Srijan-Upadhyay/marathi-tts-indictts huggingface dataset:
भाकरी आणि भाकरी मिळविणे एवढाच माफक विचार आमच्या शिक्षणात आहे.
याला विनाशकाले विपरीत बुद्धि म्हणता येईल.
इंग्रजी माध्यमाची शाळा किंवा कॉन्व्हॅट स्कूल म्हणजे प्रतिष्ठेची केंद्रे.
पॉकेटमार किंवा काळाबाजार करणाऱ्यांची मुले सुद्धा शेजारी शेजारी बसु शकतात.
धर्म, भाषा, प्रांत, वर्ण यांच्या भिंती कोसळतात.
डॉक्टर, वकील, व्यापारी या सर्वांनाच वाटते की इंग्रजी भाषेची चलती आहे.
कॉमिक्सच्या चाऱ्यावर वाढणारी ही मुले पुढल्या आयुष्यात भलत्यासलत्या वाटेने तर जाणार नाहीत ना
शिवाय आमची मुले मराठी म्हशींचे दूध पिऊन वाघाची डरकाळी कशी फोडणार
काहीही हो, तुम्हांला या उठाठेवी हव्यात कशाला
आया-बाया चपला फरफटत पाय उचलत होत्या.
धूळ खाऊन मातकट झालेली चुंबळ रिकाम्या पाटीत टाकली.
शेवकांडाच्या लाडवांची पुरचुंडी आणि प्लास्टिकच्या पिशवीतल खाज तिन आवदारपणे चुंबळीच्या पदराखाली सरकवल.
तेवढ्या गडबडीतसुद्धा खाज्याच्या गुळात घातलेल्या आल्याचा दरवळ तिच्या नाकापर्यंत पोहोचला.
अजून डोक्यावर पाटी घेऊन चारचार मैल चालत होत.
म्हणाली, माका सत्तर मैलार जांवचा आसा.
ती म्हणाली,ह्यां बग, यष्टीवाले दोन आने घेता.
बाय म्हणत माका ती टेचात उत्तरली.
मऊ गादीवर बायला फार सुख वाटलं
बायनं मनातल्या मनात ड्रॉयव्हरला मार्क देऊन टाकले.
दिवसभराच्या उन्हान, धुळीनं ती थकली होती.
आता निवांत झाल्यावर तिला छान डुलकी आली.
म्हाताऱ्या बायला काय वाटलं कोण जाणे.
तशी बाय खणखणीत आवाजात म्हणाली तीन आणे मोजून दिलंय त्येका, त्यांनी ते घेतलं
अग म्हातारे तुझं डोकं फिरलं काय
आपल्या राजांची गाडी या आपल्या सावंतवाडिच्या महाराजांच्या शेजारी बसून आलीस तू दुसऱ्यानं माहिती पुरवली.
अरे माझ्या सोमेश्वरा, रवळनाथा म्हणत म्हातारी भुईला टेकली.
विद्यालयीन शिक्षणाचे माध्यमिक व महाविद्यालयीन असे दोन स्तर आहेत.
या दोन्हीही स्तरावर मराठी या माध्यामाच्या जोडीने इंग्रजीची पूर्वी गरज होती.
असं मला व्यवहाराचा चष्मा लावल्यावर स्पष्टपणे दिसते.
रडण्याहसण्यारागावण्याचे म्हणजे दुःख, आनंद व क्रोध या भावना व्यक्त करण्याचं, असं मला म्हणायचं आहे.
सर्व विषय मराठी माध्यमातून शिकणं सोयीचे आहे हा निष्कर्ष मान्य करणं भागच आहे.
या सर्व विषयत इंग्रजी हाही विषय हवा व तो मराठीतून शिकवावा एवढीच माझी आग्रहाची सूचना आहे.
हे विषय शिकण्यासाठी लागणारी पाठ्यपुस्तके व संदर्भपुस्तके मराठीत उपलब्ध आहेत.
त्यात सोय आहे असे मला वाटते.
अस मी वर नमूद केल आहे ते याचसाठी.
वाक्यरचना, व्याकरण याबाबात अवाक्षरही बोलायचं नाही.
गणित हा विषय इंग्रजीतून शिकवावा '+', ही चिन्हे तीच आहेत.
बँकांत, रेल्वेस्थानकावर, ग्रंथालयात, शाळेत सर्वत्र मुलांना कॉम्प्युटर दिसणार.
घरात येणाऱ्या टेलिफोनविजेच्या बिलांवरचे आकडे व मजकूर कॉम्प्युटर छापतो.
आठव्यादहाव्या वर्षीच मुलांचे व कॉम्प्युटरचे नाते जोडूनदेणे भाग पडणार आहे.
पण इंग्रजीचा व्यावहारिक राष्ट्रभाषा म्हणून वापर करायला हवा, तसा तो आज न बोलता, होतही आहे.
इंग्रजीचा वापर करताना आपल्यातील काहीजणांना गुलामगिरांची आठवण आली व खंत वाटली तर ते समजणारे आहे.
ग्रामपंचायत, जिल्हापरिषद, नगरपलिका, महसूल खाते सरकारी कचेऱ्या या सर्व ठिकाणी मराठी भाषेचा वापर व्हावा.
दत्ता पवार, लोकसत्ता एक मे एकोणीसशे पंच्याऐंशी
दत्ता पवार, तरुन भारत बारा मे, एकोणीसशे त्र्याण्णव
आपण जेंव्हा परप्रांतात काही काळासाठी जातो व सतत जेंव्हा ती परप्रांतीय अनोळखी भाषा कानावर पडू लागते.
गाण होत साध सोप, आपल्या बाळांच्या कौतुकाच.
क्रोधात कैद करण्याचा त्याने हुकूम दिला.
शिपायांनी राधेला राजासमोर आणुन उभ केल.
आणि त्यापुढे महाराजपद थिट ग कस
अतिभंयंकर जो असेल चार दिवसांच्या उपाशी आणि टोचून झालेला बेजार.
फुत्कारणारा नाग फणा काढून तोऱ्यात डोलू लागला, सावजाला कडाडून डसण्यास पुढे पुढे येऊ लागला.
कुणीही पुढ येउन या नागाला धराव, आणि आपल श्रेष्ठत्व सिद्ध कराव.
ते दृश्य पाहून दरबार स्तंभितच झाला, राजाला राधेच्या गाण्याची सत्यता पटली.
मौल्यवान मोत्यांचा कंठा त्याने बाळाला भेट दिला.
प्राथमिक शिक्षण 'मराठी' मातृभाषेतूनच असाव असं माझ स्पष्ट मत आहे.
पहिली पासून इंग्रजी ठेवायचीच झाल्यास ऐच्छिक विषय म्हणून ठेवावी.
त्यात कमी गुण मिळाले तरी प्रगतिपुस्तकावर फार परिणाम होऊ देऊ नये.
आणि मुळात आपल्याला इंग्रजी बोलता येत नाही हा न्यूनगंड मनातून काढूनच टाका.
टिव्ही वर रशियन, चिनी, इटालियन वगैरे खेळाडू आपल्या मातृभाषेतूनच बोलतात हे तर ऐकलचं असेल.
आपल्या स्वातंत्र्याला त्रेपन्न वर्ष झालेली आहेत.
मराठी भाषा लवचिक आहे थोड्या थोड्या फरकाने शब्दाचे अर्थ बदलतात.
मुंबईची मराठी भाषा हल्ली खिचडी भाषा झाली आहे.
खेड्यापाड्यातली रांगडी आणि अशुद्ध, अपभ्रंश असलेली भाषा असते.
कारण त्यांच महाविद्यालयीन आणि उच्च शिक्षण सर्व इंग्रजीतून होत असत.
त्या विकसित देशात आपल्या लोकांना द्रव्यप्राप्ती भारतातील लोकांपेक्षा जास्त प्रमाणात होते.
सर्वचजण नाही पण काही तिथेच स्थायिक होतात.
हा विषय जरा वेगळा असला तरी मराठी भाषेवर, रहाणीवर, आचार विचारांवर खूपच फरक होतो.
महाराष्ट्राला आपल्या ज्ञानाचा, अनुभवाचा फायदा करुन द्या.
आपल्या मराठीतसुद्धा खूप विषयावर लेखन झाले आहे.
अशी धोरणे रेटणाऱ्यांची प्रजा ही संस्कृतीहीन व केवळ पोटभरुच असणार.
स्वातंत्र्यपूर्वकाला पासून या देशातील शिक्षणपद्धती बदलली पाहिजे असा आक्रोश सर्वत्र चालू आहे.
या मंडळींनी मुंबई शहरावर ताबा मिळविला, हे स्वातंत्र्योत्तर काळातील चित्र आहे.
ज्यांच्याकडे भरपूर पैसा आहे, अशा मंडळींनी इंग्रजी माध्यमाच्या शाळांचा आश्रय घेतला.
आपल्या मुलांच्या भावितव्याचा विचार करण्याइतकी सवड असणाऱ्यांनी पोटाला चिमटा घेऊन आपल्या मुलानांही या शाळेत पाठविले.
दोन वेळच्या अन्नची जेथे भ्रांत तेथे हे कसे शक्य होणार
एक नवीन उच्चभ्रू वर्ग तयार झाला.
या धुळवडीत लोकशाहीचा सूर्य या गरिब मंडळींनी दिसला नाही तर त्यात नवल वाटण्यासारखे काय आहे
विशेषतः शहरी कनिष्ठ मध्यम वर्गाला हे विशेष जाणवू लागले आहे.
मुंबईसारख्या शहराला इंग्रजीच्या वाळवीने केव्हाच पोखरले आहे.
गरीब मजूर, शेतकरी यांची मुले एक विषयइंग्रजी भाषा इंग्रजीतून शिकतात.
इंग्रजीच्या शिडीचा आधार घेऊन या स्पर्धेत उतरुन गरीबांचा फायदा होणार नाही.
कारण त्यात त्यांचा मतलब साधत असावा.
आणि हे मागील तीस वर्ष चालू आहे.
मुंबईत मराठी माणसाला घाटी म्हणूनच हे लोक संबोधतात.
मग हीच मंडळी मुंबई केंद्रशासित करावी अशी मागणीही करतील.
खेड्यापाड्यातील इंग्रजी विषयांचे अध्यापन म्हणजे भीक नको पण कुत्रे आवर, असे म्हणण्यासारखी स्थिती आहे.
शहरातील कामगार भागातील शाळा, झोपडपट्टी भागातील शाळा, यामधील इंग्रजीची स्थिती अशीच शोचनीय आहे.
बालमोहन, किंग जॉर्ज, पार्ले टिळक विद्यालय, कॉन्व्हॅट, इत्यादी.
इथून बाहेर पडणारी मंडळीच सर्व वरिष्ठ नोकऱ्यांमध्ये दिसतात.
पण यांच्या सर्व समित्या भाषा तज्ज्ञांना वगळून तयार करण्यात येतात.
आज इंग्रजी व हिंदीच्या कचाट्यात आपण सापडतो आहोत.
भाषिक आक्रमणे हे धीमे असते, पण ते अनेक पिढ्या टिकणारे असते.
महाराष्ट्रात जर काही स्वाभिमानी पिढी शिल्लक असेल तर याचा विचार व्हावा.
इंग्रजी नको म्हणून उत्तर भारतात दंगली का होतात
पण इंग्रजीच्या पुरस्कारामुळे परप्रांतीयांपुढे आपल्याच प्रांतात आपल्यावर नमून वागण्याची वेळ यावी, यासारखी नामुष्कीची दुसरी गोष्ट नाही.
न्यायासाठीच शिवाजी महाराजांना स्वतंत्र राज्याचा संकल्प सोडावा लागला होता.
राष्ट्रीय एकात्मता ही केवळ महाराष्ट्रानेच राबवायची गोष्ट नाही.
आजच्या परिस्थितीत राष्ट्रीय एकात्मता एक भोंगळ गोष्ट आहे.
या देशातील सर्व स्तरावरील सत्ताधीश हे स्वतःच्या खुर्च्या सांभाळण्यातच गर्क आहेत.
आमच्या मराठी बांधवांनीही हे लक्षात ठेवावे की आम्ही इंग्रजी भाषेचा निःपात करायला सज्ज झालो आहे.
महाराष्ट्रातील शिक्षण पद्धतीत मराठीला प्रथम स्थान असल पाहिजे, तर इंग्रजीला दुय्यम.
प्रथम स्थान इंग्रजीला द्यायला आपण काय इंग्लंड, अमेरिकेत राहत नाही.
लोकशाहीत लोककल्याणाच्या गाड्याला लोकभाषेच्या वंगणाखेरीज तशी कधीच गती देता येणार नाही.
हे नवीन इंग्रज आणि इंग्रजी भाषा यांच्या ग्लामीतून मराठी भाषेला लोकभाषेला, लोकसंस्कृतीला मुक्त केले पाहिजे.
आजचे राज्यकर्ते, शासनातले अधिकारी या दृष्टीने विचार करण्याची तयारी दाखवत नाहीत.
दता पवार, महाराष्ट्र टाइम्स सोळा मे, एकोणीसशे अठ्ठयात्तर
ज्युनियर कॉलेजचा अभ्यासक्रम आखून दोन वर्षे झाली, तेवढ्यात तो जुनाही झाला.
भाषेचा, साहित्याचा, संस्कृतीचा विकास लोकसंस्कृतीतून होत असतो.
एवढे मोठे विद्वान ठिकठिकाणी राहतात, त्यांचा सल्ला घेतल्याशिवाय सरकारने हे ठरविले असेल काय
वाणिज्यशाखेचे, अर्थशाखेचे, मेडिकल, इंजिनियरींग शाखेचे प्राध्यापक पाहा.
त्यांनी फक्त मार्क्स, शीलर, दुर्‍खाइम, फ्रॉईड, युंग, सॉस्सूर या जागतिक मानवशास्त्रज्ञांचा हवाला द्यावा.
तुम्ही मराठीचे प्राध्यापकच येऊन तुणतुणे वाजविता, इतर कोणाचीच तक्रार नाही.
हा आमच्या सरकारी शिक्षणाधिकाऱ्यांनी या प्राध्यापक मंडळीला सवाल टाकला आहे.
आमच्या मराठीच्या प्राध्यापकांच्या डोक्यात भाषावार प्रांतरचनेच एक खूळ आहे.
मग मराठी भाषेला व्यवहार जसा वाढेल तसतशी ती सामर्थ्यवान होईल.
आपण अल्पसंख्य आहोत म्हणून मराठी माणसाने त्या त्या स्वरूपाचे फायदे मागावेत.
मंडळी कुठे आणि आम्ही कुठे
आता लोक म्हणतील की एक दोन टक्के असणारे हे अधिकारी बाकीच्या अठ्ठ्याण्णव टक्के लोकांवर इंग्रजी का लादतात
ज्ञानेश्वरांनी रेड्याकडून वेद वदविले म्हणून काय त्यावेळच्या सरकारी
एवढा सबळ पुरावा असताना राजसत्तेने ज्ञानेश्वरांच्या वंशजांचेमराठीच्या पुरस्कर्त्यांचे काय म्हणून ऐकावे
सायन्स इन्स्टिट्युटमधल्या अतिशय मेहनती प्राध्यापक आणि तेही गणिताचे, म्हणाले होते.
गणित आणि सर्व शास्त्रे आजच्या स्थितीतही उत्तम प्रकारे मराठीतून शिकविता येतील.
सचिवालयाचे मंत्रालय झाले तरी राज्यकारभार सचिवांकडूनच चालतो.
इंडियन मेडिकल कौन्सिल व अभियांत्रिकी मंडळ यांनी इंग्रजीविषयी घेतलेला निर्णयही सरकारी बराकीकरणाच्या दृष्टीने उपयुक्तच म्हटला पाहिजे.
अठराशे एकोणसाठ मध्ये विद्यापीठात एकशे बत्तीस विद्यार्थी परीक्षेस बसले होते.
रानडे यांना या अन्यायाविरूद्ध झगडावे लागले.
अठ्ठावीस जानेवारी एकोणीसशे एकोणऐंशी साली कुलगुरू सर जेम्स गिब्ज यांनीही मातृभाषेचा पुरस्कार केला होता.
त्यांनी म्हटले होते, मातृभाषेवर प्रभुत्त्व असल्याशिवाय परकीय भाषेवर प्रभुत्त्व मिळविता येणार नाही.
मुंबईतील हिन्दी, गुजराती इतर भाषिक विद्वानांना मात्र ही गोष्ट पटलेली आहे.
मुंबई विद्यापीठातून या भाषा गेल्या पण एकानेही ब्र काढला का
सरकार आधुनिक भारतीय भाषांचा पुरस्कार करीत नाही म्हणून त्यांनी आंदोलनाची भाषा केली.
आता यात खरे कोण आणि ढोंगी कोण
कालांतराने मराठीला इंग्रजीची जागा घ्यावयाची आहे, ही गोष्ट विसरून चालणार नाही.
एवढी मराठी मागास असताना तरी सरकारी उच्च पदस्थांनी तिला सवलती द्याव्यात की नाही
संदीपचा अमेरीकेत कायम रहाणारा चंदूमामा पुण्याला त्याच्या बहिणीकडे मीनाताईकडे महिन्याच्या रजेत रहायला आला होता.
तिथल्या दिवाणावर चंदूमामा सकाळी आठ वाजता कामवाली मोलकरीण येईपर्यंत जोपून राही.
मग चहा पिऊन झाल्यावर तो परत स्नानासाठी मोरीत जाई.
अच्छा आलीय पण तू कुठल वाणीसामान आणायला पाठवलंस का
ठीक माझे कपडे मी आल्यावर धुवून टाकीन.
त्याचा देव म्हणून ते तस म्हणतात.
चंदू त्यांच्यात राहिल्यामुळ तोही तसच म्हणतो बर का
'तसचं आई, मघाशी मामाने बोलताना तुझ्याकडची डिबिकें कधी कामाला येईल असं का विचारल
बरोबर ओळखशील म्हणजे काय
हा शब्द तर मला फारच कठीन आहे रे.
चंदूमामाला दुसरे कोडे आठवून तो म्हणाला, शंकरास पूजिले सुमनाने म्हणजे काय
मीनाताईने संदीप आणि सुबोध यांना सांगितले मुलांनो आपली मराठी भाषा किती समृद्ध आहे याची थोडी कल्पना येईल.
हीच परिस्थिती कायमराहिली तर आजची शैक्षणिक व्यवस्था ढासळून पडेल, यात शंका नाही.
याचा अर्थ अस होतो की जननी, जन्मभूमी हे प्रत्येकाचे निसर्गानेच बहाल केलेले वैभव आहे.
हजारो वर्षांपूर्वी लिहिला गेलेला श्रवणबेळ्गोळ येथे गोमटेश्वराच्या पुतळ्याखाली मराठी भाषेतील पहिला शिलालेख आढळतो.
तर मराठीतील आद्यग्रंथ म्हणून ज्ञानेश्वरीचा उल्लेख करतात.
माझा मराठीचि बोलु कवतुके परी अमृतातेही पैजेसी जिंके.
मराठी भाषेत अनेक थोर, विद्वान नररत्नांची खाण आढळते.
आपल्या सर्वांचे लाडके श्री मानकरकाका सुद्धा टॉनिक सारखे मराठी अंक काढतात, हा मराठी भाषेचा सन्मानच आहे.
कारण लहानपणापासून शिकल्यामुळे आपले विचार व्यक्त करणे सोपे जाते.
मातृभाषा ही ज्ञानभाषा झाली तर शिक्षण सुलभ होईल.
मराठी भाषा ही सहज सोपी, रसाळ भाषा आहे.
चे शब्द म्हणजे निर्मल निळाईचा गोड झरा.
आपले मन त्या झऱ्यात केव्हा भिजून रमून जाईल ते कळत नसे.
लाखो मराठी मनाशी मैत्री साधण्याच कसब पुलंना साधल कस
आवडल याच महत्वाच कारण त्यांचा मधाळ स्वभाव.
पंधरावीस दिवस गेले, मी विसरुनही गेलो.
पण एका दुपारी पोस्टमनने माझ्या हातात, अक्षरशः आनंदाचा वसंतऋतूच दिला.
केवढी नम्रता केवढा थोरपणा पुलंच पत्र मला आल आणि जादूच घडली.
अशी जादू कविवर्य बोरकरांच पत्र मला आल तेव्हाही घडली होती.
आणि मनाच्या आल्बममध्ये लाखमोलाची भर पडली.
अशाच बालपणीच्या एका पत्रात पुलंनी माझी एक चूक मोठ्या गंमतीन काढली.
पण प्रवीण मधला वी दीर्घच असायला हवा, हे पत्ररुप प्रेम ही अनेकांना लाभलेली पुण्याई आहे.
लेखनांत, व्याख्यानांत एवढ व्यग्र असूनही माझ वय विद्यार्थीपण हे दुय्यम न मानता लक्ष देत होते.
त्यामुळे ते खऱ्या अर्थाने जनमानसात स्थानापन्न झाले.
आपल्या मनात त्या व्यक्ती साकार होतात त्या आणखी अफलातून असतात वाचनाच हे तर महत्त्व आहे ना.
वयाच्या साठाव्या वर्षी त्यांनी ठरवली बंगाली भाषा शिकायची.
पुल उत्कृष्ट संगीतकार होते.
तुम्ही कुठल्याही माध्यमात शिकत असा, पण पुल आणि पुलंबरोबर इतर थोर लेखक तुम्ही वाचायलाच हवे.
म्हणजे तुम्ही बुद्धीमान तर व्हालच, पण जीवनाचे रसिक व्हाल आनंदयात्री व्हाल तुम्हाला शुभेच्छा
मला दिपू चित्रे, अरुण म्हात्रे होता येत नाही याचं दुःख आहे.
'संत साहित्य नुसते वाचू नका अशी तक्रार आहे ब्रम्हचैतन्य गोंदवलेकर महाराजांची .
आंबेडकरांच तर ग्रंथावर खूप प्रेम, त्यांचं संपूर्ण 'राजगृह' म्हणजे ग्रंथालय, त्यांना ग्रंथ आपले 'स्नेही सोबती' वाटत.
मराठी म्हणजे माय माऊली अगदी पोटाशी धरणारी वाटत असे.
ते म्हणत, 'मी चांगल्या ग्रंथांच्या घेरावात असेन तर त्यापुढे स्वर्गप्राप्ती सुद्धा तुच्छ आहे.
टिळकांच्या मनात मायमराठी बद्दल नितांत श्रद्धा.
'माणूस हा साहित्याचा केंद्र बिंदू असावा, मानवता हीच मराठी लेखकाची जात आहे.
दारिद्र्याच्या खाईत आपले लोक गटांगळ्या खात आहेत'
मंगेश पाडगावकर म्हणतात 'आमचा कवी कोणत्याही 'वर्गाचा' नसतो.
काही पुस्तकांचे इंग्रजी अनुवादही झाले आहेत.
भाषाकोषकार विश्वनाथ नरवणे यांचही म्हणण हेच आहे.
पानिपतकार विश्वास पाटील यांच्या सार्थ उक्तीन या लेखनाचा समारोप करु या
श्रम, त्याग व निष्ठा या भांडवलावर ती पंचेचाळीस वर्षे उभी आहे.
पण बाळासाहेब ठाकरे यांनी जे पुण्य महाराष्ट्राच्या मातीत पेरले त्यास विषारी फळे येणार नाहीत.
शिवसेनेचे काय व कसे होणार या चिंतेने सध्या अनेकांना ग्रासले आहे.
या मंडळींच्या उद्योगांना बऱ्यापैकी प्रसिद्धी मिळाली आहे.
मुकेश अंबानी व अनिल अंबानी हे दोन भाऊ त्यांचे साम्राज्य टिकविण्यासाठी एकत्र आले.
मग उद्धव ठाकरे व राज ठाकरे यांनी एकत्र का येऊ नये
शिवसेनेस कमजोर करण्याचे काम कॉंग्रेस पक्ष करू शकला नाही.
शिवसेनेचे एकत्रीकरण करणे असे ज्या चळवळ्यांना वाटते.
शिवसेनाप्रमुख श्री बाळासाहेब ठाकरे यांनी मराठी माणसाच्या कल्याणासाठीच शिवसेनेची स्थापना केली.
मराठी माणूस अठरापगढ जातीतच विखुरलेला राहिला.
नारायण राणे हे महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री झाले ते हिंदुत्वाने दिलेल्या सत्तेमुळेच.
'मनसे'सारख्या पक्षांनी दोन रिक्षावाले व टॅक्सीवाल्यांना मारल्याने मराठीजनांचे सर्व प्रश्न मार्गी लागले काय
सध्या ते घडताना दिसत नाही काय
अशा पक्षाचे शिवसेनेत विलीन व्हावे असे खरच कुणाला वाटते काय
उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्त्वाचा व कार्यपद्धतीचा विषय उकरून काढला व बाहेर पडण्याचे कारण शोधले.
त्या आत्माहत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुंटुबीयांना आधार देण्यासाठी सावकारी पाशातून त्यांची मुक्तता व्हावी.
राज ठाकरे यांनी नवा राजकीय संसार थाटला हाच काय तो फरक.
राज यांनी शिवसेनेत दुफळी माजवू नये यासाठी बाळासाहेबांनी शेवटपर्यंत शर्थ केली.
त्यांच्या डोळ्यांतले व्यथित भाव मी पुढिल अनेक महिने टिपले आहेत.
त्यातले कल्याण, कन्नड, पानशेतचे आमदार हे स्वबळावर निवडून आले.
शिवसेना हा आजही गावागावांत, तळागाळात घट्ट रुजलेला व कार्यकर्त्यांचे मोहोळ असलेला पक्ष आहे.
शिवरायांनी ज्याप्रमाणे मुसलमान बादशाही तोडली त्याप्रमाणे शिवसेनाप्रमुखांनीही धर्मांध मुसलमानांच्या दाढीस आग लावली.
या भूमीत जन्माला आलेले, तिला मानणारे व नव्या हिंदवी स्वराज्याला मानणारे ते महाराष्ट्रीय असे शिवरायांनी ठरवले.
हीच त्यांची मराठी माणसांची व्याख्या होती.
भुजबळ तुम्ही शिवसेना का सोडलीत ते सांगा
शिवसेना खिळखिळी करण्याचा प्रयत्न आपणच केलात.
राज ठाकरे यांच्या पक्षाला तरुणाईचा पाठिंबा मिळाला आहे.
शिवसेनेने त्यांच्या पोटास दिले म्हणून चव्वेचाळीस वर्षे ऋण शिवसेनेबरोबर राहिल.
नव्या पिढीणे खस्ता खाल्ल्या नाहीत व त्यांना झगमगाट दिसतो आहे.
शिवसेनेची ताकद श्रमात, त्यागात व निष्ठेत आहे व ती शक्ती राहणारच.
या तोंडपुजे मंडळींमुळे राज्याची दोरी ओढण्यात मोठी अहमहिका लागत असे.
राजेसाहेबांनाही अंगरखा कुठे आहे हे विचारण्याचे धाडस झाले नाही.
' साऱ्या तोंडपुज्यांनी त्याची दोरी ओढली.
सर्वांनी राजाचा स्वार्थीपणा दिसत असूनही टाळ्या पिटत अंगरख्याची वाहव्वा केली.
महाराष्ट्राला उद्ध्वस्त करण्याचे दिल्लीचे प्रयत्न हाणून पाडले पाहिजेत.
सभा संमेलनातून या आशयाची भाषणे झोडली जातात.
या सत्ताधाऱ्यांनी अरबांच्या उंटाला आपल्या तंबूत उगाच प्रवेश दिलेला नाही.
हा उंट प्रचंड धनराशींसह या तंबूत प्रवेश करता झाला आहे.
लोकसभा आणि विधानसभांच्या निवडणुकीत शरद पवारांसारखा एकच शिलेदार महाराष्ट्राच्या स्वाभिमानाची पताका घेऊन महाराष्ट्रभर फिरला.
प्रमोद नवलकरांना यात नवल ते का वाटावे
कॉंग्रसचे अखिल भारतीय राजकारण, प्रमोद नवलकरांचे मुंबईपुरते राजकारण.
त्यावेळी कोण अमराठी आहे याचे भन किती जणांना असते
प्रत्येकजण स्वतःच्या पक्षीय राजकारणात तरी घोटाळत राहिला किंवा सत्तेच्या कुंपणात अडकून पडला, पण बाहेर आला नाही.
हा कचखाऊपणा किंवा मऊपणा मराठी माणसांसाठी दाखवणार नाहीत.
तो परप्रांतीयांसाठी दाखवतील आणि ताठरपणा मराठी माणसांबरोबर दाखवून त्याच्याबरोबर भांडत बसतील.
महाराष्ट्रातल्या परप्रांतीयांबरोबर यांचे कधी बिनसल्याचे आपण पाहिले आहे
मराठी माणूस मराठी माणसाबरोबर खेकड्याप्रमाणे नांग्या उगारील, पण परप्रांतीय दिसला की, नांगी टाकील, कुत्र्यासारखे शेपूट घालील.
माझ्या या नाकर्तेपणामुळे मुंबई, पुण्यात परप्रांतीयांचे, थैलीशहांचे प्राबल्य वाढले की नाही
आकाशवाणी केंद्रावरून प्रामुख्याने हिन्दी, इंग्रजीतून कार्यक्रम होतात.
ग्रामीण महाराष्ट्रात यापैकी किती कार्यक्रम लोकांना समजतात
या कार्यक्रमात मराठीतून प्रास्ताविक का नाही
आपण सारे खुश आहोत.
तामिळनाडूने दिल्लीकडे डोळे वटारले की त्यांना हव्या त्या सवलती मिळतात.
याचा जाब आमच्या राज्यकर्त्यांनी दिल्लीला कधी विचारला
महाराष्ट्रातल्या किती नेत्यांनी, विचारवंतांनी याला विरोध केला
सुब्रह्‌मण्यम्‌ यांच्या मतदारसंघात ते हा कर रद्द करण्याचे आश्वासन देतात.
पण मराठीतून राज्यकारभारात करावा म्हणून जिल्हाधिकाऱ्यांना पाठविण्यात आलेले परिपत्रक इंग्रजीतून काढण्यात आले.
मराठ्यांचा या पराक्रमाला आम्ही टाळी देतो.
मुंबईतील लक्षावधी रुपयांचे सरकारी उत्पन्न बिहार, उत्तरप्रदेश, तमिळनाडूसाठी जाते.
मंत्रालयातील उच्चपदस्थ मराठी अधिकरी हिन्दीइंग्रजी भाषेलाच अनुकूल आहेत.
यासाठी इंग्रजी भाषेचाही उत्तम अभ्यास व्हायला पाहिजे.
असे चालत राहिले तर भाषिक धोरण विफल ठरेल.
परप्रांतीयांचा महाराष्ट्रात येणारा लोंढा थांबविला पाहिजे.
म्हणजे मराठी माणसाला डावलून त्यांना रोजगार उद्योगधंदे मिळणार नाहीत, याची तजवीज केली पाहिजे.
मराठी भाषिकांना यापुढे मराठीइंग्रजी किंवा इंग्रजीमराठी असाच शिक्षणातील भाषिक क्रम स्वीकारावा लागेल, असे मला वाटते.
मुंबईत मराठी माध्यमांच्या संस्था चालकांनी इंग्रजी माध्यमांच्या शाळा सुरू केल्या आहेत.
तेथे किंग जॉर्जच वास्तव्य करून आहे.
यापुढे सरकार चांगल्या शाळा काढील किंवा सरकारने चांगल्या शाळा काढाव्यात ही भाबडी समजूत विसरून जावे.
आज महाराष्ट्रात शिक्षणाचे जवळ जवळ राष्ट्रीयीकरण झालेले आहे.
केवळ अनिच्छेने देणग्या देऊन हा प्रश्न सुटणार नाही.
वसाहतीत चांगल्या शाळा व क्रिडांगणे यांची तरतूद कशी होईल याचा नव्याने विचार व्हायला हवा.
अभ्यासक्रम आखताना ग्रामीण महाराष्ट्राकडे पाठ करून आणि पुण्यामुंबईसारख्या शहरांकडे उन्मुख होऊन ते आखले जातात.
मराठी भाषिकांसाठी देवनागरी लिपीतून किती प्रांत परीक्षा घेतात
सर्व खाजगी कंपन्या, केंद्र सरकारच्या सर्व कचऱ्या, केंद्रीय उद्योग यांचे व्यवहार इंग्रजीशिवाय कोणत्याच भाषेत चालत नाहीत.
आपलेच बांधव त्यांना याबाबतीत मदत करीत आहेत.
याशिवाय काही प्रांतात प्रथम वर्गात पास होणाऱ्यांचे प्रमाणही जबरदस्त आहे.
महाराष्ट्रात शैक्षणिक दर्जाचा बाऊ फार होतो.
त्यामुळे मराठी माणसांना नोकऱ्यांत माघार पत्करावी लागते.
राखीव जागांबाबतचे धोरण महाराष्ट्रातल्या पुरोगामी म्हणविल्या जाणाऱ्या विद्यापीठांनी कितीसे अंमलात आणले
ते अपयशी होऊ नये म्हणून आपण मराठीचा अधिकाधिक उपयोग करणे आवश्यक आहे.
एखाद्याला मराठी येत नसेल तर इंग्रजीतून क्वचित प्रसंगी उत्तर देणे गैर नाही.
याला जबाबदार असणारे राज्यकर्तेच हे कबूल करतात, हे आपले दुर्दैव आहे.
एकशे पाच हुतात्म्यांचे रक्त सांडले.
बेळगाव, कारवार, निपाणी या प्रदेशांवर आपल्याला उदक सोडावे लागले.
ते आता पंचवीस वर्षानंतर पंचवीस टक्क्यावर आले.
अख्खी मुंबई महाराष्ट्र सरकारने थैलीशंहाच्या स्वाधीन केली.
मराठी माणूस डोंबिवलीबोरीवली पर्यंत मागे हटला.
ऋत्विक घटक, सत्यजीत रे, मृणाल सेन यांनी बंगालच्या भूमीत प्रयोगशील चित्रपटांचा अर्थपूर्ण पसारा उभा केला
असा कोणता गामापहेलवान आहे, ज्याने आयुष्यात कधी कुस्ती खेळली नाही
फक्त पाचशे सैनिक असलेल्या दुसर्‍या बटालियनने पंचवीस संख्याबळाच्या पेशव्यांना सहजच नमवले
ज्या माणसांकडे विचारांचा भक्कम पाया नाही त्या माणसांना आयुष्याची मजा घेता येत नाही
भीमा कोरेगाव येथे ब्रिटीश कंपनीच्या कॅप्टनला बोलावले.
आपण विनंती केलेले वेब पेज येथे उपलब्ध नाही.
ख्रिस्तपूर्व सहाव्या आणि पाचव्या शतकांमध्ये झालेल्या गंगा खोऱ्यातील सत्तासंघर्षामध्ये सर्वात प्रबळ ठरलेले मगध राज्य होय.
अठराशे एकतीस ते अठराशे एक्याऐंशी या कालावधीत ब्रिटिश प्रशासनाचे मुख्यालय बंगळूर येथे होते.
कुस्ती या क्रीडाप्रकारात प्रतिस्पर्ध्याचे खांदे जमिनीला टेकवायचे असतात.
राम लक्ष्मणांना भुलवून दूर नेणाऱ्या रामायणातील सोनेरी हरणाचे नाव मारीच असे होते.
शैवपंथियांचे, पवित्र धर्मग्रंथ असलेल्या मध्ययुगीन भारतातील हिंदू तंत्रग्रंथांना आगम म्हणतात.
ऋग्वेद हा सर्वात प्राचीन हिंदू धर्मग्रंथ आहे.
विजेच्या मूलभूत एककास इलेक्ट्रॉन ही संज्ञा जॉर्ज जॉन्स्टन स्टोनी यांनी दिली.
मल्याळम साहित्यातील उल्लेखनीय कामगिरीबद्दलचा एझहुताचन पुरस्कार इत्यादि.
दोन हजार साली पाला नारायणन नायर यांना मिळाला.
इंदिरा गांधी या भारतीय स्त्रीला सहस्त्रक पुरंध्री बहुमान बीबीसीच्या मतगणनेतून मिळाला.
बांगलादेश हा देश गंगा मेकांग गटाचा सभासद नाही.
नोकर 'साहेब मला केराच्या टोपलीत शंभराच्या पाच नोटा सापडल्या, हया घ्या.
अनुपने भंगार मध्ये पडलेली बाबा आसमची सायकल बाहेर काढली.
तेव्हा त्यांच्या सायकलची अवस्था पाहून तो 'साहेब, या सायकलची दुरूस्ती करणे अशक्य आहे' असं म्हणाला
'पण नेपोलियन बोनापार्ट तर म्हणत होता.
परंतु इंग्रज शासक याबाबतीत उदासीन होते.
त्यापुढे जाऊन या भाषेचा वृक्ष अधिकच डवरत गेला.
तिला इंग्रजांनी खतपाणी घातलं एवढंच.
हल्ली शिक्षण खात्याने इंग्रजी भाषा पहिलीपासूनच अभ्यासक्रमात अनिवार्य असल्याचे सांगितले आहे.
कारण कोणतीही इमारत भक्कमपणे उभी राहण्यासाठी त्याचा पाया मजबूत असावा लागतो.
सुखवस्तू घराण्यातील मुले खाजगी शिकवण्यातून त्यावर मात करु शकतात.
परंतु गरिबीत खितपत पडलेली मुल या स्पर्धा युगात टिकणे कठीण आहे.
तसेच बौद्धिक दृष्ट्या कमकुवत असलेल्या विद्यार्थ्याच्या बाबतीतही हाच प्रश्न उपस्थित राहतो.
ज्या मातीने त्यांना इंग्रजी भाषेचे डोस पाजले, तिचं माती आज त्यांच्यासाठी केवळ 'जन्मभूमी'च राहिली आहे.
ही आत्मीयता जोपसाण्यासाठी मराठी भाषेसारख दुसर साधन नसाव.
आज आई बाबांची जागा 'मम्मी डॅडी' या शब्दांनी घेतली आहे.
पण त्या शिक्षिकेनं, त्याचप्रमाणे त्या मुलाच्या आईनंही त्याचं मन वळविण्याचा बराच प्रयत्न करूनही, तो त्यांच ऐकेना.
यावर गुंड्या म्हणाला, ते सगळ खरं गं
वर्गात शिकवता शिकवता गुरुजी विद्यार्थ्यांना उद्देशून म्हणाले.
बबलूने प्रतिप्रश्न केला, गुरुजी सध्या तुमचं वय किती आहे
शाळेतून घरी येताच गुजू आपल्या वडीलांना म्हणाला, बाबा आमच्या चित्रकलेच्या गुरुजींमध्ये काही अर्थ नाही.
अहो, त्यांना साधं घोड्याचं चित्रही ओळखता येत नाही.
गिऱ्हाईक म्हणाले, न्हावीदादा, तुमच्य वस्तऱ्याला खरोखरच जगात तुलना नाही.
हे ऐकून एकदम खुषीत आलेल्या न्हाव्याने विचारले, असं
मग मी तुमच्या गालांवरून वस्तरा फिरवीत असताना तुम्हाला नेमकं कसं वाटत होत
हॉटेलमध्ये गेलेला एक इसम गरमगरम मिसळ खात असता त्याला त्या मिसळीत एक मेलेल झुरळ सापडल.
यावर तो पोऱ्या म्हणाला, तुम्हा गिऱ्हाइकांना मिसळ तर गरमागरम हवी असते.
गुरुजींनी विचारल, बाळू शिवाजीमहाराजांच एक वैशिष्ट्य तू सांगू शकशील का
तिच्या चेहेऱ्याकडे पाहून मोरूने उत्तर दिल, भुतकाळ.
त्याला तुमची कविता कोणत्या दर्जाची आहे, हे थोडच कळतय
त्या घोड्याचा एकंदर अवतार पाहून एका माणसान सौदागराला त्या घोड्याची किंमत विचारली.
यावर सौदागर म्हणाला, बर, पाच रुपये.
अतिशय उत्साहान गणून उत्तर दिल, एरंडेल.
पत्नी कमाल आहे तुमच्या अविचारीपणाची त्या लेकरावर कशाला उगाच चोरीचा खोटा आळ घेता
मी कशावरून तुमच्या पॅंटच्या खिशात हात घातला नसेन
दोघे मुंबईकर तरुण भाड्याने घेतलेल्या एका घोड्यावर स्वार होऊन, एका तालुक्याच्या सीमेवरून वहाणाऱ्या नदीकिनारी उतरले.
त्यातल्या त्या पांढऱ्या पक्ष्यावर मी बंदुकीतून गोळी झाडली.
शहरी माणूस अरे वाः मोठे नशीबवान दिसता तुम्ही.
मनू म्हणजे अजूनही त्यांचे केस काळेभोर आहेत
त्यांच्याकडे बोट दाखवून राजाने त्या गोसाव्याला विचारल, बैरागीबुवा हे दोन पक्षी एकमेकांशी काय बोलत आहेत हो
गोसावी म्हणाला, नाही महाराज तिथे उलटाच मामला चाललाय.
मात्र तुमच्या मुलाचं व माझ्या मुलीच लग्न सध्या जमवून ठेवायचं आणि वर्षभरान लावायच.
कालीदासाने ते भूर्जपत्र आपल्या हातात घेऊन तो श्लोक वाचला.
कालीदासाने श्लोकातील अपशब्द या शब्दातल्या अ ला काना दिला, आणि आपशब्द असा शब्द बनवला.
गावात जाताच त्या मुलाने ते बोचके पोलिसठाण्य़ावर नेऊन दिले.
राजा भोजही तिच्याकडे अधूनमधून तिच नृत्य पाहायला जाई.
तेव्हा त्यांच्यापेक्षा तू मलाच आधिक मानले पाहिजेस.
कालीदासाच्या या चपखल उत्तरान राजा शरमिंधा झाला.
ती वस्तु शोधून मला आणून देणाऱ्यास मी ती म्हैस अवघ्या पाच रुपयात विकत देईन.
तो मनात म्हणाला, आपण केलेली चोरी उघडकीस आली तर म्हशीपरी म्हैस जाईल, आणि वर अब्रुही जाईल.
यावर म्हशीचा मालक त्या म्हैस चोराला म्हणाला, माझा शब्द म्हणजे शब्द.
दवंडीत सांगितल्याप्रमाणे ही दुभती म्हैस मी तुला पाच रुपयात द्यायला तयार आहे, पण एका अटीवर.
तिच्याबरोबर तिच्या गळ्यातला हा लोखंडी साखळदंडही तू विकत घेतला पाहिजे.
फ़ार तर पाचसहा रुपये, एवढीच किंमत आहे ना त्याची
म्हशीचा मालक म्हणाला, छे छे साखळदंडाची किंमत आहे नऊशे पंच्चाण्णव रुपये.
म्हशीचा मालक आपल्या सवाई निघाला हे पाहून, तो चोरटा हात चोळीत तिथून चूपचाप निघून गेला.
पण त्यामुळे त्या गॄहस्थाच्या घरातलं दारिद्रय जाऊन त्याची परिस्थिती भराभर सुधारु लागली.
मग मला कामच कुठ राहिल
एक शे बारा हिशेब लिहायला भाकऱ्या
गुणे गुरुजींच्या या चातुर्यपूर्ण हल्ल्याने सगळे टवाळखोर भुईसपाट झाले.
स्वतः सरदार सुभानसिंग गुरुजींवर खूष होऊन पण त्याचबरोबर पाहुणा अजून गेले नसल्याच भान ठेवून बेताचे हसले.
दर्शन घेतले, पण पुढ्यात पैसे नाही ठेवले.
राजा मारु पाहतो, पण चतूर माणूस त्यावर कडी करतो
पाहिलत ना आम्ही आमच्या गिऱ्हाइकांच्या अब्रुला किती जपतो ते
अ चा आ, उडवी शत्रुचा धुव्वा
आता कशाला उगाच पैसे खर्च करतोस
जेव्हा त्या दोघी गवळणी न्यायमुर्ती रमण यांच्यासमोर उभ्या राहिल्या.
तुच ते तिच्याकडून घेऊन तिला बुडवले आहेस.
दुसऱ्यासाठी खड्डा खणला आणि आपण त्यात पडला.
मडक्यात भोपळा भर, आणि हुशारी सिध्द कर.
एवढा खर्च दागिन्यांचा, उगाच दुसऱ्यांसाठी करायचा
वास्तूमध्ये उपयोगात आणलेली साऊंडप्रूफ काच वितळली.
विशेष म्हणजे चोरट्यांनी गोळेगावजवळ जीपची नंबर प्लेट काढून फेकून दिली.
मुलीवर म्हैसमाळच्या ढाब्यात प्रथम बलात्कार
अत्यल्प किमतीला खरेदी केलेला माल मॉलमध्ये अत्युच्च किमतीला विकला जाईल.
साठवण टाकीला लोखंडी शिडी बसविण्याबरोबरच व्हॉल्व्ह दुरुस्तीवरही भर देण्यात आला आहे.