Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
ෆෙරස්

රසායන විද්‍යාවෙහි, ෆෙරස් (Fe2+), යනුවෙන් දැක්වෙන්නේ ද්විසංයුජ යකඩ සංයෝගයක් (+2 ඔක්සිකරණ තත්ත්වය) වන අතර, ත්‍රිසංයුජ යකඩ සංයෝගයක් (+3 ඔක්සිකරණ තත්ත්වය) දක්වන ෆෙරික් යන්නට හාත්පසින්ම වෙනස් වෙයි.මෙම භාවිතය බොහෝ ලෙසින් අවප්‍රමාණ වී ඇත්තේ, වර්තමාන අයියූපීඒසී නාමකරණයෙහිදී, ඔක්සිකරණ තත්ත්වය රෝමානු සංඛ්‍යා භාවිතයෙන් වරහන් තුල මේ වෙනුවට දැක්වෙන,   ෆෙරස් ඔක්සයිඩ් (FeO) සඳහා අයන්(II) ඔක්සයිඩ්  සහ, ෆෙරික් ඔක්සයිඩ් (Fe2O3) සඳහා අයන්(III) ඔක්සයිඩ් වැනි නම් භාවිතා වන බැවිනි.

රසායන විද්‍යාවෙන් පිටත, ෆෙරස් යනු, යකඩ පැවතීම හැඟවීමට භාවිතා කෙරෙන නාමවිශේෂණයකි. මෙම වචනය ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ  ෆෙරම් ("යකඩ") යන ලතින් වචනය වෙතිනි.  වානේ සහ අමු යකඩ (සුළු ප්‍රතිශතයක් කාබන් අන්තර්ගතය සහිත) සහ අනෙකුත් ලෝහ සමග යකඩ මිශ්‍ර ලෝහ  (මල නොබැඳෙන වානේ වැනි) යන දේ ෆෙරස් ලෝහයන්ට අඩංගු වෙති. යකඩ, කාබන් සහ විවිධ මිශ්‍ර ලෝහ සාදන මූලද්‍රව්‍ය අතර සම්බන්ධතා, පරමාණුවෙන්-පරමාණුවට  හැසිරවීම තුලින්, ෆෙරස් ලෝහයන්හී විශේෂිත ගුණාංග සාක්ෂාත් කර ගත හැක.

නි-ෆෙරස් යන පදය භාවිතා වන්නේ, යකඩ නොවන අනෙකුත්  ලෝහ සහ සැලකිය යුතු තරම් ප්‍රමාණයක් යකඩ අඩංගු නොවන මිශ්‍ර ලෝහ දැක්වීමටය.

මෙයද බලන්න 
ෆෙරික්
අයශ්චුම්බකත්වය
වානේ සැදීම
ෆෙරස් ලෝහ ප්‍රතිචක්‍රකිරීම
 අයන් (II) ඔක්සයිඩ් (ෆෙරස් ඔක්සයිඩ්)
 ෆෙරස් ක්ලෝරයිඩ් (අයන්(II) ක්ලෝරයිඩ්)
 අයන්(II) බ්‍රෝමයිඩ් (ෆෙරස් බ්‍රෝමයිඩ්)

ආශ්‍රිත

යකඩ
ශ්‍රී ලංකා සම්භවයක් සහිත දෙමළ ජනයා

19 වන සියවසට පෙර සිට ලක්දිව පදිංචිව සිටි දෙමළ ජනයාගෙන් පැවත එන දෙමළ ජනතාව ශ්‍රී ලංකා සම්භවයක් සහිත දෙමළ ජනතාවවේ. ඉන්දියානු සම්භවයක් සහිත දෙමළ ජනයාගෙන් වෙන්කොට හඳුනාගැනීම සඳහා මෙම වදන භාවිතාවේ.

පදිංචිය

ශ්‍රී ලංකාව

ශ්‍රී ලංකාවෙන් බැහර

ආශ්‍රිත ලිපි
 දෙමළ ජනතාව
 ශ්‍රී ලාංකීය දෙමළ ජනතාව
 ඉන්දියානු සම්භවයක් සහිත දෙමළ ජනයා

මූලාශ්‍ර
ශ්‍රී ලංකා සම්භවයක් සහිත දෙමළ ඩයස්පෝරාව

ශ්‍රී ලංකාවෙන් එපිට ජීවත්වන ශ්‍රී ලංකා සම්භවයක් සහිත දෙමළ ජනයා ශ්‍රී ලංකා සම්භවයක් සහිත දෙමළ ඩයස්පෝරාව වේ. මොවුන් බහුතරය ක්‍රි.ව. 1983 වසරෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව හැරගිය පුද්ගලයන් හෝ ඔවුන්ගෙන් පැවත එන්නන් වන අතර තමන් ජීවත්වන රටේ පුරවැසිභාවය ලබාගෙන ඇත.

මූලාශ්‍ර

දෙමළ ඩයස්පෝරා
සිද්ධ යකඩ

සිද්ධ යකඩ යනු,   චීනචට්ටි  වල  කාබන් අන්තර්ගතයට (2.1% සිට 4%) හාත්පසින් වෙනස්, ඉතා අඩු කාබන් අන්තර්ගතයක් (0.04 සිට 0.08%)  සහිත යකඩ මිශ්‍ර ලෝහයක් වන අතර, ලෝබොර නමින් හැඳින්වෙන තන්තුමය අන්තර්ගත බරෙන් 2% දක්වා එහි අඩංගු වෙයි. යකඩ සහ ලෝබොර අන්තර්ගතයන්ගේ අඩ-විලීන ස්කන්ධයක් වන එය, නිරේධනය කල විට හෝ විකල ලක්ෂ්‍යය දක්වා නැවූ විට හෝ, ලී වල දක්නට ලැබෙන වැනි  "කණිකා" රටාවක් පෙන්නුම් කරයි. සිද්ධ යකඩ, දැඩි, ආහන්‍ය, තන්‍ය සහ පහසුවෙන් පෑස්සිය හැකි වෙයි. වානේ නිෂ්පාදනයෙහි කාර්යසාධක ක්‍රම ප්‍රවර්ධනය කිරීමට පෙර හා විශාල ප්‍රමාණයන්ගෙන් වානේ තොගයන් අත තිබීමට ප්‍රථම, වඩාත් සුලබ ආහන්‍ය යකඩ වර්ගය වූයේ සිද්ධ යකඩ වෙයි. වානේ බවට ප්‍රසාදනය කෙරුමට අමු ද්‍රව්‍යයක් ලෙසින් සිද්ධ යකඩ ප්‍රමාණවත් තරමක් භාවිතා කරන ලද අතර, එය ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතා කෙරුණේ  කඩු, හැඳි ගෑරෙප්පු, නියන, පොරෝ සහ අනෙකුත් තියුණු මුවහතැති ආයුධ මෙන්ම දුනු සහ පීරී තැනීමටය. යකඩ-ආවරණිත යුද්ධනැව් සහ දුම්රිය මාර්ග භාවිතයට ගැනුමත් හා සමගම, සිද්ධ යකඩ සඳහා ඉල්ලුම කූටප්‍රපාප්ත වූයේ 1860 ගණන් වලදී වන අතර,  මෘදු වානේ වල භංගූරභාවය වැනි  තත්ත්වය පිළිබඳ ගැටළු විසඳාගෙන එහි මිල අඩුවී පුළුල් ලෙසින් සපයාගත හැකිවූ විට සිද්ධ යකඩ වල පරිහානිය ඇතිවිය.

ඒවා මෘදු වානේ වලින් තැනීම ඇරඹීමට පෙර, බොහෝ දේවල්, සිද්ධ යකඩ වලින් තැනුනු අතර, ඒවා අතර මිටියම්, ඇණ, කම්බි, දම්වැල්, පීලි,  දුම්රිය ඈඳුම්, ජල සහ හුමාල නල, මුරිච්චි, පොට ඇණ, අශ්ව ලාඩම්, අත් වැල්, දැවමය පියසි රාමු සැකිලි සඳහා තහඩු සහ, විසිතුර  යකඩ වැඩ වූහ.

වාණිජ පරිමාණයෙන් සිද්ධ යකඩ තවදුරටත් නිපදවනු නොලැබේ. සිද්ධ යකඩ වලින් තැනී යැයි විස්තර කෙරෙන, නිරාපද පීලි, උද්‍යාන භාණ්ඩ සහ ගේට්ටු වැනි නිෂ්පාදියන්, සදනු ලබන්නේ මෘදු වානේ වලිනි. එම විස්තරය තවම ඒවා සඳහා භාවිතා කෙරෙන්නේ, ඒවා තැනීම සිද්ධ කෙරෙන්නේ (සාදන අන්දම) අතින් බැවිනි.

නාමකරණය 
"සිද්ධ" යන වචනය, "වැඩ කිරීම" වන ක්‍රියාපදයෙහි  පුරාතන අතීත කාල කෘදන්තය වන අතර, එබැවින් "සිද්ධ යකඩ " යන්නෙහි වචනාර්ථය වන්නේ  "වැඩ සිදුකල යකඩ" වෙයි. සිද්ධ යකඩ යනු, භාණ්ඩය සඳහා පොදු නාමයක් වන නමුදු,  ලෝකුරුවෙකු හෝ අනෙකුත් ආචාරියෙකු විසින් නිපැයුනු,  නිමාවට පත් යකඩ භාණ්ඩ සඳහාද භාවිතා වෙයි. සිද්ධ යකඩ මෙන් නොව, චීනචට්ටි, භංගූර වන අතර සහ උණු හෝ සිසිල් හෝ තත්ත්වයෙන් එය භාවිතයෙන් කර්මාන්ත කල නොහැක. මිටියකින් පහරදුනහොත් චීනචට්ටි බිඳී යෑ හැක.

ආශ්‍රිත

භාහිර සබැඳි
 

ලෝහ කර්මාන්ත
ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය
ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පමය  මූලාවයව
උද්‍යාන අංග
ෆෙරස් මිශ්‍ර ලෝහ
යකඩ
සීතා අම්මාන් කෝවිල

සීතා අම්මාන් කෝවිල
මේ නුවරඑලිය කෝවිලේ තියෙන විශේෂත්වය තමයි සීතා දේවිය වෙනුවෙන් ලෝකයේ ඇති එකම කෝවිල මෙය විදියට තමයි හදුනාගැන් වන්නේ. ඉස්සර මෙතන කෝවිලක් නොතිබූ බව අපට දැනගන්න ලැබුනා. නමුත් අතීතයේ  මේ ස්ථානයේ පොල් ගැසීම හා  පුද පුජා සිදුකොට තිබෙනවා. පසුව කාලයක් යනවිට මෙතැන කෝවිලක් තරමටම දියුණු වෙලා තියෙනවා. දැන් මේ කෝවිල හඳුන්වන්නේ සීතා අම්මාන් කෝවිල කියලයි. කෝවිල තියෙන්නේ සීතා එළියේ. ඒ කියන්නේ නුවරඑළිය බදුල්ල පාරේ කිලෝමීටර් 7 ක් පමණ දුරින්. නුවරඑළිය බදුල්ල පාරේ ගමන් කරනකොට මේ කෝවිල ඔබ අනිවාර්යෙන්ම දැකලා ඇති.
රාමායනයේ සදහන් වෙන විදියට රාමා විසින් සීතාව හංගාගෙන ඉඳලා හිරු එළිය දකින්න අරං එන්නේ මෙතනට කියලා තමයි කියන්නේ. ඒ වගේම සීතාව හොයන්න ලංකාවට ආපු හනුමාට සීතාව දකින්න ගැබුනේ මෙතනදී කියලාත් කියනවා. ඒ ආපු හනුමාගේ පා සළකුණු කියලා විශ්වාස කරන අමුතු සළකුණූ කිහිපයකුත් මේ කෝවිල ආශ්‍රිත ගල් තලාවක දකින්න පුළුවන්. අදටත් ඉන්දියානු ජාතිකයන් විශාල වශයෙන් මේ කෝවිල වැද පුදාගන්න පැමිණෙනවා.
විවාහ වී ළමයි නොමැති අය ඇවිත් තමන්ට දරුවන් ප්‍රාර්ථනා කරලා මේ කෝවිලට බාරහාර වෙනවා. ඒවාගේම විවාහ හරියන්නේ නැත්නම් ඒවාත් සාර්ථක වෙන්න කියලා මෙතැනට බාර වෙනවා. මිනිසුන් අතර පවතින එක කතාවක් ‍තමයි සීතා දේවිය මෙහි සඟවා සිටියදි ඇය රාම රාම හමුවෙන්න කිය කියා මේ ඇළට මල් දානවලු. ඒ මල් දැමූ තැන සිට නොපෙනි ගිහිල්ලා ඊට මීටර් ගණනක් එහා දුරින් මතුවෙනවලු. ඊට පසු කාලීනව මෙතැනට ආපු බැතිමතුන් තමන්ගේ ප්‍රාර්ථනා ඉටුවෙන්න කියලා මේ දිය පාරට රතු සහ සුදු මල් දානවා. සුදුමල් මතු වුණොත් ප්‍රාර්ථනාව ඉටුවන බව ඔවුන්ගේ විශ්වාසයයි.
මේ ප්‍රදේශයේ අය විශ්වාස කරන තවත් දෙයක් තමයි නුවරඑළියට ඇවිත් කිසිම වැරැදි වැඩක් කරලා මේ කෝවිල පසුකර යාමට පෙර  දඬුවම් ලැබෙනවා කියන එක. ඔබ මීලග සංචාරයට නුවරඑළියේ යන්න හිතන් ඉන්නවා නම් අනිවාර්යෙන්ම සීතා අම්මාන් කෝවිලට යන්න අමතක කරන්න එපා.
යන්නත් අමාරු නැහැ නුවරඑළිය බදුල්ල පාරෙ අයිනෙම තමයි මේ කෝවිල පිහිටලා තියෙන්නේ . හක්ගල ඉදන් දුර කිලෝමීටර් එකක් විතර . නුවරඑළිය පැත්තට වෙන්න..

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි

නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ හින්දු සිද්ධස්ථාන
සුද්‍රාව්‍ය පද්ධතිය

සුද්‍රාව්‍ය පද්ධතියක්,  ග්‍රීක "ευ" (eu = පහසු) සහ "Τήξις" (tecsis = දියවීම), වෙතින්  විස්තර කෙරෙනුයේ,  එක් එක් ශුද්ධ සංඝටකය විසින් එහි ස්වීය මහත් දැලිස සැකසුම තබාගන්නා පරිදී, සංඝටක අතර අතිවිශිෂ්ට පරමාණුක ප්‍රතිශත අනුපාතයක් සාක්ෂාත් කරගනිමින්, සහබද්ධ සුපිරි-දැලිසක් තනන, පරමාණුක සහ /හෝ රසායනික විශේෂයන්ගේ සමජාතීය ඝන මිශ්‍රණයකි. .    සුද්‍රාව්‍ය පද්ධතිය සමස්තයක් ලෙසින්  දිය වන්නේ  මෙම පරමාණුක /අණුක අනුපාතයෙහිදී පමණක් වන අතර, සුවිශේෂ උෂ්ණත්වයකදී (සුද්‍රාව්‍ය උෂ්ණත්වය හෝ ET) සුපිරි-දැලිස වෙතින් එක විටම එහි සියළු සංඝටක නිදහස් කොට ද්‍රව මිශුණයක් බවට පත් කෙරෙයි. සම්බන්ධිත සංඝටක විශේෂ සඳහා මිශ්‍රණ අනුපාතයන් සමස්තය සැලකූ කල අඩුතම විලයන උෂ්ණත්වය ET වෙයි.

වෙනත් ඕනෑම මිශ්‍රණ අනුපාතයක් රත් කිරීමේදී, ET වෙත ලඟාවීමේදී — දකුණේ ඇති කලාප සටහන බලන්න — එක් සංඝටකයක දැලිස මුලින්ම විලයනය වන අතර, අනෙකුත් සංඝටක ලැටිස(ය) (සමස්තය) දියවීමට මිශ්‍රණයෙහි උෂ්ණත්වය තවදුරටත් වැඩිවිය යුතුය.    ප්‍රතිලෝම ලෙසින්, සුද්‍රාව්‍ය-නොවන මිශ්‍රණයක් සිසිල්වත්ම, සියළුම ද්‍රව්‍යය ඝන වන තුරු, මිශ්‍රණයෙහි එක් එත් සංඝටකය ප්‍රභින්න උෂ්ණත්වයකදී ඝනීභවනය වෙයි (එහි දැලිස තනයි).

කලාප සටහනක සුද්‍රාව්‍ය ලක්ෂ්‍යයක් අර්ථ දක්වන්නාවූ ඛණ්ඩාංක වන්නේ,   සුද්‍රාව්‍ය ප්‍රතිශත අනුපාතය (සටහනෙහි  පරමාණුක/අණුක අනුපාත අක්ෂයෙහි) සහ සුද්‍රාව්‍ය උෂ්ණත්වය (සටහනෙහි උෂ්ණත්ව අක්ෂයෙහි) වෙති.

ආශ්‍රිත

ද්‍රව්‍ය විද්‍යාව
රසායන විද්‍යාව
කලාප සංක්‍රමණ
බීකරය

බීකරය යනු ද්‍රාවණ කැලතීම, මිශ්‍ර කිරීම සහ රත් කිරීම අදිය සිදුකිරීම සඳහා විද්‍යාගාර තුල භාවිතයට ගන්නා සරල බඳුනකි.  බීකර හැඩයෙන් සිලින්ඩරාකාර වන අතර පැතලි අඩියක් සහිත වෙයි.   ද්‍රාවණයන් ප්‍රවේශමෙන් වත්කිරීම සඳහා බොහෝ බීකරයන්හී කුඩා කෙමියක් පවතියි. මිලි ලීටර 1 සිට ලීටර කීප ගුණයක් මැනගත හැකි බීකර දැක ගත හැකි වේ.

ආශ්‍රිත
අකුණු ගැසීම

අකුණු පහරක් යනු ඉතාමත් ප‍්‍රබල විදුලියක් වලාකුලක සිට පොළව දෙසට ක්‍ෂණිකව ගමන් කිරිමකි. එහිදි විශාල ශබ්දයක් හා ආලෝකයක් පිටවේ. මුලින් පෙනෙන්නේ ආලෝකයයි. ක්‍ෂණයකින් ශබ්දය ඇසේ. මෙසේ එළිය දැනුණු වහාම කන් වසා ගැනීමෙන් ශබ්දයෙන් ශ‍්‍රවන පද්ධතියට ඇති විය හැකි බලපෑම වලක්වා ගත හැක.

‍මෙම ඉතා ප‍්‍රබල ආලෝකය ඇසට ඍජුවම ලැබීමෙන් ඇසට ද හානිදායක හෙයින් අකුණු ඍජුවම නිරීක්‍ෂණයෙන් වැලකිය යුතුය.

අකුණු වලින් එන (ඇම්පියර් 25000ක් - සාමාන්‍ය විදුලි බල්බයක මෙන් 5000 වාරයක් වැනි) අති ප‍්‍රබල විදුලිය මගින් ජිවිත හා දේපොළ වලට වඩාත් හානි ඇති කරනු ලබයි.

අකුණක් ලඟා විය හැකි ආකාර:-

01. සෘජු ගැටුම- වලාකුළක සිට පහත්වන අකුණු ධාරාවක් සෘජුවම ළඟා වීම.

02. ස්පර්ශ වෝල්ටීයතාවය- පෘථිවිය වෙත අකුණු ධාරාවක් ගමන් කරන ද්‍රව්‍යයක් (ගසක් හෝ කම්බියක්) හා ස්පර්ශ වී පවතින විට අකුණු පහර ඒ හරහා ළඟා වීම.

03. අංශු ජ්වලනය - පෘථිවිය වෙත අකුණු ධාරාවක් ගමන් කරන ද්‍රව්‍යයක් (ගසක් හෝ කම්බියක්) ආසන්නයේ සිටින විට ද්‍රව්‍යයේ සිට ඇති පරතරය තුළින් පුළිඟුවක් ලෙස අකුණු පහර ළඟාවීම

04. යවර වෝල්ටීයතාවය පෘථිවිය වෙත අකුණු ධාරාවක් ළඟා වූ ස්ථානයක සිට විහිදී යන ධාරාවක් ආසන්නම ශරීර ස්පර්ශ ස්ථානයෙන් ඇතුල් වී වෙනත් ස්ථානයකින් යලිත් පෘථිවිය වෙත ගමන් කිරීම.

මේ හානි අවම කර ගන්නේ කෙසේද?

අකුණු ඇතිවන විට,

01. උස කදු මුදුනකල කී‍්‍රඩා පිට්ටනියකල,කුඹුරක හෝ ජලාශයක් වැනි විවෘත ස්ථානයක නොසිටින්න. එවැනි තැන්වල බයිසිකල් අශ්වයින් පැදිමෙන් වළකින්න. වහාම නිවසකට හෝ වැඩිය උස නැති ගස් සමුහයක් තිබෙන ගහක් යටට යන්න.

02.එවැනි තැනක් නැත්නම් පාද දෙක ලංකොට දෙඅත් බිම නොතබා තමාගේ උස අඩුවන සේ හිස පහත් කොට සිටින්න.

03. කම්බි වැට දුරකථන සම්පේ‍්‍රෂණ කුළුණු, T.Vඇන්ටනා වැනි ලෝහමය ආකෘති වලින් ඈත් වන්න.

04.ලෝහ ආයුධ හෝ උපකරණ හෝ භාවිතා නොකරන්න.එවැනි දෑ අතේ තිබේ නම් ඉවතට විසි කරන්න.

තදින් අකුණු සැර පවති නම්,

01. ලී ඇඳක දිගාවන්න. එසේ නැත්නම්තම අඩිය බිම හා නොගැටෙන සේ පුටුවක හිඳගෙන පහත් වී සිටින්න.

02. ලෝඟමය උපකරණ භාවිතා නොකරන්න.

03. විදුලි උපකරණ පලග් (Plug) එකෙන් ගලවන්න.විදුලිය ගලා ඒම ප‍්‍රධාන ස්විචයෙන්ම නවත්වන්න.

04. T.V ඇන්ටනාව රූපවාහිනියෙන් ගලවා කෙළවර පොලිතින් වලින් වසා එළියට දමන්න.

05. විශේෂයෙන් රැහැන් සහිත දුරකථන භාවිතා නොකරන්න.

06. ලෝඟයෙන් නිමවු ජනේල හෝ දොරවල් ළග නොසිටින්න.

නිවස ආරක්‍ෂා කර ගැනීම

01.විධිමත් අකුණු ආරක්‍ෂණ පද්ධතියක් (අකුණු සන්නායක) සවි කර ගැනිම සහඒවායේ භූගත කිරිම් මාස 6 කට පමණ වරක් පරීක්‍ෂා කරවා ගැනිම.

02.ගෘහ විද්‍යුත් පරිපථය මනා ලෙස භූගත කිරිම

03.ගෘහ විද්‍යුත් පරිපථයට සර්ජන ආරක්‍ෂණ උපාංග සවි කරවා ගැනීම. 

අකුණු සැරයට ලක් වුවහොත්

01. ස්පර්ශ කිරිමට බිය නොවන්න,උදවුකරන්න.

02. හුස්ම නොවැටේ නම් පලපුරුදු පුද්ගලයෙක් සිටී නම් ඔහු ලවා කෘතිමව ශ්වසනය ලබාදෙන්න. එසේම හදිසි අනෙකුත් ප‍්‍රථමාධාර සපයන්න.

03. පිළිස්සී ඇත්නම් ජලයෙන් හොදින් තෙමන්න.

04. රෝගියාගේ ශරීරයට හානියක් නොවන සේ වහාම රෙඟලකට ගෙනයන්න 

ඔබ දන්නවා ද?

 වසන ලද මෝටර් රථයක් හෝ ලෝහමය කූටීරයක් ඇතුල අකුණු වලින් වඩා ආරක්‍ෂිත ස්ථානයක් වේ.
 අහස අඳුරු වීම, අකුණු එළිය, ගිගුරුම් හඬ අවධානමේ පෙර ළකුණු වේ.
 ගිගුරැම් හඬ ඇසේ නම්, අකුණක් වැදිය හැකි මානයේ ඔබ සිටිනබව දැනගන්නග
 පෙනෙන අකුණු එළයත්, ඇසෙන ගිගුරුම් හඬත් අතර තත්පර වලින් කාලය 15ට වඩා අඩුනම් දැඩි අවධානමක් ඇතිබව දැනගන්න
 ගිගුරුම් හා අකුණු පිළිබඳ කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්ථමේන්තුවේ නිවේදන ගැන සැළකිලිමත් වන්න.

කතුහිමිකම © 2014 කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව
තිස්සමහාරාම රජ මහා විහාරය

තිස්සමහාරාම රජ මහා විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාත තුල තිස්සමහාරාමයේ පිහිටා තිබේ. විහාරය ක්‍රිස්තු පූර්ව දෙවන සියවසේදී රහුණේ කාවන් තිස්ස රජු විසින් ඉදිකරවන ලද්දකි. මෙම තිස්සමහාරාම පුදබිම, බුදුන් වහන්සේගේ පාදස්පර්ශය ලත් පුදබිමක් ලෙස සැළකෙයි.

තිස්සමහාරාම රජ මහා විහාර පරිශ්‍රයේ ඉදිකොට ඇති තිස්සමහාරාම දාගැබ, ශ්‍රී ලංකාවේ නිර්මාණය කොට ඇති විශාලතම දාගැබ් අතුරින් එකක් වෙයි. එය බුබ්බුලාකාර හැඩයෙන් නිමවා ඇත.

මූලාශ්‍ර

ග්‍රන්ථ නාමාවලිය
von Schroeder, Ulrich. (1990). Buddhist Sculptures of Sri Lanka. (752 p.; 1620 illustrations). Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd. ISBN 962-7049-05-0

රජමහා විහාර
හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
රවන් ඇල්ල

රවන් ඇල්ල යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ උඩුහාවර ග්‍රාමයේ පිහිටා තිබෙන දිය අැල්ලකි. එය වැලිමඩ නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 12 ක් පමණ දුරින් පිහිටයි. රවන් ඇල්ල, රාවණ කථා පුවත සමගද බැඳී පවතින බැව් සඳහන්ය.

රැවැන් ඇල්ල, රවැන් ඇල්ල හා රාවන ඇල්ල  යන නම් වලින්ද මෙම දියඇල්ල හඳුන්වනු ලැබේ. රත්රන් වන් දිය දහර යන අරුතෙන් දිය ඇල්ල, රවන් යන නමින් ප්‍රචලිත වූ බව පැවසෙයි.

මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි

ආශ්‍රිත

දිය ඇලි - ශ්‍රී ලංකා
සෙලාන් බැංකුව

සෙලාන් බැංකුව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වූ වාණිජ බැංකුවකි. එය සතුව දිවයිනේ නාගරික සහ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශයන්හී ශාඛා රැසක් පවතියි. 2013 වසර වන විට බැංකුව සතුව දිවයින පුරා බැංකු මධ්‍යස්ථාන 151 ක් සහ 4900 ක පමණ කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රමාණයක් විය.

1987 අගෝස්තු 28 වන දිනදී සීමාසහිත පොදු බැඳුම් සමාගමක් ලෙස සංස්ථාපිත කරනු ලැබූ මෙය, 1992 වසරේදී සිය ප්‍රථම උප සමාගම ලෙස, සෙලාන් මර්චන්ට් බෑන්ක් ලිමිටඩ් (Seylan Merchant Bank Limited) පිහිටුවන ලදි. එම වසරේදීම බැංකුවේ ප්‍රධාන කාර්යාල ගාෙඩනැගිල්ල වූ සෙලින්කෝ සෙලාන් කුළුණ ඉදිකිරීම අරමුණු කර ගනිමින්, එහි දෙවන උප සමාගම ලෙස සෙලින්කෝ සෙලාන් ඩිවලොප්මන්ට්ස් ලිමිටඩ් (Ceylinco Seylan Developments Limited) පිහිටුවන ලදී.

අර්බුධමය තත්වය
සෙලින්කෝ සමූව ව්‍යාපාරයට අයත් ගෝල්ඩන් කී ක්‍රෙඩිට් කාඩ් සමාගමේ කඩා වැටීම සහ 2008 හිටපු සභාපතිවරයාගේ අරමුදල් අවකලමණාකරනය හේතුවෙන් 2008 වසරේ අවසන් සතියේදී සමාගම ද්‍රවශීලීතා අර්බුධයකට මුහුණ පාන ලදී. 2008 දෙසැම්බර් 28 වන දින ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් සෙලාන් බැංකුව, ශ්‍රී ලංකා රජයට අයත් ලංකා බැංකුවේ (BOC) පාලනය යටතට පත් කරනු ලැබූ අතර, මෙය 30(1) කොටසේ 1949 අංක.58 දරණ මුදල් නීති පනත යටතේ ක්‍රියාවට නංවන ලදී.

මූල්‍යමය අස්ථාවරභාවය හේතුවෙන් සිය ගණුදෙණුකරුවන් වෙත නැවත ගෙවීම් සිදු කිරීමට ගෝල්ඩන් කී ක්‍රෙඩිට් කාඩ් සමාගම අසමර්ථ වීම හේතුවෙන්, සෙලාන් බැංකුවෙහි අර්බුධය තව දුරටත් උග්‍රවිය.

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
 Seylan වෙබ් අඩවිය

බැංකු
ශ්‍රී ලංකාවේ බැංකු
ජාතික ඉතිරිකිරීමේ බැංකුව

ජාතික ඉතිරිකිරීමේ බැංකුව (NSB), යනු ශ්‍රී ලංකා ඇති ආණ්ඩුවට අයත් ඉතිරිකිරීමේ බැංකුවකි. එය 1971 වර්ෂයේදී අංක.30 ජාතික ඉතිරි කිරීම් බැංකු පනත යටතේ ලංකාව තුල සංසථාපිත කරන ලදී. එසේම 1988 වසරේදී  අංක.30 බැංකුකරණ පනත යටතේ ජාතික ඉතිරි කිරීමේ බැංකුව, අවසරලත් විශේෂඥ බැංකුවක් බවට පත් විය. බැංකුව සතුව දිවයින පුරා ශාඛාවන් 255 ක් පමණ පවතියි. ශ්‍රී ලංකා තැපෑලට අයත් තැපැල් කාර්යාල 643 ක් හා උප තැපැල් කාර්යාල 34012 පමණ ප්‍රමාණයක් සම්බන්ධ කරමින්, තැපැල් බැංකු සේවාවක්ද ජාතික ඉතිරිකිරීමේ බැංකුව විසින් ක්‍රියාවට නංවා තිබෙයි.

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
 වෙබ් අඩවිය

බැංකු
ශ්‍රී ලංකාවේ බැංකු
මිරිජ්ජවිල උද්භිද උද්‍යානය

මිරිජ්ජවිල උද්භිද උද්‍යානය (හම්බන්තොට උද්භිද උද්‍යානය), ශ්‍රී ලංකාවේ වියලි කලාපය තුල ඉදි කරනු ලැබූ පලමු උද්භිද උද්‍යානය වේ.

පිහිටීම
මිරිජ්ජවිල උද්භිද උද්‍යානය කොළඹ-කතරගම ප්‍රධාන මාර්ගයේ පිහිටුවා තිබෙයි. උද්භිද උද්‍යානයට වම් පසින් මත්තල ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපලත්, දකුණු පසින් මාගම්පුර වරායත් පිහිටා ඇත.

ඉදිකිරීම
2006 වර්ෂයේ උද්‍යානයේ ඉදිකිරීම් කටයුතු අරඹන විට, එම භූමිය කටු පඳුරු සහ අත්හරින ලද හේන් භූමි වලින් සමන්විත වූ කැලෑවකින් ගහණව තුබූ බව පැවසෙයි. උද්‍යානය අක්කර 300 ක පමණ භූමි පරිශ්‍රයක් පුරා ඉදිකොට තිබෙයි.

උද්‍යාන අංග
කොහොඹගස් වැව, මලිත්තන්ගස් වැව සහ දෙමටත්ත වැව යන වැව් තුනකින් උද්‍යානය සමන්විත වෙයි. උද්‍යාන පරිශ්‍රය තුල තෙතමනය සහ සිසිලස රඳවා ගැනීම උදෙසා මෙම වැව් සකසා තිබෙයි.

උද්‍යානය ඉදිකිරීමේ අරමුණු
ප්‍රධාන අරමුණු 06 ක් මූලික කර ගනිමින්, මිරිජ්ජවිල උද්භිද උද්‍යානය ඉදිකොට තිබෙයි. ඒවා නම් :
වියළි සහ අර්ධ ගුෂ්ක කලාපීය ශාකයන් විතැන් සංරක්ෂණය කිරීම. 	 
වියළි කලාපය තුල වර්ධනය වන අප්‍රසිද්ධ හා අඩු වශයෙන් ප්‍රයෝජනයට ගනු ලබන ශාක පිළිබදව අධ්‍යනයන් සිදු කිරීම.	 
වියළි කලාපීය භූ දර්ශන තලයන් වැඩි දියුණු කිරීම.
ඖෂධ කර්මාන්තය ප්‍රවර්ධනය කිරීම.	 
උද්භිද විද්‍යාව හා මල් වගාව පිළිබදව දැනුම සහ පුහුණු කිරීම් ලබා දීම.	 
පාරිසරික සංචාරක කර්මාන්තය ප්‍රවර්ධනය කිරීම.

විවෘත කිරීම
2013 වර්ෂයේ නොවැම්බර් මස  ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත්වූ පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජ්‍ය නායක සමුළු රැස්වීම මෙරට පැවැත්වීම සනිටුහන් කරමින්, එම මස 14වන දිනදී උද්‍යානය විවෘත කල අතර, උද්‍යානය තුල පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයීය කවයක්ද නිර්මාණය කෙරුණි. මෙම කවය තුල ජනාධිපතිවරුන් තිදෙනෙක්, උප ජනාධිපතිවරු හත් දෙනෙක්, අගමැතිවරුන් සිව් දෙනෙක් සහ විදේශ අමාත්‍යවරුන් පිරිසක් සිය රාජ්‍යයන් නියෝජනය කරමින් ඖෂධීය ශාක රෝපණය කරන ලදී.

මේවාද බලන්න
 පේරාදෙණිය උද්භිද උද්‍යානය
 හක්ගල උද්භිද උද්‍යානය
 හෙනරත්ගොඩ උද්භිද උද්‍යානය
 සීතාවක උද්භිද උද්‍යානය

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
 ජාතික උද්භිද උද්‍යාන දෙපාර්තමේන්තුව

ශ්‍රී ලංකාවේ උද්භිද උද්‍යාන
පං ලියැං

පං ලියැං (උපත නොවැම්බර් 20, 1962) යනු,  කීර්තිමත් චීන සමකාලීන  ජන ගී ගායිකාවක් සහ  අභිවාහ්‍ය කලාකරියකි. වර්තමාන චීන නායක ෂී ජිංපිංගේ බිරිය වන අතර, ඇමරිකානු සහ චීන මාධ්‍ය මගින් ඇය හැඳින්වෙන්නේ "චීන ප්‍රථම කාන්තාව" ලෙසිනි.  2014 වන විට, ෆොර්බ්ස් සඟරාව විසින්, ලොව මහත් බලවත් කාන්තාවන් අතර 57වැන්නා බවට ඇය නම් කර තිබුණි.

පං මහත්මිය,   මහජන විමුක්ති හමුදා කලා විද්‍යාපීඨයේ පීඨාධිපති වන්නීය. චීන නව වසර කාලසීමාව තුලදී විකාශය කෙරෙන සහ පුළුල් ලෙසින් ප්‍රේක්ෂකයන් විසින් නරඹනු ලබන ප්‍රධාන භූමිප්‍රදේශ චීන රූපවාහිනී වැඩසටහනක් වන, වාර්ෂික සීසීටීවී නිව් ඉයර්ස් ගාලා තුල,  ඇය නිතර පෙනීසිටීම නිසා,   සුප්‍රානෝ ගායිකාවක ලෙස ජනප්‍රියතාවයක් ඇය විසින් හිමි කර ගන්නා ලදි. දේශව්‍යාප්තව පැවැති ගී ගැයීමේ තරග වලදී ඇය බොහෝමයක් සම්මාන දිනා ඇත.  ඉමහත් ජනප්‍රසාදය දිනූ ඇයගේ ඒකල ගායනා අතර පීපල් ෆ්‍රොම් අවර් විලේජ් (), ෂුමුලංග්මා () සහ ඉන් ද ෆීල්ඩ් ඔෆ් හෝප් () වෙයි.  පං මහත්මිය, චීනයේ මහජන විමුක්ති හමුදාවේ සිවිල් සාමාජිකයෙක් වන අතර,  මේජර් ජනරාල් තනතුරට සමතුල්‍ය සිවිල් පදවියක් දරයි.

ආශ්‍රිත
ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය (1973-2001)

මෙම ලිපිය සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාර මගින් විනාශ වූ නිව්යෝර්ක් නුවර මුල් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය පිලිබඳ වේ. නව නිව්යෝර්ක් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන සංකීර්ණය සඳහා ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය (2001-වර්තමානය) බලන්න. ශ්‍රී ලංකාවේ ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය සඳහා ලෝක වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානය (කොළඹ) බලන්න. ලොව පුරා ඇති ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය සඳහා ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන ලැයිස්තුව බලන්න.

ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය (World Trade Center ; සිංහල:වර්ල්ඩ් ට්‍රේඩ් සෙන්ටර්) යනු ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, නිව්යෝර්ක් නගරයේ, පහල මෑන්හැටන් ප්‍රදේශයේ පැවතී ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයකි. සුප්‍රසිද්ධ නිවුන් කුලුණු සහිත එම මුල් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය 1973 අප්‍රේල් 4 වැනි දින විවෘත කරන ලද අතර 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින සිදුවූ සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාර හමුවේ "7 World Trade Center" සහ නිවුන් කුලුණු ද්විත්වය සම්පුර්ණයෙන්ම විනාශ විය. එම නිවුන් ද්විත්ව කුළුණු කඩාවැටිම හේතුවෙන් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයේ අනෙක් ගොඩනැගිලි වලට ද අර්ධ වශයෙන් හානි සිදුවූ අතර, ඒවා පසුව විනාශ කර දමන ලදී. 

පැරණි මුල් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයේ නිවුන් කුලුණු ද්විත්වය නිමවා අවසන් කරන විට උතුරු කුලුන (උස අඩි 1,368 (417 m) ) සහ දකුණු කුලුන ලොව උසම ගොඩනැගිලි බවට පත්විය. එම ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයේ අනෙක් ගොඩනැගිලි වුයේ "මැරියට් වර්ල්ඩ් ට්‍රේඩ් සෙන්ටර්" හෙවත් 3WTC,  4 WTC, 5 WTC, 6 WTC, සහ 7 WTC වේ. නිවුන් කුලුණු වලට අමතරව ඉදිවූ මෙම ගොඩනැගිලි සියල්ල ඉදිවුයේ 1975 සහ 1985 කාලය අතරතුරදීය. ඒ සඳහා වූ වියදම ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 400 (2014 ඇ. ඩො. වලින්: ඇ. ඩො. මිලියන 2,300) වේ. එම ගොඩනැගිලි සංකීර්ණය නිව්යෝර්ක් නුවර වාණිජ දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිට තිබුණු අතර වර්ග අඩි 13,400,000 (1,240,000 m2) ක කාර්යාලීය ඉඩක් ඊට අයත් විය.

ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථනය 1975 පෙබරවාරි 13 දින ගින්නකට ද, 1993 පෙබරවාරි 26 දින බෝම්බ ප්‍රහාරයකට ද, 1998 ජනවාරි 14 දින මංකොල්ලයකට ද  මුහුණ දුනි. 1998 දී වාරය අධිකාරිය විසින් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය පුද්ගලීකරණය කිරීමට හා එහි කළමනාකාරිත්වය පුද්ගලික ආයතනයකට ලබා දීමට තීරණය කරන ලදී. ඒ අනුව 2001 ජුලි මස ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය, සිල්ව(ර්)ස්ටයින් ප්‍රොපටිස් ආයතනය වෙත බදු දෙන ලදී.

2001 වසරේ සැප්තැම්බර් 11 වැනිදා උදැසන අල් කයිඩා සාමාජික ගුවන් යානා පැහැරගන්නන් පිරිසක් විසින් ඒකාබද්ධ ත්‍රස්ත ක්‍රියාවක් වශයෙන්, බෝයින් 767 වර්ගයේ ගුවන් යානා දෙකක් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයේ නිවුන් කුලුණු දෙක තුලට, එක් කුලුනකට එක බැගින් පියාසර කරවන ලදී. මිනිත්තු 56ක් පුරා පැවති ගින්නකින් පසු දකුණු කුලුන කඩාවැටුණු අතර, ඉන් තවත් පැය බාගයකට පමණ පසු උතුරු කුලුන ද කඩාවැටිණි. ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයට එල්ල වූ මෙම ප්‍රහාරයෙන් 2,753 දෙනෙකු ජිවිතක්ෂයට පත්විය. නිවුන් කුලුණු වලින් පහලට  වැටුණු සුන්බුන් වලින් සහ එම සුන්බුන් නිසා ඇතිවූ ගිනි ගැනීම්වලින් මධ්‍යස්ථානයේම තවත් ගොඩනැගිලි රැසක් අර්ධ වශයෙන් හෝ සම්පුර්ණයෙන්ම කඩාවැටුණු අතර, එමනිසාම ලෝක වාණිජ මධ්‍යස්ථානය ඇතුළු අවට පිහිටි විශාල ව්‍යුහ 10කට විනාශකාරී හානි සිදුවිය. ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන භුමිය පිරිසිදු කිරීම සඳහා මාස 8 ක කාලයක් ගතවිය.

ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය නැවත ඉදිකිරීමේ කටයුතු වසර ගණනාවක් මුළුල්ලේ සිදුකෙරෙමින් පවතී. මේ වනවිට එම භුමියේ නව උස් ගොඩනැගිලි 6ක් ඉදිකෙරෙමින් පවතින අතර, ඊට අමතරව සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාර වලින් මියගිය පිරිස සිහිකිරීම පිණිස ස්මාරකයක් ද, ප්‍රවාහන මධ්‍යස්ථානයක්ද ඉදිකෙරෙමින් පවතී. මෙම ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයේ ප්‍රධාන ගොඩනැගිල්ල "වන් වර්ල්ඩ් ට්‍රේඩ් සෙන්ටර්" (One World Trade Center) හෙවත් 1WTC වේ. 2014 නොවැම්බර් මස එය ඉදිකර අවසන්වීමත් සමග, මහල් 100 ටත් වැඩි එම ගොඩනැගිල්ල එක්සත් ජනපදයේ උසම ගොඩනැගිල්ල බවට පත්විය.
ඇන්ටිකිතෙරා යාන්ත්‍රණය

ඇන්ටිකිතෙරා යාන්ත්‍රණය යනු, පුරාතන ඇනලොග් පරිගණකයක් වන අතර, දින දර්ශනමය සහ  ජ්‍යෝතිෂමය කටයුතු සඳහා තාරකා විද්‍යාත්මක ස්ථාන සහ  ග්‍රහණ පිළිබඳව මෙන්ම  ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උත්සව හා බැඳි  පුරාතන ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උත්සවයන්හී කාලක්‍රමය පිළිබඳවද පුරෝකථනයන් සිදු කිරීමට සැලසුම් කර තිබුණි.

340 මිමී × 180 මිමී × 90 මිමී ලී පෙට්ටියක බහා ලා තිබූ මෙම උපකරණය, ඇමිණුනු පිත්තල ගියර අවම වශයෙන් 30 ක් වෙතින් සමන්විත වී තිබුණු ඔරලෝසුවක් වැනි යන්ත්‍රයක් ලෙසින් ක්‍රියාකරන සංකීර්ණ යාන්ත්‍රණයක් විය. සොයාගන්නා විට,  එහි ශේෂයන් එක ගොන්නක් ලෙසින් පැවති අතර, පසුව කොටස් තුනකට වෙන් කරන ලදුව, සංරක්ෂණ කටයුතු වලින් පසුව, වර්තමානයෙහි විභින්න කොටස් 82 කට බෙදා ඇත. මෙම කොටස් අතුරින් සතරක් තුල ගියර දක්නට ලැබෙන අතර, අනෙක් බොහෝ ඒවායේ කොටන ලද අක්ෂර හා සංකේත දක්නට ඇත. විශාලතම ගියරය (දකුණු පසින් දක්වා ඇති A කොටසෙහි පැහැදිලිව පෙනෙයි), දළ වශයෙන් 140 මිමී පමණ විෂ්කම්භයකින් යුතු වන අතර මුලින්ම එහි දැති  223 තිබී ඇත.

මෙම මානවකෘතිය බොහෝ විට  1901 ජූලි මාසයේදී ඇන්ටිකිතෙරා  නම් ග්‍රීක දිවයින අසබඩ මුහුදේදී සොයාගත්  ඇන්ටිකිතෙරා බුන් නැව් බඩු වෙතින් ඉස්මතු වන්නට ඇත.  ග්‍රීක විද්‍යාඥයින් විසින් සැලසුම් කොට තැනූවක් ලෙසින් සිතන මෙය, ක්‍රිපූ 150 සිට 100 අතරතුර කාල සීමාවක් වෙත හෝ, වඩා මෑත මතයකට අනුව  ක්‍රිපූ 205 වෙත හෝ කාල නිර්ණය කර තිබුණි.

ආශ්‍රිත

පුරාතන තාරකා විද්‍යාව
ඇනලොග් පරිගණක
සරත් අඹේපිටිය

සරත් අඹේපිටිය (1946 නොවැම්බර් 19 – 2004 නොවැම්බර් 20) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු විනිසුරුවරයෙකි. 2004 වසරේ නාෙවැම්බර් 19 වන දින සාහසිකයෙකු විසින් එල්ල කරන ලද වෙඩි පහරකට ගොදුරු වී ජීවිතක්ෂයට පත්වන තෙක්, අඹේපිටිය මහතා කොළඹ මහාධිකරණයේ විනිසුරුවරයෙකු ලෙස සේවය කරන ලදී.

මුල් අවදිය
කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයෙන් සිය මුලික අධ්‍යාපන කටයුතු හැදෑරූ අඹේපිටිය මහතා, ඉන්පසුව ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලයෙන් නීතිය පිළිබඳව හදාරණ ලදී.

වෘත්තීය දිවිය
නීතිය පිළිබඳ සිය අධ්‍යාපන කටයුතු හැදෑරීමෙන් අනතුරුව, 1977 වර්ෂයේදී අඹේපිටිය මහතා දිවයිනේ කිහිපපොලකම මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකු වශයෙන් සේවය කරමින්, මෙරට අධිකරණ ක්ෂේත්‍රය වෙත පිවිසෙන ලදී. පසුකාලීනව ඔහු කොළඹ ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත්වරයා බවටත් පසුව කොළඹ අතිරේක දිස්ත්‍රික් විනිසුරු බවටත් පත්විය. ඉන් අනතුරුව මහාධිකරණ විනිසුරුවරයෙකු වශයෙන් පළමුවරට ගාල්ල සඳහා පත්කරනු ලැබූ අඹේපිටිය සහතා, පසුව කොළඹ මහාධිකරණ විනිසුරුවරයා බවට පත්වෙන ලදී. අනෙකුත් විනිසුරුවරුන් විසින් භාරගැනීමට මැලිකමක් දැක්වූ නඩු හැසිරවීමත්, එඩිතර ප්‍රබල තීන්දු ලබා දීමත් නිසා අඹේපිටිය මහතා එකල කා අතරත් අවධානයට ලක්විය. 1996 මහ බැංකු බෝම්බ ප්‍රහාරයට අදාල නඩුව ඇතුළු වැදගත් නඩු රැසක් අඹේපිටිය මහතා විසින් හසුරුවන ලදී.

ඝාතනයට ලක්වීම
2004 වසරේ නොවැම්බර් 19 වන දින නිවසේදී, අඹේපිටිය මහතා සහ ඔහුගේ ආරක්ෂක පොලිස් නිළදාරී උපාලි බණ්ඩාර යන අය, මිනීමරුවන් විසින් එල්ල කරන ලද වෙඩි ප්‍රහාරවලට ගොදුරු වීම නිසා ජීවිතක්ෂයට පත්විය. මේ සමය වන විට අඹේපිටිය මහතා මහාධිකරණයේ වූ ජ්‍යේශ්ඨ විනිසුරුවරයෙකු වූ අතර, ඔහු අභියාචනාධීකරණය වෙත දක්වා උසස් කිරීමට අපේක්ෂිතව සිටි බව සඳහන්ය. 

ඝාතනයට ලක්වීමට පෙර දින, එනම් ඔහුගේ 58 වන ජන්ම දිනය යෙදී තිබීම වෙනුවෙන් අඹේපිටිය මහතා එදින කැලණිය රජ මහා විහාරය වන්දනා කල බව පැවසෙයි. එවක අගවිනිසුරුවරයා විසින් අඹේපිටිය මහතා "අධිකරණ ක්ෂේත්‍රය තුල සිටි එඩිතර නිලදාරියෙකු බවත්, ඔහුගේ මරණය අධිකරණයට වූ විශාල පාඩුවක්" යනුවෙනුත් ප්‍රකාශයක් සිදුකරන ලදී.

වැරදිකරුවන්
අඹේපිටිය මහතාගේ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් පුද්ගලයෝ පස් දෙනෙකු චූදිතයන් වූ අතර, ඊට ඝාතනයේ මහ මොළකරු වශයෙන් සැලකූ මොහමඩ් නියාස් නවුෆර් හෙවත් පොට්ට නවුෆර් වෙත ඝාතනය සිදුකිරීමට කුමන්ත්‍රණය කිරීම යන චෝදනාවද; සුජිත් රෝහණ රූපසිංහ, සුමින්ද නිශාන්ත, උදාර පෙරේරා සහ ලසන්ත කුමාර යන අනෙකුත් පිරිස වෙත ඝාතනය ක්‍රියාවට නැංවීම යන චෝදනාවද එල්ල වන ලදී.

අධි ආරක්ෂාව මධ්‍යයේ පැවති මාස 3 ක නඩු විභාගයකින් අනතුරුව 2005 ජූලි 4 වන දින, මහාධිකරණය විසින් ඒකමතිකව චූදිතයන් පස් දෙනා අඹේපිටිය මහතා සහ ඔහුගේ ආරක්ෂකයා ඝාතනය කිරීම සම්බන්ධව වරදකරුවන් බවට පත් කරමින් මරණ දණ්ඩනය නියම කරන ලදී.

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
 ජස්ටිස් කිල්ඩ්

1946 උපත්
2004 මරණ
ලක්ෂ්මන් කිරිඇල්ල

ලක්ෂ්මන් බණ්ඩාර කිරිඇල්ල, යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥවරයෙකු සහ නීතීඥවරයෙකු වේ. ඔහු වත්මන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු සහ හිටපු වැවිලි කර්මාන්ත අමාත්‍යවරයෙකුද වෙයි. ඊට අමතරව සංචාරක සහ ක්‍රීඩා අමාත්‍යවරයා ලෙසත්, විදේශ කටයුතු පිළිබඳ නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලෙසත් ඔහු කටයුතු කොට තිබෙයි. 1989 වසරේ සිට පාර්ලිමේන්තු සාමාජිකයෙකු ලෙස කිරිඇල්ල මහතා කටයුතු කොට ඇත.

මුල් අවදිය
කිරිඇල්ල මහතා කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයෙන් සිය මූලික අධ්‍යාපනය හදාරණ ලදී.

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
බයෝග්‍රැෆීස් ඔෆ් මෙම්බර්ස් ඔෆ් පාර්ලිමන්ට්
රයිට් රෝයල් රැලිඔෆ් ඕල්ඩ් රෝයලිස්ට් ඉන් ද ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමන්ට්

1948 උපත්
ජෝන් අමරතුංග

ජෝන් ඇන්තනී එමානුවෙල් අමරතුංග (1940 මැයි 21) යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥවරයෙකු සහ නීතිඥයෙකු වෙයි. ඔහු එක්සත් ජාතික පක්ෂය නියෝජනය කරමින් ගම්පහ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය හරහා ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට පිවිසීමට වරම් හිමිකර ගන්නා ලදී.

ආශ්‍රිත

 

1940 උපත්