ସମ୍ବଲପୁର, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସହର ତଥା ସଦର ମହକୁମା । ଏହା ରାଜ୍ୟ ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ୩୨୧ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ୧୮୭୬ ମସିହାରେ ସମ୍ବଲପୁର ମୁନିସିପାଲିଟି ହିସାବରେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା । ସମ୍ବଲପୁର ସହରକୁ ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳର ବ୍ୟବସାୟୀକ ରାଜଧାନୀ କୁହାଯାଏ । ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ, ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ, ସମ୍ବଲପୁରୀ ନୃତ୍ୟ, ଶୀତଳ ଷଷ୍ଠୀ ଯାତ୍ରା, ହୁମାର ବିମଳେଶ୍ୱର ଦେଉଳ ଆଦି ସମ୍ବଲପୁରକୁ ଭାରତରେ ପରିଚିତ କରାଇ ଥାଆନ୍ତି ।

ସମ୍ବଲପୁରରେ ଥିବା ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନମାନଙ୍କ ସାରଣୀ

ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ କଲେଜ ସମୂହ 
 ଆଇଆଇଏମ ସମ୍ବଲପୁର
 ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ମୁକ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
 ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟ : ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାଦ୍ୱାରା ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଗଠନ ପାଇଁ ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ପାସ ହେଇଥିବା ବିଲ ଅନୁଯାୟୀ ୧୯୬୭ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ  ୧ ତାରିଖରେ ସମ୍ବଲପୁର ଓ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କୁ ସହବନ୍ଧିତ କରିବା ସହ ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିଲା । ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଏହା ସମ୍ବଲପୁରରେ ରହିବା ପରେ ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ବୁର୍ଲା ସହର ନିକଟସ୍ଥ ନିଜସ୍ୱ କେମ୍ପସକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହେଲା । ଏହାର ନିଜସ୍ୱ କେମ୍ପସକୁ 'ଜ୍ୟୋତି ବିହାର' କୁହାଯାଏ । 
 ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ(VSSUT) : ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ପ୍ରଥମ ଇଂଜିନିଯରିଂ କଲେଜ ହିସାବରେ ଖୋଲିଥିଲା । ଏଥିରୁ ଅଦ୍ୟାବଧି ୧୦,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଇଂଜିନିଯରିଂ ଗ୍ରାଜୁଏଟ ତଥା ୨୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ପୋଷ୍ଟ ଗ୍ରାଜୁଏଟ ଇଂଜିନିଯରିଂର ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରାଞ୍ଚରେ ଉତ୍ତିର୍ଣ ହେଇସାରିଲେଣି । 
 ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
 ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ

ସମ୍ବଲପୁର ଓ ନିକଟବର୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଅନନ୍ୟ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ 
 Sambalpur Chapter of THE INSTITUTE OF COST ACCOUNTANTS OF INDIA,Sambalpur 
 Women's College, Sambalpur
 NSCB College
 Hindi Teacher Training College, Sambalpur
 Orissa Medical College of Homoeopathy & Research, Sambalpur
 VSS Medical College & Hospital, Sambalpur Official website
 Lajpat Rai Law College, Sambalpur
 Silicon Institute of Technology, Sason, Sambalpur
 G.M.Junior College,
 VSS Institute of Science Dhankauda
 NAC College Burla
 Hirakud College Hirakud
 Surajmal College, Rengali
 Ramkali Devi Trust Higher Secondary School, Budharaja
 Govt.Women's College,
 NSCB College Dhanupalli
 Samaleswari College

ସ୍କୁଲ ସମୂହ 
 Govt. Deaf & Dumb High School, Burla
 Sri Aurobindo School (SAIIE&R)
 St. Joseph's Convent Higher Secondary School, Sambalpur
 Central School (KV)
 Delhi Public School, Sambalpur
 Madanawati Public School
 Veer Surendra Sai English Medium School, Dhankauda, Samblapur
 University Campus UGME School
 Lady Lewis Girls High School
 Jyoti Vihar High School Burla
 DAV Public School Burla
 Saraswati Vidya Mandir Dhanupali
 Town High School,
 CSB Zilla School
 Morden Public School Sonapali
 Gurunanak Public School
 Government Boys High School, Burla
 Government Boys High School, Hirakud
 Jaya Durga College Padiabahal
 Municipal Girls High School
 CS Colony High School
 Govt. Girls High School, Balibandha
 Budharaja High School
 SDS Municipal Girls High School
 BM Pattnaik ME School
 Saraswati Sishu Mandir
 Kansar GP High School
 Brooks Hill, Pry School
 Govt Girls High School Hirakud
 Sasan High School
 Hindi High School
 Shree Ganesh Girls High School, Dhanupali
 Khetarajpur High School
 Police High School,
 SB high School Gopalpali
 Balika Vidyalaya Khetrajpur
 Officers Colony PRY School Burla
 Golgunda Pry School Burla
 Mhatabnagar Pry School Burla
 Goudapali Pry School
 Central Line Pry School Burla
 A Kantapali Pry School
 Kirba UP School
 Sadeipali UGME School
 Dhankauda Pry School
 Sason Pry School
 Kinsir Pry School
 Padhanpali Pry School
 Sagunpali Pry School
 Pitapali Pry School
 Hirakud UGUP School
 Naxapali, Pry School
 Ainthapali, Pry School
 Remed, Pry School
 Bhatra UGME School
 Ashapali UGUP School
 Dhanupali UGUP School

ଖେଳ କୁଦ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ 
 ସମ୍ବଲପୁର ଫୁଟବଲ ଏକାଡେମୀ : ଏହି ଏକାଡେମୀଟି ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ ନିକଟସ୍ଥ ପିତାପଲ୍ଲୀଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷୁମାନଙ୍କୁ ବିନାମୂଲ୍ୟରେ ରହିବା ଓ ପଢିବାର ସୁବିଧା ଦିଆଯାଇଥାଏ ।

ଆଧାର 

ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା
ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା