ଅନିତା ମଜୁମ୍ ଦାର ଦେଶାଇ, (ଜନ୍ମ ୨୪ ଜୁନ , ୧୯୩୭ )ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିକା ଓ ମାଶାଚ୍ୟୁସେତ୍ତ ବୈସେୟିକ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର କଳା ବିଭାଗର ଜଣେ ଅତିଥି ପ୍ରଫେସର । ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିକା ଭାବରେ ସେ 3 ଥର ବୂକର ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ " ଫାୟାର ଓଁ ଥି ମାଉଣ୍ଟେନ " ପାଇଁ ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।  ସେ ତାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସ " ଥି ଭୀଲେଜ ବି ଥି ସୀ " ପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶ ଗର୍ଡିଆନ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ଅନିତା ମଜୁମଦାରଙ୍କ ମା ଜର୍ମାନ ଦେଶର ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ପିତା ବଙ୍ଗାଳୀ ବ୍ୟବସାୟୀ ପରିବାରର ଡି . ଏନ . ମଜୁମଦାର ଥିଲେ । ଅନିତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ମୁସଉରି ଠାରେ ହେଇଥିଲା । ସେ ଘରେ ଜର୍ମାନ ଓ ବଙ୍ଗାଳୀ ଭାଷାରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେଉଥିବା ବେଳେ ବାହାରେ ଉର୍ଦୁ , ହିନ୍ଦୀ ଓ ଇଂରେଜୀରେ କଥା ହୋଇ ପାରୁଥିଲେ । ସେ ୭ ବର୍ଷ  ହେଇଥିବା ସମୟରେ ଇଂରେଜୀରେ ଭଲ ଭାବରେ ଲେଖି ଜାଣୁ ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗଳ୍ପ ୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଇଥିଲା । 
ସେ ଦିଲ୍ଲୀର କୁଇନ ମାରି ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପଢି ମିରାଣ୍ଡା କଲେଜରୁ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟ ସହିତ ଡିଗ୍ରୀ କରିଥିଲେ । ତାହା ପରେ ସେ ଏକ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ସଫ୍ଟୱେର କମ୍ପାନୀର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଶ୍ୱିନ ଦେଶାଇଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଅଶ୍ୱୀନ ନିଜେ ଜଣେ ଲେଖକ ଥିଲେ  ଓ "Between Eternities: Ideas on Life and The Cosmos. " ନାମକ ପୁସ୍ତକ ଲେଖିଥିଲେ । ଅନିତାଙ୍କ ଚାରି ପୁତ୍ର କନ୍ୟା ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବୂକର ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିବା କିରଣ ଦେଶାଇ ଅନ୍ୟତମ । ସେ ତାଙ୍କର ପରିବାର ସହ "ଠୁଳ " ନାମକ ଗ୍ରାମକୁ ସପ୍ତାହନ୍ତ ବିତେଇବା ପାଇଁ ସର୍ବଦା ଯାଉଥିଲେ ଓ ସେହି ଗ୍ରାମ ଅନୁଭୂତିକୁ ନେଇ ସେ " ଥି ଭୀଲେଜ ବି ଥି ସୀ " ରଚନା କରିଥିଲେ ଯାହାପାଇଁ ସେ ଗର୍ଡିଆନ ପତ୍ରିକାର ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । .

ଲେଖିକା ଜୀବନ 
ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପୂର୍ଣାଙ୍ଗ ଉପନ୍ୟାସ " cry , The Peaocock " ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଇଥିଲା । " Clear Light Day " ଉପନ୍ୟାସକୁ ସେ ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ଲେଖିଥିଲେ ଓ ଏହି ପୁସ୍ତକକୁ ସେ ନିଜର ଜୀବନୀ ସଦୃଶ ଲେଖା ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥାନ୍ତି । ଏଥିରେ  ତାଙ୍କର ବାଲ୍ୟ କାଳର ଘଟଣା ବଳି ସହିତ ଜୀବନର ସୋପାନ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ବର୍ଣିତ ହେଇଛି । ୧୯୮୪ରେ ସେ ଜଣେ  ବୟସ୍କ ଉର୍ଦୁ କବିଙ୍କ ଅପରାହ୍ନ ଜୀବନର ବର୍ଣ୍ଣନା କରି " In Custody" ନାମକ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିଥିଲେ ଯାହା ବୂକର ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହେଇଥିଲା । ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ସେମାଶାଚ୍ୟୁସେତ୍ତ ବୈସେୟିକ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ସୃଜନଶୀଳ ଲେଖନ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସ " The Zigzag Way " ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମେକ୍ସିକୋ ଦେଶ ଉପରେ ପର୍ଜ୍ୟବେଶିତ ହେଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ନବୀନତମ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ " The Artist of Disappearance " ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଇଛି ।

ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 
୧୯୯୩ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସ " ଇନ କସ୍ତୋଡି " ହଲିୱୂଡ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାତା ମାରଚେଣ୍ଟ- ଇଭୋରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଅଧିଗୃହିତ ହେଇ ସେହି ନାମରେ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣ ହେଇଥିଲା । ସେଥିରେ ଶଶୀ କପୁର , ସବାନା ଆଜମି ଓ ଓମ ପୁରୀ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଓ ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଭାରତ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଭାବରେ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲା ।

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ସମୂହ 
 ୧୯୭୮- ୱିଲିୟମ ହଲଟବୀ ସ୍ମାରକୀ ପୁରସ୍କାର 
 ୧୯୭୮-କେନ୍ଦ୍ର ସହିତ୍ୟ୍ ଏକାଡେମି ପୁରସ୍କାର 
 ୧୯୮୦ - ବୂକର ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମନୋନୟନ 
 ୧୯୮୩- ଗାର୍ଡିଆନଦ୍ୱାରା ଶିଶୁ ସାହିତ୍ଯ ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର 
 ୧୯୮୪-ବୂକର ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମନୋନୟନ 
 ୧୯୯୩ - ନିଏଲ ଗୁନ୍ନ ପୁରସ୍କାର 
 ୧୯୯୯-ବୂକର ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମନୋନୟନ 
 ୨୦୦୦- ଆଲ୍ବର୍ଟ ମୋରାଭିଆ ପୁରସ୍କାର 
 ୨୦୦୩- ସହିତ୍ୟ ପାଇଁ ରୟାଲ ସୋସାଇଟିର ବେନସନ ପଦକ 
 ୨୦୦୭- ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମିର ଫେଲୋଶିପ୨୦୧୪- ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ

ବଛା ଲେଖା ସବୁ 
 The Artist of Disappearance (2011)
 The Zigzag Way (2004)
 Diamond Dust and Other Stories (2000)
 Fasting, Feasting (1999)
 Journey to Ithaca (1995)
 Baumgartner's Bombay (1988)
 In Custody (1984)
 The Village by the Sea (1982)
 Clear Light of Day (1980)
 Games at Twilight (1978)
 Fire on the Mountain (1977)
 Cat on a Houseboat (1976)
 Where Shall We Go This Summer? (1975)
 The Peacock Garden (1974)
 Bye-bye Blackbird (1971)
 Voices in the City (1965)
 Cry, The Peacock (1963)

ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 Indian English literature

ଆଧାର

ସ୍ରୋତ ସମୂହ 
 Abrams, M. H. and Stephen Greenblatt. "Anita Desai". The Norton Anthology of English Literature, Vol. 2C, 7th Edition. New York: W.W. Norton, 2000: 2768 – 2785.
 Alter, Stephen and Wimal Dissanayake. "A Devoted Son by Anita Desai". The Penguin Book of Modern Indian Short Stories. New Delhi, Middlesex, New York: Penguin Books, 1991: 92–101.
 Gupta, Indra. India's 50 Most Illustrious Women. ()
 Selvadurai, Shyam (ed.). "Anita Desai:Winterscape". Story-Wallah: A Celebration of South Asian Fiction. New York: Houghton Mifflin, 2005:69–90.
 Nawale, Arvind M. (ed.).  "Anita Desai's Fiction: Themes and Techniques". New Delhi: B. R. Publishing Corporation, 2011.

ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 British Council
 Anita Desai discusses Fasting, Feasting on the BBC World Book Club
 Voices from the Gaps
 SAWNET bio
 MIT page 
 Revisiting Anita Desai's "In Custody" for the Agrégation-Relire "Un héritage exorbitant" d'A. Desai
 
 

୧୯୩୭ ଜନ୍ମ
ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ ସମ୍ମାନିତ