Sovesh/autoresearch-or huggingface dataset:
ଭୁଜାଖିଆ ପୀର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ବାଲେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ଏକ ଆସ୍ଥାନ । ଏହା ପ୍ରଧାନତଃ ମୁସଲମାନ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉପାସିତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉପାସିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଜଣେ ମୁସଲମାନ ଫକୀରଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ । ଏହି ପୀରର ବର୍ଣ୍ଣନା ଆଇନ-ଇ-ଆକବରୀରେ ରହିଛି ।

ଇତିହାସ 
ଐତିହାସିକ ପ୍ରମାଣକୁ ଦେଖିଲେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଏହି ଆସ୍ଥାନ ପ୍ରାୟତଃ ୫୦୦-୬୦୦ ବର୍ଷ ତଳର । "ହଜତର ଶ୍ୱଲେହ ମହମ୍ମଦ" ବା ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ବାବା ଭୁଜଖିଆ ପୀର ନାମରେ ଜଣା ଧର୍ମ ପ୍ରଚାରକ ବାଗଦାଦରୁ ବାଲେଶ୍ୱର ଆସି 'ସୁନହଟ' ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ବାସ କରିଥିଲେ । ସେ ଏକ ନିମ୍ବ ଗଛ ତଳେ ରହିଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ସେହି ସ୍ଥାନଟି ଉଇକଲିପଟାସ ଓ କଣ୍ଟାଗଛରେ ଭରପୂର ଥିଲା । ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଫକିର ବାବା ବେଲି ଡାକୁଥିଲେ । ଫକୀର ବାବା ଭିକ ମାଗି ଚଳୁଥିଲେ । ବାବା ଯାହା ଭିକ୍ଷା କରି ଆଣୁଥିଲେ ସଂଧ୍ୟାରେ ସବୁତକ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ବାଣ୍ଟି ଦେଉଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଭିକ୍ଷାରେ ସେ ବାଲେଶ୍ୱରବାସୀଙ୍କ ନିତିଦିନିଆ ଖାଦ୍ୟ ଓ ସବୁରି ଘରେ ସବୁବେଳେ ଉପଲବ୍ଦ୍ଧ ଥିବା କେବଳ ଭୁଜା (ମୁଢ଼ି) ହିଁ ମାଗୁଥିଲେ। ୧୮୦୦ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଭୁଜାଖିଆ ପୀର ବାବାଙ୍କ ଆସ୍ଥାନ ପାଖକୁ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଲୋକେ ଆସି ପୂଜାକରୁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ପୋଖରୀ ପାଖରେ ଥିବା ପୀର ବାବାଙ୍କ ପାଖକୁ ପ୍ରାୟତଃ ହିନ୍ଦୁ ଲୋକ ବେଶି ଯାଉନଥିଲେ । ୧୯୫୨ ମସିହାଠାରୁ ଧାମନଗରର ବାବା "ହଜରତ୍ ମୌଲନା ମହମ୍ମଦ ହବିବୁର ରହେମାନଙ୍କ" ପରାମର୍ଶରେ ପ୍ରଥମେ "ଉରୁସ ବା ଉରୁସ" ଉତ୍ସବ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ସେହି ଉରୁସ ଶବ୍ଦ ଆରବୀ ଶବ୍ଦ ଥିଲା । ସେ ଶବ୍ଦର ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥ ଥିଲା ପୂଜା ବା ମାନସିକ ପର୍ବ । ଉରୁସ ପ୍ରତ୍ୟକ ଗୁରୁବାର ଦିନ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା । କିନ୍ତୁ ତାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାସ ଓ ତାରିଖକୁ ଗଣିବା ପରେ ପ୍ରାୟତଃ ବର୍ଷକୁ ଥରେ "ଉରୁସ" ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯିବାର ବିଧି ପରମ୍ପରା ଥିଲା । ଏହି 'ଉରୁସ' ପର୍ବ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା ଓ ଏଥିରେ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ଅଧିକ ଥିଲା । ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ଏହା ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ କରାହେବା ବେଳକୁ ସୁନହଟର ବିଶିଷ୍ଟ କବିରାଜ ଲମ୍ବୋହର ଦାସ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ । ଏହାଛଡା ମହିନ୍ଦ୍ର ଦାସ, ଶିବ ପରିଡ଼ା ଓ କାଜି ମହମ୍ମଦ ରେଜା ଆଦି ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ଏହାକୁ ପାରମ୍ପାରିକ ରୀତିରେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୦ ମସିହାଠାରୁ ଏହାକୁ ବାର୍ଷିକ ୩ ଦିନ ଧରି ପାଳନ କରାଯାଉଛି । ଉରୁସର ପ୍ରଥମ ଦିନ ଅର୍ଥାତ ବୁଧବାର ଦିନ ବୁଢାବଳଙ୍ଗ ନଦୀରୁ ୪୫ କଳସ ପାଣି ଆଣି ଚନ୍ଦନ ମିଶାଇ ବାବାଙ୍କ ସ୍ଥାନଙ୍କୁ ଧୋଇଦିଆଯାଏ । ଏହାକୁ "ଗୋସାଲ ସ୍ନାନ" ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଗୁରୁବାର ଦିନ ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏଠାରେ ମୁଢ଼ି ଭୋଗ ଲଗାଯାଏ ଓ ଅନେକ ଲୋକ ମାନସିକ କରି ମୁଢ଼ି ଲଗାନ୍ତି । ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ "ଲଙ୍ଗର" ବା ଭୋଜି ହୁଏ । ଏଥିରେ ଅରୁଆ ଚାଉଳରେ ତିଆରି ନିରାମିଷ ବିରିଆନି ଭୋଗ ଲାଗେ । ଉଭୟ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନ ସଂପ୍ରଦାୟର ଲୋକ ଏହାକୁ ଖାଆନ୍ତି ।

ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ 
ଫକୀରମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ନାମ ସହ ଫକୀର ନାମ ଯୋଡିବା ପରେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥାର ଉନ୍ନତି ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ମୂଳ ନାମ ବ୍ରଜମୋହନରୁ ଫକୀର ମୋହନ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଆଧାର

ମୁସଲିମ
ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା
୪ ଇଡିଅଟସ୍, ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଅକ୍ଷୟ ପରିଜା, ପ୍ରଶାନ୍ତ ବେହେରା ଓ ସୁନୀଲ ଯାଦବ । ଜୀ ସାର୍ଥକ ଏହି କଥାଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ବସନ୍ତ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପ୍ରେମ ଆନନ୍ଦ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।

ସବ୍ୟସାଚୀ ମିଶ୍ର, ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ, ଆକାଶ ଦାସ ନାୟକ, କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ, ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ, ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର, ପୁନମ ମିଶ୍ର, କ୍ରିଷ୍ଣା କର, ଚାନ୍ଦିନୀ, ନିହାରିକା, ସମେରଶ ରାଉତରାୟ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ଅଭିନୟ
 ସବ୍ୟସାଚୀ ମିଶ୍ର
 ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ
 ଆକାଶ ଦାସନାୟକ
 କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ
 ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ
 ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର
 ପୁନମ ମିଶ୍ର
 କ୍ରିଷ୍ଣା କର
 ଚାନ୍ଦିନୀ ଜେନା
 ନିହାରୀକା ଦାଶ
 ସମରେଶ ରାଉତରାୟ
 ସୋନାଲୀ
 ମିଲି ପଣ୍ଡା
 ଗୁଡ୍ଡୁ
 ଜୋଜୋ
 ଶକ୍ତି ବରାଳ

କାହାଣୀ

ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ପ୍ରେମ ଆନନ୍ଦ । ବସନ୍ତରାଜ ସାମଲ ଓ ସୁବ୍ରତ ସ୍ୱାଇଁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର, ବିଶ୍ୱଜିତ ମହାପାତ୍ର, ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ, ଆଶୁତୋଷ, ସବିଶେଷ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

ଗୀତ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର
 

୨୦୧୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ମୂଳଭୂତ ଗଣିତରେ ସଂଖ୍ୟା ରେଖା ହେଉଛି ଏକ ମାନକ ଚିହ୍ନିତ ଜ୍ୟାମିତିକ ସରଳ ରେଖାଚିତ୍ର ଯେଉଁଥିରେ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ଜଗତର ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇପାରିବ । ଏହି ଜ୍ୟାମିତିକ ସଂଖ୍ୟା ରେଖା ଉପରିସ୍ଥ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିନ୍ଦୁ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଚିହ୍ନଟ ବା ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ ।   ଚିତ୍ରରେ କେବଳ ଧନାତ୍ମକ ୯ ଏବଂ ଋଣାତ୍ମକ ୯ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସଂଖ୍ୟା ସବୁ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲେ ବି ସଂଖ୍ୟାରେଖାରେ ସମସ୍ତ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ଯଥା; ପୂର୍ଣ୍ଣସଂଖ୍ୟା (ଧନାତ୍ମକ ଏବଂ ଋଣାତ୍ମକ ), ଗଣନ ସଂଖ୍ୟା, ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା, ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଇତ୍ୟାଦି ସମସ୍ତ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇପାରିବ । ଅର୍ଥାତ ସଂଖ୍ୟାରେଖା ଉପରିସ୍ଥ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିନ୍ଦୁ କୌଣସି ନା କୌଣସି ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ ।

କିପରି ଆଙ୍କିବା 
ସଂଖ୍ୟା ରେଖା ସାଧାରଣତଃ ଭୂସମାନ୍ତର ଏକ ଜ୍ୟାମିତିକ ସରଳରେଖା ଭାବେ ଅଙ୍କାଯାଇପାରିବ । ଅବଶ୍ୟ କାର୍ଟେସିଆନ ଜ୍ୟାମିତିରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟାରେଖା ଭୂଲମ୍ବ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ଅଙ୍କାଯାଏ । ତେବେ ଏହାର ଆରମ୍ଭ ବିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଶେଷ ବିନ୍ଦୁ ନ ଥାଏ । ସେଥିପାଇଁ ଉଭୟ ପ୍ରାନ୍ତ ପରସ୍ପର ବୀପରୀତମୁଖୀ ଦୁଇ ତୀର ଚିହ୍ନଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥାଏ । ଗାଣିତିକ ଅର୍ଥରେ ଏହା ବୁଝାଏ ଯେ ସର୍ବ ନିମ୍ନ ଏବଂ ସର୍ବ ବୃହତ୍ତ ବାସ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ନାହିଁ  । ଏହି ଜ୍ୟାମିତିକ ରେଖାର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁକୁ ସାଧାରଣତଃ ଶୁନ (୦) ମାନକ ଭାବେ ମାନାଙ୍କିତ କରାଯାଇ  ସମାନ ସମାନ ବ୍ୟବଧାନରେ ଏହାର ବାମଦିଗରେ ଋଣରାଶି ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଧନରାଶି ସମୂହର ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ । ଭୂଲମ୍ବ ରେଖା ହୋଇଥିବା ସ୍ଥଳେ ମଧ୍ୟ ବିନ୍ଦୁର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଧନ ରାଶି ସମୂହ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ବିନ୍ଦୁର ନିମ୍ନକୁ ଋଣରାଶି ସମୂହ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ରେଖା ଆଦ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ତ ବିନ୍ଦୁ ବିହୀନ ଏକ ରେଖାଖଣ୍ଡ ଭଳି ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅସୀମିତ ଦୂରତା ଯାଏଁ ବଢିପାରେ ।

ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ୱୟର ତୁଳନା 
ସଂଖ୍ୟା ରେଖା ସାହାଯ୍ୟରେ ସଂଖ୍ୟା ରେଖା ଉପରିସ୍ଥ ଯେ କୌଣସି ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟାର ତୁଳନା ସହଜତର ହୋଇଥାଏ । 

 ସଂଖ୍ୟାଦ୍ୱୟ ବା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବିନ୍ଦୁଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟରେ ସଂଖ୍ୟାରେଖାର ଡାହାଣ ଆଡକୁ ରହୁଥିବା ସଂଖ୍ୟାଟି ସାଧାରଣତଃ ଅନ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ ବୃହତ୍ତର ହୋଇଥାଏ । 
 ପ୍ରକାରାନ୍ତରେ ସଂଖ୍ୟାଦ୍ୱୟ ବା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବିନ୍ଦୁଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟରେ ସଂଖ୍ୟାରେଖାର ବାମ ଆଡକୁ ରହୁଥିବା ସଂଖ୍ୟାଟି ସାଧାରଣତଃ ଅନ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ କ୍ଷୁଦ୍ରତ୍ତର ହୋଇଥାଏ । 

ତୁଳନା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦୁଇ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସଂଖ୍ୟାରେଖାରେ (ବିନ୍ଦୁଦ୍ୱୟ) ଚିହ୍ନଟ କରିବାପରେ ଏହି  ବିନ୍ଦୁଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟରେ ମାନକ ଦୂରତା ହେବ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଉପରିସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟାରେଖାରେ ଧନାତ୍ମକ ୧ ଏବଂ ଋଣାତ୍ମକ ୧ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର ହେଉଛି ଏହି ଦୁଇ ବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟରେ ଦୂରତା ଅର୍ଥାତ ୨ ।

ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ 
ସଂଖ୍ୟା
ଗଣିତ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଇନ୍ଦିରା ପଣ୍ଡା, ଅାଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜରେ ଯୋଗଦେଇଥିବା ଏକମାତ୍ର ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା । ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ବୁଗୁଡ଼ା ନିକଟସ୍ଥ ବେଲପୁରଠାରେ ସେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ବାପା ତ୍ରିନାଥ ଓ ମାଅା:କମଳା ସ୍ୱାମୀ: ଖଗେଶ୍ୱର ପଣ୍ଡା ଝିଅ: ରେଣୁକା ଓ ପୁଅ: ସୁରେନ୍ଦ୍ର

ଜୀବନୀ 
ରେଙ୍ଗୁନର ଏକ କ୍ୟାମ୍ପ, ଯେଉଁଠି ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପିତା ମାତା ରେଳ ଲାଇନ ବିଛାଇବା କାମରେ ଇଁରେଜ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେହି କ୍ୟାମ୍ପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୩୦ ମସିହା ପାଖାପାଖି । ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ପିଲାଟିଦିନେ ସେହି କ୍ୟାମ୍ପ କାମରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲେ । ୧୯୪୨ ମସିହା ବେଳକୁ ଯେତେବେଳେ ଜାପାନ ବର୍ମାର କିଛି ଅଂଶ ଦଖଲ କରିବାକୁ ବସିଲା ସେତେବେଳେ ବ୍ରିଟିଶ ସେନା ବୋମା ବର୍ଷଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା । ଏହି ବୋମା ବର୍ଷଣରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପିତାମାତା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ।

୧୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷଙ୍କ	ଇଣ୍ଡିଅାନ୍ ନ୍ୟାସନାଲ ଅାର୍ମି (ଅାଇଏନ୍ଏ) ବା ଅାଜାଦ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜରେ ଯୋଗଦେଇଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଣ୍ଡା ହେଉଛନ୍ତି ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଇତିହାସର ଜଣେ ଅନାଲୋଚିତ ନାୟିକା ।  ଦେଶ ପାଇଁ ସେ ସଂଗ୍ରାମ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଜେଲ୍ ଯାଇନଥିବାରୁ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀର ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇନଥିଲେ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି । କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଜୟପୁର ସହରରେ ପରିବାର ଚଳାଇବା ପାଇଁ ପରଘରେ ବାସନ ମାଜିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ତାଙ୍କୁ । ସେ ଦେଶ ପାଇଁଁ ଲୋହିତ ବହ୍ନି ପରି ଜଳିବାକୁ ପଛେଇ ନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅଭାବ ଅନଟନ ତାଙ୍କ ଅାଖିରେ ଭରିଦେଇଥିଲା ଲୁହ ।   ଅାର୍ମିରେ ଦୁଇ ଜଣ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଥିବାରୁ ସୁଭାଷ ବୋଷ ନିଜେ ତାଙ୍କ ନାଁ ଦେଇଥିଲେ ଇନ୍ଦିରା ।

ପୁରସ୍କାର 
୨୦୦୮ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୫ ତାରିଖରେ  ମିଳିଥିଲା ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସୈନିକ ସମ୍ମାନ

ମୃତ୍ୟୁ

୨୦୦୮ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସରେ । ୨୦୧୭ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୧୬ ତାରିଖରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୁଅ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଓ ବୋହୂ ସୁଜାତାଙ୍କୁ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅାୟୋଜିତ ବିଜେପି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କାଯର୍ୟକାରିଣୀ ବୈଠକରେ (ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହର ୨୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି ଉପଲକ୍ଷେ) ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ ।

ଆଧାର

ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ
'ନେବୁଲା ପୁରସ୍କାର ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ବିଜ୍ଞାନ କଥା କିମ୍ବା ଫାଣ୍ଟାସୀର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥାଏ । ପୁରସ୍କାରର ଆୟୋଜନ ଏବଂ ସାଇନ୍ସ ଫିକ୍ସନ ଆଣ୍ଡ ଫାଣ୍ଟାସୀ ରାଇଟ୍ସ ଅଫ ଆମେରିକା (ଏସଏଫଡବ୍ଲୁଏ)ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ଓ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ପେଶାଗତ ବିଜ୍ଞାନ କଥା ଓ ଫାଣ୍ଟାସୀ ଲେଖକମାନଙ୍କର ସଂଘ ପାଇଁ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ଏକ ସମାରୋହରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସାହିତ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଚାରୋଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଫିଲ୍ମ ଓ ଟେଲିଭିଜନ ଏପିସୋଡ ସ୍କ୍ରୀପ୍ଟ ପାଇଁ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ୧୯୭୪-୭୮ ଓ ୨୦୦୦-୦୯ ଦିଆଯାଇଥିଲା; ଏବଂ ଖେଳ ଲେଖକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଷଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ନେବୁଲା ପୁରସ୍କାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ନିୟମକୁ ପୁରସ୍କାରର ଇତିହାସ ଅନୁଶାରେ ବହୁଥର ବଦଳା ଯାଇଥିଲା । SFWA ନେବୁଲା ସମ୍ମେଳନ, ଯେଉଁଥିରେ ପୁରସ୍କାରର ଘୋଷଣା କରାଯାଏ ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ , ସଂଯୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଆମେରିକାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବସନ୍ତରେ ଆୟୋଜିତ କରାଯାଏ । ସ୍ଥାନ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ।

ନେବୁଲା ପୁରସ୍କାର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବିଜ୍ଞାନ କଥା ଏବଂ ଫାଣ୍ଟାସୀ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଅଟେ ଏବଂ ତା'ସହିତ ହ୍ୟୁଗୋ ପୁରସ୍କାରକୁ "ଆମେରିକା ବିଜ୍ଞାନ କଥାର ପୁରସ୍କାର" ମାନଙ୍କରେ ସବୁଠାରୁ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କୁହାଯାଇଥାଏ ।

ପୁରସ୍କାର
ନେବୁଲା ପୁରସ୍କାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ସାଇନ୍ସ ଫିକ୍ସନ ଆଣ୍ଡ ଫାଣ୍ଟାସୀ ରାଇଟ୍ସ ଅଫ ଆମେରିକା (SFWA)ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ଅନୁଶାରେ ପ୍ରକାଶିତ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଇନ୍ସ ଫିକ୍ସନ କିମ୍ବା ଫାଣ୍ଟାସୀ ଫିକ୍ସନ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଇଂଗ୍ରାଜୀର ବିଚାର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପାତ୍ର ହେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । ଦୁନିଆରେ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଇଂଗ୍ରାଜୀରେ ପ୍ରକାଶିତ କାମ ମଧ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ ରହିଛି । ଏହି ପୁରସ୍କାର ଆମେରିକା ନାଗରିକ କିମ୍ବା (SFWA)ର ସଦସ୍ୟ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ସିମୀତ ହୋଇ ରହିନାହିଁ , ଇଂଗ୍ରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି । ଏହିପରି କୌଣସୀ ଲିଖିତ ନିୟମ ନାହିଁ ଯାହା ବିଜ୍ଞାନ ଗଳ୍ପ କିମ୍ବା ଫାଣ୍ଟାସୀ ରୂପେ ଯୋଗ୍ୟ ଅଟେ ଓ ଏସଏଫଡବ୍ଲୁଏ ବଦଳରେ ନାମାଙ୍କିତ ଏବଂ ମତଦାତା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପାତ୍ରତାର ନିର୍ଣ୍ଣୟକୁ ଛାଡିଦିଆ ଯାଇଥାଏ ।

ନେବୁଲା ପୁରସ୍କାରର ବିଜେତା, SFWAର ସଦସ୍ୟ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବଛାଯାଏ । ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ୧୫ ନଭେମ୍ବରରୁ ୧୫ ଫେବୃଆରୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ଲେଖକ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନାମାଙ୍କିତ କରାଯାଏ , ଯେଉଁମାନେ ସଂଗଠନର ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି, ଛ ଗୋଟି କାର୍ଯ୍ୟ ପରେ ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ତିମ ମତପତ୍ର ତିଆରି କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ନାମାଙ୍କନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାନ୍ତି । ପରେ ସଦସ୍ୟମାନେ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ମତଦାନ କରିଥାନ୍ତି ଓ ଅନ୍ତିମ ପରିଣଆମ ମଇ ମାସରେ ନେବୁଲା ପୁରସ୍କାର ସମାରୋହରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ଲେଖକମାନଙ୍କୁ ନିଜର ସ୍ୱୟଂ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନାମାଙ୍କିତ କରିବାର ଅନୁମତି ନାହିଁ, ହୁଏତ ସେମାନେ ନାମାଙ୍କଙ୍କୁ ଅସ୍ୱିକାର କରିପାରନ୍ତି ।

ଇତିହାସ
1965 ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ନେବୁଲା ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇ ଥିଲା । ଏହି ବିଚାର ଏଡଗର ପୁରସ୍କାରରେ ଆଧାରିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ମିଷ୍ଟ୍ରୀ ରାଇଟ୍ସ ଅଫ ଆମେରିକାଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇ ଥିଲା ଓ ଏଡଗର ଏବଂ ହ୍ୟୁଗା ପୁରସ୍କାରଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସମାରୋହ କରାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମାରୋହରେ ଚାରୋଟି ସାହିତ୍ୟିକ ପୁରସ୍କାର ସାମିଲ ରହିଥିଲା; ନୋବେଲ୍ସ, ନୋବେଲ୍ଲାସ, ନୋବେଲେଟ୍ସ ଓ ଲଘୁ କଥା ପାଇଁ ଯାହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି । ବେଷ୍ଟ ଡ୍ରାମାଟିକ୍ସ ପ୍ରେଜେଣ୍ଟେସନ ଏବଂ ବେଷ୍ଟ ଡ୍ରାମାଟିକ ରାଇଟିଙ୍ଗ ନାମରେ ୧୯୭୪ରୁ ୧୯୭୮ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ କରାଯାଇ ଥିଲା ଓ ପୁନଶ୍ଚ ୨୦୦୦ରୁ ୨୦୦୯ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବେଷ୍ଟ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ଋପେ ଉପସ୍ଥାପନା କରାଗଲା । କିନ୍ତୁ ୨୦୦୯ ମସିହା ପରେ ଏହାକୁ ପୁନର୍ବାର ହଟେଇ ଦିଆଗଲା ଏବଂ "ରେ ବ୍ରାଡବ୍ୟୁରୀ ପୁରସ୍କାର"  ସହିତ SFWAଦ୍ୱାରା ବଦଳାଇ ଦିଆଗଲା ।  ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଭିଡିଓ ଓ ଟେବୁଲଟ୍ରାପ ଗେମରେ ଲେଖିବା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଗେମ ରାଇଟିଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ ଜୋଡା ଯାଇଥିଲା ।

ଆଧାର

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ
୧୫୯୨ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

ଘଟଣା

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

ଜନ୍ମ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ମୃତ୍ୟୁ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଆଧାର 

୧୫୯୨
ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଆଲ୍ଲାଃ ଜିଲାଇ ବାଇ (୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୦୨ - ୩ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୨) ରାଜସ୍ଥାନର ଜଣେ ଲୋକଗୀତ ଗାୟିକା ଥିଲେ ।

ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା 
୧୯୦୨ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ୧ ତାରିଖରେ ରାଜସ୍ଥାନର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଅବସ୍ଥିତ ବିକାନେରରେ ଏକ ଗାୟକ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଜିଲାଇ ବାଇ । ୧୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ମହାରାଜା ଗଙ୍ଗା ସିଂହଙ୍କର ଦରବାରରେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ । ସେ ଉସ୍ତାଦ୍ ହୁସେନ୍ ବକ୍ସ୍ ଖାନ୍ ଏବଂ ପରେ ଅଛନ୍ ମହାରାଜଙ୍କଠାରୁ ଗୀତ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ସଙ୍ଗୀତ ଜୀବନ 
ସେ ମାଣ୍ଡ, ଠୁମ୍ରି, ଖୟାଲ୍ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଆଦି ତାଳରେ ନିପୂଣା ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଗାଇଥିବା ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେସରିଆ ବାଲାମ ହେଉଛି ଏକ ଜଣାଶୁଣା ଗୀତ । ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ କଳା କ୍ଷେତ୍ରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । ତାଙ୍କୁ ଲୋକ ସଂଗୀତ ପାଇଁ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ରାଜସ୍ଥାନ ରତ୍ନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Realbikaner.comରେ ଆଲ୍ଲାଃ ଜିଲାଇ ବାଇ
 ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଆଲ୍ଲାଃ ଜିଲ୍ଲାଇ ବାଇ
 FolkRajasthan.comରେ ଆଲ୍ଲାଃ ଜିଲ୍ଲାଇ ବାଇଙ୍କ ଲୋକଗୀତ ଶୁଣନ୍ତୁ

୧୯୦୨ ଜନ୍ମ
୧୯୯୨ ମୃତ୍ୟୁ
ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଭାରତୀୟ ଲୋକଗୀତ ଗାୟିକା
ସୁଚାରୁ ଦେବୀ (୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୭୪ - ୧୪ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୫୯) ଭାରତର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ରାଜ୍ୟର ମହାରାଣୀ ଥିଲେ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ସୁଚାରୁ ଦେବୀ ଏକ ବଙ୍ଗାଳୀ ହିନ୍ଦୁ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କଲିକତାର ବ୍ରହ୍ମ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ମହର୍ଷି କେଶବ ଚନ୍ଦ୍ର ସେନଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ । ସେ ୧୯୦୪ ମସିହାରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ରାଜ୍ୟର ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ (୧୮୭୧–୧୯୧୨)ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ମହାରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଏହା ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ବିବାହ ଥିଲା । ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଏବଂ ଦୁଇ ଝିଅ ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ର ମହାରାଜ କୁମାର ଧ୍ରୁବେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ (୧୯୦୮–୧୯୪୫) ଜଣେ ରୟାଲ ବାୟୁସେନା ପାଇଲଟ ଥିଲେ, ଯିଏ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ପ୍ରାସାଦରେ ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ମୟୂରଭଞ୍ଜ ରାଜ୍ୟ ଶାସକଙ୍କ ରାଜଧାନୀ ଥିଲା । ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ମୟୂରଭଞ୍ଜର ମହାରାଜା ଶିଲଂଠାରେ ଏକ ପାର୍ବତ୍ୟ ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ତାଙ୍କର ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସମୟ ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର ସେଠାରେ ଅତିଥି ଭାବରେ କିଛି ଥର ପରିଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ଏହି ଘର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ପ୍ରାସାଦ ଭାବରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଟେ ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ହିଲ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (NEHU) କ୍ୟାମ୍ପସର ଏକ ଅଂଶ ।

ସେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ, କୋଚ୍ ବିହାରର ମହାରାଣୀ ସୁନୀତି ଦେବୀ ସେମାନଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ପୋଷାକ ଶୈଳୀ ପାଇଁ ବେଶ୍ ପରିଚିତ ଥିଲେ ।

ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ 
ସେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ସୁନୀତି ଦେବୀ ୧୯୦୮ ମସିହାରେ ଦାର୍ଜିଲିଂରେ ମହାରାଣୀ ବାଳିକା ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ୧୯୩୧ ମସିହାରେ ମହାରାଣୀ ସୁଚାରୁ ଦେବୀ ବଙ୍ଗଳା ମହିଳା ଶିକ୍ଷା ଲିଗ୍‌ର ସଭାପତି ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୩୨ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ସୁନୀତି ଦେବୀଙ୍କର ହଠାତ୍ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ଅଖିଳ ବେଙ୍ଗଲ ମହିଳା ସଂଘର ସଭାପତି ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । କଲିକତାରେ ସେ ତାଙ୍କ ସମସାମୟିକ ଚାରୁଲତା ମୁଖାର୍ଜୀ, ସରୋଜ ନଳିନୀ ଦତ୍ତ, ଟି.ଆର. ନେଲି ଏବଂ ସୁନୀତି ଦେବୀଙ୍କ ପରି ଜଣେ ମହିଳା ଅଧିକାର କର୍ମୀ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ ।

ମୃତ୍ୟୁ 
୧୯୫୯ ମସିହାର ଡିସେମ୍ବର ୧୪ ତାରିଖରେ ସେ କଲିକତାଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୫ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।

ଆଧାର 

ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ
ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ
୧୯୫୯ ମୃତ୍ୟୁ
୧୮୭୪ ଜନ୍ମ
ନନ୍ଦ କିଶୋର ଦାସ ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ସର୍ବୋଦୟ ନେତା ଓ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଓ ବାଚସ୍ପତି ଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ, ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ପ୍ରଥମ ବାସସ୍ପତି ଭାବେ ୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୫୨ରୁ ୨୭ ମଇ ୧୯୫୭ ଯାଏ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସ ସଭାପତି ତଥା ରାଜ୍ୟସଭା ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ନନ୍ଦ କିଶୋର ଦାସ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ସୋରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ମେଧାବୀ ଛାତ୍ର ଥିଲେ । ୧୯୧୪ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଥମ ତଥା ସେତେବେଳର ସମଗ୍ର ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶରେ ପଂଚମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରି ମାଟ୍ରିକ୍‍ ପରୀକ୍ଷାରେ ପାସ କରିଥିଲେ । ଏହି ଉପଲବ୍ଧି ନିମଂତେ ସେ ମାସକୁ କୋଡିଏ ଟଂକା ବୃତ୍ତି ପାଇଥିଲେ ଓ ସେହି ଅର୍ଥକୁ ବିନିଯୋଗ କରି ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ । ସେ ଇଂରାଜୀ ସ୍ନାତକରେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଭାବେ ରେଭେନ୍ସାରୁ ପାସ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଏମ.ଏ ପାସ କରିଥିଲେ ।

ଫକୀରମୋହନ ସେନାପତି ତଥା ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ସେ କିଛି ଦିନ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ବନ ବିଦ୍ୟଳୟରେ କିଛି ଦିନ ଶିକ୍ଷକତା କରିଥିଲେ ।

ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
୧୯୨୦ ମସିହାରୁ ନନ୍ଦ କିଶୋର ଦାସ ସମାଜସେବୀ ଭାବରେ ବ୍ରତୀ ହୋଇଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀବାଦୀ ଓ ଜଣେ ଟାଣୁଆ ସଂଗଠକ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ଥିଲା । ଅସହଯୋଗ ଆଂଦୋଳନ ତଥା ସ୍ୱାଧୀନତ ସଂଗ୍ରାମରେ ଭାଗ ନେ‍ଇ ସେ ତିନି ଥର ଦୀର୍ଘ କାଳ ପାଇଁ କାରାବରଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୨୭ରୁ ୧୯୨୯ ପର୍ଯ୍ୟଂତ ସେ ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ପରିଷଦ ବା ଲେଜିସଲେଟିଭ କାଉନସିଲର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।
   
ସେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ହୋଇଥିବା ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଓ ସ୍ୱରାଜ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ଇରମଠାରେ ଗଠିତ "ମରଣ ସେନା"ର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ୧୨ ଗାଁକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏହି ସେନା ଇରମର ବାକି ନେତା ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ଦାସ, ମୁକୁନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ଦାସ ଓ ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ରଙ୍କ ସହ ମିଶି ଗୋପନରେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଗାଁମାନଙ୍କୁ ଆସିବାର ସୂଚନା ଦେଉଥିଲେ ।

ସ୍ୱତଂତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରଥମ ବିଧାନ ସଭାକୁ (ଯାହା ପାଇଁ ୧୯୩୭ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ମାସରେ ନିର୍ବାଚନ ହୋଇଥିଲା) ସେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରଥମ ବିଧାନ ସଭା ଜୁଲାଇ ୧୯୩୭ଠାରୁ ୧୯-୦୯-୧୯୪୫ ପର୍ଯ୍ୟଂତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା । ୨୭-୦୭-୧୯୩୭ ଦିନ ଏହାର ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନର ପ୍ରଥମ ଦିନ ଥିଲା ଯାହାକି କଟକ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ହଲରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ସେହି ଦିନ ଏହି ପ୍ରଥମ ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି ତଥା ଉପ-ବାଚସ୍ପତି ଭାବରେ ଶ୍ରୀ ମୁକୁନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ଦାସ ତଥା ଶ୍ରୀ ନନ୍ଦ କିଶୋର ଦାସ ସର୍ବ ସମ୍ମତିରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

ଆଧାର 

ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ସଭ୍ୟ
୧୯୮୬ ମୃତ୍ୟୁ
ବିଚିତ୍ର ରାମାୟଣ ଏକ ଓଡ଼ିଆ କାବ୍ୟଗ୍ରନ୍ଥ । ବିଶ୍ୱନାଥ ଖୁଣ୍ଟିଆ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥର ରଚୟିତା । ଏହାର ଲିଖନ ୧୭୦୮ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ୧୭୦୯ରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଏହାର ଦୁଇଟି ଛପା ସଂସ୍କରଣ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା; ଗୋଟିଏ କଟକର ରାଧାରମଣ ପୁସ୍ତକାଳୟଦ୍ୱାରା ଓ ଅନ୍ୟଟି ସେଠାର ଜଗନ୍ନାଥ ସିଂହଙ୍କଦ୍ୱାରା । ଏଥିରେ ୨୨୫ଗୋଟି ଚଉପଦୀ ରହିଛି ଓ ତହିଁରେ ଆଦିରେ ୨୮, ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ୧୫, ଅରଣ୍ୟରେ ୨୪, କିସ୍କିନ୍ଧ୍ୟାରେ ୨୬, ସୁନ୍ଦରରେ ୧୮, ଲଙ୍କାରେ ୬୯ ଓ ଉତ୍ତରାରେ ୪୫ ରହିଛି । ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥର ଲିଖନ ପ୍ରଥମ ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବଙ୍କ ୨୫ତମ ଅଙ୍କରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ଭାଷା ସରଳ ଓ ଗ୍ରନ୍ଥଟି ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଛୋଟ ହୋଇଥିବାରୁ ରାବଣଛାୟା ଓ ଗୀତିନାଟ୍ୟ ଆଦିରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ଆଦୃତ ହୋଇଥିଲା । କାବ୍ୟରେ ରଚୟିତା ନିଜକୁ "ବିଶି" ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ ଥିବାରୁ ଗ୍ରନ୍ଥଟି "ବିଶି ରାମାୟଣ" ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ।

ଆଧାର

ଅଧିକ ପଠନ 
 ବିଶ୍ୱନାଥ ଖୁଣ୍ଟିଆ
 ଓଡ଼ିଆ ରାମାୟଣ

ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଭିଜା ମାଟିର ସ୍ୱର୍ଗ, ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଓଟିଟିରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ପରିଜା । ନନ୍ଦଲାଲ ମହାପାତ୍ର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମନମୋହନ ମହାପାତ୍ର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ମିହିର ଦାସ, ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି, ବିଜୟିନୀ ମହାନ୍ତି । ମହେଶ ଭୋଳ, ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଦାସ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୨୦୨୨ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ୧୩ ତାରିଖରେ କଞ୍ଚାଲଙ୍କାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲା ।

ଅଭିନୟ
 ମିହିର ଦାସ
 ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି
 ବିଜୟିନୀ ମହାନ୍ତି
 ମହେଶ ଭୋଳ
 ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଦାସ

କାହାଣୀ

ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ କିଶଲୟ ରାୟ ।

ଗୀତ

ପୁରସ୍କାର 
 ୩୦ତମ ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୯
 ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତା
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫୋଟଗ୍ରାଫର
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ 
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂଳାପ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର
 

୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌
ଓଟିଟିରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ବାକୁଚୀ ଏକ ଔଷଧୀୟ ଛୋଟ ଗଛ । ଏହାର ଫୁଲରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିବା ମଞ୍ଜିକୁ ବାକୁଚୀ କହନ୍ତି ।

ବିବିଧ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାମ

ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ 
ଏହା ରୁକ୍ଷ, ସାରକ, ମଧୁରରସ, ଗୁରୁପାକ, କେଶ ଓ ମସ୍ତିସ୍କର ହିତକର, ଅଗ୍ନିବର୍ଧକ, କାନ୍ତିକାରକ ତଥା କାଶ, ଶ୍ୱାସ, କଣ୍ଡୁ, କୁଷ୍ଠ, ଜ୍ୱର, ଆମ, ଶୋଥ, ପାଣ୍ଡୁ, ଶିରପୀଡ଼ା, କେଶର ଅକାଳ ପକ୍ୱତା, କେଶ ଉପୁଡା, କୃମି, ଧବଳକୁଷ୍ଠ ଓ ପିତ୍ତ ପ୍ରକୋପ ଆଦି ରୋଗ ନିବାରକ ଅଟେ ।

ବ୍ୟବହାର 
ଏହାର ମଞ୍ଜିକୁ ଔଷଧ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହାର ତୈଳ ଧବଳକୁଷ୍ଠକୁ ନିବାରଣ କରିଥାଏ। କେଶ ତୈଳ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଏହା ପ୍ରଧାନ ଭେଷଜ ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ । ଚିରେଇତା ସହିତ ଏହାକୁ ସିଝାଇ ସେବନ କଲେ ଜ୍ୱରଛାଡ଼ିଯାଏ। ବିବିଧ ଚର୍ମରୋଗ, ଭଗନ୍ଦର, କେଶର ରୋଗ, କ୍ଷତ ଧନୁଷ୍ଟଙ୍କାର ଓ ଅପସ୍ମାର ଆଦି ବାତରେ ଏହା ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ ।

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର 
 ବନୌଷଧି ବିଜ୍ଞାନ. କୃଷ୍ଣବ୍ରହ୍ମା ଶତପଥି

ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ହିନ୍ଦୁ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ । 

ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଋଷି କାଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଟନ୍ତି । ଅଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କର ନନ୍ଦିନୀ ସଂଜ୍ଞା, ସ୍ୱର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀ । ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ମନୁ, ଯମ ଓ ପୁତ୍ରୀ ଯମୁନା ଅଟନ୍ତି । ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଅପର ପତ୍ନୀ ହେଉଛନ୍ତି ଛାୟା, ଯେ ଶନିଙ୍କ ଓ ତପତି ଙ୍କର ମାତା । ସୁଗ୍ରୀବ ଓ କର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପୁତ୍ର ଅଟନ୍ତି । ପକ୍ଷୀରାଜ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଭାଇ ଅରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସାରଥୀ ଅଟନ୍ତି ।ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଗଙ୍ଗାଦିତ୍ୟ, ମୁର୍ଶିଦାବାଦରେ କୁଶାଦିତ୍ୟ, ସାମାଦିତ୍ୟ ଏବଂ କୋଣାର୍କରେ ମିତ୍ରାଦିତ୍ୟ ନାମରେ ବିଦିତ ।
ଅଶ୍ୱରୂଢ଼ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବ ହେଉଛନ୍ତି ଦ୍ୱିଭୁଜ ଏବଂ ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣିତ । କୋଣାର୍କରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କୁନ୍ତୀ ଓ ପିଙ୍ଗଳା ଅବସ୍ଥାନ କରିଛନ୍ତି । ହିନ୍ଦୁଙ୍କ ମତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଥ ଗୋଟିଏ ଚକ ଓ ସାତୋଟି ଘୋଡ଼ାଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ ।

ପୂଜା
ଶାମ୍ବ ଦଶମୀ ତିଥିରେ ଓଡ଼ିଶାର ଘରେ ଘରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂଜା ବା ବିରଞ୍ଚି ନାରାୟଣ ପୂଜା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସନ୍ଧ୍ୟା କରିବା ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସର ସିଜାସନ ସନ୍ନିବିଷ୍ଟ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି । ଗାୟତ୍ରୀ, ସାବିତ୍ରୀ, ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀମାନେମାନେ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟସ୍ଥା । ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନାରାୟଣ ରୂପେ ସ୍ତବ କରନ୍ତି ।
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ବାର ମାସରେ ପୂଜନୀୟ ରୂପ ଯଥା:
ମାର୍ଗଶୀର - ମିତ୍ର, ପୌଷ - ବିଷ୍ଣୁ ସନାତନ, ମାଘ - ଅରୁଣ, ଫାଲ୍ଗୁନ- ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚୈତ୍ର - ବେଦାଙ୍ଗ, ବୈଶାଖ - ଭାନୁ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ - ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଷାଢ଼ - ରବି, ଶ୍ରାବଣ - ଗଭସ୍ତି, ଭାଦ୍ରବ - ଯମ, ଆଶ୍ୱିନ - ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେତା, କାର୍ତ୍ତିକ - ଦିବାକର, ଅଧିମାସ - ପୁରୁଷ (ଆଦିତ୍ୟ ହୃଦୟ) ।

ଗ୍ରନ୍ଥମାନଙ୍କରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା
ବୌଦ୍ଧ ସାହିତ୍ୟ, ନାଥ ସାହିତ୍ୟ, ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ, ପଞ୍ଚ ସଖା ସାହିତ୍ୟ, ମାଦଳା ପାଞ୍ଜି, ବିଷ୍ଣୁ କେଶରୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ, ନୃସିଂହ ପୁରାଣ, ବୈଦେହୀଶ ବିଳାସ, ବିଦଗ୍ଧ ଚିନ୍ତାମଣି ଆଦିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସ୍ତୁତି ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି । ଚୋଳଗଙ୍ଗଙ୍କ ସମୟରେ ସତ୍ୟାନନ୍ଦଙ୍କ ସଂସ୍କୃତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା ହୋଇଥିଲା । ଭାଗବତ, ରାମାୟଣ, ମହାଭାରତ, ମତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣ, ଅଗ୍ନି ପୁରାଣ, ତନ୍ତ୍ରସାର, ନୀଳାଦ୍ରି ମହୋଦୟ, ଶାମ୍ବ ପୁରାଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।

ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର
୧୨ଶ ଶତକରେ ଲାଙ୍ଗୁଳା ନରସିଂହଦେବଙ୍କଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଶାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ମନ୍ଦିର କୋଣାର୍କର ମୈତ୍ରେୟ ବନରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହିଠାରେ ଶାମ୍ବ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରି କୁଷ୍ଠ ବ୍ୟାଧି ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ମନ୍ଦିର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଥ ସଦୃଶ । ଓଡ଼ିଶାର ବୁଗୁଡ଼ା, ଭଦ୍ରକ ସହ କାଶ୍ମୀରର ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ ମନ୍ଦିର, ଗୁଜରାଟ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଅଛି । ବୁଦ୍ଧଗୟା, ସାରନାଥ, ଏଲୋରା, ମାନ୍ଦାସୋର, ଇନ୍ଦୋର ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।

ରଥଯାତ୍ରା
ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ତୀର୍ଥରେ ମାଘ ସପ୍ତମୀ ମେଳା ଓ ୨୭ ଦିନ ବ୍ୟାପି ସୂର୍ଯ୍ୟ ରଥଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ।

ଆଧାର

ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା
ବସନ୍ତ ମୁଦଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର କବିମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଏକ ସମ୍ମାନ, ଯାହାକି କବି ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲିଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି ସ୍ମୃତି ସଂସଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ସ୍ମୃତି ସଂସଦ ତରଫରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି ସ୍ମୃତି ସମାରୋହରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ।

ଇତିହାସ 
୧୯୮୬ ମସିହାରେ କବି ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ୧୯୮୭ ମସିହାରୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି । କବି ସୁନୀଲ କୁମାର ପୃଷ୍ଟିଙ୍କୁ ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଥମ କରି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

ସମ୍ମାନିତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ 
 ସୁନୀଲ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି (୧୯୮୭)
 କୁମାର ହସନ (୧୯୮୮)
 ୧୯୮୯
 ଆଶୁତୋଷ ପରିଡ଼ା (୧୯୯୦)
 ସୌଭାଗ୍ୟବନ୍ତ ମହାରଣା (୧୯୯୧)
 ରାମକୃଷ୍ଣ ସାହୁ (୧୯୯୨)
 ପ୍ରବାସିନୀ ମହାକୁଡ଼ (୧୯୯୩)
 ଅପର୍ଣ୍ଣା ମହାନ୍ତି ଓ ସେନାପତି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନକେଶରୀ (୧୯୯୪)
 ସୁଚେତା ମିଶ୍ର (୧୯୯୫)
 ଅଖିଳ ନାୟକ (୧୯୯୬)
 ପୀତାମ୍ବର ତରାଇ (୧୯୯୭)
 ଅକ୍ଷୟ ବେହେରା (୧୯୯୮) ଓ ଅଜୟ ପ୍ରଧାନ (ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ)
 ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀ (୧୯୯୯)
 ବୀଣାପାଣି ପଣ୍ଡା (୨୦୦୦)
 ଭାରତ ମାଝୀ (୨୦୦୧)
 ଅରୂପାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ (୨୦୦୨)
 ଅଭୟ ନାୟକ  ଓ ତୁହିନାଂଶୁ ରଥ (୨୦୦୩)
 ସାବିତ୍ରୀ କବି (୨୦୦୪)
 ବିରଜା ବଳ (୨୦୦୫)
 ଅଖିଳ କୁମାର ମିଶ୍ର ଓ ଗାୟତ୍ରୀବାଳା ପଣ୍ଡା (୨୦୦୬)
 ୨୦୦୭
 ୨୦୦୮
 ମନୋଜ ମେହେର (୨୦୦୯)
 ସିତାଂଶୁ ଲେଙ୍କା (୨୦୧୦)
 ନିରାକାର ଦାସ (୨୦୧୧)
 ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ପଣ୍ଡା (୨୦୧୨)
 ସରୋଜ ବଳ (୨୦୧୩)
 ପବିତ୍ର ମୋହନ ଦାଶ (୨୦୧୪)
 ୨୦୧୫
 ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସାହୁ ଓ ଶକ୍ତି ମହାନ୍ତି (୨୦୧୬)
 କିଶୋର ପାଣିଗ୍ରାହୀ (୨୦୧୭)
 ଶୁଭଶ୍ରୀ ଲେଙ୍କା (୨୦୧୮)
 ପ୍ରୀତିଧାରା ସାମଲ (୨୦୧୯)
 ଈପ୍‌ସିତା ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ (୨୦୨୦)
 ବାଦଲ ମହାନ୍ତି (୨୦୨୧)
 ନରେନ୍ଦ୍ର ଭୋଇ (୨୦୨୨)
 ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ (୨୦୨୩)

ଆଧାର 

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ
ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ହସପିଟାଲ, ବିଷମ କଟକ ହେଉଛି ରାୟଗଡା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ମିଶନାରୀ ହାସପାତାଳ । ଏଥି ସହ ଏହା ଓଡ଼ିଶା ଭଳି ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ରେଳଦ୍ୱାରା ସ୍ୱିକୃତି ପ୍ରାପ୍ତ ଏକମାତ୍ର ବେସରକାରୀ ହାସପାତାଳ ମଧ୍ୟ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ହାସପାତାଳଟି ସାଧାରଣ, ଅସ୍ଥିଶଲ୍ୟ, ଔଷଧ, ଚକ୍ଷୁ, ଦନ୍ତ, ସାଙ୍ଗକୁ ନର୍ସିଂ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରୁଅଛି ।  ମିତ୍ରା MITRA (Madsen's Institute for Tribal and Rural Advancement) ନାମରେ ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଯୋଜନା ଜରିଆରେ ଏହା ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳର ଗରୀବ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଯତ୍ନ ନେଉଅଛି । ହାସପାତାଳ ପରିସରରେ ଏକ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ନର୍ସିଂ ବିଦ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।

ଇତିହାସ 
ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ହାସପାତାଳ, ବିଷମ କଟକ (CHB ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା) ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ଏଠାକାର ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚର ବାରଣ୍ଡାରେ ଡେନିସ ମିଶନାରୀ ଡଃ ଲିଜ ମେଡସେନଙ୍କ୍( ୧୯୧୩-୧୯୯୧)ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।  ଦୀର୍ଘ ୧୧ ବର୍ଷକାଳ ସେ ଏହାକୁ ଚଳାଇବାପରେ ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀଙ୍କ ସନ୍ଧାନ କରୁ କରୁ ସେ ଶ୍ରୀ ଓ ଶ୍ରୀମତୀ ହେନେରୀଙ୍କୁ ପାଇଲେ ।  ନାନସି ଲଟ ଭାରତରେ କାମ କରୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ଦେଖା ହୁଏ ବିରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ହେନେରୀଙ୍କ ସହ ଓ ଉଭୟେ ବିବାହ କରନ୍ତି । ଡଃ ମାଡସେନଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ଉଭୟେ ଏହି ହାସପାତାଳର ଦାଯୀତ୍ୱ ନେଲେ । ଅନେକ ଦିନ ଏଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପରେ ହେନେରୀ ଦମ୍ପତି ମୁଙ୍ଗେଲିରେ ଥିବା ମିଶନାରୀ ହାସପାତାଳରେ ଏବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ହାସପତାଳର ନିଜସ୍ୱ ଗୃହ ସହିତ ବହିର୍ବିଭାଗର ମଧ୍ୟ ସଂପ୍ରସାରଣ ହୋଇଛି । ଏହି ହାସପାତାଳଟି ଏକ ବିନାଲାଭକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଭାବେ ପରିଗଣିତ । ନିକଟରେ (୨୦୦୪ ମସିହାରେ) ଏହାର ହୀରକ ଜୟନ୍ତି ପାଳିତ ହୋଇଯାଇଛି ।
ଉକ୍ତ ହାସପାତାଳର ବିଶେଷତ୍ୱଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
 ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର ହାସପାତାଳ ଯେଉଁଠି ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ରକ୍ତଦାନକାରିଙ୍କର HIV ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
 ଓଡ଼ିଶାର ଏହା ଏକମାତ୍ର ହାସପାତାଳ ଯେଉଁଠି Neonatal care ନିମନ୍ତେ ଇନ୍‌କ୍ୟୁବେଟର୍‌ର୍ ପ୍ରଚଳନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା ।
 ଓଡ଼ିଶାର ଏହା ଏକମାତ୍ର ହାସପାତାଳ ଯେଉଁଠି ନିଜ ସହଯୋଗରେ ଏକ ଗୋଷ୍ଠିଗତ ମାଲେରିଆ ନିରାକରଣ ଯୋଜନାର ଚାଲୁ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
 www.chbmck.org

ବାହାର ଲିଂକ 
"Christian Mission Hospital"
"Experiences of Bissam Cuttack Christian Hospital"

ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
For the actress and YouTuber, see Liza Koshy.
ଏଲିଜାବେଥ୍ ସୁଜାନ୍ କୋଶୀ, (ଜନ୍ମ ମଇ ୧୦, ୧୯୯୪) କେରଳ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବନ୍ଧୁକଚାଳନା ଖେଳାଳି । ୨୦୧୧ରେ ଜର୍ମାନୀରେ ସେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲେ । ସେ ସେହି ବର୍ଷ ତିରୁଅନନ୍ତପୁରମରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ୫ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ଜିତିଥିଲେ । ସେ ଏସୀୟ ବନ୍ଧୁକଚାଳନା ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ରୌପ୍ୟ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ ଓ ୨୦୧୩,୧୪ରେ ଭାରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ । ସେ ୨୦୧୪ ଗ୍ଲାସଗୋ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡାରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗନେଇଥିଲେ । ୨୦୧୫ ଜାତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ମହିଳା ୫୦ ମିଟର ରାଇଫଲ୍ ପ୍ରୋନ୍ ବିଭାଗରେ କେରଳ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଖେଳାଳି ଭାବେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ହେଉଛନ୍ତି ହରିୟାଣାର ସତଗୁରୁ ଦାସ । ସେ କୋଚିଠାରେ ଏକ ବନ୍ଧୁକଚାଳନା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଦେଖି ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ପ୍ରୋନ୍, ୩ ପୋଜିସନ୍ ଓ ଏୟାର୍ ରାଇଫଲ୍ ବିଭାଗରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀତା କରନ୍ତି ।

ଆଧାର

୧୯୯୪ ଜନ୍ମ
Indian female sport shooters
ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
Shooters at the 2014 Commonwealth Games
Commonwealth Games competitors for India
Sportspeople from Kochi
Sportswomen from Kerala
21st-century Indian women
ସୁଧାକର ବସନ୍ତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ମୋ' ଦୁନିଆ ତୁ ହିଁ ତୁ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

ଅଭିନୟରେ 
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ପାରିବେନି କେହି ଅଲଗା କରି’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ: 
 ଅନୁଭବ ମହାନ୍ତି
 ବର୍ଷା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ
 ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
 ସଲୀଳ ମିତ୍ର
 ଅରବିନ୍ଦ
 ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା
 ପୃଥ୍ୱୀରାଜ
 ପ୍ରଭାତୀ ସାହୁ
 ତିତଲୀ

ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
 ସଙ୍ଗୀତକାର: ମଳୟ ମିଶ୍ର
 ଗୀତିକାର: ବସନ୍ତରାଜ ସାମଲ, ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ
 ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟକ: ବାପ୍ପି ଲାହିରି, ଜାଭେଦ ଅଲୀ, ଇରା ମହାନ୍ତି, ରୁପ କୁମାର ରାଠୋଡ଼, ଦେବାଶିଷ

ଗୀତ
 ତୁ ଡାକି ଦେଲୁ
 ସାଥୀ ତୋର ସୁନ୍ଦର
 ମୋ ଦୁନିଆଁ ତୁ ହିଁ ତୁ
 କହ୍ନେଇ ରେ
 ତୋ ସାଥେ ଯେବେଠୁ

ଟୀକା 

୨୦୧୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର