Sovesh/autoresearch-or huggingface dataset:
ମିତାଲୀ ରାଜ (ଜନ୍ମ: ୩ ଡିସେମ୍ବର, ୧୯୮୨) ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ଦଳର ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଅଧିନାୟିକା । ସେ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ ମ୍ୟାଚରେ ଦୁଇଥର ଶତକ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଖେଳାଳି ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ମିତାଲୀ ରାଜଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୮୨ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରେ ରାଜସ୍ଥାନର ଯୋଧପୁର ସହରରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଭାରତନାଟ୍ୟମ ନୃତ୍ୟରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଲାଭ କରିବା ସହିତ ମଞ୍ଚରେ ପରିବେଷଣ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । କ୍ରିକେଟ କାରଣରୁ ସେ ନିଜ ଭାରତନାଟ୍ୟମ ନୃତ୍ୟଠାରୁ ବହୁ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୂରେଇ ରହୁଥିଲେ । ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ ନୃତ୍ୟ ଏବଂ କ୍ରିକେଟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବାଛିବାକୁ କହିବା ପରେ ସେ କ୍ରିକେଟକୁ ବାଛିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଦୋରାଇ ରାଜ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଲୀଳା ରାଜ । ଦୋରାଇ ରାଜ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଚାକିରୀ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ଜଣେ ଏୟାରମ୍ୟାନ (ୱାରାଣ୍ଟ ଅଫିସର) ଥିଲେ । ସେ ନିଜେ ଜଣେ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଥିଲେ ଓ ମିତାଲୀଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଆସୁଥିଲେ । ସେ ମିତାଲୀଙ୍କ ଖେଳ ନିମନ୍ତେ ଯାତାୟତ ଖର୍ଚ୍ଚ ବହନ କରିଥିଲେ । ଲୀଳା ରାଜ ମଧ୍ୟ ମିତାଲୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ଚାକିରି ଛାଡିଦେଇଥିଲେ । ପିଲାବେଳେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କୁ କ୍ରିକେଟର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ସେତେବେଳେ ମିତାଲୀ ମଧ୍ୟ ଖେଳ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଉଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରସାଦ ତାଙ୍କ ଖେଳ ଦେଖି ସେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଜଣେ ଭଲ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳୀ ହେବ ବୋଲି କହିଥିଲେ ।

ଖେଳ ଜୀବନ
ମିତାଲୀ ରାଜ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଏକ ଦିବସୀୟ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମ୍ୟାଚ ଆୟରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମିଲ୍ଟନ କୀନସଠାରେ ଖେଳିଥିଲେ । ଏହି ମ୍ୟାଚରେ ସେ ଅପରାଜିତ ହୋଇ ୧୧୪ ରନ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୧ - ୨୦୦୨ ସିଜିନରେ ସେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲକ୍ଷ୍ନୌଠାରେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ ଖେଳିଥିଲେ । ଏହି ମ୍ୟାଚରେ ସେ କୌଣସି ରନ କରି ପାରିନଥିଲେ । ଏକଦା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟରେ ସର୍ବାଧିକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍କୋର ଭାବେ ମିତାଲୀଙ୍କ ନାମରେ ୨୧୪ ରନର ରେକର୍ଡ଼ ରହିଥିଲା । ଏହି ଇତିହାସ ସେ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ଟୌଣ୍ଟନଠାରେ ଇଂଲଣ୍ଡର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଖେଳି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ବୟସ ଥିଲା ୧୯ ବର୍ଷ । ଏହି ରେକର୍ଡ଼ ସେ କ୍ଯାରେନ ବୋଲ୍ଟନଙ୍କ ୨୦୯ ରନର ରେକର୍ଡ଼ ଭାଙ୍ଗି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ମିତାଲୀ ରାଜଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ଦଳ ପୁନଶ୍ଚ ଇଂଲଣ୍ଡ ଗସ୍ତରେ ଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଟୌଣ୍ଟନଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଟେଷ୍ଟରେ ଭାରତୀୟ ଟିମ ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ପାଞ୍ଚ ୱିକେଟରେ ପରାସ୍ତ କରି ୧-୦ରେ ଏହି ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ ଜିତିଥିଲା । ମିତାଲୀ ୨୦୦୫ ମହିଳା ବିଶ୍ୱ କପରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଦଳର କ୍ୟାପଟେନ ଥିଲେ ଓ ଏହି ବିଶ୍ୱକପରେ ଭାରତ ରନର୍ସ-ଅପ ହେଇଥିଲା ।

ସମ୍ମାନ ପୁରସ୍କାର
 ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର: ୨୦୦୩ ମସିହାର କ୍ରିକେଟରେ ଅବଦାନ ପାଇଁ ୨୨ ବର୍ଷୀୟା ମିତାଲୀ ରାଜଙ୍କୁ ୨୦୦୪ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୧ ତାରିଖରେ ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଗଲା । 
 ପଦ୍ମଶ୍ରୀ: ୨୦୧୫ ମସିହା

ଆଧାର

୧୯୮୨ ଜନ୍ମ
ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଭାରତୀୟ ମହିଳା କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ଅର୍ଜୁନ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ରାଜସ୍ଥାନ ନିବାସୀ
୨୦୧୬ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ‎ ।
ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
୧୬୪୬ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

ଘଟଣା

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

ଜନ୍ମ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ମୃତ୍ୟୁ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଆଧାର 

୧୬୪୬
ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଘଟଣା

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନରେ ଓଡ଼ିଶା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ହେଇଥିଲା।

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

ଜନ୍ମ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ମୃତ୍ୟୁ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଆଧାର 

୧୯୩୬
ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଜାତିସଂଘର ଅନ୍ତଃରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ଦିବସ ବା ଅନ୍ତଃରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ଦିବସ (ଡିସେମ୍ବର ୩) ହେଉଛି ୧୯୯୨ ମସିହାରୁ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘଦ୍ୱାରା ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ ହୋଇଥିବା ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଉତ୍ସବ । ଏହି ଦିବସ ପାଳନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ବିକଳାଙ୍ଗଙ୍କ ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ଆଲୋକପାତ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ଭାବେ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ଭିନ୍ନକ୍ଷମଙ୍କ ସମ୍ମାନ, ଅଧିକାର ଏବଂ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ସମର୍ଥନ ସଂଗ୍ରହ କରିବା । ଏହା ସହିତ ରାଜନୈତିକ, ସାମାଜିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭିନ୍ନକ୍ଷମଙ୍କ ସକାଶେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାକୁ ଥିବା ଲାଭ ବିଷୟରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।
ଏହାକୁ ମୂଳତଃ ୨୦୦୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ "ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ଦିବସ" କୁହାଯାଉଥିଲା । ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ଦିନରେ ଭିନ୍ନକ୍ଷମଙ୍କ ଏକ ଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥାଏ ।

ଇତିହାସ 
ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଅନ୍ତଃରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ଦିବସ ପାଳନ ପଛରେ ଏକ ଘଟଣା ଜଡ଼ିତ ଅଛି । ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୫୬ରେ ବେଲଜିୟମରେ ଏକ ମର୍ମନ୍ତୁଦ ଖଣି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ୫୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଆହତ ଅଥବା ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଅକ୍ଷମ ହୋଇଗଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନ ଦୁଃଖଦାୟକ ହୋଇଗଲା । ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସହାନୁଭୂତି ଏବଂ ଦୟାଭାବରୁ, ଅନେକ ସାମାଜିକ ସଂଗଠନ ସ୍ୱତଃସ୍ଫୁର୍ତ୍ତ ଭାବରେ ଚିକିତ୍ସା ଏବଂ ପୁନର୍ବାସ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ, ଜୁରିଚରେ, ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ସଂଗଠନ ମିଳିତ ଭାବରେ ଏକ ବିଶାଳ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀ ଡକାଇଲେ । ସେଠାରୁ, ଅକ୍ଷମ ଲୋକଙ୍କ ବାଧାବିଘ୍ନଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ ବିବରଣୀଗୁଡିକର ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୁଏ । ଭିନ୍ନକ୍ଷମଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସେଠାରେ ସର୍ବସମ୍ମତି କ୍ରମେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା । ସେହି ଦିନଠାରୁ, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଏହି ବିଶୈଷ ଦିନଟି ଭିନ୍ନକ୍ଷମଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସାହାଯ୍ୟର ହାତ ବଢାଇବାର ଏକ ଦିନ ହୋଇଗଲା ।

ଆଧାର 

ଡିସେମ୍ବର ମାସର ପାଳିତ ଦିବସ
୧୭୮୭ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

ଘଟଣା

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

ଜନ୍ମ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ମୃତ୍ୟୁ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଆଧାର 

୧୭୮୭
ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ତୁ ଭାରି ବିୟୁଟିଫୁଲ୍, ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡିଆ ଏଣ୍ଟରଟେନ୍‌ମେଣ୍ଟ ବ୍ୟାନରରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ, ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର ଓ ଅର୍ଚ୍ଚିତା ମହାନ୍ତି । କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ, ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା, ଜୀବନ ପଣ୍ଡା, ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି, ପ୍ରେମାଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକା ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ୨୦୨୧ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ୩୧ ତାରିଖରେ ମଞ୍ଜରୀ ଟିଭିରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

ଅଭିନୟ
 ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ
 ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର
 ଅର୍ଚ୍ଚିତା ମହାନ୍ତି
 କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ
 ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା
 ଜୀବନ ପଣ୍ଡା
 ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି
 ପ୍ରେମାଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା
 ସୁରେଶ ବଳ
 ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା

କାହାଣୀ

ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ମଳୟ ମିଶ୍ର । ଗୀତିକାର ମଳୟ ମିଶ୍ର ଓ ସୁବାଷ ମିଶ୍ର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର, ଇରା ମହାନ୍ତି, ଅସୀମା ପଣ୍ଡା, ଆଶୁତୋଷ, ଅରୋଶିଷ, ନେହା ନୀହାରିକା ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

ଗୀତ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର
 

୨୦୨୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌
ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲାର ସୋର ତହସିଲରେ ଥିବା ଏକ ଗାଆଁ ।

ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥାନ 
ଏହାର ଅକ୍ଷାଂଶ ୨୧° ୫୦′ ୩୨.୭୧″ ଉତ୍ତର ଓ ଦ୍ରାଘିମା ୮୭° ୧୩′ ୧୧.୧୫″ ପୂର୍ବ । ଏହା ବାଲେଶ୍ୱରଠାରୁ ୪୮ କି.ମି. ଦୂରରେ ଓ ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ୨୨୩ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

ପାଖ ଗାଆଁ ଓ ସହର 
୭୫୬୦୪୪

ଇତିହାସ 
ଏହା ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ବିଶେଷ ଭୂମିକା ନେଇଥିଲା । ଏହି ଗାଁର ଅନେକ ସଂଗ୍ରାମୀ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ଭାଗ ନେଇ କାରାବରଣ କରିଥିଲା । ରମାଦେବୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ପ୍ରଥମ କରି କେବଳ ନାରୀମାନେ ଏଠାରେ ଲୁଣ ମାରି ନୂତନ ପରମ୍ପରା ତିଆରି କରିଥିଲେ । ଏହି ଗାଁର ସବୁ ଲୋକ ଗୌରମୋହନ ଦାସଙ୍କ ନ୍ନେତୃତ୍ୱରେ ଚୌକିଦାର ଟିକସ ବନ୍ଦ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭାଗ ନେଇ ଇଂରେଜ ପୋଲିସ ସହିତ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଫଳରେ ଇଂରେଜ ପୋଲିସ ଶ୍ରୀଜଙ୍ଗରେ ପ୍ରାୟ ତିନିବର୍ଷ କାଳ ରହି ପିଉନିଟିଭ ଟିକସ ଆଦାୟ କରି ଗାଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଅନେକ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଦେଇଥିଲା । ଏଠାରେ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ସ୍ମାରକୀ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ।

ଏଠାରେ ୨୦୦୦ ବର୍ଷର ନୌବାଣିଜ୍ୟ ଭିତ୍ତିକ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଅଛି । ଏଠାରୁ ମିଳିଥିବା କୁମାରଗୁପ୍ତ ସୁନା ମୁଦ୍ରାରେ ଦୁଇଜଣ ଅଶ୍ୱାରୋହୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ଯାହାକୁ "କାନ୍ଥି" ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ । ଏହି ଗାଁର ମଲ୍ଲିକାସାଗର ଓ ଅଚ୍ୟୁତାସାଗର ପୋଖରୀ କୂଳରେ ଥିବା ଦୁଇଟି ଶିଳାଲେଖରେ ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ଲିପିର ନମୂନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ଯାହା ୧୫ଶହ ମସିହାରେ ଏଠାରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ଐତିହାସିକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରିଥାନ୍ତି ।

ଗମନାଗମନ 
ଏହା ବାଲେଶ୍ୱର ସହରଠାରୁ ୧୭ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

ଲୋକନାଟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ 
ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଶ୍ରୀଜଙ୍ଗ, ଚଣ୍ଡୀପୁର, ବର୍ଦ୍ଧନପୁର, ବାଙ୍କେଶ୍ୱର ଅଞ୍ଚଳର ବଣକୋଇଲା ନାଟ ଓ ଏଠାକାର ବହୁରୂପା ନାଟ ଓଡ଼ିଶାରେ ଖିବ ଜନପ୍ରିୟ ।

ଆଧାର 

ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଆରାମ ବାନୁ ବେଗମ (୨୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୫୮୪ - ୧୮ ଜୁନ ୧୬୨୪) ଜଣେ ମୋଗଲ ରାଜକୁମାରୀ ଏବଂ ତୃତୀୟ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଆକବରଙ୍କ ସାନ ଝିଅ ଥିଲେ । ଆରାମ ବାନୁ ସମ୍ରାଟ ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ସାନ ଭଉଣୀ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ମା ଅଲଗା ଥିଲେ ।

ଜୀବନୀ
୨୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୫୮୪ ମସିହାରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ଆରାମ ବାନୁ ବେଗମ ଆକବର ଏବଂ ବିବି ଦୌଲତ ଶାଦଙ୍କ ସାନ ଝିଅ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ନିଶା ବେଗମ ନାମରେ ଜଣେ ଭଉଣୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତର ଆଗ୍ରାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 

ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ଆକବର ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଭଲ ପାଉଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅପାରଗତାକୁ ଭଦ୍ରତା ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।

ମୃତ୍ୟୁ  
ଅରାମ ବାନୁ ଅବିବାହିତ ରହିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୭ ଜୁନ ୧୬୨୪ ମସିହାରେ ମାତ୍ର ୩୯ ବର ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭଉଣୀ ନିଶା ବେଗମଙ୍କ ପରି ଆଗ୍ରାସ୍ଥିତ ସିକନ୍ଦରାଠାରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସମାଧିସ୍ଥଳରେ କବର ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

ଆଧାର

୧୫୮୪ ଜନ୍ମ
୧୬୨୪ ମୃତ୍ୟୁ
ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ମହିଳା
ମୋଗଲ ରାଜକୁମାରୀ
ଛେଳିଆପଡ଼ା, ଓଡ଼ିଶାର ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ଅନୁଗୋଳ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ଗାଆଁ । ଏହି ଗାଆଁଟି ଅନୁଗୋଳ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ।

ଗମନାଗମନ 
ଏହା ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ଅନୁଗୋଳଠାରୁ ୪ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

ଶିକ୍ଷା 
ଏହାର ଅନତି ଦୂରରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗୋଟିଏ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଛି।

ସଂସ୍କୃତି 
ଏହି ଗାଆଁଠାରୁ ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ  ଶିବମନ୍ଦିର ଅଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମହା ଶିବରାତ୍ରି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

ଆଧାର 

ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା
ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ପ‌ହିଲି ରଜ, ୨୦୧୦ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ନିରଞ୍ଜନ ରଣା । ଗୀତାଞ୍ଜଳୀ ରଣା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଡଃ ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ଏବଂ ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାପସ ସରଘରିଆ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । 

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ଏବଂ ଅନୁ ଚୌଧୁରୀ । ମିହିର ଦାସ, ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର, ମୀନକେତନ, ଦେବୁ ବୋଷ, ସରୋଜ ଦାସ, ହାଡ଼ୁ, ହରିହର ମହାପାତ୍ର, ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ, ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର, ଜୟୀରାମ ସାମଲ, ବ୍ରଜ ସିଂହ, ସୁମନ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସ୍ୱରାଜ ବାରିକ, ନିକି, ସୀମ୍‌ରନ୍, ଖୁସି ଆଦି ଶିଶୁ କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ଅଭିନୟ
 ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
 ଅନୁ ଚୌଧୁରୀ
 ମିହିର ଦାସ
 ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର
 ମୀନକେତନ
 ଦେବୁ ବୋଷ
 ସରୋଜ ଦାସ
 ହାଡ଼ୁ
 ହରିହର ମହାପାତ୍ର
 ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ
 ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର
 ଜୟୀରାମ ସାମଲ
 ବ୍ରଜ ସିଂହ
 ସୁମନ ମହାରଣା

ଶିଶୁ କଳାକାର
 ସ୍ୱରାଜ ବାରିକ
 ଶିବାନୀ ସଙ୍ଗୀତା
 ନିକି
 ସୀମ୍‌ରନ୍
 ଖୁସି

କାହାଣୀ

ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ରବିନାରାୟଣ ନନ୍ଦ । ଦେବଦାସ ଛୋଟରାୟ ଏବଂ ପଞ୍ଜାନନ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । କୁମାର ବାପି, ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର, ପାମେଲା ଜୈନ, ମାମୁନ୍, ତପୁ ମିଶ୍ର, ଉଦିତ ନାରାୟଣ, ମାନସ ପ୍ରୀତମ, ସୁଲଗ୍ନା ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

ଗୀତ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର
 

୨୦୧୦ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଉଇଲସନ ରୋଗ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Wilson's disease) ଏକ ଜେନେଟିକ ବେମାରୀ (genetic disorder) ଯେଉଁଥିରେ ଦେହରେ ତମ୍ବା ବା କପର (copper) ଜମା ହୋଇଯାଏ ।  ଏହି ରୋଗରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ମସ୍ତିଷ୍କ (brain) ଓ ଯକୃତ (liver) ସମ୍ପର୍କୀୟ ଲକ୍ଷଣମାନ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ।  ଯକୃତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଲକ୍ଷଣ ସମୂହ: ବାନ୍ତି (vomiting), ଦୁର୍ବଳତା, ଜଳଉଦରୀ (fluid build up in the abdomen), ଗୋଡ଼ ଫୁଲା (swelling of the legs), କାମଳ ଓ ଗଲୁ (itchiness) ଇତ୍ୟାଦି ।  ମସ୍ତିଷ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଲକ୍ଷଣ ସମୂହ: କମ୍ପନ (tremors), ଶକ୍ତ ମାଂସପେଶୀ, କ‌ହିବା ସମସ୍ୟା, ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଉଦବେଗ ଓ ସାଇକୋସିସ (seeing or hearing things that others do not) । 

ଉଇଲସନ ରୋଗ ଏକ ଅଟୋସୋମାଲ ରିସିସିଭ (autosomal recessive ) ବେମାରୀ ଯାହା ଉଇଲସନ ଡିଜିନ ପ୍ରୋଟିନ (Wilson disease protein) (ATP7B) ଜିନର ମ୍ୟୁଟେସନ (mutation) ଯୋଗୁ ହୁଏ ।  ଉଭୟ ପିତାମାତାଙ୍କଠାରୁ ରୋଗା ଜିନର କପି ଉତ୍ତରେଧିକାର ସୂତ୍ରରେ ମିଳିଲେ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ।  ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ, ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା, ପରିସ୍ରା ପରୀକ୍ଷା ଓ ଯକୃତ ବାୟୋପ୍ସି (liver biopsy) ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।  ପରିବାରର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କର ଜେନେଟିକ ପରୀକ୍ଷା Genetic testing କରି ରୋଗର ମୂଳ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଏ । 

ଖାଦ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଔଷଧ ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ନିମ୍ନ ପରିମାଣର ତମ୍ବା ବା କପର ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାକୁ ଓ ତମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ନ ରାନ୍ଧିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ । ଔଷଧ ମଧ୍ୟରେ ଚିଲେଟିଙ୍ଗ ଏଜେଣ୍ଟ (chelating agents) ଯେପରିକି ଟ୍ରାଇଏଣ୍ଟିନ (trientine) ଓ ଡି-ପେନିସିଲାମିନ (d-penicillamine) ସ‌ହ ଜିଙ୍କ ପରିପୂରକ (zinc supplements) ଦିଆଯାଏ ।  ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ଯକୃତ ଫେଲ (liver failure) ହୁଏ, ଯକୃତ କର୍କଟ (liver cancer) ରୋଗ ହୁଏ ଓ ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା (kidney problems) ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।  ଏହି ଚିକିତ୍ସା ଫଳପ୍ରଦ ନ ହେଲେ ବା ଯକୃତ ଫେଲ ହେଲେ ଯକୃତ ପ୍ରତିରୋପଣ (liver transplant) କରାଯାଇପାରେ । 

ପ୍ରତି ୩୦,୦୦୦ ଲୋକରେ ଉଇଲସନ ରୋଗ ଜଣକୁ ହୁଏ ।  ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ୫ରୁ ୩୫ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ଉଭୟ ସମ ଭାବରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ସନ ୧୮୫୪ରେ ପ୍ରଥମେ ଫ୍ରିଡ୍ରକ ଥିଓଡୋର ଭନ ଫ୍ରେରିକ (Friedrich Theodor von Frerichs) ଏହି ରୋଗର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାମୁଏଲ ଉଇଲସନ (Samuel Wilson) ନାମାନୁସାରେ ଏହାର ନାମକରଣ ହୋଇଛି ।

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଏକ ଭାରତୀୟ  ଅଟେ । ଏହା କେରଳର କନ୍ନୁର୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା 
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ,  ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୦୮୬୦ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୪୫.୮୩% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୫୪.୧୭% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୮୫.୭୧% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୨୦.୮୭% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୯.୫୬% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୪୬.୧୬% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୦.୮୭% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।

ଭାଷା 
ମାଲୟଲାମ ର ସରକାରୀ ଭାଷା  ଅଟେ ।

ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ

ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ 

କେରଳର ସହର
Check some error
ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ
Cleanup done
ଭାରତୀୟ ଉପଦ୍ୱୀପରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅନେକ ହର୍ଣ୍ଣବିଲ୍‌ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୋଚିଲାଖାଇ ବା ଇଣ୍ଡିଆନ ଗ୍ରେ ହର୍ଣ୍ଣବିଲ୍ (Indian Grey Hornbill) ଅନ୍ୟତମ ।

ଶାରୀରିକ ଗଢଣ 

ପ୍ରାୟତଃ ବଡ଼ ବଡ଼ ବର ଏବଂ କାକପୋଇ ଗଛରେ ଦୁଇ ଦୁଇ ହଳ ହୋଇ ଏମାନେ ରହନ୍ତି । ଏହି ପକ୍ଷୀର ଶରୀରରେ ପାଉଁଶିଆ ରଙ୍ଗର ପର ଥାଏ ଏବଂ ଏହାର ପେଟ ହାଲକା ପାଉଁଶିଆ ବା ଧଳା ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ଥଣ୍ଟ ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଳରୁ ଆଠ ଆଙ୍ଗୁଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁନିଆ ଏବଂ ବକ୍ରାକାର ହୋଇଥାଏ , ଯାହା ଉପରେ ଏକ ଧାରୁଆ ଥଣ୍ଟପରି ଥାଏ । ଥଣ୍ଟ ଉପର ପଟ ଚେପଟା ଓ ପୋଲା । ଏହି ପକ୍ଷୀ ଓଡ଼ିଶାର ସବୁ ଜିଲ୍ଲାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଅନେକ ସମୟରେ ଏହି ପକ୍ଷୀ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଇଥାନ୍ତି । ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ସହର ମଝିରେ ଥିବା ଅନେକ ବୃହତ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କରେ ଏମାନଙ୍କୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ଏହା ଏକ ମଧ୍ୟମ ଆକାରର ପକ୍ଷୀ ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ ଷାଠିଏ ସେମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବା ହୋଇଥାଏ । ଉଡ଼ିବା ସମୟରେ ଏହା ଡେଣା ଖୋଲିଲେ ପରସବୁ ଗାଢ଼ପାଉଁଶିଆ ରଙ୍ଗର ଦେଖାଯିବା ସହିତ ପରର ଅଗ ଧଳା ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ପକ୍ଷୀର ଆଖି ଲାଲ କିମ୍ବା କଳା ରଙ୍ଗର ଦେଖାଯାଏ । ପୁରୁଷ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଥଣ୍ଟ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଭାବେ ଲମ୍ବାଥାଏ । ସ୍ତ୍ରୀ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଥଣ୍ଟ ଇଷତ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ ।ଏମାନଙ୍କ ଶରୀର ଲମ୍ବରେ ପ୍ରାୟ ଅଢେଇ ହାତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼େ ।

ନାମକରଣ

ଏହି ପକ୍ଷୀ ସ୍ଥଳଭାଗରେ ରହୁଥିବା ବେଳେ କୋଚିଲା ନାମକ ବିଷାକ୍ତ ଫଳ ଖାଇ ବଞ୍ଚୁଥିବା ହେତୁ ଏହାକୁ କୋଚିଲାଖାଇ ବୋଲି ଓଡ଼ିଶାରେ କୁହାଯାଏ । ଆଜିକାଲି ଏହି ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମ ହେଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସଂଗଠନ ତରଫରୁ ସଂରକ୍ଷିତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି ।

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଏହି ପକ୍ଷୀ କୋଚିଲାକୁ ଗୋଟା ଖାଇଥାଏ । ଏହାର ପେଟ ଚିରିଲେ ଗୋଟା କୋଚିଲା ମଞ୍ଜି ବାହାରେ । ଅମାବାତ ରୋଗ ପାଇଁ ଏହି ଚଢେଇର ମାଂସ ଓ ହାଡ଼ ସିଝା ବିଶେଷ ଉପକାରୀ । ମାଇ କୋଚିଲାଖାଇ ଗଛ କୋରଡ଼ରେ ଡିମ୍ବ ଦିଏ । ଅଣ୍ଡିରା ପକ୍ଷୀ ଡିମ୍ବକୁ ଉଷୁମାଏ । ଅଣ୍ଡିରା କୋଚିଲାଖାଇ ଅଣ୍ଡା ଉଷୁମାଇବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଲେ ମାଇ କୋଚିଲାଖାଇ କୋରଡ଼ ମୁହଁକୁ ମାଟିରେ  ବନ୍ଦ କରିଦିଏ । ତହିଁରେ ଗୋଟିଏ କଣା ରଖେ ସେହି କଣା ବାଟେ ଖାଦ୍ୟ ଆଣି ଅଣ୍ଡିରା ପକ୍ଷୀକୁ ଦିଏ ।

ଉଦ୍ଧୃତି
ଘୁଗନି  ଏକ ସ୍ନାକ ଫୁଡ଼ / ଜଳଖିଆ ଅଟେ, ଯାହା ପୂର୍ବ ଭାରତ (ଆସାମ, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ, ବିହାର, ଓଡ଼ିଶା)ରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟେ । କଳା ଚଣା କିମ୍ବା ଧଳା /ନୀଳ ରଙ୍ଗର ଶୁଖିଲା ମଟରକୁ ଗ୍ରେଭି କରାଯାଇଥାଏ । ପାରମ୍ପରିକ ପୂର୍ବ ଭାରତ ଶୈଳୀରେ ଏହା ଭାତ ସହିତ ପରସା ଯାଏ,  ( କୁରମୁରା ) ଏବଂ ଗରମ ପକୋଡା ସହିତ ପରସା ଯାଏ । ଏହା ପୁରି ସହିତ ମଧ୍ୟ ପରସା ଯାଏ, କିଛି ସଂସ୍କରଣରେ ମାଂସ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ରହିଛି, ଯେପରି ମେମନେ । ଏହା କଲିକତାରେ ଏକ ସାମାନ୍ୟ ଏବଂ ଶସ୍ତା ଭୋଜନ ଅଟେ । ମଙ୍ଗଶେର ଘୁଗନିକୁ ଏକ କଲିକତା ଟ୍ରେଣ୍ଡମାର୍କ ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣିତ କରାଯାଇଛି ।

ଆଧାର

ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ
ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଖାଦ୍ୟ
ହେମୋଫିଲିଆ (ଇଂରାଜୀରେHaemophilia also spelled hemophilia) ଏକ ଅନୁବଂଶିକ (inherited) ଜେନେଟିକ (genetic disorder) ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ଶକ୍ତି କମିଯାଏ ଓ ରକ୍ତ ସ୍ତମ୍ଭନ (ରକ୍ତସ୍ରାବ ବନ୍ଦ) ହୁଏନି ।  ଫଳରେ ଆଘାତ ପରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥାଏ, ସ‌ହଜରେ ଅଧଃଚର୍ମ କ୍ଷତ (bruising) ହୁଏ ଓ ଗଣ୍ଠି ରକ୍ତସ୍ରାବ (bleeding inside joint) ବା ମସ୍ତିସ୍କରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ସଙ୍କଟ ରହେ ।  ସାମାନ୍ୟ ରୋଗରେ ଦୁର୍ଘଟଣା ବା ଅପରେଶନ ପରେ ଲକ୍ଷଣ ବାହାରେ । ରକ୍ତସ୍ରାବ ଫଳରେ ଗଣ୍ଠି ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ଓ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଫଳରେ ମୁଣ୍ଡବଥା, ଅପସ୍ମାର ବାତ ଓ ଚେତନା କମ ରହେ ।  

ଦୁଇ ପ୍ରକାର ହେମୋଫିଲିଆ ଅଛି: ହେମୋଫିଲିଆ କ ଯେଉଁଥିରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଫ୍ୟାକ୍ଟର ୮ (factor VIII) ନ ଥାଏ ଓ ହେମୋଫିଲିଆ ଖ ଯେଉଁଥିରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଫ୍ୟାକ୍ଟର (factor IX) ନ ଥାଏ । ପିତା ବା ମାତାଙ୍କଠାରୁ ଆସିଥିବା ଏକ୍ସ କ୍ରୋମୋଜୋମରେ (X chromosome) ଏକ ଅଣକାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଜିନ (gene) ଥିବା ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ।  ବିକାଶର ପ୍ରଥମାବସ୍ଥାରେ ଏକ ନୂଆ ମ୍ୟୁଟେସନ ହେଲେ ବା ଜୀବନର ପର ପର୍ଯ୍ୟୟରେ କ୍ଲଟିଙ୍ଗ ଫ୍ୟାକ୍ଟର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆଣ୍ଟବଡି ତିଆରି ହୋଇଗଲେ ହେମୋଫିଲିଆ ହୁଏ । ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ହେମୋଫିଲିଆର ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ ହେମୋଫିଲିଆ ଗ (ଫ୍ୟାକ୍ଟର XI ଅଭାବ ଯୋଗୁ) ଓ ପାରାହେମୋଫିଲିଆ (ଫ୍ୟାକ୍ଟର V ଅଭାବ ଯୋଗୁ) ।  କର୍କଟ ରୋଗ, ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ରୋଗ (‌autoimmune disorder) ଓ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଉପାର୍ଜ୍ଜିତ ହେମୋଫିଲିଆ ହୋଇପାରେ ।  ରକ୍ତର ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା କ୍ଷମତା ଓ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଲଟିଙ୍ଗ ଫ୍ୟାକ୍ଟର ସ୍ତର ମାପ କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।

 
ମହିଳାର ଅଣ୍ଡା ବାହାର କରି ତାହାକୁ ନିଷେଚନ (fertilizing) କରିବା ପରେ ଭୃଣ (embryo) ପରୀକ୍ଷା କରି ଜରାୟୁ ଭିତରେ ରଖିଲେ ଏ ରୋଗ ପ୍ରତିଷେଧ କରିହୁଏ । ଏହାର ଚିକିତ୍ସାରେ ଦେହରେ ନ ଥିବା କ୍ଲଟିଙ୍ଗ ଫ୍ୟାକ୍ଟର ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ । ଏହି ପ୍ରଥା ନିୟମିତ ବା ରକ୍ତସ୍ରାବ ସମୟରେ କରାଯାଇପାରେ । ଘରେ ବା ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରାଯାଇପାରେ । ମାନବ ରକ୍ତରୁ ବା ପ୍ରୋଟିନରୁ କ୍ଲଟିଙ୍ଗ ଫ୍ୟାକ୍ଟରରୁ (recombinant methods) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆଣ୍ଟିବଡି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ୨୦% ଲୋକଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ । ସାମାନ୍ୟ ଧରଣର ହେମୋଫିଲିଆ କ ହୋଇଥିଲେ ଡେସମୋପ୍ରେସିନ (desmopressin) ଔଷଧ ଦିଆଯାଇପାରେ । ଅଧୁନା ଜିନ ଥେରାପି (gene therapy) ପରୀକ୍ଷଣ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି । 

ପ୍ରତି ୫,୦୦୦ରୁ ୧୦,୦୦୦ ଲୋକରେ ଜଣେ ହେମୋଫିଲିଆ କ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଏ ଓ ପ୍ରତି ୪୦,୦୦୦ରେ ଜଣେ ପୁରୁଷ ହେମୋଫିଲିଆ ଖ ରୋଗରେ ଜନ୍ମରୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଏ ।   କେତେକ ମହିଳାଙ୍କର ଏକ୍ସ କ୍ରୋମୋଜୋମ ସ‌ହିତ ଅଣକାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଜିନ ଥିଲେ ସାମାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଇପାରେ । ହେମୋଫିଲିଆ ଗ ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାଙ୍କୁ ସମ ଭାଗରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ ଓ ମୂଖ୍ୟତଃ ଆସ୍କେନାଜି ଜିଉଙ୍କର (Ashkenazi Jews) ଏ ରୋଗ ହୁଏ ।  ୧୮୦୦ଶତାବ୍ଦୀରେ ୟୁରୋପର ରାଜକୀୟ ପରିବାରରେ ସାଧାରଣତଃ ଏହି ରୋଗ ଥିଲା । ସନ ୧୯୫୨ରେ ହେମୋଫିଲିଆ କ ଓ ଖ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ଜଣାଯାଇଥିଲା । ଗ୍ରୀକ ଭାଷାରୁ ଅଣାଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦ ହାଇମା/haima αἷμα ଅର୍ଥ ରକ୍ତ ଓ ଫିଲିଆ/philia φιλία ଅର୍ଥ ପ୍ରେମ ।

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ରୁଧିର ବିଜ୍ଞାନ
ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍ୱଳ୍ପଅମ୍ଳଜାନ ବା ହାଇପୋକ୍ସିଆ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Cerebral hypoxia) ରୋଗରେ  ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ଅମ୍ଳଜାନ ଯୋଗାଣ ହ୍ରାସ ହୋଇଥାଏ; ଯଦିଓ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ଚାଲୁ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ବିପରୀତରେ, "ଆନୋକ୍ସିଆ" ହେଉଛି ଅମ୍ଳଜାନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭାବ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବିଚାର ତୃଟି, ସମନ୍ୱୟ ଅଭାବ, ସ୍ମୃତି ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ, କୋମା, ବାତ ଏବଂ ମସ୍ତିଷ୍କ ମୃତ୍ୟୁହୋଇପାରେ ।

ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ ମଧ୍ୟରେ ହୃଦ୍‌ରୋଧ, କଣ୍ଠରୋଧ (strangulation), ବୁଡ଼ିଯିବା, ଶ୍ୱାସରୋଧ (choking), ମୁଣ୍ଡ ଆଘାତ , କାର୍ବନ ମନୋକ୍ସାଇଡ ବିଷକ୍ରିୟା, ଗୁରୁତର ରକ୍ତହୀନତା, ମାତ୍ରାଧିକ ଔଷଧ, ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ ବା ନିଶ୍ଚେତକ ଜଟିଳତା ଯୋଗୁ ହୋଇଥାଏ ।  ମସ୍ତିଷ୍କ ଆଘାତକୁ ହାଇପୋକ୍ସିକ୍ ମସ୍ତିଷ୍କ ଆଘାତ କିମ୍ବା ହାଇପୋକ୍ସିକ୍ ଇସକେମିକ୍ ଏନସେଫାଲୋପାଥି (HIE) ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, କିଛି ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ହୋଇପାରେ । 

ଚିକିତ୍ସା ମୂଳ କାରଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣତଃ ସ‌ହାୟକ ଚିକିତ୍ସାର ଅଧିକ ଆବଶ୍ୟକତା ହୋଇଥାଏ । ଏଥିରେ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଭେଣ୍ଟିଲେସନ୍, ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ତରଳ ପଦାର୍ଥ, ବାତ ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଔଷଧ ଏବଂ ରକ୍ତଚାପ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଔଷଧ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ।  ଫଳାଫଳ ମସ୍ତିଷ୍କ କ୍ଷତିର ମାତ୍ରା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ଏବଂ ୭୨ଘଣ୍ଟା ଭିତରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନପାରେ ।  କୋମାରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୩୦% ଚେତନା ଫେରି ପାଆନ୍ତି, ୧୦% କୋମାରେ ରହନ୍ତି ଏବଂ ୬୦% ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ଚେତନା ଫେରି ଆସେ, ସେମାନଙ୍କର ଗତିବିଧି ବ୍ୟାଘାତ ଏବଂ ଜ୍ଞାନଗତ ଅସୁବିଧା ହୁଏ ।

ହୃଦ୍‌ଘାତ ଯୋଗୁ ପ୍ରାୟ ୫୦% ରୋଗୀଙ୍କର ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍ୱଳ୍ପଅମ୍ଳଜାନ  ହୋଇଥାଏ ।  ଏହା ଜନ୍ମ ସମୟରେ ହେଲେ ତାହାକୁ ଜନ୍ମ ଆସଫିକ୍ସିଆ କୁହାଯାଏ, ଏହା ଫଳରେ ନବଜାତକ ହାଇପୋକ୍ସିକ-ଇସକେମିକ ଏନସେଫାଲୋପାଥି ହୋଇପାରେ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ  ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ସଜୀବ ଜନ୍ମରେ ପ୍ରାୟ ୧.୫ ଜଣକୁ ଏହି ରୋଗ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ବିକାଶଶୀଳ

ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ସଜୀବ ମଧ୍ୟରୁ ୨ରୁ ୨୭ ଜଣଙ୍କର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟା ହୋଇଥାଏ ।

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ୧୯୫୫ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୬ ତାରିଖରେ ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ଝାଡ଼ପଟାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଭଦ୍ରକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକ ଏବଂ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଥିଲେ । ୧୯୭୯ ମସିହାରୁ ଚମ୍ପୁଆସ୍ଥିତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅଧ୍ୟାପନା ଆରମ୍ଭ କରି ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ପାଳିଆବିନ୍ଧାସ୍ଥିତ ବିରଞ୍ଚି ନାରୟଣ ମାଧବ-ଅର୍ଜ୍ଜୁନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗର ବରିଷ୍ଠ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଏବଂ ବିଭାଗୀୟ ମୁଖ୍ୟଭାବେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 

ହୃଦାନନ୍ଦ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଲେଖକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲ । ସେ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ପ୍ରସାର ଭାରତୀଦ୍ୱାରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କବି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ବ କରିଥିଲେ ।

ରଚନାବଳୀ 
ହୃଦାନନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରଥମ କବିତା ପୁସ୍ତକ ଅନଂତ ପ୍ରେମର ଗୀତ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର "ମୟୂର ପବ୍ଳିକେଶନ"ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ସୌରୀନ୍ଦ୍ର ବାରିକ ବହିଟିର ମୁଖବନ୍ଧ ଓ ପ୍ରକାଶକ ଭାବଗ୍ରାହୀ ମିଶ୍ର ପୃଷ୍ଠବନ୍ଧ ଲେଖିଥିଲେ । ହୃଦାନନ୍ଦ "ସ୍ୱରଲିପି", "ପ୍ରତଶ୍ରୁତି",  'ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା" ଏବଂ "ପ୍ରଭଞ୍ଜନ" ଇତ୍ୟାଦି ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦାନ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଅନେକ କବିତା ଇଂରାଜୀ, ହିନ୍ଦୀ, ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଏବଂ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାରେ ଅନୂଦିତ ହୋଇଛି।

କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ 
 ଅନଂତ ପ୍ରେମର ଗୀତ (୧୯୯୦)
 ଲୁହର ଟୋପାଏ ଜହ୍ନ (୧୯୯୧)
 ନଷ୍ଟପାଦ (୧୯୯୪)
 ଆରତ ନଳିନୀ ବନ (୧୯୯୬)
 ଝରିପଡୁଥିବା ଶୂନ୍ୟତା (୨୦୦୦)
 ଗୋଟାପଣେ ଦୁଃଖରେ (୨୦୦୨)
 ମାଟିକଥା (୨୦୦୫)
 ଶକୁଂତଳା (୨୦୦୨)
 ଦୀଘି (୨୦୧୨)
 ଅଂଧାର ଧୂଳି (୨୦୧୫)
 ମେଘଆଣ୍ଡି
 ଆଗ ପାହୁଣ୍ଡ (୨୦୦୫)
 ପାଣିଫୋଟକା (୨୦୦୮)
 ମନେପଡେ ଆଜି (୨୦୦୯)

ଗୀତିକବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ 
 ମନେପଡେ ଆଜି
 ଜହ୍ନ ଝିଲିମିଲି
 ମାୟା ମୁରୁଜ

ଇ-ବୁକ 
 ଛାଇର ପାଦ

ଅନୁବାଦ 
 ବବୁରି ଗଛର ଭୂତ
 ବୁଦ୍ଧିମାନ ଘରଚାଟିଆ

ଆଲୋଚନା ଗ୍ରନ୍ଥ 
 ସାରସ୍ୱତ ଗବାକ୍ଷ

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର -  ୨୦୧୪ (ଜହ୍ନ ଝିଲିମିଲି  ଗୀତିକବିତା ସଂକଳନ ପାଇଁ) 
ଝଙ୍କାର କବିତା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୦
 ରତ୍ନମଣି ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୭ (ଫକୀରମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ପ୍ରଦତ୍ତ କବିତା ସମ୍ମାନ)
 କାନ୍ତକବି ସ୍ମୃତି ପୁରସ୍କାର
 ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ବିଷୁବ କବିତା ସମ୍ମାନ
 ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା କବିତା ସମ୍ମାନ 
 ଚଲାପଥ କବିତା ସମ୍ମାନ
 ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ଲେଖକ ସମ୍ମେଳନ ସମ୍ମାନ
 ଧ୍ୱନୀ ପ୍ରତିଧ୍ୱନୀ କବିତା ସମ୍ମାନ

ଆଧାର 

୧୯୫୫ ଜନ୍ମ
ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଓଡ଼ିଆ କବି
ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ
ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ନାଗା ନାଚ (ଇଂରାଜୀ: Naga nata, IPA: ) ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଲୋକନୃତ୍ୟ । ଏହା ପୁରୀ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପରିବେଷିତ ହେଉଛି । ଏଥିରେ ଥିବା ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଜଣାଶୁଣା ବିଭିନ୍ନ ନାଗା ପରମ୍ପରାକୁ ନେଇ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ । ଓଡ଼ିଶାର ଆଉ ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ନାଚ ପାଇକ ନାଚ ଭଳି ନାଗା ନାଚ ଏକ ମୁକ ନାଚ । ଏଥିରେ କେବଳ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟ ଓ ପ୍ରଚ୍ଛଦ ଯନ୍ତ୍ରସଙ୍ଗୀତ ଥାଏ । ଏହାର ସଙ୍ଗୀତରେ ବ୍ୟବହୃତ ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରସବୁ ହେଲା ମାଦଳ, ଧୁମସା ଓ ପଖଉଜ । ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବ ପାଳନ ବେଳେ ପୁରୀରେ ଏହା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଯୁବବର୍ଗର ନର୍ତ୍ତକମାନେ ଏଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାରୀ ଓ ଚିତ୍ରିତ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ନାଚିଥାନ୍ତି । ନର୍ତ୍ତକମାନେ ମଥାରେ ବିଶାଳ ଅଳଙ୍କାର ଖଚିତ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ପୃଷ୍ଠପଟେ ବାଉଁଶ-ତିଆରି ମୟୂର ଆକାର ଧନୁଦ୍ୱୟ ଓ ଶର, ତ୍ରିଶୂଳ, ଶୂଳ ଆଦି ଲାଗିଥାଏ । ସେମାନେ ନାଚିଲା ବେଳେ ଧନୁ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଦୁଇପଟକୁ ଦୋହଲୁଥାଏ । ବାୟକମାନଙ୍କ ବାଜା ତାଳରେ ତାଳଦେଇ ନର୍ତ୍ତକମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥାନ୍ତି । ରାଜ୍ୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ବାହାରେ ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ଉତ୍ସବ ପାଳନ ବେଳେ ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାଚ ସହିତ ନାଗା ନାଚ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ନାଗା ନାଟରେ ବିଭିନ୍ନ ବୀରବାଦ୍ୟ ବାଦନ ସହିତ ବୀର ବେଶରେ ସଜ୍ଜିତ ନର୍ତ୍ତକଗଣ ନୃତ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସମର-ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଦେଖାଇଥାନ୍ତି । ଚାରିରୁ ଆଠ ଜଣ ଲୋକଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏକ ଦଳ ଏହି ନାଚ ପରିବେଷଣ କରିଥାନ୍ତି ।

ନାମକରଣ 
ନାଗା ନାଚର ନାମକରଣ ଯାଯାବର ନାଗା ଜାତିରୁ ହୋଇଥିବା ଜଣାଯାଏ । ଓଡ଼ିଶା କଳିଙ୍ଗ ଭୁଖଣ୍ଡର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲା । କଳିଙ୍ଗ ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଏସିଆ ଛଡ଼ା ଆଧୁନିକ ଭାରତର ଉତ୍ତରରୁ ପୂର୍ବଦେଇ ଦକ୍ଷିଣ ଯାଏ ବ୍ୟାପିଥିବା ବେଳେ ଏଠାରେ ବାସ କରୁଥିବା ନାଗା ଜନଜାତିଙ୍କ ଏହି ନାଚ କ୍ରମେ ଓଡ଼ିଶା ଭିତରେ ହିଁ ରହିଯାଇଥିଲା ।

ବେଷଭୂଷା 
ନାଗା ନର୍ତ୍ତକଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନ:
 ଗଣ୍ଡାର ପିଠି ଖୋଳପା
 ଖଣ୍ଡା
 ଭୁଜାଲି
 ଏକ ବନ୍ଧୁକ
 ଶିଙ୍ଗ ତିଆରି ପେଁକାଳି
 ଏକ ଲୁହା ଢାଲ
 ଧନୁ-ତୀର
 ବାଘଛାଲ
 ଘଣ୍ଟା
ଧନୁରେ ମୟୂର ଆକୃତିରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥାଏ । ନର୍ତ୍ତକମାନେ ଏକ ବିଶାଳ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି । ତା' ପଛରେ ଏକ ଫୁଲରେ ମୟୁର ଚନ୍ଦ୍ରିକା ସଜାହୋଇଥାଏ । ସେମାନେ କଣ୍ଠରେ ମାଳି ସହିତ ବାହୁରେ ଶୁଆ ପର, କଚଟିରେ ମାଳି ଓ ଆଇନା ପିନ୍ଧି, କପାଳରେ ସିନ୍ଦୁର ମାଖି ଜାନୁରେ ଘଣ୍ଟା ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି । ଖରାରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ରମ ରଜ ମାଖିଥାନ୍ତି । ନକଲି ନିଶ ଦାଢ଼ି ପିନ୍ଧି ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଦିଶନ୍ତି ।

ନାଚର ଉପାଦାନ 
ନାଗା ନାଟରେ ବିଭିନ୍ନ ବୀର ବାଦ୍ୟ ବାଦନ ସହିତ ବୀର ବେଶରେ ସଜ୍ଜିତ ନର୍ତ୍ତକଗଣ ନୃତ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସମର କଳା ଚିତ୍ରଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏଥିରେ କୌଣସି ଗୀତ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନର୍ତ୍ତକମାନେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ କରି ନାଚିଥାନ୍ତି ।

ସଙ୍ଗୀତ 
ଏଥିରେ କେବଳ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟ ବାଦନ ଓ ପ୍ରଚ୍ଛଦ ଯନ୍ତ୍ରସଙ୍ଗୀତ ରହିଥାଏ । କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଗୀତ ଗାୟନ ନଥାଏ । ଏଥିରେ ପ୍ରଧାନତଃ ମାଦଳ, ଧୁମସା ଓ ପଖଉଜ ଆଦି ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।

ଆଧାର

ଅଧିକ ପଠନ 

 ଓଡ଼ିଶାର ନୃତ୍ୟକଳା

ଓଡ଼ିଶାର ନାଟ
(;;ମାନେ "spiny scales") ଡାଇନୋସର ବଂଶର ଜୀବ ଅଟେ । ଏହି ଜୀବଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଲୁପ୍ତ । ଏହାର ଜୀବାଶ୍ମ ଓ ଅବଶେଷ ଇଉରୋପରୁ ମିଳିଥିଲା ।

ଏହି ଡାଇନୋସରଟି କ୍ରେଟାସିଅସ ଯୁଗରେ ବାସ କରୁଥିଲା ।

ଇତିହାସ

ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ

ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ

ଟୀକା

ଆଧାର

ବହି ଆଧାର 
 Walters, M. & J. Paker (1995). Dictionary of Prehistoric Life. Claremont Books. .
 Weishampel, D.B., P. Dodson & H. Osmólska (eds.) (2004). The Dinosauria, Second Edition. University of California Press. .

ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ

ବାହାର ଲିଙ୍କ
Acanthopholis data sheet at Dinosaurier-Web.de (in English and German) 

ଡାଇନୋସର
କ୍ରେଟାସିଅସ ଡାଇନୋସର
ଇଉରୋପୀୟ ଡାଇନୋସର