ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଜାତୀୟ ଫିଲ୍ଡ ହକି ଦଳ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଫିଲ୍ଡ ହକିରେ ଭାରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ ଏବଂ ହକି ଇଣ୍ଡିଆ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ ।ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଫ୍ ଆଇଏଚ୍ ବିଶ୍ୱ ମାନ୍ୟତାରେ ଷଷ୍ଠ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ବେଳେ ଏସିଆର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଳ ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଛି। ସେମାନେ ୨୦୦୨ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା ଓ ୧୯୮୨ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଦୁଇ ଥର ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୦୪ ଓ ୨୦୧୭ରେ ମହିଳା ଏସିଆ କପ୍ ଜିତିଛନ୍ତି। ୨୦୧୬ରେ ଏସୀୟ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି ମଧ୍ୟ ଜିତିଥିଲା।

ଇତିହାସ 
୧୯୭୪ ମସିହାରେ ମାଣ୍ଡେଲିଉରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ମହିଳା ହକି ବିଶ୍ୱକପରେ ଦଳ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା। ଅଲିମ୍ପିକ୍ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ସେମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦର୍ଶନ ୧୯୮୦ ମସ୍କୋ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ (ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ଆସିଥିଲେ), ଯେତେବେଳେ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏକ ମହିଳା ଇଭେଣ୍ଟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ପ୍ରଥମ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ମଧ୍ୟ ଦଳ କୋରିଆକୁ ପରାସ୍ତ କରି ଫାଇନାଲରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲା। ଅଧିନାୟିକା ସୁରଜ ଲତା ଦେବୀ ୨୦୦୨ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା, ୨୦୦୩ ଆଫ୍ରୋ-ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଏବଂ ୨୦୦୪ ମହିଳା ହକି ଏସିଆ କପ୍ ରେ ଲଗାତାର ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ଦଳକୁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତାଇଥିଲେ। ୨୦୦୪ ବିଜୟ ପରେ ଦଳର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ 'ଆସି (ଜସଜିତ୍) ଜାଇସି କୋଇ ନାହି' ବା 'ହକିର ଗୋଲ୍ଡେନ୍ ଗାର୍ଲ୍ସ' ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା। ୨୦୧୩ରେ କୁଆଲାଲମ୍ପୁରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ମହିଳା ହକି ଏସିଆ କପ୍ ରେ ଦଳ ସୁଟ୍ ଆଉଟ୍ ରେ ଚୀନ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲା। ୨୦୧୪ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଏହା ପଞ୍ଚମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା କିନ୍ତୁ ୨୦୧୪ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଇଞ୍ଚିଓନ୍ ଜାପାନକୁ ୨-୧ ଗୋଲରେ ପରାସ୍ତ କରି ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ତୃତୀୟ କାଂସ୍ୟ ପଦକ ଜିତିଥିଲା। ୨୦୧୫ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଦଳ ୨୦୧୪-୧୫ ମହିଳା ଏଫ୍ ଆଇଏଚ୍ ହକି ବିଶ୍ୱ ଲିଗ୍ ର ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଉଣ୍ଡ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିବା ପାଇଁ ଶୀର୍ଷରେ ରହିଥିଲା। ଆଣ୍ଟୱର୍ପରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବିଶ୍ୱ ଲିଗ୍ ସେମିଫାଇନାଲରେ ଦଳ ବର୍ଗୀକରଣ ମ୍ୟାଚରେ ଉଚ୍ଚ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ଜାପାନକୁ ପରାସ୍ତ କରି ପଞ୍ଚମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା। ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଜାତୀୟ ଫିଲ୍ଡ ହକି ଦଳ ୧୯୮୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୨୦୧୬ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିଛି। ତେବେ ଗ୍ରୁପ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସେମାନେ ଷଷ୍ଠ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ।

୨୦୦୨ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା ଓ ଚକ୍ ଦେ! ଭାରତ (୨୦୦୭) 
ଅଧିନାୟକ ସୁରଜ ଲତା ଦେବୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୨୦୦୨ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା ଦଳ ୨୦୦୨ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲା। ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ମହିଳା ଜାତୀୟ ଫିଲ୍ଡ ହକି ଦଳକୁ ପରାସ୍ତ କରି ଦଳ ଫାଇନାଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ଏବଂ ଇଂଲଣ୍ଡ ମହିଳା ହକି ଦଳକୁ ପରାସ୍ତ କରି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତି ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ।

ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ୨୦୦୭ରେ ମହିଳା ଫିଲ୍ଡ ହକି କୁ ନେଇ ନିର୍ମିତ ବଲିଉଡ ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଚକ୍ ଦେ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ସାଜିଥିଲା। ଶାହାରୁଖ ଖାନଙ୍କ ଅଭିନୀତ ଭାରତ (ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଲେଖକ ଜୟଦୀପ ସାହାନୀ ଏହା ବିଷୟରେ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଲେଖା ପଢ଼ିବା ପରେ)। ହକି ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ମହାରାଜ କୃଷ୍ଣ କୌଶିକଙ୍କ ଉପରେ କବୀର ଖାନ୍ ଚରିତ୍ରକୁ ମଡେଲ୍ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ସାହାନି। କାହାଣୀ ଶୁଣିବା ପରେ କୌଶିକ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସାହାନି ହକି ଖେଳାଳି ମୀର ରଂଜନ ନେଗି (ଯିଏ କି ୧୯୮୨ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ବିପକ୍ଷ ମ୍ୟାଚ୍ ଫିଙ୍ଗିବା ଅଭିଯୋଗର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ) ଙ୍କୁ ଭେଟିବା ଉଚିତ୍ । ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ଲେଖିବା ସମୟରେ ନେଗିଙ୍କ ଦୁଃଖ ବିଷୟରେ ସେ ଅବଗତ ନଥିଲେ ଏବଂ ନେଗିଙ୍କ ଜୀବନ ସହିତ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଆକସ୍ମିକ ଥିଲା ବୋଲି ସାହାନୀ କହିଛନ୍ତି। ନେଗି ଏହି କଥାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ "ଲାଇମ୍ ଲାଇଟ୍ ପାଇବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ସିନେମା ମିର ରଞ୍ଜନ ନେଗିଙ୍କ ଜୀବନର ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ନୁହେଁ । ଏହା ବାସ୍ତବରେ ଏକ ଦଳର କାହାଣୀ ଯାହା କିଛି ନିରାଶ ଝିଅଙ୍କ ଠାରୁ ବହୁତ ଜିତିଥାଏ "।  ଗଣମାଧ୍ୟମ କବୀର ଖାନଙ୍କୁ ନେଗିଙ୍କ ସହ ତୁଳନା କରିଥିବାରୁ ଏହାର ଜବାବରେ ସାହାନୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମର ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ଦେଢ଼ ବର୍ଷ ତଳେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା। ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଜନକ ଯେ ମହିଳା ଆଥଲେଟଙ୍କ ବିଷୟରେ କିଛି କଥା ଏବେ ନେଗିଙ୍କ ବିଷୟରେ ହେବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି।

ଟୋକିଓ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଓ ପୁନରୁଦ୍ଧାର 
୨୦୨୦ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମହିଳା ହକି ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଇଭେଣ୍ଟର ସେମିଫାଇନାଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମିଫାଇନାଲରେ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା ଏବଂ ପରେ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ମ୍ୟାଚରେ ଗ୍ରେଟ୍ ବ୍ରିଟେନଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହେବା ପରେ କୌଣସି ପଦକ ଜିତିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା। ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପରେ ଦଳ ୨୦୨୨ ଏସିଆ କପ୍ ଓ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ାରେ କାଂସ୍ୟ ପଦକ ଜିତିବା ସହ ୨୦୨୧-୨୨ ପ୍ରୋ ଲିଗ୍ ରେ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲା। ୨୦୨୨ରେ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏଫ୍ ଆଇଏଚ୍ ମହିଳା ନେସନ୍ସ କପ୍ ଜିତିଥିଲା।

ପଦକ ଟେବୁଲ

ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଇତିହାସ

ପ୍ରମୁଖ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ

ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ

ବିଶ୍ବକପ୍

ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା

ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା

ଏସିଆ କପ୍

ଏସିଆନ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି

ଏଫଆଇଏଚ୍ ପ୍ରୋ ଲିଗ୍

ଏଫଆଇଏଚ୍ ହକି ନେସନ୍ସ କପ୍

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ

ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା

ହେଉନଥିବା ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ

ବିଶ୍ୱ ଲିଗ୍

ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ

ହକି ସିରିଜ୍

ଆଫ୍ରୋ-ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା

ସମ୍ମାନ

ପ୍ରମୁଖ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ 

 ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡ଼ା:
 ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ: ୨୦୦୨
 ରୌପ୍ୟ ପଦକ: ୨୦୦୬
 ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ: ୨୦୨୨

 ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା:
 ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ: ୧୯୮୨
 ରୌପ୍ୟ ପଦକ: ୧୯୯୮, ୨୦୧୮
 କାଂସ୍ୟ ପଦକ: ୧୯୮୬, ୨୦୦୬, ୨୦୧୪

 ମହିଳା ଏସିଆ କପ୍:
 ଚାମ୍ପିଅନ୍: ୨୦୦୪, ୨୦୧୭
 ଉପବିଜେତା: ୧୯୯୯, ୨୦୦୯
 ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ: ୧୯୯୩, ୨୦୧୩, ୨୦୨୨

 ମହିଳା ଏସୀୟ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଟ୍ରଫି:
 ଚାମ୍ପିୟନ: ୨୦୧୬
 ଉପବିଜେତା: ୨୦୧୩, ୨୦୧୮
 ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ: ୨୦୧୦

 ମହିଳା ଏଫ୍ ଆଇଏଚ୍ ପ୍ରୋ ଲିଗ୍:
 ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ: ୨୦୨୧-୨୨

 ମହିଳା ଏଫ୍ ଆଇଏଚ୍ ହକି ନେସନ୍ସ କପ୍:
 ଚାମ୍ପିୟନ: ୨୦୨୨

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ 

 ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା:
 ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ: ୨୦୧୬

ହେଉନଥିବା ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ 

 ଏଫ୍ ଆଇଏଚ୍ ହକି ସିରିଜ୍:
 ଚାମ୍ପିଅନ୍: ୨୦୧୮-୧୯

 ଆଫ୍ରୋ-ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା:
 ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ: ୨୦୦୩

ଫଳାଫଳ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ

୨୦୨୨

୨୦୨୩

ଖେଳାଳିମାନେ

ବର୍ତ୍ତମାନର ଦଳ 
ନିମ୍ନଲିଖିତ ଖେଳାଳିମାନେ ୨୦୨୨ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ।

ବିପକ୍ଷ ମ୍ୟାଚ୍ ପରେ ୩୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୩ରେ କ୍ୟାପ୍ ସ ଅପଡେଟ୍ ହୋଇଥିଲା।

ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ: ଜାନେକେ ଶୋପମ୍ୟାନ୍

ସମ୍ପ୍ରତି କଲ୍-ଅପ୍ 
ଗତ ୧୨ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ଡକାଯାଇଥିଲା।

ପୁରସ୍କାର 

 ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ

 ୨୦୦୮ ମହିଳା ଫିଲ୍ଡ ହକି ଅଲିମ୍ପିକ୍ କ୍ୱାଲିଫାୟର ରେ ଦଳ 'କ୍ୱାଲିଫାଇଙ୍ଗ୍ ଟୁ' ଇଭେଣ୍ଟରେ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା। ରାଣୀ ଦେବୀ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରତିଭାବାନ ଯୁବ ଖେଳାଳି ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ। (ସ୍କ୍ୱାଡ୍)

 ହକି ବିଶ୍ୱକପ୍

 ୨୦୦୧ ମହିଳା ହକି ବିଶ୍ୱକପ୍ ଯୋଗ୍ୟତା ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଦଳ ସପ୍ତମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା। ସାଙ୍ଗଗାଇ ଚାନୁଙ୍କୁ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖେଳାଳି ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା। (ସ୍କ୍ୱାଡ୍)

 ହକି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ

 ୨୦୦୨ ହକି ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜରେ ଜ୍ୟୋତି ସୁନୀତା କୁଲୁ ୫ ଗୋଲ୍ ପାଇଁ ଟପ୍ସ୍କୋର ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ। (ସ୍କ୍ୱାଡ୍)

 ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦ ପୁରସ୍କାର

 ମେରି ଡିସୁଜା ସେକ୍ୱେରା (୧୯୫୩-୧୯୬୩)

 ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର

ହକି ବିଜେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ତାଲିକା ନିମ୍ନଲିଖିତ (ବର୍ଷ ଅନୁସାରେ):

 ହେଲେନ୍ ମେରି, ୨୦୦୪
 ସୁରଜ ଲତା ଦେବୀ (ପୂର୍ବତନ ଅଧିନାୟକ), ୨୦୦୩
 ମମତା ଖରାବ, ୨୦୦୨
 ମଧୁ ଯାଦବ, ୨୦୦୦
 ଟିଙ୍ଗୋଙ୍ଗଲିମା ଚାନୁ, ୨୦୦୦
 ଏସ୍ ଓମାନା କୁମାରୀ, ୧୯୯୮
 ପ୍ରୀତମ ରାଣୀ ସିୱାଚ (ପୂର୍ବତନ ଅଧିନାୟକ), ୧୯୯୮
 ପ୍ରେମ ମାୟା ସୋନିର, ୧୯୮୫
 ରାଜବୀର କୌର, ୧୯୮୪
 ବର୍ଷା ସୋନି, ୧୯୮୧
 ନେଲସନ ଚର୍ଚ୍ଚ, ୧୯୮୦-୧୯୮୧
 ରେଖା ବି.ମୁନ୍ଧଫାନ, ୧୯୭୯-୧୯୮୦
 ଲୋରେନ୍ ଫର୍ଣ୍ଣାଣ୍ଡିଜ୍, ୧୯୭୬-୧୯୭୭
 ଅଜିନ୍ଦର କୌର, ୧୯୭୫-୧୯୭୬
 ଡକ୍ଟର ଓଟିଲିଆ ମାସ୍କାରେନ୍ହାସ୍, ୧୯୭୩-୧୯୭୪
 ସୁନୀତା ପୁରୀ, ୧୯୬୬
 Elvera Britto, 1965
 ଆନ୍ ଲୁମ୍ସଡେନ୍, ୧୯୬୧

ଆଧାର

ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ୍ 

 
 ଏଫଆଇଏଚ୍ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍