Sovesh/autoresearch-or huggingface dataset:
ଅରୁଣାଚଳୀ ମାଙ୍କଡ଼ (ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ ମକାକା ମୁଞ୍ଜାଲା (Macaca Munzala)) ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରଜାତିର ଆଦି ବାନରମାନଙ୍କ ଆକାର ବଡ଼ ଓ ଲାଞ୍ଜଟି ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଛୋଟ । ଏହି ମାଙ୍କଡ଼ର ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମରେ ବ୍ୟବହୃତ “ମୁଞ୍ଜାଲା” ଶବ୍ଦର ଦିରାଂଗ୍ ମୋଂପା ଜାତିର ଲୋକମାନଙ୍କ ଭାଷାରେ ଅର୍ଥ ହେଲା “ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲର ମାଙ୍କଡ଼” ।  ଭାରତର ଆଦି ବାନର ବିଶେଷଜ୍ଞ ଅନୱରୁଦ୍ଦିନ ଚୌଧୁରୀ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ଏହାର ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ଏକ ନୂତନ ପ୍ରଜାତି ବୋଲି ଅଭିହିତ କରାଯାଇନଥିଲା ।  କାରଣ ପ୍ରଥମେ ସେ ଏହି ମାଙ୍କଡ଼କୁ ତିବ୍ୱତୀୟ ମାଙ୍କଡ଼ (ବା ପେରେ ଡେଭିଡ୍‍ସ୍ ମକାକ୍)ର ଏକ ଉପପ୍ରଜାତି ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ । ପରେ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଭାରତର ପ୍ରକୃତି ସଂରକ୍ଷଣ ସଂଘର କେତେକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏହାକୁ ଏକ ନୂତନ ପ୍ରଜାତି ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ ।  ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ପାଗାଇ ଦ୍ୱୀପର ମାଙ୍କଡ଼ ଆବିଷ୍କୃତ ହେବାପରେ ଏହା “ମକାକ୍” ଶ୍ରେଣୀର ଆବିଷ୍କୃତ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାଙ୍କଡ଼ । ଉନ୍ନତ ମାନର ଫଟୋଚିତ୍ର ଯୋଗୁଁ ଏହି ମାଙ୍କଡ଼ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଜାତି ଭାବେ ଗୃହୀତ ହେଲା । ୨୦୧୧ ମସିହାରେ କେତେକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏହାକୁ ଆସାମୀୟ ମାଙ୍କଡ଼ର ଏକ ଭିନ୍ନ ରୂପ ଓ ଏହାକୁ ଏକ ଉପ-ପ୍ରଜାତି ରୂପେ ଅଭିହିତ କରାଯିବା ଉଚିତ ବୋଲି ମତ ରଖିଥିଲେ । 
ପରବର୍ତ୍ତୀ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ କାଳରେ ଭୁଟାନର ତ୍ରାଶି ୟାଂଶି ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରଜାତିର ମାଙ୍କଡ଼ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ଏହାର ଫଟୋଚିତ୍ର ଉଠାଯାଇଥିଲା । 

ଅରୁଣାଚଳୀ ମାଙ୍କଡ଼ର ଶରୀର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଗଠିତ ଓ ଏହାର ମୁହଁ କଳା ରଙ୍ଗର । ଏମାନେ ବହୁ ଉଚ୍ଚ ଇଲାକାରେ (ସମୁଦ୍ର ପତନରୁ ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦-୩୫୦୦ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚତାରେ) ବସବାସ କରନ୍ତି ଓ ଉଚ୍ଚଭୂମିରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଆଦିବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ । ଆସାମୀୟ ମାଙ୍କଡ଼ (M. assamensis), ତିବ୍ୱତୀୟ ମାଙ୍କଡ଼ (M. thibetana), ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବୋନ୍ନେଟ୍ ମାଙ୍କଡ଼ (M. radiata), ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ଟୋକ୍ ମାଙ୍କଡ଼ (M. sinica) ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କ ସହିତ ଅରୁଣାଚଳୀ ମାଙ୍କଡ଼ ମକାକା ସିନିକା (M. sinica) ଶ୍ରେଣୀର ମାଙ୍କଡ଼ ଭାବେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥାଏ । 

ଅରୁଣାଚଳୀ ମାଙ୍କଡ଼ ଦୈହିକ ଗଠନରେ ଆସାମୀୟ ଓ ତିବ୍ୱତୀୟ ମାଙ୍କଡ଼ ପରି କିନ୍ତୁ ଜେନେଟିକ୍ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ବୋନ୍ନେଟ୍ ମାଙ୍କଡ଼ର ନିକଟତର ।  ଅଭିସୃତ କ୍ରମବିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଏପରି ହୋଇଥାଇପାରେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ଏପରି କ୍ଷେତ୍ରରେ କିଛି ପ୍ରଜାତି ଜେନେଟିକ୍ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏକ ପ୍ରଜାତିର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରିବେଶ ଯୋଗୁଁ କ୍ରମଶଃ ଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତି ପରି ଶାରୀରିକ ଗଠନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାନ୍ତି । ଅରୁଣାଚଳୀ ମାଙ୍କଡ଼ ଉପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଗବେଷଣା ଚାଲିଥିବାରୁ ଏହା ଆସାମୀୟ ଓ ତିବ୍ୱତୀୟ ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟ ନା ନୁହଁ ତାହା ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଭାବେ ଜ୍ଞାତ ହୋଇପାରିନାହିଁ । 

ଚାଷ ପରିବା ଓ ଫସଲ ଖାଇ ଦେଉଥିବାରୁ ଏହି ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ହତ୍ୟା କରିଥାନ୍ତି । ସଦ୍ୟ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଛି ଯେ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର କିଛି ଭାଗରେ ଏମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ହୋଇସାରିଲାଣି ।

ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 ଆସାମୀୟ ମାଙ୍କଡ଼
 ନାଲିମୁହାଁ ପାତି ମାଙ୍କଡ଼
 ହନୁ ମାଙ୍କଡ଼

ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

 Arunachal Macaque information with photograph

ବାନର
ଚିନ୍ତାମଣି ବେହେରା''' (୭ ନଭେମ୍ବର ୧୯୨୭ - ୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୫) ଜଣେ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ କବି ଓ ସମାଲୋଚକ ।  
ସେ ଶିଶୁଲେଖାର ସମ୍ପାଦନା କରିବା ସହ ୧୯୮୩ରୁ ୧୯୮୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସମ୍ପାଦକ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥିଲେ ।

ଜୀବନୀ 
ଚିନ୍ତାମଣି, ୧୯୨୭ମସିହାରେ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଉଦଳା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଜମାଡିହ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ମେଧାବୀ ଛାତ୍ର ଥିଲେ । ପିତାଙ୍କର ଇଛା ଥିଲା, ଚିନ୍ତାମଣି ଡାକ୍ତର କିମ୍ବା ଆଇନଜୀବୀ ହୁଅନ୍ତୁ । ସେଥି ନିମନ୍ତେ ପୁଅକୁ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଠ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ କଟକ ପଠେଇଥିଲେ । ଚିନ୍ତାମଣି କିନ୍ତୁ, ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ବାଲେଶ୍ୱର ଚାଲି ଯାଇଥିଲେ ଓ ସେଠାର ଫକୀର ମୋହନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ କଳା ଶ୍ରେଣୀରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ । ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଓ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକତ୍ତୋର ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶ୍ରେଣୀରେ ପ୍ରଥମ ହୋଇ ସେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଶିକ୍ଷାସମାପ୍ତି ପରେ, ସେ ଭଦ୍ରକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଶାନ୍ତିନିକେତନରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୨ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଶିକ୍ଷାବିଭାଗରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ଓ ୧୯୮୭ରେ ସେବାନିବୃତ ହୋଇଥିଲେ ।

ରଚନାବଳୀ

କବିତା ସଙ୍କଳନ 
 ଶ୍ୱେତପଦ୍ମ 
 ସ୍ୱସ୍ତିକା
 ନୂତନ ସ୍ୱାକ୍ଷର
 ହେ ବୈଦେହୀ ଭୁଲିଯାଅ
 ନୀଳଲୋହିତ
 ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁ
 ନିଜେ ନିଜର ସାକ୍ଷୀ
 ଉଦୟାସ୍ତର କାବ୍ୟ

ସମାଲୋଚନା ଗ୍ରନ୍ଥ 
 କାବ୍ୟ ଓ କଳାକାର
 ଆଧୁନିକତାର କ ଖ ଗ
 ବିଦଗ୍ଧ ପାଠକ
 କଳାଦୃଷ୍ଟି
 ସାହିତ୍ୟ ଚିନ୍ତା
 ଚିତ୍ର ଓ ଚରିତ୍ର
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଲୋଚନା

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ସାରଳା ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୬
 କବିଶେଖର ଚିନ୍ତାମଣି ମହାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୫
 ବିଷୁବ ମିଳନ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୦
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୭୬ (ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁ ନିମନ୍ତେ)

ଆଧାର

୧୯୨୭ ଜନ୍ମ
୨୦୦୫ ମୃତ୍ୟୁ
ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଓଡ଼ିଆ କବି‎
ସାହିତ୍ୟ ସମାଲୋଚକ
ସାରଳା ସମ୍ମାନ ସମ୍ମାନିତ
ଗୁଲଶାନ ଆରା ଅଖତାର (ଜନ୍ମ: ; ଜନ୍ମସ୍ଥାନ: ଜେସୋର୍ ଜିଲ୍ଲା, ଖୁଲ୍‌ନା, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ) ଜଣେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଏବଂ ମଡେଲ, ଯିଏକି ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ କଥାଚିତ୍ର ଏବଂ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚମ୍ପା ନାମରେ ପରିଚିତା । ଚମ୍ପା ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ଏକ ଦୂରଦର୍ଶନ ନାଟକ ଜରିଆରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାପରେ ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ସୁଚନ୍ଦା ପ୍ରଯୋଜିତ କଥାଚିତ୍ର ତିନ୍ କଣା ଜରିଆରେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଚମ୍ପାଙ୍କୁ ୫ଥର ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ମିଳିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ତିନିଥର ମୁଖ୍ୟ ନାୟିକା ଏବଂ ଦୁଇଥର ସ‌ହ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଛି ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ଚମ୍ପା ୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୫ରେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଖୁଲ୍‌ନା ଡିଭିଜନ୍‌ର ଜେସୋର ଜିଲ୍ଲାର ବିଜୟ ନଗରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା ଏ.ଏସ୍.ଏମ୍. ନିଜାମୁଦ୍ଦୀନ ଅୟୁବ ଏବଂ ମାଆ ବେଗମ ଜହ୍ନା ଆରା । ବବିତା ଓ ସୁଚନ୍ଦା ନାମରେ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଭଉଣୀ ଅଛନ୍ତି ।

ଅଭିନୟ ଜୀବନ
ଚମ୍ପା ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ରଙ୍ଗୀନ ଦୁନିଆରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଥମେ ବୁଲଗାରିଆର ଦୂରଦର୍ଶନ ବିଟିଭିର ଏକ ନାଟଖ ଦୁବ ସତାରରେ କାମ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ସାହାବଜାଦିର କାଲା ନକାବ, ଆକାଶ ବାରିୟେ ଦାଓ, ଖୋଲା ଦରଜା, ଏକତି ଜାଦୁ ଅନୋ ଏକତି ମେୟେ, ଆପୟୋ, ଏଖନେ ନଗର ଭଳି ଅନେକ ଦୂରଦର୍ଶନ ନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ଚମ୍ପା ଦୂରଦର୍ଶନ ନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରିବାପରେ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାମ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ସେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରଥମ କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା ତିନ୍ କଣା, ଯାହାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଶିବଲି ସଦିକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ସୁଚନ୍ଦା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ସେମାନେ ତିନି ଭଉଣୀଯାକ ସୁଚନ୍ଦା, ବବିତା ଏବଂ ଚମ୍ପା ଏକ ଦୃଶ୍ୟରେ ଏକାଠି ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ଚମ୍ପା ଜନେ ପୋଲିସ ଇନିନ୍‌ପେକ୍ଟର ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୦ରୁ ୧୯୯୬ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ଚମ୍ପା ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଲୋକପ୍ରିୟ ନାୟିକା ଥିଲେ ।

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ

ଚମ୍ପା ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବିବାହ ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଜଣେ ବ୍ୟବସାୟୀ ଶହିଦୁଲ ଇସ୍‌ଲାମ ଖାନ୍‌ଙ୍କ ସ‌ହ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଦମ୍ପତିଙ୍କର ଇଶା ନାମରେ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ଅଛି । ଚମ୍ପାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କୀୟ ଉମାର ଶନି, ମୌସୁମୀ, ରିଆଜ ସମସ୍ତେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରୁଛନ୍ତି ।

ପୁରସ୍କାର
ଚମ୍ପାଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଥର ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ପୁରସ୍କାର ମିଳିଛି । ପ୍ରଥମେ ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ପଦ୍ମ ନଦୀର ମଝି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ଏବଂ ପରେ ୧୯୯୫ରେ ଉନା ଜୀବନ ଏବଂ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଉତ୍ତରେର ଖେପ କଥାଚିତ୍ର ପାଇଁ ଆଉ ଦୁଇଥର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ଏହାପରେ ୨୦୦୫ରେ ଶାସ୍ତି ଏବଂ ୨୦୦୮ରେ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ କଥାଚିତ୍ର ପାଇଁ ସ‌ହ-ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର
 

୧୯୬୫ ଜନ୍ମ

ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ଲେଖକ । ସେ ପ୍ରବନ୍ଧ, ରମ୍ୟରଚନା, ହାସ୍ୟରଚନା, ଗଳ୍ପ, କବିତା ଓ ଅନୁବାଦ ଆଦି ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ରଚନାବଳୀ ମଧ୍ୟରେ "ଦାଣ୍ଡି ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ", "ମିତା ପାଇଁ କବିତା", "ପ୍ୟାରୋଡ଼ି ପଞ୍ଚବିଂଶତି", "ନେତୃଚରିତମ୍", "ଗୋଲି କବିତା ଶତାଧିକ", "ବୈଦ୍ୟଶାସ୍ତ୍ର", "ରାମାୟଣ ହରିବଂଶ", "ଭୂତକେଳି", "ଅବିବାହିତର ଜୀବନସଂଗିନୀ", "ମୁଁ ଦିନେ ଛାତ୍ର ଥିଲି", "ଆଖି", "ପତ୍ନୀ ସହ ୨୫ବର୍ଷ", "ପତ୍ନୀ ଚର୍ଚ୍ଚା", "ଘୋଡ଼ାନାଚ", "ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟଙ୍ଗଗଳ୍ପ" ଆଦି ପ୍ରଧାନ । ସେ ଅଧୁନା ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦର ସଭାପତି ଅଛନ୍ତି ।

ଜୀବନୀ 
ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ବିଷ୍ଣୁପୁରଠାରେ ୧୯୫୬ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମନେଇଥିଲେ ।

ଶିକ୍ଷା 
ସେ ଶାନ୍ତିନିକେତନରୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଥିଲେ । ତାହା ପରେ "ଫକୀରମୋହନଙ୍କ କଥା ସାହିତ୍ୟରେ ସାମସମୟିକ ସମାଜର ଚିତ୍ର" ଶୀର୍ଷକରେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଏମ୍ ଫିଲ ଓ ପରେ "ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ କୈବର୍ତ୍ତ ସଂସ୍କୃତି" ବିଷୟରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପିଏଚ ଡି ଲାଭକରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ "ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ତାର ପ୍ରଭାବ" ବିଷୟରେ ଫକୀର ମୋହନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଡି ଲିଟ୍ ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ ।

ରଚନାବଳୀ 
 ଦାଣ୍ଡି ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ 
ମିତା ପାଇଁ କବିତା 
ପ୍ୟାରୋଡ଼ି ପଞ୍ଚବିଂଶତି
ନେତୃଚରିତମ୍ 
ଗୋଲି କବିତା ଶତାଧିକ 
ବୈଦ୍ୟଶାସ୍ତ୍ର 
ରାମାୟଣ ହରିବଂଶ 
ଭୂତକେଳି 
ଅବିବାହିତର ଜୀବନସଂଗିନୀ 
ମୁଁ ଦିନେ ଛାତ୍ର ଥିଲି 
ଆଖି 
ପତ୍ନୀ ସହ ୨୫ବର୍ଷ 
ପତ୍ନୀ ଚର୍ଚ୍ଚା 
ଘୋଡ଼ାନାଚ
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟଙ୍ଗଗଳ୍ପ ସଂକଳନ
 ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟଙ୍ଗ ଗଳ୍ପ
 କବିତାରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 

 କାନ୍ତକବି ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୦

ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ 

 ବୈଦ୍ୟଶାସ୍ତ୍ର (ଇଣ୍ଟରନେଟ ଆର୍କାଇଭରେ)

ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ
ଲିଲିମା ମିଞ୍ଜ, ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ହକି ଖେଳାଳୀ । ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଦଳରେ ଖେଳିଥିଲେ ଓ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ନିଜର ଅବସର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 

ଲିଲିମା ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ବିହାବନ୍ଧ-ତାଲାତୋଳି ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପିତା ଅଞ୍ଜଲୁସ ମିଞ୍ଜ ଓ ମାଆ ସିଲଭିଆ ମିଞ୍ଜ । । ସେ ରାଉରକେଲାସ୍ଥିତ ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ ଛାତ୍ରାବାସରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେଇଥିଲେ ।

ଅବଦାନ 
ସେ ସମୁଦାୟ ୭୪ଟି ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଖେଳିଛନ୍ତି । ସେଥିରେ ସେ ୬ଟି ଗୋଲ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଥାଇଲାଣ୍ଡର ବ୍ୟାଙ୍କକ୍ଠାରେ ହେଇଥିବା ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ୧୮ ବର୍ଷରୁ କମ ହକି ଏସିଆ କପରେ ସେ ଜାତୀୟ ମହିଳା ହକି ଦଳରେ ଖେଳିଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ଭାରତୀୟ ଦଳ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ଜିତିଥିଲା । ଜର୍ମାନୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବିଶ୍ୱ କପରେ ସେ ସିଓଲଠାରେ ଖେଳିଥିଲେ । ଏହା ଛଡ଼ା ସେ ମାଲେସିଆ ସହ ହେଇଥିବା ୬ଟି ପ୍ରତିଯୋଗୀତାର ଏକ ସିରିଜ ଖେଳିଥିଲେ । ସେ ଅନେକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଓ ଭାରତରେ ହେଇଥିବା ହକି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଜାତୀୟ ଦଳର ସଦସ୍ୟା ଭାବରେ ଖେଳିଆସିଛନ୍ତି ।

୨୦୨୨ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧୩ ତାରିଖ ଦିନ ଲିଳିମା, ଜାତୀୟ ଦଳରୁ ନିଜର ଅବସର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
 ୨୦୧୬ ମସିହାର ରିଓ ଅଲିମ୍ପିକରେ ଲିଲିମାଙ୍କର ଯୋଗଦାନ ପାଇଁ ସମୁଦାୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଖର୍ଚ୍ଚ ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ତାଙ୍କୁ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଅନୁଦାନ ଦେଇଥିଲେ ।

 ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳାମାନେ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ମହିଳା ହକିରେ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ଜିତିଥିବାରୁ ଦଳର ସଦସ୍ୟା ଭାବରେ ଲିଲିମାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

 ୨୦୧୩ ମସିହାର ବିଶ୍ୱ ଜୁନିଅର ମହିଳା ହକି ଦଳର ସଦସ୍ୟା ଭାବରେ ଭାରତକୁ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ଜିତାଇଥିବାରୁ ଓଡ଼ିଶାର ମହାନଦୀ କୋଇଲାଖଣି କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ ୧,୦୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

ଆଧାର 

୧୯୯୪ ଜନ୍ମ
ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଏକଲବ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଓଡ଼ିଶାର ମହିଳା ଖେଳାଳୀ
ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭାରତୀୟ ଖେଳାଳୀ
ଆଶାରାମ ଭୋଇ (୩୦ ଜୁନ ୧୯୦୭ - ୩ ଜୁନ ୧୯୭୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ପାଟଣାଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଆଶାରାମ ଭୋଇ ୧୯୦୭ ମସିହାର ଜୁନ ୩୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ କିର୍ତ୍ତନ ଭୋଇ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ପ୍ରଭା ଭୋଇ ଓ ସୁଭଦ୍ରା ଭୋଇ ।

ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଆଶାରାମ ଭୋଇ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପରିଷଦର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ମୃତ୍ୟୁ 
ଆଶାରାମ ଭୋଇ ୧୯୭୪ମସିହାର ଜୁନ ୩ ତାରିଖରେ ୬୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

ଆଧାର 

୧୯୦୭ ଜନ୍ମ
୧୯୭୪  ମୃତ୍ୟୁ
ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ରଖିବ ଯଦି ସେ ମାରିବ କିଏ, ୨୦୦୪ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ରତିକାନ୍ତ କାନୁନ୍‌ଗୋ । ସୁଚିସ୍ମିତା କାନୁନ୍‌ଗୋ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସୁବୋଧ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଏବଂ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ରିତେଶ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ଏବଂ ଅନୁ ଚୌଧୁରୀ । ମିହିର ଦାସ, ଦେବୁ ବୋଷ, ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି, ବୀଣା ମହାରଣା, ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ, ଦୀପ୍ତି ପଣ୍ଡା, ଦୀପକ ପରିଡ଼ା, ଜୟୀରାମ ସାମଲ, ଉପାସନା ସିଂହ, ସଦାଶିବ ଅମରାପୁରକର ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ସାପଙ୍କ ମ‌ହିମା ବିଷୟରେ କିଛି ଦୃଶ୍ୟ ରହିଛି ।

ଅଭିନୟ
 ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
 ଅନୁ ଚୌଧୁରୀ
 ମିହିର ଦାସ
 ଦେବୁ ବୋଷ
 ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି
 ବୀଣା ମହାରଣା
 ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ
 ଦୀପ୍ତି ପଣ୍ଡା
 ଦୀପକ ପରିଡ଼ା
 ଜୟୀରାମ ସାମଲ
 ଉପାସନା ସିଂହ
 ସଦାଶିବ ଅମରାପୁରକର

କାହାଣୀ

ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର । ନିଜାମ୍, ଶୀର୍ଷାନନ୍ଦ ଦାସ କାନୁନ୍‌ଗୋ ଆଦି ଗୀତିକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ ।

ଗୀତ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର
 

୨୦୦୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ବସନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ (୨୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୦ - ୧୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୦ ଓ ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବଣାଇ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୮ମ ଓ ୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ବସନ୍ତ ୧୯୩୦ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୯ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଲୋକନାଥ ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାରୀ ଦେବୀ ।

ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ବସନ୍ତ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ମୃତ୍ୟୁ 
ବସନ୍ତ ୨୦୧୭ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ୧୮ ତାରିଖରେ ୮୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

ଆଧାର 

୧୯୩୦ ଜନ୍ମ
୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
୮ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଷଢ଼େଇଖଳା-ଖରସୁଆଁ (, ); ଭାରତର ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ୨୪ଟି ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଏହା ଆଗରୁ ଷଢ଼େଇଖଳା ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲା । ଷଢ଼େଇଖଳା ସହର ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା । ଷଢ଼େଇଖଳା ଛଉ ନାଚର ୩ ପ୍ରକାରରୁ ଷଢ଼େଇ ଛଉ ପ୍ରକାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ଏହା ପଶ୍ଚିମ ସିଂହଭୂମି ଜିଲ୍ଲାରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ନୂଆ ଜିଲ୍ଲା ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲା ।

ଇତିହାସ

ରାଜ ପରମ୍ପରା 
ସ୍ୱାଧୀନତା ଆଗରୁ ଷଢ଼େଇଖଳା ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରମୁଖ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲା । ଓଡ଼ିଆ ରାଜପରିବାର ସିଂହଦେଓ ବଂଶ (ଷଢ଼େଇଖଳା ଛଉର ମୁଖ୍ୟ ପୁରୋଧା) ଦୀର୍ଘ ୩୦୦ ଧରି ଏହାକୁ ଶାସନ କରି ଆସୁଥିଲେ । ଏହା ଆଗରୁ ଏହା କଳିଙ୍ଗ-ଉତ୍କଳ-କୋଶଳ ଗଜପତି ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଏକ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହି ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟର ଶେଷ ସ୍ୱାଧୀନ ରାଜା ଥିଲେ ଶ୍ରୀ ଆଦିତ୍ୟ ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ । ସେ ଶ୍ରୀ ଉଦିତ ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓଙ୍କ ପୁଅ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଶ୍ରୀ ନୃପେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ (ଟିକାୟତ ସାହେବ), ଶ୍ରୀ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ (ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ), ପଟାୟତ ସାହେବ ଶ୍ରୀ କୁମାର ଭୂପେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ (ବିହାର ସହ ଆଦିବାସୀ ରାଜ୍ୟ ମିଶ୍ରଣ ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ପୁରୋଧା) ଓ ପରମଗୁରୁ ଶ୍ରୀ ସୁଧେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ (ଛଉ ନୃତ୍ୟ ଗୁରୁ ଓ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଉତ୍ପାଧି ପ୍ରାପ୍ତ)।

ରାଜତନ୍ତ୍ର ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରାଜପରିବାର ବର୍ତ୍ତମାନ ଲୋକମାନଙ୍କ ଗହଣରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ ଓ ସମ୍ମାନିତ । ସେମାନେ ଷଢ଼େଇଖଳାର ରାଜନୈତିକ, ସଂସ୍କୃତିକ, ଧାର୍ମିକ ଗତିବିଧି ସହ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗୀ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ । ସେମାନେ ରାଜ୍ୟର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ମା' ପାଉଡି ଦେବୀ ଙ୍କର ପୂଜାର ପ୍ରଥମ ଅଧିକାରୀ । ଛଉ ନାଚକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିବାରେ ଏମାନଙ୍କ ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସେଥିପାଇଁ ଷଢ଼େଇଖଳା ରାଜପ୍ରସାଦରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଛଉ ନୃତ୍ୟ ମହୋତ୍ସବ ମହା ଆଡ଼ମ୍ବରରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ବର୍ତ୍ତମାନର ରାଜପରିବାରରେ ଯେଉଁମାନେ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ଜିଲ୍ଲାର ଜୀବନ ଯାତ୍ରାରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ ସେମାନେ ହେଲେ ରାଜକୁମାର ପ୍ରତାପ ଆଦିତ୍ୟ ସିଂହଦେଓ, ରାଜକୁମାର ଯୁଗଭାନୁ ସିଂହଦେଓ, ମହାରାଜ କୁମାର ଜୟରାଜ ସିଂହଦେଓ ଓ ରାଜକୁମାର ରାଜବିକ୍ରମ ସିଂହଦେଓ।

ବର୍ତ୍ତମାନର ଘଟଣା 
ଏହି ଜିଲ୍ଲାଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ଲାଲ କରିଡରର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ଭୂଗୋଳ 
ଏହାର ଅକ୍ଷାଂଶ ୨୨°୨୯'୨୬" ଓ ୨୩°୦୯'୩୪" ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଓ ଦ୍ରାଘିମା ୮୫°୩୦'୧୪" ଓ ୮୬°୧୫'୨୪" ପୂର୍ବ ମଧ୍ୟ ରେ।

ଅର୍ଥନୀତି 
୨୦୦୬ ଭାରତ ସରକାର ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟଦ୍ୱାରା ହେଇଥିବା ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେ ଭାରତର ସମୁଦାୟ ୬୪୦ ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରୁ ୨୫୦ ଜିଲ୍ଲା ଅର୍ଥନୈତିକ ଭାବେ ପଛୁଆ ଜିଲ୍ଲା ଘୋଷିତ ହେଇଥିଲା । ସେଥିରେ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ୨୧ଟି ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲେ । ଏହି ଜିଲ୍ଲା ସେହି ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ।

ବିଭାଗ(ଡିଭିଜନ) 
୯ଟି ବ୍ଲକକୁ ନେଇକି ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଗଠିତ । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଷଢ଼େଇଖଳା, ଖରସୁଆଁ, ଗହ୍ମାରିଆ, କୁଚାଇ, ଇଚ୍ଛାଗଡ଼, ନିମିଡିହ, ଚାଣ୍ଡିଲ, ରାଜନଗର ଓ ନବଗଠିତ କୁକରୁ ।

ଏଠାରେ ୩ ଟା ବିଧାନ ସଭା ଆସନ ଅଛି; ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ଇଚ୍ଛାଗଡ଼, ଷଢ଼େଇଖଳା ଓ ଖରସୁଆଁ । ଏଗୁଡ଼ିକ ଯଥାକ୍ରମେ ରାଞ୍ଚି, ପଶ୍ଚିମ ସିଂହଭୂମି ଓ ଖୁଣ୍ଟି ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ଅଂଶ।

ଜନବସତି 
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଏହି ଜିଲ୍ଲାରେ ମୋଟ ୧୦,୬୩,୪୫୮ ଲୋକ  ବାସ କରୁଛନ୍ତି ଯାହାକି ସାଇପ୍ରସ ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା  ଓ ଆମେରିକୀୟ ରାଜ୍ୟ ରୋଢ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର ଜନସଂଖ୍ୟା  ସହ ସମାନ। ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ଭାରତର ୪୨୮ତମ ଜିଲ୍ଲା। ଏହାର ଜନସଂଖ୍ୟା ଘନତା ୩୯୦ /ବର୍ଗ କି.ମି. । ବିଗତ ଦଶକରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧିହାର ୨୫.୨୮%, ପୁରୁଷ-ନାରୀ ଅନୁପାତ ୧୦୦୦:୯୫୮ ଓ ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୮.୮୫।

ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
 Seraikela-Kharsawan district website

ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ଜିଲ୍ଲା
ଭାବଗ୍ରାହୀ ନାୟକ (୭ ମଇ ୧୯୩୫ - ୨୪ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଭାବଗ୍ରାହୀ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଦଶପଲ୍ଲା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଭାବଗ୍ରାହୀ ନାୟକ ୧୯୩୫ ମସିହାର ମଇ ମାସ ୭ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଜଗନ୍ନାଥ ନାୟକ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସୁପ୍ରଭା ନାୟକ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ଇଣ୍ଟରମିଡିଏଟ୍ ।

ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଭାବଗ୍ରାହୀ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟିର କାର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥଲେ ।

ମୃତ୍ୟୁ 
ଭାବଗ୍ରାହୀ ନାୟକ ୨୦୦୭ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୨୪ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୧ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

ଆଧାର 

୧୯୩୫ ଜନ୍ମ
୨୦୦୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ବିଜୟ କେତନ ମିଶ୍ର ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ । ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଷିତ ସିନେମା "ଅହଲ୍ୟା" ୩୦ତମ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ୍ ଫେଷ୍ଟିଭାଲରେ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା । ୧୯୫୯ରେ କଟକଠାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ପଲିଟିକାଲ୍ ଆଣ୍ଡ ବିଜନେସ୍ ଡେଲି ସମ୍ବାଦପତ୍ରର ଓଡ଼ିଶା ସଂସ୍କରଣର ସମ୍ପାଦକ ଅଛନ୍ତି ।

ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 
 ଅହଲ୍ୟା
 ଯୁଗସ୍ରଷ୍ଟା ସଚ୍ଚି ରାଉତରାୟ
 Gopabandhu, ,a great political leader, humanist and social reformer of twentieth century of Orissa

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

ଆଧାର 

ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
ଶତାବ୍ଦୀର ସୂର୍ଯ୍ୟ , ସ୍ୱର୍ଗତ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ । ୧୮୦୩ରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାର ଓ ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟତାର ଚରମ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରଠାରୁ ୧୯୦୩ରେ ଉତ୍କଳ-ସମ୍ମିଳନୀ ମଣ୍ଡପରୁ ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟତାର ନବଜନ୍ମ ଘୋଷଣା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦୀର୍ଘ ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ କାଳର ଇତିହାସ, ଏଥିରେ ଗ୍ରଥିତ ହୋଇଛି । ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଓଡ଼ିଶାର ନବଜାଗରଣ ଓ ସେଥିରେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ଭୂମିକା, ଏହାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ।

ଏଥିରେ, ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ଗୋଟିଏ ମର୍ମର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣର ଉଦ୍ୟମ କରାଯାଇନାହିଁ; ବରଂ ରକ୍ତମାଂସ ଦେହଧାରୀ ଗୋଟିଏ ମନୁଷ୍ୟର ଅଲେଖ୍ୟ ଏଥିରେ ଅଙ୍କନ କରାଯାଇଛି, ଓ ତାହା ସହ ଅଛି ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଓଡ଼ିଶାର ସମାଜ ଓ ରାଜନୀତିର ରୂପାୟନ ।

ମୁଖ୍ୟତଃ ‘’ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା’’ ଓ ସମସାମୟିକ ବିଭିନ୍ନ ରିପୋର୍ଟ ଆଉ ଚିଠିପତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି, ଏହାର ରଚନା କରାଯାଇଛି । ସ୍ୱର୍ଗୀୟା ଶୈଳବାଳା ଦାସଙ୍କଠାରୁ ସଂଗୃହୀତ ସଂଗ୍ରାମ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଆଦ୍ୟ ଯୌବନର ଇତିହାସ ଓ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ଜୀବନ ସମ୍ପର୍କରେ ଶୈଳବାଳାଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଏକ ଇଂରାଜୀ ପୁସ୍ତକରୁ (ଯାହାକି କେବେବି ପ୍ରକାଶର ଦିବାଲୋକ ଦେଖିନଥିଲା ) ବହୁ ତଥ୍ୟ ଏଥିରେ ସନ୍ନିବେଶିତ ହୋଇଛି ।

ପୁସ୍ତକ ସମୀକ୍ଷା

ପୁରସ୍କାର

ପ୍ରକାଶନ 

ଏହାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରକାଶନ 1970ରେ ଲାର୍କ୍ ବୁକସଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରକାଶକ ଥିଲେ ମହେନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର । ମୁଦ୍ରଣ ହୋଇଥିଲା ଶତାକ୍ଷି(ଷ୍ଟୋନି ରୋଡ , କଟକ ୨)ରେ ।

ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 http://oaob.nitrkl.ac.in/169/
 'ଶତାବ୍ଦୀର ସୂର୍ଯ୍ୟ' ଇ_ବହି ଡାଉନ ଲୋଡ

ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯
ଆମାଜନ୍ ଆଡ୍‌ଭେଞ୍ଚର୍, ୨୦୧୮ରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଡବିଂ କରାଯାଇ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ବଙ୍ଗଳା କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ବିଭୁତିଭୂଷଣ ବନ୍ଦୋପାଧ୍ୟାୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ମହେନ୍ଦ୍ର ସୋନୀ ଏବଂ ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ମହତ । କମଳେଶ୍ୱର ମୁଖାର୍ଜୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

ଦେବ୍, ଲବୋନି ସରକାର, ଡେଭିଡ୍ ଜେମ୍‌ସ୍, ଗୁଲୋକଭ୍ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ଅଭିନୟ
 ଦେବ୍
 ଲବୋନି ସରକାର
 ଡେଭିଡ୍ ଜେମ୍‌ସ୍
 ଗୁଲୋକଭ୍
 ତାମଲା ରାୟ ଚୌଧୁରୀ

ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଦେବଜ୍ୟୋତି ମିଶ୍ର ।

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର
 

୨୦୧୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଆହମ୍ମଦୀୟ ବା ଆହମ୍ମଦୀୟା(;) ହେଉଛି ଏକ ଇସଲାମୀୟ ସମାଜ ସୁଧାର ଆନ୍ଦୋଳନ । ଯାହା ମୀର୍ଜା ଘୁଲାମ ଅହମ୍ମଦ(୧୮୩୫-୧୯୦୮)ଙ୍କ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇ ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବ୍ରୀଟିଶ ଶାସନାଧିନ ଭାରତରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଯିଏକି ବିଭିନ୍ନ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଧର୍ମାଦିର ଭବିଷ୍ୟବାଣୀରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଶେଷନିଷ୍ପତ୍ତି ଦିନର ଅଗ୍ରଦୂତ ଓ ଇସଲାମ ଧର୍ମରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଇସଲାମ ଧର୍ମର ବିଜୟ ଆଣିବାରେ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ ବୋଲି ନିଜକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ସେ ନିଜକୁ ଚତୁର୍ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମୁଜାଦିଦ (ଈଶ୍ୱରୀୟ ସଂସ୍କାରକ) ଓ ମୁସଲମାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକ୍ଷିତ ମହଦି ଓ ପ୍ରତିଜ୍ଞାବଦ୍ଧ ମସିହାରୂପେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ  ଆହମ୍ମଦୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ଅନୁଗାମୀମାନେ ଆହମ୍ମଦୀ ବା ଅହମ୍ମଦୀ ମୁସଲମାନ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଅନ୍ୟମତାବଲମ୍ବୀ ମୁସଲମାନମାନେ ଏହାଙ୍କୁ ବ୍ୟଙ୍ଗୋକ୍ତିରେ କାଦିଆନୀ (କାଦିୟାନ ସ୍ଥଳର) ମୁସଲମାନ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି।

ଆଧାର
କଳିଙ୍ଗ ଲିଟରାରି ଫେଷ୍ଟିଭାଲ ଏକ ସାହିତ୍ୟିକ ମହୋତ୍ସବ ଯାହା ୩ ଦିନ ଧରି ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଜୁନ ମାସରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ  । ଏହି ମଞ୍ଚରେ ଇଂରାଜୀ, ଭାରତୀୟ ଇଂରାଜୀ ଓ ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟମାନଙ୍କ ବାବଦରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥାଏ । କଳିଙ୍ଗ ଲିଟରାରି ଫେସ୍ଟିଭାଲର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ରଶ୍ମି ରଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା ଏହାର ସଂସ୍ଥାପକ । ଏହି କେଏଲଏଫ ସଂସ୍ଥା ଓଡ଼ିଶା ଡାଏରୀ ସମ୍ବାଦ ପୋର୍ଟାଲ ଓ ଓଡ଼ିଶା ଲିଭିଙ୍ଗ ଲିଜେଣ୍ଡ ସହିତ ଅନୁବନ୍ଧିତ ।  ପ୍ରାଚୀ ନାୟକ,   ଓ ଶୀତାଂଶୁ ମହାପାତ୍ର ଏହାର ଅନ୍ୟ ସଂସ୍ଥାପକ ସଭ୍ୟ ।

ଲକ୍ଷ୍ୟ 
ଭୁବନେଶ୍ୱରର ସାହିତ୍ୟ ସ୍ରଷ୍ଟାମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରିବାକୁ କଳିଙ୍ଗ ଲିଟରାରି ଫେସ୍ଟିଭାଲର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିବା ସହିତ ଓଡ଼ିଶା, ଭାରତ ଓ ପୃଥିବୀର ସାହିତ୍ୟ ଅନୁରାଗୀମାନଙ୍କ ସହିତ ବାର୍ତ୍ତାଳାପ କରିବା ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଏହି ଉତ୍ସବରେ ଲେଖକ, ରାଜନୀତିଜ୍ଞ, ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, କାନୁନ ସ୍ରଷ୍ଟା, ସରକାରୀ ଅଫିସର, କର୍ପୋରେଟ ନେତା, ଛାତ୍ର ଓ ସମାଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରର ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଉତ୍ସବର ଏକ ଉଦ୍ଦାମ ପରିବେଶରେ ମତ ବିନିମୟର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ  ।

ଇତିହାସ 

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମାନ୍ୟତା ପାଇବାର ଖୁସି ପାଳନ କରିବା ନିମନ୍ତେ କଳିଙ୍ଗ ଲିଟରାରି ଫେଷ୍ଟିଟିଭାଲର କଳ୍ପନା ସନ ୨୦୧୩ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ସନ ୨୦୧୪ରେ ସାକାର ହୋଇଥିଲା । 

 ଉତ୍ସବମାନଙ୍କର ବିଷୟବସ୍ତୁ ପ୍ରଥମ କଳିଙ୍ଗ ଲିଟରାରି ଫେଷ୍ଟିଟିଭାଲ ୨୦୧୪ରେ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟର ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା  ।ଦ୍ୱିତୀୟ କଳିଙ୍ଗ ଲିଟରାରି ଫେଷ୍ଟିଟିଭାଲ ୨୦୧୫:  ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରତିଫଳନ  Literature as Reflection

ମୁଖ୍ୟ ଅଧିବେଶନରେ  ଅନେକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରାଯାଇଥିଲା ଯେପରିକି ପ୍ରେମ ଓ ଚଳନ୍ତି ସାହିତ୍ୟ,  ଚଳନ୍ତି ସାହିତ୍ୟରେ ମହିଳାତ୍ୱ, ସମାନ୍ତର ସିନେମା ଓ ପ୍ରଚଳିତ ସାହିତ୍ୟ, ଦଳିତ ଓ ଆଦିବାସୀ ସାହିତ୍ୟ, ମିଡିଆ, ମିଡିମ, ମେସେଜ  ଓ ସାହିତ୍ୟ ବନାମ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟ  ଓ ଅନେକ ଆନୁସଙ୍ଗିକ ବିଷୟ ।ତୃତୀୟ କଳିଙ୍ଗ ଲିଟରାରି ଫେଷ୍ଟିଟିଭାଲ ୨୦୧୬:  ସାହିତ୍ୟ ଓ ଗଣତନ୍ତ୍ର ।  

ଅଧିବେଶନର ମୂଖ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଥିଲା: ସାହିତ୍ୟର ବିକାଶ ଓ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ  ।ଚତୁର୍ଥ କଳିଙ୍ଗ ଲିଟରାରି ଫେଷ୍ଟିଟିଭାଲ ୨୦୧୭'''
ଚତୁର୍ଥ କଳିଙ୍ଗ ଲିଟରାରି ଫେଷ୍ଟିଟିଭାଲ ଆଗାମୀ ଜୁନ ମାସର ୧୦,୧୧ଓ ୧୨ ତାରିଖ ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ  ।

ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହିତା 
 କଳିଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟିକ ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୪: ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ
 କଳିଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟିକ ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୫: ବନଜା ଦେବୀ ଓ ଦୂରଗା ପ୍ରସାଦ ପଣ୍ଡା 
 କଳିଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟିକ ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୬: ଯଶୋଧାରା ମିଶ୍ର, ତପନ ମହାପାତ୍ର

ଜାତୀୟ ବିତର୍କରେ କେଏଲଏଫ 
ସୁବ୍ରମନିଅମ ସ୍ୱାମୀ ସନ ୨୦୧୬ର କେଏଲଏଫ ସଭାରେ ‘ଭାରତର ଏକତାରେ  ସାହିତ୍ୟର ଆବଶ୍ୟକତା’ ଉପରେ ବକ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ଓ ଏକାଧାରରେ ଏକ ଲକ୍ଷ୍ମଣରେଖାର ଆବଶ୍ୟକତା କଥା କହିଥିଲେ । ବାମପନ୍ଥୀ ଭାବଧାରାରୁ ସାହିତ୍ୟକୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଯୁକ୍ତି କରିଥିଲେ । ଏହାକୁ ମଣି ଶଙ୍କର ଆୟାର ବିରୋଧ କରି ତାହାକୁ ଫାଲତୁ କଥା କହିଥିଲେ । ଏକତା, ବିଭିନ୍ନତା, ଲକ୍ଷ୍ମଣରେଖା ଓ ସାହିତ୍ୟର ମୁକ୍ତ ବା ସ୍ୱ ଚାଳିତ ହେବାକୁ ଦେବା ଉପରେ ଜାତୀୟ ବିତର୍କର ଆବଶ୍ୟକତା କଥା କହିଥିଲେ  ।

ଆଧାର 

ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ରଘୁନାଥ ଗମାଙ୍ଗ (ଜନ୍ମ: ୧୫ ଜୁଲାଇ ୧୯୫୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଗୁଣୁପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ରଘୁନାଥ ଗମାଙ୍ଗ ୧୯୫୯ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ୧୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଖଇରୁ ଗମାଙ୍ଗ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସୌଦାମିନୀ ଗମାଙ୍ଗ ।

ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ରଘୁନାଥ ଗମାଙ୍ଗ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଏବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର 
 

୧୯୫୯ ଜନ୍ମ
ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଏକ ଭାରତୀୟ  ଅଟେ । ଏହା କେରଳର ପଥନମ୍ଥିତ୍ତ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
 ୯.୨୬୬୭ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୬.୭୮୩୩ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୬୨ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।

ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା 
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ,  ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୮୯୪୩ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୪୮.୨୫% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୫୧.୭୫% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୮୫.୧୨% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୨୦.୨୮% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୪୧.୭୩% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୪୩.୩୯% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୯.୯୪% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।

ଭାଷା 
ମାଲୟଲାମ ର ସରକାରୀ ଭାଷା  ଅଟେ ।

ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ

ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ 

କେରଳର ସହର

    
ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଘଟଣା

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

ଜନ୍ମ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ମୃତ୍ୟୁ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଆଧାର 

୨୦୦୭
ଭାନୁଗଙ୍ଗ ତ୍ରିଭୂବନ ଦେବ (୨୫ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୧୪ - ୨୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୮୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରଜନୀତିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟି ଓ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ପାଞ୍ଚଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୧, ୧୯୬୭, ୧୯୭୧, ୧୯୭୪ ଓ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରେଢ଼ାଖୋଲ ଓ ଦେବଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୩ୟ, ୪ର୍ଥ, ୫ମ, ୬ଷ୍ଠ ଓ ୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଭାନୁଗଙ୍ଗ ତ୍ରିଭୂବନ ଦେବ ୧୯୧୪ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ମାସ ୨୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ବିଦ୍ୟଶଙ୍କର ସୁବଳ ଦେବ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଜ୍ୟୋତି ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା ଡିପ୍ଲୋମା ।

ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଭାନୁଗଙ୍ଗ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟି ଓ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ପାଞ୍ଚଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୨ରୁ ୧୪ ଜୁନ ୧୯୭୨ଯାଏଁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ।

ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ ବିବରଣୀ

ମୃତ୍ୟୁ 
ଭାନୁଗଙ୍ଗ ତ୍ରିଭୂବନ ଦେବ ୧୯୮୨ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ୨୦ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୬୮ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

ଆଧାର 

୧୯୧୪ ଜନ୍ମ
୧୯୮୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ତପସ୍ୟା (tápasya)ର ଅର୍ଥ ତାପ । ଏହା ପୁରାଣ ଯୁଗରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ କଷଣ, ଦୁଃଖ, ଦୈନ୍ୟ ବା ତାହାର ବିପରୀତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସୁଖ ଲାଭକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । କଷଣରେ ରହି ତପସ୍ୟା ସାଧନା ଦେଇ ନିର୍ବାଣ ଲାଭ କରାଯାଇଥାଏ ।

ବୌଦ୍ଧ ଓ ଜୈନ ଧର୍ମ ତପସ୍ୟା 
ସାଧନା ଓ ଧ୍ୟାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ତଥା ୨୪ତମ ତୀର୍ଥଙ୍କର ମହାବୀର ଜୀନ ମହାବୀର ସ୍ଥିତି ଲାଭ କରିଥିଲେ ଓ ମୋକ୍ଷଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ତପ ବା ତପସ୍ୟା ଦୁଃଖ କଷ୍ଟ, ଅସ୍ଥିର ଦୁନିଆରୁ ମଣିଷକୁ ମୁକ୍ତ କରି ମୋକ୍ଷଲାଭର ପଥ ଦେଖାଇ ଥାଏ, ଏହା ମହାବୀରଙ୍କର ମତବାଦ ଥିଲା । ତେବେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ମତରେ କେବଳ ତପରୁ ବୋଧି ଲାଭ ସମ୍ବବ ନୁହେଁ ଯାହା ତାହାଙ୍କୁ ଅଧିକ ବୋଧି ଲାଭର ସନ୍ଧାନମୁଖୀ କରିଥିଲା ।

ଅଧୁନା ବୌଦ୍ଧ ଓ ଜୈନ ସାଧୁଗଣ କଠୋର ସାଧନା ଓ ବ୍ରତ ତଥା ଆପଣା ଧର୍ମର ଶିକ୍ଷାଲାଭରେ କାଳ କାଟିଥାନ୍ତି । ମହାବୀରଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଅନୁସାରେ ଜୈନ ସାଧୁମାନେ ଆଜି ବି ପୋକ ପତଙ୍ଗ କାଳେ ପାଦରେ ଚାପି ମରିଯିବେ ସେହି ଆଶଙ୍କାରେ ପାଦରେ ମୋଟା, କଅଁଳ କନାରେ ଘୋଡ଼ାଇ ରଖିଥାନ୍ତି ।

ଆଧାର 

ଯୋଗ
ସାଧନା
ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା
୧୭୪ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

ଘଟଣା

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

ଜନ୍ମ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ମୃତ୍ୟୁ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଆଧାର 

୧୭୪