Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
ඡන්ද කොලීජිය

අමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජනාධිපති සහ උප ජනාධිපති තෝරාපත්කරගන්නා ආයතනය ඡන්ද කොලීජිය නම්වේ. වසර 4කට වරක් සර්වජන ඡන්දයෙන් ඡන්ද කොලීජියට පත්වන "චන්දකරුවෝ " (electors) විසින්  ජනාධිපති සහ උප ජනාධිපති තෝරාපත්කරගනු ලබයි. සෑම චන්දකරුවෙකුට ඡන්ද කොලීජියතුල එක් ඡන්දයකට හිමිකම ඇත.

භූමිය අනුව චන්දකරුවෝ නියෝජනය
ඡන්ද කොලීජියේ නියෝජනයට පත්වන චන්දකරුවෝ 538 දෙනාගේ නියෝජනය පහත පරිදි වේ. මෙම නියෝජනය ජන සංඛ්‍යාව අනුව එකම 
 3 - වොෂිංටන් ඩී.සී නියෝජිතයෝ
 535 - ප්‍රාන්ත නියෝජිතයෝ 
 0 - අත්පත්කරගත් භූමි (ගුආම්  සහ ප'ටෝ රිකෝ) නියෝජිතයෝ

වර්ගය අනුව චන්දකරුවෝ
 සාමාන්‍ය චන්දකරුවෝ
 සෙනෙට් සභිකයෝ

චන්දකරුවෙක් විසින් නියෝජනය කරන ජනසංඛ්‍යාව
එක් චන්දකරුවෙක් හෙවත් ඡන්ද කොලීජියතුල එක් චන්දයකින් නියෝජනය වන ජනසංඛ්‍යාව ප්‍රදේශය අනුව වෙනස්වේ.

දේශපාලනය - අ.එ.ජ.
තෙකලා විදුලි බලය

තෙකලා විදුලි බලය යනු, ප්‍රත්‍යාවර්තක-ධාරා විදුලි බලය ජනනය, සම්ප්‍රේෂණය, සහ බෙදාහැරීම සඳහා, සුලභ භාවිතයේ පවතින ක්‍රමයකි.  බහුකලා පද්ධතීන් අතුරින් එක් ආකාරයක් වන එය, විදුලි බලය විසුරුවා හැරීමට විදුලි ජාලක විසින් ලොවපුරා වඩාත් බහුල ලෙසින් භාවිතා වන ක්‍රමයයි. විශාල මෝටර් දහ අනෙකුත් විශාල බැර බල ගැන්වීමටද එය භාවිතා කෙරෙයි. එකම වෝල්ටීයතාවයක ක්‍රියාත්මක වන,  සමතුල්‍ය  එකලා හෝ දෙකලා පද්ධතියකට වඩා,   තෙකලා පද්ධතියක් වඩාත් සකසුරුවම් සහිත වන්නේ, විදුලි බලය සම්ප්‍රේෂණය කිරීමට එය විසින් සන්නායක දුව්‍යය අඩුවෙන් භාවිතා කරන බැවිනි.  1880 ගණන් වල අග භාගයෙහිදී, තෙකලා පද්ධතිය ස්වායත්ත ලෙසින් සොයාගනු ලැබුවේ,  ගැලීලියෝ ෆෙරාරිස්, මිකායෙල් ඩොලිවෝ-ඩොබ්රවෝල්ස්කයි සහ නිකොලා ටෙස්ලා විසිනි.

විස්තර 

තෙකලා පද්ධතියකදී, පරිපථ සන්නායක තුනක් විසින්,  ප්‍රත්‍යාවර්තක ධාරා (එකම සංඛ්‍යාතයෙහි වන) තුනක් රැගෙන යනු ලබන අතර, ඒවායේ ක්ෂණික උපරි අගය හිමිකරගනුයේ, එක් චක්‍රයකින් තුනෙන් පංගුවක කාලයක් එකිනෙක අතර තබමිනි. එක් ධාරාවක් සමුද්දේශය ලෙසින් ගණිමින්, අනෙකුත් ධාරා දෙක සැලකූ කළ, ඒවා විද්‍යුත් ධාරාවෙහි එක් චක්‍රයක කාලයෙන් තුනෙන් එකක් හා තුනෙන් දෙකක කාලයකින් ප්‍රමාද වෙයි. කලාවන් අතර මෙම ප්‍රමාදය නිසා ධාරාවෙහි එක් චක්‍රයක් පුරාවට නියත ජවය සමර්පණය කිරීමට සහ විදුලි මෝටරයක භ්‍රමණය වන චුම්බක ක්ෂේත්‍රයක් ජනිත කිරීමටද හැකි වෙයි.  

තෙකලා පද්ධතීන් වෙත උදාසීන කම්බියක් තිබිය හැක.  තෙකලා පද්ධතියකට අධික වෝලටීයතාවයක් භාවිතා කරමින්ම, අඩු වෝල්ටීයතාවයක  එකලා භාරයන්හට ජවය සැපයීමට මෙම උදාසීන කම්බිය නිසා හැකි වෙයි.  අධි-වෝල්ටීයතා බෙදාහැරුම් අවස්ථාවලදී, උදාසීන කම්බිය නොමැතිවීම සාමාන්‍ය දෙයක් වන්නේ කලා අග්‍රයන් අතර භාරයන් සම්බන්ධ කළ හැකි බැවිනි (කලා අග්‍ර-කලා අග්‍ර සම්බන්ධතාවය).

විදුලි බල පද්ධතීන් සඳහා එය භාවිතා කිරීම අතිශයින් යෝග්‍ය කරවන ගුණාංග තෙකලා පද්ධතිය සතු වෙයි:

 කලා අග්‍ර ධාරාවන් එකිනෙක අවලංගුවී යන බවක් පෙන්නුම් කරන අතර,  රේඛීය සංතුලිත භාරයක අවස්ථාවෙහිදී ඒවායේ ඓක්‍යය ශුන්‍ය බවට පත් වෙයි.  මෙය නිසා උදාසීන කම්බියේ හරස්කඩ ප්‍රමාණය අඩුකිරීමට හැකි වෙයි; සංතුලිත භාරයකදී සියළු කලා අග්‍ර සන්නායක විසින් එකම ධාරාව රැගෙන යන බැවින්, එම සන්නායකයන්හී හරස්කඩ ප්‍රමාණය එකම විය හැක.

රේඛීය සංතුලිත භාරයකට ජව සමර්පණය නියත වන අතර, එබැවින් ජනක සහ මෝටර් කම්පන අඩු කිරීමට හැකි වෙයි.

තෙකලා පද්ධතීන් විසින් කිසියම් දිශාවකට භ්‍රමණය වන චුම්බක ක්ෂේත්‍ර නිපැයිය හැකි අතර, එය විසින් විදුලි මෝටර සැලසුම සරල කරවයි.

බොහෝ ගෘහස්ත භාරයන් එකලා වෙති. උතුරු ඇමරිකානු තනි-පවුල් නිවාස සඳහා, තෙකලා විදුලි බලය නිවෙස් වලට නොසැපයෙයි; බහු-ඒකක නිවාස කට්ටල සඳහා තෙකලා විදුලි බලය සැපයෙනු ඇති වුවද ගෘහස්ත උවාරණ සඳහා තෙකලා විදුලි බලය නොසැපයෙයි.

සටහන්

ආශ්‍රිත
එයා ෆෝස් වන්

අ.එ.ජ. ජනාධිපති රැගත් අ.එ.ජනපද ගුවන්හමුදා ගුවන් යානයට දී අති ගුවන් ගමන් පාලන ඇමතුම් සංඛේතය එයා ෆෝස් වන්වේ. එනමුත් සාමානය්‍යයෙන් මෙම යෙදුම භාවිතා වන්නේ මේ වෙනුවෙන් විශේෂයෙන්ම නිමවූ ගුවන් යානය හැඳින්වීමටයි.

භාවිතාකල යානා ඉතිහාසය
ලංකා දූපතේ ශාක සහ සත්ත්‍ව සංහතිය

මෙම ලිපිය ශ්‍රී ලංකාවට අයත් ප්‍රධාන දූපතේ ගොඩබිමමේ සහ මිරිදියේ ශාක සහ සත්ත්‍ව සංහතිය පිලිබඳව වේ.  ශ්‍රී ලංකාවට අයත් මූදු  ශාක සහ සත්ත්‍වයන් මෙහි සඳහන් නොවේ.

ශාක සංහතිය

සපුෂ්ප ශාක
කුල 214කට අයත් සපුෂ්ප ශාක විශේෂ 3500කට අධික ප්‍රමාණයක් ඇත.  ඉන් 75% පමණ ස්වදේශීය වන අතර ඉතිරි 25% විදේශීය ලෙස සැලකේ.

ස්වදේශීය සපුෂ්ප ශාක
දූපතේ ස්වදේශීය සපුෂ්ප ශාක වලින් 27%ක් ඊට පමණක් ආවේණික වේ.

ලංකා දූපතට පමණක් ආවේණික සපුෂ්ප ශාක

මීවන
විශේෂ 350ක් පමණ ඇතැයි අනුමාන කෙරේ.

http://www.greenmedia.lk/sinhala/index.php?option=com_content&view=article&id=62:2009-04-06-15-03-07&catid=121:2009-04-06-15-29-34&Itemid=115

වෙනත් ශාක

සත්ත්‍ව සංහතිය

ක්‍ෂීරපායීයෝ
දුපතේ හඳුනාගෙන ඇති ක්‍ෂීරපායී විශේෂ 91න් 16ක් ඊට පමණක් ආවේනික (ඒකදේශික)වේ.

කුරුල්ලෝ
දුපතෙන් කුරුළු විශේෂ 433ක් වාර්තාවී ඇති අතර ඉන් 233ක් නේවාසික කුරුල්ලෝ ලෙස සැලකේ. නේවාසික කුරුල්ලන්ගෙන් විශේෂ 26ක් (සහ යෝජිත අලුත් විශේෂ 7ක්) දූපතට පමණක් ආවේණිකය.

සමනල්ලු
වාර්තාවී ඇති සමනල් විශේෂ 245න් 24ක් ඊට පමණක් ආවේණිකය.

වෙනත් සත්තු
කටකතා

කටකතා යනු, " මහජන සැලකිල්ලට භාජනය වන වස්තුවක්, සිද්ධියක්, හෝ කාරණයක් පිළිබඳව පුද්ගලයෙකුගෙන් තවත් පුද්ගලයෙකුට සංසරණය වන්නාවූ, සැබෑදැයි ඔප්පු නොකළ විස්තර හෝ පැහැදිලිකිරීම්" ලෙසින් සැලකෙයි. (33) කෙසේවෙතත්, කටකතා පිළිබඳ සිදු කර ඇති පර්යේෂණ ගැන සමාලෝචනයක්, 1998දී  සිදු කළ පෙන්ඩල්ටන් සොයාගත්තේ,  සමාජ විද්‍යාව, මනෝ විද්‍යාව, සහ සන්නිවේදන අධ්‍යයන යන්නෙහි පර්යේෂණ සඳහා කටකතා අර්ථදැක්වෙන්නේ විවිධ ලෙසින් බවයි. 

මෙලෙසින්, කටකතාව යන සංකල්පයට  සමාජ විද්‍යාවන්හී විශේෂිත අර්ථකථනයක් දක්නට නොලැබෙයි. එනමුදු බොහෝ සිද්ධාන්තයන් එකඟවන්නේ,  කටකතාව යන්න,  සත්‍යතාවය විගසින් හෝ කිසි කලෙක හෝ සනාථ නොකෙරෙන කිසියම් ආකාරයක ප්‍රකාශනයක් හා සබැඳෙන බවයි.  මෙයට අමතරව, කටකතාව යනු සම්ප්‍රචාරයෙහි උපකුලකයක් බවට සමහර ප්‍රාඥයන් විසින් හඳුනාගෙන ඇති අතර, පසුව සඳහන් සම්ප්‍රචාරය යනු අර්ථදැක්වීම දුෂ්ප්‍රසිද්ධ ලෙසින් අපහසු  තවද සංකල්පයකි.

ආශ්‍රිත

මිනිසාගේ සන්නිවේදනය
ඕපාදූප

[[ගොනුව:Pieter Brueghel the Younger - Proverbs (detail) - WGA03627.jpg|thumb|වන් වයින්ඩ්ස් ඕන් ද ඩිස්ටාෆ් වට් දි අදර් ස්පින්ස්]] (දෙදෙනාම ඕපාදූප පතුරුවති) වැඩිමහළු පීටර් බෲග්ල් විසිනි

ඕපදූප යනු, තමන්ගේ පුද්ගලික දේවල් හෝ  අනුන්ගේ පෞද්ගලික දේවල් හෝ පිළිබඳ සිදු කෙරෙන නිෂ්ඵල කතා හෝ  කටකතා හෝ වෙයි. කරුණු කාරණා, අදහස් සහ අපවාද, හවුලේ පැතිරවීමට ඇති පැරණිතම සහ අතිශයින් බහුල භාවිතයේ පවතින ක්‍රම අතුරින් එකකි. සම්ප්‍රේෂණය කෙරෙන තොරතුරු වලට දෝෂ සහ විචලනයන් එක් කිරීමට එය සතුව ඇති ප්‍රකීර්තිමත් හැකියාව නිසා මෙම පදය අවමානාත්මක ලෙසින් භාවිතා කෙරෙන අතර, පලක් නොමැති සල්ලාපය, පුද්ගලික හෝ නොවැදගත් හෝ කටකතාවක් විස්තර කිරීමටද භාවිතා වෙයි.

එහි  පරිණාමීය මනෝවිද්‍යාත්මක සම්භවයන් සම්බන්ධයෙන්, විවිධ  පර්යේෂණයන්ට,  ඕපාදූප ලක්ව ඇත.  සහයෝගී කීර්තිනාමයන් පිළිබඳ අවධානයෙන් සිටීමටද එනයින් පුළුල් ලෙසින් පැතිරුණු   අනියම් අන්‍යෝන්‍යතාවයක් පවත්වාගෙන යෑමටද, ඕපාදූප වැදගත් මගක් බවට මෙම පර්යේෂණ තුලින් හෙලිවී ඇත.  මෙහිදී අනියම් අන්‍යෝන්‍යතාව අර්ථදක්වා ඇත්තේ, "මම ඔබට උපකාර කරන අතර වෙනයම් කිසිවෙකු මට උපකාර කරනු ඇත” යනුවෙනි. පරිණාමීය ජීව විද්‍යාඥයෙකු වන රොබින් ඩන්බාර් විසින් ඕපාදූප හැඳින්වුණේ, විශාල කණ්ඩායම් තුල සමාජීය බැඳුම් ලෙසිනි.  අන්තර්ජාලයේ ආගමනයත් හා සමගම, ඕපාදූප දැන් ක්ෂණික ලෙසින් පුළුල් පැතිරීමක් සහිත වන අතර, පෙරදී බොහෝ කාලයක් ගතවෙමින්, මට්ටමෙන් මට්ටමට පෙරහනට ලක්වෙමින්, ලොව එක් තැනක සිට තවත් තැනකට යොමු වූ මෙය, දැන් ක්ෂණිකව සිදු වෙයි.

ආශ්‍රිත
පෙට්රි දීසි

පෙට්රි දීසි (හෝ  පෙට්රි තැටි හෝ  සෛල ආරෝපණ දීසි හෝ) යනු,  ජීව විද්‍යාඥයින් විසින්,   සෛල  හෝ කුඩා පාසි ශාඛ හෝ  රෝපණය  සඳහා භාවිතා කරන නොගැමූරු,   විදුරු හෝ  ප්ලාස්ටික්,  සිලින්ඩරාකාර හා පියනක් සහිත දීසි වර්ගයකි .  එය නම් කෙරුණේ,  රොබට් කොහ්ගේ සහායකයෙකු වශයෙන් සේවය කරමින් සිටියදී එය සොයා ගත්,    ජර්මානු බැක්ටීරියා විද්‍යාඥ  ජූලියස් රිචඩ් පෙට්‍රි අනුව යමිනි. ජීවාණුහරණයෙන් (නිදසුනක් ලෙසින්, පීඩන තාපකයක් තුල හෝ උෂ්ණ-වායු උදුනක  160 °C උෂ්ණත්වයක එක් පැයක් වියලි තාපය යෙදුමෙන්) පසුව වීදුරු පෙට්රි දීසි යළි-භාවිතා කළ හැක. එක් පරීක්ෂණයකින් අනෙකට තිරස් දූෂණය ගැටළුවක් විය හැකි අවස්ථාවලදී, බහිෂ්ක්‍රිය කරන අටියෙන්, ප්ලාස්ටික් පෙට්රි දීසි බොහෝ විට භාවිතා වෙයි.

නවීන පෙට්රි දීසි වල පතුලේ සහ පියනෙහි වළලු ඇති අතර, එමනිසා ඒවා එකිනෙක මතින් ලිස්සා නොයන පරිදී එක උඩ එක අට්ටි ගසා තිබිය හැක. දීසි කිහිපයක් එක් ප්ලාස්ටික් අසුරනයක බහාලීමෙන්  "බහු-කඳ තැටියක්" ලෙසින් හැඳින්වෙන්නක් නිමැවිය හැක. පෙට්රි දීසි සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා කරන්නේ බැක්ටීරියා ආරෝපණය කිරීමටය.

ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව

පෙට්රි දීසි බොහෝ විට භාවිතා කෙරෙන්නේ,   ක්ෂුදු ජීව විද්‍යාත්මක අධ්‍යයන සඳහා ඒගාර් තැටි සැදීමටය. ඒගාර් සහ පෝෂ්‍ය පදාර්ථ, රුධිරය, ලවණ, කාබොහයිඩ්‍රේට, ඩයි වර්ග, දර්ශක, ඇමයිනෝ අම්ල සහ ප්‍රතිජීවක යන දේ අඩංගු විය හැකි විශේෂිත  සංඝටක මිශ්‍රණයක් අඩංගු උණු ද්‍රවයකින් දීසිය අඩ වශයෙන්  පුරවනු ලැබේ.

සටහන් සහ ආශ්‍රිත

ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව
ලෝක ජනගහන දිනය

ලෝක ජනගහන දිනය සෑම වසරකම ජූලි මස 11 වැනි දින සමරයි. එයින් බලාපොරොත්තුවන්නේ ලෝක ජනගහනයේ වර්ධන පිලිබඳ පරීක්ෂාවෙන් කටයුතු කිරීමටයි. මෙම සැමරුම එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහනේ පාලන කවුන්සලය විසින් පිහිටුවන ලදි. මෙය 1987 ජූලි 11 වැනි දින ලෝක ජනගහනය ආසන්න වශයෙන් බිලියන පහක් වීම හේතුවෙන් පිහිටුවන ලදි.

2012 ලෝක ජනගහන දිනයේ තේමාව - "සෞඛ්‍යය සේවා නැවත ඇතිකිරීමට විශ්වීය ප්‍රවේශය"

2012  ජූලි 9 (යූටීසී 6.31 ලෙස) දින වනවිට ලෝක ජනගහනය 7,025,071,966 ක් ලෙස තක්සේරු කර ඇත.

මේවාත් බලන්න
 එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය
 ලෝක ජනගහනය

සටහන්

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ

බාහිර යොමු

World Population Day
UN population estimates and projections
World and US Population clock

දිනය අනුව තෝරාගත් සංවත්සර
කේරලයෙහි පතිත රතු වැස්ස

කේරලයෙහි පතිත රතු වැස්ස  සංසිද්ධිය යනු, 2001 ජූලි 25 දින සිට සැප්තැම්බර් 23 දක්වා, දකුණු ඉන්දියාවෙහි, කේරල ප්‍රාන්තයෙහි,  රෙදි රෝස පැහැ ගැන්වීම සිදු කරමින්,   විකීර්ණ ලෙසින් (විටින් විට) රතු පැහැති ධාරානිපාත වැස්සක් පතිත වීමේ,  රතු වැස්ස  සිද්ධියකි.  කහ, කොළ, සහ කළු වැස්සද වාර්තා වී තිබුණි.  1896දී පවා කේරලයේ වර්ණවත් වැසි වාර්තාවී, එයින් පසු බොහෝ වතාවක් වාර්තාවී තිබුණු අතර, වඩාත් මෑතදී වාර්තාවී තිබුණේ  2012 ජූනි මාසයේදීය. 

ආලෝක අන්වීක්ෂ පරික්ෂණයකින් අනතුරුව, මුලින්ම අනුමාන කළේ වැස්ස වර්ණවත් වූයේ කල්පිත උල්කා පිපුරුම් නිසා බව වුවද, ඉන්දියානු රජය විසින් අධිකාරි ලත් අධ්‍යයනයකින් අනතුරුව නිගමනයට එළඹියේ, වැස්ස වර්ණවත් වී ඇත්තේ ප්‍රාදේශීය බහුප්‍රජ භෞමික ඇල්ගී විශේෂයකින් වාතවාහීවූ බීජාණු නිසා බවයි. 

මුලදී අවධානයට පාත්‍ර නොවූ කේරල වර්ණවත් වැසි, 2006 මුල් භාගයේදී පුළුල් අවධානයට ලක්වූයේ, වර්ණවත් අංශූන්,  පාරභෞමික සෛල බවට ආන්දෝලනාත්මක තර්කයක්, කෝටයම්හී, මහත්මා ගාන්ධි විශ්වවිද්‍යාලයෙහි, ගොඩ්ෆ්‍රි ලුවිස්  සහ සන්තෝශ් කුමාර් විසින් යෝජනා කර ඇති බව,  ජන මාධ්‍ය විසින් වාර්තා කිරීමත් හා සමගය.   2012, නොවැම්බර් 15 සිට 2012, දෙසැම්බර් 27 දින දක්වා විටින් විට, ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර සහ උතුරු-මැද පළාත්වලින්ද රතු වැසි වාර්තා වී ඇති අතර, එහි ශ්‍රී ලංකා වෛද්‍ය පර්යේෂණ ආයතනයෙහි විද්‍යාඥයින් විසින් ඒවායේ හේතුව නිර්ණය කිරීමට පරික්ෂණ කරමින් සිටිති.

සිදුවීම

2001, ජූලි 25 දිනදී, කේරල වර්ණ වැසි පතනය වීම ඇරඹුනේ, ප්‍රාන්තයේ දකුණු කොටසෙහි කෝටයම් සහ ඉඩුක්කී දිස්ත්‍රික්ක වලිනි. කහ, කොළ, සහ කළු වැසිද වාර්තා විය.  ඊළඟ දින දහය තුලදී, රතු වැසි පතනය වීම් තවත් බොහෝමයක් වාර්තාවූ අතර, එම පකනයන්ගේ වාර ගණන සැප්තැම්බර අග වන විට හීනවී ගියේය.  ස්වදේශිකයන් පවසන පරිදී, පළමු වර්ණවත් වැස්සට පෙරාතුව ඝෝෂාකාරී හෙණ ගැසීම්  හා විදුලි කෙටීම් පැවතුනු අතර, එයින් අනතුරුව  වෘක්ෂ ගොමු වලින් රැළිවැටිනු  "පිළිස්සුනු" අළු පැහැති කොළ ඇද හැලෙමින් පැවතිනි. රැළිවැටිනු කොළ සහ  හදිසියේ අතුරුදහන් වන හා යළි මතුවන ළිං මේ කාලයේදී මෙම ප්‍රදේශයෙන් වාර්තා විය. .    එය දර්ශීය වශයෙන්, වර්ග කිලෝමීටර කිහිපයකට වඩා විශාල නොවූ, කුඩා ප්‍රදේශයන් පුරාවට පතනය වූ අතර, සමහරවිට එය කෙතරම් ස්ථානීය වූයේද යත්, රතු වැස්සට මීටරකිහිපයකට ඔබ්බෙන් සාමාන්‍ය වැස්ස පතනය විය. රතු වැසි පතනයන් දර්ශීය වශයෙන් පැවතියේ විනාඩි 20 කට අඩු වේලාවකි.  වැසි ජලය එක් එක්  මිලි ලීටරයක් තුල  රතු අංශූන් මිලියන 9 ක් පමණ අඩංගු වූ අතර, වැසි ජලය එක් එක්  ලීටරය තුල දළ වශයෙන්, ඝන ද්‍රව්‍යය  මිලි ග්‍රෑම් 100 ක් අඩංගු විය. පතනය වූයේ  යැයි ඇස්තමේන්තු ගත කළ මුළු රතු වැසි ප්‍රමාණය මතට මෙම අගයයන් බහිර්නිවේශනය කිරීම තුලින්, කේරලය මත පතිතවූ රතු අංශු ප්‍රමාණය    යැයි නිමානය කොට ඇත.

ආශ්‍රිත
චන්ද්‍රා වික්‍රමසිංහ

නලින් චන්ද්‍රා වික්‍රමසිංහ (උපත 20 ජනවාරි 1939) යනු බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ උපන් හා බ්‍රිතාන්‍ය පුරවැසි ගණිතඥයෙකි. වර්තමානයෙහි ඔහු පෞද්ගලික සමාගමක් සහ පුණ්‍යාතනයක් වන, නක්ෂත්‍ර ජීව විද්‍යාව සඳහා කාඩිෆ් කේන්ද්‍රයෙහි අධ්‍යක්ෂ වෙයි. 

ඔහු   ෆ්‍රෙඩ් හොයිල්ගේ ශිෂ්‍යයා සහ සහායකයා  විය. අන්තර්තාරකා කණිකා සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ගේ සන්දීය කෘතීන් ඔස්සේ පැන්ස්පර්මියා නම්වූ කල්පිතය ප්‍රවර්ධනට කෙරුමට ඔවුනට හැකි විය.

ආශ්‍රිත

සිංහලයෝ
බ්‍රිතාන්‍ය තාරකාවේදියෝ
බ්‍රිතාන්‍යයෝ
විද්‍යාඥයෝ
1939 උපත්
(285263) 1998 QE2

යනු,  ප්‍රමාණයක විෂ්කම්භයක් සහිත    පෘථිවි-යාබද ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෙකි.  සොකෝරො, නව මෙක්සිකෝව අසබඩ පිහිටි,   ලින්කන් පෘථිවි යාබද ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහ පර්යේෂණාගාරයෙහි (ලීනියර්) වැඩසටහන විසින් 1998, අගෝස්තු 19 දිනදී,   එය සොයාගැනුනි.   සතුව, වසර 14 ක  නිරික්ෂණ චාපයක්  සහ මනාව-නිශ්චය-කෙරුණු  කක්ෂයක් සතුවෙයි.

ගුණාංග
 හි පෘෂ්ඨය දැලි වැනි ද්‍රව්‍යයකින් ආවරණය වී ඇති අතර, එයින් ඇඟවෙන්නේ මෙම ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා, පෙරදී  ධූම කේතුවක්ව පැවතී  සූර්යයා හා සමග සමීප්‍ය සමාසදයක නිරතව ඇති බවකි.   කෙසේවෙතත්, බ්‍රහස්පතීට සාපේක්ෂව  ටිසරන්ඩ් පරාමිතිය (TJ=3.2) විසින්,  කිසිකළෙක ධූමකේතුවක් වූවාද යන්න පසක් නොකරයි.  0.06 ක ප්‍රභානුපාතයක් සහිත ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා, ප්‍රකාශ වශයෙන් අඳුරු බවක් දක්වයි.  අමෝර් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෙකු ලෙසින්,  හී කක්ෂය, පූර්ණ වශයෙන්, පෘථිවියෙහි කක්ෂයට ඔබ්බෙන් වෙයි. ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයාගේ කක්ෂය හා සමගින් පෘථිවි අවම කක්ෂ අතිඡේදන දුර (E-MOID) 0.035 AU වෙයි. ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා වෙක, වසර  3.77 ක කක්ෂීය ආවර්තයක් සතු වෙයි.

චන්ද්‍රිකාව
2013, මැයි 29 දින සිදු කෙරුණු ගෝල්ඩ්ස්ටෝන් රේඩාර් නිරීක්ෂණ  තුලින් සොයාගැණුනේ, දළ වශයෙන්  ක විෂ්කම්භයකින් යුතු   සුළු-ග්‍රහලෝක චන්ද්‍රයෙක්  වටා කක්ෂගතව ඇති බවයි.  රේඩාර් රූප තුලදී,  වටා දීප්තිමත් ලෙසින් චන්ද්‍රිකාව දිස්වන්නේ, එය සැලකිය යුතු තරම් සෙමෙන් භ්‍රමණය වන නිසාත් එම සෙමෙන් වන භ්‍රමණ වේගය විසින් චන්ද්‍රිකාව විසින් රේඩාර් අක්ෂය ඔස්සේ රේඩාර් කිරණ යළි එවීම සම්පීඩනය කරන නිසාත්ය. මේ නිසා,  ට සාපේක්ෂව, චන්ද්‍රිකාව පටු සහ දීප්තිමත් ලෙසින් දිස් වෙයි. .  චන්ද්‍රිකාවේ කක්ෂය පැහැදිලි ලෙසින් නිර්ණය කළ පසු,  හී ස්කන්ධය හා ඝණත්වය තීරණය කිරීමට තාරකා විද්‍යාඥයින්ට හා  තාරකා භෞතික විද්‍යාඥයින්ට හැකි වනු ඇත.

පෘථිවිය වෙත ළඟාවීම් 

2013, මැයි 31 දිනදී,  20:59 UT (4:59 පව EDT) වේලාවේදී,  0.039 AU ( චන්ද්‍ර දුර 15) දක්වා පෘථිවිය වෙත ළඟාවීමට  සමත් විය.  අවම වශයෙන් ඊළඟ ශත වර්ෂ දෙක තුලදී හෝ, ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා විසින්, පෘථිවියට කිට්ටුවෙන්ම ළඟා වන අවස්ථාව මෙය විය.  මැයි 30 දින සිට ජූනි 9 දින දක්වා  ගෝල්ඩ්ස්ටෝන්හී ඉතා ප්‍රබල රේඩාර් ඉලක්කයක් වන මෙය, ජූනි 6 සිට ජූනි 12 දක්වා, ඇරිසිබෝහී  නිරික්ෂණයට ලක් වනු ඇත.  එහි ආසන්නතම එළඹුමට කිට්ටුවෙන් පැවතියදී පවා ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා සතු වූයේ 11 ක දෘශ්‍ය විශාලත්වයක් වන අතර එය දැකීම සඳහා දුරදක්නයක් අවශ්‍ය විය.

කක්ෂීය විසඳුම අනුකලනය කිරීමෙන් පෙනී යන්නේ,  1975, ජූනි 8 දිනදී, ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා, පෘථිවියෙන් 0.08 AU දුරකින් එය පසු කරගෙන ගිය බවත්  එවිට එහි දෘශ්‍ය විශාලත්වය,  13.9 පමණ වූ බවත්ය.  ඊළඟ ඥාත ආසන්න ළඟාවීම සිදුවන්නේ,  2221, මැයි 27 දිනදී වන අතර, එදිනදී එය පෘථිවියෙන්   දුරකින් එය පසු කරනු ඇත.

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 
 	
NASA රේඩාර් රිවීල්ස් ඇස්ටරොයිඩ් හෑස් ඉට්ස් ඕන් මූන් නාසා වෙතින්
හ'ස්ට් කාස්ල්

ක්‍රි.ව. 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ අ.එ.ජ. පුවත්පත් ව්‍යාපාරයේ සහ හරක් මස් ව්‍යාපාරයේ දැවැන්තයෙක් වූ විලියම් රැන්ඩොල්ෆ් හ'සට් ඉදිකල පුද්ගලික නිවස හ'ස්ට් කාස්ල් නම්වේ. මෙම නිවසේ අලංකාරය සඳහා යොදාගෙන ඇති බොහෝමයක් ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය සහ කලා නිර්මාණ වෙනත් රටවලින් ආනයනය කරඇත.

උද්‍යානය
OJ 287

OJ 287 යනු,  දළ වශයෙන්  වසර 120 ක සිට,  සදිසි-කාලාවර්තක ප්‍රකාශ නිර්ගමයන් නිපැයූ, මුලින්ම 1891දී ඡායාරූප තහඩුවල පෙන්නුම් කෙරුණු,   ආලෝක වර්ෂ  බිලියන 3.5 ඈතින් පිහිටි බීඑල් ලැක් වස්තුවකි.  ඔහයියෝ අහස් සමීක්ෂණය අතරතුරදී එය පළමුවෙන් සොයාගැනුනේ රේඩියෝ තරංග ආයාම අනුසාරයෙනි. 

එහි මධ්‍යයේ වන අතිමහත් කළු කුහරය, අප දන්නා විශාලතමයන් අතුරින් එකක් වන අතර, සූර්ය ස්කන්ධ බිලියන 18 ක ස්කන්ධයක් සහිත වෙමින්, පෙරදී විශාලතම යැයි සිතූ වස්තුවෙහි ස්කන්ධය මෙන් සය ගුණයකට අධික වෙයි.

ආශ්‍රිත
හෙපටයිටීස් ඒ

හෙපටයිටීස් ඒ යනු සෙංගමාල ප්‍රභේදයට අයත් බොවන රෝගයකි. මෙය දූෂිත ජලය පරිහරණයෙන් බෝවන අතර එමඟින් අක්මාව ආසාදනයවේ.  ආසාදනය වූ අවස්ථාවේ සිට රෝග ලක්ෂන ඇති වීමට සති 2ත් 6ත් අතර කාලයක් ගතවේ. සාමාන්‍ය වර්ධන කාලය දින 28කි. මෙම රෝගය සනීපාරක්ෂාව අඩු ප්‍රදේශ වල ඉක්මනින් පැතිරේ.

රෝග ලක්ෂන
හෙපටයිටීස් ඒ රොගයෙහි මූලික රෝග ලක්ෂන ඉන්ෆ්ලුවෙන්සාවට සමානවේ. නමුත් ඇතැම් පුද්ගලයන්ට (විශේෂයෙන් ලමුන්ට) කිසිදු රොග ලක්ෂනයත් ඇති නොවේ. බොහෝ අවස්ථා වල රෝග ලක්ෂන මාස 2 ක් පමණ පවතී. නමුත් ඇතැම් පුද්ගලයන් මාස 6ක් පමණ රොගීව සිටිය හැක.

 තෙභෙට්ටුව
 උණ
 ඔක්කාරය
 කෑම අරුචිය
 සම හෝ ඇස් කහ වීම
 මුත්‍රා තද පැහැවීම
 මළ මැටි පැහැවීම

රෝගය වැළැක්වීම
ඉමියුන් ග්ලොබියුලීන් හෝ හෙපටයිටීස් ඒ එන්නත භාවිතයෙන් රෝගය වළක්වාගත හැක.

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි 
 "හෙපටයිටීස් ඒ." (Archive) Centers for Disease Control
හෙපටයිටීස් ඊ

හෙපටයිටීස් ඊ වෛරස් රෝගයකි. මෙම රෝගය නිසා අක්මාව ඉදිමේ. මෙම රෝගය සනීපාරක්ෂාව අඩු ප්‍රදේශ වල පැතිරේ. ඌරන් වැනි සත්වයන් තුලද මෙම වෛරසය ජීවත්වේ.

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි 
 "හෙපටයිටීස් ඊ." (Archive) Centers for Disease Control
1996 දෙහිවල දුම්රිය බෝම්බ ප්‍රහාරය

{{Infobox civilian attack
|title=දෙහිවල දුම්රිය බෝම්බය
|partof= ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රස්තවාදයෙ
|image=
|image_size=300px
|alt=
|caption=
|map=
|map_size=
|map_alt=
|map_caption=
|location= දෙහිවල දුම්රියාපොලේදී අංක 764 දරණ කාර්යාල මගී දුම්රිය තුල 
|target= රැකියාව අවසන්කර නිවෙස් වලට යන සිංහල ජාතික සිවිල් ජනයා
|date=  1996 ජූලි 24
|type= සැඟවූ බෝම්බය
|victim= මරණ: 58 - 64 බරපතල තුවාල ලැබූවන්‍: 274
|perps=
|perp=
|perpetrators=
|perpetrator=
|susperps=ඇන්තනි පිල්ලේ රොබට්‌ ට්‍රැක්‌සිලන් නොහොත් බාලසිංහම් නොහොත් තේවන් සවරිමුත්තු ලෝගනාදන් නොහොත් ආනන්දන්චිත්‍රසේනන් තුරුමාල් නොහොත් රමණී
|susperp=
|weapons=බෝම්බය
|numparts=
|numpart=
|dfens=
|dfen=
|footage=
|motive=
|name=}}

දෙහිවල දුම්රිය බෝම්බ ප්‍රහාරය 1996 වසරේ ජුලි 24 වැනි දිනදී, දෙමළ කොටි ත්‍රස්තවාදීන් විසින් දියත් කරන ලද්දකි.

සිදුවීම
දෙමළ කොටි ත්‍රස්තවාදීන් විසින් එදින, අංක 764 දරණ කාර්යාල මගී දුම්රියෙහි,  ඉහල රාක්කයේ ස්ථාන හතරක ගමන්මළු තුල ඇටවූ බෝම්බ 4 ක් තබා, පුපුරුවා හැරීම සිදු කරන ලදී. එකිනෙකට සමගාමීව බෝම්බ හතරම පුපුරා යාම නිසා, ප්‍රහාරයෙන් සිදුවූ හානි ප්‍රමාණය වැඩිවී තිබුණි. කොටි ත්‍රස්ථවාදීන් විසින්, බෝම්බ කීපයක් එක ආසන්නයේ පිහිටුවා ප්‍රහාරයක් දියත් කල මුල්ම අවස්ථාව ලෙසද මෙය සැලකේ. මෙම බෝම්බ ප්‍රහාරය නිසා සිවිල් වැසියන් 64 දෙනෙකු මිය ගොස් තවත් 400 අධික පිරිසක් තුවාල ලැබූහ.

හෙළාදැකීම්
මෙම නින්දිත ප්‍රහාරය එම වසරේම ජුලි 25 වන දිනදී, එක්සත් ජනපදය සහ යුරෝපා සංගමය විසින් හෙළා දුටු අතර, නීති විරෝධී ක්‍රියා වැලැක්වීමේ 1967 පනතේ 3න් වන වගන්තිය අනූව යමින් ඉන්දියාවද එම මසදී, එල්ටීටීඊ ය වෙත පනවා තිබූ තහනම තව දුරටත් දීර්ඝ කරන ලදී.

මේවාද බලන්න
 දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි ත්‍රස්තවාදීන් සිවිල් වැසියන්ට එල්ල කල ප්‍රහාර ලයිස්තුව

වැඩිදුර කියවීම්
 රොහාන් ගුණරත්න. (1998). ශ්‍රී ලංකා'ස් එත්නික් ක්‍රයිසිස් ඇන්ඩ් නැෂනල් සිකියුරිටි, කොළඹ: සවුත් ඒෂියන් නෙට්වර්ක් ඔන් කන්ෆ්ලික්ට් රිසර්ච්. ISBN 955-8093-00-9
 රොහාන් ගුණරත්න. (ඔක්තෝම්බර් 1, 1987). වෝර් ඇන්ඩ් පීස් ඉන් ශ්‍රී ලංකා: විත් පෝස්ට්-අකෝඩ් රිපෝර්ට් ෆ්‍රොම් ජැෆ්නා, ශ්‍රී ලංකාව: ඉන්ස්ටිටියුට් ඔෆ් ෆන්ඩමෙන්ටල් ස්ටඩීස්. ISBN 955-8093-00-9
 ගුණසේකර, S.L. (නොවැම්බර් 4, 2003). ද වේජස් ඔෆ් සින්, ISBN 955-8552-01-1

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි
 
 
 
 janes.com
 
 
 
 

එල්.ටී.ටී.ඊ. ත්‍රස්තවාදීන් සිවිල් වැසියන්ට එල්ලකල ප්‍රහාර
නිකාබ් පැලඳි පිරිමි ශ්‍රී ලංකාවේ සිදුකළ අපරාධ ලයිස්තුව

21වන සියවස ආරම්භයේ සිට ශ්‍රී ලාංකික මුස්ලිම් කාන්තාවන් නිකාබ් පැළඳීම පැතිර ඇති අතර එම වෙස්ගත් මුස්ලිම් නොවන පිරිමි අපරාධවල යෙදීම දක්නට ලැබුනි.

මූලාශ්‍ර 

නිකාබ්
අපරාධ - ශ්‍රී ලංකා
අයර්ලන්තය

අයර්ලන්ත ජනරජය 1921 සිට අයර්ලන්ත දූපතේ 5/6 ක පරාසයක විහිදී ඇති රාජ්‍යයක් වේ.  ඉතුරු 1/6 කවන උතුරු අයර්ලන්තය, බ්‍රිතාන්‍ය ව්‍යවස්ථාවට අනුව පාලනය වන ප්‍රදේශයකි.
	අයර්ලන්ත ජනරජයේ දේශසීමාව වන්නේ උතුරු අයර්ලන්තය ඊසාන දිගින්ද, නැගෙනහිරින් අයිරිෂ් මුහුදද, ගිණිගොන දිගින් St. George ඇලද, දකුණින් Celtic මුහුදද ඇත.  අනෙක් දේශසීමා අත්ලාන්තික් සාගරය වේ.
	1922 අයිරිෂ් නිදහස් ජනරජය ලෙස ආරම්භ වූ අයර්ලන්ත ජනරජය, පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයේ ප්‍රධාන රටක් විය.  පරමාධිපත්‍ය බලය (Sovereignty), Statue of westminister පනත හා Edword VIII රජකම අතහැරීම නිසා වූ ගැටළු හේතුවෙන්, වර්ධනය විය.  1937 නව ව්‍යවස්ථාව හදුන්වාදුන් පසු “අයර්ලන්තය” ලෙස නම් විය.  1949 ජනරජයක් ලෙස ප්‍රකාශිත කලේය.  ආධිපාධිත්වය අතහැරීම නිසා පොදු රාජ්‍ය සාමාජිකත්වය අවලංගු විය.
	බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේ යුරෝපයේ දුප්පත්ම රටක් වූ අයර්ලන්තය, 1950 විවෘත ආර්ථිකයක් සමග (යුරෝපීය රටවලට Ewropeen economic community) දියුණුවක් ඇරඹීය.  1973 Eu සාමාජිකත්වය ලැබූ අතර 1980 දී සිදුවූ ආර්ථික වැටීම සමග නව ප්‍රතිපාදන සම්පාදනයට පෙළඹුණි.  එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අයර්ලන්තයේ බදු ප්‍රතිශතය ඉතා අවම මට්ටමකට අඩු කළේය.

යුරෝපා රටවල්‎
අය'ලන්තය
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති ආර්යා ලයිස්තුව

|| ගෝඨාබයියා || 2019 නොවැම්බර් || බැසිල් රාජපස්ස

ජනාධිපති ආර්යාවෝ - ශ්‍රී ලංකා
මාෂල් සැලැස්ම

මාෂල් සැලැස්ම  (නිල වශයෙන්  යුරෝපියානු සමුත්ථාන වැඩපිළිවෙල, ERP) යනු,  දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසන් වීමෙන් පසුව,  සෝවියට් කොමියුනිස්ට් වාදය පැතිරීම වලක්වනු වස්,  යුරෝපියානු ආර්ථිකයන් ගොඩනැංවීමට එක්සත් ජනපදය විසින් ආර්ථික සහය සැපයූ, ඇමරිකානු ආධාර යුරෝපයට ලබාදීමක් විය.  1948 අප්‍රේල් මසදී ඇරඹුනු සැලැස්ම වසර හතරක් පුරා පැවතිනි.  එක්සත් ජනපදයෙහි අරමුණු වූයේ, යුද්ධයෙන්-වැනසුනු ප්‍රදේශය ගොඩනැංවීම,  වෙළෙඳ බාධක ඉවත් කිරීම, කර්මාන්ත නවීකරණය, සහ යුරෝපය යළි සමෘද්ධිමත් කිරීම වෙයි.  "මාෂල් සැලැස්මෙහි සමතුල්‍යය" යන්න බොහෝවිට යෙදෙන්නේ,  යෝජිත මහා-පරිමාණයේ ගොඩගැනීමේ වැඩසටහනක් හැඳින්වීමටය. 

මේ සඳහා මුලපිරීම නම් කෙරුණේ,  රාජ්‍ය ලේකම් ජෝර්ජ් මාෂල් අනුව යමිනි. රිපබ්ලිකානුවන් කොංග්‍රස් මණ්ඩලය හසුරුවමින් සිටි සහ  ඩිමොක්‍රටිකානුවෝ ධවල මන්දිරය පාලනය කරමින්ස සිටි අවදියක,  මෙම සැලසුම සඳහා, වොෂිංටන්හිදී ද්විපක්ෂ සහය හිමිවිය. මෙම සැලසුම, ප්‍රධාන වශයෙන්,  රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තු නිලධාරින්ගේ, විශේෂයෙන්,  විලියම් එල්. ක්ලේටන් සහ ජෝර්ජ් එෆ්. කෙනන් යන්නන්ගේ නිමැවුමක් විය. 1947 ජූනි මසදී, හාවඩ් විශ්වවිද්‍යාලයෙහි පැවති කථාවකදී, යුරෝපියානු සමුත්ථානය සඳහා සමාය වීමට හදිසි ආධාර සැපයීමේ අවශ්‍යතාව පිළිබඳව මාෂල් අදහස් පල කළේය.

සහභාගීවන යුරෝපියානු රාජ්‍යයන් අතර පැවැති රැස්වීමකදී සැකසුනු මෙම ගොඩනැගීමේ සැලැස්ම, 1947, ජූනි 5 දිනදී පිහිටුවන ලදි.  සෝවියට් සංගමය සහ එහි මිත්‍ර රටවල් වෙතද, මෙම ආධාරම පිරිනැමුනු නමුදු, ඔයුන් එය පිළිනොගත්තේ,  එසේ කිරීමෙන්, කොමියුනිස්ට් ආර්ථිකයන්, යම් මට්ටමකට  එජ පාලනයට නතු වීමට ඉඩ සලසා දීමක් සිදු වන බැවිනි.  සැලසුම ක්‍රියාත්මකව තිබූ සිව් වසර තුලදී, යුරෝපියානු ආර්ථීක සහයෝගිතා සංවිධානය වෙත බැඳී තිබුණු යුරෝපියානු රටවල් වල සමුත්ථානයට උපකාරී වනු වස් එ.ජ. $13 බිලියන ප්‍රමාණයක ආර්ථීක සහ තාක්ෂණික ආධාර සැපයිණි. 1948 දී එ.ජ. දදේනි $258 බිලියන වීමේ සන්දර්භය තුල, මෙම $13 බිලියන මුදල සැපයුනු අතර, යුද්ධයේ නිමාවෙහි සිට සැලසුමෙහි ඇරඹුම දක්වා සැපයුනු සහ මාෂල් සැපසුමට පරිභාහිර යැයි සැලකෙන $13 බිලියන ප්‍රමාණයක ඇමරිකානු ආධාර වලට වැඩිමනත් විය.  1951 අගභාගයෙහිදී, මාෂල් සැලසුම වෙනුවට අන්‍යොන්‍ය ආරක්ෂණ සැලසුම ආදේශ කරන ලදි.  

පශ්චාත්-යුද්ධ සමුත්ථානයට ඇති සියළු බාධා පිළිබඳ ERP විසින් ක්‍රියා කරන ලදි. සැලසුම විසින් අනාගතය පිළිබඳ අවධානය යොමු කෙරුණු අතර, යුද්ධයෙන් ඇති කෙරුණු විනාශය පිළිබඳ පමණක් සැලකිල්ල යොමු කළේ නැත.

සටහන්

යුරෝපය
පෘථිවියෙහි ඉතිහාසය

එහි සම්භවයෙහි සිට වර්තමාන කාලය දක්වා පෘථිවි ග්‍රහයාගේ ප්‍රවර්ධනය, පෘථිවියෙහි ඉතිහාසය  යන්නෙහි වස්තු පාදය වෙයි.  පෘථිවියෙහි අතීතයෙහි සිදුවූ සියළු සිද්ධීන් තේරුම්ගැනීමට සියළුම ස්වභාවික විද්‍යා ශාඛාවන්ම පාහේ දායක වී ඇත. පෘථිවියෙහි වයස දළ වශයෙන්  විශ්වයෙහි වයසෙන් තුනෙන් පංගුවක් වෙයි. මෙම කාල පරාසය තුලදී, අතිමහත් ප්‍රමාණයක  ජීව විද්‍යාත්මක සහ  භූ විද්‍යාත්මක වෙනස්කම් සිදුවී ඇත.

සූර්ය නිහාරිකාවෙන්   අභිවර්ධනය වීමෙන් වසර  4.54 බිලියන () පමණ පෙර පෘථිවිය නිර්මාණ විය. බොහෝවිට, යමහල් නිර්වානියනය තුලින් මූලාවස්ථික වායුගෝලය නිම වන්නට ඇති මුත්, ඔක්සිජන් නොමැතිම වන්නට ඇති එය, මානවයන්ට හා බොහෝ නූතන ජීවින්ට විෂ සහිත වන්නට ඇත. අති සක්‍රීය යමහල් විදාරණය  සහ වෙනත් වස්තූන් හා නිතොර සිදුවූ ගැටුම් නිසා පෘථිවියෙන් බොහෝ කොටසක් ද්‍රව ලෙසින් පැවතිනි. එක් මහා ගැටුමක් විසින් පෘථිවිය කෝණයකට ඇල කිරීම හා චන්ද්‍රයාගේ සම්භවය සඳහා හේතු පාදක වූ බව විශ්වාස කෙරෙයි.

ආශ්‍රිත
සෛල මියයාම

සෛල තුල සිඩුවන පරිඋර්තිය ක්‍රියා සම්පුර්නයෙන්ම නතර විම සෛල මියයම නම් වෙ. සෛල මියයම සිඩුවන ප්‍රඩන අකර 2කි.
 Necroboisis-මරනය.
 Necrosis-මරන්යක්.

සෛල වයස්ගත විම හෙතු කොට ගෙන සෛල මියයාම Necroboisis(මරනය)ලෙස හඩුන්වඉ.
හඩිසි අනතුරු හෙතු කොට ගෙන සෛල මියයාම Necrosis(මරනයක්)ලෙස හඩුන්වඉ.හඩිසි අනතුරු ලෙස,
 බක්ටිරිය අසාඩන..
 වඉරස අසාඩන..
 පොශන උනතා..
 ඔක්සිජන්(O2)  නොලබිම
ඩක්විය හක.

ශාක වලට අවශ්ය පොශක ඩෞවය නොලබිම නිස ශාක පත්‍ර වල පත්‍ර ඩරය ඩුබුරු(brown)පහවි පිලිස්සුනු ස්බවයක් ගනිම.Necrosis(මරනයක්)තත්වයක් ලෙස හඩුන්වඉ.....

සෛල වල ආයු කලයන්....
රතු රුඩිර සෛල-  ඩින 180.                                   (මස 04)

අක්ම සෛල-             ඩින 18.

අපිචර්මිය සෛල-  ඩින 18.
(සමෙ සෛල)

සුක්‍රනු සෛල-          පය 24.

ඩිම්බ සෛල-             පය 48.

සුඩු රුඩිර සෛල-ඩින ගනක්.

ස්නයු සෛල-     වසර ගන

පිලික සෛල-වයස්ගත නොවෙ (මිය නොයඉ)

සෛල