Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
ජුඩ් ධර්ම දූතයා

ශාන්ත ජු‍ඩ් (ජුදාස්) ක්‍රිස්තියානු සාන්තුවරයෙකි. නව ගිවිසුමේ ජාකොබ්ගේ ජුඩ් හා තදෙවුස් යන නම්වලින්ද හඳුන්වයි. තවද ලෙබ්බකස්, තදෙවුස් හා ජුදාස් තදෙවුමස් යන නම් වලින් ද හඳුන්වයි. ග්‍රීක‍යේ තම ගිවිසුමේ සඳහන් වන අන්දමට ඔවුන්ගේ මුල් නම් සමාන වුවත් ජුඩ්, ජුදාස් ඉස්කැරියොට් සමඟ පටලවා නොගතයුතුයි. එනමුදු ඔවුන්ගේ නම ග්‍රීක ජුදා නමට විවිධත්වයක් වූයේ,  එම නාමය යුදෙව් ජනතාව අතර පොදු නමක් බවට පත් වීම නිසාය.

	 
ආර්මිනියානු ධර්ම දූතික දේවස්ථානය,  තදෙවුස්ව, ශාන්ත බතලෙමෙවු සමගාමිත්වයෙන් ඇයගේ ආරක්ෂක මුනිවරයා ලෙස පිළිගත්තාය. රෝමානු කතෝලික සභාව මුහුණදුන් දරුණු අවස්ථාවලදී තවදුරටත් බලපෑම් කළ නොහැකි ආරක්ෂක මුනිවරයා ලෙස මොහුව පිළිගත්තේය.

	
ශාන්ත ජුඩ්ගේ උපලක්ෂණය වන්නේ පිත්තය. ඔහුගේ හිසෙහි ගිනිදැල්ලක ‍වැනි යමක් ද බොහෝ විට දැකගත හැකිය. මෙය පෙන්තකොස්ත සමයේ දී ශුද්ධාත්මයාණන් දානය කිරීමත් සමඟ සැබවින්ම නියෝජනය කරනු ලැ‍බේ. හිසේ ගිනිදැල්ලක් යන ස්වරූපයෙන් පෙනී සිටීමට හේතු වන්නේ ඔහු දරුණු අවස්ථාවල ආරක්ෂක මුනිවරයා ලෙස කටයුතු කිරීමත්, බලාපොරොත්තු රහිතව සිටින අයට හාස්කම් පැවැත්වීමත් නිසාය. ඔහුව මෙලෙස පෙන්වනුයේ ශාන්ත ජුඩ් හාස්කම් සිදු කරන ආකාරයෙන්ම ශුද්ධාත්මය ද ඒවා සිදු කරන බැවිනි. ඇතැම් විට ඔහු පොරව අල්ලා සිටින ආකාරයකින්ද නියෝජනය වන්නේය. (එනම් ඔහුව මරණයට පත් වුනේද මෙවැනි ආයුධයකින් බැවිනි). තවද සන්නස් පත්‍රය සමඟ හෝ පොතක් සමඟ  හෝ වඩුවාගේ අධි කෝදුව  සමඟ හෝ ඔහුව දැක ගත හැකිය.

සටහන්
අමෙරිකා එක්සත් ජනපද ඩොලර්

අමෙරිකා එක්සත් ජනපද ඩොලර් (symbol: $; code: USD; US$ or අමෙරිකා ඩොලර් ලෙස කටවහරේ යෙදේ, යනු ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය හි සහ තවත් රටවල් කිහිපයක නිල මුදල් ඒකකයයි.

Pegged currencies

  Aruban florin
  Bahamian dollar (at par)
  Bahraini dinar (higher value)
  Barbadian dollar
  Belarusian ruble (alongside Euro and Russian Ruble in currency basket)
  Belize dollar
  Bermudian dollar (at par)
  Cayman Islands dollar (higher value)
  Costa Rican colon
  Cuban peso
  East Caribbean Dollar
  East Timor centavo coins (at par)
  Ecuadorian centavo coins (at par)
  Salvadoran colon
  Eritrean nakfa
  Guatemalan quetzal
  Haitian gourde
  Honduran lempira
  Hong Kong dollar (narrow band)
  Iraqi dinar
  Jordanian dinar (higher value)
  Kuwaiti dinar (higher value)
  Lebanese pound
  Antillean guilder
  Nicaraguan cordoba
  Nigerian naira
  Omani rial (higher value)
  Panamanian balboa (at par)
  Qatari riyal
  Saudi riyal
  Sierra Leonean leone
  Trinidad and Tobago dollar
  United Arab Emirates dirham
  Yemeni rial (lower value)
  Zimbabwean bond coins and bond notes (at par)

Exchange rates

Historical exchange rates

Current exchange rates

See also
 Counterfeit United States currency
 Dedollarisation
 Currency substitution
 International use of the U.S. dollar
 List of the largest trading partners of the United States
 Monetary policy of the United States
 Petrodollar recycling
 Strong dollar policy
 U.S. Dollar Index

Notes

References

Further reading

External links 

 U.S. Bureau of Engraving and Printing 
 U.S. Currency and Coin Outstanding and in Circulation
 American Currency Exhibit at the San Francisco Federal Reserve Bank
 Relative values of the U.S. dollar, from 1774 to present
 Historical Currency Converter
 Summary of BEP Production Statistics

Images of U.S. currency and coins
 U.S. Currency Education Program page with images of all current banknotes
 U.S. Mint: Image Library
 Historical and current banknotes of the United States 

 
Currencies introduced in 1792
Currencies of British Overseas Territories
Currencies of East Timor
Dollar
Currencies of El Salvador
Currencies of the Kingdom of the Netherlands
Dollar
Currencies of Zimbabwe
Historical currencies of the United States
1792 establishments in the United States
ඔඩිසි



වර්තමාන ඔඩිසි නර්තනය 

වර්තමානයේ හමුවන නර්තන ගුරුවරුන් අතරින් බොහොමයක් ගොනිපුආ නර්තන ශිල්පීන් වේ. මෙම ශෛලියන් සාම්ප්‍රදායික නර්තන ශිල්පීන්ගෙන් හා ගුරුවරුන්ගෙන් පැවත එන්නකි. ගමේ පුජනිය ස්ථානයෙන් ආරම්භ වූ මෙය අද වන විට නගරයේ වේදිකාව දක්වා විහිදී ඇත. ඔඩිසි නර්තනය එම සාර්ථකත්වයට බලපා ඇත. මෙම සම්ප්‍රදායේ ගුරුන් වූ මහාරිස් හා ගොමිපුආස් අදටත් ගෞරවයෙන් සිහිපත් කෙරේ.අද වනවිට එම පෙළපතින්  පැවත ‍එන ගුරුන් විසින් ඔඩිසි සම්ප්‍රදාය ඉදිරියට ගෙන යයි. ‍මොවුන්  දක්ෂ නර්තන පරම්පරාවක් ඇති කර තිබෙන අතර එහි පැවැත්මද තහවුරු කර ඇත. මෙහි අන්තර්ගතය හා පැවැත්ම පවතින්නේ නර්තන ශිල්පීන්ගේ හා ගුරුවරුන්ගේ දක්ෂතාවය මතයි. 1950 වර්ෂය පමණ වන විට ලෝකයාද මෙම ඔඩිසි නර්තන කලාව  පිළිබඳව උනන්දුවක් දක්වන්නට විය. ප්‍රියන්බඩා මොහන්ටි විසින් මෙම ඔරිසා සම්භාව්‍ය නර්තනය විශ්ව විද්‍යාලයක රග දක්වන ලදී. දොස්තර චාල්ස් ෆැබ්රි විසින් මෙම නර්තනය අගය කොට ඇති අතර, ඔහු ඉන්ද්‍රානි හෙමන්හට  මෙම නර්තන  ශෛලිය ඉගෙනිමටද උදව් කළේය.මෙම නර්තන සම්ප්‍රදාය කෙරෙහි විදේශ අවධානයෙ යොමු කිරීමේ ගෞරවය ඇය‍ට හිමි වේ.  ගුරු ප්‍රභූන් වන පද්ම විභූෂන් නෙලුචරන් මොහපුත්‍ර, පන්නාජ් චරන් දාස්, ඩෙබි ප්‍රසාද් ‍ඩාස්, මායාදාර් රබුට් සහ නර්තන ශිල්පීන් වන සන්ජුකූට පනිග්‍රාහි, කුට් කුම් මොහන්ට් සොනාල් වංසින්, මාධවි මුද්ගල් හා‍ ග්‍රොරීමා ගෞරී මෙම නර්තනයේ පැවැත්මට දායක වී ඇත.

ඔඩිසි නර්තන සාම්ප්‍රදාය හා නර්තන ශිල්පීන්

ඕඩිසි නර්තන ශිල්පය පිළිබඳව වූ මත ගුහා වල හෝ ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථවල ස‍ටහන් වී තිබුණත්, මෙම නිර්මාණයේ ජීවමාන සම්ප්‍රදායයන් මහරිස් හා ගොටිපුආස්ගේ සංගණනයේ පැහැදිලිව සටහන් කර ඇත. මහරිස් යනු ඕරිසා සිට පැමිණි දේවදාසියෝය. මාරි දෙවියන්ගේ සේවය  සඳහා ඔව්හු එතැන තෝරාගෙන ඇත.මෙම මෙම දේවදාසියන්  මාරි දෙවියන් වෙනුවෙන් ගායනයේ හා නර්තනයේ යෙදෙත්.එලෙස මොවුන් නර්තනයේ යෙදෙන්නේ ගීත් ගෝවින්ද්ගේ ගී තනු වලට ය. ජයදේවියගේ තාලයට පෙර, මහාරිස්වරුන් නිරිට්ටා රඟදැක්වූ අතර, අභිනය මන්ත්‍ර හා ශ්ලෝක  මතද රඟදැක්විය. මහරිස් සම්ප්‍රදාය ඇණහිටීමට විවිධ කාරණා බලපාන ලදී.ඉන්පසු ගොටිපුආස්  සම්ප්‍රදාය ඉස්මතු විය. ගොටිපුආස් යනු තරුණ පිරිමි දරුවන් ගැහැණු මෙන් සැරසී නර්තනයේ  යෙදීමයි. මෙය පිරිමි දරුවන්හට පුරුදු කර ඇත්තේ මහරිස් විසිනිමහ.මහරිස් නර්තනයේ යෙදී ඇත්තේ පන්සල් ඇතුළේය. මහරිස් කල්ලි දෙකක් වන බිමාරි හා ගවුනිට මහරිස් දේවස්ථානයේ පුජනීය කාමරයට යාමට අවසර ඇති අතර, බහාරි ගවුනිවරුන්ට එහි යාමට අවසර නොමැත. නමුත් මෙම  කාලය  අතරතුර වෛශ්නාවු  කවියන් රාධා හා ක්‍රිෂ්ණා වෙනුවෙන් තනු නිර්මාණය කළහ. වර්තමානයේ ද ඔඩිසියේ මෙම ගී තනු අඩංගු වේ. අෂ්ඨපඩි රඟ දැක්වීමේ දී එය මනා රිද්මයකට චලනය කෙරෙන රංගනයකි.නමුත් ධරියා ගීත ගායනා අවස්ථාවේදී එය තරමක් ගොරහැඩි චලනයක් බවට පත් වේ. 

  
ඉන්දියානු නර්තනය
රාජ්‍ය මූල්‍ය

රාජ්‍ය මූල්‍ය යනු, සාමුහික හෝ රජයේ කාර්යභාරයන්ද, එවැනි කාර්ය භාරයන් නිර්මාණය කිරිම හා පරිපාලනයද, සලකා බලන ආර්ථීක විද්‍යාවේ ක්ෂේත්‍රයකි. රජය හෝ සාමුහික සංවිධාන, කළයුත්තේ හා කරන්නේ කුමක්ද, හා මෙම කාර්යභාරයන් සඳහා ගෙවීම් කරන්නේ කෙසේද, යන ප්‍රශ්නවලට මෙම ක්ෂේත්‍රය බෙදනු ලැබේ. මෙය නිරතුරුව, පුළුල් (රාජ්‍ය ආර්ථික විද්‍යාව) හා පටු (රාජ්‍ය මූල්‍ය) යන දෙයාකාරයෙන්ම හඳුන්වනු ලැබේ.

රාජ්‍ය මූල්‍ය විශ්ලේෂණය 

රජයේ නියම කාර්යභාරය, රාජ්‍ය මූල්‍ය විශ්ලේෂණය සඳහා ආරම්භයක් සපයයි. යම් යම් කොන්දේසි සංතෘප්ත වන්නේ නම්, පෞද්ගලික වෙළෙඳපල මගින් පුද්ගලයන් අතර භාණ්ඩ හා සේවා කාර්යක්ෂමව බෙදා හරිනු ඇත (අපතේ යාමක් සිදුනොවේය හා ආර්ථිකයේ ඵලදායී හැකියාවන් පුද්ගල රුචිකත්වයන් සමග ගැලපේය යන අර්ථයෙන්). කාර්යක්ෂම නිෂ්පාදන සැපයීමට පෞද්ගලික වෙළෙඳපලට හැකි වූයේ නම් හා ආදායම් ව්‍යාප්තිය නිරතුරුව සමාජයට පිළිගත හැකි ආකාරයේ නම්, එවිට රජයට සිදුකිරීමට කාර්යභාරයක් නොමැති වේ. කෙසේවුවද, බොහෝ සිද්ධීන් වලදී, පෞද්ගලික වෙළෙඳපල කාර්යක්ෂමතාවය සඳහා වන කොන්දේසි කඩවේ. උදාහරණයක් ලෙස; බොහෝ පුද්ගලයන්ට සමාන භාණ්ඩයක් එකම කාලයක් තුළදී පරිභෝජනය කළ හැකිනම්, (සතුරන් නැත, බැහැර කළ නොහැකි පරිභෝජනය) එවිට, එම භාණ්ඩයෙන් ඉතා සුළු ප්‍රමාණයක් පෞද්ගලික වෙළෙඳපල මගින් සපයනු ඇත. තරඟකාරී නොවන පරිභෝජනය හෝ පොදු භාණ්ඩ සඳහා එක් උදාහරණයක් වන්නේ රාජ ආරක්ෂාවයි.

පෞද්ගලික වෙළෙඳපල මගින් භාණ්ඩ හා සේවා කාර්යක්ෂමව බෙදා නොහරින විට “වෙළෙඳපල අසමත්වීම්” ඇතිවේ. වෙළෙඳපල අසමත්වීම් පැවැතීම මගින් සාමුහිකව හෝ රාජ්‍ය මට්ටමින් භාණ්ඩ හා සේවා බෙදාහැරීම සඳහා, කාර්යක්ෂම පදනමක් සපයයි. බාහිරතා, පොදු භාණ්ඩ, තොරතුරුමය වාසි, ශක්තිමත් පරිමානූකූල ඵල සහ ජාල ප්‍රථිවිපාක මගින් වෙළඳපල අසමත්වීම් ඇතිකරයි. රජයේ හෝ ස්වේච්ඡා සංවිධානයක් හරහා සිදුවන බෙදාහැරීම්, “රාජ්‍ය අසමත්වීම්” ලෙස හැඳින්වෙන වෙනත් අකාර්යක්ෂමතාවලට හේතුවේ.

පුළුල් උපකල්පන යටතේ, කාර්යක්ෂම විෂය පථය හා ක්‍රියාකාරකම් මට්ටම් පිළිබඳව රජයේ තීරණ, බදු ක්‍රමය නිර්මාණය කිරීමට අදාළ තීරණවලින් කාර්යක්ෂමව වෙන්කළ හැකිය. මේ දෘෂ්ටියෙන් ගත් කල, රාජ්‍ය අංශයේ වැඩසටහන්, ශුද්ධ සමාජ ප්‍රතිලාභ (සමාජ ප්‍රතිලාභ - සමාජ පිරිවැය) (පිරිවැය - ප්‍රතිලාභ විශ්ලේෂණය) උපරිම කිරීම සඳහා නිර්මාණය කළ යුතු අතර, ඉන්පසු මෙම වියදම් සඳහා ගෙවිය යුතු ආදායම්, ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් විකෘති කිරීම මගින් ඇතිකරන, අඩුම කාර්යක්ෂම හානි ඇතිකරන බදු ක්‍රමයක්, මගින් ඉහළ නැංවිය යුතුය. ප්‍රායෝගිකව රාජ්‍ය අයවැය සකස්කිරීම සැලකිය යුතු තරම් සංකීර්ණ වන අතර නිරතුරුව එමගින් අකාර්යක්ෂම භාවිතයන් ඇතිකරයි.
  
ණයගැනීම්, බදු සඳහා ආදේශකයකට වඩා, එය බදු බර කාලය තුළ බෙදා හරින ක්‍රමයක් වන නමුත්, රජයට ණය ගැනීම් මගින් වියදම් පියවිය හැකිය. හිඟය යනු රජයේ වියදම් හා ආදායම් අතර පරතරයයි. යම් කාලයක් තුළ හිඟය සමුච්චිතකරණය මුළු රාජ්‍ය ණය වේ. හිඟය පියවීම මගින් රජයට, කාලය පුරා බදු ප්‍රතිවිපාකය බෙදාහැරීමට ඉඩ ලබා දෙන අතර, එමගින් රජයට වැදගත් ෆිස්කල් ප්‍රතිපත්ති උපකරණයක්ද ලබා දෙයි. හිඟය මගින් අනුප්‍රාප්තික රජයට ඇති කැමැත්ත අඩුකළ හැකිය. රාජ්‍ය මූල්‍ය, ආදායම් ව්‍යාප්තියේ හා සමාජ සමානත්වයේ ගැටලුවලට බෙහෙවින් සම්බන්ධ වේ. සංක්‍රාම ගෙවීම හෝ ඉහළ හා පහළ ආදායම් ලබන කුටුම්භයන්ට වෙනස් ආකාරවලින් සලකනු ලබන බදු ක්‍රමයක් නිර්මාණය කිරීම, මගින් රජයකට ආදායම ප්‍රතිව්‍යාප්ත කිරීමට හැකිවේ.

රාජ්‍ය මූල්‍යයේ “පොදු තේරීම” ප්‍රවේශය මගින් ඡන්ද දායකයින්, දේශපාලකයින් හා පරිපාලන නිලධාරීන් කටයුතු කළ යුත්තේ කෙසේද යන්නට වඩා සැබැවින්ම කටයුතු කරන්නේ කෙසේද යන්න පැහැදිලි කිරීමට උත්සාහ දරයි.

සටහන් 

ආර්ථික විද්‍යාව
දිල්හානි ඒකනායක

1988 දී තම මුල්ම සිනමා ප්‍රවිශ්ටය තැබූ දිල්හානි අශෝකමාලා ඒකනායක සිනමාවට පිවිසියේ යසපාලිත නානායක්කාරගේ "දේදුන්නෙන් සමනලියක්" සිනමා පටයෙනි. ප්‍රධාන පෙළේ සිනමා නිළියන් අතර නමක් දිනා සිටින ඇය වානිජ, සම්භාව්‍ය සිනමා පට 150 කට අධික රංගනයෙන් දායක වී ඇත.

සිනමාගත වීම

සම්මාන 

1973 උපත්
රංගන ශිල්පීන්
ක්‍ෂීරපායි සත්තු

කිරිබී වැඩෙන සතුන් මෙනමින් හැඳින්වේ. ස්ත්‍රී සතුන්ගේ ස්තන ග්‍රන්ථීන් ඇත. එමගින් පැටවුන් පෝෂණය සිදුවේ.ක්ෂීරපායී (mammeals / lamine mamma "breast") යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මැමේරියා පංතියේ ඇති පෘෂ්ඨවංශික සතුන් වන අතර කාන්තාවන්ගේ කිරි මවුවරුන්ගේ ආහාර (කිරි දෙන) සඳහා කිරි නිපදවයි. , ලොම් හෝ හිසකෙස් සහ මධ්යම කණ ඇට තුනක්. මෙම ලක්ෂණයන් උරගයන් හා පක්ෂීන්ගෙන් වෙන් කර හඳුනා ගැනීමෙන් පසුව, ඔවුන් ටිරාස්ටික් හෙඳි මීට වසර මිලියන 201-227 කට පෙර විසුරුවනු ලැබීය. ක්ෂීරපායි විශේෂ 5,450 ක් පමණ ඇත.

මූලික ශරීර වර්ගය සිවු ගුණයක් වන අතර බහුතරයක් ක්ෂීරපායි සතුන් ඔවුන්ගේ භූමි හරස් මාර්ගයන් හතර සඳහා යොදා ගනී. නමුත් සමහරුන්ට මුහුදේ දී, වාතය, ගස්, භූගත හෝ කකුල් දෙක මත ජීවිතයේ හැඩය අනුව හැඩගස්වනු ලැබේ. මෙම ක්ෂීරපායි සතුන් අතරින් 30-40 මි.මී. (1.2-1.6) මුම්බායි bumblebee සිට මීටර් 30 (ෆ්ලෑග් 98) නිල් තල්මසුන් දක්වා විශාල වේ. මාළුන්ගේ ජීවිතයේ උපරිමය වසර 211 ක් පමණ වන අතර, සියළුම නූතන ක්ෂීරපායි සතුන් බිත්තර දැමීමේ ක්ෂීරපායි සතුන් වන මොනාටේමස් වර්ග පහ හැර, සජීවී  ඳරුවන් බිහි කරයි. ප්ලාන්චෙන්ටල් නමින් හඳුන්වන සමෝධානික ක්ෂීරපායීන්ගෙන් බහුතරය, ක්ෂීරපායීන්ගේ ප්ලෙන්ටෙන්ටා (Plententals) ඇත.

බොහෝ ක්ෂීරපායින් බුද්ධිමත් ය. ඇතැම් අය විශාල මොලයක්, ස්වයං දැනුවත්භාවය සහ මෙවලම් භාවිතා කරති. ක්ෂීරපායින්, අල්ට්රා සවුන්ඩ් නිෂ්පාදනය, සුවඳ විලවුන් නිෂ්පාදනය කිරීම, සංඥා ගායනය හා නාට්යගත කිරීම වැනි විවිධ ක්රම ඔස්සේ සන්නිවේදනය හා හඬ නැගීමට හැකිය. ක්ෂීරපායී විඛණ්ඩන විලයන සංගම්, හරාම්වරුන් සහ ධූරාවලීහාවන්ට සංවිධානය කිරීමට හැකි වුවද, හුදෙක් තනිව හා භෞමික ය. බහුතරයක් ක්ෂීරපායි සතුන් බහුකාර්ය වන නමුත් සමහරුන් සමකාමී හෝ බහුපාර්ශ්වීය විය හැකිය.

මිනිසුන් විසින් විවිධ වර්ගවල ක්ෂීරපායීන්ගෙන් බහුතරයක් වාසභූමිය නියොලිටික් විප්ලවය තුළ ප්රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇති අතර, මිනිසුන්ට ආහාර සැපයීම සඳහා දඩයම් කිරීම සහ එකතු කිරීම වෙනුවට ගොවිතැන ප්රතිවර්තනය විය. මෙය විශාල වශයෙන් සහ විශාල කණ්ඩායම් අතර වඩාත් සහයෝගීතාවයෙන් යුත්, මානව සමාජයන්, නූතනවාදී සිට සතෙකුගෙන් විශාල ප්රතිව්යුහගත කිරීමකට තුඩු දුන් අතර, අවසානයේ පළමු ශිෂ්ටාචාරවල වර්ධනය. ප්රවාහන හා කෘෂිකාර්මික කටයුතු සඳහා අවශ්ය ආහාර සැපයීම, ආහාර (මස් හා කිරි නිෂ්පාදන), ලොම් සහ හම් සැපයීම, සැපයුම්කරුවන් වෙත ලබා දීම. ක්ෂීරපායීන් ක්රීඩාව සඳහා දඩයම් කර ඇති අතර විද්යාවෙහි ආකෘති ජීවීන් ලෙස භාවිතා කරනු ලැබේ. Palaeolithic කාලය පටන් ක්ෂීරපායී ශාක වලින් පිළිබිඹු වන අතර, සාහිත්යය, චිත්රපට, මිථ්යා සහ ආගම් වල දක්නට ලැබේ. ක්ෂීරපායීන් ගණනාවකම හා ක්ෂීරපායීන්ගේ සංඛ්‍යාව අඩු වීම ප්‍රධාන වශයෙන්ම වනාන්තර විනාශ කිරීම,ප්‍රධාන වශයෙන් වන විනාශයයි.
අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා

අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා සෛල ප්ලාස්මීය පූරකය තුළ ජාලයක් මෙන් විසිරී පවතින පටලමය නාලිකා පද්ධතියකි. ඒ වටා ඇති පටලය න්‍යෂ්ටි පටලය හා ප්ලාස්ම පටලය සමග ඇතැම් ස්ථානවලදී සම්බන්‍ධව පවතී sitez ොලය කුහර ලෙස වෙන් කරයිරයිබොසෝම මගින් ආස්තරිත ජාලිකා “රළු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා“ ලෙස ද හැඳින්වේ. 

රළු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකාපැතලි මඩි වේ. සිනිඳු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා නාලාකාර මඩි වේ.

අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා මගින් සෛල ප්ලාස්මීය පූරකය අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකාවේ කුහරයෙන් වෙන් කෙරේ.

කෘත්‍ය
 ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණය සඳහා විශාල පෘෂ්ඨීය ක්‍ෂේත්‍රඵලයක් ලබාදීම.
 ලිපිඩ සංස්ලේෂණය (සිනිඳු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
 සංස්ලේෂිත ද්‍රව්‍ය පරිවහනය
 ගොල්ගි දේහ හටගැනීම
 විෂ ද්‍රව්‍ය විෂහරණය කිරීම (සිනිඳු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
 සෛල සන්ධාරණය
 සෛල පටල වල පොස්පොලිපිඩ හා ග්ලයිකොලිපිඩ සංස්ලේෂණය (රළු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
 Ca2+ අයන සංචිත කිරීම  (සිනිඳු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
 කාබෝහයිඩ්‍රේට සංස්ලේෂණය (සිනිඳු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
 පොස්පොලිපිඩ,ප්‍රෝටීන සහ කාබෝහයිඩ්‍රේට එක් කරමින් තම පටල වර්ධනය පහසු කරයි.එම නිසා "පටල කර්මාන්ත ශාලා" ලෙස හඳුන්වයි. (රළු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)

ජීව විද්‍යාව
ඉන්ද්‍රිකා
රයිබොසෝම

රයිබොසෝම යනු සෛල තුළ ඇති පටලයකින් වටනොවූ ඉන්ද්‍රිකාවකි. ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්‍ෂයෙන් කුඩා කණිකා සේ දිස්වේ. සෛල ප්ලාස්ම පූරකයේ බහුල ය. ඇතැම් ඒවා අන්ත:ප්ලාස්මීය ජාලිකා පෘෂ්ඨයට සබැඳිව, හරිතලව තූළ හා මයිටොකොන්ඩ්‍රියා තුළ පවතී. කාණ්ඩ වශයෙන් පිහිටි විට පොලිසෝම හෙවත් පොලිරයිබොසෝම නම් වේ. 70s හා 80s ලෙස රයිබොසෝම ආකාර දෙකකි.

ව්‍යුහය
උප ඒකක ද්‍විත්‍වයකින් සෑදී ඇත. එක් උප ඒකකයක් අනිකට වඩා ප්‍රමාණයෙන් විශාල වේ. rRNA සහ විශේෂ ප්‍රෝටීන මගින් සෑදේ. න්‍යෂ්ටිකාව තුළ මීට අවැසි rRNA නිපැයේ.

කෘත්‍ය
සෛලයේ ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණය සිදුවන මධ්‍යස්ථානය වේ. ප්‍රෝටීන සෑදීමට අවැසි ඇමයිනෝ අම්ල එකිනෙක සමූහනය වන්නේ රයිබොසෝම ආශ්‍රිතව ය. නිදහස් රයිබොසෝම වැඩි ප්‍රමාණයක් ප්‍රෝටීන නිපදවයි.

ජීව විද්‍යාව
ඉන්ද්‍රිකා
ඇලෙක්ස් ලුඩන්

ඇලෙක්ස් ලුඩන් (Alex Loudon,උපත 1980) , ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකුය.

ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
කැතරින්, වේල්සයෙහි කුමරිය

කැතරින්, වේල්සයෙහි කුමරිය (කැතරින් එලිසබෙත් "කේට්"; විවාහයට පෙර මිඩ්ල්ටන්; උපත 9 ජනවාරි 1982), යනු  විලියම් කුමරු, වේල්සයෙහි කුමරුගේ භාර්යාවයි.  පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩල අධිකාරි ප්‍රදේශ 15 හී සිංහාසනයන්ට උරුමක්‍රම පෙළෙහි පළමු ලෙසින් සිටින්නේ විලියම් කුමරු වෙයි. විලියම් කුමරුගේ  සිංහසානාරූඨය හා සමගම, කැතරින් කුමරිය වල්ලභ රැජිණ වනු ඇත.

අධෝසටහන්

ආශ්‍රිත

බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීයයන්
සැප්තැම්බර්

සැප්තැම්බර් යනු ග්‍රෙගරි දින දසුන අනුව අවුරුද්දේ නමවැනි මාසය

මාස
සැප්තැම්බර්
ග්‍රෙගරි දින දසුනේ මාස
නොවැම්බර්

නොවැම්බර් යනු ග්‍රෙගරි දින දසුන අනුව අවුරුද්දේ එකොළොස්වන මාසය

මාස
නොවැම්බර්
ග්‍රෙගරි දින දසුනේ මාස
දෙසැම්බර්

දෙසැම්බර් යනු ග්‍රෙගරි දින දසුන අනුව අවුරුද්දේ දොළොස්වැනි (අවසන්) මාසය වේ.

මාස
දෙසැම්බර්
ග්‍රෙගරි දින දසුනේ මාස
ජලය පවිත්‍ර කිරීම

අපවිත්‍ර ජලය පිරිසිදු කිරිම යනු පාවිච්චි කර බැහැර කරන ජලයේ (එනම් ගේදොර කටයුතුවලදී හා කර්මාන්ත ශාලා ආදියෙන්) ඇති අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කිරීමේ ක්‍රියාවලියයි. ඒ සඳහා භෞතික, රසායනික හා ජෛව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලි උපයෝගි කර ගැනේ.එමඟින් ජලයේ ඇති භෞතික, රසායනික හා ජෛව අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කරයි. මෙහි මුලික අරමුණ නම් ගලායන ජලයේ ඇති ඝනමය අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කර එය නැවත පාවිච්චියට ගැනිම හෝ පරිසරයට මුදා හැරීමයි. පාවිච්චි කරන ලද ජලය නිතරම විෂ කාබනික හා අකාබනික සංයෝග වලින් අපවිත්‍රවී ඇත.

මෙම අපවිත්‍ර ද්‍රව්‍ය නිපදවන ස්ථාන අතර නිවෙස්, ආයතන, ආරෝග්‍යශාලා, වාණිජ හා කාර්මික ආයතන මුල් තැන්ලා සිටී. ඒ ඒ තැන්හිදී නිපදවෙන අපවිත්‍ර ජලය ඒවා නිපදවන ස්ථාන වලදී (වැසිකිලි  ටැංකි, ජෛව පෙරහන් හෝ වායුමය ප්‍රතිකාර ක්‍රියාවලි) හෝ ජලනල  පද්ධතියක්  ඔස්සේ වෙනත් ස්ථාන කරා ප්‍රවාහනය කර හෝ පසුව ජල ප්‍රතිකාර කරන ස්ථාන වලදී පිරිසිදු කිරිම කළ යුතුයි. මෙලෙස ජලයේ ඇති අපවිත්‍ර දෑ ඉවත් කිරිම හා ප්‍රතිකාර කිරිම, දේශිය හෝ ප්‍රාන්ත හෝ වශයෙන් එක්සත් වු රීති හා සම්මුති අනුව සිදුකළ යුතුයි.

අපවිත්‍ර ජලය පවිත්‍ර කිරිම ප්‍රාථමික, ද්විතීයික හා තෘතියික වශයෙන් ප්‍රධාන අදියර 3 කින් සමන්විතය. අනතුරුව ජලයේ දියවූ ජෛව අපද්‍රව්‍ය ජලකාමී ක්ෂුද්‍ර ජීවින් විසින් ඝනද්‍රව්‍ය බවට  පත් කෙරේ. අනතුරුව එම ජෛවමය ඝන අපද්‍රව්‍ය අක්‍රිය කර ඉවත දැමීම හෝ නැවත ප්‍රයෝජනයට ගැනීම සිදුකරයි. පසුව කලපු හා ක්ෂුද්‍ර පෙරහන් භාවිත කර රසායනික හා භෞතික වශයෙන් ප්‍රතිකාර කළ ජලය ප්‍රයෝජනයට ගනී. එලෙස ප්‍රතිකාර කල ජලය කෙලින්ම දියපාරවල්, ගංගා, කලපු හෝ වගුරු බිම් වලට මුදා හැරේ. එමෙන්ම මෙම පවිත්‍ර කළ ජලය  නැවත වාරිමාර්‍ග කටයුතු සඳහා හෝ උද්‍යාන හා ක්‍රීඩා පිටි වල හරිත බවන වැඩසටහන් සඳහා හෝ යොදා ගනී. එලෙස ප්‍රමාණවත් පරිදි ජලය පවිත්‍ර වුයේ නම් එම ජලය භූගත ජලය ලෙස නැවත ස්ථාපනය කිරිම ද සිදුවේ.
දුරකථනය

දුරකථනය යනු ශබ්දය (බහුලව මිනිස් කටහඬ) සම්ප්‍රේෂණයට හා ලබා ගැනීමට භාවිතා වන විදුලි සංදේශ උපකරණයකි. සාමාන්‍යයෙන් මෙය භාවිතා කරන්නේ පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු අතර සාකච්ඡාවකට වුවත් සමහරක් විට එය තිදෙනෙකු හෝ ඊට වඩා වැඩි ගණනක් විය හැකිය. වර්තමානයේ ලෝකයේ වඩාත් බහුලව ම භාවිතා වන ගෘහස්ත උපකරණවලින් එකක් බවට එය පත්ව ඇත. බොහෝමයක් දුරකථන ක්‍රියාත්මක වන්නේ සංකීර්ණ දුරකථන ජාලයක් හරහා විද්‍යුත් සංඥා සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙනි. මෙමඟින් ඕනෑම දුරකථන පරිශීලකයෙකුට ඕනෑම කෙනෙකු සමඟ පාහේ සන්නිවේදනය කිරීමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව ලැබේ. මෙය වර්ෂ 1876දී ඇලෙක්සැන්ඩර් ග්‍රුහැම්බෙල් විසින් හදුන්වා දෙනු ලැබීය.

මූලික සිද්ධාන්ත 

දුරකථන මඟින් වර්ග දෙකක තොරතුරු හසුරවයි. ඒවා නම් සංඥා හා කටහඬයි. මෙය විවිධ අවස්ථාවලදී එකම ඇඹරුණු රැහැන් යුගලයක් මත සිදු වේ. සංඥා ලබා දීමේ උපකරණය ලැබෙන ඇමතුම් පිළිබඳ පරිශීලකයා දැනුවත් කිරීමට සීනුවකින් ද ගන්නා ඇමතුම්වල දුරකථන අංක ඇතුල් කිරීම සඳහා වූ ඩයලයකින් ද යුක්ත වේ. වෙනත් දුරකථනයකට කතා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන පරිශීලකයෙක් රිසීවරය ඔසවයි. එමනිසා ස්විචයක් ක්‍රියාත්මක වේ. එමඟින් දුරකථනය ක්‍රියාකාරී තත්වයට පත් කරන අතර රැහැන් හරහා ප්‍රතිරෝධී ලුහුවත් වීමක් ද ඇති වේ. එමනිසා රැහැන් හරහා ධාරාවක් ගලා යයි. දුරකථන හුවමාරුව මෙම DC (සරල ධාරාව) අනාවරණය කර ගෙන සංඛ්‍යාංක ආදායකයක් අමුණා සූදානම් බව ඇඟවීම සඳහා අක්වට තානය (dial tone) යවයි. පරිශීලකයා ඉලක්කම් බොත්තම් ඔබන අතර ඒවා ඩයලය තුළ වූ නාද උත්පාදකයකට සම්බන්ධය. එමඟින් DTMF නාද නිපදවේ. ඉන්පසු හුවමාරුව අදාළ දුරකථනය සම්බන්ධ කරන අතර එයට දැනුම් දීමක් සිදු කරයි.
 
දුරකථනය ක්‍රියා විරහිතව ඇති විට (රිසීවරය තබා) එහි සීනුව, බීපරය හෝ අනෙක් දැනුම් දීමේ උපකරණ ධාරිත්‍රක හරහා දුරකථන මාර්ගයට සම්බන්ධ කර ඇත. අක්‍රීය දුරකථනය දුරකථන මාර්ගය ලුහුවත් නොකරන අතර එමනිසා හුවමාරුව එහි රිසීවරය තබා තිබෙන බව හා සීනුව පමණක් විද්‍යුත් වශයෙන් සම්බන්ධ බව දැන ගනී. එම දුරකථනයට කිසිවෙකු ඇමතූ විට දුරකථන හුවමාරුව දුරකථන මාර්ගයට අධි වෝල්ටීයතා ස්පන්ද සංඥාවක් යොදයි. මෙමඟින් ඇමතුම් ලබන පාර්ශවයට සීනුව නාද වීම බීපරය ක්‍රියාත්මක වීම හෝ වෙනත් දැනුම් දීමේ උපකරණයක් ක්‍රියාත්මක වීම සිදු වේ. පරිශීලකයා රිසීවරය එසවූ විට එසවුම් ස්විචය සීනුව අක්‍රිය කර දුරකථනයේ හඬ කොටස ක්‍රියාත්මක කරයි. ඉන්පසු දුරකථන මාර්ගයට ප්‍රතිරෝධී ලුහුවත් කිරීමක් ලබා දෙන අතර එමඟින් දුරකථනය පිළිතුරු ලබා දුන් බව හා ක්‍රියාත්මක බව දැනුම් දේ. සම්බන්ධ වූ පාර්ශවයන් දුරකථනයේ හඬ කොටස භාවිතයෙන් සාකච්ඡා කරයි.

දුරකථනයේ හඬ කොටස රිසීවරයේ ඇති අතර එය සම්ප්‍රේෂකයකින් (බහුලව මයික්‍රොෆෝනය ලෙස හඳුන්වන) හා ආදායකයකින් සමන්විත වේ. සම්ප්‍රේෂකය දුරකථන මාර්ගයේ ජවය ලබා ගන්නා අතර කටහඬ මඟින් ඇති කරන ධ්වනි පීඩන තරංගවලට අනුරූපව විද්‍යුත් ධාරාවක් නිකුත් කරයි. මෙම විද්‍යුත් ධාරා විචලනය දුරකතන මාර්ගය ඔස්සේ අනෙක් දුරකථනය වෙත සම්ප්‍රේෂණය වී එහි වූ ආදායකයේ කුඩා ශබ්ද විකාශකයක් කම්බි දඟරය තුළට ඇතුළු වේ. විද්‍යුත් ධාරාවේ විචලනය දඟරය ඉදිරියට සහ පසු පසට චලනය වීමට හේතු වන අතර එමඟින් සම්ප්‍රේශකයෙහි වූ ධ්වනි පීඩන තරංග ප්‍රතිනිර්මාණය වේ. එක් පාර්ශවයක් රිසීවරය තැබූ විට මාර්ගයේ DC ධාරා ගලනය නවතින අතර එමඟින් හුවමාරු වන දුරකථන ඇමතුම විසන්ධි කරන ලෙස සංඥා කෙරේ.

ලින් මෑන්ගේ රිසීවරය දුරකථන ජාල පරීක්ෂා කිරීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද දුරකතනයකි.
තල බඹරය

ටර්බයිනයක් යනු තරල ප්‍රවාහයකින්  ශක්තිය උකහාගෙන එය ඵලදායක කාර්යය බවට පරිවර්තනය කරන භ්‍රමණ යන්ත්‍රයකි. 

turbo යන ලතින් භාෂාවේ වචනය අනුසාරයෙන් turbine යන වචනය හදුන්වා දී ඇත්තේ ක්ලෝඩ් බ'ඩින්(Claude Burdin)(1788-1873) විසිනි. ඔහුගේ ශිෂ්‍යයකු වන Benoit Fourneyron(1802-1876) විසින්, පලමු ප්‍රායෝගික ජල ට'බයිනය නිපදවීය.

සරලතම ටර්බයිනයක්, එක් චලනය වන කොටසකින් සහ තල සහිත, භ්‍රමණය වන දණ්ඩකින් යුක්තය. ගලා යන තරලය තල මත ඇති කරන බලය නිසා ඒවා භ්‍රමණය වන අතර එමගින් භ්‍රමකයට ශක්තිය සැපයේ. සුළං මෝල, ජල රෝදය වැනි දෑ අතීතයේ යොදාගත් ටර්බයිනවලට උදාහරණ වේ.

යොදා ගන්නා තරලය රඳවා තබා ගැනීමටත්,එය පාලනය කිරීමටත්,වායු,වාෂ්ප සහ ජල ටර්බයිනවල තල වටා ආවරණයක් යොදා ඇත. බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ඉංජිනේරුවරයකු වන සර්.චාර්ල්ස් පාසන්ස්(Charles parsons) (1854-1931)හට, නූතන වාෂ්ප ටර්බයිනය සොයා ගැනීමේ ගෞරවය හිමිවේ.

සම්පීඩකය/පොම්පය යනු ටර්බයිනයට සමාන එහෙත් ඊට ප්‍රතිවර්ත ක්‍රියාවක් සිදු කරන උපකරණයකි. බොහෝ වායු ටර්බයිනවල එන්ජිමේ අක්ෂීය සම්පීඩකයක් දැකිය හැක.

වායු තල බඹරය

වායු තලබමරය යනු මූලධර්මයන් අතින් හුමාල තලබමරයට සමාන වූ භ්‍රමණ යන්ත්‍රයකි.එය ප්‍රධාන කොටස් තුනකින් සමන්විත වේ; ඒවා නම් සම්පීඩකය, දහන කුටිය සහ තලබමරය වේ.සම්පීඩනය කිරීම මඟින් වාතය සම්පීඩකය තුළට ඇතුළු කළ පසු එහි ඇති ඉන්ධන දහනය කිරීමෙන් හෝ පිටතින් වූ තාප හුවමාරුකාරකයක්(heat exchanger) තුළ ඉන්ධන දහනය කිරීම මඟින් රත් කෙරේ. මෙසේ උණුසුම් කරන ලද වාතය දහන ඵල සහිතව හෝ රහිතව තලබමරයක් තුල ප්‍රසාරණය කිරීම මඟින් කාර්යය ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය කරගනී. මෙයින් තුනෙන් දෙකක් පමණ වන සැළකිය යුතු කාර්යය ප්‍රමාණයක් සම්පීඩකය ක්‍රියාකරවීම සඳහා යොදා ගනී. තුනෙන් එකක පමණ වන ඉතිරි ඵලදායී කාර්යය ප්‍රමාණය වෙනත් කටයුතු සඳහා යොදාගත හැකිය. මෙම උපකරණය එක් පිය කේන්ද්‍රාපසාරී සම්පීඩකයක් (single-stage centrifugal compressor) සහ තලබමරයක්, රිකපරේටරයක් (recuperator) සහ ලෝපත් බෙයාරිම්(foil bearings) වලින් සමන්විත වේ. වායු තලබමරය, සම්පීඩිත වාත ධාරාවක වායු හෝ ඉන්ධන් තෙල් දහනය කිරීමෙන් නිපදවාගත් උණුසුම් වායු ප්‍රවාහයක් මඟින් ශක්තිය අවශෝෂණය කරගනී. මෙය යාන්ත්‍රික ලෙස යටිහොය තලබමරයකට(downstream turbine) සම්බන්ධ කරනලද උඩුහොය වායු සම්පීඩකයක් (upstream air compressor) (අරීය හෝ අක්ෂීය ප්‍රවාහය ) හා ඒ අතරමැද දහන කුටියකින් සමන්විත වේ. "වායු තලබමරය" යන්න තලමබර කොටසක් පමණක් හැඳින්වීමටද යොදාගැනේ. සම්පීඩිත වාතය ඉන්ධන සමඟ මිශ්‍ර කර දාහකය තුළ ජ්වලනය කිරීමේදී ශක්තිය මුදාහැරේ. මෙහිදී ඇති වන වායු ඵල තලබමරයේ තල මතින් යැවීම මඟින් තලබමරය කරකැවීම හා යාන්ත්‍රිකව සම්පීඩකය බල ගැන්වීම සිදුකෙරේ. අවසානයේදී වායූන් නොසලයක්(nozzle) හරහා යවා එම උණුසුම් පිටාර වායූන් ප්‍රසාරණය කර වායුගෝලීය පීඩනයට නැවත පත්කිරීම මඟින් ත්වරණය කර එමඟින් අමතර තෙරපුමක් ඇති කෙරේ. දණ්ඩේ බලය(shaft power)ලෙසින්, සම්පීඩිත වායුන් හා තෙරපීම ලෙසින් යන ඕනෑම සංකලනයකින් ශක්තිය අවශෝෂණය කෙරේ. එම ශක්තිය ගුවන්යානා, දුම්රිය, නැව්, විද්‍යුත් උත්පාදක යන්ත්‍ර, එමෙන්ම ටැංකියද බල ගැන්වීම සඳහා යොදා ගැනේ.

වායු ගතික විද්‍යාව
ජාතින්ගේ සම්භවය

ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් බිහිවන සමාජ භූ දර්ශනය තුළ මිනිස් කණ්ඩායමක් මඟින් තමන්ගේ ඇති ජනවාර්ගික වෙනස්කම් හඳුනා ගැනිමේ ක්‍රියාපිළිවෙල ජාතියේ උපත නමින් හඳුන්වයි. ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් යනු ඔවුන් විසින්ම ඇති කරගත් ඒවාය. E.P.thompson පවසන පරිදි ජාතිය ගොඩනැඟීමේ කතන්දර, ඉතිහාසයට මෙන්ම, පුරාවෘත්ත වලටද එක් වී ඇත.

ක්‍රියාකාරී හා අකර්මණ්‍ය ජාතියේ ගොඩනැගිම් 
 

වැරදි ආකාරයේ අන්තර්ක්‍රියා නිසා භෞතික පරිසරය තුළ ජාතියේ ගොඩනැඟීම අකර්මණ්‍ය විය හැකිය. එමෙන්ම සංස්කෘතික හා ආගමික අංශ, ආගමනය ආශ්‍රිත ක්‍රියාවලින් වැනි දේ තුළින් අපේක්ෂා නොකරන ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ඇතිවිය හැකිය. දේශපාලන ගැටලුවක් නිරාකරණය කරගැනීම අරමුණුන කරගනිමින්, සෘජුවම සිතාමතා වෙනස් අනන්‍යතාවයන් ගොඩනැඟීම හේතු කොටගෙන මඟින් ඉහත කී ආකාරයේ ජාතියක ගොඩනැඟීම ක්‍රියාකාරී වේ. මෙහි දේශපාලන ගැටලුවක්  ලෙස සංස්කෘතිකව වටිනා දේවල් ආරක්ෂා කිරිම සම්බන්ධ ගැටලු, බලය බෙදීම සම්බන්ධ ගැටලු පෙන්වා දිය හැකිය. 18 වැනි සියවසේ අවසාන භාගයේදී එවැනි උත්සාහයන් මඟින් භාෂාවේ දියුණුවක් හෝ නව භාෂා බිහිවීමක් සිදු වූ අතර, අවසානයේ එය “ජාතික සාහිත්‍යය” බවට පරිවර්තනය විය. පසුව විසිවන ශතවර්ෂයේදී එවැනි කතන්දර සමාජයන් තුළ අභාවයට ගියේය. ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවයන් නැවත ඔපනොදැමුවහොත් ජනවාර්ගික ආඛ්‍යාන වල පැහැදිලිවත්ය නැතිවී යන බවද මේ ජාතීන් විසින්ම වටහා ගන්නා ලදි.

සටහන් 

{|

|-
|Ethnogenesis
{|
විලාසිතා - පාවහන්

උස් අඩි පාවහන්

 

පාවහන් සංයුක්ත වන්නේ පරිස‍රයට එරෙහිව ආරක්ෂා වීමට සනීපාරක්ෂාවට හා අලංකරණයට පලඳින පාදයේ පළඳින පැලඳුමක් වශයෙනි. සෙරෙප්පු හා ෆ්ලිප් ෆොප් හැරුණු කොට අනෙක් පාවහන් හා පාදය අතර මේස් හා අනෙකුත් පැලඳුම් පළඳිනු ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන් සපත්තු හා බූට්වල නව විලාසිතාවලදී පාවහන් සමහරක් විට ෆෙටිෂිෂම් (fetishism) සමඟ සම්බන්ධ වේ.

පාවහන් නිර්මාණය කිරීමේ වෘත්තිය පුහුණුවන පුද්ගලයින් සපත්තු මසන්නන් හෝ සපතේරුවන් නම් වේ.

දැනට දන්නා පැරණිම පාවහන් සොයාගෙන ඇත්තේ  එක්සත් ජනපදයේ ඔරිගන් ප්‍රාන්තයේ ෆෝට් රොක් ගුහාවේහි දීය. සැගේබ්‍රෂ් පොතු මඟින් වියන ලද මෙම සෙරෙප්පුවල විකිරණශීලී කාබන් දින ගණනය මඟින් පෙන්නුම් ක‍ෙල් ඒවා අඩුම තරමින් වසර 10000ක් වත් පැරණි බවයි.

සටහන් 

{|

|-

|Footwear
|-
{|