Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
සීනොසොයික්

සීනොසොයික් (), යනු පෘථිවිය මත වන වත්මන් යුගය වෙයි. මෙය Phanerozoic geological era තුනෙන් (3) වඩාත්ම නූතන යුගය වෙයි. Mesozoic Era අවසානයේ සිට අද දක්වා වන වසර මිලියන හැට පහක (65) කාලය මෙයට ඇතුළත් වෙයි.

සිනොසොයික් යුගය ක්ෂීරපායින්ගේ යුගය යන අන්වර්ත නාමයෙන්ද හදුන්වයි. එයට හේතුව මෙම යුගය ක්ෂීරපායින්ට වඩාත් හිතකර යුගයක් වූ නිසාය.

පූර්ව සිනෝසොයික යුගයේ දී පෘථිවිය තුල අනෙකුත් සතුන් අභිබවා තම ආධිපත්‍ය පතුරුවා හැරීමට කුඩා සතුන් කුඩා ක්ෂිරපායින් කුරුල්ලන් සර්පයින් හා උභය ජීවීන්ට හැකිවිය. ක්ෂීරපායින් හා කුරුල්ලන් වෙනස් වීම් වලට භාජනය වීමට මෙම යුගයේ දී සිදුවිය. විශාල උරගයින් මෙසොසොයික යුගයේ දී විසීය. ඇතැම් පියාසැරීමට නොහැකි කුරුල්ලන් සාමාන්‍යයෙන් මිනිසාටත් වඩා විශාල ලෙස වර්ධනය විය. ඔවුහු දරුණු විලොපිකයන් වූහ. ක්ෂිරපායින් ද විශාල ලෙස වර්ධනය විය.

දේශගුණය ක්‍රමයෙන් වියලි හා සිසිල් බවට නැඹුරුවිය. ග්ලැසියර ඛාදනය ප්ලෙස්ටෝසීන යුගයේ උච්චත්වයට පැමිණියේය. පසුව ක්‍රමයෙන් සාමාන්‍ය අතට හැරිණ.

නිරුක්තිය

ඉංග්‍රීසි බසින් Cenozoic ( නැතිනම් ; තවද Cænozoic, Caenozoic හෝ Cainozoic  හෝ ; Greek නව ජීවය  kainos "නව", සහ  zoe "ජීවය") ලෙස සීනොසොයික් යන්න දැක්වෙයි.

උප විභාජනය
සිනොසොයික යුගය ප්‍රධාන වශයෙන් උප අවධි 3 කට බෙදේ.
 Paleogene 
 Neogene 
 Quaterary

දේශගුණය

ජීවය

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැදුම්
 Western Australian Museum - The Age of the Mammals

 
Geological eras
Geological history of Earth
03
වටදාගෙය

ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර ස්ථූපයන්හී, ස්ථූපය වටා උස මට්ටම් කිහිපයකට යෙදෙන පරිදි වක්‍රාකාරව සිටවූ ගල් කණු මත දැව වහළයක් තැනීමෙන් වටදාගෙය නිර්මාණය කොට තිබේ. ස්ථූපයේ සහ එය වැඳපුදා ගැනීමට පැමිණෙන බැතිමතුන්ගේ ආරක්ෂාව සහ රැකවරණය පිණිස එය ඉදි කොට තිබේ. ථූපඝරය, දාගෙය, චේතියඝරය, චේතිය ගෘහ හා සෑ ගෙය යන නම්වලින්ද හඳුන්වනු ලබන වටදාගෙය, මෙරට බෞද්ධ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ තවත් එක් විශේෂිත නිර්මාණයක් සේ සැළකේ.

වර්ථමානයේ ථූපාරාමය, ලංකාරාමය, මැදිරිගිරිය, තිරියාය රාජාංගනය,මිහින්තලය අම්බස්තල, අත්තනගල්ල හා පොළොන්නරුව යන ස්ථානයන්හී වටදාගෙවල් දැකගත හැකිවේ.

මූලාශ්‍ර

වටදාගෙවල්
ආසන්නතම මන්දාකිණි ලැයිස්තුව

මෙම දුර ප්‍රමාණය අනුව ආරෝහණ අනුපිළිවෙලින් සකස්කරන ලද සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය කේන්ද්‍ර කොටගත් මෙගාපාර්සෙක් 3.59 (ආලෝක වර්ෂ මිලියන 11.7 ක්) අරයක් තුල ඇති දැනට සොයාගෙන ඇති මන්දාකිණි ලැයිස්තුවකි.

මෙම ලැයිස්තුවේ අරමුණ වන්නේ වත්මන් දැනුම පිළිබිඹු කිරීමයි:
 මෙම 3.59 Mpc අරය තුළ ඇති සියලුම මන්දාකිණි තවමත් සොයා ගෙනනැත. ආසන්නතම වාමන මන්දාකිණි තවමත් සොයාගනිමින් පවතී, ක්ෂීරපථය මධ්‍යම තලයට පිටුපස පිහිටි මන්දාකිණි අවබෝධ කිරීම අතිශයින් දුෂ්කර වේ. ඕනෑම මන්දාකිණියකට එයට පිටුපසින් පිහිටා තවත් මන්දාකිණියක් වසං කිරීම කළ හැකි වේ.

ලැයිස්තුව

ආශ්‍රිත
නිකී මිනාජ්

නිකී මිනාජ් යන වේදිකා නාමයෙන් ඉතා ජනප්‍රිය ඔනිකා ටානියා මිරාජ් 1982 දෙසැම්බර් මස 8 වන දින උපත ලද ට්‍රිනීඩියන් ආභාසය ලද ඇමරිකානු රැප් ගායිකාවක් හා ගීත රචිකාවියකි. ශාන්ත ජේම්ස් නගරයේ උපත ලද මිනාජ් දකුනු ජැමෙයිකා, ක්වීන්ස්, නිව් යෝක් යන නගර වල හැදී වැඩුනාය. නිකී තම ජනප්‍රියතාවය දිනා ගන්නේ 2007-09 අතරතුර කාලයේ නිකුත් කල තම මිශ්‍රපට මගිනි. ඇය 2009 වසරේ යංග් මනී එන්ටටේන්මන්ට් සමග ගිවිසුමක් අත්සන් කලාය.

මූලාශ්‍ර

1982 උපත්
නාගදීප සෙල් ලිපිය

පළමු පරාක්‍රමබාහු රජු (ක්‍රි.ව. 1153-1186)විසින් කරවන ලද දැනට නාගදීප දුපතෙහි නාගපූෂණී අම්මාන්  හින්දු කෝවිල ඇතුලත ගර්භයේ වම්පස දොරටුව අසල තැන්පත් කර ඇති උසින් අඩි 3 අඟල් 8 සහ පළලින් අඩි 3 අඟලක් වූ දෙමළ බසින් රචිත නයිනතිව් සෙල් ලිපිය නොහොත් '"පරාක්‍රම බාහු රජතුමාගේ නාගදීප පුවරු ලිපිය"' වචන පේලි 23 කින් සමන්විත වේ. ලංකාවේ උතුරු ප්‍රදේශය මෙම වකවානුවේදී සිංහල රාජධානිය යටතේ පාලනය වු බව මෙම සෙල් ලිපියෙන් ගම්‍ය වේ. තවද විදේශීය රටවල සමග වාණිජ සබඳතා පැවති වරායන් මෙන්ම නාවික යාත්‍රා සහ ආම්පන්න භාවිතයට දියුණු ශිල්පීය ඥානයකින් යුක්ත නාවිකයින් මෙන්ම එයට අවශ්‍ය යටිතල පහසුකම් තිබු බවටද මෙම සෙල්ලිපිය මගින් පැහැදිලි වේ.

අන්තර්ගතය
"විදේශිකයින් උර්කාවට්ටුරේ (කයිට්ස්) නම් ස්ථානයට ගොඩබැස, රාජ්‍යයේ ආරක්ෂාව යටතේ එහි නැවතිය යුතුයි. වෙන අළුත් වරායවලින් ගොඩබට විදේශිකයෝ උර්කාවට්ටුරේ (කයිට්ස්) නම් ස්ථානයේදී හමුවිය යුතුයි. ඇතුන් හා අශ්වයින් ගෙනෙන නැවු කැඩී බිදී ගියහොත් වටිනාකමින් හතරෙන් එක් පංගුවක් භාණ්ඩාගාරයේ ප්‍රයෝජනයට ගෙන අනික් පංගු තුන අයිතිකරුට දෙනු ලැබේ. මෙම අණ ගල්වල සහ තඹ පත්තිරුවලද සටහන් කර තිබේ.ඉරහඳ පවතින තුරු මේ අණ බලපායි.මේ පනත දෙවා වදාළේ ශත්‍රැ රාජ වංශයට ලැව් ගින්නක්‌ වූ සකල සිංහල චක්‍රවර්තී පරාක්‍රම භුජ දේවයන් වහන්සේ විසිනි."

මුලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ ශිලා ලිපි
නාගදීපය
අඹගමුව සෙල් ලිපිය

ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයට අයත් අඹගමුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ අඹගමුව සෙල් ලිපි ද්විත්වය පිහිටුවා තිබේ. සෙල් ලිපිය අඹගමුව නගරයේ සෙල්ලිපිගම ග්‍රාමයේ, නාවලපිටිය-ගිනිගත්හේන මාර්ගයේ සිට මීටර 400ක් පමණ දුරින් පිහිටා තිබේ.

පළමුවන විජයබාහු රජු (1070-1110) විසින් සිය තිස් අටවන රාජ්‍ය වර්ෂයෙහි අඹගමුව සෙල් ලිපිය පිහිටුවා තිබේ. ශ්‍රීපාදස්ථානය වන්දනා කල රජු විසින් සිරිපා වන්දනාවේ යන බැතිමතුන්ගේ ප්‍රයෝජනය පිණිස සිදුකල දාන මාන හා දෙමළ බලය මැඩපවත්වා ලක්දිව එක්සේසත් කල ආකාරය පිළිබඳ විස්තර මෙහි සටහන්ය. සෙල් ලිපිය ප්‍රථම වරට එච්.සී.පී. බෙල් මහතා විසින් කියවන ලදී.

මධ්‍යකාලීන සිංහල අක්ෂරයෙන් නිර්මාණය කොට ඇති මෙම ලිපි ද්විත්වයෙන් එක් ලිපියක දිග අඩි 12 අඟල් 3 ක් හා පළල අඩි 9 අඟල් 3 ක් වේ. අනෙක් ලිපිය අඩි 9 ක් හා අඟල් 4 ක් දිගු වන අතර පළල අඟල් 9 ක් හා අඟල් 7 ක් වේ.

ආශ්‍රිත
 පළමුවන විජයබාහු රජ

මූලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ ශිලා ලිපි
නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
රඹකැන් ඔය ජලාශය

රඹකැන් ඔය ජලාශය ශ්‍රී ලංකාවේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ මහඔය පිහිටා තිබේ. ජලාශයේ සැලසුම් නිර්මාණය හා ඉදිකිරීම මහවැලි අධිකාරිය මගින් සිදුකොට තිබෙන අතර වර්ථමානයේ එහි කළමණාකරන කටයුතු වාරි මාර්ග හා ජල සම්පත් කළමනාකරණ අමාත්‍යංශය මගින් සිදුකරයි. මුන්දෙනි ඔය හරස් කොට මීටර 1225 ක පමණ දිගකින් යුත් පස් පුරවන ලද බැම්මක් නිර්මාණය මගින් මෙම ජලාශය ඉදිකොට තිබේ.

බහුකාර්ය වාරිමාර්ග ව්‍යාපෘතියක් සේ සැළකෙන රඹකැන් ඔය ජලාශ ව්‍යාපෘතිය, ප්‍රදේශයේ පානීය ජල අවශ්‍යතා සැපිරීමට හා වගා කටයුතු වෙනුවෙන් වුවමනා ජල ගැටළු විසදීම සඳහා දියත් කරන ලද්දක් වේ. මහවැලි සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියේ 10 කලාපයට අයත් වන ජලාශය බදුල්ල, මොණරාගල හා අම්පාර දිස්ත්‍රික්ක වලට මායිම්ව පිහිටයි.

ඉතිහාසය

ඈත අතීතය
රඹකැන් ඔය ජලාශයේ මුල්ම ඉදිකිරීම් ආරම්භ කල සමය සම්බන්ධව විවිධ මත පවතී. ගිරිඅභය නම් කුමරු මෙම ප්‍රදේශය පාලනය කල ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවස් සමයේ මෙම ජලාශයේ ඉදිකිරීම් ආරම්භ වූ බව එක් මතයකින් පැවසේ. තවත් මතයකට අනූව මෙම ප්‍රදේශය පසුකාලීනව පාලනය කල සද්ධාතිස්ස කුමරු (ක්‍රි.පූ. 137-119) විසින් ජලාශය ඉදිකිරීම ආරම්භ කොට තිබේ. කෙසේ නමුදු පුරාවිද්‍යා සාධක වලට අනූව ඈත අතීත සමයේ මෙහි ජලාශයක් ඉදිකිරීමට යෙදුණු සාධක වර්ථමානයේදීද දැකගත හැකිවේ.

නටඹුන්

ජලාශයේ නව වේල්ල අසලම පැරණි වැව් බැම්මක නටඹුන් දැකගත හැකිවේ. ගොරිකනකන්ද හා ගල්කන්ද යා කරමින් සැතපුමක් පමණ දිගැති වැව් බැම්මක් මනා ලෙස ඉදිකල රළපනාවක් සමගම අතීතයේ මෙහි තිබෙන්නට ඇතැයි සාධක අනූව විශ්වාස කල හැකිය. කෙසේ වූවද පවතින පුරාවිද්‍යා සාධක වලට අනූව මෙම පැරණි ජලාශය කිසිවිටෙක ජලය පුරවාලීම දක්වා සංවර්ධනය කර නොමැති බව ප්‍රකාශ වේ.

පැරණි සෙරොව්ව ආසන්නයේම ක්‍රි.ව. 12-13 සියවස් වලට අයත් ශිලාමය ලේඛනයක් දැකගත හැකි අතර, එය රඹකැන් ඔය පුවරු ලිපිය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. ඊට අනූව පැරණි ශිලා සොරොව් ඇළ, ගල් වැට ප්‍රදේශයේ විසූ ලියන නායකන් හා කනත්කන් වහන්සේ විසින් ඉදිකෙරූ බවට දක්වා ඇත.

මෑත කාලීන ව්‍යාපෘතිය
මෑතකාලීන රඹකැන් ඔය සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය 2007 පෙබරවාරි 12 වනදා දියත් කරනු ලැබූ අතර, වැඩ නිමකල ජලාශය විවෘත කිරීම 2013 වර්ෂයේ ජූලි 20 වන දිනදී එවක ශ්‍රී ලංකා ජනපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ සහභාගීත්වයෙන් සිදුකරන ලදී.

මේවාද බලන්න 
 ශ්‍රී ලංකාවේ ජල වේලි ලැයිස්තුව

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි 
 
 

ශ්‍රී ලංකාවේ ජලාශ
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ජීව විද්‍යාත්මක පලිබෝධ නාශක

ජීව විද්‍යාත්මක පලිබෝධ නාශක, ()  යනු පළිබෝධ පාලනයට ජීව විද්‍යාත්මක ක්‍රම භාවිතා කීරීමේ ක්‍රමවේදයයි.

පලිබෝධනාශක
දාගැබ් වාහල්කඩ

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉපැරණි දාගැබ්හී අත්තිවාරමට සම්බන්ධ කොට සතර දිශාවට මුහුණලා පවතින පරිදි ගොඩනංවා ඇති ප්‍රක්ෂේප හතර වාහල්කඩ ලෙස හැඳින්වේ. මෙරට දාගැබ හා සම්බන්ධ වූ තවත් සුවිශේෂ නිර්මාණයක් සේ සැළකෙන මෙම නිමැවුම කුමක් අරමුණු කොට ගනිමින් තනන ලද්දක්ද යන්න අපැහැදිලි වේ. බොහෝ විට දාගැබේ අලංකාරත්වය වර්ධනය කිරීම සඳහා වා සැළකේ. පුරාවිද්‍යාඥ සෙනරත් පරණවිතාන මහතාට අනූව වාහල්කඩ ගොඩනැංවීම ක්‍රි.පූ. 1 වන සියවසේ දී පමණ ආරම්භ වන්නට ඇතැයි පැවසෙයි.

අනුරාධපුර මිහින්තලය කණ්ඨක චෙෙත්‍යයේ දැකගත හැකි නැගෙනහිර දොරටු වාහල්කඩ මෙරට උසස්ම ඝණයේ වාහල්කඩ සේ සැළකේ.

මූලාශ්‍ර
ඇටඹ

ඇටඹ , රස්ඹ, වල් අඹ

සාමාන්‍ය අඹ ගෙඩියට වඩා ප්‍රමාණයෙන් කුඩා ඇටඹ ගෙඩිය හොඳින් ඉදුනු විට රතු මිශ්‍ර කොළ පැහැයෙන් දිස් වන අතර සෙ.මී. 3-5 පමණ දිග ගෙඩියේ ඉහළ කොටස තද රතු පාටින් දිස් වේ. ඇටඹ ගෙඩියේ ඇටය තරමක් විශාලය. මී පැණි තරමටම පැණි රසකින් මෙන්ම ඇඹුල් රසකින්ද යුක්ත ඇටඹ හමුවේ. රසයේ ඇති වෙනස්කම් මත විවිධාකාරයෙන් මේවා නම් කිරීමට ගැමියෝ පෙළඹෙති.

මීටර් 30ක් පමණ උසට සෘජුවම වැවෙන කඳක් සහිත ඇටඹ ගස ප්‍රමාණයෙන් ඉතා විශාලය. අඳුරු කොළ පැහැයක් ගන්නා දිළිසෙන ඇටඹ පත්‍ර ආසන්න වශයෙන් සෙ.මී. 7-13ක් පමණ දිගැතිය. කෙසේ වෙතත්, කුඩා පැළ වශයෙන් පවතින විට මෙම පත්‍රද සාමාන්‍යයෙන් අප වගා කරන අඹ පත්‍ර වලටම සමානය. ආවේණික ශාකයක් වන ඇටඹ තෙත් කලාපයේ මෙන්ම මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩු උසක පිහිටි වියළි කලාපීය වනාන්තරවලද වැවේ. වියළි කලාපයේදී ජල පහරවල් ආසන්නයේසහ හුදකලා කඳු වැටි පිහිටි මිටියාවත් වල හොඳින් වැවේ.

ශ්‍රී ලංකාවට පමණක් ආවේණික ශාක
නඛා වෙහෙර

නඛා වෙහෙර යනු ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර පිහිටි බෞද්ධ ස්තූපයක් වේ. මෙය අනුරාධපුර යුගයේ අගභාගයට, එනම් ක්‍රි.ව. 7-10 සියවස් වලට අයත් මහායාන ස්තූපයක් යැයි විශ්වාස කෙරේ. ගඩොලින් නිර්මාණය කොට ඇති ස්තූපයෙහි සුවිශේෂීත්වය වනුයේ කේතුකාකාර හැඩයකින් යුක්තව ඉදිකර තිබීමයි. නඛා වෙහෙර හැරුණු විට මෙම විශේෂිත ආකාරයේ ඉදිකිරීම් ද්විත්වයක් අනුරාධපුර අභයගිරි විහාරයේදී හා පොළොන්නරුව සත්මහල් ප්‍රාසාදයහී දැකගත හැකිවේ. නඛා වෙහෙර හැරුණු විට ඒ ආසන්නයේම ප්‍රථිමා ගෘහයක් සේ සැළකෙන ගොඩනැගිල්ලක් හා තවත් ගොඩනැගිලි කිහිපයක් වේ.

අනුරාධපුර සංඝමිත්තා මාවත ඔස්සේ කුට්ටම් පොකුණ හරහා ගල්පාලම දෙසට දිවෙන මාර්ගය ඔස්සේ ගමන් කිරීමෙන් පසුව, දකුණු පසට ඇති අතුරු මාර්ගයක ස්වල්ප දුරක් ගමන් කිරීමෙන් මෙම “නඛා වෙහෙර” පුරාවිද්‍යා ස්ථානය හමුවේ.නඛා  යන්නෙන් නිය යන්න අර්ථවත් වේ(මතයක් පමණි).මෙනිසා මෙහි ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ නිය ධාතුව තැන්පත් කර ඇතැයි සැලකේ.මහසෙන් රජතුමා නිර්මාණය කළ බව වංශ කතාවල සඳහන් වනවා.තරමක් කැලෑබද ස්ථානයක පිහිටා ඇති බැවින් මෙය අනුරාධපුර වන්දනාකරුවන්ගෙන් දුරස්ව පවතී.

මේවාද බලන්න
සත්මහල් ප්‍රාසාදය
ප්‍රසාද ස්තූපය

මූලාශ්‍ර

හැඳින්වීම් පුවරුව - ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව

අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
මයුර පිරිවෙණ

ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර ශ්‍රී මහා බෝධියට නිරිතදෙසින් පිහිටා ඇති මයුර පිරිවෙණ, අනුරාධපුර යුගයේ මහා විහාර සංකීර්ණයට අයත් මූලික අධ්‍යාපනික මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස සැළකේ. අතීත මූලාශ්‍ර අනූව පිරිවෙණ බුද්ධදාස රජු (ක්‍රි.ව. 340-368) සමයේ ගොඩනගන ලද්දක් වේ.

1894 වර්ෂයේදී එච්.සී.පී. බෙල් මහතා විසින් මෙහි කැණීම් සිදුකර එතෙක් කඩා වැටී තුබූ ගල් කුළුණු නගා සිටවූ බව සඳහන්ය.

මේවාද බලන්න
මහා විහාරය

මූලාශ්‍ර

මහා විහාරය
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
දෙවිනුවර උපුල්වන් දේවාලය

ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු කෙළවර දෙවිනුවර (දෙවුන්දර) පිහිටි ශ්‍රී විෂ්ණු මහා දේවාලය මෙරට ඉදිවූ පැරණි දේවාල අතුරින් එකක් සේ සැළකේ. මෙරට බුදු දහම සුරක්ෂා කරන්නේ යැයි විශ්වාස කෙරෙන උපුල්වන් දෙවි උදෙසා මෙම දේවාලය ඉදිකොට තිබේ.

ඉතිහාසය
අතීත ලේඛනගත මූලාශ්‍ර වලට අනූව දෙවිනුවර රජ මහා විහාරය හා දේවාලය, 7වන සියවසේදී පළමු දප්පුල රජතුමා විසින් ඉදිකොට තිබේ.  පසුව 16වන සියවසේදී (1587) පෘතුගීසීන් විසින් මෙම විහාරය හා පැරණි දෙවුන්දර නගරය විනාශ කොට දමා තිබෙන අතර, මහනුවර රාජධානියේ දෙවන රාජසිංහ රජු (1635 – 1687) විසින් නැවතත් මෙම විහාරය පිළිසකර කිරීමට කටයුතු සිදු කොට තිබේ. පෘතුගීසීන් විසින් විනාශකරණයට ලක්වූ පැරණි විහාර නටඹුන් වර්ථමානයේ දේවාල භූමිය ආශ්‍රිතව දැකගත හැකිවේ.

මූලාශ්‍ර

දේවාල
මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
සිංහල හඬ කැවූ කාටූන්



සිංහල කාටුන් | Sinhala Cartoon 
සිංහල කාටුන් ඉතිහාසය බැලීමේදී බොහෝවිට දැක ගත හැකි වන්නේ සිංහලෙන් හඬ කවන ලද බටහිර රටවල නිෂ්පාදනය කරන ලද ඉංග්‍රීසි කාටුන් වෙයි. මේවා අතරින් වැඩි ජනප්‍රියතාවයක් සහිත සිංහල හඬ කැවූ කාටුන් කිහිපයක් පහතින් දැක්විය හැක.
 හා හා හරි හවා ( bugs bunny )
 දොස්තර හොඳ හිත ( Dosthara Honda hitha )
 ටින් ටින් ( Tin Tin ) 
 වලස් මාමා ( walas mama ) 
 සුර පප්පා(The Astreix)
 කෑකෝ ගෙදර (Loud House)
 සොනික්  (sonic)
 ස්කූබි ඩූ ( ) )
 ගිරි පුර ඇත්තෝ(the flipstones)
 කෝඩ් ලියාකෝ(code lyoko )
 අපි රජ ඉබ්බෝ
දඟයා
ඇම්ඩන්
Kissyfur(පැංචා)
Dinofroz
Grossology
Di -gata defensers
Max steel
Transformers
The power puff girls 
Penguins  of  Madagascar 
Droopy
Tom and Jerry [http://]
තවද සිංහල හඬ කැවූ ඉන්දියානු කාටුන් ද ශ්‍රී ලංකික දරු දැරියන් හා වැඩිහිටියන් අතරද ඉමහත් ජනප්‍රිය තාවයක් දරයි.ඒවා නම් 
 ක්‍රිෂ්ණා කුමරු ( krishna kumarayage kathawa )
 සුටින් මාටින් ( sutin matin sinhala cartoon ) 
 චන්ඩි ( Chandi Cartoon )
 සුපර් ශිවා (Super Shiva)
කිකෝ
පොඩි අලී

ශ්‍රීලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක සියලුම රුපවාහිනී නාලිකා සිංහල කාටුන් වැඩසටහන් විකාශනය කරන අතර එහි මුලිකයා ලෙස ටයිටස් තොටවත්ත මහත්මා හැඳින්විය හැක. දැනට ශ්‍රි ලංකාවේ හඬ කැවීම් කලාව සතුටුදායක මට්ටමක නොතිබුනත් බොහෝ රූපවාහිනී සමාගම් එම කාර්යය ජාත්‍යන්තර මට්ටමකට ගෙන ඒමට උත්සුක වී තිබුණා. වෙනත් රටවල කාටූන් ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ දුරට හඬ නඟන්නේ ශ්‍රී ලංකාව තුළ හඬකැවීම් සඳහා කාටූන් නිෂ්පාදනය නොවන බැවිනි.

සිංහල කාටුන්
ළමා කථා
කථිකාචාර්ය

කථිකාචාර්ය විශ්ව විද්‍යාලයක් අධ්‍යයන තනතුරකි.

එක්සත් රාජධානි ක්‍රමය තුල කථිකාචාර්ය තනතුර
ඉගැන්වීමේ සහ පර්යේෂණ කටයුතුවල යෙදෙන්නාවූ විශ්වවිද්‍යාල කාර්යමණ්ඩල තනතුරකි. යම් වසර ගණනකට පසු ජ්‍යේෂ්ඨ කථිකාචාර්ය තකතුරට උසස් විය හැක.

අදාල රටවල්
 එක්සත් රාජධානිය
 අ.එ.ජ. සහ කැනඩාව හැර අතීත එක්සත් රාජධානි  කොලණි
 ශ්‍රී ලංකා
 වෙනත් සමහර රටවල්

අ.එ.ජ. ක්‍රමය තුල කථිකාචාර්ය තනතුර
විශ්වවිද්‍යාලයක ඉගැන්වීම සිදුකරන්නාවූද එනමුත් විශ්වවිද්‍යාල කාර්යමණ්ඩල තනතුරක් නොදරන්නාවූද පුද්ගලයෝ  කථිකාචාර්ය ලෙස හැඳින්වේ.

අදාල රටවල්
 අ.එ.ජ.
 ෆිල්පීනය, තායි වැනි අ.එ.ජ. සමග අතීත බැඳීම් ඇති රටවල්
 වෙනත් සමහර රටවල්

වෙනත් ක්‍රම

ආශ්‍රිත ලිපි
 මහාචාර්ය
 ආචාර්ය
 දේශක
සිංහල දේවාගම

තිස්තුන්කෝටියක් දෙවි දේවතාවියෝ අදහන සිංහල දේවාගම යනු ලක්දිව බුද්ධාගම ස්ථාපිත වීමට පෙර පැවති ආගමයි. වර්ථමානයේ සිංහල බෞද්ධයෝ බුදු දහම සමග සමගාමීව සිංහල දේවාගමද ඇදහීමදැකිය හැක.

තිස්තුන්කෝටියක් දෙවි දේවතාවියෝ

ආර්ය සංකල්පයක් වන තිස්තුන්කොටියක් දෙවි වරුන්ගේ පැවැත්ම සිංහල දේවාගමෙහි ප්‍රධාන සංකල්පයකි.
සිංහල ජාතිකයන් වන්දනා කරන දෙවිවරු බොහෝ ඇත. මෙය වෛදික ධර්මයෙහි අවශේෂ කොටස් සහ දේශීය දෙවි වරු මිශ්‍ර වීමෙන් සෑදී ඇත.දේවාධීපති ශක්‍ර (ඉන්ද්‍ර) දෙවියන් වන අතර ඉන් පසුව සතරවරම් දෙවිවරු සිටී. මහින්දාගමනයෙන් පසුව ලක්දිව රාජ්‍ය ආගම බුද්ධාගම වුවද බහුතර සිංහලයෝ බුද්ධාගම සමග සමගාමීව සිංහල දේවාගමේ පුරාණ සම්ප්‍රදායන් අනුව යමින් තවමත් තිස්තුන්කෝටියක් දෙවි දේවතාවියෝ විශ්වාස කරති. මෙය සිංහල දේවාගමවේ.

පූජා ස්ථාන
මෙම ආගමේ පුද පූජා සිදුකරන ස්ථාන දේවාල නම් වන අතර දේවාල වලට අයත් භූමි දේවාලගම් නම්වේ.

තනතරු
දේවාලයක පුද පූජා සිදුකරන තැනැත්තා දේවාලේ කපුවා වන අතර දේවාලයක සහ ඊට අයත් දේපොළ පාරිපාලනය කරන නිලධාරියා බස්නායක නිලමේ වේ.

සිංහල දේවාගම
සිංහල දෙවිවරු සහ හින්දු දෙවිවරු අතිපිහිත වීම

සිංහල දෙවියෙක් සහ සමාන චරිත හෝ ශාරීරක ලක්‍ෂණ සහිත හින්දු ‍දෙවියෙක් සමග අතිපිහිතව හඳුනාගන්නා අවස්ථා මෙම ලිපියට විශය වේ.

උපුල්වන් දෙවියෝ සහ විෂ්ණු දෙවියෝ

කතරගම දෙවියෝ සහ මුරුගන් දෙවියෝ 

හින්දු දෙවිවරු
තිස්තුන්කෝටියක් දෙවි දේවතාවියෝ
වෙස්සගිරිය

වෙස්සගිරිය, (හෝ ඉස්සරසමනාරාමය) ශ්‍රී ලංකාවේ ඉසුරුමුණි විහාරය ආසන්නයේ පිහිටා ඇති අක්කර 20ක පමණ වපසරියකින් සමන්විත ඉපැරණි බෞද්ධ නටඹුන් සහිත ප්‍රදේශයක් වේ. දෙවන පෑතිස් රජ සමයේ (ක්‍රි.පූ 250 - 210) ඇරඹි යැයි විශ්වාස කෙරෙන මෙම විහාරය කාශ්‍යප රජ සමයේදී (ක්‍රි.ව. 473 - 491) තවදුරටත් පුළුල් කොට තිබේ.

මෙම ස්ථානයෙන් හමුවූ ශිලා ලේඛන අනූව, ඉස්සරසමණ, ඉස්සරසමණාරාමය, ඉසුරුමුණි බෝ රද්මහා වෙහෙර ආදී නාමයන්ගෙන් හඳුන්වනු ලැබූ ආරාමයක් අතීත අනුරාධපුර සමයේ මෙහි තිබූ බවට විශ්වාස කෙරේ. මෙහි දැකගත හැකි පළමුවන සියවසේ සිට තුන්වන සියවසට අයත් ලෙන් ලිපි වලට අනූව මෙම ස්ථානය ඉසිරමන විහර යනුවෙන් හැඳින්වේ. වර්ථමානයේ මෙම ස්ථානය මහාවංශයේ සඳහන් වන වෙස්සගිරි විහාරය වශයෙන් හඳුන්වනු ලබන මුත් එහි වූ ශිලා ලේඛනවලින් එම අදහස තහවුරු නොකරයි.

වෙස්සගිරියේ ඇති සෙල්ලිපියක

, වැව්වලින් ගොවිතැන් කරන කුඹුරුවල සිහිනැටි වී මිස මුං වැපිරීම නොකළ යුතු බව සදහන් වේ.එය iv වන මහින්ද රජතුමාගේ කාලයට අයත් වේ.

මූලාශ්‍ර

ආශ්‍රිත
 වෙස්සගිරියේ ඇති සෙල්ලිපි

අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
පුරාවස්තු

අතීතයේ මිනිසුන් විසින් කරනලද විවිධ නිර්මාණ වලින් ශේෂ වූ ද්‍රව්‍යාත්මක සාධක පුරාවස්තූන් ලෙසට හඳුන්වනු ලබයි. තවද මේවා ආදිතමයන් පිළිබඳව තොරතුරු දැන ගැනීමට වන අතර පුරාවස්තුවක් ආකාර දෙකකින් හඳුන්වා දිය හැකිය. එනම්,
 පුරාවස්තුවක් පිළිබඳ නෛතික අර්ථ නිරූපණය.
 පුරාවස්තුවක් පිළිබඳ භෞතික අර්ථ නිරූපණය.

පුරා වස්තුවක් හඳුනා ගන්නේ කෙසේද?
මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් මුල්කරගෙන පහළ වූ යම්කිසි ද්‍රව්‍යාත්මක සාධකයක් (දෙයක්) පුරාවස්තුවක් ලෙසට භෞතික (ද්‍රව්‍යාත්මක) ව දැක්විය හැකිය. අප ආදිතමයන් වාසය කළ ගේ දොර , පරිහරණය කළ ගෘහ උපකරණ ආහාර වශයෙන් ගත් දෙයෙහි අවශේෂ (ඉතිරි කොටස්) පරිසරයෙහි පැවති ගහ, කොළ, සහ එවකට සිටි සතා සිවුපාවා ද මේ අතරට අයත්වේ. මෙසේ පැරණි මානවයා පිළිබඳව දැනගැනිමට හැකිවන සියලුම භෞතික සාක්‍ෂි පුරාවස්තු වශයෙන් සරලව හැඳින්විය හැකිය.
පුරාවස්තු හඳුනාගැනිම උදෙසා පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් අනුගමනය කරනු ලබන ක්‍රම 04 දක්නට ලැබේ. එනම්,
				
විද්‍යාත්මක කාලනීර්ණ ක්‍රමය.

 කාබන් 14 තාප සංදීප්ත ක්‍රමය.
 කලා නිර්මාණවල ‍‍‍ශෛලිය අනුව.
 නිර්මාණයේ හැඩය අනුව.
 පුරාවස්තු වටා ඇති වස්තූන්ගේ පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකම අනුව
(ඊට ආසන්න වෙනත්සාක්‍ෂි පදනම් කරගෙනය.)

මෙලෙස නීර්ණය (තීරණය) කරන ලද ද්‍රව්‍යන් පුරාවස්තූන් ලෙසට හඳුනාගනී. ඒ අනුව පැරණි දාගැබ් , ශිලා ලෙඛව , පෙති පිළිම, වැව් අමුණු වැනි මහා පරිමාණ නිර්මාණවල හා කර්මාන්තවල සිට කුඩා වළං කැබලිත් දක්වා වු සියලු වස්තූන් පුරාවස්තූන් පුරාවස්තූන් වේ. නමුත් පුරාවස්තු සඳහා පවතින නිතිමය තත්වය රටින් රටට වෙනස් වේ.ඉන්දියාවේ වසර 100 ට වඩා පැරණි ද්‍රව්‍යන් වුනත් යුරෝප‍යේ 
වසර 50ට වඩා පැරණි ද්‍රව්‍යන් ද පුරාවස්තු ලෙසට ඔවුන් සළකයි.

පුරාවස්තු
ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව

ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවස්තු සංරක්‍ෂණය කිරීමත් ඒ පිළිබඳ ජනතාවට අවබෝධයක් ලබා දීමට පැවරී තිබෙන ආණ්ඩුවේ දෙපාර්තමේන්තුව පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවයි. වර්ෂ 1940 අංක 09 දරණ පුරාවිද්‍යා ආඥාපනතින් දමම දෙපාර්තමේන්තුව නීතිගතකර ඇත. මෙහි ප්‍රධානියා වූයේ පුරාවිද්‍යා ‍කොමසාරිස්තුමාය. නමුත් වර්ෂ 1990 වන විට පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව පිහිටුවා වසර 100 පිරීම නිමිත්තෙන් පුරාවිද්‍යා කොමසාරිස් යන ධුරය පුරාවිද්‍යා අධයක්‍ෂක ජනරාල් යනුවෙන් වෙනස් කරන ලදී. ඒ අනුව පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තු‍වේ ප්‍රධානියා හඳුන්වන්නේ පුරාවිද්‍යා අධ්‍යන්‍ෂක ජනරාල් වශයෙනි. වර්ෂ 1890 ජූලි 07 දා ආරම්භ කරන ලද පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තුමේන්තුව ඒ දිනය නිමිති කරගනිමින් ජූලි මස 07 දා සෑම වසරකදීම පුරාවිද්‍යා දිනය සමරනු ලබයි. 2007 වසර වනවිට මෙම ආයතනය ආරමිභ කර වසර 117කි. එහිදී මෙම පුරාවිද්‍යා දිනය සතියක් පුරාවට සැමරීම ලාංකිකයන් විසින් විසින් සිදුකරනු ලබයි. එහිදී මෙම ඒ ඒ වසරයන්හිදි විවිධ තේමාවන් යටතේ මෙය සමරනු ලබයි.

පුරා විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධානීන්
ආරම්භයේදී සිටම මේවනතෙක්  බොහෝ කොමසාරිස්වරු හා අධ්‍යක්‍ෂක ජනරාල්වරුන් නිල බලය දරන ලදී. පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ වර්තමාන ප්‍රධානීයා ඇතුළුව මුල් ප්‍රධානීන්ගේ නම් ලැයිස්තුව පහත දැක්වේ.

මේවාද බලන්න
 ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව‎

මූලාශ්‍ර

ආණ්ඩුවේ දෙපාර්තමේන්තු, ශ්‍රී ලංකා
ටී ටවුරි

ටී ටවුරි () යනු,  වෘෂභ  තාරකා පංතියෙහි පිහිටි විචල්‍ය තාරකාවක් වන අතර, ටී ටවුරි තාරකාවන්හී මූලාදර්ශය වෙයි. ජෝන් රසල් හයින්ඩ් විසින් 1852 ඔක්තොම්බර් මාසයේදී එය සොයා ගන්නා ලදි. පෘථිවියෙහි සිට බලන කල, ε ටවුරි වෙතින් එතරම් ඈතින් නොවන ලෙසින් හයඩීස් පොතුර අතරතුර ටී ටවුරි දිස් වන නමුත්, එම පොකුරට වඩා  එය ඇත්තෙන්ම ආලෝක වර්ෂ 420 පසු පසින් පිහිටන අතර ඒවා සමගින් නිර්මාණය වීද නොමැත.

සෑම ටී ටවුරි තාරකා මෙන්ම, එය ඉතා ලාබාල වන අතර, වසර මිලියනයක පමණක් වයසක් සහිත වෙයි.  පෘථිවියෙහි සිට  ආලෝක වර්ෂ 460 ක් දුරින් එය පිහිටන අතර, එහි දෘශ්‍ය විශාලත්වය 9.3 සිට 14 දක්වා විචලනය වන්නේ පුරෝකථනය කල නොහැකි ලෙසිනි.

මූලාශ්‍ර
තොලුවිල පුරාවිද්‍යා රක්ෂිතය

තොලුවිල පුරාවිද්‍යා රක්ෂිතය (නිවත්තනචේතිය හෝ රාමකැලේ) ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර පිහිටි පෞරාණික නටඹුන් සහිත පුරාවිද්‍යා භූමියක් වේ. එය නිවත්තකචේතිය විද්‍යාලය ආසන්නයේ අනුරාධපුර දුම්රියපලට නැගෙනහිරින් පිහිටා තිබේ. ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මෙම ස්ථානය හෙළිපෙහෙළි කරනු ලැබූ සමයේ භාවිතා වූ තොලුවිල නාමය වර්ථමානයේද මෙම ස්ථානය හැඳින්වීමට භාවිතා කලද මෙහි පැරණි නාමය අවිනිශ්චිත වේ.

ඉතිහාසය
ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවසේ මිහිදු හිමියන් චේතිය පබ්බතයේ සිට මහා විහාරයට වැඩම කරන අතරතුර විවේක ලබාගත් ස්ථානයක් වශයෙන් මෙය හැඳින්වේ. දැකගත හැකි ඉදිකිරීම් ක්‍රි.ව. 7-9 සියවස් වලට අයත් වන අතර මෙම සංකීර්ණය, පබ්බත විහාර සංකීර්ණයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත. දිය අගලකින් වටකොට ඇති මෙහි ඉදිකිරීම්, පබ්බත විහාර වලට සුවිශේෂී පොදු වාස්තු විද්‍යාත්මක සැළසුමකට අනූව නිර්මාණය කොට තිබේ.

ආරාම සංකීර්ණය
විශාල භූමි ප්‍රදේශයක පැතිරී ඇති මෙම පබ්බතාරාමයේ ගොඩනැගිලි දකුණෙහි සිට උතුරු දිශාව දක්වා පැතිර පවතී. මින් උතුරු කෙළවර උස්වූ මළුවක් මත ඉදිකරනු ලැබූ ස්තූයක් දැකගත හැකිවන අතර දකුණු මළුව මත ප්‍රථිමා ගෘහයක නටඹුන් දැකගත හැකිවේ. එහි තිබී සොයාගනු ලැබූ තොලුවිල ප්‍රථිමාව වශයෙන් ප්‍රචලිත බුද්ධ ප්‍රථිමාව වර්ථමානයේ කොළඹ ජාතික කෞතුකාගාරයේ ඇතුල් වන ශාලාවේ තැම්පත් කොට තිබේ.

මේවාද බලන්න
තොළුවිල බුද්ධ ප්‍රතිමාව

මූලාශ්‍ර

අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
රයික්ලොෆ්

උපතින් අඹන්වෙල රාළ නම්වූ රයික්ලොෆ් සෙංගඩගල යුගයේ සිංහලේ දිසාව තනතුරු දැරූවෙකි.

දිසාව ලෙස
ඌව වෙල්ලස්ස, පානම හා මඩකලපුව දිසාව

ආශ්‍රිත ලිපි
 දෙවන රාජසිංහ රජ
රාජතරංගිණී

රාජතරංගිණී යනු කාශ්මීරය සහ රජවරුන් අලලා සංස්කෘත බසින් ලියවුනු  වංශකතාවකි.  ක්‍රි.ව. 12 වැනි සියවසයේදී මෙය ලියවී ඇත. මෙම කෘතියේ කර්තෘ "කල්හානා"( Kalhana ,कल्हण) නම් බ්‍රාහ්මණයෙකි.

ලංකා වංශකතාවන් සමග සන්සන්දනය 
මුල් ලංකා වංශ කථාව වන දීපවංශය  හතරවැනි -පස්ව්නි සියවසයේදී ලියවී ඇති අතර  මහාවංශය  ලියවී ඇත්තේ ක්‍රි.ව. පස්වෙනි සියවසයේදීය.රාජතරංගිණිය ලියවෙන්නේ ඊටපසු අවධියකදීයක් වන 12 වැනි සියවසයේදීය.

මුලාශ්‍ර
හෙළටුවා

හෙළටුවා යනු  මිහිදු හිමියන් බුද්ධ ධර්මය සිහලයට පරිවර්තනය කර සිංහළ භාෂාවෙන් ලියන ලද අට්ඨකථා ය. බුද්ධගෝෂ හිමියන් මෙය සීහලඅට්ඨකථා ලෙසද හදුන්වා තිබේ.

අට්ඨකථා
කිම් සූ-හ්යුන්

කිම් සූ-හ්‍යුන් (; 1988 පෙබරවාරි 16) යනු දකුණු කොරියානු රංගන ශිල්පියෙකි. ඔහු විසින් රංගනයෙන් දායක වූ රූපවාහිනී කථාමාලා අතර ඩ්‍රීම් හයි, මූන් එම්බ්‍රසිං ද සන්, මයි ලව් ෆ්‍රොම් ද ස්ටාර් ද ප්‍රඩියුසර්ස්, හා සිනමාපට අතර ද තීව්ස්, සීක්‍රට්ලි, ග්‍රේට්ලි ආදිය වේ.
ඉට්ස් ඔකෙයි නොට් ටු බි ඔකෙයි,හොටෙල් ඩෙල් ලුනා ආදියෙහිද මොහු රංගනයෙන් දායක විය.

මූලාශ්‍ර

1988 උපත්
විශුද්ධිමාර්ගය

විශුද්ධිමාර්ගය යනු  ලක්දිව මහාවිහාරික භික්ෂු සංගයාගෙන්  අටුවා ග්‍රන්ථ  පාලිය පරිවර්තනය කර ලබාගැනීමට පැමිණි බුද්ධගෝෂ හිමියන්ට ඒ සදහා ධර්ම ඥාණය සහ භාෂා ඥාණය ප්‍රමාණවත් අන්දමින් එතුමන් සතුව  සතුවී ඇත්ද යන සැකය හේතු කොටගෙන බුද්ධගෝෂ හිමියන්ගේ පණ්ඩිතය විභාග කරනුවස් මහමෙව්නාවේ විසු මහාවිහාරික ආචාර්යවරු විසින් බුද්ධගෝෂ හිමි යන් ලවා කරවාගත් පරීක්ෂණ ග්‍රන්ථයයි.   මහාවිහාරික ආචාර්යවරුන් විසින් එහිදී උන්වහන්සේට මාතෘකා වශයෙන්  "අන්තෝ ජටා බහී ජටා- ජටාය ජටිතා පාජා" යන බුද්ධ දේශනය ලබාදුන් බවද සදහන්ය.

අන්තර්ගතය
"අන්තෝ ජටා බහී ජටා- ජටාය ජටිතා පාජා" ...........

මුලාශ්‍ර
බ්‍රිතාන්‍ය ගැරිසන් සුසාන භූමිය

බ්‍රිතාන්‍ය ගැරිසන් සුසාන භූමිය (මහනුවර ගැරිසන් සොහොන) ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර පිහිටි, ලංකාවේදී මරණයට පත්වූ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයින් උදෙසා තනනු ලැබූ සුසාන භූමියක් වේ. බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් මහනුවර අත්පත්කරගනු ලැබූ වහාම වර්ෂ 1817දී මෙය පිහිටුවනු ලැබුණි. පසුව මහනගර සීමාව තුල භූමදාන කටයුතු සිදුකිරීම තහනම් කිරීමත් සමග වර්ෂ 1873දී සුසාන භූමිය වසා දැමුණි. වර්මානයේ මෙම සුසාන භූමියෙහි සොහොන් 195 ක් දැකගත හැකිවේ.

මූලාශ්‍ර

මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ඇලිස් ඉන් වොන්ඩර්ලන්ඩ් (1951 චිත්‍රපටය)

ඇලිස් ඉන් වොන්ඩර්ලන්ඩ් (ඉංග්‍රීසි: Alice in Wonderland) යනු වෝල්ට් ඩිස්නි විසින් නිෂ්පාදනය කරනු ලැබූ, 1951 දී නිකුත් වූ ඇමරිකානු සජීවීකරණ චිත්‍රපටයකි.

යොමු

1951 සජීවිකරණ චිත්‍රපට
1950s ඇමරිකානු සජීවිකරණ
1950s මනඃකල්පිත චිත්‍රපට
ඇමරිකානු සජීවිකරණ චිත්‍රපට
ඇමරිකානු ළමා මනඃකල්පිත චිත්‍රපට