරවා ඇති අතර "මානව ජාතිය" "මානව ජාතිවාදය" වැනි පද මඟින් ජනවාර්ගිකත්වයේ සංකල්ප සමුහයක් විස්තර කරයි.
ජනවාර්ගික කණ්ඩායමක වාස භූමිය මඟින් ඔවුන්ගේ දේශපාලන නීත්‍යානු කූලභාවය ඇතිවන අතර කොලොනියකරණයට හෝ වර්ගවාදයට එරෙහිව ඇති ඔවුන්ගේ ආරක්ෂක ක්‍රියාවන් හා සංස්කෘතිය හා සමාජමය ජීවිතවලට පහසුකම්  සැපියීමේ ක්‍රමයන් මඟින්ද එය තහවුරු වෙයි. ජනවාර්ගික සුළු ජාතීන් ලෙස පැවති තත්ත්වය මත පෙර අයට මෙලෙස කල නොහැකි විය.
  
Nazi Gemany වැනි අවස්තාවන් වලදී වර්ගවාදය සහ ජාත්‍යන්තරයට පත්වේ. අන්තර්වාදීන් විසින් ජනවාර්ගික ජාතිවාදය යොදාගත් නිසා එයට බොහෝ විචාරණ එල්ල  වී ඇත. Holocaust හිදි යුදෙව්වන් සහ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් මිලියන ගණනින් විනාශ කිරීමද මෙයට තවත් උදාහරණයකි. 1994 දී රුවන්ඩානු ජනාඝාතනය 1995  Srebrenica  ජන ඝාතනය (බෝපිනියාව සහා Herzegorina) වැනි අවස්ථාවන් වලදී ජනවාර්ගික පවිත්‍රකරණයද ඇතුලුව ජනවාර්ගික ජාතිවාදය හිංසාකාරි ක්‍රියාවක් ලෙස යොදා ගෙන ඇත.

සටහන් 

{|

|-

|Ethnic nationalism
|-
{|
මානව වංශ ජනනය

මානව වංශ ජනනය (ග්‍රීක් එත්නොස් , "මානවයන් කණ්ඩායම" හෝ "ජාතිය", සහ ජෙනසිස් , "ඇරඹුම, උපත", බහු. එත්නොජෙනසිස් වෙතින්) වනාහි, කිසියම් පුළුල් සමාජ පසුතලයක් තුලින් පැනනැගුනු යම් මානවයන් කණ්ඩායමක් තමන්  ජනවාර්ගික  අයුරින් වෙනස්  බවට තේරුම් ගෙන හෝ තේරුම් ගනිමින් හෝ සිටින ක්‍රියාවලියයි.  ඊ. පී. තොම්ප්සන් ගේ වදන් අනුව,  මෙම ස්වයං-පරිකල්පනය තුලින් ජනවාර්ගීක කණ්ඩායම්  "ඔවුන් විසින්ම ජනනය කරගැනුමෙන් කරලියට එති". මෙම සංස්කෘතික ජනනය පිළිගැන්මට ලක්වීම හේතුවෙන්, වරෙක අවිචාරවත් ලෙසින් ඓතිහාසික සිද්ධාන්ත ලෙසින් පිළිගැනුනු   සාම්ප්‍රදායික සාධ්‍යතාමය ජාතීන්-ජනනයේ වෘත්තාන්තයන් ජනප්‍රවාද පරිගතයට අනුයුක්ත කෙරුමට සමහරක් ඉතිහාසඥයින් පෙළඹී ඇත.

නිෂ්ක්‍රීය හෝ සක්‍රීය මානව වංශ ජනනය
වැරදි ආකාරයේ අන්තර්ක්‍රියා තුළින් භෞතික පරිසරය තුළ අකර් මනස ජාතියේ ‍ෙගාඩනැගිම විය හැක. එමෙන්ම සංස්කෘතික හා ආගමික අංශ, ආගමනය ආශ්‍රිත ක්‍රියාවලින් වැනි දේ තුලින් අපේක්ෂා නොකරන විදිවට ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ඇතිවය හැකි. දේශපාලන ගැටලුවක් නිරාකරණය කිරිමට සෘජුවම සිතාමාතා වෙනස් අනන්‍යතාවයනක් ගොඩනැගීම මගින් ඉහත කී ජතාකි ගොඩනැගිම ක්‍රියාකාරි වේ. මෙහි දේශපාලන ගැටලු ලෙස සංස්කෘතිකව වටිනා දේවල් ආරක්ෂා කිරිම සම්බන්ධ ගැටලු , බලය බෙදිම සම්බන්ධ ගැටලු පෙන්වා දිය හැක. 18 වන සියවසේ අවසාන භාගයේදී එවැනි උත්සාහ මගින් භාශාවේ දියුණුවක් හෝ නව භාෂා සෑදිමක් සිදු වු අතර, අවසානයේ එය "ජාතික සාහිත්‍යය' බවට පරිවර්තනය විය. පසුව විසියෙවන ශතවර්ෂයේදි එවැනි කතන්දර සමාජයන් තුළ අභාවයට ගිය අතර එවුන්ගේ අනන්‍යතාවයන් නැවත ඔපනොදැමුවොත් ජනවාර්ගික අඛායාන වල පැහැදිලිමත්ය නැතිවන බවද වටහා ගන්නා ලදී.

අන්තහ්කෘත හෝ බහිෂ්කෘත ජාතිවාදය

භාෂා පුනර්ජීවනය

සටහන්

ඥාතිත්වය සහ වංශානුක්‍රමය
පෙළපත
ජනවාර්ගිකත්වය
ස්වදේශීය ඇමරිකානු අධ්‍යයනය

උතරු  ඇමරිකානුවන්ගේ සමකාලීන අත්දැකිම් අනුව ඔවුන්ගේ ඉතිහාසය සංස්කෘතිය, දේශපාලනය සහ ඔවුන්ගේ නිකුත්වන පිළිබද අන්තර්ක‍ශේත්‍ර අධ්‍යයනයක් ස්වදේශීය ඇමරිකානු අධ්‍යයනයෙන්  (ඇමරිකානුඉන්දියානු හෝ ස්වදේශිය ඇමරිකානු හෝ මාතෘ ජාතිය ගැන අධ්‍යයනය) සිදුවේ. ඇමරිකානු අධ්‍යනය සහ ලතින් අධ්‍යයනය වැනි අනෙකුත් ජනවාර්ගික අධ්‍යනයක් සමග ඇති වෙනස ගැන ඒවා සමග ඇති සමානකම්වලට වඩා වාද විවාද බිහිවී ඇත. එක්සත් ජනපදයේ සහ කැනඩාවේ. අනෙකුත් ජාතිවාදි සහ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වල ස්වදේශිය ජාතින් සමග ඇති දේශපාලන පාරමාධිපත්‍ය සහ ඔවුන්ගේ ඉතිහාසගත අත්දැකිම් මෙමගින් ලකුණු කරයි. මානව විද්‍යාව, සමාජ විද්‍යාව, ඉතිහාසය, සාහිත්‍යය, චේශපාලන විද්‍යාව සහ ලිංගික විද්‍යාව වැනි අංශවලින් විවිධ දෘෂ්ඨිකෝණවලින් නොයකුත් විෂ්ලේෂණ මෙවලම් යොදාගනකිමින් උගතුන් මේ පිළිබද අධ්‍යයනය කරයි.

මෙම අධ්‍ය‍නයේ නියුක්ත මිනිසුන් ස්වදේශිය මිනිසුන්ගේ කොලොනිය කරණය දේශපාලන ස්වාධීනත්වය ස්වදේශිය මිනිසුන්ගේ සමකාලින ගැටලු නිරාකරණයට ගෙන ඇති පියවර ගැන පක්ෂව කතා කරයි.

ඉතිහාසය  

යුරෝපියානු සම්බන්ධතා ඇතිවීමට පෙර, ඇමෙරිකාවේ ස්වදේශීය පෞරාණික ඇත්දැකිම් බලහත්කාරයෙන් සටහන් කෙරිණි. ඇතැමුන් විසින් යුරෝපියානු ඇමෙරිකානු සංස්කෘතියේ මුඛ්‍යධාරාවද උරාගැනීමට තැත් කරන ලදි. මිෂනාරීන්ගෙන් ආරම්භ කර ‍පසුව ෆෙඩරල් පාලනය දක්වා වර්ධනය වු පාසල් වල මුලික අරමුණ වූයේ ඇමෙරිකානු ඉන්දියානුවන්ට අධ්‍යාපනය සලසා දී ඔවුන් නැවත ඔවුන්ගේ සමාජවලට යවා සමාග්‍රහණ ක්‍රියාවලින් වර්ධනය කිරීමයි. ඩේවිඩ් බෙක්(David Beck) ඔහුගේ “1974 පෙර ඇමෙරිකානු ඉන්දියානු උසස් අධ්‍යාපනය කොලොනියකරණයේ සිට ස්වයං නිර්ණය තෙක්” යන ලිපියෙහි දක්වන පරිදි පාසල්, සමාග්‍රහණයට මෙවලමක් ලෙස යොදා ගන්නා ලදි. ඒවායේ මුලික අරමුණ වුයේ බුද්ධිමතෙකු බිහි කිරීම නොව රැකියා සඳහා අවශ්‍ය පුහුණුව ලබා දීමයි.

සමාග්‍රාහකයාගේ මුඛ්‍යධාරා ප්‍රතිපත්තියේ අධිශීක්ෂණය සහ එක්සත් ජනපදය පුරාවට K -12 පාසල් වල සහ විශ්වවිද්‍යාලවල උගන්වා ඇති දේ ගැන 1950 -1960 මිනිස් අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව පැවැත්වුණු සම්මේලනයේදී ප්‍රශ්න කෙරිණි. ඇමෙරිකානු ඉන්දියානු ශිෂ්‍යයන් දයාබර මහාචාර්යවරුන්ගේ සහය ඇතිව නව අරමුණු සහිත නව වැඩසටහන් සෑදීමට පොළඹ විණි. ඉන්දියානුවන් ඔවුන්ගේ සමාජයට ගොස් සමාග්‍රහණයට පුහුණු කරවනවාට වඩා බලය පැවරීමට ඔවුන්ව පුහුණු කරවන ලදී. සමාජය පුරා පැතිරි යන සහ වි‍ශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යන්ට ධාරණය කරගත හැකි වැඩසටහන් ඉහත කී සම්මේලනය විසින් ගොඩනඟා ඇත.  තවදුරටත්, පාසල් වල ඇති එවැනි සටහන් ඇමෙරිකානු ඉන්දියානු ඉතිහාසයට, සමාජ විද්‍යාවට සහ දේශපාලනයට නව අරුතක් ගෙන දුණි.

 

ස්වදේශීය ඇමරිකානු මාතෘකා
ඇමරිකානු අධ්‍යයන
පශ්චාත්-නූතනවාදය
ජාතිවාදය

ජාතිවාදයේ සරලම අර්ථ දැක්වීම පක්ෂපාතීත්වයයි. විවේචනයද පාදක වන්නේ ජාතිය මතයි. ජාතිවාදීන් බිහිවන්නේ, සමහර ජන කොටස් පිළිබඳව ඔවුන්ගේ ජාතිය නිසා උපදින වෛරය හෝ අකමැත්ත මතය (උදා - ආගමක් හෝ දේශපාලන දර්ශනයක් කෙරෙහි වු තම මතයක තදින් එල්බ සිටින්නන්). එසේත් නැත්නම් චාරිත්‍රානුකූල ජාතිවාදයෙහි, ඇතැම් ජාතිවාදි කණ්ඩායම්වලට ඔවුන්ගේ අයිතිවාසිකම් හෝ ලාභ ප්‍රයෝජන ලබා නොදෙන අවස්ථාද ඇත. ජාතිවාදය ආරම්භ වන්නේ විවිධ ජන කණ්ඩායම්වල වර්ගීකරණ වෙනස්කම් ඇතැයි යන උපකල්පනය මත වුවත් එම සෑම විටම එක උපකල්පනයට පමණක් සීමා නොවේ. පක්ෂපාතිත්වය යන්න ජාතික හෝ ප්‍රාදේශීය ජන කොටස් විවේචනය, ආගම, රැකියාව, සමාජ තත්ත්වය හෝ වෙනත් ප්‍රභේද වලට වර්ගීකරණය කළ හැක.

එක්සත් ජාතීන්ගේ පොදු සම්මේලනයට අනුව ජාතීය වෙනස් කිරීම සහ වාර්ගික වෙනස් කිරීම යන පද දෙකෙහි පැහැදිලි වෙනසක් දක්නට නොමැත.

ආශ්‍රිත
 ජාතිකවාදය

ජාතිවාදය
අප්‍රිකානු - ඇමරිකානු අධ්‍යනයෙහි ශිෂ්‍යත්වලාභීන්

කේෂත්‍රයේ ප්‍රසිද්ධ ලේකයන් 

 
ජෝන් හෝප් ෆ්රෑන්ක්ලින්	(John Hope Franklin)	   

ඩබ්ලිව්. ඊ.ඩී. ඩ්වොබොයිස්	(W.E.B. Dubois)	   

ඊ. ෆ්රෑන්ක්ලින් ෆ්රැසියර්	(E' Franklin Frazier)	   

ටෙල්විල් හර්ස්කොව්ට්ස්	(Melville Herkovits)	   

නේතක් හෙයාර්	(Nathan Hare)	   

ඇලිසන් ඩේවිඩ්	(Allison Davis)	   

රේනොල්ඩ් ෆාර්ලේ	(Reynolds Fareley)	   

මොලෙෆි කෙට් ආසාත්මේ	(Molefi kete Asaute)	   

ඇන්ජෙලා. වයි. ඩේවිඩ්	(Anjela. Y. Davis)	   

බෙල් හුක්ස්	(Bell Hooks)	   

වකුන්ගු අකිනියෙලා	(Makungu akingela)	   

ඩ්වයිට්. ඒ ටැක්බ්‍රයිස්	(Dwight. A. Mcbride)	   

මැනින් මැරබල්(Manning Marbale )	   

කෝනර්ල් වෙස්ට්(Corenel West)	   

පැට්ට්‍රිෂියා හිල් කොලින්ස්(Patricia Hill Collins )	   

පැට්ට්‍රිෂියා ඩික්සන්(Patricia Dixoun)	   

හේසල් කාර්බි(Hazel Carby)	   

අකින්සිලි උමෝජා(Akinyele umoja)	   

ක්වේට් ඇන්ති අප්පියා(Kwame Anthony Appiah)	   

කෝරා ප්රෙස්ලි (Cora Preseley)	   

හෙන්රි ලුවිස් ගෙට්ස් (Hery Louies Gates)	   

ජෙරල්ඩ් අර්ලි(Gerald Early)	   

හියුස්ටන්. ඒ. බේකර්(Houston. A. Baker)	   

අකිල් හියුස්ටන් (Akil Thousaton)	   

චාරල්ස්. ඊ. ජෝන්ස්(Charles. E. Jones)	   

ජවන්සා කුන්ජුෆු(Jawan Kunjufu)	   

අබ්දුල්අක්ලිමට්(Abdul Alkalimat)