ହିନ୍ଦୁ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁଯାୟୀ, ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ପଡୁଥିବା ପୂର୍ଣ୍ଣିମାକୁ ଶ୍ରାବଣ ବା ଶ୍ରାବଣ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା କୁହାଯାଏ।  ଶ୍ରାବଣୀ ଉପକର୍ମା ପର୍ବ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷାବନ୍ଧନ ଦିନ ପାଳନ କରାଯାଏ।  ଉଲ୍ଲେଖଥାଉ କି, ଏହି କାମ କୁମ୍ବ ସ୍ନାନ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥାଏ |  ଏହି କର୍ମ ଏକ ଆଶ୍ରମ, ଜଙ୍ଗଲ କିମ୍ବା ନଦୀ କୂଳରେ କରାଯାଏ |  ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପରିବାରଠାରୁ ଦୂରରେ ସନ୍ୟାସି ପରି ଜୀବନଯାପନ କରି କରାଯାଇଥାଏ |  ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଯାଗୋପାବତୀ ପିନ୍ଧିବା, ଉପନାୟନା ପରିବର୍ତ୍ତନ କିମ୍ବା ପ୍ରଦର୍ଶନଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥାଏ |

 1. ଶ୍ରାବଣ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଉପରେ ରାକ୍ଷସୂତ୍ର ବାନ୍ଧିବା, ଯଜ୍ଞପବିତ ପିନ୍ଧିବା, ଉପବାସ କରିବା, ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା, ଦାନ କରିବା,ଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା, ତର୍ପାନ କରିବା ଏବଂ ଅନୁତାପ କରିବାର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି।

 2.  ନଦୀ କୂଳରେ ଗୁରୁଙ୍କ ସହ ରହି ଶ୍ରାବଣୀ ଉପକର୍ମା କରିବା ଉଚିତ୍ |  ଏହା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାସ, ତେଣୁ ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଉପବାସ କରିବା ସମୟରେ ଜପ, ଧ୍ୟାନ କିମ୍ବା ଅନୁତାପ କରନ୍ତି |
ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଶ୍ରାବଣ ଶୁକ୍ଲା ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଉପରେ ଶ୍ରାବଣୀ ଉପକର୍ମା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହିନ୍ଦୁଙ୍କ ପାଇଁ କୁହାଯାଏ |  ଏଥିରେ ଏକା ଦଶ-ସ୍ନାନ କରିବାଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମ-ଶୁଦ୍ଧତା ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି |

 4. ଶ୍ରାବଣୀ ପର୍ବ ବୈଦିକ ସମୟରୁ ଶରୀର, ମନ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଶୁଦ୍ଧତାର ଏକ ଗୁଣାତ୍ମକ ପର୍ବ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ |  ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ସାଧୁ ଓ ସାଧୁମାନେ ଏହି ଦିନଠାରୁ ବେଦ ପାଠ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରୁଥିଲେ |

 
 5. ଶ୍ରାବଣୀ ଉପକରରେ ଯଜ୍ଞୋ ପାବିତ ପୂଜା ଏବଂ ଉପନାୟନା ରୀତିନୀତି କରିବାର ନିୟମ ଅଛି |  ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଶ୍ରାବଣୀ ପର୍ବରେ ଦ୍ୱିଜାତଙ୍କ ସଂକଳ୍ପ ନବୀକରଣ ହୋଇଛି |  ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ଦଶଦାନ, ହେମାଦ୍ରି ସାଙ୍କଲପା ଏବଂ ତର୍ପଣ ପରିବେଷଣ କରାଯାଏ |

 6. ଚନ୍ଦ୍ରଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଶ୍ରାବଣ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ |

 7. ଏହି ଦିନ ବୃକ୍ଷ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ଲଗାଇବା ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖେ |  ଏକ ବୃକ୍ଷ ରୋପଣ କରି ଏକ ଅସୀମ ସଂଖ୍ୟକ ସମ୍ମାନଜନକ ଲାଭ ଅଛି |

 8. ପାପ ରୋକିବା ପାଇଁ ଶ୍ରାବଣୀ ଉପକର୍ମା, ପାଟାକା, ଉପପାଟକ ଏବଂ ମହାପାଟକଙ୍କୁ ଏଡ଼ାଇବା, ସାମଗ୍ରୀ ଅପହରଣ ନକରିବା, ସମାଲୋଚନା ନକରିବା, ଖାଦ୍ୟର ଯତ୍ନ ନେବା, ହିଂସା ନକରିବା, ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଆଯାଇଛି ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ କରିବା |

 9. ଶ୍ରାବଣୀ ଉପକର୍ମାଙ୍କର 3ଟି ଦିଗ ଅଛି - ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ, ସଂସ୍କୃତ ଏବଂ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ|

 ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ : ଏଥିରେ ହୋମାଦି ସ୍ନାନ  |  ଗୁରୁଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ, ସେଲିବ୍ରେଟ୍, କ୍ଷୀର, କଦଳୀ, ଘି, ଗୋବର ଏବଂ ଗାମୂତ୍ର ଏବଂ ପବିତ୍ର କୁଶା ସହିତ ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ ବର୍ଷସାରା ଅଜ୍ଞାତରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ କରି ଜୀବନକୁ ଏକ ସକରାତ୍ମକ ଦିଗ ଦେଇଥାଏ |  ସ୍ନାନ ପରେ ଋଷି ପୂଜା, ସୂର୍ଯ୍ୟୋପସ୍ତାନ ଏବଂ ଯଜ୍ଞା ପବିତ ପୂଜା କରିବାର ନିୟମ ରହିଛି।

 ସଂସ୍କାର : ଉପରୋକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପରେ, ଏହା ଏକ ଆତ୍ମ-ସଂଯମତା, ଅର୍ଥାତ୍ ଏକ ନୂତନ ଯଜ୍ଞାପବିତ କିମ୍ବା ଜାନୁ ପିନ୍ଧିବା ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ |  ଏହି ସଂକୃତି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଦ୍ୱିତୀୟ ଜନ୍ମ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ |  ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଯିଏ ଆତ୍ମ-ସଂଯମ, ସେ ସଂସ୍କୃତି ମାଧ୍ୟମରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱିଯାତି କୁହାଯାଏ |

 ଆତ୍ମ-ଅଧ୍ୟୟନ: ଉପକର୍ମର ତୃତୀୟ ଦିଗ ହେଉଛି ଆତ୍ମ-ଅଧ୍ୟୟନ |  ଏହା ସାବିତ୍ରୀ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ମେଧା, ପ୍ରଜ୍ଞା, ସ୍ମୃତି, ସାଦାସପତି, ଅନୁମତି,ଛନ୍ଦ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାକୁ ଘ୍ରିତା ଅର୍ପଣରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ |  ବାର୍ଲି ମଇଦାରେ କଦଳୀ ମିଶ୍ରଣ କରି ଗଭେଦର ମନ୍ତ୍ରରୁ ନବେଦ୍ୟ ଦିଆଯାଏ |  ଏହି ଯଜ୍ଞ ପରେ ବେଦ-ବେଦଙ୍ଗା ଅଧ୍ୟୟନ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ |  ଏହିପରି, ବୈଦିକ ପରମ୍ପରାରେ ବୈଦିକ ଶିକ୍ଷା଼େ ପାଞ୍ଚ ମାସ କିମ୍ବା  ଛ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ।

 ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ, ଯଦି କୌଣସି ବୈଦିକ ଶିକ୍ଷା କିମ୍ବା ଗୁରୁକୁଲ ନାହିଁ, ତେବେ ଏହି ଆତ୍ମ-ଅଧ୍ୟୟନ ଏକ ସାଙ୍କେତିକ ରୂପରେ କରାଯାଇଥାଏ |  ତଥାପି, ଯେଉଁ ପିଲାମାନେ ବେଦ, ସଂସ୍କୃତ ଇତ୍ୟାଦି ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବରେ କରନ୍ତି |  ଉପରୋକ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରକ୍ରିୟା ହେଉଛି ଜୀବନର ଶୁଦ୍ଧତାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋ-ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା |

ଘଟଣାବଳୀ

ଜନ୍ମ 
 ୧୯୪୪- ସଂଯୁକ୍ତା ପାଣିଗ୍ରାହୀ, ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ (ଦେହାନ୍ତ: ୨୪ ଜୁନ ୧୯୯୭)

ଦେହାନ୍ତ

ପର୍ବପର୍ବାଣି

ବାହାର ଲିଙ୍କ 

  BBC: ଏହି ଦିନ
  କାନାଡାରେ ଏହି ଦିନ

ଅଗଷ୍ଟ
ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା