කොබෝලීල (Bauhinia)

Bauhinia /boʊˈhɪniə/[4] , සර්ව නිවර්තන කලාපීය විහිදුමක් සහිත වන ෆැබේසියේ ( Fabaceae, කොබෝලීල) කුලයේ සෙසල්පිනියොය්ඩේ (Caesalpinioideae) උපකුලයේ සපුෂ්පික ශාක විශේෂ 500 කට වැඩි ගණනක් ඇතුළත් ගණයකි. මෙම ගණය ස්විස් - ප්‍රංශ උද්භිදවේදීන් වන බෝහින් සහෝදරයන් සිහි කරමින් නම් කර ඇත. 

බොහෝ විශේෂ ගණනක් විශේෂයෙන් ඉන්දියාව, ශ්‍රී ලංකාව, වියට්නාමය සහ දකුණු පෙරදිග වීනය තුළ ඕකිඩ් ගස් ලෙස පුළුල් නිවර්තන වගාවන් ලෙස කර ඇත. අනෙකුත් පොදු නම් අතරට කඳුකර කළුවර (mountain ebony) සහ කච්නාර් (kachnar - ඉන්දියාවේ සහ පාකිස්තානයේ) ඇතුළත් වේ. එක්සත් ජනපදයේ දී හවායි, වෙරලබඩ කැලිෆෝනියා, ටෙක්සාස්, ලුසියානා, සහ ෆ්ලොරිඩා ප්‍රාන්තවල වැවේ. Bauhinia × blakeana හොන්කොන් හි නිල රාජ්‍ය ලාංඡනයයි. ඕකිඩ් මලේ සමමිතික රුවක් හොන්කොන් ජාතික ධජයේ සහ හොන්කොන් ගුවන් සේවයේ ගුවන් තදබද සන්නිවේදනයේ ගුවන්විදුලි ඇමතුම් සංඥාව ලෙස “බොහීනියා“ භාවිතයට ගැනේ.

විස්තරය 
Bauhinia ගස් දර්ශීය වශයෙන් මීටර් 6-12 ක් තරම් උසට වැවෙන අතර එහි අතුපතර මීටර් 3-6 ක් තරමට විහිදෙයි. දෙබෙදි පත්‍ර සාමාන්‍යයෙන් සෙන්ටිමීටර් 10-15 ක් තරම් විශාල වේ.

පොදුවේ රතු, රෝස, දම්, තැඹිලි, හෝ කහ පාටින් යුත් නිබඳවම පාහේ සුවඳවත් මල්වල පෙති පහ විශ්කම්භය සෙන්ටිමීටර් 7.5-12.5 ක් පමණ වේ. සිසිරයේ අග මල් හට ගැනීම පටන් ගන්නා අතර ගිම්හානයේ මුල දක්වාම සිදු වේ. විශේෂය අනුව බොහීනියා මල්, දීප්තිමත් රතු උද්දීපන සහිතව මැජෙන්ටා, ලා දම්, රෝස හෝ සුදු පැහැය ගැනීම සාමාන්‍යය වේ.

වගාව 
බීජ හෝ ඉති වලින් බොහීනියා ප්‍රචාරණය සිදුවේ. ආම්ලික පසට රුචි ඒවා ලවණ මිශ්‍ර පස ප්‍රිය නොකරයි. හොඳින් හිරු එළියට නිරාවරණය වන විට ඉතා කැමැත්තෙන් වැඩෙන මේ ගස් අඩ එළියේ දී වැවෙනු හැකිය. ගිම්හානයේ දී ජලය දැමීම අවශ්‍ය වේ; සිසිරයේ දී මැද මට්ටමේ ආර්ද්‍රතාවක් පවත්වා ගැනීම සුදුසු වේ.

විශේෂ

පිළිගත් විශේෂ 
Bauhinia ගණයට යටත් පිරිසෙයින් මෙම විශේෂ ඇතුළත් වේ:

අවිනිශ්චිත නාමකරණ තත්ත්ව යටතේ වන විශේෂ 
පහත සඳහන් විශේෂ වල නාමකරණය නිරාකරණය කර නැත:

 Bauhinia abyssinica A.Rich.
 Bauhinia acuminata Bruce
 Bauhinia aimouta Steud.
 Bauhinia amatlana Wunderlin
 Bauhinia andax DeWitt
 Bauhinia angularis Harms ex Glaz.
 Bauhinia angulata Vell.
 Bauhinia articulata Oliv.
 Bauhinia audax (de Wit) G.Cusset
 Bauhinia aurea H. Lév.
 Bauhinia ayabacensis Wunderlin
 Bauhinia bacuria Buch.-Ham. ex Wall.
 Bauhinia baueriana Steud.
 Bauhinia benzoin Kotschy ex Schweinf.
 Bauhinia bequaerti De Wild.
 Bauhinia bryoniflora Franch.
 Bauhinia burkeana Benth. ex Harv. & Sond.
 Bauhinia cancara Buch.-Ham. ex Steud.
 Bauhinia candelabriformis R.S. Cowan
 Bauhinia choriophylla Vogel
 Bauhinia cissoides Welw. ex Oliv.
 Bauhinia compacta Regel
 Bauhinia congesta—Anacacho Orchid Tree
 Bauhinia cookii Rose
 Bauhinia corymbosa Roxb. ex DC.
 Bauhinia crocea Drake
 Bauhinia cucullata Desv.
 Bauhinia cumingiana (Benth.) Fern.-Vill.
 Bauhinia damiaoshanensis T.C. Chen
 Bauhinia depauperata Glaz.
 Bauhinia dobbierum Rose
 Bauhinia dubia G. Don
 Bauhinia eriophora Ten.
 Bauhinia esmeraldasensis Wunderlin
 Bauhinia eximia Miq.
 Bauhinia fabrilis (de Wit) K. Larsen & S.S. Larsen
 Bauhinia farec Desv.
 Bauhinia geniculata Wunderlin
 Bauhinia grahami Steud.
 Bauhinia grandifolia Steud.
 Bauhinia herrerae (Britton & Rose) Standl. & Steyerm.
 Bauhinia holzei F.Muell.
 Bauhinia hostmanniana Miq.
 Bauhinia hypochrysa T.C. Chen
 Bauhinia hypoglauca Tang & F.T. Wang ex T.C. Chen
 Bauhinia indica Ladd ex Loud
 Bauhinia isopetala Griff.
 Bauhinia jenningsii Paul G. Wilson
 Bauhinia leichhardtii F.Muell.
 Bauhinia lingyuenensis T.C. Chen
 Bauhinia longiracemosa Hayata
 Bauhinia longiseta Fróes
 Bauhinia longistipes T.C. Chen
 Bauhinia longistyla Benth.
 Bauhinia maculata Ten.
 Bauhinia maglesia Lindl.
 Bauhinia malacotrichoides R.S. Cowan
 Bauhinia marlothii Engl.
 Bauhinia marowijnensis Kleinh.
 Bauhinia montana Lanza
 Bauhinia mucora Bolle
 Bauhinia ovatifolia T.C. Chen
 Bauhinia parkinsonii C.E.C.Fisch.
 Bauhinia paucinervata T.C. Chen
 Bauhinia persichii F.Muell.
 Bauhinia pinnata Blanco
 Bauhinia platisiliqua Steud.
 Bauhinia platysiliqua Perr. ex DC.
 Bauhinia polyacantha Steud.
 Bauhinia polyantha Vogel
 Bauhinia purpurea Wall.
 Bauhinia pyrrhocarpa Hochst.
 Bauhinia quinnanensis T.C.Chen
 Bauhinia reniformis Royle ex Baker
 Bauhinia rubescens Pers.
 Bauhinia ruficarpa Desv.
 Bauhinia scortechinii Prain ex King
 Bauhinia sellowiana Vogel
 Bauhinia siamensis K.Larsen & S.S.Larsen
 Bauhinia sirindhorniae K.Larsen & S.Larsen
 Bauhinia stenoscypha Baker
 Bauhinia strychnoidea Prain ex King
 Bauhinia subclavala Benth.
 Bauhinia superba Steud.
 Bauhinia tamarindacea Delile
 Bauhinia tenuis Span.
 Bauhinia teysmanniana Scheff.
 Bauhinia timorensis Decne.
 Bauhinia timoriana Steud.
 Bauhinia timoriensis Baker
 Bauhinia trichosepala (L.P.Queiroz) Wunderlin & Eilers
 Bauhinia tuichiensis Cayola & A. Fuentes
 Bauhinia umbriana Britton & Killip
 Bauhinia vahlii Villar
 Bauhinia venustula T.C. Chen
 Bauhinia welwischii Oliv.

දෙමුහුන් ප්‍රභේද 
දෙමුහුන් විශේෂ එකක් දැකිය හැකිය:
 Bauhinia ×blakeana S. T. Dunn (Bauhinia variegata × Phanera purpurea)—Hong Kong Orchid Tree

අසංයෝගී ගණ 
Barklya, Gigasiphon, Lasiobema, Lysiphyllum, Phanera, Piliostigma, Schnella, සහ Tylosema ගණවල විශේෂ ඇතැම් විට Bauhinia (sensu lato)යටතේ ඇතුළත් කර ඇත.

ඡායාරූප භවන - මයිල Bauhinia racemosa

ඡායාරූප භවන - පෙතන් Bauhinia tomentosa

ආශ්‍රිත ලේඛන 

 The Lovely Plants

බාහිර සබැඳි 
 "Bauhinia". Integrated Taxonomic Information System.