Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
ජෙනිෆර් විංගට්

ජෙනිෆර් විංගට් (උපත 30 මැයි 1985) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු නිළියක සහ රූපවාහිනී නිවේදිකාවකි. ඇය නොයෙකුත් ඉන්දියානු රූපවාහිනී වැඩසටහන් සඳහා දායක වී ඇත. මේ අතුරින් සරස්වතීචන්ද්‍ර රූපවාහිනී කතාමාලාව ඇගේ දිවියේ වැදගත් කඩඉමක් ලෙස සැලකේ.

ජෙනිෆර් විංගට් සිය රංගන දායකත්වය සැපයූ චිත්‍රපට අතර අකේලේ හම් අකේලේ තුම්, රාජා කි ආයේගි බරාට්, රාජා කෝ රාණි සේ ප්‍යාර් හෝ ගයා, කුච් නා කහෝ, ලව් කියා ඕර් ලග් ගයී, ලයිෆ් රීබූට් නහී හෝති සහ ෆිර් සේ... යන චිත්‍රපට ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගනියි. මීට අමතරව විංගට් ෂක ලක බූම් බූම්, කුසුම්, කොයි දිල් මේන් හේ, කසෞතී සින්දගී කේ, ක්‍යා හෝගා නිම්මෝ කා, සංගම්, කහින් තෝ හෝගා, කාර්තිකා, දිල් මිල් ගයියේ, තේරි මේරි ලව් ස්ටෝරීස්, සරස්වතීචන්ද්‍ර සහ බෙයිහාධ් යන රූපවාහිනී කතාමාලා සඳහා සිය රංගන දායකත්වය ලබා දී ඇත. විංගට් රියැලිටි වැඩසටහන් සඳහා ද දායක වී ඇති අතර දේඛ් ඉන්ඩියා දේඛ්, ලාෆ්ටර් කේ ෆට්කේ, කොමඩි සර්කස් 3, සාරා නච්කේ දිඛා 2, පර්ෆෙක්ට් බ්‍රයිඩ්, සෝර් කා ජාට්කා: ටෝටල් වයිප්අවුට්, කොමඩි කා මහා මුඛබාලා සහ නච්ලේ වේ විත් සරෝජ් ඛාන් වැනි රූපවාහිනී වැඩසටහන් සඳහා ද දායක වී ඇත.

වෘත්තිය
ඇය සිය රංගන දිවිය ඇරඹූයේ 12වන වියේ දී රාජා කෝ රාණි සේ ප්‍යාර් හෝ ගයා චිත්‍රපටයේ ළමා නිළියක ලෙස ය. අනතුරුව 14වන වියේ දී ඇය ළමා නිළියක ලෙස කුච් නා කහෝ නැමැති ඉන්දියානු චිත්‍රපටය සඳහා දායක වූවා ය.

පසුව, වැඩිහිටි වියේ දී ඇය නොයෙකුත් වෙනස් ඉන්දියානු රූපවාහිනී වැඩසටහන් සඳහා සිය දායකත්වය සැපයූවා ය.

ඇය සරස්වතීචන්ද්‍ර රූපවාහිනී කතාමාලාවේ කුමුද් සරස්වතීචන්ද්‍ර ව්‍යාස්ගේ චරිතය නිරූපණය වෙනුවෙන් හොඳම නිළිය සඳහා වන ඉන්දියානු රූපවාහිනී ඇකඩමි විචාරක සම්මානය හිමි කරගැනීමට සමත් වූවා ය. ඊස්ටර්න් අයි විසින් ඇයව 2012 වර්ෂයේ ලොව සරාගීම ආසියානු කාන්තාවන් අතර 21වන ස්ථානයට නම්කරන ලදී. ජෙනිෆර් මේ වනවිට සෝන් එන්ටර්ටේන්මන්ට් ටෙලිවිෂන් නාළිකාවේ ප්‍රේමණීය ත්‍රාසජනක කතාමාලාවක් වන බෙයිහාධ් සඳහා සිය රංගන දායකත්වය සපමින් සිටින්නී ය.

පෞද්ගලික දිවිය
විංගට් යනු පන්ජාබි ජාතික මවකගේ සහ මහාරාෂ්ට්‍රියානු ක්‍රිස්තියානි පියකුගේ දියණියකි. ඇය උපත ලැබූයේ ඉන්දියාවේ මුම්බායිහි ගුර්ගාඔන් ප්‍රදේශයේ ය. ඇගේ අසාමාන්‍ය නාමය හේතුවෙන් බොහෝ අවස්ථාවල ඇය බටහිර ජාතිකයකු ලෙස වරදවා වටහාගනු ලැබෙයි.

2012 අප්‍රේල් 9 දින විංගට් කරන් සිං ග්‍රෝවර් සමග විවාහ වූවා ය. නමුත් 2014 නොවැම්බර් මස විංගට් ප්‍රකාශ කළේ තමන් සහ ග්‍රෝවර් දික්කසාද වූ බවයි.

නිර්මාණ දායකත්වය

චිත්‍රපට

රූපවාහිනිය

සම්මාන
සී ස්වර්ණ සම්මාන
වඩාත් ගැළපෙන නිළිය 2013

ඉන්දියානු රූපවාහිනී ඇකඩමි සම්මාන
හොඳම නිළිය (ජූරියේ) 2013 - සරස්වතීචන්ද්‍ර
ලයන්ස් ගෝල්ඩ් සම්මාන
හොඳම නිළිය 2017 - බේහද්

මේවාත් බලන්න

 ඉන්දියානු රූපවාහිනී නිළියන් ලැයිස්තුව
 ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිළියන් ලැයිස්තුව

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි

ජීවත්වන්නෝ
ඉන්දියානු සෝප් ඔපෙරා නිළියෝ
ඉන්දියානු රූපවාහිනී නිළියෝ
ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිළියන්
හින්දි සිනමාවේ නිළියන්
1985 උපත්
ගුර්ගාඔන්හි ජනයා
මහේක් චාහල්

මහේක් චාහල් (උපත 1 පෙබරවාරි 1979) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ බොලිවුඩ් චිත්‍රපටවල පෙනී සිටින නෝර්වීජියානු නිළියක සහ නිරූපණ ශිල්පිණියකි‍. මහේක් බිග් බොස්හි තරගකාරිණියක ද වූවා ය.

වෘත්තිය 
චාහල් ඇගේ බොලිවුඩ් ආගමනය සිදු කළේ නායී පදෝසන් නැමැති 2003 වර්ෂයේ තිරගත වූ චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතයක් නිරූපණය කරමිනි. මීට අමතරව ඇය චමේලි නැමැති 2004 තිරගත වූ චිත්‍රපටයේ ගීතයකට ද පෙනී සිට ඇත. ඉන්පසුව චාහල් පන්ජාබි චිත්‍රපටයක් වූ දිල් අප්නා පන්ජාබි නැමැති 2006 වර්ෂයේ තිරගත වූ චිත්‍රපටය සඳහා ද දායක වූ අතර, 2009 වර්ෂයේ තිරගත වූ Wanted සහ මේන් ඕර් මිසිස් ඛන්නා යන චිත්‍රපටවල සහායක චරිත නිරූපණයෙන් ද දායක වී තිබේ. ඇය යාම්ලා පාග්ලා දීවානා චිත්‍රපටයේ ද ගීත දර්ශනයක් සඳහා පෙනී සිටියා ය. චාහල් 2011 වර්ෂයේ දී නෝර්වීජියානු රියැලිටි රූපවාහිනී වැඩසටහනක් වූ Fristet සඳහා සහභාගී වූවා ය. මීට අමතරව ඇය Karar: The Deal නැමැති 2014 වර්ෂයේ තිරගත වූ හින්දි චිත්‍රප‍ටයේ ද ප්‍රධාන චරිතයක් නිරූපණය කළා ය. චාහල් ඇගේ ඇඳුම් ව්‍යාපාරය මහේක් චාහල් ක්ලෝතිං යන නාමයෙන් නෝර්වේහි දියත් කළා ය. මහේක් චාහල් 2011 වර්ෂයේ විකාශය වූ බිග් බොස් 5 සහ 2015 වර්ෂයේ විකාශය වූ බිග් බොස් හල්ලා බෝල් යන රියැලිටි රූපවාහිනී වැසටහන් සඳහා තරගකාරිණියක සහභාගී වූවා ය. මීට අමතරව චාහල් 2016 වර්ෂයේ කලර්ස් ටීවී රූපවාහිනී නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය වූ කවච්...කාලි ශක්තියොන් සේ නැමැති බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස් ආයතනය විසින් නිෂ්පාදිත රූපවාහිනී කතාමාලාවේ මංජුලිකා නම් චරිතය නිරූපණය කළා ය. නමුත් ඇයගේ හැසිරීම් විලාසය හේතුවෙන් පසුව එම කතාමාලාවෙන් ඇයට ඉවත් වන්නට සිදු විය. පසුව එම චරිතය සඳහා සාරා ඛාන් නම් නිළිය දායක කරගන්නා ලදී.

මහේක් සිය රංගන සහ නර්තන දායකත්වය සැපයූ චිත්‍රපට අතර නීතෝ, නායී පදෝසන්, චමේලි, අන්ජාන්, දිල් අප්නා පන්ජාබි, ඡෝදොන් නා යාර්, ජයි වීරු, Wanted, මේන් ඕර් මිසිස් ඛන්නා, මරේගා සලා, මුම්බායි කටිං, කේඩි, යාම්ලා පාග්ලා දීවානා, බික්‍රම් සිංහා, ජාට් එයාර්වේස්, කරාර් — ද ඩීල්, මිස්ටර් අයිරාවතා සහ ගේතු යන චිත්‍රපට වැදගත් වේ. මීට අමතරව ඇය C.I.D., බිග් බොස් 5, Fristet, කහානි කොමඩි සර්කස් කි, බිල් බොස් හල්ලා බෝල්, කිලේර් කරාඔකේ අත්කා තෝ ලත්කා, Power Couple, දාර් සබ්කෝ ලග්තා හේ, කවච්...කාලි ශක්තියොන් සේ සහ කොමඩි නයිට්ස් බචාඕ වැනි විවිධ රූපවාහිනී කතාමාලා සහ වැඩසටහන් සඳහා සහභාගී වී ඇත.

නිර්මාණ දායකත්වය 
චිත්‍රපට

 රූපවාහිනිය

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි 
 

ජීවත්වන්නෝ
පන්ජාබි ජනයා
ඉන්දියානු නිරූපිකාවන්
ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිළියන්
නෝර්වීජියානු චිත්‍රපට නිළියන්
බිග් බොස් සහභාගීවූවන්
නෝර්වීජියානු රූපවාහිනී නිළියන්
දෙමළ සිනමාවේ නිළියන්
ඔස්ලෝවේ නිළියන්
ඉන්දියානු රූපවාහිනී නිළියෝ
1979 උපත්
චෞසත් යෝගිනී දේවාලය, ඛජුරාහෝ

චෞසත් යෝගිනී දේවාලය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඛජුරාහෝ නගරයේ පිහිටි නටබුන් දේවාලයකි. දේවි දෙවඟන වෙනුවෙන් පිදූ දේවාලයක් වන මෙය ඛජුරාහෝ පවතින වඩාත් පැරණිතම දේවාලය ද වේ. වෙනත් ප්‍රදේශවල හමුවන චෞසත් යෝගිනී දේවාල මෙන් නොව, මෙම දේවාලයට ඇත්තේ ඍජුකෝණාස්‍රාකාර බිම් සැලැස්මකි.

ඉතිහාසය 

චෞසත් යෝගිනී දේවාලය ඉදිවූ කාලසීමාව ලෙස ආසන්න වශයෙන් ක්‍රි.ව. 885 වර්ෂය සැලකිය හැක. චන්දේල අගනුවර වූ ඛජුරාහෝවේ පිහිටි වඩාත් පැරණිතම දේවාලය ද මෙය වේ. ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණය මගින් මෙම දේවාලය ජාතික වැදගත්කමක් ඇති ස්මාරකයක් ලෙස වර්ගීකරණය කොට ඇත.

චන්දේලවරුන්ගේ හෝ ඔවුන්ගේ වැඩවසම් භුක්ති ප්‍රදේශ අවට පිහිටා තිබූ බාදෝ, භේදාඝාට් දුදාහි, ලෝඛාරි, හින්ග්ලාජාර්, මිතාඔලි, නරේසාර් සහ රිඛියාන් යන ප්‍රදේශවලින් ද යෝගිනී දේවාලවල නටබුන් හමු වී ඇත. මේ අනුව පෙනෙන්නේ චන්දේල භූමිය තුළ යෝගිනියන් වන්දනාව වඩාත් ප්‍රචලිතව පැවති බවයි. චෞසත් යෝගිනී දේවාල කපාලිකා සහ [‍[කෞල]] නිකායයන් හා සම්බන්ධ ය.

ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය 

මෙම දේවාල පිහිටියේ බටහිර දේවාල සමූහය තුළ 5.4 m උසැති වේදිකාවක් මත ය. මෙහි බිම් සැලැස්ම ඍජුකෝණාස්‍රාකාර ස්වරූපයක් ගන්නා අතර එහි මිනුම්, 31.4 m x 18.3 m පරිදි වේ. ඉන්දියාව පුරා තවත් ඓතිහාසික චෞසත් යෝගිනී දේවාල දාහතරක් හමුවී ඇති නමුත්, ඉන් ඍජුකෝණාස්‍රාකාර සැලැස්මක් සහිත වන්නේ ඛජුරාහෝවේ ඇති දේවාලයේ පමණි. සෙසු දේවාල වෘත්තාකාර බිම් සැලැස්මකින් සමන්විත ය.

දේවාලය නිර්මාණය කොට ඇත්තේ විශාල, රළු ග්‍රැනයිට් ගල් කුට්ටිවලිනි. එහි මධ්‍යයේ විවෘත අංගනයක් පිහිටා ඇත. අංගනය මුලින් වන්දනා කුටීර 65කින් වටවී තිබිණි. ඉන් 10ක් ඉදිරි (උතුරු) බිත්තියේ ද, 11ක් පසුපස බිත්තියේ ද සහ 22ක් පැති බිත්තිවල ද අන්තර්ගත විය. මෙම කුටි 65න් වර්තමානය වන විට ශේෂව ඇත්තේ 35ක් පමණි. සෑම කුටීරයකම කුඩා ද්වාර පිවිසුම් මගක් සහ වක්‍ර රේඛීය ශිඛරයකින් සමන්විත ය.

විශාල කුටිය හැරුණු විට, සෑම කුටියක්ම ආස්නන වශයෙන් 1 m උසකින් හා 1 m ගැඹුරකින් සමන්විත ය. විශාල කුටිය පිහිටියේ පසුපස බිත්තියේ මධ්‍යය‍ට වන්නට ය. එහි පිවිසුම උතුරට මුහුණලා පිහිටා ඇත. මෙම කුටිය සැබැවින්ම දුර්ගා දෙවඟන වන්දනා කිරීමට තැනූවකි. සෙසු කුටි 64 ("චෞසත්") තුළ මුලින් යෝගිනියන්ගේ ප්‍රතිමා තැන්පත් කොට තිබී ඇත.

ප්‍රතිමා 

දේවාල නටබුන් අතර ප්‍රතිමා හමු නොවේ. නටබුන් අතර තිබී සොයාගත් දේවතාවියන්ගේ විශාල ප්‍රතිමා ත්‍රිත්වයක් වර්තමානයේ ඛජුරාහෝ කෞතුකාගාරය තුළ තැන්පත් කොට ඇත. මෙම ප්‍රතිමාවල නිරූපිත දේවතාවියන් බ්‍රාහ්මණි, මහේෂ්වරී, සහ හින්ග්ලාජා හෝ මහීෂමර්දිනි යැයි හඳුනාගෙන ඇත. මෙම ප්‍රතිමා ඛජුරාහෝවේ ඇති පැරණිතම ප්‍රතිමා අතරට අයත් යැයි විශ්වාස කෙරේ.

ආශ්‍රේයයන්

ග්‍රන්ථාවලිය 

 
 
 
 
 
 

ඛජුරාහෝවේ හින්දු දේවාල
ශක්ති දේවාල
9වන සියවසේ හින්දු දේවාල
ග්‍රැනයිට් ගොඩනැගිලි
ෆුවා මුලාකු හැවිට්ටා

ෆුවා මුලාකු හැවිට්ටා (ඓතිහාසිකව ධාඩිමාගි හැවිට්ටා) යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ බෞද්ධ චෛත්‍යයක නටබුන් ය. මෙහි ප්‍රධාන ලක්ෂණය වන්නේ නෂ්ටාවශේෂ වූ ස්තූපයක් වන අතර මෙම හැවිට්ටාව පිහිටා ඇත්තේ මාලදිවයිනේ ෆුවාමුලාහි ඊසානදිග අන්තයේ ය. මෙය පිහිටියේ දූපතේ ධාඩිමාගු ඓතිහාසික‍ කොට්ඨාස සීමාවේ ය. 1990 දශකයේ අග කාලයේ සිට, මෙම ප්‍රදේශය හොආධාඩු කොට්ඨාසයට අයත් යැයි සලකා ඇත.

1922දී, බෙල් විසින් මෙම විශාල හැවිට්ටාව සොයාගන්නා විට එය අඩි 40ක් පමණ උසින් යුක්ත විය. එයට යාබද ව අඩි 15ක් පමණ උසින් යුත් කුඩා ගොඩැල්ලක් පිහිටා තිබිණි‍. නමුත් 1982 වන විට, වටිනා පුරාවස්තු සොයාගැනීමේ අරමුණින් සිදු කරන ලද අපරික්ෂාකාරී කැනීම් සහ අයෝග්‍ය පර්යේෂණ ව්‍යාපෘති හේතුවෙන් එහි හැඩිය බෙහෙවින් විනාශයට පත් වී ඇත. දූපත් වාසීන්ගේ වාර්තා අනුව ඒවා 1940 දශකයේ සිදු වූ ඒවායි.

ගවේෂකයින්
එච්. සී. පී. බෙල් 1879දී මාලදිවයින වෙත පැමිණ තිබූ අතර, 1920දී අවසන් වරට ද ඔහු දූපත් වෙත පැමිණියේ ය. එහි දී ඔහු නිගමනයකට පැමිණියේ ක්‍රි.ව. 1153දී මාලදිවයින් දූපත් වාසීන් ඉස්ලාම් ආගමට හරවා ගැනීමට පෙර සැබැවින්ම ඔවුන්ගේ ආගම වූයේ බුදු දහම බවයි. 1922 පෙබරවාරි මස, ඔහු ෆුවාමූලා දූපත වෙත පැමිණි අතර, හැවිට්ටාවේ නටබුන් මඳ කාලයක් අධ්‍යයනය කළේ ය. කෙසේනමුත්, ඔහු දූපතේ නැවතී සිටියේ දින අර්ධයක් පමණි. ඔහු කැනීම් සිදුකළේ ද නැත. 1922 බෙල්ගේ ගවේෂණයේ වැඩිදුර විස්තර 1922-35 අතර කාලයේ රාජකීය ආසියාතික සංගමයේ ජර්නලවල පල විය. එසේම එම තොරතුරු ඔහුගේ මරණින් පසු, 1940 ග්‍රන්ථයක් ලෙස පල විය. මෙමගින් හැවිට්ටා වැනි පූර්ව-ඉස්ලාමික බෞද්ධ ඉදිකිරීම් අසල්වැසි ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරූප අංග සමග ඇති සම්බන්ධය ‍සලකා බැලිණි. මෙම හැවට්ටාව සහ අනුරාධපුරයෙහි තමනි නැරඹූ දාගැබ් අතර සමීප සමානත්වයක් ඇති බව බෙල් නිරීක්ෂණය කළේ ය. මාලදිවයින් දූපත් සමූහය පිළිබඳ සිදුකළ එකම වෘත්තීය පුරාවිද්‍යා කැනීම් ලෙස බෙල්ගේ ගවේෂණ සැලකේ. මෙම කැනීම් කටයුතු හා සමගාමීව බෙල් සමහර ඇතැම් දූපත් වෙත ද සංචාරය කොට ඇත.

නෝර්වීජියානු ජාතික තෝර් හෙයර්ඩාල් ද මෙම හැවිට්ටාව වෙත පැමිණ තිබේ. (1982 නොවැම්බර් මස) නමුත් ඔහුට කැනීම් කටයුතු සිදු කිරීමට අවසර දෙනු නොලැබිණි. බෙල්ගේ සංචාරයෙන් පසු මෙම භූමිය ඒ වනවිටත්, වෘත්තී-නොවන කැනීම්කරුවන්ගේ ග්‍රහණයට නතු වීමෙන් හානියට පත්ව තිබිණි. කෙසේනමුත්, හෙයර්ඩාල් සහ ඔහුගේ සගයන් විසින් එම ස්ථානයේම පිහිටා තිබූයේ යැයි සැලකිය හැකි පාෂාණමය කොටස් කිහිපයක් සොයාගන්නා ලදී. මේවා බෞද්ධ ආගමික ගොඩනැගිල්ලක කොටස් යැයි සැලකිය හැකි විය. මීට අමතරව මේ අසලින් තවත් කුඩා ගොඩැලි දෙකක් සොයා ගන්නට හැකි විය. මින් කුඩා ගොඩැල්ල 1982දීත් දූපත්වාසීන්ට ඇස නොගැටී පැවතිණි.

මේවාත් බලන්න
කුරුහින්නා තරාගන්ඩු

ආශ්‍රේයයන් 

මාලදිවයිනේ බෞද්ධ විහාර
ඉරානයේ බුදු දහම

ඉරානයේ බුදු දහම ක්‍රි.ව. 2වන සියවස පමණ දක්වා ඈතට දිවෙන ඉතිහාසයකට හිමිකම් කියන අතර එකල විසූ අන් ෂිලාඕ වැනි පාර්තියානුවෝ චීනයේ බුදු දහම ව්‍යාප්ත කිරීමට ක්‍රියාකාරීව දායක වූහ. බොහෝ බෞද්ධ සාහිත්‍ය ග්‍රන්ථ චීන බසට පරිවර්තනයට දායක වූ මුල්කාලීන පරිවර්තකයින්ගෙන් වැඩි පිරිසක් පාර්තියාව සහ වර්තමාන ඉරානය හා සම්බන්ධව පැවති සෙසු රාජධානිවලින් පැමිණි තැනැත්තන් විය.

ඉතිහාසය

පූර්ව-ඉස්ලාමීය ඉරානය
සැසේනීය පාලන සමයේ ඔවුන් සතු වූ විශාල අධිරාජ්‍යය තුළ බෞද්ධයින් හට හිංසා කිරීම් සිදුව තිබේ. එයට හේතුව ක්‍රි.ව. 224දී ඔවුන් සිය රාජ්‍ය ආගම ලෙස සරතුස්ත්‍ර ආගම ප්‍රකාශයට පත් කිරීමයි. මේ නිසා ඉන් පසුව එළැඹි කාල සීමාව තුළ මධ්‍ය ආසියාවේ පිහිටා තිබූ බොහෝ වැදගත් බෞද්ධ පුද බිම් ගිනිබත් කිරීම සිදු විය. වර්තමාන මධ්‍ය ආසියානු ප්‍රදේශයට අයත් සැසේනියානු භූමියේ වඩාත් නැගෙනහිරට වන්නට පිහිටා තිබූ නිරුපද්‍රිත බෞද්ධ පුද බිම් පසුකාලීනව 5වන සියවසේ දී සුදු හන්වරුන් විසින් ආක්‍රමණය කරන ලදී.

අරාබි ආක්‍රමණ සහ පරිහානිය
7වන සියවසේ මැදි භාගයේ පමණ අරාබි ආක්‍රමණ එල්ල වන විට, නැගෙනහිර ඉරානියානු ලෝකයේ ජීවත් වූ ජනතාවගෙන් වැඩි පිරිසක් බෞද්ධයෝ වූහ. ඇෆ්ගනිස්ථානය වැදගත් බෞද්ධ පුද බිම් රැසකින් පොහොසත් විය. මීට අමතරව තවතබෞද්ධ පුජනීය ස්ථාන රැසක් තුර්ක්මෙනිස්ථානය, උස්බෙකිස්ථානය, ටජිකිස්ථානය, සහ ඉරානය යන රටවලට අයත් බිම් තුළින් හමුවී ඇත. අරාබි ආක්‍රමණ හේතුවෙන් නැගෙනහිර ඉරානයේ සහ ඇෆ්ගනිස්ථානයේ බුදු සමයේ අවසන් බිඳවැටීම සිදු විය. නමුත් 8 වන සහ 9 වන සියවස් තෙක්ම බාමියන් සහ හඩ්ඩා වැනි පුද බිම් රැසක් විනාශ නොවී පැවතිණි.

තරුණ වියේ දී බෞද්ධ අධ්‍යාපනය ලද මොංගෝල පාලකයකු වූ ඝසාන් ක්‍රි.ව. 1295 දී, ඉස්ලාම් ආගම වැළඳ ගත්තේ ය. අනතුරුව ඉස්ලාම් ආගම මිය ඉල්ඛානේට් රාජ්‍යයේ රාජ්‍ය ආගම බවට ප්‍රකාශ කළේ ය. මීට අමතරව ඔහු විසින් බුදු දහම ඇදහීම තහනම් කරන ලදී. නමුත් බෞද්ධ භික්ෂූන් හට අසල්වැසි බෞද්ධ ප්‍රදේශ වෙත සංක්‍රමණය වීමට ඔහු අවසර ලබා දුන්නේ ය.

වර්තමානය
මෑතකාලීන වර්ෂවල පශ්චාත්-විප්ලවවාදී යුගයේ කොටසක් ලෙස බෞද්ධ අදහස් සහ චාරිත්‍ර ඉරානයේ නොයෙකුත් විශ්වාසයන් තුළ ඉස්මතු වන්නට පටන් ගෙන තිබේ. විශේෂයෙන්ම ඉරානවරුන් තුළ බුදු දහම කෙරෙහි කිසියම් උනන්දුවක් ඇතිව තිබෙන බැව් පෙනේ. සොහ්රාබ් සපේරිගේ ඇතැම් කාව්‍ය නිර්මාණ තුළ ද බෞද්ධ ආභාසය දක්නට ලැබේ.

වැඩිදුර කියවීමට

ආශ්‍රේයයන්

රට අනුව බුද්ධාගම
ඉරානයේ ආගම
ඉරානයේ බුදු දහම
රියාද් රූපවාහිනී කුළුණ

සවුදි අරාබියාවෙහි රියාද්හී පිහිටි රියාද් රූපවාහිනී කුළුණ යනු, සවුදි තොරතුරු අමාත්‍යාංශ පරිශ්‍රය තුල පිහිටි මීටර් 170 උසැති රූපවාහිනී කුළුණකි. එහි ගොඩනැගීම් අවසන් කලේ  1978 වසරෙහිදීය.

මෙයද බලන්න 
කුළුණු ලැයිස්තුව

බාහිර සබැඳි 
 

1978 වසරෙහිදී සවුදි අරාබියාව තුල සංස්ථාපිත
 1978 වසරෙහිදී නිමකෙරුණු කුළුණු
රියාද්හී ගොඩනැගිලි සහ ව්‍යුහ
සවුදි අරාබියාවෙහි සන්නිවේදන කුළුණු
ජෙඩ්ඩා රූපවාහිනී කුළුණ

ජෙඩ්ඩා රූපවාහිනී කුළුණ යනු  සවුදි අරාබියාවෙහි ජෙඩ්ඩාහී පිහිටි මීටර-250  (අඩි 820) උසැති සහ නැරඹුම් අට්ටාලයක් සහිත රූපවාහිනී කුළුණකි. එහි ගොඩනැගීම් කටයුතු නිම කර ඇත්තේ  2006 වසරෙහිදීය.

මෙයද බලන්න 
සවුදි අරාබියාවෙහි කුළුණු ලැයිස්තුව 

 2006 වසරෙහිදී සවුදි අරාබියාව තුල සංස්ථාපිත
 2006 වසරෙහිදී නිමකෙරුණු කුළුණු 
නිරීක්ෂණ කුළුණු
 ජෙඩ්ඩාහී ගගන චුම්බිත 
සවුදි අරාබියාවෙහි සන්නිවේදන කුළුණු
සිල්ලාහි ග්යොංසුන්

සිල්ලාහි ග්යොංසුන් (896 - 978) (රාජ්‍ය. 927–935) යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ කොරියානු රාජධානියක් වූ සිල්ලා රාජධානියේ 56වන මෙන්ම අවසන් පාලකයා ය.

චරිතාපදානය
සිල්ලාවේ මුන්සොං රජුගෙන් පැවතෙන හයවන පරම්පරාවේ සාමාජිකයකු වන ග්යොංසුන් රජු හ්යෝගොංට දාව ග්යේආ කුමරියට උපන් පුත්‍රයා වේ. ග්යේආ කුමරිය යනු හොන්ගං රජුගේ දියණියකි. ග්යොංසුන්ගේ භාර්යාව වූයේ ජුක්සන් පාක් වංශයේ ජුක්බං ආර්යාව (죽방부인) යි. ඔහුගේ වැඩිමහල්ම පුත්‍රයා කිරුළහිමි මාඋයි කුමරු වූ අතර, ලාබාල පුත්‍රයා බොම්ගොං නම් විය.

ග්යොංසුන්ව සිහසුනට පත් කරන ලද්දේ හුබෙක්ජේ රාජ්‍යයේ රජු වූ ග්යොන් හ්වොන් විසිනි. ක්‍රි.ව. 927දී හුබෙක්ජේ රාජධානියේ හමුදා විසින් ග්යොංජු නගරය යටත් කරගැනීමෙන් පසුව ග්යොංසුන්ව සිහසුනට පත් කෙරිණි. 927දී, සිය හමුදාව සමග ග්යොන් හ්වොන් විසින්ම සිල්ලා අගනුවර වූ ග්යොංජු ආක්‍රමණය කරන ලදී. ආක්‍රමණයක් සඳහා සූදානම්ව නොසිටි ග්යොංගේ රජු හුබෙක්ජේ හමුදාවන්ට යටත් වීමට වඩා මිය යාම සැපතැයි සිතා සියදිවි හානි කරගත්තේ ය. අනුතරුව ග්යොන් හ්වොන් විසින් කිම් බු කුමරුන්ව ඊළඟ සිල්ලා රජු ලෙස පත්කොට ග්යොංසුන් රජ යනුවෙන් සිංහාසනාරූඪ කරන ලදී. මේ වනවිටත් සිල්ලා රාජධානිය අතිශයින් දුර්වලව පැවති අතර, ග්යොංසුන් හට සිය රාජ්‍ය පාලනය ගෙන යාමට ඉතිරිව තිබුණේ පැරණි සිල්ලා භූමියේ අවශේෂව තිබූ සුළු බිම් ප්‍රමාණයක පමණි. අවසානයේ 935දී ග්යොංසුන් විසින් සිහසුන අත්හැර ගොර්යෝහි තේජෝ හට සිහසුන පවරන ලදී. ඔහුගේ සිහසුන අත්හැරීම තේජෝගේ කොරියානු අර්ධද්වීපය එක්සත් කිරීමේ ව්‍යාපාරය සම්පූර්ණ කළේ ය. තේජෝ රජුගේ දියණිය වූ නංරං කුමරිය (낙랑공주) සමග යළි විවාහ වූ ඔහුව ග්යොංජුහි සාසිම්-ග්වන් (사심관, පරීක්ෂක-සෙන්පති) ලෙස පත් කරන ලදී. ඔහු ගොර්යෝවේ සාසිම්-ග්වන් ක්‍රමයේ පළමුවැනියා ද විය. ඔහු සිය ජීවිතයේ සෙසු කාලය ගතකළේ ගොර්යෝ අගනුවර (වර්තමාන කේසොං) ආසන්නයේ ය.

978දී ග්යොංසුන් මියගිය අතර, ඔහුගේ සොහොන්ගැබ දකුණු කොරියාවේ ග්යොංගි-ඩෝහි යොන්චොන් ප්‍රාන්තයේ ජංනම්-ම්යොන් ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත.

සම්ගුක් සගි ග්‍රන්ථය අනුව, ග්යොංසුන්ගේ පුත්‍රයා වූ මා-උයි කුමරු සිය පියා ගොර්යෝ රාජ්‍යයට යටත් වීමට විරුද්ධ වූ අතර, ඔහු කුම්ගං කන්දේ තාපසයකු වශයෙන් වාසය කළ බැව් සඳහන් වේ.

පවුල

පියා: සිල්ලාහි ෂින්හ්‍යුං රජු (신흥대왕)
මුත්තණුවන්: සිල්ලාහි උයිහ්‍යුං රජු (의흥대왕)
මව: ග්යොංජු කිම් වංශයේ ග්යේආ මහා කුමරිය (계아태후 김씨)
මුත්තණුවන්: සිල්ලාහි හොන්ගං රජු (? - 886) (신라 헌강왕)
බිසෝවරුන් සහ ඔවුන්ගේ දරුවන්:
ජුක්සන් පාක් වංශයේ ජුක්බං ආර්යාව (죽방부인 박씨)
කිම් ඉල්, කිරුළහිමි මාඋයි කුමරු (912 - ?) (김일 마의태자)
කිම් දොක්-ජි, බොම් කුමරු (914 - ?) (김덕지 범공)
කිම් මියොං-ජොං, යොංබුන් කුමරු (김명종 영분공)
ග්යොංජු කිම් වංශයේ හොන්සුක් රැජින (헌숙왕후 김씨)
කේසොං වං වංශයේ නක්රං කුමරිය (낙랑공주 왕씨)
කිම් ඉයුන්-යොල්, දේඅන් කුමරු (김은열 대안군)
කිම් සොක්, උයිසොං කුමරු (김석 의성군)
කිම් ගොන්, ගංර්යුං කුමරු (김건 강릉군)
කිම් සොන්, ඉයොන්යැං කුමරු (김선 언양군)
කිම් චු, සම්චොක් කුමරු (김추 삼척군)
නම් නොලද කුමරියක්
ග්යොංජු කිම් වංශයේ සින්රන් ආර්යාව (신란궁부인 김씨)
කේසොං වං වංශයේ වං කුමරිය (공주 왕씨)

ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ
ෂින් ග්වි-ෂික් විසින් KBS නාළිකාවෙන් විකාශය වූ තේජෝ වං ගොන් (2000-2002) නැමැති රූපවාහිනී කතාමාලාවේ ඔහුගේ චරිතය නිරූපණය කරන ලදී. 2002-2003 අතර කාලයේ KBS නාළිකාවෙන් විකාශය වූ The Dawn of the Empire කතාමාලාව තුළ ලී දෝ-ර්යොන් විසින් ඔහුගේ චරිතය නිරූපණය කරන ලදී.

මේවාත් බලන්න
ග්යොන් හ්වොන්
කොරියාවේ රජවරුන්ගේ ලැයිස්තුව
සිල්ලා ජනයා ලැයිස්තුව
කොරියාවේ පසුකාලීන තුන් රාජධානි

ආශ්‍රේයයන්

සිල්ලා පාලකයෝ
978 මරණ
10වන සියවසේ ආසියාවේ පාලකයෝ
උපන් වර්ෂය නොදන්නා පුද්ගලයින්
උපන් වර්ෂය අවිනිශ්චිත පුද්ගලයින්
ගයාහි කිරුළ

ගයාහි කිරුළු යනුවෙන් අදහස් වන්නේ ගයා රාජ්‍ය සන්ධානයේ ප්‍රභූ ජනයා විසින් පළඳින්නට ඇතැයි විශ්වාස කළ හැකි, කැනීම්වලින් හමුවූ ශීර්ෂාභරණ දෙකකි‍. මෙම කිරුළුවල ද කොරියාවේ කිරුළුවල සාමාන්‍ය සම්ප්‍රදායික ආභාසය දැකගත හැක. මෙහි උෂ්ණීෂයක් භාවිත කිරීම බෙක්ජේ කිරුළුවල ආභාසයට නිදසුනක් වන අතර, උඩු අතට ශීර්ෂ පටි භාවිතා කිරීම සිල්ලාවේ කිරුළුවල දැකගත හැකි ලක්ෂණයකි. කෙසේනමුත්, ගයා කිරුළු පැහැදිළිවම සිල්ලා සහ බෙ‍ක්ජේ කිරුළුවලින් වෙනස් වන අතර, එමගින් පැහැදිළි වන්නේ ගයා ජනයාට ඔවුන්ට ආවේණික ස්වාධීන සංස්කෘතියක් පැවති බවයි.

ජාතික වස්තුව අං. 138

ග්‍යුම්ග්වන් මිත් බුසොක් ග්‍යුම්ගු යන්න භාවිතා වන්නේ රත්රන් කිරුළක් හා එහි අතිරේක ආභරණ, මුදු සහ කර්ණාභරණ ඇතුළත් කෞතුක භාණ්ඩ එකතුවකි. මෙම කිරුළ වර්තමානයේ හොආම් කලා කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත. මෙම කෞතුක භාණ්ඩය සහ එහි අතිරේක උපාංග 1971 දෙසැම්බර් 21 දින කොරියාවේ ජාතික වස්තුවක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කෙරිණි. මෙම කිරුළ ක්‍රි.ව. පස්වන හෝ හයවන සියවසට අයත් යැයි විශ්වාස කෙරෙන අතර, එහි උස සෙන්ටිමීටර 11.5ක්, පළල සෙන්ටිමීටර 3.6කි. කිරුළේ විෂ්කම්භය සෙන්ටිමීටර 20.7කි.

කිරුළ වෙනස් කොටස් තුනකින් සෑදී ඇත. ශීර්ෂ පටිය නිර්මාණය කොට ඇත්තේ රත්රන්වලිනි. එය පටියට අල්ලන ලද කුඩා රන් කැඩපත්වලින් විසිතුරු කොට ඇත. කිරුළෙහි පටියෙහි වජ්‍ර මෝස්තරයක ස්වරූපයෙන් කැටයම් කොට ඇති ඉහළට සහ පහළ දිවෙන තිත් රාශියකි. මීට අමතරව පටියට ජේඩ් ගොගොක් පබළු ද සම්බන්ධ කොට ඇත. කෙසේනමුත්, මෙම පබළු ශීර්ෂ පටියෙහි සම්බන්ධ කොට තිබුණේ ද යන්න තවමත් මතභේදයට තුඩු දී ඇත. එයට හේතුව කැනීම් කටයුතුවල දී එය කිරුළ සමග එකට තිබී හමු නොවීමයි.

කිරුළේ අමතර උපාංග එකිනෙකට සමදුරින් වෘත්තාකාර ශීර්ෂ පටිය මත තැන්පත් කොට ඇත. මෙම අංග ප්‍රංශයේ රාජ්‍ය සංකේතයට තරමක් සමාන ස්වරූපයක් ගත්ත ද, එය බොහෝ අවස්ථාවල විස්තර කෙරෙන්නේ තෘණ හැඩැති හෝ ලතාමය හැඩැති මෝස්තරයක් ලෙසිනි. මේ සෑම අංගයක්ම සමාන අතර, ඒවායේ යටි අතට දිවෙන නෙරුම් කට්ටල තුනක් ඇත. මේවායේ මුදුනේ මැණිකක හැඩැති වස්තුවක් දැකගත හැක. මෙම විසිතුරු අංග බෙක්ජේහි කිරුළට සමානත්වයක් දක්වන අතර, එහි ද ලියවැල් ආකාරයේ මෝස්තරයක් දැකගත හැක. නමුත් සිල්ලා කිරුළුවල ඇත්තේ ශෛලිගත මෝස්තර රටාවකි.

අවසානයේ, ලතාමය හැඩැති ආභරණ සතරක් ඇති අතර, ඒවා උෂ්ණීෂයන් මෙන් භාවිතා වී ඇත. ජේඩ් ගොගොක් පබළු රන් ආභරණවලට මෙන්ම කුඩා රන් ඵලකවලට ද සම්බන්ධ කොට ඇත. මෙම ආභරණ සිල්ලා ‍ආභාසය ලද බව විශ්වාස කෙරෙන අතර, කිරුළේ ශීර්ෂ පටියේ මෙන්ම මෙහි ද වජ්‍රයක මෝස්තරයෙන් යුත් තිත් රටා දැකගත හැක.

මේවාත් බලන්න
කොරියාවේ ජාතික වස්තූන්
ගයා සංයුක්තය
සිල්ලාහි කිරුළ
බෙක්ජේහි කිරුළ

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
සංස්කෘතික උරුමය: ජාතික වස්තුව අං. 138
හොආම් කලා කෞතුකාගාරය: ලීඋම් ගැලරිය

දකුණු කොරියාවේ ජාතික වස්තූන්
කොරියාව
කොරියාවේ පුරාවිද්‍යාව
කොරියානු කලාව
බාල් වීර්

බාල් වීර්, හෙවත් බාල්වීර්  යන නාමයෙන් හැඳින්වෙන්නේ SAB TV නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය වූ ඉන්දියානු ළමා රූපවාහිනී කතාමාලාවකි.. මෙම රූපවාහිනී කතාමාලාව එහි විකාශය ඇරඹූයේ 2012 ඔක්තෝබර් 8 දින ය. 2016 නොවැම්බර් 4 දින මෙම කතාමාලාවේ විකාශය අවසන් විය. එය කථාංග 1111කින් යුතුව විකාශය විය.

ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිංහල බසින් හඬකැවූ මෙම රූපවාහිනී කතාමාලාව සූරයන්ගෙත් සූරයා යන තේමාව යටතේ හිරු ටීවී නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය කරන ලදී. මෙය සඳුදා සිට සිකුරාදා දක්වා දිනවල ප.ව. 5.30ට විකාශය විය. එහිම නැවත විකාශයක් සති අග සූරයන්ගෙත් සූරයා යන නාමය ඔස්සේ සෙනසුරාදා සහ ඉරිදා දිනවල ද විකාශය කෙරේ.

කථාපුවත

බාල් වීර් රූපවාහිනී කතාමාලවෙන් කියැවෙන්නේ අධි ස්වාභාවික බලයක් සහිත මිනිස් දරුවකු පිළිබඳ කථා පුවතකි. ඔහුට සුරංගනාවියන් සත් දෙනකුගේ සුපිරි බලයයන්ගේ උපකාරය ලැබේ. සුරංගනා ලෝකයේ සුරංගනාවියන් ගණනාවක් වේ. මෙහි වෙසෙන සෑම සුරඟනකටම ඔවුන්ගේ මූලික ගුණාංග සහ හැකියා අනුව නාමයක් ලබා දී ඇත. කෙසේනමුත්, මව් සුරඟන විසින් බහුරූපි සුරඟන සුරඟන ලෝකයේ රැජිනිය ලෙසින් සිංහාසනාරූඪ කරවයි. ටෞබා-ටෞබා නැමැති සිය සහායකයාගේ උපකාර ඇතිව භයංකාර සුරඟන, සුරඟන රැජිනිය ධුරය හිමි කර ගැනීමට කුමන්ත්‍රණ කරන්නී ය. නමුත් පසුව බාල් වීර් විසින් ඇයව පරාජය කරනු ලබයි.

බාල් වීර් විසින් සුරඟන ‍ලෝකය සහ සුරංගනාවියන් මෙන්ම ලෝකය පුරා සිටින ළමයින්ව ද දුෂ්ට බලවේගවලින් ආරක්ෂා කරයි. හැමවිටම යහපත්ව සහ සත්‍යවාදීව කටයුතු කරන ලෙස ඔහු ළමුන් හට උගන්වයි. බාල් වීර් මිනිස් ලෝකයේ බල්ලු නැමැති මිනිස් දරුවකු ලෙස රහසිගතව ජීවත් වේ. ඔහුගේ සමීප මිතුරන් වන මානව් සහ මෙහේර්ගේ හදාගත් සොහොයුරා ලෙස ඔහුව සලකනු ලැබේ. මෙම ළමයින්හට ඔවුන්ගේ පාසලේ සගයකු වන මොන්ටු නිතරම හිංසා පීඩා සිදු කරයි. නමුත් ඔවුන්ව බේරා ගැනීමට බාල් වීර් හැමවිටම පැමිණෙයි.

චරිත නිරූපණය
 දේව් ජෝෂි, බාල් වීර් / බල්ලු දාග්ලි ලෙස
කරිෂ්මා ටන්නා / ශ්‍රැති සෙත් / සුදීපා සිං, සුරඟන රැජිනිය ලෙස
ශාමා සිකන්දර් / ශ්වේතා කවත්‍රා, භයංකාර සුරඟන ලෙස
අනුෂ්කා සේන්, මෙහෙර් මහේෂ් දාග්ලි/බාල් සාඛි ලෙස
 රුද්‍ර සෝනි, මානව් මහේෂ් දාග්ලි/බාල් මිත්‍ර ලෙස
පූර්වේශ් පිම්පල්, මොන්ටු ලඛානි ලෙස
ශ්‍රීධර් වත්සර්, ඩූබා ඩූබා I / ටෞබා ටෞබා ලෙස
ෂර්මිලී රාජ්, බාල සුරඟන ලෙස
ආදිති සජ්වාන්, නාත්ඛට් සුරඟන ලෙස
සමීක්ෂා සුද්, දරි දරි සුරඟන ලෙස
මනීෂා තක්කාර්, භාත්ඛටි සුරඟන ලෙස
ඩිම්පල් කාවා, ආර්පාර් සුරඟන ලෙස
අල්පනා බච්, කස්තුරි අමෘත්ලාල් දාග්ලි ලෙස
අමිතා චොක්සි, ස්මිතා මහේෂ් දාග්ලි
 රාශුග් ටන්ඩන්, රොකී අමෘත්ලාල් දාග්ලි ලෙස
 අභය හාර්පාඩි, මහේෂ් අමෘත්ලාල් දාග්ලි ලෙස
රුඛ්සාර් රෙහ්මාන්, මව් සුරඟන ලෙස
 මිනාල් මෝග්නම්, විජ්දාර් සුරඟන ලෙස
නිගාර් ඛාන්, ප්‍රචන්දිකා ලෙස
දීප්ශිඛා නාග්පාල්, භවාන්දර් සුරඟන ලෙස
නවීනා බෝලේ, කටිලි සුරඟන සහ නොකිලි සුරඟන ලෙස 
සුගන්ධා මිෂ්රා, ඡාල් සුරඟන ලෙස
ශ්වේතා තිවාරි, මහාභාසම් සුරඟන ලෙස
කෛවාල්‍යා ඡේදා, රොනී මෙහ්රා ලෙස

අන්තර්ජාතික විකාශය

ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිංහල බසින් හඬ කවන ලද මෙම රූපවාහිනී කතාමාලාව සූරයන්ගෙත් සූරයා යන තේමාව යටතේ හිරු ටීවී නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය කරනු ලබයි. මෙය සඳුදා සිට සිකුරාදා දක්වා දිනවල ප.ව. 5.30ට විකාශය කෙරේ. එහිම නැවත විකාශයක් සති අග සූරයන්ගෙත් සූරයා යන නාමය ඔස්සේ සෙනසුරාදා සහ ඉරිදා දිනවල ද විකාශය කෙරේ. මෙය එරට ළමුන් අතර අතිශයින් ජනප්‍රියත්වයට පත්ව ඇති රූපවාහිනී කතාමාලාවකි.

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
නිල වෙබ්අඩවිය

එස්ඒබී ටීවී රූපවාහිනී කතාමාලා
ඉන්දියානු ළමා රූපවාහිනී කතාමාලා
රූපවාහිනී කතාමාලා
තේබොං

තේබොං (හංගුල්: 태봉;හන්ජා: 泰封; ප්‍ර.රෝ.: Tebong; ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පසුකාලීන තුන් රාජධානි යුගයේ ක්‍රි.ව. 901දී ගුං යේ (හන්ජා: 弓裔) විසින් කොරියානු අර්ධද්වීපය තුළ පිහිටුවූ රාජ්‍යයකි.

නම
මෙම රාජ්‍යයේ මුල් නාමය ගොර්යෝ යන්නයි. එය ක්‍රි.ව. 5වන සියවසේ සිට මැංචූරියාවේ සහ උතුරුදිග කොරියානු අර්ධ්ද්වීපයේ පැතිර තිබූ ගොගුර්යෝ නැමැති රාජධානියේ නිල නාමය අනුව යෙදූවකි. 904දී ගුං යේ විසින් සිය රාජ්‍යයේ නම මාජින් ලෙස වෙනස් කරන ලදී අවසානයේ 911දී එය තේබොං ලෙස වෙනස් කරන ලදී. වං ගොන් විසින් ගුං යේව සිහසුනෙන් පහකොට ගොර්යෝහි තේජෝ ලෙස සිහසුනට පත්වූ අතර, ඔහු විසින් රාජ්‍යයේ මුල් නාමය වූ “ගොර්යෝ” යන්න යළි ස්ථාපනය කරන ලදී.

ගුං යේගේ රාජ්‍යය, වං ගොන්ගේ රාජ්‍යයෙන් වෙන්කර හඳුනා ගැනීම සඳහා පසුකාලීන ඉතිහාසඥයින් විසින් මෙම රාජධානිය පසුකාලීන ගොගුර්යෝ (හුගොගුර්යෝ) හෝ එහි අවසන් නාමය වූ තේබොං ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.

ඉතිහාසය
පුරාවෘත්ත අනුව, ගුං යේ යනු හොනාන් රජුගේ හෝ සිල්ලාහි ග්යොංමුන් රජුගේ පුත්‍රයෙකි. දෛවඥයකු විසින් මෙම අලුත උපන් දරුවා සිල්ලාවට විනාශය රැගෙන එන බවට අනාවැකි පලකළ හෙයින්, රජු මෙම දරුවා මරාදැමීමට සිය සේවකයින්ට අණ කරන ලදී. කෙසේනමුත් ඔහුගේ හෙදිය ගුං යේව සඟවා, රහසේම ඇති දැඩි කළා ය. 892දී ඔහු යැං ගිල්ගේ කැරලි හමුදාවට එකතු විය. මේ වනවිට සහස්‍රයකට ආසන්න කාලයක් මධ්‍යගත රාජධානියක්ව පැවති සිල්ලාව ක්‍රමයෙන් පරිහානියට පත් වන්නට පටන් ගෙන තිබිණි. ගුං යේ විසින් ඔහුගේම කැරැල්ලක් ආරම්භ කොට සොන්ගක්හි දී වං ගොන්ගේ හමුදාව යටත් කරගන්නා ලදී. 898දී ඔහු සොන්ගක් ප්‍රදේශයේ සිය අගනුවර පිහිටුවී ය. යැං ගිල් සහ මධ්‍යම කොරියාවේ විසූ සෙසු යුධ ප්‍රධානීන් ක්‍රමයෙන් පරාජය කළ ඔහු 901දී තමන්ව රජු ලෙස හඳුන්වා ගත්තේ ය.

905දී ගුං යේ සිය අගනුවර සොන්ගක් සිට චෝල්වොන් වෙත ගෙනගියේ ය. තේබොං රාජ්‍යය එහි උච්චස්ථානයට පත්ව සිටි සමයේ එයට වර්තමාන උතුරු සහ දකුණු හ්වංහේ, ග්යොංගි, ගංවොන්/කංවොන්, ප්යොංග්යෑං, උතුරු චුංචොං යන පළාත් සහ දකුණු ජොල්ලා පළාතේ දකුණු ප්‍රදේශය ද අයත්ව පැවතිණි.

සිය අවසන් දිනවල, ගුං යේ තමන් බුදුවරයකු බව ප්‍රකාශ කළ අතර, ඔහු කෲර පාලකයකු ලෙස කටයුතු කළේ ය. ඔහු තමන්ට විරුද්ධ ඕනෑම අයකු මරා දැමීමට පසුබට නොවී ය. ඔහු සිය භාර්යාව වූ ගං ආර්යාව පවා මරාදැමූයේ ය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 918දී ඔහුගේ සෙන්පතීන් සිව් දෙනකු වූ හොං යු (හන්ජා: 洪儒), බේ හ්යොන්-ග්යොං (හන්ජා: 裵玄慶), ෂින් සුං-ග්යොම් (හන්ජා: 申崇謙) සහ බොක් ජි-ග්යොම් (හන්ජා: 卜智謙) යන අය විසින් තේබොං රාජ්‍යය බලයෙන් පහකොට වං ගොන්ය සිහසුනට පත්කළේ තේජෝ රජ යන නාමයෙනි.

ඉන් මඳ කලකට පසු ගොර්යෝව ස්ථාපනය කෙරිණි. තේබොං රාජ්‍යය ගොර්යෝව සංස්කෘතිය කෙරෙහි බලපෑවේ ය. ගුං යේ මුලින් බෞද්ධ භික්ෂුවකව සිටි අයෙකි. ඔහු බුදු දහමට අනුග්‍රහ දැක්වූ අතර, ජාතික උත්සවවල මුහුණුවර බෞද්ධ මුහුණුවරක් ලැබෙන පරිදි වෙනස් කළේ ය. මේ අතරට පල්ග්වන්හොයි (팔관회, 八關會) සහ සොක්ද්‍යුංනොං (석등롱, 石燈籠) අයත්‍ වේ. ඔහු විසින් සිදුකළ එම වෙනස්කම් ගුං යේගේ මරණින් පසුව සහ තේබොංහි බිඳ වැටීමෙන් පසුව පවා ක්‍රියාත්මක විය.

මේවාත් බලන්න
කොරියාව හා සම්බන්ධ මාතෘකා ලැයිස්තුව
කොරියාවේ ඉතිහාසය

ආශ්‍රේයයන්

918 අහෝසි කිරීම්
නැගෙනහිර ආසියාවේ පැරණි රටවල්
කොරියානු ඉතිහාසයේ පැරණි රටවල්
කොරියාවේ ඉතිහාසය
901දී ස්ථාපිත රටවල් සහ භූමි