ଷ୍ଟିଫେନ ରବର୍ଟ ଇରୱିନ (୨୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୬୨-୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୬), ଜଣେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲୀୟ ଚିଡିଆଘର ସଂଚାଳକ ତଥା ଟେଲିଭିଜନରେ  କାର୍ଯ୍ୟକରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା । ଏହାଛଡା ସେ ଷ୍ଟୀଭ ଇରୱିନ ବା ଦ କ୍ରୋକଡାଇଲ ହଣ୍ଟର ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ତରରେ ବନ୍ୟଜୀବଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ଟେଲି ବୃତ୍ତଚିତ୍ର "ଦ କ୍ରୋକଡାଇଲ ହଣ୍ଟର"ରେ (୧୯୯୬-୨୦୦୭)  ତାଙ୍କରି ଆକର୍ଷଣୀୟ କାରନାମା ଯୋଗୁଁ ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଏହି ଟେଲି ବୃତ୍ତଚିତ୍ରରେ ସେ ନିଜ ପତ୍ନୀ ଟେରୀଙ୍କ ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଟେରୀଙ୍କ ଜୋଡି ସେତେବେଳେ ଅନେକ ଲୋକ ପ୍ରିୟ ବିଦେଶୀ ଟେଲି ଶୃଙ୍ଖଳା ଯଥା; କ୍ରୋକ ଫାଇଲସ (୧୯୯୯-୨୦୦୧), ଦ କ୍ରୋକୋଡାଇଲ ହଣ୍ତର ଡାଏରିଜ (୨୦୦୨-୨୦୦୬), ଓ ନିୟୁ ବ୍ରୀଡ ବେଟସ(2005)ରେ ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ବ୍ରିସବେନର ରାଜଧାନୀ କୁଇନସଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଉତ୍ତରରେ ପ୍ରାୟ ୨୬୦୦୦୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚରେ ବୀରବାହରେ ଅବସ୍ଥିତ ଚିଡିଆଘରର ସଂଚାଳକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

ମାତ୍ର ୪୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସମୁଦ୍ର ପାଣି ଭିତରେ ଏକ ବୃତ୍ତ ଚିତ୍ରର ନିର୍ମଣ କରିବା ସମୟରେ ଷ୍ଟିଗ୍ରେ ବାର୍ବ ନାମକ ଏକ ବୃହଦକାୟ ମାଛର ଆକ୍ରମଣରେ ସେ ହୃତପିଣ୍ଡ ଆଘାତ ଜନିତ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ଇରୱିନଙ୍କ ପିତା ଥିଲେ ଜଣେ ବନ୍ୟ ହିଂସ୍ର ଜନ୍ତୁ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଥିଲେ । ମା ଲିନ ଇରୱିନ ବନ୍ୟଜୀବ ଜନ୍ତୁଙ୍କ ପୁନର୍ବାସ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ । ମାତା ପିତା ଯେଉଁ ଚିଡିଆଘର ଖୋଲିଥିଲେ, ସେଥିରେ ଅନେକ ମଗରମଛ ତଥା ସାପ ରଖିଥିଲେ । ତେଣୁ ପିଲାଟିବେଳୁ ସେ ଏଭଳି ହିଂସ୍ର ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ସହ ଖେଳିବା ସୂଯୋଗ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ସୂଯୋଗରେ ସେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଖେଳୁଥିଲେ । ଇତ୍ୟବସରରେ ତାଙ୍କରି ପିତା ତାଙ୍କୁ ମଗରମଛକୁ ଧରିବାର ଅଦ୍ଭୁତ କଳା କୌଶଳ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ।

୧୯୯୨ ମସିହାରେ ଷ୍ଟୀଭଙ୍କ ବିବାହ ଆମେରିକା ନିବାସୀ ଟେରୀ ରେନସଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଟେରୀ ଯେତେବେଳେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ବୁଲିବାକୁ ଆସିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଦେଖା ହୁଏ ଷ୍ଟୀଭଙ୍କ ସହ । ଏହି ମିଳାମିଶା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଉଭୟେ ଉଭୟଙ୍କୁ ଭଲପାଇ ବସିଲେ ଏବଂ ୧୯୯୨ରେ ସେମାନଙ୍କର ବିବାହ ହେଲା । ଉଭୟେ ପଶୁପ୍ରେମୀ ଥିଲେ ।

ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଗ୍ରେଟ ବାରିଅର ରିଫରେଏକ ଅନ୍ତର୍ଜଳୀୟ ଡକୁମେଣ୍ଟାରୀ 'ସମୁଦ୍ରର ଘାତକଶ୍ରେଷ୍ଠ' (Ocean's Deadliest) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାବେଳେ ଏକ ବିଶାଳକାୟ ସ୍ଟ୍ରିଙ୍ଗରେ (stingray) ମାଛର କଣ୍ଟାଯୁକ୍ତ ଲାଞ୍ଜ ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ପଶିଯିବାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଗଲା ।  ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଟେରି ଇଉ‌ୱିନ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଚିଡ଼ିଆଖାନାର ପରିଚାଳନା ଚାଲୁରଖିଲେ ଓ ଦୁଇଟି ଛୁଆଙ୍କ ଲାଳନପାଳନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।

ସମ୍ମାନ 
୧୯୯୭ ମସିହାରେ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ସହ କୁଇନ୍ସଲ୍ୟାଣ୍ଡର ତଟବର୍ତ୍ତୀ ଇଲାକାରେ ମାଛ ଶୀକାର କରୁଥିବା ବେଳେ ସେ ଏକ ନୂତନ ପ୍ରଜାତିର କଇଁଛର ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହାର ନମକ ରଣ ବେଳେ ତାଙ୍କରି ସମ୍ମାନରେ ଏହି ପ୍ରଜାତିର କଇଁଛକୁ ଇରୱିନଙ୍କ କଇଁଛ ବୋଲି ନାମିତ କରାଯାଇଛି ।  ଆଉଏକ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲୀୟ ସ୍ଥଲଚର ପ୍ରାଣୀକୁ ସେ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଯାହାକୁ କ୍ରୀକି ଷ୍ଟୀଭଇରୱିନ ନାମରେ ନାମିତ କରି ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି ।

ବିଶ୍ୱ ସଂରକ୍ଷଣ ତଥା ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିକାଶ ଦିଗରେ ପ୍ରସଂଶନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟଯୋଗୁଁ, ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ସରକାରଙ୍କ ତାଙ୍କୁ ସେଣ୍ଟେନାରୀ ମେଡାଲରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ Tourism Export of the Year ସମ୍ମାନରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି । ୨୦୦୪ରେ Queensland Australian of the Year ସମ୍ମାନରେ ସେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ । ଏହାଛଡା University of Queensland's School of Integrative Biologyଦ୍ୱାରା ୧୪ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୭ରେ ତାଙ୍କୁ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ  adjunct professorship ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି ।

୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଭାରତରେ କେରଳର ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନେୟାର ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟକୁ ଷ୍ଟୀଭଙ୍କ ନାମତେ ନାମିତ କରି ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି । ତେବେ ଷ୍ଟୀଭଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଟେରୀଙ୍କ ବିନାନୁମତିରେ ଷ୍ଟୀଭଙ୍କ ନାମ ତଥା ଚିତ୍ରକୁ ଏଭଳିଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିବାରୁ, ଟେରୀଙ୍କ ଆପତ୍ତିକ୍ରମେ କେରଳ ସରକାର ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଏହି ନାମକରଣ ତଥା ସମ୍ମାନ ପ୍ରକ୍ରୀୟାକୁ ରଦ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲେ ।

ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ସି ସେଫର୍ଡ଼ କଞ୍ଜରଭେସନ ସୋସାଇଟିର (Sea Shepherd Conservation Society) ଜାହାଜ 'ମୋର ସ୍ଟିଭ ଇର‌ୱିନ' ( MY Steve Irwin)  ନାମିତ ହୋଇଛି ।

ଆଧାର 

 
୧୯୬୨ ଜନ୍ମ
୨୦୦୬ ମୃତ୍ୟୁ