ଓମୁଆମୁଆ (ଈଂରାଜୀ ଓ ହାୱାଇ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ʻOumuamua ()) ଏକ ମହାଜାଗତିକ ବସ୍ତୁ ଯାହା ଆମ ସୌରମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି ଓ ଏପରି ଏକ ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ୧I/୨୦୧୭ U୧ (1I/2017 U1) ବୋଲି ନାମିତ ଏହି ବସ୍ତୁ ୨୦୧୭ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୧୯ ତାରିଖ ଦିନ ହାୱାଇର ହେଲିଆକାଲା ମହାକାଶ ନିରୀକ୍ଷଣାଗାରରେ ରବର୍ଟ୍ ୱେରିକ୍‍ଙ୍କ ପ୍ୟାନ୍-ଷ୍ଟାର୍ରସ୍ ଦୂରବିକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ଆବିଷ୍କୃତ ହେବା ବେଳକୁ ଏହା ନିଜର ଗତିପଥରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ନିକଟତମ ବିନ୍ଦୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ୪୦ ଦିନ ହୋଇସାରିଥିଲା । ଓମୁଆମୁଆର ଅବସ୍ଥିତି ପ୍ରଥମେ ଜଣାପଡ଼ିବା ସମୟରେ ଏହା ପୃଥିବୀଠାରୁ ୩.୩ କୋଟି କିଲୋମିଟର (ପୃଥିବୀ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଦୂରତାର ପ୍ରାୟ ୮୫ ଗୁଣ) ଦୂରରେ ରହିଥିଲା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଦୂରକୁ ଗତି କରୁଥିଲା ।

ଆକାରରେ ଓମୁଆମୁଆ କ୍ଷୁଦ୍ର : ୧୦୦ ମି–୧୦୦୦ ମି × ୩୫ ମି–୧୬୭ ମି × ୩୫ ମି m–୧୬୭ ମି (୩୨୮’–୩୨୮୧’ × ୧୧୫’–୫୪୮’ × ୧୧୫’–୫୪୮’) ବାହ୍ୟ ଜଗତର ସୌର ମଣ୍ଡଳର ବସ୍ତୁଙ୍କ ପରି ଏହାର ରଙ୍ଗ ଗାଢ଼ ଲାଲ୍ । ଓମୁଆମୁଆ ଧୂମକେତୁ ନୁହେଁ, କାରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟର ନିକଟ ଦେଇ ଗତି କରୁଥିବା ସମୟରେ ଲାଞ୍ଜ ପରି ଏହାର କୌଣସି ପ୍ରକୃତି ଦେଖାଯାଇନାହିଁ । ପୁଣି ଓମୁଆମୁଆର ତ୍ୱରଣ ମହାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ଯୋଗୁଁ ନୁହେଁ ବରଂ ଏହି ତ୍ୱରଣ ସୌର ବିକିରଣ ଚାପଜନିତ । ଏହି ମହାଜାଗତିକ ବସ୍ତୁର ତାପୀୟ ପ୍ରସାରଣ ଓ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ହାର ଅଧିକ ହୋଇଥିବାରୁ ଅଧିକ ଘନତାବିଶିଷ୍ଟ ଧାତବ ପଦାର୍ଥ ଏହାର ଏକ ମୌଳିକ ଉପାଦାନ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ଓମୁଆମୁଆର ଗତି ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଆବର୍ତ୍ତନ-ପରିକ୍ରମଣ ପରି ନୁହେଁ ବରଂ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଓ ଖସି ପଡ଼ୁଥିବା ପରି । ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆପେକ୍ଷିକ ଭାବେ ଓମୁଆମୁଆ ଅତି ତୀବ୍ର ବେଗରେ ଗତି କରୁଥିବାରୁ ଏହାର ଉଦ୍ଭବ ଆମ ସୌରମଣ୍ଡଳରେ ହେବା ଅସମ୍ଭବ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି । କ୍ଷୁଦ୍ର ଆକାରର ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଓମୁଆମୁଆ କେବେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କକ୍ଷପଥରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଜାଗତିକ ବସ୍ତୁର ପରିକ୍ରମଣ କରିବ ନାହିଁ (ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ଉପରେ ମହାକର୍ଷଣର କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉନାହିଁ) । ଓମୁଆମୁଆ ପୂର୍ବବତ୍ ଗତି କରି ଆମ ସୌରମଣ୍ଡଳରୁ ବାହାରି ଯିବ ଓ ମହାକାଶରେ ଆଗକୁ ଆଗକୁ ଗତି କରିଚାଲୁଥିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି । ଓମୁଆମୁଆର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଏକ ନକ୍ଷତ୍ରରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ନକ୍ଷତ୍ର ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଲାଗିଥିବା ସମୟ ଇତ୍ୟାଦି ସମ୍ପର୍କୀୟ ତଥ୍ୟ ଅଜଣା ରହିଛି ।

ନାମକରଣ 

ନିଜ ପ୍ରକାରର ପ୍ରଥମ ମହାଜାଗତିକ ବସ୍ତୁ ହୋଇଥିବାରୁ ଓମୁଆମୁଆ ନିଜ ନାମକରଣ ସମୟରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ ସଂଘ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରହେଳିକା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । ପ୍ରଥମେ ଏହାକୁ ଏକ ଧୂମକେତୁ (ଲାଞ୍ଜତାରା) ବିବେଚନା କରି C/୨୦୧୭ U୧ ନାମ ଦିଆଗଲା, କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଧୂମକେତୁ ପରି ପ୍ରକୃତି ଦେଖାନଯିବାରୁ ଏହାକୁ କ୍ଷୁଦ୍ରଗ୍ରହ (asteroid) A/୨୦୧୭ U୧ ବୋଲି ନାମିତ କରାଗଲା । ସୌରମଣ୍ଡଳର ବାହାରର ମହାକାଶରୁ ଆସିଥିବା ବିଷୟ ଜଣା ପଡ଼ିବା ପରେ ଏକ ନୂତନ ନାମକରଣ ପଦ୍ଧତିର ପ୍ରଚଳନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ନୂତନ ନାମକରଣ ପ୍ରଣାଳୀ ଅନୁସାରେ I ଅକ୍ଷର ମହାଜାଗତିକ ବସ୍ତୁକୁ (Interstellar object) ସୂଚାଏ । ନିଜ ଧରଣର ପ୍ରଥମ ବସ୍ତୁ ହୋଇଥିବାରୁ ଓମୁଆମୁଆ ୧I ନାମ ପାଇଲା । ଏହି ମହାଜାଗତିକ ବସ୍ତୁର ବିଭିନ୍ନ ସାଧାରଣ ନାମ ହେଲା : ୧I, ୧I/୨୦୧୭ U୧, ୧I/ଓମୁଆମୁଆ  ବା ୧I/୨୦୧୭ U୧ (ଓମୁଆମୁଆ) ।

ଏହି ମହାଜାଗତିକ ବସ୍ତୁର ହାୱାଇ ଭାଷୀୟ ନାମ ଓମୁଆମୁଆର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସନ୍ଧାନକାରୀ ବା ଦୂତ (ଏଥିରେ ଓ ବା ଔ - ʻou ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ସନ୍ଧାନରେ ଆସିଥିବା ଓ ମୁଆ - mua ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ)) । ତେଣୁ ପ୍ରକାରାର୍ଥରେ ଏହି ବସ୍ତୁଟି ହେଲା ଅତି ଦୂରରୁ ମାନବ ଜାତି ପାଖକୁ ପଠାଯାଇଥିବା ଏକ ଦୂତ ବା ସନ୍ଧାନକାରୀ (ଦୂରରୁ ଆସିଥିବା ପ୍ରଥମ ଦୂତ) । ହାୱାଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କାୟୁ କିମୁରା ଓ ଲ୍ୟାରି କିମୁରାଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ ପରେ ପ୍ୟାନ୍-ଷ୍ଟାର୍ସ୍ ନିରୀକ୍ଷକ ଦଳ ହିଁ ଏହି ନାମଟି ବାଛିଥିଲେ ।

ଔପଚାରିକ ନାମ ଦିଆଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ “ରାମ” ବୋଲି ନାମିତ କରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ବ୍ରିଟିଶ୍ କାଳ୍ପନିକ ଔପନ୍ୟାସିକ ଆର୍ଥର୍ ଚାର୍ଲ୍ସ କ୍ଲାର୍କଙ୍କ ଲିଖିତ ରାମ ସହ ସାକ୍ଷାତ (Rendezvous with Rama) ଉପନ୍ୟାସରୁ ଏହି ନାମ ଗୃହୀତ ଥିଲା । ସେହି ଉପନ୍ୟାସର କାହାଣୀରେ ଓମୁଆମୁଆ ପରି ଗତିଶୀଳ ରାମ ନାମକ ପରଗ୍ରହର ଜୀବଙ୍କ ଏକ ମହାକାଶଯାନ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା “ସୀତା” ମହାକାଶଯାନକୁ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହର ଉପଗ୍ରହ ଫୋବୋସ୍‍ରୁ ପ୍ରେରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।

ନିରୀକ୍ଷଣ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ 

ଓମୁଆମୁଆ ଓ ଏହାର ଗତିପଥର ନିରୀକ୍ଷଣ ସମ୍ପର୍କୀୟ ତଥ୍ୟ ମୁଖ୍ୟତଃ ପ୍ୟାନ୍-ଷ୍ଟାର୍ସ୍ (Pan-STARRS) ଦୂରବିକ୍ଷଣ ଓ କ୍ୟାନାଡ଼ା-ଫ୍ରାନ୍ସ-ହାୱାଇ ଦୂରବିକ୍ଷଣ (CFHT) ଏବଂ ଏହାର ଗଠନ ଓ ଆକାର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ ଭେରି ଲାର୍ଜ୍ ଟେଲିସ୍କୋପ୍, ଚିଲିର ଜେମିନି ଦକ୍ଷିଣ ଦୂରବିକ୍ଷଣ ତଥା ହାୱାଇର କେକ୍-୨ (Keck II - W. M. Keck Observatory) ଦୂରବିକ୍ଷଣରୁ ମିଳିଥିଲା । କ୍ୟାରେନ୍ ଜ୍ୟନ୍ ମିଶ୍, ରବର୍ଟ୍ ୱେରିକ୍ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଏସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ୨୦୧୭ ନଭେମ୍ବର ୨୦ରେ ପ୍ରକାଶିତ “ନେଚର୍” ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ । ଏହି ଘୋଷଣା ପରେ ହବ୍ୱଲ୍ ମହାକାଶ ଦୂରବିକ୍ଷଣ ଓ ସ୍ପିଟ୍‍ଜର୍ ଦୂରବିକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଓମୁଆମୁଆ ସମ୍ପର୍କୀୟ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହରେ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲେ ।

ଓମୁଆମୁଆ କ୍ଷୁଦ୍ରାକୃତି ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରମୟ । ଏହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାର ମାନ ପ୍ରାୟ ୧୩.୫ ମ୍ୟାଗ୍ ହୋଇଥିବାରୁ ୨୦୧୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୯ ତାରିଖରେ ଷ୍ଟିରିଓ ଏଚ୍. ଆଇ. – ୧ଏଦ୍ୱାରା ଏହାର ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇପାରି ନଥିଲା । ଅକ୍ଟୋବର ମାସର ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ଓମୁଆମୁଆର ଆପେକ୍ଷିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ୨୩ ଓ ୨୦୧୭ ଡିସେମ୍ବର ବେଳକୁ ଏହାର ବେଗ ବହୁମାତ୍ରାରେ ବଢ଼ିଯାଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା କମିଯିବାରୁ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା କୌଣସି ଦୂରବିକ୍ଷଣଦ୍ୱାରା ଏହା ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ ।

ସୌରମଣ୍ଡଳର ବାହ୍ୟ ଜଗତରୁ ଏହି ମହାଜାଗତିକ ବସ୍ତୁର ଉତ୍ସ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ପରାଜୀବଙ୍କ (alien) କାଳ୍ପନିକ ମହାକାଶଯାନ “ରାମ” ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଇଥିଲା । ସଂଯୋଗ କ୍ରମେ ଓମୁଆମୁଆ ଓ କାଳ୍ପନିକ ରାମ ମହାକାଶଯାନ ଆକାରରେ ଛୋଟ ତଥା ଲମ୍ବାଳିଆ । କିନ୍ତୁ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗ୍ରହ ପରି ଓମୁଆମୁଆର ରଙ୍ଗ ଈଷତ୍ ଲାଲ୍ ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳତା ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ।

SETI ଅନୁଷ୍ଠାନର ରେଡ଼ିଓ ଟେଲିସ୍କୋପ୍, “ଆଲେନ୍ ଟେଲିସ୍କୋପ୍ ଆରେ” ପରି ଦୂରବିକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଓମୁଆମୁଆର ସର୍ବେକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଭିନ୍ନ ଧରଣର ରେଡ଼ିଓ ବିକିରଣ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିନଥିଲେ । ପରେ ବ୍ରେକ୍-ଥ୍ରୁ ହାର୍ଡୱେର୍ ଓ ଗ୍ରୀନ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଦୂରବିକ୍ଷଣ ବ୍ୟବହାର କରି ଅଧିକ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ କୌଣସି ନ୍ୟାରୋବ୍ୟାଣ୍ଡ୍ (Narrowband) ସିଗ୍ନାଲ୍ ବା ସଙ୍କେତ ମିଳିନଥିଲା । ଓମୁଆମୁଆର ଅବସ୍ଥିତି ଅତି ନିକଟରେ ଥିବାରୁ ଟ୍ରାନ୍ସମିଟର୍‍ମାନଙ୍କ କ୍ଷମତା ୦.୦୮ ୱାଟ୍ ପରି ନିମ୍ନମାନରେ ରଖାଯାଇ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଗତିପଥ 

ଓମୁଆମୁଆ ଲାଇରା ନକ୍ଷତ୍ରପୁଞ୍ଜର ୱେଗା ତାରକା ଦିଗରୁ ଆମ ସୌରମଣ୍ଡଳକୁ ଆସିଥିବା ପରି ମନେହୁଏ । ଅନ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆପେକ୍ଷିକ ଗତିର ଦିଗ ଓ ଓମୁଆମୁଆର ସୌରମଣ୍ଡଳକୁ ଆଗମନର ଦିଗ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ୬° କୋଣ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି । ସୌରମଣ୍ଡଳର ବାହ୍ୟ ଜଗତର ବସ୍ତୁମାନେ ବୋଧହୁଏ ଏହି ଦିଗରୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ । ୨୬ ଅକ୍ଟୋବର ତାରିଖରେ କ୍ୟାଟାଲିନା ସ୍କାଇ ସର୍ଭେ ନିରୀକ୍ଷଣାଗାରର ତଥ୍ୟାବଳୀରେ ୧୪ ଓ ୧୭ ଅକ୍ଟୋବର ତାରିଖର ଦୁଇଟି ଓମୁଆମୁଆ ନିରୀକ୍ଷଣ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ମିଳିଥିଲା । ଦୁଇ ସପ୍ତାହର ନିରୀକ୍ଷଣରୁ ଓମୁଆମୁଆର ଗତିପଥ ହାଇପର୍ବୋଲାକାର ବୋଲି ଜଣା ପଡ଼ିଲା । ମହାକାଶରେ ଓମୁଆମୁଆର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଆପେକ୍ଷିକ ପରିବେଗ ପ୍ରାୟ ୨୬.୩୩ କି.ମି. ପ୍ରତି ସେକେଣ୍ଡ୍ (୯୪୮୦୦ କି.ମି. ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟା) ।

ଓମୁଆମୁଆ ଏକ ମହାଜାଗତିକ ବସ୍ତୁ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ନଭେମ୍ବର ସୁଦ୍ଧା ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ମତ ଦେଇସାରିଥିଲେ । ୩୪ ଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ନିରୀକ୍ଷଣରୁ ଓମୁଆମୁଆର କକ୍ଷୀୟ ବିକେନ୍ଦ୍ରତା ୧.୨୦ ବୋଲି ଜଣା ପଡ଼ିଲା ଯାହା କୌଣସି ବସ୍ତୁ ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରେକର୍ଡ୍ କରାଯାଇଥିବା ସର୍ବାଧିକ ମାନ । ୧.୦ରୁ ଅଧିକ ବିକେନ୍ଦ୍ରତାର ଅର୍ଥ ଏହି ବସ୍ତୁର ବେଗ ସୂର୍ଯ୍ୟର ମୁକ୍ତିବେଗଠାରୁ (escape velocity) ଅଧିକ, ତେଣୁ ଏହି ବସ୍ତୁଟି ସୌର ମଣ୍ଡଳ ଅତିକ୍ରମ କରି ବାହ୍ୟ ମହାକାଶକୁ ପଳାୟନ କରିବ । ସୌରମଣ୍ଡଳର କୌଣସି ଗ୍ରହର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ ବିକେନ୍ଦ୍ରତା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ (ଯେପରି C/୧୯୮୦ E୧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘଟିଥିଲା) ଓ ୧.୦ରୁ ଅଧିକ ହୋଇଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଓମୁଆମୁଆର ବିକେନ୍ଦ୍ରତା ଅତ୍ୟଧିକ ଯାହା ସୌରମଣ୍ଡଳର କୌଣସି ଗ୍ରହ ପ୍ରଭାବରୁ ହୋଇନପାରେ । ଆମ ସୌରମଣ୍ଡଳରେ ଯଦିଓ କୌଣସି ଅଜ୍ଞାତ ଗ୍ରହ ରହିଥାଏ ତାହା ମଧ୍ୟ ଓମୁଆମୁଆର ବେଗ ଏତେମାତ୍ରାରେ ବଢ଼ାଇବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ତେଣୁ ନିଶ୍ଚିତ ରୂପେ ଓମୁଆମୁଆର ଉତ୍ସ ସୌରମଣ୍ଡଳ ବାହାରର ମହାକାଶରୁ ।

ଅନ୍ୟ ମହାଜାଗତିକ ବସ୍ତୁ
ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମତରେ ଓମୁଆମୁଆ ପରି ବାହ୍ୟ ମହାକାଶର ଅନେକ ବସ୍ତୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପୃଥିବୀର କକ୍ଷପଥରେ ପାଖ ଦେଇ ଗତି କରନ୍ତି ଓ ନେପ୍‍ଚ୍ୟୁନ୍‍ର କକ୍ଷପଥକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଏପରି ପ୍ରାୟ ୧୦ ହଜାର ବସ୍ତୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି । ଯଦି ଏହି ତଥ୍ୟ ସଠିକ ହୋଇଥାଏ ତେବେ ବାହ୍ୟ ମହାକାଶର ବସ୍ତୁଙ୍କ ବିଷୟରେ ପରୀକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସୁଯୋଗ ମିଳିବ । କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ମାନବ ଜାତି ପାଖରେ ରହିଥିବା ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟାର ସ୍ତର ଏପରି ତୀବ୍ର ବେଗବାନ୍ ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳ ହୋଇପାରିନାହିଁ ।

ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 A/2017 U7 ଧୂମକେତୁ
 A/2018 C2 ଧୂମକେତୁ
 (514107) 2015 BZ509 କ୍ଷୁଦ୍ରଗ୍ରହ

ଟୀକା

ଆଧାର

External links 

 
 Talk about A/2017 U1 from 31 October 2017. SETI Institute at Facebook Live.
  
  – Proposal #13249
 
 
 

ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ