ଟିକଟକ, ଯାହା ଡଇନ (ଚୀନ: 抖音; ପିନଇନ : Dǒuyīn; ଆକ୍ଷରିକ ଅର୍ଥ: 'ଶବ୍ଦ କମ୍ପନ') ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଚୀନରେ ଜଣାଶୁଣା ଏକ ଆଣ୍ଡ୍ରୋଏଡ ଏବଂ ଆଇଓଏସ ଆପ ବା ଆପ୍ଲିକେସନ, ଯେଉଁଥିରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ସମୟର ଅବଧିଯୁକ୍ତ ଭିଡିଓ ତିଆରି କରାଯାଇ ବଣ୍ଟା ଯାଇଥାଏ । ତିନିରୁ ପନ୍ଦର ସେକେଣ୍ଡ ସମୟ ବିଶିଷ୍ଟ ସଙ୍ଗୀତ ଭିଡିଓ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ   ଏବଂ ବାରମ୍ବାରତା ଛୋଟ ଭିଡିଓ ୩ରୁ ୬୦ ସେକେଣ୍ଡର ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ।

ଏହା ବାଇଟଡ୍ୟାନ୍ସ ନାମକ ଏକ କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ । ଚୀନରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଏହା ପ୍ରଥମେ ଡଇନ ନାମରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା  ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ବଜାରଗୁଡିକୁ ଏକବର୍ଷ ପରେ ଟିକଟକ ନାମରେ ଛଡ଼ା ଯାଇଥିଲା । ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ୨୦୧୮ରେ ଏହି ଆପଟି ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଡାଉନଲୋଡ଼ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୧୮ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଏହା ୧୫୦ଟି ଦେଶରେ, ୭୫ଟି ଭାଷାରେ ଉପଲବ୍ଧ ଅଟେ । ଜୁଲାଇ ମାସ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଏହାର ୫୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଗ୍ରାହକ ଥିଲେ ।

ଇତିହାସ

ମ୍ୟୁଜିକାଲି ସହିତ ମିଶ୍ରଣ 
୨୦୧୭ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୯ ତାରିଖରେ ବାଇଟଡ୍ୟାନ୍ସ $୧ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଦେଇକରି ମ୍ୟୁଜିକାଲି ନାମକ ଏକ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପକୁ କିଣିଥିଲା ।  ୨୦୧୮ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ୨ ତାରିଖରେ ଟିକଟକ, ମ୍ୟୁଜିକାଲି ସହିତ ମିଶ୍ରଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ମିଶିବାପରେ ଆପର ନାମକୁ ଟିକଟକ ରଖାଯାଇଥିଲା ।

ଅନ୍ୟ ବଜାରଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରସାର 
୨୦୧୮ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଟିକଟକ ୧୫୦ଟି ବଜାରରେ ଏବଂ ୭୫ଟି ଭାଷାରେ ଉପଲବ୍ଧ ଅଟେ ।  ଏହା ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ଡାଉନଲୋଡ କରାଯାଇଥିବା ଆପ କୀର୍ତ୍ତିମାନ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା । ଏହା ଫେସବୁକ, ୟୁଟ୍ୟୁବ ଏବଂ ଇନ୍ସଟାଗ୍ରାମ ଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆପକୁ ପଛରେ ପକାଇଦେଇଥିଲା ।

ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ 
ଏକ ଆଣ୍ଡ୍ରୋଏଡ ଏବଂ ଆଇଓଏସ ଆପ ବା ଆପ୍ଲିକେସନ, ଯେଉଁଥିରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ସମୟର ଭିଡିଓ ତିଆରି କରାଯାଇ ବଣ୍ଟା ଯାଇଥାଏ । ତିନିରୁ ପନ୍ଦର ସେକେଣ୍ଡ ସମୟ ବିଶିଷ୍ଟ ସଙ୍ଗୀତ ଭିଡିଓ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ   ଏବଂ ବାରମ୍ବାରତା ଛୋଟ ଭିଡିଓ ୩ରୁ ୬୦ ସେକେଣ୍ଡର ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟରେ ସଂଗୀତ କିମ୍ବା କୌଣସି ଲୋକପ୍ରିୟ ବାର୍ତ୍ତାଳାପ ଚାଲୁଥାଏ । ଏହି ଭିଡିଓର ଚାଲୁଥିବା ବେଗକୁ ମନ୍ଥର କିମ୍ବା ଅଧିକ ବେଗଯୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ । 

ଏହି ଆପର "ପ୍ରତିକ୍ରିୟା" ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟରେ ଜଣେ ବ୍ୟବହାରକାରୀ କୌଣସି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଭିଡିଓ ପ୍ରତି ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ରେକର୍ଡ କରିପାରନ୍ତି । ଏହାର "ଯୁଗଳ" ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ଭିଡିଓ ଏକ ସାଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାଇପାରିବ ।

ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ  
ଟିକଟକ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଉପଯୋଗ କରି ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନଙ୍କର ପସନ୍ଦ ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଅନୁସାରେ ପାଖାପାଖି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଦେଖିବାକୁ ସୁପାରିଶ କରିଥାଏ ।

ଗ୍ରହଣତା 
ଜୁନ ମାସ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଟିକଟକକୁ ୫୦୦ ମିଲିୟନ (୫୦ କୋଟି) ମାସିକ ସକ୍ରିୟ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଉପଯୋଗ କରୁଥିଲେ । ଚୀନରେ ପ୍ରତିଦିନ ୧୫ କୋଟି ଲୋକ ଏହାକୁ ଉପଯୋଗ କରନ୍ତି । ୨୦୧୮ ମସିହାର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ ଏହା ଆପଲ ଷ୍ଟୋରର ସର୍ବାଧିକ ଥର ଡାଉନଲୋଡ଼ କରାଯାଇଥିବା ଆପ ହୋଇଥିଲା, ପାଖାପାଖି ୧୦ କୋଟି ଥର ।

ଗୁପ୍ତତା, ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ନିଶା ଚିନ୍ତା 
ଯେହେତୁ ଏହି ଆପରେ ଅଚିହ୍ନା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ପରସ୍ପରର ଭିଡିଓ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଏହାକୁ ଶାଟ୍ରଲେଟ ନାମକ ଏକ ୱେବକ୍ୟାମ ଜଡ଼ିତ ଆପ ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଇ ଆସୁଛି । ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ସାମ୍ବାଦିକମାନେ ଏହାକୁ ନେଇ ଗୁପ୍ତତାର ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରି ଆସୁଛନ୍ତି । ଏହା ପିଲାମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଯୌନ ଉତ୍ପୀଡ଼ନର ଶିକାର ହୋଇପାରନ୍ତି ବୋଲି ଦର୍ଶାଯାଇଛି ।

ଅନେକ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ସ୍ଥାନୀ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ବିଷୟରେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ,  ଯେଉଁଥିରେ ବର୍ଣ୍ଣଗତ ଭେଦଭାବ ଏବଂ ଇହୁଦୀ ବିରୋଧୀ ଶୋଷଣ ହୋଇଥିଲା । 

ଟିକଟକ ଆପର ରଚନା ଏହି ଭଳି ଯେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଟିକଟକ ଏକ ନିଶା ଭଳି ହୋଇଯାଇଥାଏ । ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଏହି ଆପରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଅତିବାହିତ କରିବାରେ ଲାଗନ୍ତି । ଏହାର ବ୍ୟବହାର କମାଇବା ବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ବାଣ୍ଡ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଉଠିଥାଏ ।  ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ନିଶା କମାଇବା ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଟିକଟକ ନିଜ ଆପରେ ଆଣିଥିଲା । ଏଥିରେ ପ୍ରତି ୯୦ ମିନିଟରେ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କୁ ଟିକେ ବ୍ୟବହାରର ଅନ୍ତରାଳ ରଖିବାକୁ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।

ସେନ୍ସର ବ୍ୟବସ୍ଥା 
୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ରେ ଟିକଟକକୁ ଯୌନ ଶୋଷଣ, ଅଶ୍ଳୀଳ, ଅନୁଚିତ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ନିନ୍ଦା ଜନିତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପ୍ରଚାର କରୁଥିବା ଯୋଗୁଁ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ବ୍ୟାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର କିଛି ସମୟପରେ ଟିକଟକ ୨୦ଜଣ ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଦଳ ଗଠନ କରି ଏହି ସବୁ ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ହଟାଇବାରେ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲା । ଯାହାଫଳରେ ୧୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ରେ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଏହି ବ୍ୟାନ ଉଠାଇଦେଇଥିଲେ ।  

ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ବାଂଲାଦେଶ ସରକାର ଟିକଟକ ଆପର ଇଣ୍ଟରନେଟ ସୁବିଧାକୁ ବ୍ୟାନ କରିଦେଇଥିଲେ ।

ସେହିଭଳି ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଚୀନରେ ଟିକଟକକୁ ଗର୍ଭ ଧାରଣ ଜନିତ ଭିଡିଓ ଦେଖାଉଥିବା ଯୋଗୁଁ ଲାଞ୍ଛନା କରାଯାଇଥିଲା ।

ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୯ରେ ଚୀନ ସରକାର ବାଇଟଡ୍ୟାନ୍ସର ନିର୍ମାତାମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ସାମଗ୍ରୀ ନିମନ୍ତେ ଦାୟୀ କରିବେ ବୋଲି ସୁଚାଇଥିଲା ।

ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା, ଅଶ୍ଳୀଳ, ଅନୁଚିତ ସାମଗ୍ରୀ, ଗୁଜବ ସମାଚାର ଏବଂ ନିନ୍ଦା ଜନିତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପ୍ରଚାର କରୁଥିବା ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଟିକଟକକୁ ବ୍ୟାନ କରିବାକୁ କିମ୍ବା କଡ଼ା ଭାବରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ ଦାବି କରିଥିଲେ ।

ଆଇନଗତ ମାମଲା

ଭାରତରେ ସାମୟିକ ବନ୍ଦ 
୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ମାଡ୍ରାସ ହାଇକୋର୍ଟ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କୁ ଅଶ୍ଳୀଳ ତଥ୍ୟର ପ୍ରସାର ଯୋଗୁଁ ଟିକଟକ ଆପକୁ ବ୍ୟାନ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ୧୭ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୯ରେ ଉଭୟ ଗୁଗଲ ଏବଂ ଆପଲ ନିଜର ଆପ ଷ୍ଟୋରରୁ ଟିକଟକକୁ ବାହାର କରିଦେଇଥିଲେ । କୋର୍ଟ ବ୍ୟାନ ଉଠାଇବାକୁ ମନ କରିଦେବାରୁ, ଟିକଟକ ୬୦ ଲକ୍ଷ ଆପତ୍ତିଜନକ ଭିଡିଓ ଲିଭାଇଦେଇଥିଲା ।

୨୫ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୯ରେ ଏହି ବ୍ୟାନକୁ ତାମିଲନାଡୁର ଏକ କୋର୍ଟଦ୍ୱାରା ଉଠାଇଦିଆଯାଇଥିଲା ।

ଭାରତରେ ସ୍ଥାୟୀ ନିଷେଧ 
୨୯ ଜୁନ୍ ୨୦୨୦ରେ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଟିକଟକକୁ ମିଶାଇ ୫୯ଟି ଚାଇନିଜ୍ ଆପ୍ ନିଷିଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । ଲଦାଖରେ ଚୀନ ସହିତ ଭାରତର ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ଦେଶର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ତଥା ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରତି ବିପଦ ଥିବା ଦର୍ଶାଇ ଏହି ଆପଗୁଡ଼ିକୁ ନିଷେଧ କରାଯାଇଥିଲା । 

ଭାରତ ସରକାର କହିଥିଲେ ଯେ ଏହାର ୧୩୦ କୋଟି ନାଗରିକଙ୍କ ତଥ୍ୟ ତଥା ଗୋପନୀୟତା ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ତଥା ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ତଥ୍ୟକୁ ଅନଧିକୃତ ଢଙ୍ଗରେ ଚୋରି ଏବଂ ଭାରତ ବାହାରେ ସର୍ଭରକୁ ପଠାଇବା ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିଲା ।

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଘଟଣା 

 ଜୁନ ୨୦୧୯: ଟିକଟକ ଭିଡିଓ କରିବା ସମୟରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ଏକ ଯୁବକଙ୍କର ସୁଷୁନ୍ମାକାଣ୍ଡରେ ମାଡ଼ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ।

ଆଧାର

ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ

ବାହାର ଆଧାର 

 
 Douyin 

ଇଣ୍ଟରନେଟ
ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନ
ସୋସିଆଲ୍ ନେଟୱାର୍କିଂ ସେବା