Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
යුරෝපානු ඉතිහාසය-ප්‍රංශයේ පළමු නැපෝලියන්

නැපෝලියන් I ( ඉපදුණේ නැපෝලියන් දි බොනපාර්ට්, පසුව නැපොලියන් බොනපාර්ට්) (0769 අගෝස්තු 15 – 1821 මැයි 5) නම් නවීන යුරෝපියන් ඉතිහාසයට කැපී පෙනෙන ලෙස බලපෑම් එලල් කළ ප්‍රංශ යුධ හමුදා සහ දේශපාලනික නායකයෙකි. ඔහු ප්‍රංශ විප්ලවය කාලයේ (French Revoolution) ජෙනරල් වරයෙකි. ප්‍රංශ ජනරජයේ ප්‍රධාන කොන්සල්වරයෙකු ලෙස ප්‍රංශයේ පාලකයා , ප්‍රංශයේ අධිරාජ්‍යයා (Empereur des Francais), ඉතාලියේ රජුය. ස්විස්ටර්ලන්තයේ රාජ්‍යය සන්ධානයේ මැදිහත් කරුය. රයින් රාජ්‍යය සන්ධානයේ ආරක්ෂකයාය. 

කෝර්සිකාහි (Corsica) උපත ලබා ප්‍රංශයේ ප්‍රධාන දේශයේ කාලතුවක්කු නිළධාරියෙකු ලෙස පුහුණු වුණේය. ඔහු ප්‍රථමයෙන්ම ප්‍රංශ විප්ලවයේ (French Revolution) ජෙනරල්වරයෙකු වශයෙන් ප්‍රමුඛව ඉහළට ආවේය. ඒ ප්‍රංශයට එරෙහිව පෙළ ගැස්වූ පළමු සහ දෙවන ඒකාබද්ධ හවුලට (Forst Coalition and second Coalition) එරෙහිව සාර්ථක වූ යුධ මෙහෙයුම් කිහිපයක් මෙහෙය වූ නිසයි.1799 පසු කාලීනව නැපෝලියන්ට නීත්‍යානුකූල නොවන බලය අල්ලා ගැනීමට අවස්ථාවක් සැලසුණු අතර ඔහු ඔහුවට පළමු කොන්සල්වරයෙකු ලෙස තනතුරේ පිහිටුවා ගත්තේය. අවුරුදු 05 කට පසු ඔහු ප්‍රංශයේ අධිරාජ්‍යයා බනට පත් විය. දහනව වන සියවසේ පළමු දශකයේ ඔහු ප්‍රංශයේ යුධ හමුදාව යුරෝපයේ ප්‍රබල ප්‍රධාන රටවල් වලට එරෙහිව හරව‍ා යැවීය. එහිද යුරෝපා මහද්වීපයට (Europe) ඉතා ඉක්මන් යුධමය ජයග්‍රහණයන් ඔස්සේ පාලනය කෙරිණි. එහිදී ඔස්ටර්ලිට්ස් (Austerlitz) සහ ෆීජ්ලන්ඩ්(Friedland) වැනි සටන් හරහා ප්‍රතිමූර්තියක් විය. ඒ ව්‍යාප්ත වූ මිත්‍ර ගිවිසුම් ක්‍රමයන්හි සැකසීම හරහායි. ඔහු ප්‍රංශය විසින් පාලනය කෙරුණු රජයන්හි වැදගත් රජයේ නිළධාරීන් ලෙස හා බලවතුන් ලෙස ඔහුගේ මිත්‍රයන් හා පවුලේ සාමාජිකයන් පත් කළේය.
1812 දී ප්‍රංශය විසින් මෙහෙයවූ විනාශකාරී රුසියානු ආක්‍රමණය , නැපෝලියන්ගේ වාසනාව තීරණය කරන අවස්ථාවක් ලෙස සටහන් විය. යුධ මෙහෙයුම් නැවත පෙර පැවති බලය ලබා ගත නොහැකි වන ආකාරයෙන් “ ග්‍රොන්ඩ් ආමි” (Grande Armee) විනාශ කර දැමීය. 1813 දී ඔක්තෝබරයේ හයවන ඒකාබද්ධ හවුල මගින් (Sixth Coalition) ලෙයිප්සිග් (Leipzig) හිදී ඔහුගේ හමුදාව පරාද කළ අතර පසුව ප්‍රංශය ආක්‍රමණය කළේය. 1814 අප්‍රේල් මාසයේදී ඒකාබද්ධ හවුල මගින් නැපෝලියන් බලයෙන් අස්කිරීමට බලපෑම් කෙරුණු අතර ඔහුව ඉල්බා (Elba) දිවයිනට පිටිවහල් කිරීමටද බලපෑම් කෙරුණි. අවුරුද්දකටත් අඩු කාලයකින් නැවත ප්‍රංහයට පැමිණි අතර දින 100 න් (Hundred days) රජයේ පාලනය නැවත ලබා ගත්තේය. එය 1815 ජුනි මාසයේ 18 වන දින වොටර්ලු හිදී සුදු වූ ඔහුගේ අවසාන පරාජයට කලින් සිදු විය. නැපෝලියන් ඔහුගේ ජීවිතයේ ඉතිරි අවුරුදු සයක කාලය බ්‍රිතාන්‍යය අධිරාජ්‍යයා යටතේ ඇති ශාන්ත හෙලේනා (st. Helena) දිවයිනේ ගත කළේය. නැපෝලියන් සංසන්දනාත්මකව ස්වල්ප යුධමය නවීකරණයන් දියුණු කළේය. ඔහුගේ තනතුර කාලතුවක්කු අංශයේ සිට අවි ආයුධ තැනට වෙනස් වුවත්, සහ ඉහළ ප්‍රමිතියෙන් යුතු සියලු ආයුධ ඒකකයන් සේ හමුදා බලඇණි උසස් කිරීම සියලු විශාල නවීන හමුදා මගින් සැබවින්ම පිළිගැණිනි. ඔහු ඔහුගේ උසස්ම උපක්‍රම , වෙනස් වූ මුලාශ්‍රවලින් ආකර්ෂණය කරගත් අතර ඔහු ඔහුගේ නවීන, ප්‍රතිසංස්කරණය වූ ප්‍රංශ හමුදාව සමග ප්‍රධාන විජයග්‍රහනයන් කිහිපයක් ලබා ගත්තේය. ඔහුගේ යුධ මෙහෙයුම් ලෝකයේ සියලු යුධමය අධ්‍යයන කරුවන් අධ්‍යයනය කළ අතර ඔහුව පුළුල් ලෙස ඉතිහාසයේ ශේෂ්ඨතම අණ දෙන්නෙක් ලෙස සැලකීය. ඔහුගේ යුධමය ජයග්‍රහණය හැරුණු කොට ; නැපෝලියන්, නවීන ප්‍රංශ ජනපදයේ රාජ්‍යය පරිපාලනයට පදනම සකසන නැපෝලියන් රහස්‍යය සංකේත (Napoleanic Code) ස්ථාපනය කිරීම වෙනුවෙන්ද මතකයේ රඳවාගෙන තිබේ.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Napoleon

කැබලි ලිපි
රෝමානු නීතිය

Digesta හි 16 වන සියවසේ පසුභාගයේ සංස්කරණයක මුල් පිටුව. ජස්ටීනියන් අධිරාජ්යයාගේ Corpus Juris Civilis හි කොටසකි. 

රෝමානු නීතිය යනු පුරාතන රෝමයේ නෛතික පද්ධතියයි. බටහිර ලෝකයේ යොදා ගන්නා පරිදි මෙම වදන මඟින් හැඳින්වෙන්නේ රෝමානු / බයිසන්ටියානු රාජ්යයන් ඒවායේ නිල භාෂාව ලෙස 7 වන සියවසේ දී ග්‍රීක භාෂාව තෝරා ගැනීමට පෙර වූ නෛතික දියුණුවීම්ය. එවැනි දියුණුවක් තිබූ රෝමානු නීතිය වසර 1000කට වඩා වැඩි කාල පරිච්ඡේදයක් ආවරණය කරන අතර එය Twelve Table නීතියේ සිට (449BC සිට) පළවන ජස්ටීනියන් අධිරාජ්යයාගේ Corpus Juris Civilis දක්වා දිවේ. ජස්ටීනියන් කේතවල සංරක්ෂණය වී ඇති පරිදි රෝමානු නීතිය බයිසන්ටයින් අධිරාජ්යයේ නෛතික ක්‍රියාකාරකම්වල පදනම වූ අතර පසුව යුරෝපානු මහාද්වීපයේ මෙන්ම ඉතියෝපියාවේ නෛතික ක්‍රියාකාරකම්වල පදනම ද විය. 

වඩා පුළුල් අර්ථයකින් ගත් කළ රෝමානු නීතිය පුරාතන රෝමයේ නෛතික පද්ධතියට පමණක් පරිශීලනය නොවන අතර එමඟින් 18 වන සියවසේ අවසානය දක්වා බටහිර යුරෝපයේ බොහෝමයක් කොටස් පුරාවට යෙදී තිබූ නීතිය පරිශීලනය වේ. ජර්මනිය වැනි සමහරක් රටවල්වලදී රෝමානු නීතියේ ප්‍රායෝගික යෙදීම් 18 වන සියවසෙන් එපිටද පැවතුණි. මෙම හේතුව නිසා යුරෝපයේ හා වෙනත් ප්‍රදේශවල ඇති නූතන සිවිල් නීති පද්ධති රෝමානු නීතිය මඟින් අතිශය බලපෑමකට ලක්වී ඇත. මෙය පුද්ගලික් නීති ක්ෂේත්‍රයේ විශේෂයෙන් වේ. රෝමානු නීතිය මඟින් ඉංග්‍රීසි නෛතික පද්ධතිය මත මහද්වීපයෙහි නෛතික පද්ධතිවලට වඩා අඩු බලපෑමක් එල්ල කළත් ඉංග්‍රීසි හා උතුරු ඇමරිකානු සාමාන්‍ය නීතිවල රෝමානු නීතියට යම් නැඹුරුතාවක් ඇත. රෝමානු නීතියෙහි බලපෑම සියළු නෛතික පද්ධතිවලින් පාහේ යොදා ගන්නා නෛතික වාග් මාලාවේ පොහොසත්කමින් හොඳින් දර්ශනය වේ. මේ සඳහා උදාහරණ ලෙස Stare Decisis, Culpa In Contrahendo හෝ Pacta Sunt Servanda යන වදන් දැක්විය හැක. වඩාත් විශේෂිත දෙය වන්නේ Corpus Juris Civilis පැමිණි බයිසන්ටයින් අධිරාජ්යයේ නැඟෙනහිර යුරෝපානු රටවලට අධික බලපෑමක් එල්ල වුවත් ඒවා Corpus මඟින් සැලකිය යුතු ලෙස බලපෑමකට ලක් නොවීමයි. කෙසේ නමුත් ඒවා රෝමානු ගොවිතැන්කරුවන්ගේ නීතිය මඟින් යම්තාක් දුරකට බලපෑමට පත් වී තිබුණි.

රෝමානු නීතිය
අපරාධ නීතිය
යුරෝපානු ඉතිහාසය-පළමු අධිරාජ්‍යයා

රෝමයේ ප්‍රථම අධිරාජ්‍යයා හඳුනාගැනීම සම්බන්ධයෙන් අර්ථ දක්වන ලද පිළිතුරු ‍නොමැත. ශුද්ධ තාක්ෂණික දර්ශනයක් යටතේ දී පැහැදිලි ප්‍රථම අධිරාජ්‍යවරයෙක් නොපවතී. මෙම තනතුර රෝමානු පාලන පද්ධතියේ නිළ තනතුරක් නොවේ. එය එකිනෙකට වෙනස් කාර්යයන් ගණනක සම්මිශ්‍රණයකි. 

ජුලියස් සීසර් Dictator Perpetuus (ජීවිතය සඳහා අඥාදායකයෙක්) විය. එය අඥාදායකත්වයේ අතිශයින් වෙනස් ආකාරයක් වූ අතර රෝමානු සමූහාණ්ඩුවේ  නිළ ස්ථානයක් විය. නීතිය අනුව අඥාදායකයකුගේ පාලනය කිසිවිටකත් මාස 6ක් නොයික්මවයි. එමනිසා සීසර් මඟින් නිර්මාණය කරන ලද ආකාර‍ය රෝමානු සමූහාණ්ඩුවේ මූලික න්‍යායන්වලට පටහැනි වේ. එනමුත් නිළ වශයෙන් ඔහුගේ අධිකාරය මෙම සමූහාණ්ඩු තනතුර මත රඳා පැවතුණි. කෙසේ නමුත් එය අසාමාන්‍ය වූ නිසා ඔහුව සමූහාණ්ඩු නිළධාරීවරයෙක් ලෙස සැලකුණි. කෙසේ නමුත් ඔහු විසින් සමාව දී තිබූ ඔහුගේ පෙර සතුරන් කිහිප දෙනෙක් ඇතුළත්ව සෙනෙට් සභිකයන් කිහිප දෙනෙක් ඔහු රජකමට පත් වී රාජාණ්ඩුවක් පිහිටීමට උත්සාහ දරනු ඇතැයි බියට පත් වූහ. එමනිසා ඔවුන් ඔහුව ඝාතනය කිරීමට කුමන්ත්‍රණ සකස් කළහ. 44 BC මාර්තු මාසයේ දී ඝාතකයන්ගේ කඩු පහරවල්වලින් ආඥාදායකයා මරණයට පත් විය. 

ඔහුගේ මිනිපිරියගේ ස්වාමිපුරුෂයා වූ ඔක්ටේවියන් ඔහුගේ පුරෝගාමියාගේ වරදින් යම් දෙයක් ඉගෙන ගත් අතර ඔහු ආඥාදායකයා යන වදන කිසිවිටකත් ප්‍රකාශ නොකළ අතර ඔහුගේ බලයන් සමූහාණ්ඩු ආකාරය යටතේ වඩාත් පරිස්සමින් මෙහෙය විය. ඔහුට ඔගස්ටස් (ඔසවා තබන ලද තැනැත්තා) හා ප්‍රින්සෙප්ස් (රෝමානු සමූහාණ්ඩුවේ ප්‍රථම පුද්ගලයා හෝ රෝමානු සෙනෙට් ප්‍රථම නායකයා) වැනි නාම කිහිපයක් ලැබුණි. පසුව සඳහන් වූ නාමය රාජ්‍ය සඳහා තම සේවය ඉටු කළ අය සඳහා ප්‍රධ‍ානය කරන ලද්දක් විය. පොම්පේ එම නාමය දරා සිටින ලදී. 

මීට අමතරව ඔගස්ටස්ට (ඉන්පසුව ඔහුව නම් කළ පරිදි) ජය පත්‍ර හා ඕර්ක්වලින් යුත් සිවිල් ඔටුන්න පැලදීමට ඉඩ ලැබුණි. කෙසේ නමුත් නිළ වශයෙන් මේ එකදු නාමයක් හෝ සිවිල් ඔටුන්න ඔගස්ටස්ට අතිරේක බලයක් හෝ අධිකාරයක් ලබා දුන්නේ නැත. ඔහු සරල වශයෙන් අතිශයින් ගෞරවයට පාත්‍ර වූ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික බව දරා සිටි රෝමානු රටවැසියෙකු විය.  13BC හි දී මාකස් අමිලියස් ලෙපිඩස්ගේ මරණයෙන් පසුව ඔගස්ටස් Pontifex Maximus බවට ද පත් විය. නාම විශාල ගණනකට හිමිකම් නොකියමින් ඔහු වෙනත් අතිරේක හා සුවිශේෂි බලයන් කිහිපයක් ද හිමි කර ගත්තේය. අවසානයේ දී ඔහුට අවශ්‍ය වූයේ නාම නොව අධිකාරය පමණි.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Roman_Empire#The_first_emperor
යුරෝපානු ඉතිහාසය - සමූලඝාතනය

සමූල ඝාතනය යනු සාමාන්‍යයෙන්,දෙවන ලෝක යුද්ධය අතරතුර දී ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර් මඟින් අණ දුන් ජර්මනියේ ජාතික සමාජවාදී ආධිපත්‍ය මඟින් සැලසුම් කර ක්‍රියාවට නැංවූ සමුච්ඡේදන වැඩසටහන්හි කොටසක් ලෙස මිලියන 6ක පමණ යුරෝපීය යුදෙව්වන් ඝාතනය කිරීම විස්තර කිරීමට  යොදා ගන්නා වදනකි. 

රෝම, සෝවියට් (යුද්‍ධයේ සිරකරුවන්) , ජාති වාදී ධ්‍රැව, අනෙකුත් ස්ලේවික් මිනිසුන්, ආබාධිතයින්, සමලිංගික මිනිසුන්, දේශපාලනික හා ආගමික විරුද්ධවාදීන් ඇතුළත්ව අනෙකුත් කණ්ඩායම් ජර්මානු ආධිපත්‍ය විසින් ඝාතනය කරන ලදී. බොහොමයක් රාජ්‍ය මෙම කණ්ඩායම් සමූල ඝාතනය යන්න අර්ථ දැක්වීමට ඇතුළත් කර නොගන්නා අතර ඔවුන් ‍එය අර්ථ දක්වන්නේ යුදෙව් සංහාරය හෝ නාසිවරු විසින් හඳුන්වන පරිදි යුදෙව් ප්‍රශ්නයට අවසාන විසඳුම ලෙස නාසි හිංසා කිරීම්වල සියලුම ගොදුරු සැලකිල්ලට ගත් කළ මරණ ප්‍රමාණය සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් දක්වා ඉහල ගොස් ඇති අතර ආසන්න වශයෙන් මුළු ගොදුරු ගණන මිලියන 9 සිට 11 දක්වා පරාසගත වේ. 

වද දීම හා ඝාතනය කිරීම අදියර කිහිපයක් යටතේ සම්පූර්ණ වේ. සිවිල් සමාජයෙන් යුදෙව්වන් ඉවත් කිරීම සඳහා වූ ප්‍රවර්ධනය 2වන ලෝක යුද්ධය ආරම්භ වීමට වසරකට පෙර අක්‍රීය කරන ලදී. සාන්ද්‍රණ කඳවුරු ප්‍රකාශයට පත් වූ අතර පදිංචිකරුවන් අධික වැඩ ගැනීමෙන් හෝ ලෙඩ රෝගවලින් මරණයට පත් වන තෙක් වහල් සේවකයන් ලෙස සේවයෙහි යොදවා ගැනේ. තුන්වන ජර්මන් රාජ්‍යය නැඟෙනහිර යුරෝපයේ නව භූමියක් ආක්‍රමණය කිරීමෙන් පසුව එයින්සැට්ස්ගෘපේන් (Einsatzgruppen) ලෙසින් හැඳින්වූ විශේෂිත කණ්ඩායමක් විසින් යුදෙව්වන් හා දේශපාලනික ප්‍රතිවාදීන් මරා දමනු ලැබීය. යුදෙව්වන් හා රෝමානුවන් ප්‍රවාහන දුම්රියවලින් ඝාතනය කිරීමේ කඳවුරුවලට ගෙනයාමට පෙර යුදෙව් ජනාවාසවල තබනු ලැබීය. ඔවුන් ඔවුන්ගේ ගමන මරණයට ලක්වීමෙන් තොරව අවසාන කළ ‍ද ඔවුන්ගෙන් වැඩි පිරිසක් ගෑස් කුටි තුළ දී මරණයට පත් වනු ලැබීය. ජර්මනි නිල තන්ත්‍රයේ සියළුම හස්තයන් මෙම සමූල ඝාතන ප්‍රවර්ධනය කිරීමට මැදිහත් වූ අතර එමඟින් ජර්මනිය එක් සමූල ඝාතන ප්‍රාඥයෙක් විසින් පවසා ඇති පරිදි මහජන සංහාර රාජ්‍යයක් බවට පරිවර්තනය විය.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/The_Holocaust
යුරෝපානු ඉතිහාසය-යුද්ධය ආරම්භ‍වෙයි.

ජපාන හමුදා වුහාන් සටන අතරතුරදී 

1937 මැද භාගයේදී මාකෝපෝලෝ පාලම සම්බන්ධ සිද්ධියෙන් පසුව ජපානයේ සම්පුර්ණ චීන ආක්රමණයක් ආරම්භ කරන ලදී. සෝවියට් ජනපදය ක්ෂණිකව චීනයට සහය ලබාදුන් අතර එමගින් ඉතා දක්ෂ ලෙස ජර්මනිය සමග චීනයේ තිබු පෙර සබධතාව අවසන් කරවිය.  ෂැන් හයි වලින් ආරම්භ කල ජපාන හමුදාව විසින් දෙසැම්බර් මාසයේ නැංජින් අගනුවරද අල්ලා ගනිමින් චීන හමුදා පිටුපසට තල්ලු කරන ලදී. 1938 ජුනි මාසයේදී චීන හමුදාව මගින් කහ ගඟ පිටාර ගැලවීමෙන් ජපාන හමුදා ඉදිරියට ඒම නවත්වන ලදී. මෙමගින් ඔවුන්ට වුහාන් නගරය ආරක්ෂා කර ගැනීමට සුදානම් වීම සදහා ප්රමාණවත් කාලයක් ඇති වු අතර එනමුත් ඔක්තෝබර් මාසයේ දී ජපාන හමුදා අයත් කර ගන්නා ලදී. එම කාලය අතර තුරදී කාසන් වැව අසබඩ ප්රදේශයේදී ජපාන හා සෝවියට් හමුදා සුළු සටන් වල නිරත විය. 1939 මැයි මාසයේදී ඔවුන් වඩාත් සංකිර්ණ හාපුළුල් යුද්ධ වල නිරත විය. 

යුරෝපයේ ජර්මනිය හා ඉතාලිය ක්රමක් ක්රමයෙන් බලසම්පන්න වෙමින් පැවතුණි. 1938 මාර්තු මාසයේදී ජර්මනිය විසින් අනෙකුත් යුරෝපානු බලවල කුඩා ප්රතිචාර උද්ධිපනය කරමින් ඕස්ට්රියාව අයත් කර ගන්නා ලදී. මෙමගින් උද්ධාමයට පත් සඩෙටන් ලන්තයට ද බලපෑම් එල්ල කරන ලදී. ප්රංශය හා බ්රිතාන්ය තවත් භූමි අත්පත් කර ගැනීමක් සිදු නොකරන බවට පොරොන්දුවක් ලබා ගනිමින් ඒවා අයත් කර ගැනීමට ඉඩ ලබා දුනි. ජර්මිනිය ඉතා ඉක්මනින් එම පොරොන්දු කඩ කළ අතර 1939 මාර්තු මාසයේදී චෙකොස්ලෝවියාව සම්පුර්ණයෙන්ම අයත් කර ගන්නා ලදී. 

 
පොලන්තයේ සර්වියට් හා ජර්මානු නිළධාරීන් 

මින් කලබලයට පත් ප්රංශය හා බ්රිතාන්ය,  හිට්ලර් විසින් ඩැන්සික් ප්රදේශයට තම අවධානය යොමු කිරීමත් සමග   පෝලන්තයට තමන්ගේ සහය ලබාදෙන බවට සහතික විය. ඉතාලිය විසින් අප්රේල් මාසයේදී ඇල් බේනියාව ආක්රමණය කිරීම්ත සමග එම සහතිකය රූමේනියාවට හා ග්රීසියට දිගු විය. සෝවියට් එකමුතුව ද ප්රංශය හා බ්රිතාන්ය සමග මිත්රවීමට උත්සාහ දැරූ නමුත් එය අසාර්ථක වුයේ සෝවියට් අරමුණු එකමුතුවේ අරමුණු හා හැකියාවන් පිළිබද බටහිර ලෝකයෙහි වු සැක සන්කාවන් නිසාය. පෝලන්තයට ලබාදුන් ප්රංශ - බ්රිතාන්ය පොරොන්දු වලට පසු ජර්මනිය හා ඉතාලිය වානේ ගිවිසුමත් (Pact of Steel)  සමග මිත්රත්වයක් ඇති කරගන්නා ලදී. සියළු ප්රබල බලමුළු සොලවා දැමු මෙම ක්රියාවෙන් පසුව ජර්මනිය හා සෝවියට් එකමුතුව ආක්රමණය නොකිරීමේ ගිවිසුමක් තීන්දු කළ අතර එයට පොලන්තය හා නැගෙනහිර යුරෝපය ඔවුන් අතර බොදා ගැනීමේ රහස් එකඟතාවක්ද ඇතුලත් විය. 

1939 සැප්තැම්බර් මාසයේ ආරම්භය වන විට සෝවියට් හමුදාව විසින් ජපාන හමුදා පලවා හරින ලද අතර ජර්මානුවන් පෝලන්තය ආක්රමණය කරන ලදී. ප්රංශය බ්රිතාන්ය හා පොදුරාජ්ය මණ්ඩලය ජර්මනියට එරෙහි යුධ ප්රකාශ කළ නමුත් සාර්ලන්තයට සිදු කල කුඩා ප්රංශ ප්රහාරය හැරුණු කොට ඔවුන්ගෙන් ලැබුණේ කුඩා සහයෝගයකි. සැප්තැම්බර් මාසයේ මැද භාගයේදී ජපානයත් සමග ගිවිසුමත් අත්සන් කිරීමෙන් පසු  සොවියට් එකමුතුව පෝලන්තය ආක්රමණය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. ඔක්තෝබරයේ ආරම්භය වන විට පෝලන්තය ජර්මනිය හා සෝවියට් එකමුතුව අතර බෙදී පැවතුණි. පෝලන්ත යුද්ධය අතරතුරදි ජපානය චීනයේ සංග්රාමික වශයෙන් වැදගත් නගරයක් වු ෂැන්සා නගරයට ප්රථම ප්රහාරය එල්ල කළ නමුත් ඔක්තෝබරයේ මුල් භාගය වන විට එයද පසු බස්වන ලදී.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Second_World_War#War_breaks_out
වැවිලි කර්මාන්තය

මුල් අවධියේදී වැවිලි කර්මාන්තය විශාල ගොවිපල ලෙසද වතු යායවල් ලෙසද විශේෂයෙන් නිවර්තන හෝ අර්ධනිවර්තන රටවල, පුළුන්, දුම්කොල ,කෝපි, උක් සහ ගස් (දැව) යනාදිය එහිම පදිංච් කම්කරුවන් විසින් සිදු කරන ලදී.

වැවිලි කර්මාන්තය ජාත්‍යන්තරව මහා පරිමාණයෙන් පැල සිටුවා සිදු කරන අතර එය සාමාන්‍යයෙන් ධාන්‍ය නිෂ්පාදනයට හෝ තණ බිම් වගාවට පමණක්ම සිදු නොවේ. ඒවා (වර්තමානයේදී) ශාක සහ පඳුරු වගාවට ද භාවිතා වේ. ඒවාගොවි බිම් සඳහාම හෝ යැපීම සඳහාම පමණක් නොවන අතර ආර්ථික පදනමට ද වගාවන් සිදු වේ. 

වැවිලි කර්මාන්තයන් ලෙස හඳුන්වන ශාක වගාව විශේෂ ආකාර කිහිපයකින් ගොවිපල ආර්ථිකය හා දක්වන සම්ඳතාවය නිසා එසේ හැඳින්වේ. මේවා බොහෝ සෙයින් විශාල ඉඩම් හිමියන් මැදිහත් වී යැපීමට පමණක් සීමා නොවී , ආර්ථිකමය වටිනාකමක් ඇති උස්වන ශාක වන අතර සේවය සඳහා විශාල සේවක සංඛ්‍යාවක් ද භාවිතා කරයි. මෙයට අළුතින්ම හඳුන්වාදෙන පළාත්වලට යෙදවීම නිතර සිදුවේ.අතීතයේදී මෙය වහලුන් ගිවිසගත් කම්කරුවන් සමඟ එකතුව සිදු කරන ලද අතර ඒවා ඉතා අසාධාරණ ආර්ථික ක්‍රම මත පදනම් විය. කෙසේවෙතත් ගොවිතැන සහ කිරි නිපැයුම යන කරුනු දෙකම (නිතරම නොවන) සාමාන්‍යයෙන් මෙම නිර්ණය කිරීම් වලින් බැහැර වේ. අතීතයේ ඉපැරණි ලාභදායි ක්‍රමයක් වන ලැටිෆන්ඩියා මගින් වාණිජමය ප්‍රමාණයන් ගෙන් ඔලිව් තෙල් හෝ වයින් අපනයනය සඳහාම නිපදවන ලදී.

වැවිලි කර්මාන්තය
මායිම් ශාක

මායිම් ශාක යනු වන සංවර්ධන විද්‍යාවේ භාවිතා වන පදයකි. මායිම් ශාක යනු විචල්‍ය අරීය බිම් කැබලි හෝ තුඩු නියැදි ක්‍රමය හරහා පැමිණි සංකල්පයකි. මෙය ඇති වන්නේ ප්‍රිස්මයක් හෝ කෝණ මිනුම් ගන්නා උපකරණය භාවිතා කරන අවස්ථාවේ දී , ශාකය එය තුළ පිහටයි ද නැතිනම් පිටතින් පිහිටයි ද යන්න පහසුවෙන් තීරණය කළ නොහැකි අවස්ථා වලදීය. මායිම් ශාක ඇති වනනේ, නියැදි ස්ථානයේ සිට ශාකයේ මධ්‍ය ලක්ෂයට ඇති දුරක්, පපුව මට්ට‍මට වන්නට ඇති ශාකයේ විශ්කම්භය හා බිම් අරීය සාධකය ගුණ කිරීමෙන් ලැබෙ අගයත් යන අගයන් දෙක සමාන වන අවස්ථාවේ දීය. බිම් අරීය සාධකය තීරණය වන්නේ භාවිතා කරන ප්‍රිස්මය හෝ කෝණ මිනුම් ගන්නා උපකරණ වර්ගය මතය. පාදම් වර්ගඵල සාධකය 5, 10 සහ 20 වන කෝණ මිනුම් ගන්නා උපකරණවල, බිම් අරීය සාධකය පිළිවෙලින් 3.89, 2.75 සහ 1.94 (අඟලට අඩි) වෙයි. මෙම බිම් අරීය සාධකයන්ගේ මීටර් මිනුම් ක්‍රමයට අදාල අගයන් වන්නේ 0.467, 0.33 සහ 0.233 (සෙන්ටිමීටරයට මීටර්) වේ.
ශාකය මායිම් වන අවස්ථාවේ දී එය ඇතුළත පිහිටන්නේ ද යන වග දැන ගැනීමට මිනුම් හා ගණනය කිරීම් මාලාවක් සිදු කළ යුතුය. නියැදි ස්ථානයේ සිට ශාකයේ මධ්‍ය ලක්ෂයට ඇති තිරස් දුර මැනිය යුත්තේ පසුව මට්ටමට වන්නට ඇති ශාකයේ විශ්කම්භය ඔස්සේය. ඉන්පසු මෙම පපුව මට්ටමට වන්නට ඇති ශාකයේ විශ්කම්භය, බිම් අරීය සාධකයෙන් ගුණ කළ පසු සීමාකාරී දුරක් ලබා‍දේ. පෙර මනින ලද දුර, මෙම සීමාකාරී දුර වඩා අඩු හෝ සමාන නම් ශාකය ඇතුළත පිහිටන ලෙස සලකයි. එම දුර සීමාකාරී දුරට වඩා විශාල නම් ශාකය පිටතින් පිහිටන ලෙස සලකයි.

ශාක
එළිපෙහෙළි කිරීම

එළිපෙහෙළි කිරීම, හෝ කපා ඉවත් කිරීම හෝ යනු, යම් පෙදෙසක ගස් සියල්ල හෝ බහුතරයක් හෝ ඒකාකාර ලෙසින් කපා දැමීමේ ක්‍රියාවලියකට ලක් කිරීමේ මතභේදකාරී වන විද්‍යාත්මක/ගස් කපා හෙලීමේ ක්‍රියාවලියයි.
මෙහි දී එළිපෙහෙළි කිරීම සඳහා කුඩාම ප්‍රදේශය තෝරා ගැනීමට එකඟතා ලියවිල්ලක් නොමැති නමුත් සාමාන්‍යයෙන් අක්කර 50 වඩා කුඩා ප්‍රදේශ සමහර අවස්ථාවලදී “එළිපෙහෙළි කිරීම ප්‍රදේශය” ලෙස නම් කර ඇත. අනෙකුත් ප්‍රයෝජන සඳහා හරවාගත් එළිපෙහෙළි කිරීම, වන ආරක්ෂක නිලධාරීන් මඟින් හඳුන්වනු ලබන්නේ “හැරවුම් භූමිය” ලෙසය. 

එළිපෙහෙළි කිරීමවලට ඇතුළත් වන්නේ
 Silvi වාගවේ එළිපෙහෙළි කිරීම, එනම් සෑම කඳක්ම ඉවත් කිරීමයි. මෙහි දී මතුපිට රෝපණයක් නොමැතිව වනය ප්‍රතිස්ථාපනය වේ.
 වාණිජමය එළිපෙහෙළි කිරීම (හෝ උසස් තේරීම්) එනම් අනෙකුත් ශාක ඉතුරු කර වාණිජමය වටිනාකමක් ඇති ශාක පමණක් ඉවත් කිරීමයි.

වන සංවර්ධන විද්‍යාව බිහි වීමට පෙර එළිපෙහෙළි කිරීම ක්‍රියාවට නංවා ඇතතේ, කැපීම් සඳහා භාවිතා කරන ප්‍රධාන ක්‍රමයක් ලෙසටය. මෙහිදී කපන ලද ප්‍රදේශ වෙනුවෙන් ප්‍රතිස්ථාපනයක් සිදු නොකර ඇති අතර, එය අනෙකුත් ප්‍රයෝජන සඳහා ගෙන ඇත. එසේත් නැති නම් ස්වාභාවිකවම ප්‍රතිස්ථාපනය වීම සඳහා ඉඩ හැර ඇත. ලෝකයේ නැවත වගා කිරීමක් සිදු නොකළ එළිපෙහෙළි කිරීම අත්හදා බලා තිබෙන්නේ, බොහෝ දුරට වටිනාකමක් සහිත ශාක පිහිටි වනාන්තරවලයි. උදාහරණ ලෙස පැරණි වනාන්තරවලයි. වන සංවර්ධන විද්‍යාවේ දී එළිපෙහෙළි කිරීම මඟින්, එක් කාලයකට පමණක් අධික ආලෝක තීව්‍රතාවයක් අවශ්‍ය කරන විශේෂ, ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට පුළුවන. Silvi වගාවේ සිදු කරන එළිපෙහෙළි කිරීමවල දී වාණිජමය වන ආරක්ෂක නිලධාරීන්ගේ අවශ්‍යතාවයට අනුව ආලෝක හා පාංශු සාධක ලබා ගැනිම සඳහා වාණිජමය වටිනාකමක් නොමැති ශාක ද ඇතුළත්ව බොහෝ දුරට සියළුම ශාක ඉවත් කරනු ලබයි. අක්‍රමිකව සැලසුම් කරන එළිපෙහෙළි කිරීම මඟින් ඇති වන අයහපත් බලපෑම්, ප්‍රතිස්ථාපනය සැලසුම් නොකර සිදු කරන එළිපෙහෙළි කිරීම නිසා ඇතිවන අයහපත් බලපෑම්වලට සමානය. උදාහරණයක් ලෙස, ඇල භූමිවල සිදු කරන එළිපෙහෙළි කිරීම නිසා වැඩි වේග‍යකින් ඛාදනය වීම සිදු විය හැක.

වන විද්‍යාව
ශක්ති වන සංවර්ධන විද්‍යාව

ශක්ති වන සංවර්ධන විද්‍යාව යනු වන සංවර්ධන විද්‍යාවේ එක් ආකාරයකි. මෙහි දී වර්ධන වේගය වැඩි ශාක හෝ දැවමය පඳුරු විශේෂ, තාපය හෝ බලය උත්පාදනය කිරීම වෙනුවෙන් ජීව ඉන්ධන නිපදවීම සඳහාම වගා කරයි. ශක්ති වන සංවර්ධන විද්‍යාවේ කොටස් දෙක වන්නේ කෙටි හුවමාරු වන ලැහැබ සහ කෙටි හුවමාරු වන සංවර්ධන විද්‍යාවයි. කෙටි හුවමාරු වන ලැහැබ් යනු පොප්ලර් හෝ විලෝ බෝග, අස්වනු නෙලා ගැනීමට පෙර අවුරුදු 2 සිට 5 දක්වා කාලයක වගා කිරීමයි. කෙටි හුවමාරු වන සංවර්ධන විද්‍යාව යනු ඇල්ඩර්, අළු, බර්ච්, ඕස්ට්‍රේලියාවේ කපුරු ගස්, පොප්ලර් සහ සයිකැමෝර් වැනි බෝග, අස්වනු නෙලා ගැනීමට පෙර අවුරුදු 8 සිට 20 දක්වා කාලයක වගා කිරීමයි.
පොසිල ඉන්ධන වන ගල් අඟුරු, ස්වාභාවික වායු සහ තෙල් වෙනුවට වගා කළ ඉන්ධන භාවිතා කිරීමෙන් ලැබෙන වාසියක් වනනේ ඉන්ධන දහනයේ දී පිටවන ප්‍රධාන හරිතාගාර වායුවක් වන කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණයට සමාන ප්‍රමාණයක්, ශාක වර්ධනයේ දී අවශෝෂණය කර ගැනීමයි. නමුත් පොසිල ඉන්ධන දහනයේ දී , කාබන් දහනය වීමෙන් වායු‍ගෝලීය කාබන් ප්‍රමාණය වැඩි වී කාලයත් සමඟ කාබන් තැන්පත් විමෙන් පෘතුවියේ කාලගුණය වෙනස් වේ. මෙය මිහිතලය උණුසුම් වීමට බලපාන මුල්ම හේතුවයි.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Energy_forestry
තිරසාර වන සංවර්ධන විද්‍යාව

තිරසාර වන සංවර්ධන විද්‍යාව යනු වන කළමාණාකරන සංකල්පයකි. නොනැසී පවත්වාගෙන යන්නට අපි උත්සාහ කරන වන භාණ්ඩ හා සේවා කාණ්ඩයට අනුව, තිරසාර වනාන්තර කළමණාකරණයෙන් හා තිරසාර අස්වනු වන සංවර්ධන විද්‍යාවෙන් මෙම සංකල්පය වෙනස් වෙයි. තිරසාර වන සංවර්ධන විද්‍යාවේ මූලික පිළිගත් මතය වන‍්නේ වනාන්තරයෙන් ලබා ගන්නා භාණ්ඩ හා සේවා ප්‍රමාණය, එම වනාන්තරය නිෂ්පාදනය කළ යුත්තේ, පස, දියබස්නා ලක්ෂණ හෝ බීජ මූලාශ, අනාගතය වෙනුවෙන් විනාශ නොවන මට්ටම දක්වා පමණක් යන්නයි. ඒ වගේම මෙම සංකල්පයෙන් අදහස් කරන්නේ මිනිසාගේ භාවිතය මඟින් වනයට දැක්විය යුතු ගෞරවය අඩු කිරීමක් හෝ අනෙක් සත්වයනිට පාවිච්චි කිරීමට ඇති වනාන්තර ප්‍රමාණය විනාශ කිරීමක් හෝ සිදු නොවන බවත් මිනිසාගේ භාවිතය මඟින් අවසානයේ සාරවත් පරිසර පද්ධතියක් ලබා ගැනීමට උපකාරී වන බවත්ය. වන සංවර්ධන විද්‍යාව යන පදයෙන් අදහස් කරන්නේ මිනිස් වාසි සඳහා පාවිච්චි කරන්න නමුත් වනාන්තර තිරසාර කරන්න යන්නයි. එනම් මිනිසා වනාන්තරවලින් ලබා ගැනීමට අපේක්ෂා කරන භාණ්ඩ හා සේවා යන අමතර නිෂ්පාදිත වන, දැව, වෙනත් නිපැයුම්, වන ජීවිත සහ අනෙකුත් සම්පත් ලබා ගත යුත්තේ සාරවත් පරිසර පද්ධතියක් සෑදීම සඳහා මනාව කළමණාකරණය කර ගනිමින්  යන්නයි. 
පැහැදිලි ජලය, වන ජීවිත, නිර්මාණය කරන ලද ස්වාභාවික වැස්ම සහ ස්වාභාවික පුනරුත්තාපනය සඳහා වෙන් කළ බීජ ශාක සහිත වනාන්තරය  යන මේවා තිරසාර වන සංවර්ධන විද්‍යාවට ඇතුළත්ය. සංවේදී පරිසර පද්ධති යනු උස ශාක පමණක් නොව වනාන්තයේ සියළුම වස්තූන් එක්ව ගත් කළ සලකන දේයි. මුළු වනාන්තරයේ අයිතිය ය‍ටතේ පවතින ශාකවල සිට විවිධ ප්‍රමාණයේ ප්‍ර‍දේශ සඳහා පවතින කළමණාකරන සැලැස්මන් සංවර්ධනය සඳහා පවතින ශාක දක්වා, ඒකකයකට අවශය ශාක ප්‍රමාණය සමඟ සම්බන්ධ අනෙකුත් කරුණු වනනේ විභවීය ස්වාභාවික වගාව, වාර්ෂික වර්ධනය සහ පාදම් වර්ගඵලයයි. ඒ වගේම සලකන භූමි දර්ශනය හා එය තුළ වනය පවතින ස්ථානය යන්න පිළිබඳව ද සැලකිලිමත් වෙයි.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Sustainable_forestry
ත්‍රිමාණ මුද්‍රණ ශිල්පය

ත්‍රිමාණ මුද්‍රණ ශිල්පය යනු අතාත්වික ත්‍රිමාණ ආකෘතියක් ද්විමාන වස්තුවක් මත මුද්‍රණය කිරීමේ ක්‍රමයකි. ත්‍රිමාණ වස්තුවක් මත ද්විමාන රූපයක් යෙදීම සම්බන්ධයෙන් pad මුද්‍රණ ශිල්පය පිළිබඳ ලිපිය බලන්න. ත්‍රිමාණ මුද්‍රණය සීඝ්‍ර ප්‍රතිරූප නිර්මාණ තාක්ෂණ ඛාණ්ඩයක් වේ. සාමාන්‍යයෙන් ත්‍රිමාණ මුද්‍රණ යන්ත්‍ර එක මත එක ස්ථර වශයෙන් මුද්‍රණය මඟින් ත්‍රිමාණ වස්තුවක් ගොඩනැඟීම සිදු කරයි. ත්‍රිමාණ මුද්‍රණ යන්ත්‍ර සාමාන්‍යයෙන් අනෙකුත් ආකලන නිෂ්පාදක තාක්ෂණයන්ට සාපේක්ෂව වඩාත් සීඝ්‍ර, ලාභදායී සහ භාවිතයට වඩාත් පහසු ක්‍රමයක් වේ.

විභේදන බලය 

විභේදන බලය ස්ථර ඝනකම මඟින් ද  x-y විභේදනය dpi මඟින් ද දෙනු ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන් ස්ථර ඝනකම මයික්‍රෝන 100ක (0.1mm) පරාසයේ පවතින අතර x-y විභේදනය ලේසර් මුද්‍රණ යන්ත්‍ර සඳහා අදාල වන අගයන්ට සන්සන්දනය කළ හැක. අංශුන්ගේ විෂ්කම්භය (ත්‍රිමාණ ලක්ෂ්‍ය) මයික්‍රෝන 50-100 දක්වා (0.05-0.1 mm) විය හැක.

ස්වයං ප්‍රතිවර්ථනය 

මේ වන විට නිෂ්පාදනය කිරීමට සෛද්ධාන්තිකව ඉලක්කගත ත්‍රිමාණ මුද්‍රණ යන්ත්‍ර වර්ගයක් වනුයේ තමන‍්ගේම පිටපත් නිර්මාණය කළ හැකි ආකාරයේ ත්‍රිමාණ මුද්‍රණ යන්ත්‍රයි. එවන් එක් නිෂ්පාදන අවධියේ පවතින මුද්‍රණ යන්ත්‍රයකට පරිපථ පුවරු මුද්‍රණයත් ප්ලාස්ටික් කොටස් නිර්මාණයත් සිදු කළ හැක. එය නමින් ‍RepRap නම් වන අතර GNU අවසර පතක් යටතේ නිකුත් කෙරේ. එයට ලෝහ මත විස්තර මුද්‍රණය කිරීමේ හැකියාව ලබා දීම සඳහා පර්යේෂණ සිදු කෙරමින් පවතී. මෙම මුද්‍රණ යන්ත්‍රයේ නිර්මාතෘ මෙසේ පවසන ලදී. “සැලසුම සහ එය පාලනය කරන මෘදුකාංගය පමණක් නොව ආරම්භයේ පටන් සම්පූර්ණ උපාංග සමුදායම අයත් වන පරිදි සියල්ල විවෘත ආකාරයට සකස් කිරීම අපගේ අරමුණයි.” මෙම මුද්‍රණ යන්ත්‍රයට එහි සැලසුමේ වැඩි දියුණු කළ ආකාර බාගත කොට ගෙන තමාගේම වඩාත් නව සහ දියුණු ආකාරයක් නිර්මාණය කිරීමේ හැකියාව ද ඇත
ත්‍රිමාන-සුමටකරණය

ඩිජිටල් සංඥා සැකසුම් ක්‍රියාවලීන් තුළදී සුමටකරණයක් ලෙස හැඳින්වෙන්නේ අධි විභේදන සංඥාවක් අඩු විභේදන මට්ටමකින් නිරූපණය කිරීමේ දී හට ගන්නා විරූපණ ලක්ෂණ (aliasing) අවම කර ගැනීමේ ක්‍රම‍වේදයයි. සුමටකරණය ඩිජිටල් ඡායාරූපකරණය, පරිගණක රූප නිර්මාණය, ඩිජිටල් ධ්වනි යෙදුම් සහ අනෙකුත් යෙදුම් රාශියක් සඳහා භාවිත කෙරේ. 

ඡායාරූප තුළ විරූපණ ලක්ෂණ වක්‍ර රේඛා හෝ පටි නැතහොත් දුඹුරු පැහැ රටාවන්, කේතුක ජිද්‍රණ, ස‍ංකේතුකරණ හෝ අනවශ්‍ය පැල්ලම් විසුරුම් ලෙස දිස් විය හැක. ශබ්ද සීමාව තුළ මේවා රළු, විෂම හෝ විකෘති ස්වර නැතහොත් ඝෝෂාව ලෙස ශ්‍රවණය වේ. 

සුමටකරණය යනු පටිගත කෙරෙන (හෝ නැවත කියවන) උපාංගයෙහි විසඳුම් හැකියාවට වඩා ඉහල සංඛ්‍යාතයන් සහිත සංඥා කොටස් ඉවත් කිරීමේ ක්‍රියාවලියයි. මෙම ඉවත් කිරීමේ ක්‍රියාවලිය අඩු විභේදනය මට්ටමකින් (නැවත) නියැදි ලබා ගැනීමට පෙර සිදු කෙරේ. සංඥාවෙහි මෙම කොටස ඉවත් කිරීමෙන් තොරව නියැදි ලබා ගැනීම සිදු කළ විට රූපයෙහි (1-a) ඉහල ප්‍රදේශයේ සුදු කළු අපැහැදිලි ප්‍රදේශයක් ඇති වේ. 

සංඥා ප්‍රතිග්‍රහණයේ දී සහ ධ්වනි යෙදුමවලදී ප්‍රතිසම සිට සංඛ්‍යාක දක්වා පරිවර්තනය කෙරෙන උපාංගයක් මඟින් නියැදි ලබා ගැනීමට ප්‍රථම ආදාන සංඥාවන් ඒවායේ ඇති එම සංඛ්‍යාත පරාසයට අයත් නොවන කොටස් ඉවත් කිරීම සඳහා ප්‍රතිසම සුමටකරණ පෙරහනක් තුළින් ‍යැවීම මඟින් බොහෝ විට සුමටකරණය කෙරේ. ඩිජිටල් ඡායාරූපකරණයේ දී භාවිතා වන ප්‍රකාශ සුමටකරණ පෙරහන් ද්විවර්තක ද්‍රව්‍යවලින් නිපදවා ඇති අතර ඒවා මඟින් අවකාශ ප්‍රකාශ සීමාව තුළ සංඥාව සුමටනය කෙරේ. එහිදී සුමටන පෙරහන මඟින් සිදු කෙරෙනුයේ ඩිජිටල් සංවේදකයේ සීමාවට පහල මට්ටමක් දක්වා රූපයේ විභේදනය ගෙන ඒම සඳහා එය මඳක් බොඳ කිරීම වේ. (පික්සල් පිහිටුම් විශාලත්වය ඉහල යන තරමට සංවේදක මට්ටමින් ලබා ගත හැකි විභේදනය අවම වේ.)

සුමටකරණයෙහි සෛද්ධාන්තික සාධාරණීකරණය සඳහා සංඥා සැකසුම සහ aliasing ට අදාල ලිපි සලකා බලන්න. මෙම ලිපියෙහි ඉතිරි කොටස පරිගණක රූප නිර්මාණයේ දී භාවිතා කෙරෙන සුමටන ක්‍රම සඳහා වෙන් වී ඇත.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Anti-aliasing
කලා කරුවාට හිතෛෂී අංශු පද්ධති මෙවලම්



කලා කරුවාට හිතෛෂී අංශු පද්ධති මෙවලම්  

අංශුපද්ධති ලයිට්වේව් , හෝව්ඩිනී , මායා , 3D ස්ටුඩියෝ මැක්ස් හා බ්ලෙන්ඩර් ඇතුළුව බොහොමයක් 3D ආකෘතීකරණ හා විදැහුම් පැකේජවලදී වෙන වෙනම නිර්මාණය කිරීම හා නවීකරණය කිරීම කළ හැක. මෙම සංස්කරණ වැඩසටහන් මගින් කලාකරුවන්ට ඔවුන් විසින් සපයා ඇති ගුණ හා සංරෝධක සමග අංශු පද්ධතිය දිස්වන්නේ කෙසේදැයි ක්ෂණික රූපයක් ලබා ගැනීමට හැකියාව ලැබේ. වැඩි දියුණු කළ අංශු ආචරණ ලබා දෙන පේනු මෘදුකාංග ද භාවිතයේ ඇත. උදාහරණ සඳහා AfterBura හා RealFlow (තරල සඳහා ) ඇතුළත් වේ. Combustion වැනි සංයුක්තකරණය කරන ලද මෘදුකාංග , Particle Studio හා Particle Illusion වැනි අංශු - පමණක් මෘදුකාංග චිත්‍රපටි හා වීඩියෝ සඳහා අංශු පද්ධති නිර්මාණයට යොදා ගත හැකිය.

දියුණුකරන්නන්ට හිතෛෂී අංශු පද්ධති මෙවලම්  

ගේම් එන්ජිම්, සංඛ්‍යාංක අන්තර්ගත නිපදවීම් පද්ධති හා ආචරණ යෙදුම්වල ඇතුළත් අංශු පද්ධති කේතය ස්ක්‍රැච් මගින් ලිවීම හෝ බාගත කළ හැක. එක් නිදහස් ක්‍රියාත්මක කිරීමක් වන්නේ Particle Systems API ය. හැවොක් බහු අංශු පද්ධති API සපයයි. ඔවුන්ගේ හැවොක් FX API විශේෂයෙන්ම අවධානය යොමුකර ඇත්තේ අංශු පද්ධති  ආචරණ කෙරෙහිය. Ageia අන්රියල් එන්ජින් 3 ක්‍රීඩා ඇතුළුව බොහොමයක් ක්‍රීඩාවල භාවිතා වන අංශු පද්ධති හා අනෙකුත් ක්‍රීඩා භෞතික විද්‍යා API සපයයි. 2008 පෙබරවාරි මාසයේදී Ageia Nvidia මගින් මිළට ගන්නා ලදී.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Particle_system#Artist-friendly_particle_system_tools

http://en.wikipedia.org/wiki/Particle_system#Developer-friendly_particle_system_tools

මෘදුකාංග
සජීවීකරණ විචල්‍ය (Avar)

කිසියම් චරිතයක් වැනි සජීවීකරණය කළ වස්තුවක කිසියම් කොටසක පිහිටුම පාලනය කරන විචල්‍යයක් සජීවීකරණ විචල්‍යයක් නම් වේ. උදාහරණයක් ලෙස Pixar සමාගම මගින් නිර්මාණය කළ Toy Story චිත්‍රපටයෙහි අඩංගු Woody නම් චරිතය සදහා මෙවැනි විචල්‍ය 700ක් (මුහුණ සඳහා විචල්‍යයන් 100ක්) අඩංගු විය. රූප රාමුවෙන් රූප රාමුවට අනුයාත සජීවීකරණ විචල්‍ය සමූහයක් චරි‍තයක සියලු චලන පාලනය කරයි. නිෂ්පාදන අවධියේ දී ඒවා සැකිලි ආකෘතියක සන්ධි නිරූපණය සඳහා භාවිතා කෙරේ. පසුව ඒවා සම්පූර්ණ දැලිස් ආකෘතිය හෝ ‍බහුඅස්‍ර මඟින් නිර්මිත ආකෘති‍ය තුළට අන්තර්ගත කෙරේ. අවසානයේ දී පෘෂ්ටයන් එක් කෙරෙන අතර ඒත් සමඟම නිමි දර්ශනය නිෂ්පාදනය සඳහා දීර්ඝ විදැහුම්කරණ ක්‍රියාවලියක් සිදු කළ යුතු වේ.

References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Avar_%28animation_variable%29