ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ (ବଙ୍ଗାଳୀ - শ্রী অরবিন্দ - Sri Ôrobindo) ହେଉଛନ୍ତି ଏକାଧାରରେ ଜଣେ ଯୋଗୀ, ଗୁରୁ, କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ, ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ଦାର୍ଶନିକ ତଥା କବି । ସେ ୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୭୨ ମସିହାରେ ଇଂରେଜ ଶାସନାଧୀନ ଭାରତର କଲିକତା ନଗରରେ ଭୂମିଷ୍ଠ ହୋଇଥିଲେ । ମାନବ ଜାତିର ପୂର୍ଣାଙ୍ଗ ଅଭ୍ୟୁଦୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ନିଜର ଦର୍ଶନ ବିକଶିତ ହେବା ଆଗରୁ ସେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦାନ କରି ସେ ଜଣେ ମହାନ ନେତା ହିସାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇ ଅଛନ୍ତି।  ସେ ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଗ୍ରାମରେ ବିଶ୍ୱାସୀ ଥିଲେ ।

ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ଦର୍ଶନର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ହେଉଛି ସାଧାରଣ ମାନବ ଜୀବନକୁ ଦିବ୍ୟ ଜୀବନରେ ରୂପାନ୍ତରଣ କରିବା । ସେ କହିଛନ୍ତି, ‘ମଣିଷ ହେଉଛି ଏକ ବିକାଶୋନ୍ମୁଖୀ ସତ୍ତା। ସେ ପୂର୍ଣ ବିକଶିତ ନୁହେଁ। ମାନସରୁ ଅତିମାନସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିକାଶ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱ ଚେତନା ଉତ୍ତରଣର ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାଇଲ ଖୁଣ୍ଟ । ଆଉ ଏହା ଅତି ଆବଶ୍ୟକ କାରଣ ଏହା ହେଉଛି ଅନ୍ତରାତ୍ମାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ନୈସର୍ଗିକ ନିୟମ।’  ଏହିପରି ଭାବରେ ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ‘ମୁକ୍ତି’କୁ ଏକ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ପ୍ରତି ପାଦନ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ବୈୟକ୍ତିକ ନୁହେଁ ବରଂ ସାମଗ୍ରିକ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାନବ ସମାଜର ଉତ୍ତରଣରେ ବିଶ୍ୱାସୀ। 

ପ୍ରାଚ୍ୟ ଓ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦର୍ଶନ, ଧର୍ମ, ସାହିତ୍ୟ ଓ ମନୋବିଜ୍ଞାନର ସମନ୍ୱୟ ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ଲେଖାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।  ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ କୃତି ଭିତରେ ଦର୍ଶନ, କାବ୍ୟ, ବେଦ, ଉପନିଷଦ ଏବଂ ଗୀତା ଆଦିର ଅନୁବାଦ ଓ ଟୀକା, ନାଟକ, ସାମାଜିକ, ରାଜନୈତିକ ଓ ଐତିହାସିକ ସମାଲୋଚନା, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଲେଖା, ପତ୍ର ପତ୍ରିକା ଓ ପତ୍ରାବଳୀ ଆଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟିକ ସୃଷ୍ଟି ଦର୍ଶନ, କାବ୍ୟ ଓ ନାଟକୀୟତାରେ ଏକ ମଧୁର ସମନ୍ୱୟରେ ସୁଗଠିତ ଯାହା କିଞ୍ଚିତ୍ ଜଟିଳ, ଓ ସହଜରେ ବୋଧଗମ୍ୟ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କର କତିପୟ ରଚନା ବଳି ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ହେଲା। 
 ଦ ଲାଇଫ ଡିଭାଇନ The Life Divine (1940), 
 ଦ ହ୍ୟୁମାନ ସାଇକଲ The Human Cycle (1949), 
 ଦ ଆଇଡିଆଲ ଅଫ ହ୍ୟୁମାନ ୟୁନିଟି The Ideal of Human Unity (1949), 
 ଅନ ଦି ବେଦ On the Veda (1956), 
 କଲେକ୍ଟେଡ ପଏମସ ଏଣ୍ଡ ପ୍ଲେଜCollected Poems and Plays (1942), 
 ଏସେଜ ଅନ ଦି ଗୀତାEssays on the Gita (1928), 
 ଦ ସିନ୍ଥେସିସ ଅନ ଯୋଗ The Synthesis of Yoga (1948), and 
 ସାବିତ୍ରୀ : ଏ ଲିଜେଣ୍ଡ ଏଣ୍ଡ ଏ ସିମ୍ବଲ Savitri: A Legend and a Symbol (1950).

ଉକ୍ତି

ଆଂଶିକ ଜୀବନୀ 
 Bases of Yoga, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 Bhagavad Gita and Its Message, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 Dictionary of Sri Aurobindo's Yoga, (compiled by M.P. Pandit), Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 Essays on the Gita, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 The Future Evolution of Man, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 The Human Cycle: The Psychology of Social Development, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 Hymns to the Mystic Fire, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 The Ideal of Human Unity, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 The Integral Yoga: Sri Aurobindo's Teaching and Method of Practice, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 The Life Divine, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 The Mind of Light, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 The Mother, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 Rebirth and Karma, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 Savitri: A Legend and a Symbol, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 Secret of the Veda, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 Sri Aurobindo Primary Works Set 12 vol. US Edition, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 Sri Aurobindo Selected Writings Software CD ROM, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 The Synthesis of Yoga, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 The Upanishads, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 Vedic Symbolism, Lotus Press, Twin Lakes, Wisconsin 
 The Essential Aurobindo - Writings of Sri Aurobindo 
 The Powers Within, Lotus Press. 
 Human Cycle, Ideal of Human Unity, War and Self Determination by Aurobindo, Lotus Press. 
 Hour of God by Sri Aurobindo, Lotus Press.

ଆଧାର

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

  Sri Aurobindo Ashram
 Auroville

୧୮୭୨ ଜନ୍ମ
୧୯୫୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଭାରତୀୟ ଯୋଗୀ
ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ
ଭାରତୀୟ ଦାର୍ଶନିକ
ଭାରତୀୟ ଧର୍ମ ପ୍ରଚାରକ