Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
ගල්සියඹලා

ගල්සියඹලා (විද්‍යාත්මක නාමය - Dialium cochinchinense) (ඉංග්‍රීසි - velvet tamarind) යනු ද්වීබීජපත්‍රී පලතුරු ශාකයකි. මෙම ශාක බහුල වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව, කාම්බෝජය, ලාඕසය, මැලේසියාව, මියන්මාරය, තායිලන්තය හා වියට්නාමය යන ආසියානු රටවලද අප්‍රිකාවේද ව්‍යාප්ත වී තිබේ. දැනට වදවීමේ තර්ජනයකට පාත්‍ර වී ඇති මෙම ශාකය අතීතයේ සිටම ශ්‍රී ලංකාවේ මනරම් ශාකයක් ලෙස පිළිගැනීමට ලක්ව ඇත.

මෙහි ඵලය ඇඹුල් රස මිශ්‍ර පැණි රසකින් යුක්තය. සි‍යඹලා වලට සාපේක්ෂව පැණි රසින් වැඩි අතර මදය වියළි බවින් වැඩි පිටි/කුඩු ස්වරූපයක් ගනී. පිට බූව විල්ලුද (Velvet) ස්වරූපයක් ගන්නා සියඹලා (Tamarind) වැනි බැවින් Velvet Tamarind ලෙස ඉංග්‍රීසි බසින් හැඳින්වේ.

පලතුරු
නමිනම්

හරිත වර්ණයෙන් යුත් පොළොව දෙසට නැමුණු යුගල පත‍්‍ර වලින් ගැවසුණු දර්ශනීය නමිනම් ප‍්‍රියතම පලතුරු ශාකයක් ලෙසින් හැඳින්විය හැක. මලයාසියාව මව්බිම කර ගනිමින් ලෙගුමයිනෝසියේ (LEGUMINOSAE)  ශාක කුලයට අයත් නමිනම් ගසේ උද්භිද විද්‍යා නාමය සයිනොටෙට‍්‍රා නෝලිප් ලෝරා නම් වේ.තෙත් කලාපයේ සාරවත්ව වැඩෙන නමිනම් ගස මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 370 ක් පමණ උස් ප‍්‍රදේශවල වැඩෙන අතර, නියඟයට ඔරොත්තු දීමේ ශක්තියක් ඇත. ශ‍්‍රී ලංකාව, ඉන්දියාව, ඉන්දුනීසියාව, ජාවා, මලයාසි ආදී නිවර්තන කලාපීය රටවල වැඩෙන අතර මීටර් 5 - 7 පමණ වැඩේ.මලයාසි භාෂාවෙන් මෙම ශාකය හඳුන්වනු ලබන්නේ නමි නන් වශයෙනි. එහෙත් අප රටේ බොහෝ දෙනෙකු නමි නම් යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ. මෙහි ව්‍යාප්තිය බීජ මගින් සිදුවන අතර, බීජය දුඹුරු පාටින් යුක්ත වේ. සෙ. මී. 3 ක් දිගු වූ බීජය මි. මී. 5 ක් පමණ ඝනකමින් යුක්ත වන අතර ප‍්‍රරෝහන කාල සීමාව සති දෙකක් පමණ ගත වේ. පැළ සිටවනවාට වඩා බීජය වගා බිම් තුළ කෙළින්ම සිටවීම තුළින් වැඩි වර්ධනයක් දැකිය හැකි වේ. සාරවත්ව වැඩුණු ගසක වර්ෂ පහක් ගතවීමෙන් මල් හටගෙන ඵලදාව හටගනී.නමිනම් ගසෙ මල් ලා රෝස පාටින් යුක්ත වන අතර, ගසේ මුල සිට මීටරයක පමණ උසට කඳේ මල් හට ගන්නා අතර, ඒ තුළින් ඵලදාව හට ගනියි. නමිනම් ගෙඩි මේරීමට මාස 03 ක් ගතවන අතර, කුඩා අවදියේ ගෙඩි කොළ පාටින් යුක්ත වන අතර ඉදුණු විට කහපාට වේ. ගෙඩිය සම්පූර්ණයෙන් රැලි සහිතය.නමිනම් ශාකයේ පොත්ත තද දුඹුරු පාටින් යුක්ත වන අතර එම සුඹුල ඉවත් කළ විට කොළ පාටින්ද යුක්ත වන අතර, ශාකයේ ලීය සවි ශක්තියෙන් යුක්ත වුවත් කිසිදු ප‍්‍රයෝජනයකට ගත නොහැක.නමිනම් කෑමට දුවලා පුතාල ඉතා ප‍්‍රිය කරන අතර අමුවෙන් කෑමේ දී ලුණු මිශ‍්‍ර කර කෑමට ගන්නා අතර අච්චාරු දැමීම කළ හැකිය. ඉන්දියානු ජනයා ඖෂධීය බෙහෙතක් වශයෙන් තෙල් නිෂ්පාදනය කර ගන්නා බව ඇෆ්. එච්. මැක්මිලන් මහතා සිය ග‍්‍රන්ථයේ සඳහන් කර ඇත. අප හට පහත රට තෙත් කලාපයේ සැම නිවසකම පැතිර පවතින ශාකයක් ලෙස නමිනම් හැඳින්විය හැක.

-දිනුෂ මදුශාන්

පලතුරු
අපෝස්තුළුවරයා

සම්භාව්‍ය ග්‍රීක භාෂාව පරිදී,  ἀπόστολος (apóstolos), "යවනු ලැබූ තැනැත්තේ" යන අදහස සපයන, අපෝස්තුළුවරයෙක් යනු,  පණිවුඩකරුවෙක් සහ දූතයෙක් වෙයි. එවන් "යවනු ලැබීමක" අදහස වන්නේ  පණිවුඩ රැගෙන යාම වන අතර, එබැවින් පණිවුඩකරු යන්න විකල්ප පරිවර්තනය වෙයි.

ආශ්‍රිත
ගෝලයන් සැත්තෑදෙන

ගෝලයන් සැත්තෑදෙන හෝ  ගෝලයන් සැත්තෑදෙදෙන ( නැගෙනහිර ක්‍රිස්තියානි සම්ප්‍රදායෙහි අපෝස්තුළුවරයන් සැත්තෑදෙන ලෙසින් හැඳින්වෙන) යනු   ලූක් තුමන්ගේ සුබඅස්නෙහි  දක්වන පරිදී ජේසුස් වහන්සේගේ මුල් ශිෂ්‍යයන් වූහ. ඔවුන් පිළිබඳ දැක්වෙන එකම සුබඅස්න වන ලූක් තුමාගේ සුබඅස්න පරිදී, ජේසුස් තුමන් විසින් ඔවුන් පත් කොට ඔවුන් යුගල වශයෙන් පිටත් කොට යැවුවේ, ග්‍රන්ථ පෙළෙහි දැක්වෙන විශේෂිත මෙහෙයුම් සඳහාය. බටහිර ක්‍රිස්තියානි ආගමෙහි ඔවුන් සාමාන්‍යයෙන් දැක්වෙන්නේ, ගෝලයන් ලෙසින් වන අතර, නැගෙනහිර ක්‍රිස්තියානි ආගමෙහි ඔවුන් සාමාන්‍යයෙන් දැක්වෙන්නේ අපෝස්තුළුවරයන් ලෙසිනි.

මුල් ග්‍රීක වචන භාවිතා කළ විට, මෙම අභිධාන දෙක පැහැදිලි ලෙසින් විස්තර කළ හැකි වන අතර, ඒ අනුව අපෝස්තුළුවරයෙක් වන්නේ කිසියම්  ධර්මප්‍රචාරයක් සඳහා  යැවූ තැනැත්තෙක් (ග්‍රීක භාෂාවෙහි භාවිතා වන ක්‍රියා පදය: ඇපෙස්ටේලියන්) වන අතර ගෝලයෙක් යනු ශිෂ්‍යයෙක් වුවද, සම්ප්‍රදායයන් දෙක විසින් මෙම  අපෝස්තුළු සහ ගෝලයා යන වචන සඳහා වෙනස් තේරුම් දී ඇත.

ආශ්‍රිත
කුසල් සහ අකුසල්



අකුසල් මූල
 ලෝභය.
 ද්වේශ.
 මෝහ.

කුසල් මූල
 අලෝභ.
 අද්වේශ.
 අමෝහ.

දස අකුසල්
 පාණාතිපාතය (පර පණ නැසීම).
 අදත්තාදානය (අයිති නැති දේ ගැනීම).
 කාමමිත්‍යාචාරය (කාමයේ වරදවා හැසිරීම) .
 මුසාවාදය (මුලාකිරීම).
 පිශුනාවාචය (භේදකිරීම).
 පරුෂාවාචය (පරුෂ වචන කීම).
 සම්ඵප්ප්‍රලාපය (හිස් දේ කීම).
 අභිධ්‍යාව (අන්සතු වස්තු තමාගේ වේවායි සිතීම).
 ව්‍යාපාදය (අන්‍යයෝ නැසේවායි සිතීම).
 මිථ්‍යාදෘෂ්ඨිය (වැරදි මතයන් සත්‍ය යැයි පිළිගැනීම).

දස කුසල්
දස අකුසලයෙන් වැලකීම දස කුසල් නම්වේ. දස කුසල් සම්පාදනය සංවර ශීලය නම්වේ.
 පාණාතිපාතය නොකිරීම.
 අදත්තාදානය නොකිරීම.
 කාමමිත්‍යාචාරය නොකිරීම.
 මුසාවාදය නොකිරීම.
 පිශුනාවාචය නොකිරීම.
 පරුෂාවාචය නොකිරීම.
 සම්ඵප්ප්‍රලාපය නොකිරීම.
 අභිධ්‍යාව නොමැතිවීම.
 ව්‍යාපාදය නොමැතිවීම.
 මිථ්‍යාදෘෂ්ඨිය නොමැතිවීම.

පාණාතිපාතය

අදත්තාදානය

කාමමිත්‍යාචාරය
පහසක් දැනෙන අවස්ථාවක එය කය හා සම්බන්ධ වීම කාමමිත්‍යාචාරය නමින් හැඳින්වේ. මේ කාම මිත්‍යාචාර අකුසලය සම්පූර්ණ වීමට අංග හතරක් සම්පූර්ණ විය යුතුය. ඒවා නම්
තමාට හිමි නොවූ කාම වස්තුවක් වීම.
සේවණය කිරීමේ චේතනාව
සේවණය සඳහා උපක්‍රම යෙදීම
එය සිතින් ඉවසීම

මුසාවාදය

පිශුනාවාචය

පරුෂාවාචය

සම්ඵප්ප්‍රලාපය

අභිධ්‍යාව

ව්‍යාපාදය

මිථ්‍යාදෘෂ්ඨිය

ආශ්‍රිත ලිපි
 පුන්‍ය ක්‍රියා

බාහිර යොමු
පින්, පව් හා කුසල් අතර ගැඹුරු වෙනසක් පවතිනවා 

කුසල් සහ අකුසල්
මහ රහතුන් වැඩි මඟ ඔස්සේ

මහ රහතුන් වැඩි මඟ ඔස්සේ යනු දිවයින පුවත්පතේ පලවූ ලිපි මාලාවකි.

කර්තෘ
මෙම ලිපිමාලාවේ කර්තෘ භික්‍ෂුවක් බව පමනක් සඳහන් වීය. පසුව මෙම ලිපි මාලාව ග්‍රන්ථ ලෙස එලි දැක්වුනු අතර ඒවායේද කර්තෘ නිර්නාමික භික්‍ෂුවක් බව සඳහන් විය. එවකට අප්‍රකට භික්‍ෂුවක් වූ රාජගිරියේ අරියඤාණ හිමි මෙම ලිපි මාලාවේ කර්තෘ බව වර්තමාන පිලිගැනීමයි.

ආශ්‍රිත ලිපි
 රාජගිරියේ අරියඤාණ හිමි

මූලාශ්‍ර

බුදු දහම
පුනර්භවය

පුනර්භවය යනු පුනුරුප්පත්තියට ආසන්න සංකීර්ණ බෞද්ධ සංකල්පයකි.. මීට බුදු දහමට අනුව ලෝකයේ යථා ස්වරුපය අනිත්‍ය දුක්ඛ හා අනාත්ම වේ. එනම් (ආත්ම) නමින් සදාකාලිකව පවතින දෙයක් නොමැත. එම නිසා සිත යනු ඇතිවෙමින් නැතිවෙමින් යන සිතුවිලි පරම්පරාවකි. එය විඥ්ඥාණය නම් වෙයි. විඥ්ඥාණය යනු පංචේන්දියන්ට ග්‍රහණය වන දෙයයි.

බුදු දහමට අනුව පුනර්භවයෙදී ඊලඟ භවයට ගෙන යන්නේ මෙම සිතුවිලි පරම්පරාවේ අවසාන විඥ්ඥාණ අවස්ථාව සහ රැස් කරන ලද කර්මයයි

ආශ්‍රිත ලිපි
 පුනුරුප්පත්තිය

බුදු දහම
මධ්‍යමක

නාගර්ජුන නම් මහායාන බෞද්ධ දාර්ශනික භික්ෂූන් වහන්සේ විසින් දේශිත සංකල්පවල ප්‍රධාන සංකල්පය  මධ්‍යමක හෙවත් ශූන්‍යවාදය නම්වේ.  ඉංග්‍රීසි බසින් මධ්‍යමක සංකල්පය සහ මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව යන එකිනෙකට ඍජු ස﻿ඹඳතාවක් නොමැති සංකල්ප 2ටම Middle way හෝ Middle path යන යෙදුම භාවිතා කරන බැවින් ඉංග්‍රීසි බසින් බුදු දහම ඉගෙනගන්නන් අතර මෙම සංකල්ප පටලවාගැනීම දක්නට ලැබේ.

නාගර්ජුන හාමුදුරුවන්ට අවශ්‍ය වූයේ පෘථග්ජන භික්‍ෂුන් වහන්සේ නමක ලෙස බුදු දහම තේරුම් ගැනීම ය. උන්වහන්සේ ආර්කිමිඩීස්‌, නිව්ටන්, අයින්ස්‌ටයින් යන බටහිර උසස්‌ ම යෑයි සැලකෙන බුද්ධිමතුන්ට වඩා බුද්ධිමත් වූහ.  නාගර්ජුන හිමියන් ඉදිරියේ ඔවුහු හිරු දුටු කදෝ පැණියෝ වෙති.

එහෙත් මෙයින් කියෑවෙන්නේ නාගර්ජුන හිමියන් දෙසූ සියල්ල නිවැරදි බවත් උන්වහන්සේ කළ කී දෙයින් බුදු දහමට අනතුරක්‌ නොවීය යන්නවත් නොවේ. උන්වහන්සේගේ ශුන්‍යතාව නිවැරදි නොවීය. එය අවසානයේදී නිර්ගුණ්‌ බ්‍රහ්මන් නමැති සංකල්පය නිර්මාණය කිරීමටත් එමගින් බුදුදහම භාරතයෙන් අතුගා දැමීමටත් ශංකරාචාර්යයන්ට උපකාරි විය.

ආශ්‍රිත ලිපි
 මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව
මධ්‍යමක
මිනිත්තු

මිනිත්තු කාලය මනින ඒකකයකි. ඔරලෝසු පැයකින් 1⁄60 මිනිත්තුවක් වේ. සාමාන්‍යයෙන් මිනිත්තුවකට තප්පර 60කි.

ආශ්‍රිත
 පැය
 විනාඩි
 තප්පර

කාලය මැනීම
මිනිස් කශේරුව

මානව ව්‍යුහ විද්‍යාවේ, කශේරුව  හෙවත් කොඳු ඇට පෙළ (ලතින් − කොලුම්නා වර්ටිබ්‍රාලිස්)  යනු  සන්ධානගත කශේරුකා 24 කින් සහ, ත්‍රිකාස්ථියෙහි සහ  අනුත්‍රිකාස්ථියෙහිදී සම්බද්ධ කශේරුකා  9 කින්ද  සාමාන්‍යයෙන් සමන්විත ස්තම්භයක් වෙයි. ඌනකායෙහි පෘෂ්ඨීය  දිශාවෙහි,   අන්තර් කශේරුක බිම්බයන් විසින් එකිනෙකින් වෙන් කරන ලදුව පිහිටයි.  එහි කශේරුක නාලය තුල සුෂුම්නාව දරමින් එය ආරක්ෂා කරයි.

මිනිසුන්ගේ සිරුරේ සාමාන්‍යයෙන් කශේරුකා තිස්-තුනක් (33) ඇති අතර, මෙයින් පහක් එකිනෙකට සම්බද්ධවී  ත්‍රිකාස්ථිය තනන අතර (අනෙකුන්   අන්තර් කශේරුක බිම්බයන් විසින් එකිනෙකින් වෙන් කරන ලදුව පවතියි) අනුත්‍රිකාස්ථිමය අස්ථි සතරක් කෝකකය සාදයි.

ඉහළින් පිහිටි පෙදෙස් තුනක් තුල ඉතිරි කශේරුකා 24 පිහිටන අතර, පිහිටන පෙදෙස් ප්‍රකාර, ග්‍රෛවී (කශේරුකා 7), උරස් (කශේරුකා 12) සහ  කටී (කශේරුකා 5) යන ලෙසින් නම් කෙරෙති. එක් පෙදෙසක් තුල පිහිටන කශේරුකා සංඛ්‍යාව එකකින් වැඩි කිරීම හෝ අඩු කිරීම හෝ සිදු විය හැකි අතර, අඩු කිරීමක් වෙනුවට බොහෝවිට වෙනත් පෙදෙසක කශේරුවක් වැඩි කිරීම සිදු වෙයි. කෙසේවෙතත්, ග්‍රෛවී කශේරුකා සංඛයාව වැඩි කිරීම හෝ අඩු කිරීම හෝ ඉතාමත් කලාතුරකින් සිදු කෙරෙයි.  

පළමු හා දෙවන ග්‍රෛවී කශේරුකා හැරුණු විට, සත්‍ය හෝ සචල කශේරුකා අතර (ඉහළ පෙදෙස් තුන) සමහර පොදු ගුණාංග පවතින අතර, උරස් පෙදෙසෙහි මැද කොටසෙහි කශේරුකාවක් පරික්ෂා කිරීමෙන් මෙය හොඳින් අධයයනය කළ හැක.

එක් කශේරුකාවක ව්‍යුහය

ආශ්‍රිත

මිනිස් සිරුර
කිරි දත්

කිරි දත්  යනු, වෙනත් ලෙසකින් දක්වතොත් පතනශීල දත්, ළදරු දත්, තාවකාලික දත් සහ ප්‍රාථමික දත්, මානවයන්ගේ සහ වෙනත් බොහෝ ක්ෂීරපායියන්ගේ වර්ධනයෙහිදී ඇතිවන පළමු දත් කට්ටලයයි. සමහරක් ආසියානු රටවල මේවා වැටෙන දත් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඒවා අත්‍යන්තයේ වැටී යන බැවින් (පතනශීල බලන්න) වන අතර, සියළුම යුරෝපීය භාෂාවන්හී පාහේ ඒවා හැඳින්වෙන්නේ කිරි දත් යනුවෙනි. ඒවා ප්‍රවර්ධනය වන්නේ, වර්ධනයේ කලලමය අවස්ථාවෙහිදී වන අතර පිටතට පැමිණෙන්නේ—එනම්, මුඛය තුල ඒවා පෙනීමට පටන් ගන්නේ— ළදරු වියෙහිදීය. ඒවා සාමාන්‍යයෙන් වැටී ගොස්, ඒවා වෙනුවට ස්ථීර දත් ආදේශ වන නමුත්, ස්ථිර දත් ආදේශයන් නොමැති විටක බොහෝ වසර ගණනක් කෘත්‍යාත්මකව පැවතිය හැක.

විස්තරය

ගර්භණීභාවයෙහි කලල අවස්ථාවෙහිදී පතනශීලී නිමැවීම ඇරඹෙයි. වර්ධනයෙහි සය වන සතියෙහිදී පතනශීල දත් වල ප්‍රවර්ධනය ඇරඹෙන්නේ දත් ඇතිරිය ලෙසිනි. මෙම ක්‍රියාවලිය මධ්‍ය රේඛාවෙන් ඇරඹී පසු පසට පැතිරී අපර පෙදෙසට ලඟාවෙයි. කලලය සති අටක් වියැති වත්ම, අත්‍යන්තයෙහි දන්තන්‍යාස වන්නාවූ පෙදෙස් දහයක්, උඩු හා යටි ඇන්දි වල ඇතිවෙයි. . මෙම දත් දිගටම වර්ධනය වන්නේ ඒවා මුව තුල  මතුවන තෙක්ය. පතනශීල දන්තන්‍යාසයෙහි මුළුමනින් දත් විස්සක් වෙති: එක් චතුර්ථභාගයකට දත් පහක් බැගින් සහ එක් ඇන්දකට දහයක් බැගිනි. මෙම දත් මතුවීම ("කිරි දත් මතුවීම") ඇරඹෙන්නේ මාස හයක් වන විටදී වන අතර වයස මාස විසි-පහක් සිට තිස්-හයක්  දක්වා සිදුවෙයි. සාමාන්‍යයෙන්, මුවෙහි දක්නට ලැබෙන පළමු දත්  අධෝහනුක මධ්‍යයන් වන අතර අවසන් දත්  ඌර්ධ්වහනුක දෙවන චාර්වක වෙති.

පතනශීල දන්තන්‍යාසය සමන්විතව ඇත්තේ මධ්‍ය කෘන්තක, පාර්ශවික කෘන්තක, රදනක, පළමු චාර්වක සහ, දෙවන චාර්වක යන ඒවායිනි; මේවා එක් චතුර්භාගයක එක් බැගින් තිබෙන අතර, එක් දත් වර්ගයකින්  හතරක් බැගින් වෙයි. පළමු හා දෙවන චාර්වක හැරෙන්නට ඉතිරි ඒවා ක්‍රමයෙන් ඒවායේ අනුරූප ස්ථිර දත් වලින් ආදේශ වෙයි; පළමු හා දෙවන චාර්වක වෙනුවට ආදේශ වන්නේ පුරශ්චාර්වක දත්ය. කිරි දත් වෙනුවට ස්ථීර දත් ආදේශ වීම වයස අවුරුදු හයෙහිදී ඇරඹෙන අතර, එවිට මුඛයෙහි මිශ්‍ර දන්තන්‍යාසය ඇතිවේ.

පතනශීල දත් මතුවීමේ වයස:
 මධ්‍ය කෘන්තක : 6–12 මාස
 අපර කෘන්තක : 9–16 මාස
 පළමු චාර්වක : 13–19 මාස
 රදනක දත් : 16–23 මාස
 දෙවන චාර්වක : 22–33 මාස

මුඛ කුහරයේ ප්‍රවර්ධනය සඳහා පතනශීල දත් අත්‍යාවශ්‍ය බවට දන්ත පර්යේෂකයින් සහ දන්ත වෛද්‍යවරුන් විසින් සැලකෙයි. ස්ථීර දත් ආදේශකයන් පතනශීල දත් අංතුරයන් තුලින්ම ප්‍රවර්ධනය වන අතර ඒවා විසින් ස්ථිර දත් මතුවීමට මග සලසනු ලැබේ. ස්ථිර දත් සඳහා නියමිත පරතරය පවත්වා ගැනීමට හනුවෙහි මාංශ පේශි සහ හනු අස්ථීන් වර්ධනය කිරීමෙහිලා  ප්‍රාථමික දත් වැදගත් වෙයි. ස්ථීර දත් මතු වීම සඳහා පතනශීල දත් වල අංකුරයන් විසින් විවරයන් සලසා දෙයි. දරුවාගේ කථනය සහ ආහාර  සැපීම ප්‍රවර්ධනය සඳහාද පතනශීල දත් අවශ්‍ය වෙයි.

සංස්කෘතික සම්ප්‍රදාය 
පතනශීල දත් වැටීම සම්බන්ධයෙන් විවිධ සංස්කෘතීන් විසින් විවිධ සම්ප්‍රදායයන් අනුගමනය කරති. එම සතුන් තුල තියුණු හෝ සදා පවතින දත් පවතින බැවින් මීයන් හෝ අනෙකුත් රදනකයන් හා සමග මෙම සම්ප්‍රදායයන් බහුලව බැඳී පවතියි.

දකුණු ඉන්දියාවේ දරුවෝ, ඔවුන්ගේ වැටුණු කිරි දත් පසෙහි වල දමන්නේ ඒවායින් නව දත් වැඩෙන බවට බලාපොරොත්තුවෙනි. ශ්‍රී ලංකාවේ සම්ප්‍රදාය වන්නේ, ලේනෙකු සිටින වහලකට හෝ ගසකට කිරි දත වීසි කිරීමයි. එවිට දරුවා පවසන්නේ "ලේනෝ ලේනෝ මේ දත අරන් කැකුළු දතක් දියෝ" යනුවෙනි. චීනයේ සමහරක් පළාත් වලද මේ හා සමානතාවයක් දක්වන සම්ප්‍රදායයන් අනුගමනය කරමින්, පහළ ඇන්දේ කිරි දත් වහළයට වීසි කරන අතර උඩු ඇන්දේ කිරි දත් පොළොවේ වල දමන්නේ, නියමිත දිශාවට අළුත් දත් වේගයෙන් වැඩෙතැයි යන බලාපොරොත්තුවෙනි 

දත්
ජුදා ආගම

ජුදා ආගම  යනු, යුදෙව් ජනයාගේ ආගම, දර්ශන වාදය සහ දිවි පිළිවෙත වෙයි.  ජුදා ආගම, ඒකදේවවාදී ආගමක් වන අතර, එහි ප්‍රධාන අනභූතිය,  (ටනාහ් යනුවෙන්ද හැඳින්වෙන) හෙබ්‍රෙව් බයිබලය මත පදනම්ව හෝ එහි අඩංගුව හෝ ඇති අතර, ටල්මූඩ් වැනි පසුකාලීන ග්‍රන්ථ පෙළ විසින් එය ගවේෂණය කර ඇත. ආගම් ලැදි යුදෙවුවන් විසින් ජුදා ආගම සැලකෙන්නේ,  ඊශ්‍රායෙලයේ දරුවන් හා සමග දෙවියන්වහන්සේ ඇති කර ගත් ගිවිසුම් ප්‍රකාර සම්බන්ධතාවයක් ලෙසිනි.

ජුදා ආගම සජාතීය ආගමක් නොවන අතර, මත ප්‍රවාහ සහ අදහස් කිහිපයක් හා සමබර එකඟතාවයක් මත පිහිටයි.  වර්තමානයේ, වඩාත් ප්‍රචලිත ප්‍රවාහය වන්නේ රෙබෙනික ජුදා ආගම වන අතර, එහිදී පිළිගැනෙන්නේ, ලිඛිත සහ වාචික ටෝරා යන දෙයාකාරයටම, සීනායී කන්දෙහිදී දෙවියන්වහන්සේ විසින්,   උන්වහන්සේගේ නීති සහ   පණත් මෝසෙස් වෙත හෙළිකල බවයි.  ඓතිහාසික වශයෙන්, මෙම නිර්ධාරණය,  දෙවන දේවමාලිගය යුගයේදී සද්දුසිවරු සහ හෙලනිස්තික ජුදා ආගම; මුල්කාලීන හා පසුකාලීන මධ්‍යතන යුගයන්හිදී කැරඅයිට්වරු සහ සබේෂන්වරු; සහ නූතන ප්‍රතිසංස්කරණ ව්‍යාපාරයන්ගේ ඛණ්ඩයන් වැනි බොහෝ කණ්ඩායම් විසින් අභියෝගයට ලක් කරන ලදි. නූතන කාලයේ මානවවේදී ජුදා ආගම වැනි ලිබරල් ව්‍යාපාරයන්,  අදේවවාදී විය හැක.

ආශ්‍රිත
පරමවිඥානාර්ථ සමිතිය

පරමවිඥානාර්ථ සමිතිය යනු,  පරමවිඥානාර්ථය වැඩිදියුණු කරලීමට 1875දී පිහිටුවන ලද සංවිධානයකි.

ආශ්‍රිත ලිපි
 පරමවිඥානාර්ථවාදය

පරමවිඥානාර්ථවාදය
මල් සියයේ මෙහෙයුම

මල් සියයේ ව්‍යාපාරය ලෙසින්ද හැඳින්වුනු, මල් සියයේ මෙහෙයුම යනු, (), කොමියුනිස්ට් රාජ්‍යය පිළිබඳ සිය අදහස් විවෘතව ප්‍රකාශ කරන මෙන්  චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (CPC) විසින් සිය රටවැසියන් දිරිමත් කල,  චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව තුල 1956 කාලයේදීවූ කාල පරිච්ඡේදයකි. කොමියුනිස්ට් පක්ෂ සභාපති මාවෝ සේතුංගේ පසිඳු ප්‍රකාශය පදනම් කොට ගෙන ජාතික ප්‍රතිපත්තියට විවිධ අදහස් උදහස් හා විසඳුම් ඉදිරිපත් කිරීමට දිරිමත් කෙරිණි: "මල් සියයක් පිබිදීමට සහ චින්තන ගුරු කුල සියයක් වාදයෙහි යෙදීමට ඉඩහැරීමේ ප්‍රතිපත්තිය සැලසුම් කොට ඇත්තේ කලාවන් සමෘද්ධ වීම හා විද්‍යාවේ ප්‍රගතිය ඇති වීම උදෙසාය"."   මෙම ලුහුඬු ලිහිල් ප්‍රතිපත්ති කාල සීමාවෙන් පසුව, මාවෝ හදිසියේම මග වෙනස් කළේය.  1957 දක්වාම, රාජ්‍යය හා එහි මතවාදය පිළිබඳ විවේචනයෙහි යෙදුනු පුද්ගලයන්ට එරෙහිව,   දක්ෂිණාංශික-විරෝධි මෙහෙයුමක් දියත් විය. ඉලක්ක ගතවූවන් ප්‍රසිද්ධයේ විවේචනය කෙරුණු අතර පරිභව කොට සිපිරි ශ්‍රම කඳවුරු වෙත යැවුණි.   මේ කාලයේදී මාවෝ විසින් ප්‍රකාශ කළේ, ඔහු විසින් "සර්පයින් ඔවුන්ගේ ගුහා වලින් ඉවතට ඇද ගත් බවයි."  

මාවෝගේ ප්‍රකාශයේ මුල් කොටස වන  "මල් සියයක් පිබිදීමට" යන්න, බටහිර ලෝකය විසින් නිතරම සිහිපත් කරයි. රාජ්‍යය පිළිබඳ ඔවුන්ගේ විවේචන ඉදිරිපත් කිරීමට දිරිමත් කිරීමෙන් විමතිකයන් හඳුනාගැනීමට සහ පසුව ඔවුන්ව සිපිරිගෙහි ලෑමට විශේෂයෙන් සැදි මෙහෙයුමක් සාමාන්‍යයෙන් මෙයින් හැඳින්වෙයි.

සටහන්
කුෂිනගර්

මෙම ලිපිය සුළු නගරයක් පිළිබඳ වෙයි. දිස්ත්‍රික්කය පිළිබඳ තොරතුරු සඳහා : කුෂිනගර් දිස්ත්‍රික්කය බලන්න

කුෂිනගර් (, ), කුසිනගර් හෝ  කුසිනාරා  යනු,  ගෝරාක්පුර් නගරයට කිමී 52ක් නැගෙනහිරින්, උත්තර් ප්‍රදේශ් ඉන්දියානු  ප්‍රාන්තයේ NH-28 ට යාබදින්, කුෂිනගර් දිස්ත්‍රික්කයේ  පිහිටි, සුළු නගරයක් සහ නාගර් පංචායටයක්  වෙයි. එය වැදගත් බෞද්ධ වන්දනා සිද්ධස්ථානයක් වන්නේ, ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ පරිනිර්වාණය ලැබුවේ එහිදී බැවිණි.  කුෂිනගර් වෙත සමීපයෙහි පිහිටි නගර වන්නේ  කාසියා, හාට, පඩ්රව්නා, ඩියෝරියා සහ  ෆසිල් නාගර් වෙති.

ජනවිකාසය

2011 ඉන්දියාවේ ජනසංගණනය වන විට, කුෂිනගර්හී ජනගරණය  17,983 ක් වූ අතර, ගෘහ ඒකක 2454 ක් විය. ජනගහණයෙන් 52% (9408 පුරුෂයන්) ක් පුරුෂයන් වූ අතර, 48% (8575 ස්ත්‍රීන්) ක් ස්ත්‍රීන් වූහ. කුෂිනගර්හී සාමාන්‍ය සාක්ෂරතා අනුපාතය 74% ක් වූ අතර, එය ජාතික සාමාන්‍යය වූ 74% ට බෙහෙවින් සමසම විය: පුරුෂ සාක්ෂරතාව 86% වූ අතර, ස්ත්‍රී සාක්ෂරතාව 61% විය. කුෂිනගර්හී,  ජනගහණයෙන් 11% ක් වයස අවුරුදු  10 ට අඩු අය වූහ.

ආශ්‍රිත

ඉන්දියාව
බෙල්ජියමේ දෙවන ඇල්බට් රජ

1993 දී සිදුවූ ඔහුගේ වැඩිමහළු සහෝදරයාගේ මරණයේ සිට 2013 දී ඔහුගේ කිරුළ අත්හැරීම වන තුරු, දෙවන ඇල්බට් රජ (උපත 6 ජූනි 1934) බෙල්ජියානුවන්ගේ රජ  වශයෙන් රාජ්‍යය පාලනය කළේය. ඔහු,  "බෙල්ජියම්" රාජ වංශයේ සාමාජිකයෙකි; පූර්වයේ මෙම රාජ වංශය හැඳින්වුනේ  සැක්ස්-කෝබර්ග්- ගෝතා ලෙසිනි. ඔහු, ලක්සම්බර්ග්හී දැනට රාජ්‍යය කරන මහා ආදිපාද, හෙන්රිගේ මාමා වෙයි.

2013 ජූලි 3 දිනදී, දෙවන ඇල්බර්ට් රජ,  බෙල්ජියානු කැබිනට් මණ්ඩලයෙහි දින මැද සැසියට සහභාගි විය. ඔහු එවිට ප්‍රකාශ කළේ, සෞඛ්‍යය හේතුන් නිසා, ජූලි 21 දිනදී කිරුළ අත් හරින බවයි. 2013 ජූලි 21 දිනදී, ඔහු වෙනුවට පත්වූයේ ඔහුගේ පුත්, බෙල්ජියමේ පිලිප් කුමරුවාය. 2013දී කිරුළ අත්හැරිය සතරවන රජු ඔහු වූයේ, දහසය වන බෙනඩික්ට් පාප්වහන්සේ, නෙදර්ලන්තයේ බියට්‍රික්ස් රැජිණ, සහ කටාර්හී එමීර් හමාඩ් බින් කලීෆා යන්නන්ට පසුවය.  මෙසේ කිරීමෙන්, ඔහු, කිරුළ අත්හැරිය දෙවන බෙල්ජියානු රජු වූයේ,  1951දී හාත්පසින්ම වෙනත් පසුබිමක කිරුළ අත්හැරිය,  තුන්වන ලියෝපෝල්ඩ් රජුට පසුවය.

ආශ්‍රිත
බ්‍රිතාන්‍ය සිංහාසනයට උරුමක්‍රම පෙළ

බ්‍රිතාන්‍ය සිංහාසනයට උරුමක්‍රම පෙළ  යනු  එක්සත් රාජධානියේ සිංහසානයට උරුමකම් කීමට අයිතිවාසිකම් කිය හැකි සියළු පුද්ගලයන්ගේ අනුපිළිවෙලට වූ පෙළ වෙයි.

වර්තමාන උරුමකමේ අනුපිළිවෙල

 ජෝර්ජ් V (1865–1936)
 එඩ්වර්ඩ් VIII (1894–1972)
 ජෝර්ජ් VI (1895–1952)
 එළිසබෙත් II (උපත 1926)
 (1) චාල්ස්, වේල්ස් හි කුමරු (b. 1948) 
 (2) විලියම් කුමරු, කේම්බ්‍රිජ්හී ආදිපාදවරයා (b. 1982) 
 (3) ජෝර්ජ් කුමරු (b. 2013) 
 (4) චාලට් කුමරිය (b. 2015) 
 (5) Prince Henry of Wales (Prince Harry) (b. 1984) 
 (6) Prince Andrew, Duke of York (b. 1960) 
 (7) Princess Beatrice of York (b. 1988) 
 (8) Princess Eugenie of York (b. 1990) 
 (9) Prince Edward, Earl of Wessex (b. 1964) 
 (10) James, Viscount Severn (b. 2007) 
 (11) Lady Louise Windsor (b. 2003) 
 (12) Anne, Princess Royal (b. 1950) 
 (13) Peter Phillips (b. 1977) 
 (14) Savannah Phillips (b. 2010) 
 (15) Isla Phillips (b. 2012) 
 (16) Zara Tindall (née Phillips; b. 1981) 
 (17) Mia Tindall (b. 2014) 
 Princess Margaret, Countess of Snowdon (1930–2002) 
 (18) David Armstrong-Jones, 2nd Earl of Snowdon (b. 1961) 
 (19) Charles Armstrong-Jones, Viscount Linley (b. 1999) 
 (20) Lady Margarita Armstrong-Jones (b. 2002) 
 (21) Lady Sarah Chatto (née Armstrong-Jones; b. 1964) 
 (22) Samuel Chatto (b. 1996) 
 (23) Arthur Chatto (b. 1999) 
 Prince Henry, Duke of Gloucester (1900–1974) 
 (24) Prince Richard, Duke of Gloucester (b. 1944) 
 (25) Alexander Windsor, Earl of Ulster (b. 1974) 
 (26) Xan Windsor, Lord Culloden (b. 2007) 
 (27) Lady Cosima Windsor (b. 2010) 
 (28) Lady Davina Lewis (née Windsor; b. 1977) 
 (29) Senna Lewis (b. 2010)  
 (30) Tāne Lewis (b. 2012) 
 (31) Lady Rose Gilman (née Windsor; b. 1980) 
 (32) Lyla Gilman (b. 2010) 
 (33) Rufus Gilman (b. 2012) 
 Prince George, Duke of Kent (1902–1942)
 (34) Prince Edward, Duke of Kent (b. 1935) 
 (35) George Windsor, Earl of St Andrews (b. 1962) 
 Edward Windsor, Lord Downpatrick (b. 1988) 
 Lady Marina Charlotte Windsor (b. 1992) 
 (36) Lady Amelia Windsor (b. 1995) 
 Lord Nicholas Windsor (b. 1970) 
 (37) Albert Windsor (b. 2007) 
 (38) Leopold Windsor (b. 2009) 
 (39) Louis Windsor (b. 2014) 
 (40) Lady Helen Taylor (née Windsor; b. 1964) 
 (41) Columbus Taylor (b. 1994) 
 (42) Cassius Taylor (b. 1996) 
 (43) Eloise Taylor (b. 2003) 
 (44) Estella Taylor (b. 2004) 
 (45) Prince Michael of Kent (b. 1942) 
 (46) Lord Frederick Windsor (b. 1979) 
 (47) Maud Windsor (b. 2013) 
 (48) Isabella Windsor (b. 2016)
 (49) Lady Gabriella Windsor (b. 1981) 
 (50) Princess Alexandra, The Honourable Lady Ogilvy (b. 1936) 
 (51) James Ogilvy (b. 1964) 
 (52) Alexander Ogilvy (b. 1996) 
 (53) Flora Ogilvy (b. 1994) 
 (54) Marina Ogilvy (b. 1966) 
 (55) Christian Mowatt (b. 1993) 
 (56) Zenouska Mowatt (b. 1990)
ජෝර්ජ් කුමරු

වේල්සයෙහි ජෝර්ජ් කුමරු    (ජෝර්ජ් ඇලෙක්සැන්ඩර් ලුයී; උපත 22 ජූලි 2013) යනු, විලියම් කුමරු, වේල්සයෙහි කුමරුගේ, සහ ඔහුගේ බිරිඳ   කැතරින්, වේල්සයෙහි කුමරියගේ පුත් කුමරුවා මෙන්ම, තෙවන චාල්ස් රජගේ සහ, මිය ගිය  ඩයනා, වේල්සයෙහි කුමරියගේ එකම මුනුපුරු/මිනිපිරියද වෙයි. ඔහුගේ පියාට පසුව, එක්සත් රාජධානියෙහි සිංහාසනයට සහ ස්වායත්ත  පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩල අධිකාරි ප්‍රදේශ 15 ක සිංහාසනයන් වෙත, ඔහුගේ සීයාගේ  අනුප්‍රාප්තික ලෙසින්  පත්වීමට උරුමකම් කියන දෙවැන්නා ඔහු වෙයි.

ආශ්‍රිත

සටහන්

එක්සත් රාජධානියේ කුමරුවෝ
අමනුස්සයෝ

මිනිසුන් හැර අන් සියළු ප්‍රාණීන් අමනුස්සයෝ නමින් හැඳින්වේ. මෙවුන් උසස් ප්‍රාණීන් හෝ පහත් ප්‍රාණීන් විය හැක.

අමනුස්ස වර්ග
 බ්‍රහ්මයෝ
 දෙවි දේවතාවියෝ
 තිරිසන්නු
 ප්‍රේතයෝ
 ශාක

මේ අනුව පක්ෂී, උරග. උභයජීවි, පෘෂ්ඨවංශීක ආදි සත්ත්වයෝද අමනුස්සයෝය. මේ අනුව මිනිසුන්ගේ පැවැත්ම සඳහා අමනුස්සයන් අනුභව කිරීමට සිදුවී ඇත.  සමහරක් මිනිස් අමනුස්සයන් පියෙවි ඇසින් පෙනෙන අතර තවත් සමහරක් අන්වීක්ෂයන් මගින් දැක ගත හැක. සමහරෙක් කිසිලෙසක නොපෙනේ.

ශාක වලට ප්‍රාණයක් ඇත. ඒවා ට තැනින් තැන යා නොහැක. ඒ හැර සතුන් කරන සැම දෙයම කළ හැක. එබැවින් මෙම ප්‍රාණින්ද අමනුස්සයෝය.

පෙනෙන්නේ නැති අමනුස්සයන් දැක්කේ නැතුව සිටින බව කියන්නේ කෙසේද යන ප්‍රශ්නය මතුවෙයි. ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂයෙන් හෝ උන් පෙනිය යුතුය.

ප්‍රාණියෝ
අමනුස්සයෝ
ප්‍රාණියෝ

පන අති යන අරුත දේ.

විවිධ ආගම් අනුව

බුදු දහමට අනුව

බුදු දහමට අනුව ප්‍රාණියෝ විවිධාකාරය. මොවුන් මරණින් මතු වෙනත් ඕනෑම ප්‍රාණී ආකාරයකට ප්‍රතිසන්ධි වනු ඇත.

ජෛන ආගමට අනුව
ප්‍රාණියෝ සංකල්පය ජෛන ආගම තුලද ඇත.

විවිධ භාෂා වල ප්‍රාණී සංකල්පය
පණ සහ ප්‍රාණියෝ යන්න ආසියාතික සංකල්පයක්. බොහෝ ආසියානු භාෂාවල මේ සඳහා වෙනම වදනක් ඇත. බොහෝ බටහිර භාෂාවල මේ සඳහා වෙනමම වදනක් නැත. එබැවින් බටහිර ජාතීන් ජීවීන්  ස﻿ඳහා ඇති වදනම ප්‍රාණීන්  සඳහා යොදාගනු දක්නට ලැබේ.

සිංහල ව්‍යාකරණ
සිංහල ව්‍යාකරණ වලදී ප්‍රාණීන් (පන ඇති) සහ ප්‍රාණීන් නොවනදේ (පණ නැති)  සඳහා වෙනම වාක්‍ය ක්‍රම ඇත.

ආශ්‍රිත ලිපි
 පුනර්භවය
 ජීවියෝ

ප්‍රාණියෝ
බ්‍රහ්මයෝ

බ්‍රහ්මයෝ උසස් ප්‍රාණීන් වර්ගයකි. නිවන් අවබෝධ නොවුනහොත් ඔවුන්ගේ පින් කෙළවර නැවත ප්‍රතිසන්ධිය ලබා සංසාර ගමනෙහි යෙදිය යුත්තාහ.

මිනිසාට සාපේක්‍ෂව
බුදු දහමේ සඳහන් උසස්ම ප්‍රාණී වර්ගය මනුෂ්‍යයන්ය. ඔවුනට පින් කළ හැකිවාක් මෙන්ම එම පින් ලැබිය හැකි සහ එසේ ලැබීම බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින අනෙකුත් ප්‍රාණින්ට ඒවා අනුමෝදන් කළ හැක. බ්‍රහ්මයෝ මිනිසුන්ට වඩා උසස් ප්‍රාණින් කොට්ඨාශයක් නොවෙති.

ආශ්‍රිත ලිපි
 මහා බ්‍රහ්මයා

බ්‍රහ්මයෝ
ප්‍රාණියෝ (බුදු දහම)

බුදු දහමට අනුව ප්‍රාණියෝ විවිධාකාරය. මොවුන් මරණින් මතු වෙනත් ඕනෑම ප්‍රාණී ආකාරයකට ප්‍රතිසන්ධි වනු ඇත. බුදු දහමට අනුව ප්‍රාණියෙකුගේ ප්‍රාණය නිරුද්ධ කිරීම පාපකර්මයකි.

ආශ්‍රිත
 බුදු දහම

ප්‍රාණියෝ
බුදු දහම
බිසෝවරු

රජ කෙනෙකුගේ භාර්යාවෝ බිසෝවරු (ඒක වචනය:බිසව) නම්වේ.

අග බිසව

බිසෝවරු එක්අයෙකුට වඩා සිටීනම් ඉන් ප්‍රධාන බිසව අග බිසව හෙවත් රන්දෝලිය ලෙස හැඳින්වේ. නීත්‍යානුකූලව / සාම්ප්‍රදායානුකූලව රජකමට හිමිකම් ඇත්තේ රජතුමාට දාව අග බිසව  බිහිකරන දරුවන්ට පමණි. එක් බිසවක් පමණක් සිටින විටද එම බිසව අග බිසව ලෙස හැඳින්වෙනු දක්නට ලැබේ.

උප බිසව
සමහර රාජ්‍යවල පමණක් මෙම තනතුර පැවතිනි.

අන්තඃපුර බිසෝවරු

බිසෝවරු
ජිනෝමය

නූතන අණුක ජීව විද්‍යාවේ සහ  ප්‍රවේණි විද්‍යාවේ, ජීනෝමය යනු, ජීවියෙකුගේ  ආවේණික තොරතුරු සාකල්‍යය වෙයි. එය කේතාංකනය කර ඇත්තේ, ඩීඑන්ඒ හෝ, වයිරස බොහෝ වර්ග සඳහා, ආර්එන්ඒ භාවිතා කරමිනි. ජිනෝමයෙහි, ජාන සහ  ඩීඑන්ඒ/ආර්එන්ඒ වල කේතීකරණය-නොකරන අනුක්‍රම යන දේ අඩංගු වෙයි.

ආශ්‍රිත
වාරියපොල

වාරියපොල, දීර්ඝ ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියන ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුණෑගල පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ගම්මානයකි.

ලඟාවීම
කටුගස්තොට-පුත්තලම මාර්ගයේ කුරුණෑගල නගරයෙන් වයඹ දෙසට කිලෝමිටර් 20 ක් පමන දුරින් පිහිටා ඇත.

තවද වාරියපොල සුමංගල හිමිගේ නිජ භුමියයි.

ආශ්‍රිත ලිපි
 වාරියපොල නගරය

ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
කලුගමුව - විලකටුපොත පාර

වාරියපොල නගරයේ විලකටුපොත මංසන්ධියේ සිට කලුගමුව දක්වා දිවෙන කිලෝමීටර් 21.11 දිගැති  B ශ්‍රේණියේ (B190) මාර්ගයකි.

මූලාශ්‍ර

වයඹ පලාත
ශ්‍රී ලංකාවේ මහා මාර්ග
මදුරායි නායක්කාර රාජ වංශය

මදුරායි නායක්කාරවරු, මදුරායි ඔවුන්ගේ අගනුවර ලෙස පවත්වා ගනිමින්, ඉන්දියාවේ, වර්තමාන තමිල් නාඩුව අඩංගු ප්‍රදේශයෙහි, ක්‍රිව  1529 සිට ක්‍රිව 1736 දක්වා, පාලකයෝ වූහ.
ඉන්දියාව
ආශ්‍රම (අදියර)



ආශ්‍රම ක්‍රමය
ආශ්‍රම ක්‍රමය යටතේ, මනුෂ්‍ය ජීවිතය අදියර සතරකට බෙදෙයි. එක් එක් අදියරෙහි අරමුණ වන්නේ, ජීවිතයේ  අනුගාමී අදියර සතර අතුරින් එක් එක  පූර්ණ වශයෙන් ඉටු කිරීමයි.

සටහන්
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සීමා

ශ්‍රී ලංකාවේදී නගර සීමා ලෙස හැඳින්වෙන්නේ නාගරික සංවර්ධන අධිකාරියේ රෙගුලාසි බලපාන භූමි සිමා වෙයි. මෙයට පහත සඳහන් සීමා අයත්වේ.

 මහනගර සභා බල ප්‍රදේශ
 නගර සභා බල ප්‍රදේශවල නගර සීමා ලෙස විශේෂයෙන් ගැසට්කල සීමා
 ප්‍රාදේශීය සභා බල ප්‍රදේශවල නගර සීමා ලෙස විශේෂයෙන් ගැසට්කල සීමා

අතීතය

වාහන වේග සීමා
ක්‍රි.ව. 2012 වසරේ ජූනි මස 22 දිනට පෙර ශ්‍රිලංකාවේ මෝටර් වාහන සඳහා වේග සීමා නගර සීමාවතුලද ඉන් පිටතද යන්න අනුව තීරණය විය.

නගර සීමා - ශ්‍රී ලංකා
දෙවියෝ (බෞද්ධ සංකල්පය)

රුවන්වැලි සෑය තනන විට එම ස්ථානයේ ගසක සිටි දෙවියෙකු එයින් බැහැරට ගැනීමට සිදු විය. එම දේවතාවියගේ නම ස්ථූපයට ලබා දෙන බවට එකඟ වීමෙන් පසුව එම දෙවියා ඉන් බැහැරව වෙනත් ගසකට ගිය බව කියති. මෙවැනි ගස් වල වාසය කරන දෙවියන් වෘක්ෂ දේවතාවෝ  නම් වෙති. මෙලෙසම ගල් මතද, ගිරි හෙල් මතද දෙවියෝ වැඩ වසති. මෙසේ ඔවුන් ස්ථාන ගතව සිටින්නේ දිව්‍ය ලෝක වල සිටීමට අමතරවයි.

දෙවිවරු වර්ග

ලබන සැප සම්පත් අනුව

අල්පේශාඛ්‍ය දෙවිවරු

මහේශාඛ්‍ය දෙවිවරු

බුද්ධ  ධර්මය පිලිපැදීම අනුව

මිත්‍යාදෘෂ්ඨික දෙවිවරු

සම්‍යක්දෘෂ්ඨික දෙවිවරු

ආශ්‍රිත ලිපි
 තිස්තුන්කෝටියක් දෙවි දේවතාවියෝ

බෞද්ධ දෙවිවරු
ආරණ්‍යානි

හින්දු ආගමෙහි, ආරණ්‍යානි යනු වනාන්තර සහ ඒවායේ දිවි ගෙවන  සතුන් පිළිබඳ දේවතාවියක වෙයි.

හින්දු දෙවිවරු
රත්කරවු

රත්කරවු යනු ගස් වර්ගයකි. විද්‍යාත්මක නාමය Margaritaria indica වේ.

ආශ්‍රිත
 කරවු ගණය

මූලාශ්‍ර

භාහිර සබැඳි

ගස්
නෙල්ලි

නෙල්ලි (Phyllanthus embilica)

අඩි තිහක් පමණ උසට වැවෙන ගසකි. Euphor Biaaceac කුලයට අයත් සිංහල නාමයෙන් ඇඹල ලෙස ද දෙමළ නෙල්ලිකායි ඉංග්‍රීසියෙන් Indian Goosberry යන නාමයෙන් මෙය හඳුන්වයි. මෙම ශාකයේ අතු බෙදෙනේ අක්‍රමවත්වය. පොත්ත අළු පාටය. අතුවල කුඩා පත්‍ර රාශියකි. එක්‌ එක්‌ ශාකාවක සරල පත්‍ර රාශියක්‌ ඒකාකාරව පිහිටා තිබේ. මල් ඒකලිංගිකය. ස්‌ත්‍රී හා පුරුෂ මල් එකම ගසෙහි සඳහන් බැව් ප්‍රකාශිතය. ගෝලාකාරයෙන් යුක්‌ත සෙ. මි. 1.2, 1.6 විෂ්කම්භයක්‌ ඇති මාංශයකින් යුක්‌තය. ලා කොළ පැහැයක්‌ ඇති ගෙඩිය. පලාවර්ණ පියලි තුනකට බෙදී ඇත. එය තුළ බීජ හයක්‌ පමණ දැකිය හැක. මල් ඒක ලිංගිකය. පුරුෂ හා ස්ත්‍රී මල් එකම ගසේ පිහිටා ඇත. ඵලය ගෝලාකාර වන අතර මාංශල වේ. බීජ ඉතා දැඩිය. ඵලයේ ආවරණය කණ්ඩිකා තුනකට බෙදී ඇත. එක කණ්ඩිකාවක බීජ දෙක බැගින් පිහිටා ඇත. අප රටෙහි තෙත් කලාපයේ සුලභව වැවේ. මැදරට මධ්‍යම පළාත ඌව හා සබරගමුව විශේෂයි. නෙල්ලි වල විටමින් C බෙහෙවින් අන්තර්ගතය.
තුශානි පෙරේරා

ක්‍රි.ව. 2013 පැවැත්වූ රණවිරු රියල් ස්ටා තරඟයේ ප්‍රථම ස්ථානය දිනූ ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදා නිලධාරිනිය.

බාහිර යොමු
 දිවයින

රණවිරු රියල් ස්ටා