Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
අංකනය භාෂාව සහ අශිථිල බව

16 වැනි සියවස තෙක්ම වර්තමානයේ භාවිත වන බොහෝ ගණිතමය අංකනයන් සොයා ගෙන නොතිබුණි. එකල ගණිතයේදී අංකනයන් වෙනුවට වචන භාවිත වු අතර එය ඉතා අපහසු ක්‍රියාවලියක් වු බැවින් ගණිතමය සොයා ගැනීම් සීමා විය. 18 වැනි ශතවර්ෂයේ විසු ඉයුලර් වර්තමානයේ භාවිතා වන බොහෝ අංකන ක්‍රම හදුන්වා දෙන ලදී. වර්තමාන අංකන ක්‍රම හේතුවෙන් වෘත්තීය වශයෙන් ගණිතය අධ්‍යයනය කරන්නන් හට එය ඇතිමුත්  ආධුනිකයින් සදහා එය පසු බට කරවන සුළුය. වර්තමාන ගණිතමය අංකනයන් ඉතා සංක්ෂිප්ත වන අතර සංකේත කිහිපයකින් තොරතුරු විශාල ප්‍රමාණයක් දැක්විය හැකිය. සංගීතමය අංකනයන් සේම වර්තමාන ගණිතමය අංකනයන්ටද නිශ්චිත කාරක රීති පවතින අතර වෙනත් ක්‍රමයක් මගින් ලිවීමට අපහසු තොරතුරු කේත කොට දක්වයි.

ආධුනිකයන් හට ගණිතමය භාෂාවද අපහසු වේ. “හෝ” සහ “පමණි” වැනි වදන්වලට එදිනෙදා භාවිතයේදී මෙන් නොව වඩාත් නිශ්චිත අරුත් පවතී. තවද “විවෘත” සහ “ක්ෂේත්‍රය” වැනි වදන් සදහා විශේෂිත ගණිතමය අරුත් පැවතීමද ආධුනිකයින් සදහා පැටලිලි සහගත වේ. “ස්ථලක පරිණාමණය” සහ “අණුකල්‍ය” වැනි ශිල්පීය යෙදුම් ද ගණිතමය ප්‍රභාෂාවෙහි අඩංගු වේ. නමුත් විශේෂ අංකනයන් සහ ශිල්පීය භාෂාව සදහා විශේෂිත හේතුවක් පවතී. එනම් ගණිතයේදී එදිනෙදා ජීවිතයේදී මෙන් නොව වඩාත් නිශ්චය බවක් අවශ්‍ය වීමයි. මෙසේ භාෂාවේ සහ තර්කනයේ ඇති නිශ්චය බව අශිථිල බව ලෙස ගණිතඥයන් හදුන්වති.

         
අශිථිල බව මුලික වශයෙන් ගණිතමය සාධනයන්ට අදාළ වේ. ප්‍රමාණුරූප හේතු දැක්වීමක් මගින් ප්‍රත්‍යක්ෂව සිය ප්‍රමේයයන් නිර්මාණය කිරීමට ගණිතඥයන් කැමැත්තක් දක්වති.  ඒ ඔස්සේ ඔවුහු වැරදි ප්‍රතිභානයන් මත පදනම් වු වැරදි ප්‍රමේයයන් නිර්මාණය වැළක්වීමට උත්සාහ කරති. ගණිත ඉතිහාසයේ මේ ආකාර වැරදි ප්‍රමේයයන් ඉදිරිපත් වු අවස්ථා බොහෝය. ගණිතයෙහි දී අපේක්ෂා කෙරෙන අශීථීල බවෙහි මට්ටම කාලයත් සමග වෙනස්කම්වලට භාජනය වී ඇත. ග්‍රීකයින් සවිස්තරාත්මක තර්කනයක් බලාපොරොත්තු වු අතර නිවුටන්ගේ කාලයේ දී භාවිත වු ක්‍රමවේදයන් එතරම් අශිථිල ඒවා නොවීය. නිවුටන් විසින් භාවිතකළ අර්ථ දැක්වීම්වල සහජයෙන්ම අන්තර්ගත වු ගැටලු හේතුවෙන් පසුකාලීනව 19  වැනි සියවසේදී ඒවා සුක්ෂමව විශ්ලේෂණයකර විධිමත්ව සාධනය කරන ලදී. වර්තමානයේදී ගණිතඥයන් අතර පරිගණක ආධාරයෙන් සිදුකරන සාධනයන් පිළිබද විවිධ මත වාදයන් පවතී. පරිගණක ආශ්‍රිත විශාල ගණනය කිරීම් සත්‍යායනය අපහසු බැවින් එවන් සාධනයන් ප්‍රමාණවත් තරම් අශිථිල නොවිය හැකිය. සාම්ප්‍රදායික චින්තනයේදී ස්වයං ප්‍රත්‍යක්ෂක, සත්‍ය ප්‍රත්‍යක්ෂක ලෙස සැලකුණ නමුත් මෙම සංකල්පය ගැටලු සහගත වේ. විධිමත් මට්ටමේදී ප්‍රත්‍යක්ෂකයක් යනු ප්‍රත්‍යක්ෂක පද්ධතියක සියළු ව්‍යුත්පන්නක සමීකරණ ඇසුරෙන් සැලකූ විට පමණක් අභ්‍යන්තර අර්ථයක් පවතින සංකේත සමුහයකි. හිල්බට් ප්‍රකමණයේ අරමුණ වුයේ ශක්තිමත් සම්පුර්ණ ගණිතමය ප්‍රත්‍යක්ෂක පද්ධතියක් මත පිහිටු වීමයි. නමුත් ගොඩල්ගේ අසම්පුර්ණක ප්‍රමේයයට අනුව සියලු(ප්‍රමාණවත් තරම් ප්‍රබල) ප්‍රත්‍යක්ෂක පද්ධති සඳහා ඒවා මගින් නිර්ණය කල නොහැකි සමීකරණ පවතියි. එබැවින් ගණිතය පුර්ණව ප්‍රත්‍යක්ෂකරණය කළ නොහැකිය. කෙසේ නමුත් බොහෝ විට කිසියම් ප්‍රත්‍යක්ෂ කරණයක් යටතේ පවතින කුලක වාදයේ කොටසක් ලෙස ගණිතය (එහි විධිමත් අන්තර්ගතයක්) සැලකේ. සියලු ගණිතමය ප්‍රකාශ හා සාධන කුලක වාදය තුළ පවතින සමීකරණවලට ඇතුළත් කළ හැකි වීමෙන් මෙය වඩාත් පැහැදිලි වේ.

සටහන් 

{|

ගණිතය
සාමාන්‍ය අවකල සමීකරණ

ගණිතයේ දී එක් ස්වායත්ත විචල්‍යයක සහ ඊට සාපේක්ෂව එහි ව්‍යුත්පන්නයක සම්බන්ධය ඇතුළත් ශ්‍රිත සාමාන්‍ය අවකල සමීකරණයකට අයත් වේ. සරල උදාහරණයක් ලෙස m ස්කන්ධයක් ඇති අංශුවක චලිතය සඳහා නිව්ටන්ගේ චලිතය පිළිබඳ දෙවැනි නියමයෙන් ලැබෙන අවකල සමීකරණය සලකන්න.

 

පොදුවේ F බලය t මොහොතේ අංශුවේ පිහිටීම x(t) මත රඳා පවතින අතර එබැවින් F(x(t)) අංකනය මඟින් පැහැදිලි වන පරිදි x(t) නොදන්නා ශ්‍රිතය අවකල සමීකරණයේ දෙපසම දැකිය හැකිය. සාමාන්‍ය අවකල සමීකරණ, ආංශික ව්‍යුත්පන්න ඇතුළත් ස්වායත්ත විචල්‍ය කිහිපයක් සහිත ආංශික අවකල සමීකරණවලින් වෙන් කර හඳුනාගත යුතුය. ජ්‍යාමිතිය, යාන්ත්‍ර විද්‍යාව, තාරකා විද්‍යාව සහ පහත ආදර්ශනය ආදී විවිධ ක්ෂේත්‍ර ආශ්‍රිතව සාමාන්‍ය අවකල සමීකරණ ලැබීම සිදුවේ. නිව්ටන්, ලිබ්නිස්, බර්නූලි පවුල, රිකාටි ක්ලෙයරට්, ඩී. ඇලම්බර්ට් සහ ඉයුලර් ආදී බොහොමයක් සුප්‍රසිද්ධ ගණිතඥයන් අවකල සමීකරණ අධ්‍යයනය කර ඇති අතර අවකලන ක්ෂේත්‍රය සඳහා දායකත්වය ද සපයා ඇත. සාමාන්‍ය අවකල සමීකරණවල විසඳුම් පිළිබඳ දැඩි පර්යේෂණ සිදු කර ඇත. සමීකරණය ඒකජ වේ නම් එය විෂ්ලේෂණ ක්‍රම මඟින් විසඳිය හැක. නමුත් අවාසනාවක් ලෙස බොහෝ පොළඹවන සුළු අවකල සමීකරණ ඒකජ නොවන අතර කිහිපයක් හැරුණු විට අනෙක්වා සම්පූර්ණයෙන්ම විසඳිය නොහැකිය. පරිගණක සන්නිකර්ෂණ ඇසුරින් මේවා සඳහා සන්නිකර්ෂිත විසඳුම් ලබා ගැනේ. (“අනෙක සාමාන්‍ය අවකල සමීකරණ” බලන්න)

සටහන් 

{|

අවකල සමීකරණ
ගණිතය
පයි (අංකය)

සන්තත භාගය ආවර්තනය නොවන බව නිරීක්ෂණය කරන්න.
 
පයි හෙවත් π ඉතා වැදගත් ගණිතමය නියමයන් අතරින් එකකි. එහි දළ අගය ආසන්න වශයෙන් 3.14159 කි. එය යුක්ලීඩියානු ජ්‍යාමිතියේ දී ඕනෑම වෘත්තයක පරිධිය එහි විෂ්කම්භයට දක්වන අනුපාතයට සමාන වන අතර තවද එය වෘත්තයක ක්ෂේත්‍රඵලය එහි අරයෙහි වර්ගයට දක්වන අනුපාතයට ද සමාන වේ. ගණිතය විද්‍යාව සහ ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ ඇති බොහෝ සමීකරණවල π අඩංගු වේ. π අපරිමේය සංඛ්‍යාවකි. එනම් m හා n නිඛිල වූ විට m/n ආකාරයේ භාගයක් ලෙස ප්‍රකාශ කළ නොහැක. ඒ අනුව එය දශමය ආකාරයට ලියා අවසන් කළ නොහැකි අතර සමාවර්තනය ද නොවේ. අපරිමේය වීම හැරුණු විට π අත්‍යුත්තර සංඛ්‍යාවක් ද වේ. එනම් නිඛිල මත සිදු කරන වීජ ගණිත කර්ම (බල, වර්ගමූල, ඓක්‍යය ආදී) පරිමිත සංඛ්‍යාවක් ඇසුරින් එය ලබා ගත නොහැකිය. ගණිතයේ ඉතිහාසය පුරාම π හි අගය වඩාත් නිවැරදිව නිර්ණය කිරීමටත් එහි ගුණාංග අවබෝධ කිරීමටත් විවිධ උත්සාහයක් ගෙන තිබේ. මෙසේ π සිත්ගන්නා සුළු ගුණ දැක්වීම හේතුවෙන් එය පොදුවේ සංස්කෘතියේ කොටසක් බවට ද පත්ව ඇත. පයි ලෙස ලියැවෙන π නම් ග්‍රීක අක්ෂරය පරාමිතිය යන අරුත දෙන "περίμετρος", ග්‍රීක වචනය ඇසුරින් 1706 දී විලියම් ජෝන්ස් විසින් උපුටා ගන්නා ලද බව සැලකිය හැකිය. පසුකාලීනව මෙම යෙදුම ලියනැබ් ඉයුලර් විසින් ප්‍රචලිත කරන ලදී. මෙම නියතය ඇතැම්විට වෘත්ත නියතය, ආකිමිඩීස් නියතය (ආකිමිඩීස් සංඛ්‍යා සමඟ පටලවා නොගත යුතුය) හෝ ලුඩෙල්ෆ් සංඛ්‍යාව ලෙස ද හැඳින්වේ.
ගණිතය
පරිමේය සංඛ්‍යා

ගණිතයේදී පරිමේය සංඛ්‍යාවක් පුර්ණ සංඛ්‍යා දෙකක අනුපාතයක් ලෙස හැදින්විය හැක. පරිපුර්ණ නොවන පරිමේය සංඛ්‍යා (සාමාන්‍යයෙන් හදුන්‍වන්නේ භාග වශයෙනි) සාමාන්‍ය භාග වශයෙන් ලියනු ලැබේ. එය a/b ආකරණය වන අතර එහි b ශුන්‍ය නොවේ. මෙහි a ලවය ලෙස හදුන්වන අතර b හරය ලෙස හදුන්වයි.
එක් පරිමේය සංඛ්‍යාවක් අපරිමිත ආකාර ගණනකට ලිවිය හැක. ඒ 3/6 = 2/4 = 1/2, නමුත් a හා b සංඛ්‍යා දෙකටම පොදු ගුණාකාරයක් පවතින විට සරළම ආකාරයෙන් තිබිය යුතු වේ. සෑම ශුන්‍ය නොවන පරිමේය සංඛ්‍යාවකටම මේ ආකාරයේ ධන හරයක් පවතී. භාග සංඛ්‍යාවක් තම සරළම ආකාරයෙන් පවතින විට එය සංක්ෂිප්ත කළ නොහැකි (irreducible) භාගයක් ලෙස හැදින්වේ. 

පරිමේය සංඛ්‍යාවක දශමය ප්‍රකාශ කිරීම සාමාන්‍යයෙන් ආවර්තික වේ. (පරිමිත ප්‍රසාරණයේදී ව්‍යංගව එය අනුගමනය කරන ආවර්තික කොටස ඇති කරයි.) තවද එය එකට වඩා විශාල අවකල්‍ය පදයකටද සත්‍යවේ. තවද එහිදී පරිමේය සංඛ්‍යා, තාත්වික සංඛ්‍යාවලට වඩා පී - ඇඩික් සංඛ්‍යා (p-adic numbers) ලෙස සැලකීම සත්‍ය වේ. තවද තාත්වික සංඛ්‍යා පරිමේය සංඛ්‍යා නොවන අතර එය අපරිමේය සංඛ්‍යා ගනයට අයත් වේ. 
හතරෙන් පංගුව (quarters) 

ක්ෂේත්‍රයක් අඩංගු වන සියලු පරිමේය සංඛ්‍යාවල කුලකය  මඟින් අංකනය වේ. කුලක ගොඩනැංවීමේ නාමකරණය (set-builder notation) භාවිතයෙන් Q පහත පරිදි අර්ථ දක්වා ඇත. 
 

ගණිතය
පරිමේය සංඛ්‍යා
සලාත්

නැමදුම යන පදය අරාබියෙන් සලාත් (صلاة) යනුවෙන් හැදින්වේ. එම පදයම අල්කුර්ආනයේ සදහන් වී ඇත්තේ මෙසේය (صلوة,). පැෂ්ටෝ භාෂාවෙන් එය “මුස්” ලෙස ද පර්සියානු , උර්දු හා තුර්කි භාෂාවලින් නටාස් ලෙස ද හැදින්වේ. මෙය සර්ව බලධාරී අල්ලාහ්තආලා වෙනුවෙන් මුස්ලිම්වරු ඉටු කරන දෛනික නැමදුම වන අතර නිසි වයසට පත් සිහි බුද්ධියෙන් යුතු මුස්ලිම් ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපක්ෂයටම විකල්පයක් නොමැති අනිවාර්ය වගකීමක් වේ. සලාතය ඉස්ලාමයේ ප්‍රධාන හා අත්‍යවශ්‍ය වගකීමක් වන අතර තමාගේ නොහැකියාව නිසා එයින් වැලකී සිටීමට අනුමැතිය ඇත්තේ ඉතාමත් සුළු පිරිසකට පමණි. 

දෛනික පංචකාල් නැමදුම සුන්නි ඉස්ලාමයේ පස්ව හා කුළුන්ද්‍රවලින් දෙවන ස්ථානය හිමිකර ගන්නා අතර පියා මුස්ලිම්වරුන්ගේ දස පනතින් එකක් වේ.

මධ්‍යම හා දකුණු ආසියාතික භාෂාවලින් වන පර්සියානු උර්දු , හින්දු , බෙංගාලි ඇල්බේනියානු භාෂාව හා දකුණු වහල් භාෂාවන් වන බොස්නියානු භාෂාව , නසින්ති , මැසිඩෝනියානු භාෂාව හා තුර්කි භාෂාවලින් “නමාස්” යනුවෙන් හදුන්වන වන්නේ මැවුම්කරු වන අල්ලාහ්ට බැගෑපත් වී අවනතභාවය පළ කිරීම උදෙසා සිරස තමා ආචාර කිරීමයි.

මෙසේ අවනතාභාවය පළ කරමින් අල්ලාහ්ට වන්දනාමාන කරන පුද්ගලයා “මුසල්ලී” වශයෙන් හදුවන්වන අතර ඒ සදහා යොදාගන්නා ඵලය නොහොත් පාරම්පරික ඇතිරිල් “මුසල්ලා” යනුවෙන් හැඳින්වේ.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Salah
ඉස්ලාමයේ ව්‍යාප්තිය

හිජ්රි වර්ෂ 632 දී ශුද්ධ මුහම්මද් නබි සල්ලල්ලාහු අලෛහිවසල්ලම් තුමාගේ අභාවයට පසු කෙටි කලකින්ම ඉස්ලාමය ලොවපුරා ව්‍යාප්ත විය. නබිතුමා ජීවතුන් අතර සිටියදීම එතුමාගේ අනුගාමිකයන් විසින් එය අරාබියාව මුළුල්ලේම ව්‍යාප්ත කරන ලදී. නබිතුමාගේ අභාවයෙන් පසු ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය පාලනය කළ සෘජු පාලකයන් හතර දෙනාට සහ උමෙයියා පාලන කාලය වන හිජ්රි පළමුවන සියවස වන විට ඉස්ලාම් ලොව පුරා සතර දිග්භාගයේම ව්‍යාප්ත විය. ඉන්පසු එහි පාලන බලය තහවුරු කළ ඉස්ලාමීය බලගතු රාජ්‍යයේ බලවතුන් අතර අබ්බායිවරු, අල්මුරුවිද්වරු, සල්ජුකීවරු හෙවත් තුර්කිවරු මෝගල්වරු සෆවිවරු සහ උස්මානිවරු වැදගත් ස්ථානයක් ඉසිලීය.

ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයේ ඉස්ලාමය වැළද ගැනීම සිදුවූයේ කෙසේද යන්න පිළිබද ව සැලකිය යුතු විවාදයක් පවතී. මේ පිළිබද ව ඇති මතවාද මෙලෙස දැක්විය හැකි ය.

 ඉස්ලාමයට පැමිණීමට හේතුව ආරම්භයේ දී ම අන්‍යාගමිකයන්ට එල්ල කළ ප්‍රචණ්ඩත්වයත් තර්ජනය සහ අනෙකුත් පීඩනයනුත් ය. 

 දිගුකලක් තිස්සේ බලවත් මුස්ලිම් ශිෂ්ටාචාරයක සහ කලාපීය ආධිපත්‍යයක බලපෑහට හසුවීම හේතුවෙන් සිදු වූ සමාජ-සංස්කෘතික පැතිරීමක සහ අන්තර්ග්‍රහණයක ඵලයක් ලෙස.

 ආගමික හේතූන් මත නොව මුස්ලිම් පාලක පැළැන්තිය අත්විදි අත්කරගැනීමේ සහ අන්‍යාගමිකයන්ගෙන් අය කළ බදුවලින් මිදීමේ අරමුණින් සිදුවූවක් බව

 පළමුව මුස්ලිම්වරුන්ගේ අසිපතට බියෙනුත්, පසුව සැබවින් ම ඉස්ලාමය කෙරේ භක්තියක් ඇතිවීමෙනුත් 

 ඉන්දියාවේ මුස්ලිම් ජනගහණයෙන් අතිබහුතරය ඉරාන සානුවෙන් පැමිණි මුස්ලිම්වරුන්ගෙන් පැවතෙන්නන් මිස විශාල වශයෙන් ඉස්ලාමය කරා ස්වදේශික ජනයා පැමිණීමක් සිදු නොවූ බව
ඉස්ලාමය ව්‍යාප්ත වී ඇත්තේ දේශනාවෙන් නොව කඩුවෙන් ම පමණක් බව ආචාර්ය සූරිය ගුණසේකර පවසයි.  

ඉස්ලාමීය අධිරාජ්‍යයන් තුළින් ඉස්ලාමීය ශිෂ්ටාචාරය හා විද්‍යාව බිහිවූ අතර එමගින් වෙළෙන්දන් උගත් විද්‍යාඥයන්, ගගණගාමීන්, ගණිතඥයන්, වෛද්‍යවරුන් හා මාහාචාර්යවරුන් බිහිකළ ලෝක ඉතිහාසයේ වාර්තාමය යුගය විය. එවකට මුස්ලිම්වරුන්ගේ ක්‍රියා කලාපයන්, දේශපාලන මතයන් හා අනුගාමිකයන්ගේ විශ්වාසදායක ප්‍රතිපත්ති ඉස්ලාම් ලොවපුරා ව්‍යාප්ත වීමට තවදුරටත් හේතු විය. අද ලෝක ජනගහනයෙන් බිලියන 1.1 සහ 1.8 ක් අතර පමණවන මුස්ලිම් ජනතාව ලෝක ජනගහණයෙන් දෙවන ස්ථානය හිමිකර ගෙන ඇත.

ආශ්‍රිත නාමාවලිය

ඉස්ලාම් ආගම
ඉතිහාසය
ගෝලීය බොඳ වීම

පොළව මතුපිටට වැටෙන සෘජු විකිරණ ප්‍රමාණය ක්‍රමයෙන් අඩුවීම ගෝලීය බොඳවීමයි. 1950 ගණන්වල පද්ධති ගණනය කිරීම්වලින් දශක ගණනාවකට පසු එය නිරීක්ෂණය විය. ආචරණය ස්ථාන අනුව විචල්‍ය වේ. 1960- 1990 දක්වා කාලය තුළදී ලොව පුරා 4% ක පහත වැටීමක් දක්නට ලැබුණ ද 1990 සිට එම තත්ත්වය ආපසු වෙනස් විය.මානව ක්‍රියාකාරකම් නිසා සල්ෆේට් විසරණ ප්‍රවාහක ආදී අංශු වායුගෝලයේ වැඩි වීමෙන් මෙය ඇති වුණු බවට අනුමාන කෙරේ. 1990 ගණන්වල ගෝලීය විසරණ ප්‍රවාහක මට්ටම් පහත හෙළීමත් සමඟ ගෝලීය බොඳ වීම ගෝලීය බැබළීමක් බවට පත්විණි. මෙය ජල චක්‍රය සමඟ එකට ඈඳුණු ගැටලුවක් වන අතර වාෂ්පීකරණය අඩු වීම නිසා ඇතැම් ප්‍රදේශවලට වැඩි අඩුවන තත්වයක්ද ඇති වීමට ඉඩ ඇත. මෙය සිසිල් කිරීමේ ආචරණයක් ඇති කරවන අතර ගෝලීය උණුසුම් වීමේ හරිතාගාර වායු බලපෑම තාවකාලිකව හෝ අර්ධ වශයෙන් වසා තැබිය හැකිය.ගොල්ඩන් ගේට් පාලම

ආචරණයට හේතු  

මෙය මානව ක්‍රියාකාරකම් නිසා වායුගෝලයේ විකිරණ ප්‍රවාහක අංශු ප්‍රමාණය වැඩිවීමෙන් මේ තත්ත්වය ඇතිවුවා විය හැකිය. එම අංශු හා තවත් අංශු සූර්ය ශක්තිය අවශෝෂණය කොට යළි වායුගෝලයට පරාවර්තනය කරයි. මෙම දූෂක වළාකුළු බිඳිතිවලට න්‍යෂ්ටිකා තිබිය හැකිය. වළාකුළුවල ජල බිඳිති එම අංශු වටා ඒකරාශී වේ. දූෂණය වැඩිවීමත් සමඟ අංශු වැඩි වන අතර බිඳිතිවලින් සැදි වළාකුළු ප්‍රමාණයද වැඩි වෙයි. එමඟින් වළාකුළු වඩා පරාවර්තික වේ. එමනිසා සූර්ය ශක්තිය වැඩි ප්‍රමාණයක් පොළව මතුපිටට ළඟා නොවී ආපසු පරාවර්තනය වේ.

වළාකුළු හිරුගේ හා පෘථිවියේ විකිරණ උකහා ගනී. ඒවායේ ආචරණ සංකීර්ණ වන අතර කාලය, පිහිටීම හා උන්නතාංශය අනුව විචලනය වේ. දිවා කාලයේ දී සූර්ය විකිරණ උකහා ගැනීම ප්‍රමුඛස්ථානය ගන්නා අතර සිසිල් කිරීමේ ආචරණයක්ද ඇති කරයි. නමුත් රාත්‍රී කාලයේ දී තාප විකිරණය මඟින්  පෘථිවියෙන් විකිරණ නිදහස් වීම මන්දගාමී කරයි.

සටහන් 

{|

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Global_dimming
ඓතිහාසික භූ විද්‍යාව

අතීතයේ මානව සමාජයේ ප්‍රබන්ධනාත්මක, න්‍යායාත්මක හා සත්‍ය භූ විද්‍යාවන් පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීම ඓතිහාසික භූ විද්‍යාවයි. ඒ ඔස්සේ පුළුල් කාරණා හා මාතෘකා රාශියක් පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරයි. එම අධ්‍යයනයන්හි පොදු තේමාව නම් අතීතයේ භූ විද්‍යාවන් හා ස්ථානයන් කාලානුරූප ලෙස වෙනස් වන්නේ කෙසේද යන්න අධ්‍යයනය කිරීමයි. බොහෝ ඓතිහාසික භූ විද්‍යාඥයින් කාලානුරූපව භූ විද්‍යාත්මක රටා අධ්‍යයනය කරයි. එයට මිනිසුන් පරිසරය හා අන්තර් ක්‍රියා කල අන්දම සංස්කෘතික භූ දර්ශනයන් නිර්මාණය කළ අන්දම අයත් වේ. භූ තලය පුරා විවිධ සමාජ වල සංස්කෘතික ලක්ෂණ නැගි ආවේ සහ පරිණාමය වුයේ කෙසේ ද යන්න පිළිබඳව ඓතිහාසික භූ විද්‍යාඥයින් කරුණු සොයයි. ඒ ප්‍රාදේශීය පරිසරය හා වටපිටාව සමග ඔවුන්ගේ අන්තර් ක්‍රියා අවබෝධ කර ගැනීම තුළිනි.

එක්සත් ජනපදයේ ඇතැම් අයට ඓතිහාසික භූ විද්‍යාව වඩාත් විශේෂිත අර්ථයක් දරයි. කාල් ඕටිවින් සොයර් (කැලිෆෝනියා විශ්ව විද්‍යාලය) විසින් මෙම වැඩසටහනට දෙන ලද නමක් ලෙස ඓතිහාසික භූ විද්‍යාව හැදින්විය හැකිය. විසි වන ශත වර්ෂයේදී ආරම්භ වු මෙය ප්‍රාදේශීය රේඛා ඔස්සේ සංස්කෘත භූ විද්‍යාව ප්‍රතිසංවිධානය සිදු කරන ලදී. සෝයර්ට අනුව භූ දර්ශනයක් හා එහි සංස්කෘතීන් තේරුම් ගත හැක්කේ ඉතිහාසය පුරාවට එහි භෞතික, දේශපාලනික, පාරිසරික, සංස්කෘතික බලපෑම් සැලකිල්ලට ගැනීමෙනි. ඔහු අවධාරණය කළ පරිදි ප්‍රාදේශීය විශේෂීකරණය ලෝ පුරා ප්‍රදේශවල විශේෂ ප්‍රාගුණ්‍ය ලබාගැනීමේ එකම ක්‍රමයයි. 20 වැනි ශතවර්ෂයේ මැද භාගයේ ඇමෙරිකානු භූ විද්‍යාත්මක ඉගැන්වීම්වල වඩා තියුණු ඵලදායී ක්‍රමයක් ලෙස සෝයර්ගේ ඉගැන්වීම් සැලකිය හැකිය. ප්‍රාදේශීය විශේෂඥයන් අධ්‍යයන කාර්යය මණ්ඩලවල අදටත් සිටී. නමුත් ඇතැම් භූ විද්‍යාඥයින් විශ්වාස කරන අන්දමට දත්ත එක්රැස් කිරීමට හා වර්ගීකරණයට අනවශ්‍ය උත්සාහයක් මිඩංගු කිරීම නිසා එය විෂයට හේතු විය. පසුකාලීනව අධ්‍යයනයන් වඩාත් ප්‍රාදේශීයව විශේෂිකරණය වුයේ තමන්ගේ නමින් නම් කිරීමට ප්‍රදේශ සේවීම සඳහා භූ විද්‍යාඥයන් උත්සුක වු බැවිනි. මෙම කරුණු 1950 භූ විද්‍යාවේ ඇතිවූ කඩා වැටීමට හේතු වු අතර එක්සත් ජනපද අධ්‍යයන විෂයක් ලෙස භූ විද්‍යාව සම්බන්ධව සංකීර්ණ ගැටලු රැසක් මතු කරන ලදී.

මානව භූ ගෝලීය විද්‍යාවේ මෙම උපශාඛාව ඉතිහාසය හා පාරිසරික ඉතිහාසය සමග සමීපව සම්බන්ධය.

සටහන් 

| Historical geography
|}
rg/wiki/Historical_geography
අග්නි (දෙවියන්)

අග්නි () යනු හින්දු දෙවියෙක් වන අතර, අතිශයින් වැදගත් වේද දෙවිවරුන් අතුරින් එක් කෙනෙකි. ඔහු ගින්න හා සම්බන්ධ  දෙවිවරයා වන අතර යාගයන් පිළිගන්නා දෙවියා ය. අග්නි වෙත පිදෙන යාගයන් දෙවිවරුන් වෙත යොමු වන්නේ අනෙකුත් දෙවිවරුන් වෙතින් හා ඔවුන් වෙතට පණිවුඩ ගෙන යන්නා අග්නි වන බැවිනි. ඔහු සදා-යෞවන වන්නේ, සැමදා ගිනි යළි-දැල්වෙන බැවින් වන අතර එබැවින්ම අමරණීයද වෙයි.

පුරාණ වෛදික ගිනි දෙවියා ඇදහීමේ සිට වර්තමානයේ පවතින හින්දු ආගම දක්වා අග්නි දෙවිඳු ඇදහීමේ සිරිත අඛණ්ඩව පැවතෙන්නේය. ඝර්ෂණය කිරීමෙන් ගින්දර ලබා ගැනීම සඳහා කෝවිල්වල තිබෙන පූජනීය වස්තුවක් ලෙස සැළකෙන ගිණි තොරපනය නම් උපකරණය (අග්නි දෙවිඳුගේ දෛනිකව සිදු වන උපත සංකේතවත් කරමින්) කෝවිල්වල තවමත්  ප්රයෝජනයට ගැනේ.

විස්තර දැක්වීම

හින්දු කලාවෙහි අග්නි දෙවියන් චිත්රණය කර ඇත්තේ අත් දෙකක් හෝ හතක් ද, හිස් දෙකක්ද, පාදයන් තුනක්ද, ඇත්තෙකු ලෙසිනි. සෑම හිසක්ම භයංකර දිවවල් හතකින් යුත්කය. එම දිවවල් වලින් කෙරෙන්නේ පූජා කරන ලද ගිතෙල් ලෙව කෑමයි. ඔහු බැටලුවෙකු තම වාහනයලෙස යොදා ගනී. නැතහොත් කෝපාග්නියෙන් දැවෙන අශ්වයින් යෙදූ රථයක් යොදා ගනී. ඔහු පොරවක්, ගිනි පන්දමක්, පබලු මාලයක්, ගිනි ඇවිලුනු හෙල්ලක් ද, සංකේතවත් කරන්නේය.

රතු පාටින් සහ හිස් දෙකක් ඇත්තෙකු ලෙස අග්නි නිරූපණය වන්නේ ඔහු සතුව පවත්නා විනාශ කිරීමේ බලය හා ගුණවත්කම ද පෙන්නුම් කරමිනි.  ඔහු කළු පැහැති දෙනෙත් සහ හිසකේ ද, පාද තුනක් සහ අත් හතක් ඇත්තෙකු ලෙස ද නිරූපිතයි. ඔහු බැටලුවෙකු පිට හෝ එළුවන් හෝ කලාතුරකින් ගිරවුන් යෙදූ රථයක ගමන්කරයි. ඔහුගේ සිරුරෙන් ආලෝක කිරණ හතක් නිකුත් වෙයි. ඔහු "සප්ත ජිව්හා" යන නමින්ද හැඳින්වේ. එහි තේරුම දිවවල් හතක් ඇත්තා යනුයි.

වෙනත් විශ්වාසයන් හා ආගම් තුළ අග්නි

ඉන්දු - ටිබෙට් බුද්ධාගමේ ඔහු ගිණිකොන දිග ආරක්ෂා කරන 'ලෝකපාලකයාය.' "ජිග්ටෙන් ලග්ස්කයිබ්ස්ටන් බ්කොස් - jigten lugs kyi bstan bcos යන පාඨයෙහි තේරුම "ඔබේ උදුන ඔබේ නිවසේ ගිණිකොන දෙසින් පිහිටුවන්න. එය අග්නි වෙනුවෙන් වූ ස්ථානයයි" යනුවෙනි. ඔහු බෞද්ධ "හෝම" නම් ගිනි පූජා පිළිවෙත්හි ප්රධාන භූමිකාවක්ද රඟ දක්වයි.

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
 අග්නි දේව

සම්භාව්‍ය මූලධාතු
ගිනි දෙවිවරු
දිශා ආරක්ෂා කරන්නෝ
හින්දු දෙවිවරු
සෲග්වේද දෙවිවරු
සංස්කෘත වචන හා වාක්‍යංශ
සූර්ය දෙවිවරු
බ්‍රාහ්මණ වංශික ප්‍රතිපත්ති

සර්ව ජනාස් සුඛිතෝ' නැතහොත් සියලු සත්වයින්හට සතුට සෞභාග්‍ය ලැබේවා යනුවෙන් සහ "වායුධායික කුටුම්භක" නැතහොත් මුළු ලෝකයටම ඵක් පවුලකි, යන විශ්වාසයක් බ්‍රහ්මණයන් සතුව තිබේ. බොහෝ බ්‍රාහ්මණයන් සමාජ ශෝධකයන් පමණක් නොව නාස්තික(දෙවියන් නැත) වාදීහුය. ඵමෙන්ම කොමියුනිස්ට් වාදීහූය. බොහෝ බ්‍රාහ්මණ වංශිකයින් අද කාලයේ නිර්මාංශ ආහාර පුරුදු පවත්වාගෙන යති. ඵසේ නොවන අයද සිටිති. විශේෂයෙන් කාශ්මීරය,හිමාවල් පෙදෙස නේපාලය වැනි කඳුකර පළාත්වල අයද,බෙංගාලය වැනි මුහුද ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල අයද මාළු ආහාරයට ගනිති. කෙසේ වෙතත් මස් ආහාරයට ගන්නා බ්‍රාහ්මණයන් ගවමස් ප්‍රතික්ෂේප කරති. ඇමරිකාවේ සහ බටහිර රටවල බ්‍රාහ්මණයන් ගවමස් ආහාරයට ගනිති.

බ්‍රාහ්මණ වංශික පාරම්පරික යුතුකම් 

බ්‍රාහ්මණයින්ගේ යුතුකම් හයක් ඵක ශ්ලෝකයක දක්වා ඇත

 අධ්‍යාපනම් අධ්‍යායනම්
 යජානම් සජානම් 
දානම් ප්‍රතිග්‍රහනම් ශෛ 
බ්‍රහ්මණානාමකල්පයාත්

ඉගැන්වීම,ඉගෙනගැනීම,යජ්න කටයුතු කිරීම,කරවීම දාන භාර ගැනීම සහ දන්දීම යනාදිය ඵම යුතුකම් හය වශයෙන් පෙන්වා දී ඇත.

 සමෝදමයන්තපා සෞවම් 
 ක්ෂාන්තිරාර්ජවාමේවාය 
 ඥාණම් විජ්නානමාස්තික්‍යයම් 
 බ්‍රහ්ම කර්ම ස්වභාවජ්මි

බ්‍රාහ්මණයෙකු ඉටු කළ යුතු කරුණු අතර තමන්ගේ ආවේග පාලනය කිරීම,හැඟිම් පාලනය,පාරිශුද්ධත්වය,සත්‍යවාදී වීම,ඉවසීම,අල්පේච්ඡතාව භෞතික සියලු ධනය අතහැර පිටින් ලැබෙන දාන මානයෙන් යැපීම,දෙවියන් කෙරේ විශ්වාසය, පූජනීය ග්‍රන්ථවල තිබෙන කරුණු ඉගෙන ගැනීම හා උගැන්වීම යනාදී කරුණු දක්වා තිබේ.

බ්‍රාහ්මණයින් දිනපතා කළයුතු කාර්යයන් නම්
        
ස්නානය
 සන්ධ්‍යා වින්දනය
 ජප 
පූජා 
 ඕපායන හා 
 අග්නිහෙන්ද්‍ර යනාදියයි

අන්තිමට සඳහන් යාච්ඤාවන් අද කාලයේ ඉතා සුළු පෙදෙස් ගණනාවක පමණක් මෙම යාච්ඤාවන් පැවැත්වේ. බ්‍රහ්මචාරීහු අග්නිගෝත්‍ර හෝ ඔපායන වෙනුවට අග්නිකාර්යම් පවත්වති. පවත්නා අනෙකුත් පුද පූජා චාරිත්‍රවලට 'අමාථස්ය තර්පනම් හා ශ්‍රද්ධ' ඇතුළත් වේ. නිත්‍ය කර්ම සහ කාම්‍ය කර්ම ද බලන්න

බ්‍රාහ්මණ සංස්කාරයන්

බ්‍රහ්මයෙකු ඔහුගේ ජීවිතය කාලයේදී පිළිගත යුතු සංස්කාරයන් නොහොත් පිළිවෙත් 16 ක් දක්වා ඇත. ඵ්වා පහත සඳහන් කරයි.

පූර්ව ප්‍රසව අවධියේදී 

ගර්භධරණ (පිළිසිඳ ගැනීම) 
ප්‍රම්භාවය
 සිමාන්තොන්නායන (ගැබිනි කාන්තාවන්ගේ කොණ්ඩය දෙකට බෙදා පිරීම) ආදි පිළිවෙත් කරණු ලැබේ.

ළදරු අවදියේදී 

ජාන කර්ම (උපත් උත්සව) 
 නාම කර්ම (නම් තැබීමේ උත්සවය) 
 නිෂ්කර්මය (පළමුවෙන් පිටතට යාම)
අන්නප්‍රසන්න (පළමු වරට ඝන ආහාර කැවීම) 
චූඩා කරණ (පළමු හිස මුඩු කිරීම) 
කර්ණවේදය (කන් විදීම)

ළමා කාලය හා තරුණ කාලය 

 විද්‍යාරම්භ (අධ්‍යාපනය ආරම්භ කිරීම)
 උපායනම් (නූල් පැළඳවීමේ උත්සවය-සංස්කාරය) 
 වේදාරම්භය (වේද ඉගෙනීම ආරම්භ කිරිම) 
 කේශාන්ත හෙවත් හෝදානය (ප්‍රථම රැවුල් බෑම) සහ 
 සමාවර්තනම් (ශිෂ්‍ය භාවය අවසන් කිරීම)

වැඩිහිටි කාලය 

විවාහය 
නිෂේක (පළමු ලිංගික සංසර්ගය. විවාහයෙන් 4 දිනකට පසු) 
අන්සෙස්ති (අවමංගල චාරිත්‍ර)යනාදී

සටහන් 
හින්දු ආගම
ආයුර්වේදයෙහි ශාඛා අට

ආයුර්වේදයට අනුව රෝගයක් ඇතිවන්නේ සිරුර තුළ නොයෙකුත් සුසංයෝගයන්හි  ඇතිවන වෙනස් වීමක් හේතුවෙනි. පොදුවේ ගත්කළ මේවා ප්‍රධාන ශාඛා අටකට බෙදිය හැක.

කාය චිකිත්සා	-	සිරුර  අභ්‍යන්තයට ලබාදෙන ප්‍රතිකාර

බාල චිකිත්සා		-	ළමා රෝග

ග්‍රහ චිකිත්සා		-	මානසික රෝග

ෂලක්‍ය චිකිත්සා	-	උගුර , කන ,  නාසය හා අක්ෂි රෝග

ශල්‍ය තන්ත්‍ර 		-	ශෛල්‍ය වෛද්‍ය වේදය

අගද තන්ත්‍ර		-	ධුලකවේදය

වජීකරණ		-	ලිංගික රෝග

රසායන		-	තිරිහන් වීම

(පංච මහා භූත)  මුලික අංග පහ

පුරාණ වේද චින්තන කර්මයට අනුව විශ්වාස වූ සියල්ල   පංචමහාභූත නමින් හැඳින්වෙන අංග පහකින් සැදුම්ගෙන ඇත.

ආපෝ	 -	ජලය ,  එමගින් රස සංවේදනය වේ. රස සංවේදන අවයව වන්නේ දිවයි.

තේජෝ     -	ගින්න ,  වර්ණ පිළිබඳව දෘෂ්ටිමය  සංජානනය ලබාදේ (රූප )  , සංවේදක අවයවය වන්නේ ඇසයි.	

වායු      -	වාතය , දැනීම පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා දේ. (ස්පර්ශ)  සංවේදක අවයවය වන්නේ සමයි.

පෘථිවි     -	පෘථිවිය , ගඳ , සුවඳ පිළිබඳ දැනීම ඇති කරයි. (ගන්ධ) සංවේදක අවයවය වන්නේ නාසයයි.

ආකාශ	 -	අවකාශය ,  ශ්‍රවණය ඇතිකරයි. (ශබ්ද) සංවේදක අවයවය කනයි.

ඉහතින් සඳහන් කරන ලද්දේ ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය ගෙඩනැගී ඇති පදනම හා මූලධර්මයන්ය. මෙකී අංග පහම අප ජීවිතය කෙරෙහි ප්‍රධාන බලපෑමක් ඇති කරනුයේ සිරුර  සෑදී ඇත්තේ  මෙම මහාභූතයින් (අංග) වලින් බැවිනි. සියළුම පදාර්ථයන් තරලමය ලෙසට සැලකේ. ඒවායෙහි සංඝටකයන් අතර තුල්‍යතාවය නිරන්තරයෙන්ම වෙනස් වේ.

තුන්දෝෂ

ආයුර්වේදයෙහි සිරුර , මනස සහ  අධ්‍යාත්මය අතර එකතුවක් ගැන විග්‍රහ කෙරේ. එක් එක් අංගවල ප්‍රමුඛතාවය අනුව සිරුර  වර්ග තුනකි. මේවා තුන් දෝෂ නම් වේ.

1)	වාත (වා)	        - 	වාතය

2)	පිත්ත  (පිත්)	-	පිත

3)	කප්හ  (සෙම්)	-	සෙම

සත්වැදෑරුම්  දේහ පටකයන් ධාතු නම් වේ. සිරුරෙන් ස්‍රාවය වන ද්‍රව්‍ය වර්ග 3කි. ඒවා මාලා නම්වේ.

වාත

මෙම දෝෂය මගින් සිරුරේ අභ්‍යන්තර හා බාහිරව ඇති ජීව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියන් කෙරෙහි ආරම්භය හා ක්‍රියාකාරීත්වය වෙත උදව් දේ.  මේවා,

1)	ප්‍රාණ (හිස)	                - 	ජීවනාලිය වූ ශ්වසනයට උදව් වේ.

2)	උදාන (උගුර) 	        -	ග්‍රන්ථිමය ක්‍රියාකාරීත්වයට උදව් දේ

3)	සමන (ආමාශය හා ග්‍රහණිය)	-	ආමාශය ක්‍රියාකාරිත්වයට උදව් දේ

4)	ව්‍යාන ( හෘදය හා රුධිර වාහිනී)	-	රුධිර සංසරණයට උපකාරී වේ

5)	අපණ(ශුක්‍ර තරලය , මලපහ , මුත්‍රා)  -        බහිස්‍රාවය සඳහා උපකාරී වේ.

පිත්ත

මෙම දෝෂය සිරුරේ තාපය උත්පාදනය පරිවෘත්තීය හා නොයෙකුත් මානසික ක්‍රියාකරිත්වයන් සඳහා වගකියනු  ලැබේ.

කප්හ

මෙම දෝෂයෙහි ප්‍රධාන කෘත්‍ය වන්නේ සෞඛ්‍ය සම්පන්න සිරු‍රක් පවත්වාගෙන යාම හා මේදය , ජලය හා අනෙකුත් තරලයන් අතර සමතුලිතතාවයක් පවත්වා ගැනීමයි.

මේ එක් එක් දෝෂයන් එකිනෙක අතර සමතුලිතතාවයක් පවත්වා ගනිමින් පුද්ගලයාගේ සිරුර ප්‍රකෘති තත්වයෙන් පවත්වා  ගැනීම සඳහා උපකාරී වේ. මෙම තුන්දොස්හි කිපීමෙන් ඇතිවන දේහ ක්‍රියාකරිත්වයේ අසමතුලිතතා හේතුවෙන් රෝග ඇතිවේ.

ආයුර්වේදය
වර්ගීකරණ විද්‍යාව - සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය

වර්ගීකරණ විද්‍යාව  - සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය

සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණ විද්‍යාව හෙවත් සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය යනු ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණ විද්‍යාවේ එන වර්ගීකරණ ක්‍රමයකි. එහි අභිප්‍රාය වනුයේ සංඛ්‍යාත්මක ගණනය කිරීම් භාවිතයෙන් සමූහ විශ්ලේෂණය වැනි වර්ගීකරණයක් නිර්මාණය කිරීමයි. මෙම සංකල්පය පළමුවෙන්ම වැඩි දියුණු කරන ලද්දේ රොබර්ට් ඇර්. සොකාල් සහ පීටර් එච්. ඒ. ස්නෙත් විසින් 1963 දී වන අතර පසුව ඔවුන් විසින්ම වඩාත් විස්තර වශයෙන් පැහැදිලි කරන ලදී. 

බාහිර වර්ගීකරණයක් ලෙස අදහස් කර ඇති නමුත් ප්‍රායෝගික භාවිතයේදී රූපවිද්‍යාත්මක ලක්ෂණ තෝරා ගැනීම සහ සංසන්දනය කිරිම රඳා පවතින්නේ , දැනට පවත්නා පර්යේෂණ ක්‍රමවේදයන් සහ පරියේෂණ අභිරූචීන් මතය ඇරත් සාමාන්‍යය පොදු එකඟතාවයකට අනුව වර්ගීකරණය මගින්\ පරිණාමික ක්‍රියාවලිය පිළිබිඹු කළයුතු බවට මතයක් ඉදිරිපත් වී ඇත. කෙසේ නමුත් සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණයේදී අපයෝගිකර ගන්නා රූප විද්‍යාත්මක ගණනය කිරීම්ජීවින්ගේ පරිණාමික  සම්බන්ධතා නිරූපණය කිරීමට සමත්ය.
 
ජීව විද්‍යාත්මක “විශේෂය” නැමති  සංකල්ප යෙදිය නොහැකි අවස්ථාවන් සඳහා සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය බෙහෙවින් ප්‍රයෝජනවත් වේ. උදා : - ‘බ්ලැක් බෙරි’ වැනි ඇපොමික්ටික්(අලිංගික ප්‍රජනනයෙන් බෝවන) සුළු විශේෂයක(microspecies) ක්ලෝන පරිණාමය.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Numerical_taxonomy
චිත්‍රය-ඇල්බ්‍රෙච්ට් ඪුරෙර්

Albrecht Durer යනු ජර්මානු චිත්‍ර ශිල්පියෙක් මුද්‍රණ කරුවෙක් හා න්‍යාය වාදියෙක් අදටත් සුප්‍රසිද්ධ ඔහුගේ නෙලීම් අතර මරණය යක්ෂයා හා නයිට්වරයා වේ. එමෙන්ම 1514 දී ශාන්ත ජෙරෝම් අධ්යයන කටයුතු සිදු කරද්දි හා 1514 දී Melencolia 1 ද වේ. ඒවා අතිමහත් විශ්ලේශණයන්හි හා අර්ත නිරූපනයන්හි විෂය විය. ඔහුගේ දිය සායම් චිත්‍ර ඔහු යුරෝපයේ ප්‍රතම භූ දර්ශන චිත්‍ර ශිල්පියෙක් ගණයේලා තබයි. එමෙන්ම ඔහුගේ ලී කැටයම් එම මාධ්‍යයේ විභවය විප්ලවයකට ලක් කළේය. උතුරු චිත්‍ර ශිල්පයට සම්භාව්ය මෝසතරාංග හදුන්වාදීම ඔහුගේ ඉතාලියානු චිත්‍ර ශිල්පය හා ජර්මානු මානව වාදය පිළිබද දැනුම තුළින් සිදු වු අතර එය ඔහුගේ උතුරු කලාව යලි ගොඩ නැංවීමේ වැදගත් චරිත අතර ස්ථානය සුරක්ෂිත කරන ලදී. මෙය ඔහුගේ ගණිතය පර්යාව ලෝකනය හා සත්‍ය සමානුපාතයේ මූළ ධර්ම අඩංගු න්‍යායික නිබන්ධනයේ පිළිබිඹුවේ.

ඔහුගේ සිත්තම් යුරෝපය තුළ වසය 20 ගණන් වලදීත් ඔහුගේ තත්ත්වය ගොඩ නංවන ලදී. එමෙන්ම ඔහු උතුරු යුරෝපයේ සදා කාලික පුනරුදයේ විශ්ෂ්ඨතම චිත්‍ර ශිල්පියා ලෙස මතභේදාත්මකව හැදින්වේ.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Albrecht_D%C3%BCrer
ජීන් හොනොරේ ‍‍ෆ්‍රැගොනාන්

Inspiration, 1769, ලූවර්, පැරිස් 

ජීන් හොනොරේ ෆ්රැගොනාන් (1972 අප්රේල් 5 – 1806 අගෝස්තු 22) යනු ප්‍රංශ සිතුවම්කරුවෙකු හා මුද්රණකරුවෙකු වූ අතර පසුව ඔහුගේ Rococo ක්‍රමය සැලකිය යුතු පහසුකම්, විපුලභාවය හා ආශ්වාදජනක බව නිසා විශේෂත්වයට පාත්‍ර විය. Anciel regime හි අවසාන දශකවල දී විශාල ලෙස නිර්මාණ කළ කලාකරුවන් අතරින් කෙනෙකු වූ මොහු සිතුවම් 550කට වඩා නිපදවා ඇති මුත් (චිත්‍ර හා නිරේඛණ ගණන් නොකරමින්) ඒවායින් දින යොදා ඇත්තේ 5කට පමණි. ඔහුගේ වඩාත් ජනප්‍රිය කාර්යයන් අතර ඉතා කිට්ටු බවින් හා සංඡන්න ශෘංගාරත්වයකින් යුත් වායුගෝලයක් නිරූපණය කරන විශේෂ සිතුවම් වේ.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Jean-Honor%C3%A9_Fragonard
පෝල් සෙසාන්

පෝල් සෙසාන් ප්‍රංශ ජාතික චිත්‍ර ශිල්පියෙකි. පශ්චාත් ධාරණාවාදී ප්‍රවණතාවට අයත් කලාකරුවකු වශයෙන් පුළුල් ව සම්භාවනාවට පත් ව සිටින ඔහුගේ කෘති විසිවන සියවසේ චිත්‍ර කලාවේ හැඩගැස්ම කෙරෙහි වැදගත් බලපෑමක් සිදු කොට තිබේ. නූතන චිත්‍ර කලාවේ සමාරම්භක පීතෘවරයකු වශයෙන් සැලකුම් ලබන මොහු 19 සියවසේ ධාරණාවාදය හෙවත් උපස්ථිතිවාදය හා 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ වූ නව කලා ප්‍රවණතාවක් වූ ඝනිකවාදය අතර පාලම ලෙස හැඳින්විය හැකි ය.

සෙසාන්ගේ කාර්යයන් සැලසුම් කිරීම, වර්ණ, සංයුතිය හා කෙටුම්පත් කිරීම ආස්‍රයෙන් විශාරදත්වයක් දැක්වීය. ඔහුගේ නැවත නැවත සිදුවන, සංවේදී හා ගවේෂක ඉන්සල් පහරවල් අතිශයින් විශේෂිතවන අතර ඉතා පැහැදිලිව හඳුනාගත හැක. ඔහු වර්ණ තල හා කුඩා පින්සල් පහරවල් යොදාගන්නා අතර ඒවා සංකීර්ණ ක්ෂේත්‍ර තැනීම දක්වා ගොඩ නැංවේ. එය නිරීක්ෂණය කරන ඇසෙහි සංවේදනය හා නිරීක්ෂිත ස්වභාවයක සිට වූ සමාධිය එකවිට ඍජුව නිරූපණය කරයි. සිතුවම් ඔහුගේ විෂය පිළිබඳ සීසෑන්ගේ අධික අධයයනය පෙන්නුම් කරයි.

පෝල් සෙසාන්
ප්‍රංශ ජාතිකයින්
කලාකරුවෝ
චිත්‍ර කලාව
1839 උපත්
1906 මරණ