Sovesh/autoresearch-or huggingface dataset:
ଦୟାନିଧି ଦାସ ଜଣେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ ଥିଲେ, ଯିଏକି କଳା ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରଥମ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ ଥିଲେ । ୧୯୫୨-୫୩ ମସିହାରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ପାଠ୍ୟ ଖସଡ଼ା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ସେ ଗୋଟିପୁଅ ନାଟକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ପ୍ରଥମ ଭାଗକୁ ମଙ୍ଗଳାଚରଣ ଭାବରେ ନାମିତ କରିଥିଲେ ।

ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଦୟାନିଧି ଦାସ ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ସଜନାପଡ଼ାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ସନାତନ ଦାସ । ସେ ଏକାଦଶ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ଘର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ପିଲମାନଙ୍କୁ ଟିଉସନ୍ କରି ନିଜର ପାଠପଢ଼ା ଖର୍ଚ୍ଚ ତୁଲାଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ନୟାଗଡ଼ର ଏକ ସ୍କୁଲରୁ ମାଟ୍ରିକ୍ ପାସ୍ କରିଥିଲେ । କଟକ ଯାଇ ସେ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜରେ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ସେଠାରେ ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ତବଲା ବାଦନ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ସେ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଆସୋସିଏସନ୍‌ରୁ କଥକ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ମାତ୍ର ଏହି ଶିକ୍ଷା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିନଥିଲେ ।

ସେ ଆହ୍ଲାବାଦସ୍ଥିତ ପ୍ରୟାଗ ସଙ୍ଗୀତ ସମିତିରୁ କଥକରେ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଭାକର ଏବଂ ଓଡ଼ିଶୀରେ ବିଶାରଦ କରିଥିଲେ । ସେ ରାଧା ଗୋବିନ୍ଦ ଘୋଷଙ୍କ ଅଧିନରେ ତବଲା ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରତି ଅବଦାନ 
ସେ କଳାବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ବାବୁଲାଲ ଦୋଶୀଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଥିଲେ, ଯିଏକି ଏହି ସଂସ୍ଥାର ପ୍ରଥମ ନୃତ୍ୟ ଗୁରୁ ଥିଲେ । ୧୯୫୨-୫୩ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ପ୍ରଥମ ପାଠ୍ୟ ଖସଡ଼ା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ କେବଳ ଅଭିନୟଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଉଥିଲା । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣୀତ ଏହି ପାଠ୍ୟ ଖସଡ଼ାରେ ଚାରି ବର୍ଷର ପାଠ ପଢ଼ା, ଯାହାର ନାମ ରଖାଯାଇଥିଲା 'ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ' । ସେ ମାୟାଧର ରାଉତ ଓ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ କଳା ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଗୁରୁ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଆଣିଥିଲେ ।

ସେ ପ୍ରୟାଗ ସଙ୍ଗୀତ ସମିତିର ଓଡ଼ିଶୀ ପାଠ୍ୟ ଖସଡ଼ା ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ଯାହାକି ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟବହାର ହୋଇ ଆସୁଛି । ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ପ୍ରଥମ ଭାଗକୁ ନାମ ମଙ୍ଗଳାଚରଣ ଭାବରେ ସେ ନାମିତ କରିଥିଲେ ।

୧୯୫୮ ମସିହାରେ ସେ ଜଣାଶୁଣା ନୃତ୍ୟଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ନେଇ 'ଜୟନ୍ତିକା' ନାମକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଢ଼ିଥିଲେ, ଯାହାର ପ୍ରଥମ ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ ସେ ନିଜ କାମ କରିଥିଲେ । ଏହି ସଂସ୍ଥାର ଗବେଷଣା ଫଳରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ୨ ବର୍ଷିୟା ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରରେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲା ।

କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ 
ସେ ୧୯୬୨ ମସିହାର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମୀରେ ଜଣେ ହାସ୍ୟ ଅଭିନେତା ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିବା ସହିତ ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ କମ୍ପାଉଣ୍ଡର କରୁଣାକର ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ରଚନାବଳୀ 

 ପଲ୍ଲୀ ସଞ୍ଜେ
 ବାଣୀ ଅର୍ଚ୍ଚନା
 ଅଞ୍ଜୁଳାଏ ନାଟକ
 ନାଟିକା ଚୟନ
 ଅମୃତ ସନ୍ତାନ
 ନାଟ୍ୟ ସନ୍ଧ୍ୟା
 ଜୟନ୍ତିକା
 ସରଳ ଛବିଳ ଅକ୍ଷର ଶିକ୍ଷା

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ସେ ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ନିଶାମଣି ଦାସଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ୧୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୭୯ରେ ସେ ୫୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର 
 

ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ
ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ
ଛତାବର, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ମନେଶ୍ୱର ବ୍ଲକର ଏକ ଗ୍ରାମ । ଏହା ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟାଳୟରୁ ପ୍ରାୟ 15 କିଲୋମିଟର ଦୁରବର୍ତୀ । ଏହାର ଚତୁର୍ଦିଗରେ ପର୍ବତ ଓ ସବୁଜିମାରେ ପରିପୂର୍ଣ । ଏଠାରେ ନିକଟରେ  ସମ୍ବଲପୁର – କଟକ ରାଜପଥ ଓ ସମ୍ବଲପୁର- ଭୁବନେଶ୍ୱର ରେଳପଥ ଯାଇଛି । ଏଠାକାର ଅଧିବାସୀମାନେ ସମ୍ବଲପୁରୀକୁ କଥିତ ଭାଷା ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ନିକଟସ୍ଥ  ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଏକ ବ୍ଯବସାୟିକ କେନ୍ଦ୍ର ।

ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି  

ଏହି ସହର ମହାନଦୀ ତୀରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର 

ରାମ ମନ୍ଦିର 

ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର 

ସମଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର 
	
ନୂଆଖାଇ ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ ।

ଜନସଂଖ୍ୟା 
ଏଠାରେ 2011 ମସିହା ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଲୋକସଂଖ୍ୟା 364   ଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 179 ଥିବା ସ୍ଥଳେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 185 ଥିଲା । ଏଠାରେ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର  77.43% ରହିଥିଲା ,  ଯାହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ଅଧିକ । ଏଠାରେ ପୁରୁଷ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 89.38 % ଥିବା ବେଳେ ମହିଳା ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର65.41 % ଥିଲା । 6 ବର୍ଷରୁ କମ ଆବାଦୀ12.36   % ଥିଲା

ଶିକ୍ଷା  
ଏଠାରେ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍କୁଲ ସ୍ତରୀୟ ଶିକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅରହିଛି । 
 

.

ଆଧାର 

ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଓଡ଼ିଶା ଜନଜାତି କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିବା ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପ । ଏହି କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ୩୦ଟି ଜିଲାରେ ରହୁଥିବା ଜନଜାତି ସମୁଦାୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦଳଗତ ଭାବେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ।ଖେଳାଳିମାନେ ଦୁଇଟି ବର୍ଗରେ ଭାଗ ନିଅନ୍ତି ୧୪ବର୍ଷରୁ କମ ବାଳକ ବାଳିକା ଏବଂ ୧୭ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ଓ ୩୫ବର୍ଷରୁ କମ ଯୁବତୀଯୁବକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହୁଏ । ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭିଡିଓ କନଫାରେନ୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଉଦ୍ଘାଟନ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଗ୍ୟାଲେରି

ଆଧାର
pronunciation (help·info)
Articles with hAudio microformats (ଜନ୍ମ ୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୫ ) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବାମ ହାତି ଦ୍ରୁତ ବୋଲର । ସେ ଭରତକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଟେଷ୍ଟ , ଏକଦିବସିୟ ଓ T୨୦Iରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଛନ୍ତି । 

ସେ ପ୍ରଥମ  କରି ଜାତୀୟ  ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ବାଂଲାଦେଶରେ ହେଇଥିବା ୧୯ ବର୍ଷରୁ କମ ବିଶ୍ୱ କପରେ ୨୦୦୪ରେ ଏକ ମେଚରେ ୮ଟି ୱିକେଟ ୨୪.୭୫ ହାରରେ ନେଇଥିଲେ । ଏହା ପରେ ଘରେଇ ରଣଜୀ ଟ୍ରଫିରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ଭାବେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଜରିଆରେ ୨୦୦୫ ଯାତୀୟ ଏକଦିବସୀୟ ଜାତୀୟ ଦଳ ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହେଇଥିଲେ । ୨୦୧୫ରେ ସେ ରଣଜୀ ଟ୍ରଫି ପାଇଁ ଗୁଜରାଟ ଦଳ ପାଇଁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କଲେ । 

ଦେଶ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ଏକଦିବାସୀୟ ମେଚରେ ସେ '" men of the match' ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ।  ବ୍ୟାଟିଂ  ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ପିଚରେ ସ୍ୱୀଙ୍ଗ କରିପାରିବାର ଦକ୍ଷତା ପ୍ରତିପାଦନ କରିପାରୁଥିଲେ । ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ବିରୁଦ୍ଧ ମେଚରେ ସେ ୮.୫ ଓଭରରେ ୩୫ ରନ ଦେଇ ୪ଟି ୱିକେଟ ନେଇ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରରେ ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଜାହିର କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ଟେଷ୍ଟ ଦଳରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଲେ । ପାକିସ୍ତାନ ସହ ୨ ୟ ଟେଷ୍ଟ ଖେଳି ସେଥିରେ ସେ ସେ ୫ ୱିକେଟ ନେବା ସହ ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟରେ  'men of the match' ପୁରସ୍କାର ଜିତିଲେ । 

ପାକିସ୍ଥାନ ସହ ଏକଦିବାସୀୟ ସିରିଜରେ ସେ ଚତୁର୍ଥ ମେଚରେ ୪ ୱିକେଟ ନେବା ଫଳରେ ଭରତ ସିରିଜ କାବୁ କରିଥଲା ଓ ସେ ପୁଣି  'men of the match' ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । 

କିନ୍ତୁ ତାହା ପରେ ସେ ତାଙ୍କର ଫର୍ମ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଇଥିଲେ ଓ ନିୟମିତ ଭାବରେ ଜାତୀୟ ଦଳରେ  ସ୍ଥାନ ପାଇ ନଥିଲେ । 

୨୦୦୬ରେ ସେ ଇଂଲଦର କାଉନ୍ତି ମେଚ ଖେଳିଥିଲେ । ତାହା ପରେ ସେ ପୁଣି ଭାରତୀୟ ଦଳକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତନ କରିଥିଲେ । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ସେ ଟେଷ୍ଟ ଖେଳି ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦେଇଥିଲେ । 

ଭାରତ ଜିତିଥିବା ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ T୨୦ ବିଶ୍ୱ କପ , ୨୦୦୭ରେ ରୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ ଖେଳିବା ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହେଇ  ସେହି ତୁର୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ୧୨ଟି ୱିକେଟ ନେଇ ଭାରତକୁ ଜିତିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସୁପର ୮ ସ୍ତରରେ ସେ ଆଫ୍ରିକା ବିପକ୍ଷ ମେଚରେ ସେ ୧୩ ରନ ଦେଇ ୪ ୱିକେଟ ନେବା ଫଳରେ ଭାରତ ଫାଇନାଲ ରାଉଣ୍ଡରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା ।  

ତାହା ପରେ ସେ ଭରତରେ ଆସ୍ତେଲିଆ ବିରୁଦ୍ଧ ଏକଦିବାସୀୟ ସିରିଜରେ ୧୧ଟି ୱିକେଟ ନେଇଥିଲେ । ୨୦୧୧ରେ ୩ ବର୍ଷ ବ୍ୟବଧାନରେ ପୁନର୍ବାର ଜାତୀୟ ଦଳକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତନ  କରି ଇଂଲଣ୍ଡ ଗସ୍ତରେ ଖେଳିଥିଲେ ।

ଆଇପିଏଲରେ ରୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ  

ଆଇପିଏଲରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଡେକାନ ଚାର୍ଗର, ହଇଦରାବାଦ  ଦଳ ପାଇଁ ଖେଳି ପରେ ପୁନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଖେଳିଥିଲେ । ୨ ୟ ଆଇପିଏଲରେ ସେ ୨୩ଟି ୱିକେଟ ନେବା ସହ ସର୍ବାଧିକ ୱିକେଟ ନେବାର କୃତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ଓ ସେହି ପ୍ରଦର୍ଶନ ବଳରେ ୨୦୦୯ T ୨୦ ବିଶ୍ୱକପ ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହେଲେ ।IPLରେ ସେ ୫୨ଟି ୱିକେଟ ନେଇ ସର୍ବାଧିକ ୱିକେଟ ନେଇଥିବା ବୋଲର ହେଇଥିଲେ । ୨୦୧୨ରେ ସେ ମୁମ୍ବାଇ ଦଳ ପାଇଁ ଆଇପିଏଲ ଖେଳିଲେ । ତତ୍ ପର ବର୍ଷ ସେ ବାଙ୍ଗାଲୋର ଦଳକୁ ଯାଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ୨୦୧୪ରେ ସେ କୌଣଶି ଦଳ ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି ବଦ୍ଧ  ହେଇପାରି ନଥିଲେ ।

ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 R.P. Singh Official Website 
 ESPNcricinfo
 Article in Indian Express news paper
 R P Singh IPL Profile 
 
୧୯୮୫ ଜନ୍ମ
ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ସାଧୁ ମେହେରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିମାନ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ ସାଧୁ ମେହେର ଓ ଅଭିନେତା ଭାବେ ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତିଙ୍କର ଏହା ଥିଲା ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ।

ଅଭିନୟ 
 ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି
 ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
 ଶରତ ପୂଜାରୀ
 ଅଜିତ ଦାସ
 ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଦାସ
 ସୁଜାତା ଆନନ୍ଦ
 ଧୀର ବିଶ୍ୱାଳ
 ରିତା ଚାନ୍ଦ
 ଗଡ଼ି
 ସାଧୁ ମେହେର
 ପ୍ରମୋଦ ମହାନ୍ତି
 ନିହାରିକା ସାହୁ
 ସାମୁଏଲ ସାହୁ (ବାବି)

ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
 ସଙ୍ଗୀତକାର: ରାଧାକୃଷ୍ଣ ଭଞ୍ଜ, ସରୋଜ ପଟ୍ଟନାୟକ

 ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟକ: ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି, ଉଷା ମଙ୍ଗେସକର

ଗୀତ
 କାହିଁ ଗଲେ ବନ୍ଧୁରେ 
 ଭଷା ମେଘ ମୁଁ ଯେ ଭାସିଯଏ ଦୂରେ
 ବିଭୂଷଣ ପୁଷ୍ପେ ଯା କାନ୍ତି ଜାଣ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର 
 

୧୯୭୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ସୟଦ ମୋଦୀ ( ୧୯୬୨ -୧୯୮୮ ) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାକ୍ତନ ବେଡମିଣ୍ଟନ ଖେଳାଳି , ଯିଏ ୧୯୮୦ରୁ ୧୯୮୭ ମଧ୍ୟରେ  ୮ ଥର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଚମ୍ପିୟାନ ହୋଇଥିଲେ  । ସେ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ଖେଳରେ ୧୯୮୨ କମନୱେଲଥ ଖେଳରେ ଶିଂଗଲ ଚମ୍ପିୟାନ ହେଇ ଭାରତ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଆଣିଥିଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ବଡ଼ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମଧ୍ୟ ପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ସେ ମାତ୍ର ୨୬ ବର୍ଷ ବୟସ ହେଇଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା । ଭାରତ ଏକ ପ୍ରତିଭାବାନ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ଅସମୟରେ ହରେଇଥିଲା ।

ଶିକ୍ଷା ଓ ପ୍ରାକ ଜୀବନୀ 
ସୟଦ ମୋଦୀଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ନାମ ସୟଦ ମେହେଦି ଥିଲା , ପରେ ସେ ମୋଦୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ।ସେ ସ୍କୁଲରେ ନାମ ଲେଖିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ନାମ ଭୁଲରେ ମୋଦୀ ଲେଖାଯାଇଥିଲା । ସେଇ ମୋଦୀ ହିଁ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ରହିଗଲା ।  ସେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଚଉରୀ ଚଉରି ପାଖରେ ଏକ ମଫସଲ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ହେଇଥିଲେ । ଛ ଭାଇ ଓ ଦୁଇ ଭଉଣୀଙ୍କ ସବୁଠୁ ସାନ ସୟଦ ପିଲା ଦିନରୁ ହିଁ  ତାଙ୍କର ବେଡମିଣ୍ଟନ ଖେଳିବାର ପ୍ରତିଭା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ପାଠ ପଢାରେ ସାଧାରଣ ଥିବା ମୋଦୀ କିନ୍ତୁ ଖେଳରେ ଅସାଧାରଣ ପ୍ରତିଭା ଦେଖାଉଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଚେହେରା , ଭଦ୍ର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଖୁବ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସ୍କୁଲ ବେଡମିଣ୍ଟନ କୋଚ ସେହି ସମୟରୁ ହିଁ ମୋଦୀ ଜଣେ ବିଖ୍ୟାତ ଖେଳାଳି ହେଇପାରିବେ ବୋଲି ଭବିଷ୍ୟ ବାଣୀ କରିଥିଲେ ।

ଉପଲବ୍ଧି ସମୂହ 
ସୟଦ ପ୍ରକୃତରେ 14 ବର୍ଷ ବୟସରେ ଜାତୀୟ ଜୁନିୟର ବେଡମିଣ୍ଟନ ଚମ୍ପିୟାନ ହେଇ ନିଜ ପରିବାରକୁ ଗର୍ବିତ କରେଇଥିଲେ । ତତ୍ ପରେ ସୟଦ ଜାତୀୟ ବେଡମିଣ୍ଟନ ତାଲିମ ଶିବିରରେ ଜାତୀୟ କୋଚ ଦିପୁ ଘୋଷଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । 1980ରେ ମୋଦୀ ମାତ୍ର 18 ବର୍ଷ ବୟସରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ବେଡମିଣ୍ଟନ ଚମ୍ପିୟାନ ହେବାର ଗୌରବ ଲାଭ କଲେ ।ଏହି କ୍ରମରେ ସେ ଦେଶର ସର୍ବ କନିଷ୍ଠ ଜାତୀୟ ଚମ୍ପିୟାନ ।  ଏହି ସଫଳତା ପରେ ସେ ଭାରତୀୟ ରେଳ ବିଭାଗରେ ବିକାଶ ଅଧିକାରୀ ହିସାବରେ କର୍ମନିଯୁକ୍ତି ପାଇଲେ । 

ଏହା ପରଠୁ ସୟଦ ଲଗାତାର 8 ବର୍ଷ ପାଇଁ ସେ ଜାତୀୟ ଚମ୍ପିୟାନ ହେବାର ବିରଳ  କୃତି ଅର୍ଜନ କଲେ ।ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ୧୯୮୧ରେ ଖେଳ ପାଇଁ ଦିଆଯାଉଥିବା ସେ ସମୟର ସର୍ବୋଛ ସମ୍ମାନଜନକ ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୮୨ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ସେ କାଂଷ୍ୟ ପଦକ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ବର୍ଷ କମନୱେଲଥ ଖେଳରେ ବେଡମିଣ୍ଟନରେ ଭାରତ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ । ୧୯୮୨ରୁ ୧୯୮୭ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ , ଇଂଲଣ୍ଡ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଜାଗାରେ ବହୁତ ଟୁର୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ବିଜୟୀ ହେଇଥିଲେ ।

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ସୟଦ ତାଙ୍କ ବେଜିଂ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଯାଇଥିବା ଭାରତୀୟ ଦଳର ମହିଳା ସହଖେଳାଳି ଅମିତା କୁଲକର୍ଣୀଙ୍କ ସହ ପରିଚିତ ହେଇଥିଲେ । ଅମିତା ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ହିନ୍ଦୁ ପରିବାରର ଝିଅ ଥିଲେ ଓ ସୟଦ ସାଧାରଣ ମୁସୁଲିମ ଗ୍ରାମୀଣ ପରିବାରର ପୁଅ ଥିଲେ । ତଥାପି ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ପ୍ରେମ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା ଓ ଉଭୟ ପରିବାରର ଆପତ୍ତି ସତ୍ତ୍ୱେ ସେମାନେ ବିବାହ ବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧି ହେଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଏହି ବିବାହ ସଫଳ ହେଇ ନଥିଲା ଓ ଅମିତା ଜଣେ  ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ରାଜ ବଂଶୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ସଞ୍ଜୟ ସିଂହଙ୍କ ସହ ପ୍ରେମରେ ପଡିଲେ ।ସେହି ୧୯୮୭ରୁ ସୟଦ ତାଙ୍କର ମାନସିକ ଅବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ଆଉ ବେଡମିଣ୍ଟନରେ ଭଲ  ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦେଇ ପାରିଲେ ନାହି ।

ଶୟଦ ମୋଦୀଙ୍କ ହତ୍ୟା 
ଏହା ପରେ ପତି ପତ୍ନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ସର୍ବଦା ଲାଗି ରହିଲା । ୧୯୮୮ରେ ସନ୍ଦେହଜନକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସୟଦଙ୍କୁ ଆତତାୟୀମାନେ ଗୁଳି କରି ମାରିଦେଇଥିଲେ । ଭାରତ ଜଣେ ଚମ୍ପିୟାନ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ଅସମୟରେ ହରେଇଲା ।

ପରବର୍ତ୍ତୀ ଘଟଣାବଳୀ

ସ୍ମାରକୀ 
ସୟଦ ମୋଦୀଙ୍କ ପ୍ରତିଭାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲକ୍ଷ୍ନୋଠାରେ ' ସୟଦ ମୋଦୀ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ବେଡମିଣ୍ଟନ ଚେଲେଞ୍ଜ' ନାମରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହୁଏ । ଏହି ଟୁର୍ଣାମେଣ୍ଟ ୨୦୦୯ ରେ' ଗ୍ରାଣ୍ଡ ପ୍ରିକ୍ସ'ର ମାନ୍ୟତା ପାଇଲା ଓ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବେଡମିଣ୍ଟନ ଏସୋସିଏସନଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେଇ ଆସୁଛି । ଭାରତୀୟ ରେଳ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ଗୋରଖପୁରଠାରେ ସୟଦ ମୋଦୀ ରେଳବାଇ ଷ୍ଟାଡିଅମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି ।

ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 
ଅନୁଭବି ନିର୍ମାତା , ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସ୍ୱର୍ଗତ ଦେବ ଆନନ୍ଦ ସୟଦ ମୋଦୀଙ୍କ ଜୀବନୀକୁ ଆଧାର କରି 'Sou Karod 'ନାମକ ଫିଲ୍ମ ୧୯୯୧ରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ରମନ କପୁର ରହିଥିବା ବେଳେ ନାସିରୁଧ୍ହୀନ ସହ ରାଜନେତା ଭୂମିକା କରିଥିଲେ । ଚିତ୍ରଟି କିନ୍ତୁ ବ୍ୟବସାୟିକ ଦ୍ରୁଷ୍ଟିରୁ ଅସଫଳ ହେଇଥିଲା ।

References 

୧୯୬୨ ଜନ୍ମ
୧୯୮୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଡମିଣ୍ଟନ ଖେଳାଳି
EME ବା ଦକ୍ଷିଣମୂର୍ତି ମନ୍ଦିର , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଗୁଜରାଟର ଭାଦୋଦାରା ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଶିବ ମନ୍ଦିର । ଏକା ଭାରତୀୟ ସେନା ବାହିନୀଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଓ ପରିଚାଳିତ ଏକ ଅନନ୍ୟ ମନ୍ଦିର । ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ ସେନା ବାହିନୀର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଓ କାର୍ମିକ ଇଂଜିନିଯରିଂ ବିଭାଗ ( EME) ଏକକ ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ ଅନୁସାରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହା ଭକ୍ତ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବହୁଳ ଆଦୃତ ହେବା ସହ ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ । .

ତାପ୍ତର୍ଜ୍ୟ 
ଏହି ମନ୍ଦିର ଦେଶରେ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ୍ୟତାର ନିଦର୍ଶନ ସ୍ୱରୂପ ନିର୍ମିତ ହୋଇ ମନ୍ଦିରରେ ଭାରତରେ ଥିବା  ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମର ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । .

- ମନ୍ଦିର ଶିଖରରେ ଥିବା ଧାତବ କଳଶ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ରହିଛି । 
- ମନ୍ଦିର ଉପରସ୍ଥ ସ୍ତୂପ ମୁସଲିମ ଧର୍ମ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ନିର୍ମିତ । 
-ଭଗବାନ ଦକ୍ଷିଣମୂର୍ତିଙ୍କ ଉପରେ ରହିଥିବା ଟାୱାର ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ନିର୍ମିତ । 
- ଟାୱାର ଉପରସ୍ଥ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଛାଉଣି ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ପ୍ରତୀକ ।
-ମୁଖଦ୍ୱାର ଜୈନ ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ଜୈନ ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ । 
- ମନ୍ଦିରର ଅଗ୍ନିକୁ ଜୋରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଧର୍ମ ପ୍ରତୀକ କୁହାଯାଏ ।

ସେବା 
ମନ୍ଦିର ପ୍ରାତଃ କଳାରେ 5.30ରୁ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲା ରହେ । ଏଠାରେ 7 ମରୁ 15 ଶ ଶତାବ୍ଦୀର କଳାକୃତିର ନକଲ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ମନ୍ଦିର ଓ ପରିସର ଭାରତୀୟ ସେନା ବାହିନୀଦ୍ୱାରା ଖୁବ ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ଦେଖାରେଖାରେ ରହିଛି ।

ଆଧାର 

ଶିବ ମନ୍ଦିର
ରାଜକୀୟ ସ୍ପର୍ଶ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ The royal touch ବା (also known as the king's touch)) ଏକ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରଥା ଯେଉଁଥିରେ ଫ୍ରାନ୍ସ (French) ଓ ଇଂଲଣ୍ଡର (English monarchs) ସମ୍ରାଟମାନେ ରାଜ୍ୟର ସବୁ ସ୍ତରର ବିଭିନ୍ନ ରୋଗ‌ଗ୍ରସ୍ତ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଆରୋଗ୍ୟ କରିବାକୁ ନିଜ ହାତର ସ୍ପର୍ଶ ଦେଉଥିଲେ ।  ଏହି ସ୍ପର୍ଶକୁ ଥମାଟର୍ଜିକ ସ୍ପର୍ଶ (thaumaturgic) କୁହାଯାଉଥିଲା ଓ ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପରଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିଲା; ସାଧାରଣତଃ ବେକରେ ଥିବା ଯକ୍ଷ୍ମାଗ୍ରସ୍ତ ଲସିକା ଗ୍ରନ୍ଥି ପ୍ରଦାହ ଭୋଗୁଥିବା (tuberculous cervical lymphadenitis) ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିଲା ।  ଏହି ରୋଗରେ କ୍ୱଚିତ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଥିଲା ଓ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଏହ ସ୍ୱତଃ ଆରୋଗ୍ୟ  (remission) ହେଉଥିବା ଫଳରେ ରାଜାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶଯୋଗୁ ଆରୋଗ୍ୟ ହେଉଥିବା ଧାରଣା ଆସୁଥିଲା ।  ସମ୍ରାଟମାନେ ଏହି ପ୍ରଥା ପ୍ରୟୋଗଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ନୂତନ ବଂଶର ବୈଧତା (legitimacy) ଓ ରାଜତ୍ୱର ଗରିମା ଦେଖାଉଥିଲେ ।

ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି 

ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଜା, ରାଣୀ (queens regnant) ଓ ଫ୍ରାନ୍‌ସର ଖୀରସ୍ଥାନ ଶାସକ ରାଜାମାନେ କେବଳ ଏହି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଉପ‌ହାର ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ଥିବା ଦାବୀ କରୁଥିଲେ,  ଯାହା ସାହାଯ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କର କେବଳ ଛୁଇଁବା ବା ଆଉଁସିବାଦ୍ୱାରା ରୋଗ ଆରୋଗ୍ୟ କରିବା ଶକ୍ତି ଥିଲା ।  ଭଗବାନଙ୍କର ଏହି ଦୁଇ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତି ଉଚ୍ଚ ଧରଣର ସମ୍ମାନ ଓ ଆଦର ଥିବା ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଥିବା ଦାବୀ କରାଯାଉଥିଲା କିନ୍ତୁ କେଉଁ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଏହି ଭଗବତ ସମ୍ମାନ ମିଳିଥିଲା, ସେ ବିଷୟରେ ମତୈକ୍ୟ ନଥିଲା । ଇଂଲଣ୍ଡର ସେଣ୍ଟ ଏଡ଼ୱାର୍ଡ଼ ଦି କନଫେସରଙ୍କର (r. ୧୦୪୨–୧୦୬୬) ସର୍ବପ୍ରମେ ଏହି ଆରୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ଥିବା କୁହାଯାଉଥିଲା ।  ଫରାସୀମାନେ ଏହି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ରାଜା ଫିଲିପ ୧ (r. ୧୦୫୯–୧୧୦୮) ବା ରବର୍ଟ ୨ (r. ୯୮୭–୧୦୩୧) ପାଇଥିବା କଥା ଦାବୀ କରୁଥଲେ କିନ୍ତୁ ସେଣ୍ଟ ଏଡ଼ୱାର୍ଡ଼ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କରୁଥିବା କଥା ରବର୍ଟ ୨ ମନା କରୁଥିଲେ । ଫରାସୀଙ୍କ ମତରେ ଇଂଲଣ୍ଡର ହେନରୀ ୧ ପ୍ରଥମେ ଏହାର ବ୍ୟବ‌ହାର କରୁଥିଲେ ଯାବା ଫରାସୀ ସମ୍ରାଟଙ୍କୁ କପି କରି ଏହି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଉପ‌ହାର କଥା କ‌ହୁଥିଲେ; ପ୍ରଥମେ ଫରାସୀମାନେ ହିଁ ଏହାର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ ।

ପ୍ରଥାର ବିଲୋପ 

ଲୁଇ ୧୩ (Louis XIII (r. ୧୬୧୦–୧୬୪୩)) ଓ ଲୁଇ ୧୪ (Louis XIV (r. ୧୬୪୩–୧୭୧୫)) ଉଭୟ ଏହି ସ୍ପର୍ଶ ଉତ୍ସବରେ ସକ୍ରିୟ ଯୋଗଦାନ କରୁଥିଲେ । ଶେଷୋକ୍ତ ରାଜା ଇଷ୍ଟର ପର୍ବ ଦିନ ୧୬୮୦ରେ ୧୬୦୦ ଲୋକଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲେ ।  
ଭୋଲଟେୟାର (Voltaire (୧୬୯୪–୧୭୭୮) ତିରସ୍କାର ପୂର୍ବକ ଲେଖିଥିଲେ, ଏହି ରାଜକୀୟ ସ୍ପର୍ଶ‌ ଉପରେ ତାଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ନାହିଁ, କାରଣ ଲୁଇ ୧୪ଙ୍କର ଜଣେ ମିସ୍ଟ୍ରେସ ରାଜାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଯଥେଷ୍ଟ ସ୍ପର୍ଶ ପାଇ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ମୁଖରେ ପତିତ ହୋଇଥିଲେ ।  ସନ ୧୭୨୨ ପରେ ରାଜା ଏହାକି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଘୋଷଣା କଲେ, ରାଜା ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଭଗବାନ ତୁମକୁ ଆରୋଗ୍ୟ କରିବେ । ଏହି ନୂତନ ଫର୍ମୁଲା () ଅନୁସାରେ ରାଜାଙ୍କର ଭଗବାନଙ୍କୁ କରୁଥିବା ପ୍ରାର୍ଥନା ସ୍ୱୀକାର ହୋଇପାରେ ନ ହୋଇବିପାରେ ଆର୍ଥାତ୍ ଆରୋଗ୍ୟ ହୋଇପାର ବା ନହୋଇପାର । ଲୁଇ ୧୫ Louis XV (r. ୧୭୧୫–୧୭୭୪) ନିଜେ ଏହି ରାଜକୀୟ ସ୍ପର୍ଶର ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ସଂଶୟୀ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରାଜତ୍ୱରେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଥମେ ସେ ସ୍ପର୍ଶ ଦେଲେ କିନ୍ତୁ ପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ସନ୍ଦିହାନ ହୋଇ ୧୭୩୯ ପରେ ଆଉ ରୋଗୀଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ ଦେଲେ ନାହିଁ ।  ଏହି ରୀତିକୁ ୩୬ ବର୍ଷ ଧରି ବର୍ଖାସ୍ତ କରାଗଲା ପରେ ଲୁଇ ୧୬ (Louis XVI (r. ୧୭୭୪–୧୭୯୨)) ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଦିନ (୧୧ ଜୁନ ୧୭୭୫) ପୁନର୍ବାର ଏହାକୁ ଚାଲୁକରି ତାଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ୨୪୦୦ ରୋଗୀଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ । ଚାର୍ଲସ୍ ୧୦ (Charles X (r. ୧୮୨୪–୧୮୩୦)) ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଦିନ (ମଇ ୨୯, ୧୮୨୫) ୧୨୧ ଜଣ ରୋଗୀଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲେ । ପରେ ଏହି ସ୍ପର୍ଶ କେବେ ଦିଆଗଲା ନାହିଁ ।

ଆଧାର
ଏକ ଭାରତୀୟ  ଅଟେ । ଏହା ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ମଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
ମଣ୍ଡି, ୩୧.୭୧୦୮ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୬.୯୩୧୫ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୨୫୦୯ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।

ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା 
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ମଣ୍ଡି ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୬୮୫୮ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୨.୯୯% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୭.୦୧% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ମଣ୍ଡିର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୮୪.୧୯% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୧୯.୩୫% ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୪୫.୪୯% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୩୮.୭୦% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୯.୬୧% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।

ଭାଷା 
ହିନ୍ଦୀ, ମଣ୍ଡିର ସରକାରୀ ଭାଷା  ଅଟେ ।

ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ

ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ 

Official site of the Municipal Council of Mandi

Information about district Mandi

ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ସହର
ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର‌ (୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୨୮ - ୨୧ ମଇ ୨୦୦୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର‌ ୧୯୨୮ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ନୀଳମଣି ମିଶ୍ର ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସୁହାସିନୀ ମିଶ୍ର ।

ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର‌ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟିର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ମୃତ୍ୟୁ 
ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର‌ ୨୦୦୭ ମସିହାର ମଇ ୨୧ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟବରଣ କରିଥିଲେ ।

ଆଧାର 

୧୯୨୮ ଜନ୍ମ
୨୦୦୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଗୋପାଳପୁର ଟସର ବସ୍ତ୍ର  ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହସ୍ତକଳା ବସ୍ତ୍ର ।  ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଗୋପାଳପୁର ଗ୍ରାମ ଟସର ରେଶମ ବସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହି ହସ୍ତତନ୍ତ କଳା ୨୦୦୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଅଧିନରେ ଭାରତୀୟ ଭୌଗଳିକ ସଂକେତ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା । ଟସର ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଧୋତି, ଯୋଡ଼ା, ଶାଲ, ସ୍କାର୍ଫ ଏବଂ ଶାଢ଼ୀ ଆଦି ରୂପରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।

ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ

ସୁତା ତିଆରି
ଛାଞ୍ଚରେ ସୁତା ତିଆରି ହୁଏ । ଏଥିଲାଗି ମହିଳାମାନେ ଅଧିକାଂଶ ନିୟୋଜିତ ଥାନ୍ତି । ମହିଳାମାନେ ସୁତା ରିଲିଂରେ ସହଯୋଗ କରିଥାନ୍ତି ।  ବୁଣାକାରୀ ଡାହାଣ ହାତରେ କାଠର ନଟେଇ ଧରି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ହାତରେ ସୁତା ଖିଅକୁ ଧରି ଟସର ସୁତାକୁ ରିଲ କରିଥାନ୍ତି । ଏକ ସମାନ ଗତିରେ ବୁଲେଇ ବୁଲେଇ ଏସବୁ ସମ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି । ବାନ୍ଧ କାମ ହାତରେ ହୋଇଥାଏ ତେଣୁ ଏହାର ଦାମ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ । ରିଲିଂମେସିନ ମଧ୍ୟ ବଜାରରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଲାଣି ଯାହା ସମୟ ବଂଚାଇଥାଏ ଏବଂ ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । 
ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିରେ ଚରଖା ସାହାଯ୍ୟରେ ଚଡକି ଚାରିପଟେ ପକାଇ ନଳି ପୁରଣ କରାଯାଏ । ଏବେ ଗାନ୍ଧି ଚରଖା ବଦଳରେ ଧାତବ ଚରଖା(ସାଇକେଲ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏକ ଚରଖା) ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି ।

ବୁଣା
କଟ ଶଟଲ ଉପାୟରେ ବୁଣାଯାଇଥାଏ । ଫୋଡ଼ା କୁମ୍ଭ ମଧ୍ୟ ସନ୍ନିବେଶିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଏକ ସମଯସାପେକ୍ଷ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଟେ । ଟାଇ ଏବଂ ଡାଇ ଉପରେ ଫୋଡ଼ା କୁମ୍ଭ ଆଧାରରେ ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦନ କରିହୁଏ ।

ସଜ୍ଜା
ବସ୍ତ୍ରକୁ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗାୟିତ କରାଯାଏ ମୁଖ୍ୟ ରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ନାରଙ୍ଗୀ, ଲାଲ, ବାଇଗଣୀ, ଏବଂ ଧୂସର ।

ଟସର ବସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସାୟ
ବ୍ୟବସାୟୀ ସଙ୍ଘ (PWCS), ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ (SHG), ବୟନିକା (OSHWCS),ସମ୍ବଲପୁରୀ ବସ୍ତ୍ରାଳୟ (SERIFED)ଆଦି ଦେଶୀ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଭାଗଲପୁର ଚମ୍ପା, କଲିକତା , ଦିଲ୍ଲୀ, ବେଙ୍ଗାଳୁରୁବଜାର ଏବଂ ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ବଜାରରେ ବିକ୍ରୟ ହୋଇଥାଏ ।  ୨୦୧୩ -୧୪ ମସିହା ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି କ୍ଲଷ୍ଟରରେ ୭୪୫ କରଘାରେ ପାଖାପାଖି ୫୦୦୦ ଲୋକ ଏହି ବ୍ୟବସାୟରେ ନିର୍ଭର କରି ନିଜ ଗୁଜୁରାଣ ମେଣ୍ଟେଇଥାନ୍ତି ।

ଆଧାର

ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଭୌଗଳିକ ସଙ୍କେତ
ରାଉରକେଲା ବିମାନ ବନ୍ଦର,  (IATA: RRK, ICAO: VERK) ରାଉରକେଲା ଶିଳ୍ପ ନଗରଠାରେ ଥିବା ଏକ ବେସରକାରୀ ବିମାନ ବନ୍ଦର । ଏହା ରାଉରକେଲା ସହରରୁ ୬ କିଲୋମିଟର ଦୁରବର୍ତୀ ଛେଣ୍ଡ କଲୋନୀ ପାଖରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ପରିଦର୍ଶନରେ ଆସୁଥିବା ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି, ଭାରତୀୟ ଷ୍ଟିଲ ଲିମିଟେଡର ଅଧିକାରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ  ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏଠାରୁ କଲିକତାକୁ ମଧ୍ୟ ବିମାନ ଯାଇଥାଏ ।

ଇତିହାସ 
ଏହି ବିମାନ ରନୱେ ମୂଳତଃ ଟାଟା ଷ୍ଟିଲ କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା ୧୯୫୦ରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ସୁନ୍ଦରଗଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଥିବା ଡ଼ୋଲୋମାଇଟ ଓ ଅନନ୍ୟ ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉପରେ ସର୍ଭେ ଓ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଖିବାକୁ ଟାଟା ଷ୍ଟିଲର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ଯାତାୟତ  ପାଇଁ ଏହା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା ।

୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଏହି ବିମାନ ବନ୍ଦର ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଏୟାରପୋର୍ଟ ଅଥରିଟୀ (AAI)ଦ୍ୱାରା ଏହା ଅଧିଗ୍ରହଣ କରାଯାଇ ଏଠାରୁ ବାୟୁଦୂତ ବିମାନଦ୍ୱାରା ରାଞ୍ଚି ଓ କଲିକତା ମଧ୍ୟରେ ରାଉରକେଲା ଦେଇ ଦୈନିକ  ବିମାନ ଚଳାଚଳ କଲା । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ରାଉରକେଲାରୁ ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ୮୦ ଦଶକରେ ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିଲା ।କିନ୍ତୁ ୯୦ ଦଶକରେ ତାହା ବନ୍ଦ ହେଇଯାଇଥିଲା । ୧୯୯୪ରେ ଭାରତୀୟ ଷ୍ଟିଲ ଅଥରୀଟୀ ଲିମିଟେଡ (SAIL) ଏହି ବିମାନ ବନ୍ଦରର ପରିଚାଳନା ଭାର AAI ପାଖରୁ ନେଇ ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଜେଟ ବିମାନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।  

୨୦୦୭ ମସିହାରୁ ପୁନର୍ବାର AAI ତରଫରୁ ଏଠାରୁ ବିମାନ ଚଳେଇବା ପାଇଁ ଏହାର ଭିତ୍ତି ଭୂମି ନିରୀକ୍ଷଣ କରି ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଏୟାର ଓଡ଼ିଶାର ବିମାନ ଏଠାରୁ ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଦେଇ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ କଲିକତାକୁ ଦୈନିକ ବିମାନ ସେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ପରେ ବନ୍ଦ ହେଇଗଲା ।

ଆଧାର 

ରାଉରକେଲା
ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବିମାନ ବନ୍ଦର
ପୋଇ ବା ବାସେଲା ଆଲ୍ବା ଏକ ଖାଦ୍ଯୋପଯୋଗୀ ଲତା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ । ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ତଥା ନୂଆଗିନିରେ ବୋଲି ବିଶ୍ବାସ କରାଯାଏ। ଏହାର ପତ୍ର ମୋଟା । ଏହା ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ତଥା ଉପକାରୀ ବନୌଷଧୀ ଏବଂ ଏହାର ପତ୍ରକୁ ଶାଗ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।

ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ

ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଶୀତଳ, ରୁଚିକର । ତରଳ ଝାଡା, ରକ୍ତହୀନତା ତଥା କର୍କଟ ରୋଗରେ ଏହାର ଔଷଧୀୟ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଆସୁଛି ।

ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ଶୀତଳ ଗୁଣ ଯୋଗୁଁ ପୋଡ଼ା ଘାରେ ପୋଇ ପତ୍ରର ରସ ଏବଂ ଘିଅ ମିଶାଇ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ । ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କ କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ ସମସ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ପୋଇପତ୍ରର ରସ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।ଏହାର ମୂଳର ରସକୁ ଆମବାତ ସମ୍ପର୍କୀୟ ବ୍ୟଥା ଲାଘବ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।  

ଏହାର ପତ୍ରରୁ ପିଠା ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଛଡା ପୋଇପତ୍ରରେ ଚୁନାମାଛ ପକାଇ ଛେଞ୍ଚଡା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ପତ୍ର ଓ କାଣ୍ଡକୁ ଛୋଟ ଛୋଟ କରି କାଟି ଘାଣ୍ଟ ତରକାରୀ କିମ୍ବା ଶୁଖୁଆ ସହିତ ରାଇ କରାଯାଏ । ଏହାର ଛୋଟ କଢ (ପୋଇକଢ)କୁ ମଧ୍ୟ ତରକାରୀ କରାଯାଇଥାଏ । ପୋଇଶାଗ ରାଈ ତଥା ପୋଇଶାଗ ଚିଙ୍ଗୁଡି ଘାଣ୍ଟ ପୋଇଶାଗରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ।

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର 
 ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି. ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ଷ୍ଟୋର, ଅଲିଶା ବଜାର, କଟକ
 http://japsonline.com/admin/php/uploads/1174_pdf.pdf A review of the taxonomy, ethnobotany, phytochemistry and
pharmacology of Basella alba (Basellaceae)

ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ
ଅବଦୂର ରହମାନ ରାହୀ ( ଜନ୍ମ : ୬ ମଇ ୧୯୨୫, ଶ୍ରୀନଗର ) ଜଣେ କାଶ୍ମିରୀ କବି, ଅନୁବାଦକ ଓ ସାହିତ୍ୟ ସମାଲୋଚକ ଅଟନ୍ତି । ୧୯୬୧ରେ ସେ କବିତା ସଂକଳନ " ନୱରୋଜ-ଇ-ସବା" ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ ପାଇଥିଲେ । ସେ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୦୪ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସେ ନିଜ ପୁସ୍ତକ "ସିୟା ରୁଦ ଜାୟେରେଁ ମଞ୍ଜ" ପାଇଁ ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।

ରହମାନ ରାହୀ ୧୯୪୮ରେ ଜଣେ ସରକାରୀ କିରାଣୀ ଭାବରେ ନିଜ ଚାକିରୀ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । କ୍ରମେ ସେ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଲେଖକ ସଂଘରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ଓ ଏହାର ସଚିବ ହୋଇଥିଲେ । ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଲେଖକ ସଂଘର ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା "କ୍ୱାଙ୍ଗ ପୋଷ" ମଧ୍ୟ ସେ ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଖବରକାଗଜ "ଖିଦମତ"ର ସହ ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ବିଶ୍ୱ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପାର୍ସୀ ( ୧୯୫୨ ) ଓ ଇଂରାଜୀ ( ୧୯୬୨ ) ଭାଷାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଏହି ବିଶବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ପାର୍ସୀ ଭାଷା ଶିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଦେଉଥିଲେ । ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଖବରକାଗଜ "ଆଜକାଲ"ରେ ମଧ୍ୟ ସେ ୧୯୫୩ରୁ ୧୯୫୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ । ସେ ଛାତ୍ରାବସ୍ଥାରେ କମୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ । "ବାବା ଫରିଦ"ଙ୍କ ରଚନା ସେ ପଞ୍ଜାବୀ ଭାଷାରୁ କାଶ୍ମିରୀ ଭାଷାକୁ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ।.ଆଲବର୍ଟ କାମସ, ଜାଁ ପଲ, ସତ୍ରେ ଓ ଦିନା ନାଥ ନାଦୀମଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପଡିଥିଲା ଓ ତାହା ତାଙ୍କ ରଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।

ରଚନାବଳୀ 
ରାହୀଙ୍କର ପ୍ରମୂଖ ରଚନା ମଧ୍ୟରୁ :

 ସନା-ୱାନି ସାଜ (କବିତା) - ୧୯୫୨
 ସୁଖୋକ ସୋଦା (କବିତା)
 କଲାମ-ଏ-ରାହୀ (କବିତା)
 ନୱରୋଜ-ଇ-ସବା (କବିତା) - ୧୯୫୮
 କହୱତ (ସମାଲୋଚନା)
 କାଶୀର ଶାରା ସୋମ୍ବ୍ରାନ 
 ଆଜିଚ କାଶିର ସାୟରୀ
 କାଶୀର ନାଗମତି ସାୟରୀ
 ବାବା ଫରିଦ (ଅନୁବାଦ)
 ସବା ମୁଲାକାତ
 ଫାଫମୁଭ ଜାର୍ତୁଶ୍ତଦିଆ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର 

 Announcements of the Jnanpith award in The Hindu , Indian Express, and Greater Kashmir

ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
୧୯୨୫ ଜନ୍ମ
କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା
ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ ସମ୍ମାନିତ
ବରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କଳିଙ୍ଗ ପୁତ୍ର ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

ଅଭିନୟରେ 
 ଆକାଶ ଦାସ ନାୟକ
 ରାଲି ନନ୍ଦ
 ସାତ୍ୟକି ମିଶ୍ର
 ବିଜୟ ମହାନ୍ତି
 ଅମ୍ବିକା
 ସ୍ୱରୂପ ନାୟକ 
 ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା
 ରଚିତା 
 ଜର୍ଜ ତିଆଡ଼ି

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର 
 

୨୦୦୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
୨୨୮ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

ଘଟଣା

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

ଜନ୍ମ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ମୃତ୍ୟୁ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଆଧାର 

୨୨୮
ଦୀନକୃଷ୍ଣ ଦାସ ସପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତକାର, ରୀତି ଓ ଭକ୍ତି କବି । ସେ ରସକଲ୍ଲୋଳ ନାମକ କୃଷ୍ଣଲୀଳା ସମ୍ବଳିତ ଛାନ୍ଦକାବ୍ୟ ପାଇଁ ଜନାଦୃତ ।

ଜୀବନ 
ଭକ୍ତକବି ଦୀନକୃଷ୍ଣ ଦାସ ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଜଳେଶ୍ୱରଠାରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀର କୂଳରେ ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଏକଘରିଆ ଗ୍ରାମରେ ରହି ସେ ଭକ୍ତିସାହିତ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିଲେତ। ାଙ୍କ ଜୀବନର ଅନେକ ଭାଗ ପୁରୀଠାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଠମାନଙ୍କରେ କଟିଥିଲା ।

ଦୀନକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସ୍ୱାଭିମାନ 
ରୀତି ଯୁଗୀୟ ଅନ୍ୟ କବିଙ୍କ ପରି ନିଜର ସୃଷ୍ଟିକୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଭଣିତା କରୁ ନଥିଲେ, ତେଣୁ ରାଜାଙ୍କ କୋପର ଶରବ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ। କୌଣସି ଉପାଧି ବା ରାଜାଙ୍କଠାରୁ କୌଣସି ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ ସେ ଚାହୁଁ ନଥିଲେ। ସେ କେବଳ ନିଜର କୃତି ଗୁଡିକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପ୍ରଧାନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି।

ଦାର୍ଢ଼୍ୟତାଭକ୍ତି ରସାମୃତ 
ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜୀବନୀ ଲେଖକ ରାମଦାସ ତାଙ୍କ ପ୍ରଣୀତ ଗ୍ରନ୍ଥ ଦାର୍ଢ଼୍ୟତାଭକ୍ତି ରସାମୃତରେ ଦୀନକୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ଲେଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ବିବୃତି ଅନୁସାରେ ପୁରୀର ତତ୍କାଳୀନ ଗଜପତି ରାଜା କବି ଦୀନକୃଷ୍ଣଙ୍କ କବିତ୍ୱରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ରାଜାଙ୍କ ନାମରେ ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଭଣି ପ୍ରଚୁର ଧନରାଶି ଲୋଭ ଦେଖାଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଦୀନକୃଷ୍ଣ ନିଜର ଦରିଦ୍ର ଓ ରୁଗ୍ଣ ଅବସ୍ଥା ଥାଇ ମଧ୍ୟ ନିଜ ସ୍ୱାଭିମାନ ଯୋଗୁଁ ଏହା କରିବାକୁ ମନା କରିଥିଲେ । ଦୀନକୃଷ୍ଣ କେବଳ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପାଇଁ ଗୀତ ଲେଖନ୍ତି ବୋଲି କହି ରାଜାଙ୍କ ନାମରେ ଗୀତ ଲେଖିବାକୁ ମନା କରିଥିଲେ । ଏହା ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଭାର ପଣ୍ଡିତମାନେ ଅନେକ ଚକ୍ରାନ୍ତ ରଚି ଦୀନକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କାରାଗାରରେ ବନ୍ଦୀ କରାଇଥିଲେ । ଏହା ଯୋଗୁଁ ଭୋକଶୋଷରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ଜଗନ୍ନାଥ ନିଜେ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ଆଣି ତାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନାଦେଶ ଦେଇ କବିଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଇଥିଲେ ବୋଲି ଲିଖିତ ହୋଇଛି ।

କବିଙ୍କ ନିଜ ରଚନା 
କବିଙ୍କ ନିଜ ରଚନାଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ଘଟଣାର କୌଣସି ବର୍ଣ୍ଣନା ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରୋକ୍ଷରେ ସେ ବହୁ ସ୍ଥାନରେ କବି ହୋଇ ନିଜ ସ୍ୱାଭିମାନ ନ ହରାଇବାକୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି । ଏହା ସଙ୍ଗେ ସେ ଧନ ଲୋଭରେ ମୂର୍ଖମାନଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ନିଜ ଛାତିରେ କାତି ମାରିଲା ଭଳି ଦଶା ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ।

ସାହିତ୍ୟିକ କୃତି 
ରସକଲ୍ଲୋଳ ତାଙ୍କର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସାହିତ୍ୟ କୃତି ଯେଉଁଥିରେ ହରି ଓ ରାଧାଙ୍କର ପ୍ରେମ କାହାଣୀ ବର୍ଣିତ । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ମଧ୍ୟଯୁଗରେ ତାହାଙ୍କର ରଚନାବଳୀ ପୁରାଣ, ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ପରମ୍ପରା ଓ ନାନାଦି ଭକ୍ତି ଭାବ ଭରା ଲେଖାରେ ଭରା ।

ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଉଠାଇ ଦେଇ ସ୍କୁଲମାନଙ୍କରେ ବଙ୍ଗଳାଭାଷା ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରାଇ ଶେଷରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ବଙ୍ଗାଳରେ ସାମିଲ କରାଇ ନେବାର ଅପଚେଷ୍ଟା କରାଯାଉଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା ଜନମତ ଜାଗ୍ରତ କରାଇ ପ୍ରତିରୋଧ କରିଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ବଙ୍ଗଳା କାବ୍ୟ ବିଦ୍ୟାସୁନ୍ଦର ଓ ଓଡ଼ିଆ କାବ୍ୟ ରସକଲ୍ଲୋଳ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ତୁଳନାତ୍ମକ ବିଚାର କରାଯାଇଥିଲା ।  ଏହି ତୁଳନାତ୍ମକ ଲେଖରେ ବଙ୍ଗଳା କବି ଭରତଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଦୀନକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ କେତେ ଉନ୍ନତ ଏହା ବିଷୟରେ ଲେଖାଯାଇ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟ କେତେ ଉତ୍ତମ ଏହା ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା । ୧୮୬୬ ମସିହାରେ ପତ୍ରିକାର ପୃ-୪୬-୪୭ରେ ଛପାଯାଇଥିଲା-

ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
 orissadiaryରେ ଦୀନକୃଷ୍ଣ ଦାସ 

୧୬୫୦ ଜନ୍ମ
୧୭୧୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଭାରତୀୟ କବି
ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଭକ୍ତ
ଭକ୍ତି ଧାରା
ଓଡ଼ିଆ କବି