Sovesh/autoresearch-or huggingface dataset:
୧୩୦୦ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

ଘଟଣା

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

ଜନ୍ମ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ମୃତ୍ୟୁ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଆଧାର 

୧୩୦୦
ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
'କଟକ' ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ । ଏହି ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ୭ଟି ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀକୁ ନେଇ ଗଠିତ:
 ବଡ଼ମ୍ବା 
 ବାଙ୍କୀ 
 ଆଠଗଡ଼
 ବାରବାଟି-କଟକ
 ଚୌଦ୍ୱାର-କଟକ 
 କଟକ ସଦର
 ଖଣ୍ଡପଡ଼ା

ସାଂସଦ 
 ୨୦୧୯: ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ (ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ)
୨୦୧୪: ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ (ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ)
୨୦୦୯: ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ (ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ)
୨୦୦୪: ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ (ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ)
୧୯୯୯: ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ (ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ)

ଆଧାର

ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 କଟକ ଜିଲ୍ଲା
 କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
 ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ସାଂସଦଙ୍କ ତାଲିକା
 ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ତାଲିକା

ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ
କଟକ ଜିଲ୍ଲା
ପଶ୍ଚିମେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ପୁରାତନ ଅଂଶରେ ଥିବା ବଡ଼ୁ ସାହିରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଶିବ ମନ୍ଦିର । ଏହା ୮ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ମନ୍ଦିରର ମୁଖ୍ୟ ଦେଉଳ ବହୁ କାଳରୁ ଭୂମିଷ୍ଠ ହେଇଯାଇଛି । ତେବେ ଏଥିରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଇ ରହିଥିବା କାର୍ତିକେୟ , ଗଣେଶ , ପାର୍ବତୀ ଓ ନରସିଂହ ମୂର୍ତିରୁ ଏହାର ନିର୍ମାଣ  କାଳ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ମିଳିଥାଏ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଏକ ପଥର ସ୍ତୂପ ଉପରେ ରହିଛି । ଲିଙ୍ଗ ନିକଟକୁ ଯାଉଥିବା ପ୍ରସ୍ତର ସୋପାନ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।

ଅବସ୍ଥିତି 
ଏହି ମନ୍ଦିରର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି t-20°14'46, Long-85°50'02ଠାରେ ରହିଛି । ଏହା ବିନ୍ଦୁସାଗର ପୁଷ୍କରିଣୀର ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ ୬୧ ଫୁଟ ଉପରେ ରହିଛି ।

ତାପ୍ତର୍ଯ୍ୟ 
ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଭଗ୍ନ ହେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ରୀତି ଅନୁସାରେ ପୂଜା ଅର୍ଚ୍ଚନା ହେଇଥାଏ । ଶିବରାତ୍ରି , ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପରି ପର୍ବ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।

ଆଧାର 

ଭୁବନେଶ୍ୱରର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଓଡ଼ିଶାର ଶିବ ମନ୍ଦିର
ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତରେ ୧୯୮୬ରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ।

'୧୯୮୬'ମସିହାର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ତାଲିକା

ଆଧାର 

୧୯୮୬
୧୯୮୬ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର
୧୯୮୬ରେ ଭାରତ
୧୯୮୬ରେ ଓଡ଼ିଶା
ହେଉଛି ଏକ ରାସାୟନିକ ମୌଳିକ ଯାହାର ପ୍ରତୀକ Po ଓ ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ ୮୪  ।

ଧର୍ମ

ଭୌତିକ

ରସାୟନିକ

ସମସ୍ଥାନିକ

ଉପସ୍ଥିତି

ଗଠନ

ଉତ୍ପାଦନ

ବ୍ୟବହାର

ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ

ଆଧାର

ସହାୟକ ଗ୍ରନ୍ଥ

ବାହାର ଲିଙ୍କ 

 Chemistry in its element podcast (MP3) from the Royal Society of Chemistry's Chemistry World: Polonium
 Polonium at The Periodic Table of Videos (University of Nottingham)

ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ
ମୌଳିକ
ବିଞ୍ଜମୁରି ସୀତାଦେବୀ (ମୃତ୍ୟୁ: ୧୭ ମଇ ୨୦୧୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତକାର ଏବଂ ଗାୟିକା ଥିଲେ । ସେ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାର ଲୋକଗୀତ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରୁଥିଲେ ।

ପେଷା
ସେ ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓର ଜଣେ ପ୍ରଯୋଜିକା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ବିଞ୍ଜମୁରି ଅନସୂୟା ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ସେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଅନେକ ଜଣାଶୁଣା କବିଙ୍କ ପାଇଁ ସଙ୍ଗୀତ ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀରଙ୍ଗମ୍ ଶ୍ରୀନିବାସ ରାଓ, ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । ୧୯୭୯ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ମାଆ ଭୂମି କଥାଚିତ୍ରରେ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ସେ "ଫୋକ୍ ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଅଫ୍ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ" ନାମକ ଏକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ ।

ମୃତ୍ୟୁ
୨୦୧୬ ମସିହାର ମଇ ୧୭ ତାରିଖରେ ସେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

ଆଧାର

୨୦୧୬ ମୃତ୍ୟୁ
ଭାରତୀୟ ଲୋକଗୀତ ଗାୟିକା
ଆନ୍ଦ୍ରେ-ମାରୀ ଆମ୍ପିଅର୍‌ ଜଣେ ଫରାସୀ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀ ଓ ଗଣିତଜ୍ଞ । ତାଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ଏକକକୁ ଆମ୍ପିଅର୍ କୁହାଯାଏ ।

ଜୀବନୀ

ଫରାସୀ ବିପ୍ଲବ ସମୟ

କର୍ମମୟ ଜୀବନ

ପ୍ରକାଶନ

ଆଧାର

ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ

ବାହାର ଲିଙ୍କ

 Ampère and the history of electricity - a French-language, edited by CNRS, site with Ampère's correspondence (full text and critical edition with links to manuscripts pictures, more than 1000 letters), an Ampère bibliography, experiments, and 3D simulations
 Ampère Museum  - a French-language site from the museum in Poleymieux-au-Mont-d'or, near Lyon, France
 
 
 Catholic Encyclopedia on André Marie Ampère

 André-Marie Ampère: The Founder of Electromagnetism - Background information and related experiments

୧୭୭୫ ଜନ୍ମ
୧୮୩୬ ମୃତ୍ୟୁ
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା
ବୈଜ୍ଞାନିକ
ଅଧାଗଢ଼ା ଫରଦ
ଗଳଗନାଥ  ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ କର୍ଣାଟକର ହାଭେଲି ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ଗ୍ରାମ । ଏଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗଲାଗେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଏହା ପଶ୍ଚିମ ଚାଲୁକ୍ୟଙ୍କ ଶାସନ ସମୟରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହି ମଦିର ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା ନଦୀ ଟିରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ସ୍ଥଳରେ ତୁଙ୍ଗ ଓ ଭଦ୍ରା ନଦୀର ସାଙ୍ଗମା ହେଇଥାଏ ଓ ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା ହେଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।

ଇତିହାସ 
ଗଳଗନାଥର ପ୍ରଚଚିନ ନାମ ପଲ୍ଲୁନୀ ଥିଲା । ଗଳଗନାଥ ମନ୍ଦିର ଚାଲୁକ୍ୟ ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ । ଏହା 11 ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଶ୍ରୀ ଭେଙ୍କତେଶ ଗଳଗନାଥ ଏଠାରେ ଗଳଗନାଥଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରୁଥିଲେ ଓ ସେହି ସ୍ଥଳରେ ତାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସ ସବୁ ଲେଖୁଥିଲେ ।.

ଗଲଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର 

ଏଠାରେ ଶିବଙ୍କ ସରପ ଲିଙ୍ଗା ରହିଛି . ମଦିରର ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ ଅନନ୍ୟ ପ୍ରକାରର । ଏହାର ମୂଳ ପିରାମିଡ ଆକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ । ଏଥିରେ ପ୍ରସ୍ତର ଖୋଦେଇ କମ ହୀଇଥିବା ଏକ ବଡ଼ ହଲ ରହିଛି । ଭିତରେ ଅନେକ ମୂର୍ତି ସହ ଗଣେଶଙ୍କ କ୍ଷୋଦିତ ମୂର୍ତି ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।

ଶିଳା ଲେଖ 
1080 ମସିହାର ସିଲାଲେଖା ସବୁ ମନ୍ଦିରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏଥିରୁ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ କାଳ ବିଷୟରେ ଜଣାଯାଏ  । 

ଏହି ଲିପିରୁ ସେତେବେଳେ ସଂଗୀତା ଓ ନୃତ୍ୟର ଜନପ୍ରିୟତା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡେ । ଏଠାରେ ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟଙ୍କ ଶାସନ କାଳ ବିଷୟରେ ଅନେକ କଥା ଜଣାପଡିଥାଏ । ,ଏହି ଲେଖାରୁ ମୋଖରୀ ବର୍ମମାୟା ନାମକ ଜଣେ ବିଖ୍ୟାତ ସଙ୍ଗୀତଙ୍ଗ୍ୟଙ୍କ ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଇଥିଲା । ସେ 32 ପ୍ରକାର ରାଗରେ ଧୁରନ୍ଧର ଥିଲେ ।

ଅଧିକ ପଠନ 
 North Karnataka
 Tourism in North Karnataka
 Ranebennur
 Haveri
 Chaudayyadanapur
 Mylar Lingeshwar Temple at Mylar
 Hangal
 Bankapur
 Kaginele

ଆଧାର
ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ (୨୪ ଜୁନ ୧୯୨୪ - ୩୦ ମଇ ୧୯୯୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୪ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୨, ୧୯୬୧, ୧୯୭୧ ଓ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କାକଟପୁର-ନିମାପଡ଼ା ଯୁଗ୍ମ ଓ ନିମାପଡ଼ା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧ମ, ୩ୟ, ୫ମ ଓ ୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ ୧୯୨୪ ମସିହାର ଜୁନ ୨୪ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସୁଲୋଚନା ଦେଇ ।

ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଗୋବିନ୍ଦ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରଥମେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ସେ ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସ ଓ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୪ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୨ ମସିହାରୁ ୧୯୭୩ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ ବିବରଣୀ

ମୃତ୍ୟୁ 
ଗୋବିନ୍ଦ ୧୯୯୦ ମସିହାର ମଇ ୩୦ ତାରିଖରେ ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

ଆଧାର 

୧୯୨୪ ଜନ୍ମ
୧୯୯୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ଓ ଅନୁବାଦକ ଥିଲେ ।

ରଚନାବଳୀ

ଅନୁବାଦ 
ସେ "ଷ୍ଟିଭେନସନ"ଙ୍କ ଲିଖିତ ଇଂରାଜୀ ଲେଖା "Treasure Island" ଓ ଜୁଲ୍ସ ଭର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କେତୋଟି ଲେଖାର ଓଡ଼ିଆରେ ରୂପାନ୍ତର କରିଥିଲେ ।

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର

ଆଧାର 

ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ସାହିତ୍ୟିକ
ଅନୁବାଦକ
ତେଲିଙ୍ଗି ବାଜା (ବୀର ତେଲିଙ୍ଗି ବାଜା) ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପୁରାତନ ବାଜା । ଏହା ଆୱାରଗ୍ଲାସ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ ଓ ବାଡ଼ି ସାହାଯ୍ୟରେ ବଜାଯାଇଥାଏ । ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଆଗରେ ବାଳଭୋଗ ବଢ଼ା ହେଲା ବେଳେ ଆଜ୍ଞାମାଳ ଦେବା ସହିତ ଛତି, କାହାଳୀ, ଘଣ୍ଟ ଏବଂ ତେଲିଙ୍ଗି ବାଜା ବଜାହେବା ବିଧି ରହିଛି ।

ଜଣାଶୁଣା ମାଧ୍ୟମରେ

ଲୋକକଥା 
ଓଡ଼ିଆ ଲୋକକଥାରେ ତେଲିଙ୍ଗି ବାଜାର ଉଲ୍ଲେଖ ରହି ଲେଖାହୋଇଛି:
ମେଘ ବରଷିଲା ଟୁପୁରୁ ଟାପୁରୁ
କେସୁର ମାଇଲା ଗଜା
ସାରୁ ଗଛ ମୂଳେ ବେଙ୍ଗଟିଏ ବସି
ବଜାଏ ତେଲିଙ୍ଗି ବାଜା

ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 
୧୯୭୬ରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଶେଷ ଶ୍ରାବଣରେ "ମେଘ ବରଷିଲା ଟୁପୁରୁ ଟାପୁରୁ" ଗୀତରେ ତେଲିଙ୍ଗି ବାଜା ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବା ଲୋକଗୀତର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ରୂପ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା:
ମେଘ ବରଷିଲା ଟୁପୁରୁ ଟାପୁରୁ
କେସୁର ମାଇଲା ଗଜା
କେଉଁ ରାଇଜେ ରହିଲେ ମୋ ରଜା
ତେଲିଙ୍ଗି ବାଇଦ ବଜା

ଆଧାର 

ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପାରିକ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର
ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ବ୍ୟବହୃତ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର
୨୦୧୫ ନବକଳେବର ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଭାନୁମତୀ ଦେବୀ (୧୯୩୪ - ୨୦୧୩) ଓଡ଼ିଆ ମଞ୍ଚ ଓ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ଜଣେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିଲେ । ସେ ମଞ୍ଚଶ୍ରୀ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପଣ୍ଡାଙ୍କଠାରୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।

ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ଆସ୍କା ଗ୍ରାମର ସାରଥି ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ମାତା ପାଟ୍ଟଦେଇଙ୍କ ଔରସରୁ ଭାନୁମତୀ ବର୍ମାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଭାନୁମତୀ ଉଭୟ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଥିଏଟର ଏ ଓ ବି ଗ୍ରୁପରେ ୧୫୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ମଞ୍ଚନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । 

୧୯୫୩ ମସିହାରେ ୧୯ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଆମରି ଗାଁ ଝିଅ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଜୟଦେବ ଥିଲା ତାଙ୍କର ଶେଷ କଥାଚିତ୍ର । ୨୦୧୩ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୪ତାରିଖ ଦିନ, ୭୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ପୁରୀଠାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।

ଅଭିନୀତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
 ଓଡ଼ିଶା ସିନେ ଆର୍ଟିଷ୍ଟ ଆସୋସିଏସନଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ୨୦୦୮
 ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୩
 ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୧

ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
 

୧୯୩୪ ଜନ୍ମ
୨୦୧୩ ମୃତ୍ୟୁ
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
କିରଣ ଜନଜାନି ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା ଯିଏକି ମୁଖ୍ୟତଃ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଓ ଦୂରଦର୍ଶନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ଲାଇଫ୍ ଓକେରେ ପ୍ରସାରିତ ଧାରାବାହିକ ହମ୍ ନେ ଲି ହୈ ଶପଥରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ଚରିତ୍ର ଉଜ୍ୱଳ ମିଶ୍ର ପାଇଁ ସେ ଜଣାଶୁଣା । ସେ ଏଣ୍ଡ ଟିଭିରେ ପ୍ରସାରିତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଧାରାବାହିକ ସନ୍ତୋଷୀ ମାଆ, ଜୀ ଟିଭିରେ ପ୍ରସାରିତ ୟେ ତେରି ଗଲିୟାଁ ଭଳି ଧାରାବାହିକରେ କାମ କରିଛନ୍ତି ।

ଜୀବନୀ 
କିରଣ ୧୨ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ମୁମ୍ବାଇଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କୋଲେଜିଓ କସ୍ମୋପଲିଟାନୋ ଡି କଲମ୍ବିଆରେ ପଢ଼ୁଥିଲେ ଏବଂ ମୁମ୍ବାଇର ଶ୍ରୀ ଭିଲେ ପାର୍ଲେ କେଲାବାନି ମଣ୍ଡଳସ୍ ନାର୍ସୀ ମୋଞ୍ଜୀ ଇନିଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ମ୍ୟାନେଜ୍‌ମେଣ୍ଟ ଷ୍ଟଡିଜ୍‌ରୁ ସ୍ନାତକ କରିଛନ୍ତି । ସେ ମେକ୍ଅପ୍ ଡିଜାଇନର୍ ରୁତି କେ ଜେନଜାନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି । ସେ ଅନେକ ଦୂରଦର୍ଶନ ବିଜ୍ଞାପନରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି ।  ରିୟା ସେନଙ୍କ ସହ ସେ ଫାଲଗୁନି ପଠକଙ୍କ ଗୀତ ୟାଦ୍ ପିଆ କି ଆନେ ଲାଗିରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ହ୍ୟାରି ଆନନ୍ଦଙ୍କ ଆଲବମ ଚାହତରେ "ଦିଲ୍ ଦିଲ୍ ନହିଁ ରାହା ମେରା" ଗୀତରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । କିରଣ ତାଙ୍କ ଝିଅଙ୍କର ଜନ୍ମ ପରେ ତାଙ୍କ ନାମ କରଣଉଦୟ ଜେନଜାନିକୁ ବଦଳାଇଥିଲେ । ଅବଶ୍ୟ ଏବେ ବି କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ସେ କିରଣ ଭାବରେ ପରିଚିତ ।

ଅଭିନୀତ ଧାରାବାହିକ

ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର

ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ 
 

ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ହିନ୍ଦୀ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା
ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା
ଅଭିମନ୍ୟୁ ରଣସିଂହ (୧୦ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୦ - ୨୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଅଭିମନ୍ୟୁ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ପିପିଲି ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଅଭିମନ୍ୟୁ ରଣସିଂହ ୧୯୩୦ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୧୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ବାଉରୀବନ୍ଧୁ ରଣସିଂହ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ କଲ୍ୟାଣୀ କୁମାରୀ ରଣସିଂହ । ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା ଅଣ୍ଡର ଗ୍ରାଜୁଏଟ୍ ।

ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ଅଭିମନ୍ୟୁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ମୃତ୍ୟୁ 
ଅଭିମନ୍ୟୁ ରଣସିଂହ ୨୦୧୬ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ମାସ ୨୦ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୬ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

ଆଧାର 

୧୯୩୦ ଜନ୍ମ
୨୦୧୬ ମୃତ୍ୟୁ
୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ପଦ୍ମାବତୀ ଜୟଦେବଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ । ଜୟଦେବ ଗୀତ ଗୋବିନ୍ଦ ଲେଖିବା ବେଳେ ସେ ଏହାକୁ ନେଇ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ ।

କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କର କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନଥିବାରୁ ସେମାନେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପାଖରେ ମାନସିକ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ହେଲେ ସେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସେବାରେ ନିୟୋଜିତ କରିବେ । ଏହାପରେ ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା । ପିଲାଟି ଦିନରୁ ସେ ନୃତ୍ୟୁରେ ନିପୂଣା ଥିଲେ । ସେ ବଡ଼ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ମାନସିକ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସେବାର ସମର୍ପଣ ପାଇଁ ନେଇଥିଲେ, ମାତ୍ର ସେ କନ୍ୟା ସନ୍ତାନ ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ମନ୍ଦିରର କୌଣସି କାମ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇନଥିଲା । ଫଳରେ ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପାଖରେ ଅଧିଆ ପଡ଼ିଥିଲେ । ରାତିରେ ମହାପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କୁ ଜୟଦେବଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ କରାଇବା ପାଇଁ । ଏହାପରେ ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ତାଙ୍କୁ ଜୟଦେବଙ୍କ ପାଖରେ ଛାଡ଼ିଥିଲେ ।

ଆଧାର 

ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଭକ୍ତି ଧାରା
ଦେବୀପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାବିଦ, ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନୀ ଓ ଲେଖକ ।   ସେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (CIIL), ମହୀଶୂରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଟନ୍ତି । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାଷାର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ କରାଇବାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ରହିଛି । 

ଦେବୀପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ, ୧୯୩୪ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୪ ତାରିଖରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ତିଗିରିଆଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓଡ଼ିଆରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି କିଛିକାଳ ବିଶ୍ୱ ଭାରତୀରେ ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଡେକାନ କଲେଜ, ପୁନାରୁ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିପ୍ଲୋମାରେ(ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କୋର୍ସ ସହିତ ସମାନ ହେଲା) ଉତ୍ତୀର୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି । ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଆମେରିକାରୁ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ଡକ୍ଟରେଟ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଠ ପଢିସାରିବା ପରେ, ସେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଉପରେ ଗବେଷଣା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଆମେରିକାରୁ ଗବେଷଣା ସାରି ଫେରିବା ପରେ, ପୁନଃଶ୍ଚ ସେହି କାମରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ମହିଶୂରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ(ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆନ ଲାଙ୍ଗୁଏଜେସ)ର,ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ । ୧୯୬୯ରୁ ୧୯୮୯ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଅବସର ସମୟ ବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅତିରିକ୍ତ ସଚିବ ପଦବୀ ତୂଲ୍ୟ ଅଥିକାରୀଭାବେ ଗଣାଯାଉଥିଲା ।

ରଚିତ ପୁସ୍ତକ 

 କବି ଲିପି
 ସାହିତ୍ୟ ବୀକ୍ଷା
 ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନ
 ଅନେକ ଜୀବନ (ଆତ୍ମଜୀବନୀ)
 ଇଣ୍ଟ୍ରୋଡକ୍ସନ ଅଫ ଆପଲାଏଡ ଲିଙ୍ଗୁଇଷ୍ଟିକ(Introduction of Applied Linguistic)
 ଲିଙ୍ଗୁଇଷ୍ଟିକ ଏଣ୍ଡ କଲଚରାଲ ଡାଇଭରସିଟି(Linguistic and Cultural Diversity)(ଦୁଇ ଭାଗ)
 Multilingualism in India
 Intensive Hindi course: drills
 Language and Social Issues: Princess Leelavathi Memorial Lectures
 Papers in Indian Sociolinguistics
 An Introduction to Tamil Script, Reading & Writing
 Multilingualism and mother-tongue education
 Language Policy and Programmes
 Advanced Tamil Reader, Part 1
 An Outline of Kumauni Grammar
 Language and Cultural Diversity: The Writings of Debi Prasanna Pattanayak, Volume 2
 Language, Education, and Culture
 A Controlled Historical Reconstruction of Oriya, Assamese, Bengali, and Hindi
 Conversational Oriya
 Orissa, Oriya and the Multilingual Context
 Multilingualism and Multiculturalism: Britain and India
 An Introduction Ti Tamil Script, Reading & Writing
 An Introduction to Tamil Script, Reading & Writting
 Rabīndra smaraṇīkā

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
 ପଦ୍ମଶ୍ରୀ- ୧୯୮୭ 
 ଶ୍ରୀଧର ଦାସ ସମ୍ମାନ 
 କଳିଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ- ୨୦୧୪
 ତିଗିରିଆ ସମ୍ମାନ- ୨୦୧୧
 ଡକ୍ଟରେଟ୍ (ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ)- 
 ଉତ୍କଳ ରତ୍ନ - ୨୦୨୨ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ)

ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

୧୯୩୧ ଜନ୍ମ
ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ମୂରଲୀଧର ଗୁରୁ (୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୬ - ୯ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବଲାଙ୍ଗୀର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

ଜନ୍ମ, ପରିବା ଓ ଶିକ୍ଷା 
ମୂରଲୀଧର ଗୁରୁ ୧୯୩୬ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଦୈତାରୀ ଗୁରୁ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ମନ୍ଦୋଦରି ଗୁରୁ।

ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ମୂରଲୀଧର ଗୁରୁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୯ ମସିହାରୁ ୧୯୮୦ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ମୃତ୍ୟୁ 
ମୂରଲୀଧର ଗୁରୁ ୨୦୧୭ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ୯ ତାରିଖରେ ୪୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

ଆଧାର 

୧୯୩୬ ଜନ୍ମ
୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
୫୮୫ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

ଘଟଣା

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

ଜନ୍ମ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ମୃତ୍ୟୁ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଆଧାର 

୫୮୫
ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ବିଜ୍ଞାନର ଯେଉଁ ବିଭାଗରେ ମନସ୍ତୋତ ଓ ଏହାର ଅନ୍ୟ ବିଶେଷତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଏ ତାହାକୁ ମନୋବିଜ୍ଞାନ କୁହାଯାଏ ।

ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

 
 
 American Psychological Association
 Association for Psychological Science
 Discovering Psychology. (2001). The History of Psychology:Contemporary Foundations
 The Florida State University PSYCHOLOGY.(2011).HISTORY 

ବିଜ୍ଞାନ
ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଆଗୋରାଫୋବିଆ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Agoraphobia) ଏକ ପ୍ରକାର ଉଦ୍‌ବେଗ ବେମାରୀ (anxiety disorder) ଯେଉଁଥିରେ ରୋଗୀର ଉଦ୍‌ବେଗ (anxiety) ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ କାରଣ ସେ ଭାବେ ଯେ  ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ପରିସ୍ଥିତିରୁ ବାହାରିବା ନିମନ୍ତେ କୌଣସି ସୁବିଧା ବାଟ ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ନାହିଁଁ । ଏ ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ଖୋଲା ଜାଗାରେ, ଗମନାଗମନ ବେଳେ, ସପିଙ୍ଗ ମଲ୍‌ରେ ବା କେବଳ ବାହାରେ ଥିବାବେଳେ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏ ପରିସ୍ଥିତିରେ ତା ମନରେ ଆତଙ୍କ (panic attack) ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।  ଏ ଭଳି ପରିସ୍ଥତିରେ ଲକ୍ଷଣମାନ ବାରମ୍ବାର ଉପୁଜେ ଓ ପ୍ରାୟ ୬ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ । ଏ ପରିସ୍ଥିତିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ରୋଗୀ ଯେ କୌଣସି ସ୍ତରକୁ ଯାଇପାରେ । ସାଂଘାତିକ କେଶ୍‌ରେ ରୋଗୀ ଘରୁ ବାହାରକୁ ଯାଇପାରେନାହିଁଁ ।

ଉଭୟ ପରିବେଶ ଓ ଜେନେଟିକ (genetic) କାରକମାନଙ୍କ ଯୋଗୁ ଆଗୋରାଫୋବିଆ ରୋଗ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ ପାରିବାରିକ ହୋଇଥାଏ ଓ ପିତାମାତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ବା ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହେଲା ଭଳି କୌଣସି ଚାପ‌ଯୁକ୍ତ ଘଟଣା ଘଟିଲେ ଏହି ରୋଗ ଜାତ ହୁଏ । ଫୋବିଆ ରୋଗ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ସ୍ପେସିଫିକ ଫୋବିଆ (specific phobia) ଓ ସୋସିଆଲ ଫୋବିଆ (social phobia) ସ‌ହିତ ଏହି ରୋଗକୁ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରି ଡିଏସଏମ-୫ (DSM-5) ନାମ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଅନୁରୁପ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗମାନଙ୍କର ନାମ: ସେପାରେସନ ଆଙ୍ଗଜାଇଟି (separation anxiety), ପୋଷ୍ଟ‌ଟ୍ରମାଟିକ ସ୍ଟ୍ରେସ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର (posttraumatic stress disorder) ଓ ମେଜର ଡିପ୍ରେସିଭ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର (major depressive disorder) । ଏହି ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ଲୋକର ଡିପ୍ରେସନ/ଅବସାଦ (depression) ଓ ସବସ୍ଟାନ୍ସ ୟୁଜ୍ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର ରୋଗ (substance use disorder) ହେବା ସଙ୍କଟ ଉହିଥାଏ ।

ଚିକିତ୍ସା ନ ପାଇ ଏହି ରୋଗ ଭଲ ହେବା ଅସାଧାରଣ ବିବେଚିତ ହୁଏ । କଗ୍‌ନିଟିଭ ବିହେଭିଅରାଲ ଥେରାପି (cognitive behavioral therapy ବା CBT) ନାମକ କାଉନସେଲିଙ୍ଗ (counselling) ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ପ୍ରାୟ ଅର୍ଧେକ ଲୋକଙ୍କର ସିବିଟି ରୋଗ ଉପସମ ହୋଇଯାଏ । ଯୁବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୧.୭% ଲୋକଙ୍କୁ ଅଗୋରାଫୋବିଆ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାଙ୍କୁ ୨ଗୁଣ ଅଧିକ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ପ୍ରାକ୍ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଏହି ରୋଗ ହେବା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ସମୟରେ ଏହି ରୋଗ କମ୍ ଦେଖାଯାଏ । ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା କ୍ୱଚିତ୍ ଦେଖାଯାଏ । ଆଗୋରାଫୋବିଆ ଶବ୍ଦଟି ଏକ ପୁରାତନ ଗ୍ରୀକ ଶବ୍ଦ ἀγορά, ଅର୍ଥ ସାର୍ବଜନୀନ ଛକ ("public square") ଓ -φοβία, ଅର୍ଥ ଭୟରୁ ନିଆଯାଇଛି ।

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଅସମୋଟିକ ଡିମାୟେଲିନେସନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପଣ୍ଟାଇନ୍ ମାଇଲିନୋଲାଇସିସ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, ଏକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ ଅବ୍ୟବସ୍ଥାର ଶୀଘ୍ର ସଂଶୋଧନ କରିବା ପରେ ମସ୍ତିଷ୍କର କିଛି ଅଞ୍ଚଳ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଏ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣ: ଗିଳିବାରେ ଅସୁବିଧା, କ‌ହିବାରେ ଅସୁବିଧା, ଚଳପ୍ରଚଳ ଅସୁବିଧା, ଚେତନା ସ୍ତର ହ୍ରାସ ଓ ପକ୍ଷାଘାତ ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଟିଳତା ମଧ୍ୟରେ ବାତ ଏବଂ ଲକ୍‌ଡ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ହୋଇପାରେ । ଉତ୍ସର ଟ୍ରିଗର ପରେ ପ୍ରାୟ ଗୋଟିଏ ଦିନରୁ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ।

ଏହା ସାଧାରଣତଃ ରକ୍ତରେ ଅଳ୍ଫ ସୋଡ଼ିଅମର ଜଟିଳତା ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, ବିଶେଷତଃ କମ ସୋଡିୟମ ସାଥିରେ ଏହାର ସଂଶୋଧନ ନିମନ୍ତେ ଦିନ‌କୁ ୧୨ ମିମୋଲ/ଲିରୁ ଅଧିକ ଥିଲେ ହୁଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକରେ କମ ରକ୍ତ ପୋଟାସିୟମ୍, ଅଧିକ ରକ୍ତ ସୋଡିୟମ୍, କମ ଫସଫେଟ୍, ଯକୃତ ପ୍ରତିରୋପଣ, ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତ ଶର୍କରା ଏବଂ ବୃକ୍‌କ ବିଫଳତା ଯୋଗୁ ହୋଇପାରେ ।  ବିପଦ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ମଦ୍ୟପାନ ଏବଂ ପୁଷ୍ଟିହୀନତା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ।  ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀ ମଧ୍ୟରେ ସେରମ ଟୋନିସିଟିର ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହେବାଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱେତ ମ୍ୟାଟରର ଡିମାୟେଲିନେସନ ହୋଇଯାଏ । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମାମଲାରେ ପନ୍ସ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିବାବେଳେ ମସ୍ତିଷ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିବା ଜଣାପଡିଛି । ଲକ୍ଷଣ ଉପରେ ଆଧାର କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଏବଂ ଏମଆରଆଇ ଦ୍ୱରା  ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ । 

ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟା ୦.୫ ମିମୋଲ/ଲିରୁ କମ୍ ହାରରେ କମ ସୋଡିଅମ ସଂଶୋଧନ କରି ଏହି ରୋଗର ପ୍ରତିରୋଧ ସମ୍ଭବ ହେଉଛି । ଥରେ ଅବସ୍ଥା ବିକଶିତ ହେବା ପରେ ଏହାର କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଇମ୍ୟୁନୋଥେରାପି ଏବଂ ଭାପଟାନ୍ସ ଦେଇ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇପାରେ । ଏକ ତୃତୀୟାଂଶରୁ ଅର୍ଦ୍ଧେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଫଳାଫଳ ଖରାପ ହୁଏ । ମୃତ୍ୟୁ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ୧୦ରୁ ୬୦% ଅଟେ। 

ଓସୋମୋଟିକ ଡିମାୟେଲିନେସନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ସାଧାରଣଃ ଏକ ବିରଳ ଅବସ୍ଥା, ଯଦିଓ ୩୦% ବିପଦ ଗୋଷ୍ଠୀ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ ।  ଏହା ସାଧାରଣତ ୩୦ରୁ ୫୦ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥାଏ । ମହିଳାମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପୁରୁଷମାନେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହାକୁ ପ୍ରଥମେ ଆଡାମସ୍ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
କୁଚିପୁଡ଼ି ନୃତ୍ୟ ଭାରତର ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ନୃତ୍ୟ । ଏହା ଏକ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ । ପ୍ରଥମେ ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର କୁଚିଲାପୁରମ୍ ଗ୍ରାମରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । କୁଚିଲାପୁରମ୍ ଗ୍ରାମର ନାମ ଅନୁସାରେ ଏହି ନୃତ୍ୟର ନାମ ‘କୁଚିପୁଡ଼ି’ ରଖାଯାଇଛି । ଏହି ନୃତ୍ୟ ପାଇଁ କେରଳ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହି ନୃତ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ବିଷୟ ଆଧାରରେ ପରିବେଷଣ କରାଯାଏ । ଏହା ଏକ ଧାର୍ମିକ ନୃତ୍ୟ । ଧାର୍ମିକ ଗୀତର ତାଳେ ତାଳେ ଏହି ନୃତ୍ୟ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟ ଭାରତନାଟ୍ୟମ୍ ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଛି । ଏହା ପ୍ରଥମେ ପୁରୁଷଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଥମେ ପୁରୁଷମାନେ ମିଳିତ ହୋଇ ଏପରି ନୃତ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ କିନ୍ତୁ ମହିଳାମାନେ ଏହି ନୃତ୍ୟରେ ସାମିଲ୍ ହେଲେ । ଗୀତଗୋବିନ୍ଦ, ରାମାୟଣ, ପୁରାଣ, କୃଷ୍ଣଲୀଳା ଉପରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଗୀତରେ ଏହି ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରାଯାଏ ।

ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

Kuchipudi Bhartam. Sri Satguru Publications/Indian Books Centre, Delhi, India, in Raga-Nrtya Series.
 World largest Kuchipudi Dance Record 
 Kuchipudi dance Jewelry and costumes 

ନୃତ୍ୟ
ଘଟଣା

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

ଜନ୍ମ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର 
 ୩୦ ଜୁଲାଇ – ସୋନୁ ନିଗମ, ଭାରତୀୟ ଗାୟକ

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ମୃତ୍ୟୁ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଆଧାର 

୧୯୭୩
ବରାହଗିରି ଭେଙ୍କଟଗିରି (୧୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୯୪-୨୩ ଜୁନ ୧୯୮୦), ସାଧାରଣରେ ଭି. ଭି. ଗିରି ନାମରେ ପରିଚିତ, ଭାରତର ୪ର୍ଥ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବରେ ୨୪ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୯ରୁ ୨୩ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୭୪ଯାଏଁ କାମ କରିଥିଲେ ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ଯାହାକିଛି ଅଧିକାର ମିଳିଛି, ତାହା କେବଳ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଛି ଭି.ଭି.ଗିରିଙ୍କ ପାଇଁ । ଦେଶ ନିର୍ମାଣରେ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଭୂମିକା ମୂଖ୍ୟ ବୋଲି ପ୍ରମାଣ କରିବାକୁ ଯାଇ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ସେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିଲେ ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ସେ ଓଡ଼ିଶାର ବ୍ରହ୍ମପୁରଠାରେ ଏକ ତେଲୁଗୁ ପରିବାରରେ ବରାହଗିରି ଭେଙ୍କଟ ଯୋଗିଆଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ କାଳରେ ଏହା ଗଞ୍ଜାମ ଗଡ଼ଜାତ ଅଧୀନରେ ଥିଲା । ପିତା ବରାହଗିରି ଭେଙ୍କଟ ଯୋଗାୟ ପନ୍ତଲି ଜଣେ ଖ୍ୟାତନାମା ଆଇନଜୀବୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା, ସେ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ଶେଷ କରିଥିଲେ।ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ସେ ସରସ୍ୱତୀ ବାଈଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ପରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ୧୯୧୩ରେ ସେ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ୍ ଡ଼ବଲିନ୍କୁ ଯାଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ସେ ଆଇନ ଡିଗ୍ରୀ ଶେଷ କରିପାରିନଥିଲେ। ସିନ୍ ଫେନ୍ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଆୟାରଲ୍ୟାଣ୍ଡରୁ ବିଦା କରାଯାଇଥିଲା। ଭାରତ ଫେରି ସେ ୧୯୨୨ରେ ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରମିକ ସଂଗଠନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଲେ। ଫଳ ସ୍ୱରୂପ ୧୯୨୬ ଓ୧୯୪୨ରେ ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଟ୍ରେଡ ୟୁନିଅନ କଂଗ୍ରେସର ସେ ଦୁଇଥର ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ।

ରାଜନୀତି 
୧୯୩୬ ପ୍ରତ୍ୟେକ୍ଷ ରାଜନୀତିରେ ଯୋଗଦେଇ ମାଡ୍ରାସ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସିରେ ଯୋଗଦେଇ, ସେ ଶ୍ରମ ଓ ଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କରିଥିଲେ। ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବାପରେ ଭାରତର ହାଇକମିଶନର ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ସିଂହଳ ପଠାଯାଇଥିଲା। ସେଠାରେ କର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷପରେ ଭାରତ ଫେରି ସେ ୧୯୫୨ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରି ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ। ପ୍ରଥମ ଲୋକ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହେବାପରେ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରମ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର କ୍ୟାବିନେଟ ଦାୟିତ୍ୱ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ସେ ୧୯୫୭ରୁ ୧୯୬୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଇଥିଲେ। ୧୯୬୯ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିବା ଅବସ୍ତାରେ ଜାକିର ହୁସେନଙ୍କ ପରଲୋକ ହେବାରୁ ତାଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ ବଛାଯାଇଥିଲା।ପରେ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନରେ ଜିତି ଦେଶର ୪ର୍ଥ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହୋଇଥିଲେ ।

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
୧୯୭୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତ ରତ୍ନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଶ୍ରମିକଙ୍କ ସମସ୍ୟା , ଗବେଷଣା, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ପରାମର୍ଶ ଲାଗି  ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ୱଂୟଶାସିତ ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ୧୯୯୫ରେ ଭି.ଭି.ଗିରି ନ୍ୟାଶନାଲ ଲେବର ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି।

୧୯୮୦ ମସିହାରେ ୮୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମାଡ୍ରାସରେ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ।

ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
 Biography at Kamat's Potpourri
 http://rajbhavan.kar.nic.in/governors/VVGiri.htm
 http://www.isleijle.org/

୧୮୯୪ ଜନ୍ମ
୧୯୮୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
କେରଳର ରାଜ୍ୟପାଳ
ଭାରତର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି
ଭାରତ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନିତ
ଲେଗ କ୍ରିକେଟ ଏକ ଭିନ୍ନ ଧରଣର କ୍ରିକେଟ ଖେଳ, ଯେଉଁଥିରେ ବଲକୁ ପାଦରେ ମରାଯାଇ ଖେଳାଯାଏ । ଏହା ୧୧ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଦୁଇଟି ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳାଯାଏ । ଏହି ଖେଳଟି ୮୦ ଫିଟ ବା ୧୨୦ଫିଟ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧା ବିଶିଷ୍ଟ ଗୋଲାକାର ଖେଳ ପଡ଼ିଆରେ ଖେଳାଯାଏ । ଏହି ଖେଳ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଖେଳାଯାଏ ।

ସାଧାରଣ କ୍ରିକେଟ ଖେଳରେ ବ୍ୟାଟଦ୍ୱାରା ବଲକୁ ମରାଯାଇଥାଏ କିନ୍ତୁ ଲେଗ କ୍ରିକେଟରେ ବ୍ୟାଟର କାମ ଖେଳାଳିର ପାଦ କରେ । ପାଦଦ୍ୱାରା ବଲକୁ ମରାଯାଇ ରନ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ । ବୋଲର ଅଣ୍ଡରାଆର୍ମ ବୋଲିଂ କରିଥାଏ । ଲେଗମ୍ୟାନ ବଲକୁ ଲାତ ମାରି ରନ ସଂଗ୍ରହ କରିଥାଏ । ବଲ ମାରି ବାଉଣ୍ଡରୀ ବାହାରକୁ ପଠେଇଲେ ଲେଗମ୍ୟାନକୁ ୪ ବା ୬ ରନ ମିଳିଥାଏ । 

ଓଡ଼ିଆ ଖେଳାଳୀ ଚନ୍ଦନ ରାୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଲେଗ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ଅଧିନାୟକ ।

ଇତିହାସ 
୧୯୯୯ ମସିହାରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟର ଔରଙ୍ଗାବାଦ ସହରର ସେଣ୍ଟ ଫ୍ରାନ୍ସିସ ହାଇସ୍କୁଲଠାରେ ମେହୁଲ ସୋରାଥିଆ ନାମକ ବାଳକ ଲେଗ କ୍ରିକେଟର ଉଦଭାବନ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ବାଙ୍ଗାଲୋରର ଏସ ନାଗରାଜ ନାମକ କ୍ରୀଡ଼ାଶିକ୍ଷକ ଏହି ଖେଳକୁ ସ୍କୁଲ ପିଲାଙ୍କ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ସାମିଲ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଯୋଗୀନ୍ଦର ପ୍ରସାଦ ବର୍ମା ନାମକ ଦିଲ୍ଲୀର ଅନ୍ୟ ଜଣେ କ୍ରୀଡ଼ାଶିକ୍ଷକ ଏହି ଖେଳର ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ଏସ ନାଗରାଜ ଓ ଯୋଗୀନ୍ଦର ପ୍ରସାଦ ବର୍ମାଙ୍କୁ ଲେଗ କ୍ରିକେଟର ଜନକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

ବୈଶିଷ୍ଟ 
ଲେଗ କ୍ରିକେଟ ଖେଳ ୧୧ଜଣ ଖେଳାଳୀ ବିଶିଷ୍ଟ ଦୁଇଟି ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳାଯାଏ । ଏହା ୮୦ଫିଟ ବ୍ୟା ୧୨୦ଫିଟ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବୃତ୍ତାକାର ପଡ଼ିଆରେ ଖେଳାଯାଏ । ପିଚର ଲମ୍ବ ୪୨ଫିଟ ବା ୪୮ଫିଟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ୮ଫୁଟ ହୋଇଥାଏ । ଷ୍ଟମ୍ପର ଚଉଡ଼ା ୧ ଫିଟ ହୋଇଥାଏ ।
ପିଚ

ବାଉଣ୍ଡରୀ

ଷ୍ଟମ୍ପ

ଫେଡେରେସନ 
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ସ୍ତରରେ ଲେଗ କ୍ରିକେଟର ବ୍ୟବସ୍ଥା ବୁଝିବା ପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ଲେଗ କ୍ରିକେଟ କାଉନସିଲ ରହିଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ୍ ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଏହି କାଉନସିଲର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓ ଯୋଗୀନ୍ଦର ପ୍ରସାଦ ବର୍ମା  କାଉନସିଲର ସଚିବ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ଭାରତରେ ଲେଗ କ୍ରିକେଟ ଫେଡେରେସନ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ସୋସାଇଟି ରେଜିଷ୍ଟ୍ରେସନ ଆକ୍ଟ ୧୮୬୦ ମସିହାରେ ରେଜିଷ୍ଟର କରାଯାଇଛି । ଏହା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ଲେଗ କ୍ରିକେଟ କାଉନସିଲ ସହିତ ଅନୁବନ୍ଧିତ । ଭାରତ ବ୍ୟତୀତ ନେପାଳ, ଭୁଟାନ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ଫ୍ଲୋରିଡ଼ା, ଘାନା ଓ ପାକିସ୍ଥାନରେ ଏହି ଖେଳର ଖେଳାଯାଏ ।

ପ୍ରତିଯୋଗିତା 
ଲେଗ କ୍ରିକେଟ ଫେଡେରେସନଦ୍ୱାରା ଭାରତରେ ଦିଲ୍ଲୀର ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ଷ୍ଟାଡ଼ିୟମରେ ୨୦୧୨ ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଜାତୀୟ ଚମ୍ପିୟନସିପ, ସିନିୟର ନେସନାଲ ଟି-୧୦ ଆଦି ପ୍ରତିଯୋଗୀତ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ୨୪ଟି ଦଳ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ୨୦୧୨ ମସିହାରୁ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ଏହି ଖେଳର ନେସନାଲ ଗେମମାନ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଛି ।

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ସ୍ତରରେ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଭାରତ ନେପାଳ ବିପକ୍ଷରେ ପ୍ରଥମ ଟି-୧୦ ଶୃଙ୍ଖଳା ଜିତିଥିଲା ।

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର 
 Official website of Leg Cricket Federation, India
 Official website of Indian Rural Olympic Association
 Official website of School Sports and Cultural Activities Federation-India
'ଗୁରୁଦ୍ୱାରା ହାଣ୍ଡି ସାହିବ... , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ବିହାରର ଦନାପୁରଠାରେ ଏକ ସେନାଆବାସ ବା କେଣ୍ଟନମେଣ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଗୁରୁଦ୍ୱାରା । ଏପ୍ରିଲ 1670 ମସିହାରେ ଶିଖ ଗୁରୁ ତେଘ ବାହାଦୁର ତାଙ୍କର ପରିବାରକୁ ପାଟଣାଠାରେ ଛାଡି ପଞ୍ଜାବ ଫେରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପରିବାର ପାଟଣା ଛାଡି ଗଲା ବେଳେ ଏଠାରେ ରହଣି କରିଥିଲେ । ଜଣେ ବୃଦ୍ଧା ମହିଳା ସେମାନକୁ ଏକ ହାଣ୍ଡିରେ ଖେଚୁଡି କରି ଖାଇବାକୁ ଦେଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ପରେ ଏକ ଗୁରୁଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଲା ପରେ ସେହି ସ୍ମୃତି ଅନୁସାରେ ତାହାକୁ ଗୁରୁଦ୍ୱାରା ହାଣ୍ଡି ସାହିବ କୁହାଯାଇଥିଲା । 

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 Takht Sri Harmandir Sahib
 Akal Takht
 Takht Sri Keshgarh Sahib
 Takht Sri Damdama Sahib
 Takht Sri Hazur Sahib
 Sri Dasam Granth '',The Sri Dasam Granth Sahib website