Suchinthana/si-wikipedia huggingface dataset:
විජිත හේරත්

හේරත් මුදියන්සේලාගේ විජිත හේරත්, (, ; උපත 1 මැයි 1968) යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥයෙක්. හේරත් ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ජාතික ජන බලවේගය නියෝජනය කරමින් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරයෙක්. ඔහු මීට පෙර සංස්කෘතික කටයුතු සහ ජාතික උරුමයන් පිළිබඳ හිටපු කැබිනට් අමාත්‍යවරයෙකුද වෙයි. ඔහු 2000 වසරේ සිට පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙක් වේ.

මැතිවරණ ඉතිහාසය

ආශ්‍රිත
 ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ
 ජාතික ජන බලවේගය
 අනුර කුමාර දිසානායක
 හරිනි අමරසූරිය

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි
 

1968 උපත්
සුසිල් ප්‍රේමජයන්ත්

ආරච්චිගේ දොන් සුසිල් ප්‍රේමජයන්ත් (1955 ජනවාරි 10) යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥවරයෙකු සහ වත්මන් පාර්ලිමේන්තු සාමාජිකයෙකු වෙයි.

මුල් අවදිය
සුසිල් මහතා සිය මූලික ඉගෙනීම් කටයුතු නුගේගොඩ ශාන්ත ජෝන් විද්‍යාලයෙන් හදාරණ ලදී. ඉන්පසුව කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයට ගොස් 1982 දී නීතිවේදී උපාධියක් ලබා 1984 දී නීතිඥ බවට පත් විය. පසුව, 2004 දී ඔහු ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයෙන් රාජ්‍ය පරිපාලනය පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධියක් ද ලබා ගත්තේය.

දේශපාලන ජීවිතය
ප්‍රේමජයන්ත් සිය දේශපාලන ජීවිතය ආරම්භ කළේ 1991 වසරේ ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ නගර සභාවේ උප සභාපතිවරයා ලෙස තේරී පත්වෙමින්.1993 දී ඔහු බස්නාහිර පළාත් සභාවට තේරී පත් වූණා වන අතර 1995 දී ඒ පළාතේ ප්‍රධාන අමාත්‍ය ලෙස තේරී පත් විය.

2000 දී ඔහු ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය ප්‍රථම වරට පාර්ලිමේන්තුවට පත්වූණා සහ අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයා බවට පත් විය. 2001 මහ මැතිවරණයෙන් පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ පරාජය වුවද, ප්‍රේමජයන්ත් කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයෙන් නැවත පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් විය. පසුව පැවති මැතිවරණවලදී ඔහුගේ ආසනය දැරීය.

2004 දී එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය පිහිටුවීමත් සමඟ ප්‍රේමජයන්ත එහි මංගල ප්‍රධාන ලේකම්වරයා බවට පත් කරන ලදී.මහ මැතිවරණයෙන් එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය ජයග්‍රහණය කරන විට ඔහුට විදුලිබල හා බලශක්ති අමාත්‍ය තනතුර ලබා දෙන ලදී.මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපති වූ විට ඔහු නැවතත් අධ්‍යාපන ඇමති ලෙස පත් කරන ලදී.මහා මැතිවරණයෙන් පසුව ඛණිජ තෙල් කර්මාන්ත අමාත්‍ය ලෙස ඔහු පත් වුණා. 2013 වසරේ කැබිනට් සංශෝධනයත් සමඟ ඔහු පරිසර හා පුනර්ජනනීය බලශක්ති අමාත්‍යවරයා බවට පත් වුණා.

2015 අගෝස්තු 25 වින දින, මහ මැතිවරණයෙන් දින කිහිපයකට පසු ඔහු එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ ප්‍රධාන ලේකම් ධූරයෙන් ඉල්ලා අස්විය.මැතිවරණයට දින කිහිපයකට පෙර ඔහු පක්ෂයේ සභාපති ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන විසින් එම තනතුරෙන් ඉවත් කරන ලදී. ජාතික සමගි ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය සහ එක්සත් ජාතික පක්ෂය අවබෝධතා ගිවිසුමක් අත්සන් කිරීමෙන් පසුව, ප්‍රේමජයන්ත් තාක්ෂණ හා පර්යේෂණ අමාත්‍යවරයා බවට පත් වුණා. ඔහු 2022 මැයි 20 වන දින ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ විසින් සහ 2022 ජූලි 23 වන දින ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ විසින් නැවත අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කරන ලදී.

ආශ්‍රිත
ශ්‍රී ලංකාවෙහි කැබිනට් මණ්ඩලය

සටහන්

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි
 දැනට සිටින කැබිනට් මණ්ඩලය

1955 උපත්
ඩිලාන් පෙරේරා

බෝධිය බුදුගේ ඩිලාන් ප්‍රියංජන් අන්ස්ලාම් පෙරේරා (1962 අප්‍රියෙල් 19) යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥවරයෙකි. ඔහු වර්ථමාන වරාය සංවර්ධන කැබිනට් නොවන අමාත්‍යවරයා වෙයි. මීට අමතරව ඔහු අධිකරණ නියෝජ්‍ය අමාත්‍යධූරයද හොබවා තිබෙයි.

මුල් අවදිය
1962 වසරේ අප්‍රියෙල් 19 වන දින ජනපති උපදේශක මාෂල් පේරේරා සහ දයා පෙරේරාට දාව උපන් ඩිලාන් මහතා සිය මූලික අධ්‍යාපන කටයුතු කොළඹ, රාජකීය විද්‍යාලයෙනුත්, වැඩිදුර අධ්‍යාපන කටයුතු ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලය වෙතිනුත් හදාරණ ලදී.

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි
බයෝග්‍රැෆීස් ඔෆ් මෙම්බර්ස් ඔෆ් පාර්ලිමන්ට්
රයිට් රෝයල් රැලී ඔෆ් ඕල්ඩ් රෝයලිස්ට් ඉන් ද ශ්‍රී ලංකන් පාර්ලිමන්ට්

1962 උපත්
නිව්යෝක් නගරය

මෙම ලිපිය "නිව්යෝර්ක් නගරය" පිලිබඳ වේ. "නිව්යෝර්ක් ජනපදය සඳහා නිව්යෝක් බලන්න. වෙනත් භාවිත සඳහා නිව්යෝර්ක් (බහුඅරුත් විවරණය) බලන්න.

නිව්යෝක් නගරය (හෝ නිව්යෝක්; ඉංග්‍රීසි:New York) (නිව්යෝක් ජනපදයෙන් වෙන්කර හඳුනාගැනීම සඳහා New York City ලෙසද, නිල වශයෙන් City of New York ලෙසද හැඳින්වේ.) ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජනාකීර්ණම නගරය වන අතර නිව්යෝර්ක් නාගරික ප්‍රදේශයේ කේන්ද්‍රය ද වේ. නිව්යෝර්ක් නගරය ඇමරිකාවට සංක්‍රමණය වීමේ ප්‍රධාන ද්වාරය වන අතර ලොව ජනාකීර්ණම නාගරික ප්‍රදේශ වලින් එකකි. මෙම නගරය ගෝලීය නගරයකි. එමෙන්ම එය වාණිජ, මුල්‍ය, මාධ්‍ය, කලා, විලාසිතා, අධ්‍යාපන, පර්යේෂණ, තාක්ෂණ, හා විනෝදාස්වාදය යන ක්ෂේත්‍ර වලට සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කරයි. එක්සත් ජාතින්ගේ මුලස්ථානයද පිහිටුවා ඇත්තේ නිව්යෝර්ක් නගරයේ වන නිසා එය ජාත්‍යන්තර විදේශ ප්‍රතිපත්ති සඳහා වැදගත් වන නගරයකි. නිව්යෝර්ක් නගරය ලොව වාණිජ සහ සංස්කෘතික අගනගරය ලෙසද හැදින්වේ.
ලොව විශාලම ස්වභාවික වරාය වලින් එකක් සහිත නිව්යෝර්ක් නගරය, කොට්ඨාශ පහකට බෙදා ඇති අතර, එම සෑම කොට්ඨාශයක්ම නිව්යෝර්ක් ජනපදයේ කෝරළ වේ. එම කොට්ඨාශ පහ නම්; ද බ්‍රොන්ක්ස්, බෲක්ලින්, මෑන්හැටන්, ක්වීන්ස්, සහ ස්ටේටන් අයිලන්ඩ් වේ. මේවා 1898 දී තනි නගරයක් සඳහා ඒකාබද්ධ කෙරිණි.

මූලාශ්‍ර

නිව්යෝක් නගරය
බෝතලේ වෙල මැද අම්බලම

බෝතලේ වෙල මැද අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි ඉපැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි. එය මීරිගම බෝතලේ ග්‍රාමයෙහි පිහිටා තිබෙයි. ඩී.එස්.සේනානායක මහතා විසූ බෝතලේ වලව්වද, මෙම ග්‍රාමයේ පිහිටා තිබේ.

අතීතය
අනුරාධපුර ගෝඨාභය රජ සමයේ මෙම අම්බලම ඉදි කරන්නට ඇතැයි සැලකේ. එකල අනුරාධපුරයේ සිට අත්තනගල්ල දක්වා ගමන් ගැනීමට තුබූ මාර්ගය අසබඩ, මගී ජනතාවගේ වෙහෙස නිවා ගැනීම උදෙසා මෙම අම්බලම ඉදිකොට තිබේ. වර්ථමානයේ අම්බලම පිහිටා ඇති ග්‍රාමය බෝතලේ නමින් හැඳින්වූවත්, අතීතයේ මෙම ග්‍රාමය වැහැරපොළ ලෙස ප‍්‍රසිද්ධව තිබී ඇත.

මූලාශ්‍ර

අම්බලම්
කෙන්ගල්ල අම්බලම

කෙන්ගල්ල අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි ඉපැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි. එය මහනුවර පල්ලෙකැලේ හරහා දිගන වෙත ගමන් කිරීමේදී හමුවන කෙන්ගල්ල කුඩා නගරයේ බස් නැවතුම්පල අසල පිහිටා තිබෙයි.

ඉදිකිරීම
1739 සිය 1815 දක්වා මහනුවර රාජධානිය පාලනය කල නායක්කාර රාජ වංශිකයන්ට සම්බන්ධ, ඉන්දීය, තමිල්නාඩුවේ තන්ජූර් හී සිට පැමිණි දමිල වගාකරුවෙකු විසින් 1907 වර්ෂයේදී මෙම අම්බලම ඉදිකරනු ලැබූ බව සඳහන් වෙයි.

අකෘතිය
ගල් බිමක් සහ ගල් කුළුණු ආධාරයෙන් ඉදිකොට ඇති මෙම අම්බලමේ වහලය උළු සෙවිලි කොට තනා තිබෙයි. අම්බලම කාමර දෙකකින් සමන්විත වන අතර, එක් කාමරයක් පුරුෂ පාර්ශවය උදෙසාත්, අනෙක් කාමරය කාන්තා පාර්ශවය උදෙසාත් ඉදිකොට තිබෙන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. නමුත් එම කාමර ද්විත්වය උසස් පැළැන්තියේ අය සහ පහත් කුලයන්ගේ පිරිස වෙත වෙන් කර තබන ලද්දක් බව තවත් මතයකින් ප්‍රකාශ කෙරේ.

මූලාශ්‍ර

අම්බලම්
අප්පල්ලගොඩ අම්බලම

අප්පල්ලගොඩ අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි ඉපැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි. එය මහනුවර නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 6 ක් පමණ දුරින් පිහිටි අප්පල්ලගොඩ ග්‍රාමයේ ඉදිකොට තිබෙයි.

අතීතය
1922 වර්ෂයේ ඉදිකරන ලද්දක් යැයි විශ්වාස කෙරෙන මෙම අම්බලම, මහනුවර කලාපය තුල පිහිටි අම්බලම් අතුරින් විශාලතම ගලින් ඉදිකරන ලද අම්බලම ලෙස සැළකෙයි.

ඉදිකිරීම් ආකෘතිය
අම්බලමෙහි බිම් ප්‍රමාණය වර්ග මීටර 80 ක් පමණ වන අතර, ගෙබිමෙහි සිට මුදුන දක්වා උස ප්‍රමාණය මීටර 5.6 ක් පමණ වෙයි. අම්බලමෙහි වහලය ඇතුලත කණු 4 ක් හා පිටත කණු 12 ක් මගින් උසුලා සිටියි.

අම්බලම ඉදිරිපස, පැමිණෙන මගී ජනයාගේ පැන් පිපාසය දුරුකරනු වස් තබන ලද ගලින් කල පිංතාලියක් දැකගත හැකිවෙයි.

මූලාශ්‍ර

අම්බලම්
කොළඹ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය නගරය

කොළඹ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය නගරය යනු (පැරණි නාමය කොළඹ වරාය නගරය) ශ්‍රී ලංකාවේ, කොළඹ ගාලු මුවදොර පිටියට ආසන්න මුහුදේ හෙක්ට්යාර 269 ක ප්‍රමාණයක් ගොඩකරමින් ඉදිකිරීමට අපේක්ෂිත නව වරාය නගරයකි. මුහුද ගොඩකරමින් වරාය නගරයක් ශ්‍රී ලංකාව තුල ඉදිකෙරෙන ප්‍රථම අවස්ථාව ලෙස මෙය ඉතිහාසයට එක් වේ.

කොළඹ දකුණු වරායේ ඉදිකිරීම් නිරික්ෂණයට පැමිණි අවස්ථාවක, මහින්ද රාජපක්ෂ මැතිතුමන්ට ඇතිවූ අදහසකට අනූව මෙම නව වරාය නගරයේ මූලික සංකල්පය බිහිවූ බව කියැවෙයි. කෙසේනමුදු 1998 වසරේදී සිංගප්පූරුවේ CESMA විසින් මීට සමාන යමක් ඉදිරිපත් කොට තිබූ අතර 2004 වසරේදී එම සංකල්පය බස්නාහිර පළාත් මහා නගර සංවර්ධන සැළැස්ම යටතේ එම ස්ථානයේම කුඩා සහ ආරක්ෂිත මුහුද ගොඩකිරීමේ ව්‍යාපෘතියක් ලෙස  අමාත්‍ය පාඨලී චම්පික මහතා විසින් ගෙන එන ලදී.චීන ආධාර යටතේ මෙය ඉදිවෙමින් පවතින අතර භූමියෙහි ගොඩකිරීම් කටයුතු දැනට අවසන්ව පවතී.වර්තමානයේ ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම් ආරම්භ කිරීමට යෝජනාවී ඇති අතර රුක් රෝපණ කටයුතු පර්යේෂණ මට්ටමේ පවතී.වර්ෂ 2024දී ප්‍රථම අදියර නිමකිරීමට අපේක්ෂා කෙරේ.

ඉදිකිරීමට නියමිත කලාපය
නව කොළඹ දකුණු වරායේ දක්ෂිණ මායිම සහ කොටුව ප්‍රදීපාගාරය අතර කලාපයේ මෙම නව වරාය නගරය ඉදිකිරීමට අපේක්ෂිත වේ. ගොඩකිරීමට අපේක්ෂිත මුළු භූමි ප්‍රමාණය හෙක්ට්යාර 269 කි

ඉදිකිරීම
ගාලු මුවදොරට ආසන්න මුහුදේ අක්කර 500කට වැඩි ප්‍රමාණයක් ගොඩකරමින් ඉදි කරන මෙම නව වරාය නගරයේ පලමු අදියරේ ඉදිකිරීම් කටයුතු ශ්‍රී ලංකා ජනපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ සහ චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පින් මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් 2014 සැප්තැම්බර් 17 වන දිනදී ආරම්භ කෙරුණි.

වරාය නගරයේ ව්‍යාපෘති සැලසුම චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවේ සීමාසහිත චයිනා කොමියුනිකේෂන් ක්‍රන්ස්ට්‍රක්ෂන් සමාගම විසින් ඉදිරිපත් කොට තිබේ. ව්‍යාපෘතියේ ඉදිකිරීම් කටයුතු චයිනා හාබර් ඉංජිනියරින් සමාගම විසින් සිදු කරයි. ව්‍යාපෘතිය ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය විසින් ක්‍රියාවට නංවනු ලබන අතර, ශ්‍රී ලංකා ආයෝජන මණ්ඩලය විසින් ආයෝජනය වෙනුවෙන් වූ බදු සහන ලබාදීම සිදුකෙරේ. අදියර දෙකක් යටතේ කොළඹ වරාය නගරයේ ඉදිකිරීම් කටයුතු සිදුවෙයි.

පළමු අදියර
වරාය නගරයේ පළමු අදියර යටතේ දියකඩනය ඉදිකිරීම, ඉඩම් ගොඩකිරීමේ කටයුතු සම්පූර්ණයෙන්ම අවසන් කිරීම හා සංවර්ධනය කළ හැකි ඉඩම්වලින් හෙක්ටයාර් 75ක ප්‍රමාණයක යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීම සිදු කරනු ලැබේ. මේ සඳහා වූ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 1337ක ආයෝජනය චයිනා කොමියුනිකේෂන් කන්ස්ට්‍රක්ෂන් සමාගම විසින් සිදු කරයි. පළමු අදියරේ ඉදිකිරීම් කටයුතු මාස 39 ක් තුල අවසන් කිරීමට නියමිතය.

දෙවන අදියර
දෙවන අදියර යටතේ ඉතිරි සංවර්ධනය කළ හැකි ඉඩම් හෙක්ටයාර් 95ක ප්‍රමාණයේ යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීම අපේක්ෂාව වී තිබේ. මෙම සමස්ථ ව්‍යාපෘතිය වසර අටකින් නිමා කිරීම සැලසුම කොට ඇත.

භූමි පරිහරණය
කොළඹ වරාය නගරය, කොළඹ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය නගරය බවට පත්වීමට පෙරාතුව අළුතින් ගොඩකරනු ලබන භූමියෙන් හෙක්ටයාර් 125ක ප්‍රමාණයක් ශ්‍රී ලංකා රජයටද, ඉතිරි හෙක්ටයාර් 108ක ප්‍රමාණය චීන ආයෝජකයාට හිමිවීමට නියමිතව තිබිණි. ඉන් හෙක්ටයාර් 88ක් වසර 99ක බදු පදනම මතද, ඉතිරි හෙක්ටයාර් 20 ක ප්‍රමාණය නිදහසේ භුක්ති විඳීම සඳහා ලබා දීමට නියමිත විය.

මූලාශ්‍ර
රීව ස්ටීන්කම්ප්

රීව රෙබෙකා ස්ටීන්කම්ප් (19 අගෝස්තු 1983 – 14 පෙබරවාරි 2013) යනු දකුණු අප්‍රිකානු නිරූපිකාවක් වූවාය. එකල ඇය හා සමග සබඳතාවයක සිටි, ඔලිම්පික් සහ පැරාඔලිම්පික් මලල ක්‍රීඩක ඔස්කා පිස්ටෝරියස් විසින් ඇය වෙඩිතබා ඝාතනය කෙරිණි. 2014 සැප්තැම්බර් 14 දිනදී,  සාපරාධී මනුෂ්‍යඝාතනයට ඔහු වරදකරු කරනු ලැබිණි.

ආශ්‍රිත
සාපරාධී මනුෂ්‍යඝාතනය

සාපරාධී මනුෂ්‍යඝාතනය යනු,  ජාතීන්ගේ පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ විවිධ අධිකරණ බලප්‍රදේශ විසින් එම වරද අර්ථදක්වා ඇති පරිදී, මරාදැමීමේ චේතනාව සහිතව හෝ රහිතව හෝ, පුද්ගලයෙකු නීති විරෝධී ලෙසින් මරා දැමීම සම්බන්ධ වන්නාවූ,   විශේෂිත වරදකි. එංගලන්තය විසින් හෝ පසුව එක්සත් රාජධානිය විසින් හෝ පාලනය කරනු ලැබීම තුලදී සංස්ථාපනය කරනු ලැබූ හෝ ආභාෂය ලැබූ හෝ අධිකරණ පද්ධතීන් සඳහා, මෙම වරද සඳහා නම ආශ්‍රිත වන්නේ  ස්කොට්ලන්ත නීතියට මිස ඉංග්‍රීසි නීතියට නොවේ.

අධිකරණ බලප්‍රදේශ
පහත අධිකරණ බලප්‍රදේශයන්හී "සාපරාධී මනුෂ්‍යඝාතනය" වරද දක්නට ලැබේ; වරදෙහි විස්තරයෙහි දේශීය අනුවාදය, තිබෙන තන්හී දක්වා ඇත:

දකුණු අප්‍රිකාව 
(දකුණු අප්‍රිකානු නීතිය තුල)  "සාපරාධී මනුෂ්‍යඝාතනය" සරල ලෙසින් අර්ථ දක්වා ඇත්තේ "නීතිවිරෝධී සා නොසැලිකිලිමත් ලෙසින් මනුෂ්‍යයෙක් මරා දැමීම" ලෙසිනි.

ආශ්‍රිත

අධෝසටහන්

අංකන
 ස්ට්‍රත්ක්ලයිඩ් යුනිවර්සිටි ස්කොට්ස් ලෝ කෝර්ස්
 CanLII - කැනේඩියන් ලීගල් ඉන්ෆමේෂන් ඉන්ස්ටිට්‍යුට්

කැනේඩියානු නීතිය
අපරාධ නීතිය නෛතික පද
 
ඉන්දියානු දණ්ඩ නීති සංග්‍රහ කොටස්
ස්කොට්ලන්ත අපරාධ නීතිය
දකුණු අප්‍රිකානු නීතිය
ඔස්කා පිස්ටෝරියස්ගේ නඩු විභාගය

රීව ස්ටීන්කම්ප් ඝාතනය සහ තුවක්කු-සම්බන්ධ චෝදනා තිහිපයක් සඳහා, ඔස්කා පිස්ටෝරියස්ගේ නඩු විභාගය (රාජ්‍යය එරෙහි ඔස්කා පිස්ටෝරියස්) 2014 මාර්තු 3 දිනදී  ප්‍රිටෝරියාහී දකුණු අප්‍රිකානු මහාධිකරණයෙහිදී විභාගය ඇරඹුනි. 2014 සැප්තැම්බර් 11–12 දිනවලදී, විනිසුරු තොකෝසීල මාසිපා විසින් තීන්දු කලේ, මිනීමැරුම සඳහා පිස්ටෝරියස් වරදකරු නොවන මුත්, ස්ටීන්කම්ප් සාපරාධී මනුෂ්‍යඝාතනය සහ භොජනාගාරයක් කුලදී ගිනිඅවියක් හා සමගින් අනවධානී ලෙස අන්තරායකාරී හැසිරීම  පිළිබඳ වරදකරු වන බවයි.  දඞුවම් ප්‍රකාශයට පත් කිරීම ඔක්තොම්බර් 13 දිනට නියම කරමින් නඩු විභාගය කල් තබන ලදි. මෙ අනුව ඔහුට වසාර 5 ක සිර දඩුවමක් ඔක්තොම්බර්  21 වෙනි දින අඩිකරණය මගින් නියම කරන ලදි.

පිස්ටෝරියස් යනු,  පැරාඔලිම්පික් ක්‍රීඩා තරග ගණනක් සහ 2012 ගිම්හාන ඔලිම්පික් තරගාවලිය ඇතුළුව, උසස් තලයෙහි ක්‍රීඩාවෙහි  යෙදුනු ආබාධිත මලල ක්‍රීඩකයෙක් වශයෙන් අවධානයට පාත්‍රවූ ප්‍රමුඛ දකුණු අප්‍රිකානු ධාවකයෙකි. නිරූපිකාවක්වූ ස්ටීන්කම්ප් ඔහුගේ පෙම්වතිය වූවාය. 2013 පෙබරවාරි 14 දින හිමිදිරි උදයෙහි, ඔහුගේ ප්‍රිටෝරියා නිවසෙහිදී, පිස්ටෝරියස් විසින් වෙඩි තබා ස්ටීන්කම්ප් ඝාතනය කරනු ලැබිණි. ඔහු විසින් ස්ටීන්කම්ප් හට වෙඩි තැබූ බව පිස්ටෝරියස් පිළිගත් මුත්, පැවසුවේ ඔහු විසින් ඇය අනවසර ඇතුළුවන්නකු ලෙසින් වරදවා වටහා ගත් බවයි. පොලිස් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලද පිස්ටෝරියස්හට, 2013 පෙබරවාරි 15 දිනදී ප්‍රිටෝරියා අධිකරණයකදී මනුෂ්‍ය ඝාතනය සිදු කල බවට විධිමත් ලෙසින් චෝදනා එල්ල කෙරිණි.

2021 නොවැම්බරයේදී, දකුණු අප්‍රිකානු බන්ධනාගාර බලධාරීන් ඔහුගේ පෙම්වතිය ඝාතනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් සිරගතව සිටින ඔස්කාර් පිස්ටෝරියස්ගේ සමාව සලකා බැලීම සඳහා පළමු ක්‍රියා පටිපාටි පියවර දියත් කළේය.

ආශ්‍රිත
ස්කොට් ජනයා

ස්කොට් ජාතිකයන් යනු මහා බ්‍රිතාන්‍යයට අයත් උප රාජ්යක් වන ස්කොට්ලන්තයෙ වාසය කරන ජන කොට්ටශයකි.

ආශ්‍රිත
 ස්කොට්ලන්තය

මහා බ්‍රිතාන්‍යය
ස්කොට්ලන්තය
වොන් ෆිලිප්ස් (නිමැවුම්කරු)

වොන් ෆිලිප්ස් (උපත 1954) යනු  විකලාංග අනුබද්ධ පිළිබඳ ඇමරිකානු නිමැවුම්කරුවෙනි. ඔහු විසින් නිමැවුනු ෆ්ලෙක්ස්-ෆුට් මාදිලියේ කෘත්‍රිම පාද සහ ගාත්‍රා මෙන්ම, අංගඡේදිතයන් වෙනුවෙන් ඔහුගේ පුණ්‍යමය කටයුතු සඳහා ඔහු ජනප්‍රියය. වයස අවුරුදු 21 ක් වත්ම, දණහිසෙන් පහළ එක් පාදයක් අහිමිවූ අංගඡේදිතයෙක් වූ ෆිලිප්ස්, එකල පැවැති කෘත්‍රිම ගාත්‍රා වල අඩුපාඩුකම් නිසා පෙලඹීමට ලක්වූ,    නෝර්ත්වෙස්ටර්න් විශ්වවිද්‍යාල වෛද්‍ය ශාස්ත්‍රාලයෙහි විකාලාංග අනුබද්ධ-පෙළගැස්වුම් කේන්ද්‍රයෙහි අධ්‍යයනය ඇරමීය. උපාධිය ලැබුමෙන් පසුව, ෆ්ලෙක්ස්-ෆුට් ඉන්කෝපරේටඩ් නම් ස්වීය සමාගම 1984දී ඇරඹීමට පෙර,  යූටා විශ්වවිද්‍යාලයෙහි ජෛව-වෛද්‍ය නිර්මාණ ඉංජිනේරුවෙකු ලෙසින් ඔහු සේවය කලේය.

අත්‍යන්තයෙහිදී, කාබන් ග්‍රැෆයිට් වලින් නිමැවුනු හා භාවිතයෙහි යෙදිය හැකි කෘත්‍රිම පාදයක් නිමැවීමට ෆිලිප්ස් සමත් විය. පෙරදී වූ සියළු විකාලාංග අනුබද්ධිතයන්ගෙන් වෙනස් වූ එය, පළඳින්නාගේ පියවර තැබීම තුලින් උකහා ගත් චාලක ශක්තිය, දුන්නක විලසින්,  විභව ශක්තිය ලෙසින් ගබඩා තොට, පළඳින්නාට දිවීමට හා පැනීමට ඉඩ සැලසීය. ඔහු විසින් නිර්මාණය කෙරුණු විකලාංග අනුබද්ධ පාදයක් වන ෆ්ලෙක්ස්-ෆුට් චීටා නමැත්ත, ද්විත්ව-අංගඡේදිත සහ පැරාඔලිම්පික් රන්-පදක්කම්ලාභී ඔස්කා පිස්ටෝරියස් විසින් භාවිතා කෙරෙන අතර, පැරාඔලිම්පික් ක්‍රීඩකයන්ගෙන් සියයට 90 පමණ දෙනා මෙන්ම ලොව පුරා දහස් ගණනක් ජනයා,  මුල් ෆ්ලෙක්ස් -ෆුට් සැලසුමෙහි ප්‍රභේදනයක් භාවිතා කරති. වසර 2000දී ෆිලිප්ස් විසින් ඔසර් සමාගම වෙත ෆ්ලෙක්ස්-ෆුට් විකුණු අතර, එය විසින් කෘත්‍රිම පාදය නිෂ්පාදනය කිරීම සිදු කරගෙන යයි. මෙයත් බලන්න ඔසර්#විකලාංග අනුබද්ධය.

ලෝකය වඩා සිටින අංගඡේදිතයන් සඳහා මිල අධික නොවන සහ ශක්තිමත්  විකලාංග අනුබද්ධ සැපයීම සඳහා වන ලාභ-සඳහා-නොපවත්වන සංවිධානයක් වන සෙකන්ඩ් වින්ඩ් සංවිධානය 1999දී ඔහු විසින් සංස්ථාපනය කෙරුණු අතර,  සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් වල, බිම් බෝම්බ වලට ගොදුරුවූවන් සඳහා විකලාංග අනුබද්ධ පාදයක් තැනීම සඳහා කටයුතු සලසමින් සිටියි.

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 
 ossur.com හී වොන් ෆිල්ප්ස් පිටුව

1954 උපත්
ජීවත්වන්නෝ
ඇමරිකානු නිපැයුම්කරුවෝ
නෝර්ත්වෙස්ටර්න් විශ්වවිද්‍යාලයීය උපාධිධරයෝ
යූටා විශ්වවිද්‍යාලයීය ආචාර්ය මණ්ඩලය
ක්‍රීඩා නිපැයුම්කරුවෝ සහ නවෝත්පාදකයෝ
ඇමරිකානු අංගඡේදිතයෝ
විකලාංග අනුපද්ධය
අයිසීසී විස්සයි20 ජාත්‍යන්තර ශූරතාවය

අයි.සී.සී. විස්සයි20 ජාත්‍යන්තර ශූරතාවය (ඉංග්‍රීසි:ICC T20I Championship) යනු,  ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය වෙතින් පවත්වනු ලබන, ජාත්‍යන්තර විස්සයි20 ක්‍රිකට් තරගාවලියකි. තරගාවලිය හුදු කාල්පනික වන්නේ, විධිමත් වි20ජා තරග න්‍යායපත්‍රය මත උඩතුරා ඇති සරල ශ්‍රේණිගතකිරීම් පරිපාටියක් වන බැවිනි. එක් එක් වි20ජා තරගයට පසුව, සම්බන්ධිත කණ්ඩායම් දෙකට ලකුණු පිරිනැමෙනුයේ ගණිතමය සූත්‍රයක් අනුවය. එක් එක් කණ්ඩායමෙහි ලකුණු, සමස්ත තරග ගණනින් බෙදෙනුයේ ශ්‍රේණිගතය ලබා දීමට වන අතර, සියළු කණ්ඩායම් වගුවක පෙළට තබනුයේ ශ්‍රේණිගතයෙහි පිළිවෙලටය. 

2014 සැප්තැම්බර් 7 දින වන විට, අයිසීසී වි20ජා ශූරතාවයේ ඉදිරියෙන්ම ශ්‍රී ලංකාව පසුවූයේ 131 ක ශ්‍රේණිගතයක් සහිතවය.

ප්‍රසාද ලකුණු 
වගුව සඳහා ගණනය කිරීම් පහත පරිදී සිදු කෙරෙයි:

 එක් එක් කණ්ඩායම ලකුණු ලබනුයේ ඔවුන් ක්‍රීඩා කල තරගවල ප්‍රතිඵල පරිදීය.
 එක් එක් කණ්ඩායමෙහි ශ්‍රේණිගතය සමාන වනුයේ එය රැස් කල  මුළු ලකුණු ගණන, එය ක්‍රීඩා කල මුළු තරග ගණනින් බෙදීමෙනි. (මෙම ගණනය කිරීමේදී තරගමාලා ප්‍රතිඵලය නොසැලකෙයි).
 ගණනය සඳහා තරගයක් සැලකෙනුයේ අවසන් වසර තුන ඇතුළත ක්‍රීඩා කර ඇතොත් පමණි.
 වසර-තුනක සීමාව තුල පළමු වසරෙහිදී ක්‍රීඩා කල තරග සඳහා වටිනාකම තුනෙන්-පංගුවක් වෙයි; දෙවන වසර තුලදී ක්‍රීඩා කල තරග සඳහා එය තුනෙන්-දෙපංගුවක් වෙයි; අවසන් වසර තුල ක්‍රීඩා කල තරග සඳහා සම්පූර්ණ වටිනාකම හිමි වෙයි; මෑත තරග සඳහා ඉඳුරාම වැඩි භරණයක් හිමිවෙයි.
 කිසියම් තරගයකින් පසුව කණ්ඩායමක ශ්‍රේණිගතය තීරණය කරනු වස්:
 තරග ප්‍රතිඵලය නිශ්චය කරන්න (දිනුම, පැරදුම, හෝ ජය-පරාජයෙන් තොර)
 ලැබෙන තරග ලකුණු ගණනය කරන්න:
 තරගය ඇරඹෙන විට, කණ්ඩායම් දෙක අතර ශ්‍රේණිගතයන් අතර පරතරය, ලකුණු 40 කට වඩා අඩු නම්:
 විරුද්ධවාදියාගේ ශ්‍රේණිගතයට වඩා වැඩියෙන් ලකුණු 50ක් ජයග්‍රාහකයාට ලැබෙයි
 විරුද්ධවාදියාගේ ශ්‍රේණිගතයට වඩා අඩුවෙන් ලකුණු 50ක් පරාජිතයාට ලැබෙයි
 ජය පැරදුමෙන් තොර එක් එක් කණ්ඩායම විරුද්ධවාදියාගේ ශ්‍රේණිගතයට සමාන ලකුණු ලබයි
 තරගය ඇරඹෙන විට, කණ්ඩායම් දෙක අතර ශ්‍රේණිගතයන් අතර පරතරය, ලකුණු 40 කට වඩා වැඩි හෝ සමාන නම් හෝ :
 එය ප්‍රබල කණ්ඩායම නම්,  ස්වීය ශ්‍රේණිගතයට වඩා වැඩියෙන් ලකුණු 10 ක්  ජයග්‍රාහකයා  ලබයි
 එය දුබල කණ්ඩායම නම්,  ස්වීය ශ්‍රේණිගතයට වඩා වැඩියෙන් ලකුණු 90 ක්  ජයග්‍රාහකයා  ලබයි
 එය ප්‍රබල කණ්ඩායම නම්,  ස්වීය ශ්‍රේණිගතයට වඩා අඩුවෙන් ලකුණු 90 ක්  පරාජිතයා  ලබයි
 එය දුබල කණ්ඩායම නම්,  ස්වීය ශ්‍රේණිගතයට වඩා අඩුවෙන් ලකුණු 10 ක්  පරාජිතයා  ලබයි
 ජය පැරදුමෙන් තොර තරගයකදී, ප්‍රබල කණ්ඩායම ස්වීය ශ්‍රේණිගතයට වඩා අඩුවෙන් ලකුණු 40 ක් ලබයි
 ජය පැරදුමෙන් තොර තරගයකදී, දුබල කණ්ඩායම ස්වීය ශ්‍රේණිගතයට වඩා වැඩියෙන් ලකුණු 40 ක් ලබයි 
 දැනටමත් රැස් කර ඇති ලකුණු ගණනට (පෙර තරගවලදී වගුවෙහි පෙන්වන පරිදී) රැස් කර ගත් තරග ලකුණු එක් කොට නව ශ්‍රේණිගතය නිර්ණය කරන්න. කෙසේවෙතත්, අවසන් වසර තුන පරාසයෙහි නොපවතින තරග (සහ ලකුණු) ඉවත් කල යුතු වෙයි.
 කණ්ඩායම් විසින් රැස් කෙරෙක ලකුණු, ප්‍රතිවාදියාගේ ශ්‍රේණිගතය මත පදනම් වෙන බැවින්, එය ඇරඹුනු විට කණ්ඩායම් සඳහා පාදක ශ්‍රේණිගතයන් නියම කිරීමට මෙම ක්‍රමවේදයට සිදු විය.

 == ශ්‍රේණිගතය වගුව ==

|}

ආශ්‍රිත

බාහිර සබැඳි 
අයිසීසී ටෙස්ට්, ඕඩීඅයි ඇන්ඩ් ටී20අයි චැම්පියන්ෂිප් රෑන්කිංස්
නවසීලන්ත මහා මැතිවරණය, 2014

2014 නවසීලන්ත මහා මැතිවරණය 51වන නවසීලන්ත පාර්ලිමේන්තුවේ සාමාජිකත්වය තීරණය කිරීම සඳහා 2014 සැප්තැම්බර් 20 වන සෙනසුරාදා දින පැවැත්විණි.

මූලාශ්‍ර
විද්‍යාත්මක අංකනය

විද්‍යාත්මක අංකනය (පොදුවේ කියවෙන පරිදි හෙවත් සම්මත ආකෘතිය හෙවත් සම්මත දර්ශන ආකෘතිය) යනු ඉතා දීර්ඝ හෝ ඉතා කුඩා අංක පහසුවෙන් දහයේ බලයක් ලෙස ලියා දැක්වීමයි.
2014 ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල

2014 ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල 2014 සැප්තැම්බර් මස 19 වන දින සිට ඔක්තෝබර් මස 4 වන දිනය වන තෙක් දකුණු කොරියාවේ ඉන්චියෝන් නුවර දී පැවැත්වෙනු ලබයි. මෙය XVII (17 වන) ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙලයි. ක්‍රීඩා 36 ක් යටතේ තරඟ ඉසව් 439 ක් මෙහිදී පවත්වනු ලබයි. ආසියා මහද්වීපයේ රටවල් 45 ක් (ආසියා මහද්වීපයේ සියළු රටවල්) මේ සඳහා සහභාගී වේ.

ක්‍රීඩා

ජල ක්‍රීඩා 
කිමිදුම්
පිහිනුම්
සම කාලීන පිහිනුම්
වෝටර් පෝලෝ
දුනු විදීම
මළල ක්‍රීඩා
බැඩ්මින්ටන්
බේස් බෝල්
බේස් බෝල්
සොෆ්ට් බෝල්

බාස්කට් බෝල්
බෝලිං
බොක්සිං
ඔරු පැදීම
ක්‍රිකට්
බයිසිකල් පැදීම
BMX
මවුන්ටන් පාපැදි 
මාර්ග
පථ
අශ්වාරෝහක
ෆෙන්සින්
හොකී

පාපන්දු
ගොල්ෆ්
ජිම්නාස්ටික්
හෑන්ඩ් බෝල්
ජූඩෝ
කබඩි
කරාටේ
නවීන පංච ප්‍රයාමය
සත් සාමාජික රග්බි
සුළං ඔරු පැදීම
 
සෙපක් ටක්රෝ
ඉලක්කයට වෙඩි තැබීම
ස්කොෂ්
මේස පන්දු (ටේබල් ටෙනිස්)
ටයිකොන්ඩෝ
ටෙනිස්
ටෙනිස්
සොෆ්ට් ටෙනිස්
තුන් ප්‍රයාමය
වොලීබෝල්
වෙරළ වොලිබෝල්
වොලිබෝල්
බර ඉසිලීම
මල්ලව පොර
වූෂු

තරඟ කාල සටහන

දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල
හෙළ ගණන් ක්‍රමය

දස දහයක් සියයක් වේ (බිංදු 2)
සිය දහයක් දහසක් වේ (බිංදු 3)
දහස් සියය ලක්ෂය වේ (බිංදු 5)
ලක්ෂ සියය කෝටිය වේ (බිංදු 7)
කෝටි කෝටියක් ප්‍රකෝටිය වේ
ප්‍රකෝටි කෝටියක් කෝටිප්‍රකෝටිය වේ 
කෝටිප්‍රකෝටිය කෝටිය නහුතයක් වේ
නහුත කෝටිය නින් නහුතය වේ
නින් නහුත කෝටිය කුත නහුතය වේ
කුත නහුත කෝටිය කම්බයක් වේ
කම්බ කෝටිය විෂ්කම්බයක් වේ
විෂ්කම්බ කෝටිය අබබයක් වේ
අබබ කෝටිය අටටයක් වේ
අටට කෝටිය අහබයක් වේ
අහබ කෝටිය කුමුදයක් වේ
කුමුද කෝටිය සමුගන්දියක් වේ
සමුගන්දි කෝටිය උත්පලයක් වේ
උත්පල කෝටිය කුණ්ඩරිකයක් වේ
කුණ්ඩරික කෝටිය පද්මයක් වේ
පද්ම කෝටිය කථානයක් වේ
කථාන කෝටිය මහ කථානයක් වේ
මහ කථාන කෝටිය අසංකයක් වේ

ඉහත වත්මන් භාෂාවෙන් පැවසූ හෙළ ගණිත ක්‍රමය පූජාවලියේ බොධි සම්භාර පූජා කථා යන කොටසේ සඳහන් වන්නේ පහත පරිදි ය.

දස දහයෙක් නම් සියයෙක, දස සියයේක නම් දහසෙක, සියක් දහසෙක් නම් ලක්ෂයෙක, සියක් ලක්ෂයෙක නම් කෝටියෙක. කෝටියෙක් නම් ප්රෂකෝටියෙක, ප්රෙකෝටියෙක් නම් කෝටිප්රකකෝටියෙක, කෝටිප්ර්කෝටි කෝටියෙක් නම් නහුතයෙක, නහුත කෝටියෙක් නම් නින්නහුතයෙක, නින්නහුත කෝටි‍ෙයක් නම් හුත නහුතයෙක, හුත නහුත කෝටියෙක් නම් කම්භයෙක, කම්භ කෝටියෙක් නම් විස්කම්භයෙක, විස්කම්භ කෝටියෙක් නම් අහහයෙක, අහහ කෝටියෙක් නම් අබබයෙක, අබබ කෝටියක් නම් අටටයෙක, අටට කෝ‍ටියෙක් නම් සොගන්ධියෙක,සොගන්ධික කෝටියෙක් නම් උප්පලයෙක, උප්පල කෝටියක් නම් කුමුදයෙක, කුමුදකෝටියෙක් නම්, පුණ්ඩරීකයෙක. පුණ්ඩරීක කෝටියෙක්නම් පදුමයෙක, පදුම කෝටි‍ෙයක් නම් කථානයෙක, කථාන කෝටියෙක් නම් මහා කථානයෙක, මහා කථාන කෝටියෙක් නම් අසඬ්ඛ්යියක් නමි...

මේවා අති විශාල අගයක් දරණ සංඛ්‍යාය උදාහාරණ ලෙස මහා කාථානයකට  1යි බිංදු 126ක් ලෙසිය යුතුය. හිංදු අරබි ක්‍රමයට මෙවැනි විශාල සංඛ්‍යා ලිවීමේදී පිටු පිරීවට සිදුවනු ඇත. නමුත් බිංදුව රහිතව සංකේත මගින් ලියන්නාවූ සිංහල ඉලක්කම් වලින් පහසුවෙන් එක සංකේතයකින් මේ විශාල සංඛාවක් නමුදු ලිවිය හැකිය.

ආශ්‍රිත ලිපි
 නහුත රජ
අ විෂන් ඔෆ් ෆයර්

අ විෂන් ඔෆ් ෆයර් යනු සුප්‍රසිද්ධ ඇමරිකානු නිලි ගිලියන් ඇන්ඩර්සන් සහ නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් බෙස්ට්සෙලර් ලෙස පිදුම් ලැබූ කෘති රචනා කල කතුවරයෙකු වන ජෙෆ් රොවින් යන දෙදෙනා එක්ව රචනා කල  ත්‍රාසජනක විද්‍යා ප්‍රබන්ධ නවකතාවකි. මෙය දි අ(ර්)තන්ඩ් සාගා නවකතා මාලාවේ පළමුවැන්න ද වේ. එමෙන්ම ද එක්ස්-ෆයිල්ස් ටෙලිනාට්‍ය මාලාවට රංගනයෙන් දායක වූ ගිලියන් ඇන්ඩර්සන්ගේ පළමු කෘතියද වේ.

කථා වස්තුව 
නිව්යෝර්ක් නුවර ළමා මනෝවිද්‍යාඥවරියක වන කයිට්ලින් ﻿ඔහාරාගෙන් ප්‍රතිකාර ලැබීමට පැමිණෙන අලුත්ම රෝගී දැරිය නිසා ඇගේ ජීවිතය සම්පුර්ණයෙන්ම වෙනස් වේ. මෙලෙස ඇගෙන් ප්‍රතිකාර ලැබීමට පැමිණෙන්නේ එක්සත් ජාතීන්ගේ ඉන්දියානු නියෝජිතයාගේ දියණිය වන මානික් නැමැති දැරියයි. මෙම දැරිය විවිධ භාෂා වලින් කතාකිරිමටත්, තමාට අත්භූත දසුන් දර්ශනය වන බව පැවසීමටත් පටන් ගනී. මෙයට හේතුව ඇගේ පියාව ඝාතනය කිරීමට මෑතකදී යම් පිරිසක් ගත් උත්සහයක් නිසා, එය ඇගේ මනසට දරුණු ලෙස බලපෑම බව ඔහාරා අනුමාන කරයි. මෙම ඝාතන තැත ඉන්දියාවත් පාකිස්තානයත් අතර දරුණු න්‍යෂ්ටික අර්බුධයක් ඇතිකරලීමට ද සමත් වෙයි. කෙසේවෙතත් මානික් නම් දැරියගේ මෙම ලක්ෂණ වලට සමාන ලක්ෂණ පෙන්වන දරුවන්ගේ සිදුවීම් ලොව නන්දෙසින් වාර්තා වීමත් සමග මෙය පිටුපස සිතනවාට වඩා දරුණු අත්භූත බලවේගයක් ඇතැයි ඔහාරා කල්පනා කරයි.

හයිටි රාජ්‍යයේ සිසුවියක් ඇගේම උගුරු දණ්ඩ උගුලා දමයි. ඉරානයේ සිසුවෙක් තම සිරුරටම ගිනි තබාගනී. ලොව පුරා සතුන්ගේ චර්යා රටාවද වෙනස් වී ඔවුන් දරුණු ලෙස හැසිරීමට පටන් ගනී. එමෙන්ම ආසියාව තුල න්‍යෂ්ටික යුද්ධයක් ඇරඹෙන ලකුණු පහළ වේ. මේ සියල්ල පිටුපස සැඟවුණු සත්‍යය කුමක්දැයි සෙවීමට කයිට්ලින් ﻿ඔහාරා අරඹන ගමනත් සමග කතාව ඉදිරියට දිවෙයි.

නවකතා
1 වන ආවර්තයේ මූලද්‍රව්‍යය

1 වන ආවර්තයේ මූලද්‍රව්‍යයක් යනු, රසායනික මූලද්‍රව්‍යයන්ගේ ආවර්තිතා වගුවෙහි පළමුවන පේළියෙහි (හෝ ආවර්තයෙහි) පිහිටන රසායනික මූලද්‍රව්‍යයන් අතුරින් එකකි. ආවර්තිතා වගුව සකස් කර ඇත්තේ පේළි ලෙසින් වන අතර, එසේ කර ඇත්තේ මූලද්‍රව්‍යයන්ගේ පරමාණුක ක්‍රමාංකය වැඩිවත්ම, ඒවායේ රසායනික චර්යාවේ පුනරාවර්ත (ආවර්තිත)  උපනතීන් සන්නිදර්ශනය කර දැක්වීමටය: රසායනික චර්යාවන් පුනරාවර්තනය වීම ඇරඹෙත්ම නව පේළියක් ඇරඹෙන අතර, එයින් ගම්‍ය වන්නේ, සමතුල්‍ය චර්යාවන් සහිත මූලද්‍රව්‍යයන් එකම සිරස් තීරුවක තැබෙන බවයි. පළමුවන ආවර්තය, වගුවෙහි වෙනත් පේළි වලට වඩා අඩු මූලද්‍රව්‍යය සංඛ්‍යාවක්, එනම් දෙකක් සහිත වෙයි: හයිඩ්‍රජන් සහ හීලියම්. මෙම සන්නිවේශය,  පරමාණුක ව්‍යුහයෙහි නවීනතම සිද්ධාන්තයන් වෙතින් පැහැදිලි කල හැක. පරමානුක ව්‍යුහයෙහි ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීමක් අනුව, 1s කාක්ෂිකය පිරවීම හා සමගින්,  මෙම ආවර්තය අනුරූප වෙයි. පළමුවන ආවර්තයේ මූලද්‍රව්‍යයන් විසින්  යුග නීතිය පිළිපැදෙන්නේ, ඒවායේ සංයුජතා කවචය සම්පූර්ණ කිරීමට අවශ්‍ය වන්නේ ඉලෙක්ට්‍රෝන දෙකක් පමණක් නිසාය. මෙම මූලද්‍රව්‍යයන් විසින් අවකාශ සැපයිය හැක්කේ උපරිම වශයෙන් ඉලෙක්ට්‍රෝන දෙකකට පමණක් වන අතර,  එම දෙකම 1s කාක්ෂිකයෙහි වෙති. එබැවින්, පළමුවන ආවර්තය සතු විය හැක්කේ මූලද්‍රව්‍යයන් දෙකක් පමණි.

ආවර්තිත උපනතීන් 

ආවර්තිතා වගුවෙහි අනෙකුත් සියළු ආවර්තයන් සතුව අවම වශයෙන් මූලද්‍රව්‍යයන් 8 ක් හෝ පවතින අතර, ආවර්තය හරහා ආවර්තිත උපනතීන්  සැලකීම කෙරෙහි එය උපකාරී වෙයි. කෙසේවෙතත්, පළමුවන ආවර්තය සතුවන්නේ මූලද්‍රව්‍යයන් දෙකක් පමණක් වන බැවින්, එම සංකල්පය මෙහිදී යෙදිය නොහැකි වෙයි. කාණ්ඩයන් පහළට උපනතීන් සැලකීමේදී, 18 වන කාණ්ඩයෙහි ඉහළින්ම පවතින දර්ශීය උච්ච වායුවක් ලෙසින් හීලියම් පෙනී යන අතර, පහළ සාකච්ඡාව පරිදී, හයිඩ්‍රජන්හී රසායන විද්‍යාව අනුපම වන අතර, ඕනෑම කාණ්ඩයකට පහසුවෙන් පැවරිය නොහැක.

ආවර්තිතා වගුව තුල 1 වන ආවර්තයේ මූලද්‍රව්‍යයන්ගේ පිහිටුම 
හයිඩ්‍රජන් සහ හීලියම් යන දෙකම  s-ගණයෙහි පැවතියත්, ඒවායින් කිසිවක් හෝ අනෙකුත් s-කාණ්ඩ මූලද්‍රව්‍යයන් හා සමරූපි ලෙසින් නොහැසිරෙයි. අනෙකුත් s-කාණ්ඩ මූලද්‍රව්‍යයන් වෙතින් ඒවායේ හැසිරීම කෙතරම් වෙනස්දයත්,  මෙම මූලද්‍රව්‍යයන් දෙක ආවර්තිතා වගුවෙහි කුමන ස්ථානයක තැබිය යුතුද යන්න පිළිබඳව සැලකිය යුතු අසම්මතියන් පවතියි.

හයිඩ්‍රජන් සමහරවිට  ආවර්තිතා වගුවෙහි,  ලීතියම්ට ඉහළින්, කාබන්ට ඉහළින්, ෆ්ලෝරීන්ට ඉහළින්, ලිතියම් සහ ෆ්ලෝරීන් යන දෙකටම ඉහළින් (දෙවරක් දැක්වෙමින්), හෝ කිසිදු කාණ්ඩයකට නොපවරමින්  අනෙකුත් මූලද්‍රව්‍යයන්ට ඉහළින්  තැබෙයි. 

සැමවිටම පාහේ, ආවර්තිතා වගුවෙහි  නියෝන්ට (මෙය  p-ගණයෙහි පිහිටයි) ඉහළින්,  උච්ච වායුවක් ලෙසින් හීලියම් තැබුවද, සමහරවිට එය බෙරිලියම් ඉහළින් තැබෙනුයේ සමරූපි ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය නිසාය.

මූලද්‍රව්‍යයන්

හයිඩ්‍රජන්

හයිඩ්‍රජන් (H) යනු,  පරමාණුක ක්‍රමාංකයෙහි අගය 1 වන්නාවූ රසායනික මූලද්‍රව්‍යය වෙයි. සම්මත උෂ්ණත්වයෙහිදී සහ පීඩනයෙහිදී, හයිඩ්‍රජන් යනු, H2 යන අණුක සූත්‍රය සහිත, අවර්ණ, ගඳක් නොමැති,  අලෝහමය, රසක් නොමැති, අතිශයින් දැවෙනසුළු ද්විපරමාණුක වායුවකි. 1.00794 amu, යන අගයැති පරමාණුක ස්කන්ධයක් සහිත හයිඩ්‍රජන්, සැහැල්ලුතම මූලද්‍රව්‍යය වෙයි.

හීලියම්

ආශ්‍රිත

වැඩිදුර කියවීම් 
 

ආවර්තිතා වගුවෙහි ආවර්තයන්
මූලද්‍රව්‍යය වර්ණය සෘජුව සමන්විත වන පිටු