හියුගෝ ප්‍රනාන්දු

කණුපුලගේ උගෝ සිංඤෝ (14 ජූලි 1912 - 12 අප්රේල් 1999), හෙවත් හියුගෝ මාස්ටර් හෝ හියුගෝ ප්‍රනාන්දු, යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමා නළුවෙක් සහ සංගීත අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි. ප්‍රථම සිංහල චිත්‍රපටිය වන කඩවුණු පොරොන්දුව චිත්‍රපටයෙන් සිනමා ගමන ආරම්භ කල ප්‍රනාන්දු, ගීත රචකයෙකු, සහ සහය අධ්‍යක්ෂවරයෙකු ලෙස ද වසර 30කට අධික වෘත්තීය ජීවිතයක් ගත කර ඇත.

පෞද්ගලික ජීවිතය
ප්‍රනාන්දු පවුලේ වැඩිමලා ලෙස 1912 ජූලි 14 වන දින මීගමුව පෙරියමුල්ලේදී උපත ලැබීය. ගමේ ගෙවල් පිළිසකර කිරීමට ප්‍රසිද්ධ වූ ඔහුගේ පියා පේදුරු ප්‍රනාන්දුය. ඔහුගේ මව ලියනගේ එලිසබෙත් ප්‍රනාන්දු ගෘහණියක් වූවාය. ඔහුට මාර්තා මේරි ප්‍රනාන්දු නම් බාල සහෝදරියක් සිටී. ඔහු දළුපොත රෝමානු කතෝලික පාසලට ඇතුළත් වූ නමුත් දරිද්‍රතාවයෙන් පෙළෙන තම පවුල නඩත්තු කිරීම සඳහා හත්වන ශ්‍රේණියෙන් ඉවත් වීමට ඔහුට සිදු විය. ඔහුගේ පියා පලංචියකින් වැටුණු අතර එතැන් සිට ඇවිදීමට නොහැකි විය. ඒ නිසා අම්මා කොහු මෝලේ වැඩ කරන්න පටන් ගත් අතර මේ සඳහා ඔහු කොහු මෝල්, වතු, දුම්කොළ ගබඩා, මාළු කඩ සහ පෙදරේරු වැනි වැඩෙහි නිරත විය.

කොහු මෝලේ නැවැත්වීමෙන් පසු ඔහු ත්‍රිකුණාමලයේ කුකුලාව ප්‍රදේශයේ ධීවරයින් පිරිසකට සම්බන්ධ වූ අතර එහිදී මුලතිව් සිට සැතපුම් 24 ක් දුරින් පිහිටි අලම්බල ගම්මානයේ ධීවර කණ්ඩායමකට සම්බන්ධ විය. මාස කිහිපයකට පසු ඔහු තම මිතුරෙකු සමඟ හිරියාලේ දුම්කොළ වෙළඳසැලකට සම්බන්ධ වී කෝකියෙකු ලෙස වැඩ කළේය. පසුව පුත්තලමේ වත්තක "කංකානම්" ලෙස සේවය කළේය. මෙම කාලය තුළ ඔහු දෙමළ ගුරුවරයෙකුගෙන් ඉංග්‍රීසි සහ සූපශාස්ත්‍ර ඉගෙනීමට පුරුදුව සිටියේය. ඔහු උගෝගේ නම "හියුගෝ" ලෙස වෙනස් කළේ ප්‍රකට ප්‍රංශ ලේඛක වික්ටර් හියුගෝ, දෙමළ ගුරුවරයාගේ ප්‍රියතම නිසාය. වයස අවුරුදු 16 දී හියුගෝ සහකාර පෙදරේරුවෙකු ලෙස රැකියාවට ගියේය.

ඔහු 1935 දී එලිසබෙත් ප්‍රනාන්දු සමඟ විවාහ විය. මෙම යුවළට බ්‍රිජට් මාලිනී, නිමල් ඇන්තනි, ලලිතා, ගාමිණී මැල්කස්, සරත් සහ බ්‍රිටෝ නමින් දරුවන් හය දෙනෙකි. බ්‍රිටෝ ප්‍රනාන්දු මහතා කලක් මීගමුව මහනගර සභාවේ සභිකයෙකු වූ අතර දැනට මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ අතුරුදහන් වූවන්ගේ පවුල් වෙනුවෙන් සේවය කරයි.

ඔහු 1999 අප්‍රේල් 12 වන දින වයස අවුරුදු 86 දී මිය ගියේය.

වෘත්තීය ජීවිතය
"මැලතියස් මාස්ටර්" ලෙසින් ප්‍රකට වෙල්ගම්පොල මැලතියස් පෙරේරා සමඟ ඇති වූ හමුවීමක් ප්‍රනාන්දු සංගීතවේදියාගේ වාද්‍ය වෘන්දයට මවුත් ඕගන් සහ මැන්ඩලින් වාදකයෙකු ලෙස සම්බන්ධ වීමට හේතු විය. ඔහුගේ පළමු නාට්‍යය 1934 ගුවන් විදුලි නාලිකාවෙන් විකාශය විය. ඉන්පසු ඔහු මිනර්වා රඟහල කණ්ඩායමට සම්බන්ධ වී බී.ඒ.ඩබ්ලිව්. ජයමාන්නගේ අවතාරය නාට්‍යයට සංගීතය සැපයීය. ප්‍රනාන්දු 1939 දී රුක්මණී දේවි සහ එච්.ඩබ්ලිව්.රූපසිංහගේ "ශ්‍රී බුද්ධ ගයා විහාරේ" ගීතය පටිගත කිරීමටද දායක විය.

1947 දී ප්‍රනාන්දු විසින් ජයමාන්නගේ නාට්‍යයේ අනුවර්තනයක් වූ ප්‍රථම සිංහල චිත්‍රපටය වන කඩවුණු පොරොන්දුව නිෂ්පාදනයේදී ත්‍රිත්ව චරිතයක් නිරූපණය කළේය. චිත්‍රපටයේ චරිතයක් නිරූපණය කිරීමට අමතරව, ඔහු රුක්මණී දේවි සමඟ "සන්ධ්‍යාවේ ශ්‍රියා" ගීතය ගායනා කළ අතර එහි එඩී ජයමාන්න ගේ "ලපටි රූපේ ඈගේ" වැනි ගීත රචනා කළේය. ඒ සමඟම ඔහු පී.එස්. කුලරත්නගේ "සිරිලක් ලිමිටඩ්" නාට්‍ය කණ්ඩායමට සම්බන්ධ විය. ශාන්ති කුමාර්ගේ නර්තන කණ්ඩායමේ සර්පිනා වාදකයා ලෙස හියුගෝ රටපුරා වාදන ඉදිරිපත් කර ඇත. ඉන්පසු ඔහු මැලතියස් මාස්ටර් විසින් රචනා කරන ලද ගැහැණු හිත නාට්‍යය නිෂ්පාදනය කළේය.

ප්‍රනාන්දු 1950 ගණන්වල බණ්ඩා නගරයට පැමිණීම (1952) සහ ප්‍රේම තරගය (1953), පුදුම ලේලි (1953) වැනි චිත්‍රපටවල සහය අධ්‍යක්ෂකද, අහංකාර ස්ත්‍රී” (1954), “මාතලං” (1955) සහ “දුප්පතාගේ දුක” (1956) වැනි චිත්‍රපටවල තිර රචකයා ලෙසද පිටිසර කෙල්ල (1953) සහ සරදියෙල්” (1954)  වැනි චිත්‍රපටවල සංගීත අධ්‍යක්ෂණය සහ ගායකයා ලෙසද කටයුතු කළේය. ඔහු ප්‍රථම වරට ප්‍රධාන චරිතය රඟපෑවේ "ප්‍රේම තරංගය" චිත්‍රපටයේ මෙන්ම ගීත රචකයා ලෙසිනි. මීට අමතරව, ඔහු මෙම චිත්‍රපට බොහොමයක ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළේය. 1954 දී, අහංකාර ස්ත්‍රී චිත්‍රපටයේ ඔහුගේ ගීත පහක් ජනප්‍රිය විය. ඉන් අනතුරුව ප්‍රනාන්දු සංදේශය (1960), ධීවරයෝ (1964), අල්ලපු ගෙදර (1965), සුරේඛා, සිහසුන, සහයට ඩැනී (1974), කවුද රජා (1976), චිං චිං නෝනා (1977) සහ හිත හොඳ මිනිහෙක් (1975) වැනි චිත්‍රපටවල චරිත නිරූපණය කර ඇත. මීට අමතරව ප්‍රනාන්දු වන මෝහිනී චිත්‍රපටයේ සහය අධ්‍යක්ෂවරයෙකු ලෙසද කටයුතු කළේය.

ප්‍රනාන්දු සිංහල සිනමාවට නව මුහුණු රැසක් හඳුන්වා දීමට සම්බන්ධ වී ඇති අතර ඔවුන් පසු කලෙක ජනප්‍රිය තරු බවට පත්විය. ඔහු ක්ලැරිස් ද සිල්වා නිළියක් ලෙස පුහුණු කළ අතර රෝහිණී ජයකොඩි සහ රවීන්ද්‍ර රූපසේන අහංකාර ස්ත්‍රී චිත්‍රපටයෙන් සිනමාවට හඳුන්වා දුන්නේය. ඉන්පසුව දුප්පතාගේ දුක හරහා ඇන්තනී සී. පෙරේරා සහ සූරයා'' හරහා විජිත මල්ලිකා හඳුන්වා දුන්නේය. ඔහු තිලකසිරි ප්‍රනාන්දු සහ ජීවරාණි කුරුකුලසූරිය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ට හඳුන්වා දුන්නේය. ජනප්‍රිය නළුවන් වන ඇන්ටන් ග්‍රෙගරි, බර්නාඩ් රෙජිනෝල්ඩ් සහ ඇන්ඩෲ ජයමාන්න සිනමාවට පිවිසියේද හියුගෝ ප්‍රනාන්දුගේ මගපෙන්වීම යටතේය.

යොමු කිරීම්

බාහිර සබැඳි
හියුගෝ ප්‍රනාන්දුගේ චරිතාපදානය

ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ
සිනමාවේ හාස්‍ය නළුවෝ
ශ්‍රී ලාංකික හාස්‍ය නළුවෝ
ශ්‍රී ලාංකික අධ්‍යක්ෂවරු
සිංහල ජනයා