ଜାପାନରେ ପ୍ରଶାସନର ତିନୋଟି ସ୍ତର ରହିଛି: ଜାତୀୟ, ରାଜ୍ଯସ୍ତରୀୟ ଏବଂ ମୁନିସିପାଲୀୟ ପ୍ରଶାସନ । ଜାପାନକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ତରରେ ୪୭ଟି ରାଜ୍ଯରେ ବିଭାଗ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରତ୍ଯେକ ରାଜ୍ଯକୁ ଅନେକ ମୁନିସିପାଲିଟିରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଜାପାନର ସର୍ବମୋଟ ମୁନିସିପାଲିଟି ସଂଖ୍ଯା ୧,୭୧୯ (୨୦୧୩ ଜାନୁଆରୀରେ) ।. ଜାପାନରେ ଚାରି ପ୍ରକାରର ମୁନିସିପାଲିଟି ଅଛି: ସହର, ନଗର, ଗ୍ରାମ ଏବଂ ବିଶେଷ ସାହି । ଜାପାନୀ ଭାଷାରେ ଏହି ତନ୍ତ୍ରକୁ ଶିକୁଚୋସୋଁ (市区町村) କୁହଯାଏ । ଏଥିରେ ପ୍ରତ୍ଯେକ କାଞ୍ଜି ଏକ ମୁନିସିପାଲିଟିକୁ ସୂଚାଉଛି । କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶେଷ ସାହିରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇ ଥାଏ ସତ କିନ୍ତୁ ଟୋକିଓର ବିଶେଷ ସାହି ପରି ଏଗୁଡିକ ମୁନିସିପାଲିଟି ନୁହଁନ୍ତି ।

ସ୍ଥିତି 
କୌଣସି ମୁନିସିପାଲିଟିକୁ ଗ୍ରାମ, ନଗର ବା ସହର କୁହାଯିବ ଏହା ଏକ ରାଜ୍ଯସ୍ତରୀୟ ପ୍ରଶାସନଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରାଯାଇ ଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଯେତେବେଳେ ଏକ ଗ୍ରାମ କିମ୍ବା ନଗରର ଜନସଂଖ୍ୟା ୫୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ହୋଇଯାଏ, ଏହାର ପଦୋନ୍ନତି କରାଯାଇ ଏହାକୁ ସହର ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏକ ସହରର ଜନସଂଖ୍ୟା ୫୦,୦୦୦ରୁ କମିଗଲେ ତାହାକୁ ଗ୍ରାମ କିମ୍ବା ନଗର ବୋଲି ପୁନଃ ନାମିତ କରାଯାଏ  ଅବଶ୍ଯ ଏପରି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ । ଏଥିରେ ବ୍ଯତିକ୍ରମ ରହିଛି, ସବୁସ୍ଥାନରେ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀର ଅନୁସରଣ କରାଯାଇ ନ ଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ; ସବୁଠାରୁ କମ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ସହର ହେଉଛି ହୋକାଇଦୋର ଉତାଶୀନାଇ-ଶୀ ସହର ଯେଉଁଠାରେ ମାତ୍ର ୪,୦୦୦ ଲୋକ ନିବାସ କରନ୍ତି, ଅପରପକ୍ଷେ ସେହି ରାଜ୍ଯର ଅନ୍ୟ ଏକ ନଗର, ଓତୋଫୁକେ-ଚୋରେ ପାଖାପାଖି ୪୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ବସବାସ କରନ୍ତି । ଜାପାନ ରାଷ୍ଟ୍ରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଗ୍ରାମ ଓକିନାୱାର ୟୋମିତାନ୍ମୁରାରେ ୪୦,୫୧୭ ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି ।

ରାଜଧାନୀ ସହର, ଟୋକିଓକୁ ଆଉ ସହର କୁହାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ । ଟୋକିଓ ରାଜ୍ଯକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୩ଟି ବିଶେଷ ସାହିରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି ଯେଉଁଗୁଡିକ ସହର ସମତୁଲ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ତା ଛଡା ଜାପାନୀ ମୁଖ୍ଯଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଦ୍ୱୀପମାନଙ୍କରେ ଅନେକ ସହର, ନଗର ତଥା ଗ୍ରାମ ମଧ୍ଯ ଏହି ରାଜ୍ଯର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଟୋକିଓର ସମସ୍ତ ବିଶେଷ ସାହି, ନିୟମାନୁସାରେ ସହର ସମତୁଲ୍ୟ କିନ୍ତୁ ବେଳେବେଳେ ସମସ୍ତ ସାହିଗୁଡ଼ିକୁ ଏକାଥରରେ ସହର ବୋଲି ମଧ୍ଯ କୁହାଯାଏ ।

ଉଦାହରଣ 
ଦେଖନ୍ତୁ : ଜାପାନର ସହରଗୁଡ଼ିକର ସୂଚୀ

ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ : ଜାପାନର ମୁଖ୍ଯ ସହର ସମୂହ

ନିମ୍ନରେ ୨୦ଟି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହରର ନାମ ସେଗୁଡ଼ିକର ବିଶେଷତା ସହ ଦିଆଗଲା:
ଫୁକୁଓକା, କ୍ଯୁଶୁ ଅଞ୍ଚଳର ସର୍ବାଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ସହର
ହିରୋଶିମା, ହୋଁଶୁ ଦ୍ୱୀପର ଚୁଗୋକୁ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ସହର ଯେଉଁଠାରେ ସର୍ବାଧିକ ନିର୍ମାଣକାରୀ ସଂସ୍ଥା ରହିଛି
କୋବେ, ଓସାକା ପାଖରେ ହୋଁଶୁ ଦ୍ବୀପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅନ୍ତର୍ଭୂମି ସାଗରରେ ଥିବା ଏକ ମୁଖ୍ଯ ବନ୍ଦର ସହର
କିତାକ୍ଯୁଶୁ, କ୍ଯୁଶୁର ଏକ ସହର ଯାହାର ଜନସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୧ ନିୟୁତ ଟପି ଗଲାଣି
କ୍ଯୋଟୋ, ପୂର୍ବତମ ରାଜଧାନୀ, ଐତିହାସିକ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଆଧୁନିକ ସହର
ନାଗାସାକି, କ୍ଯୁଶୁର ଏକ ବନ୍ଦର ସହର
ନାଗୋୟା, ହୋଁଶୁର ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଥିବା ଯାନବାହନ ନିର୍ମାଣକାରୀ ଅଞ୍ଚଳର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ
ଓସାକା, ହୋଁଶୁର ଅନ୍ତର୍ଭୂମି ସାଗର କୂଳରେ ଥିବା ଏକ ବୃହତ୍ ନିର୍ମାଣକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଥିବା ସହର
ସାପ୍ପୋରୋ-ଶୀ, ହୋକାଇଦୋର ସବୁୁଠାରୁ ବଡ଼ ସହର
ସେନ୍ଦାଇ-ଶୀ, ଐଶାନ୍ୟ ହୋଁଶୁ ବା ତୋହୋକୁ ଅଞ୍ଚଳର ମୁଖ୍ଯ କେନ୍ଦ୍ର
ୟୋକୋହାମା, ଟୋକିଓର ଦକ୍ଷିଣରେ ଥିବା ଏକ ବନ୍ଦର ସହର

ଅଣମୁନିସିପାଲିଟି
ବେଳେବେଳେ କାଞ୍ଜି-町କୁ ହିଁ ଏକ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳର ବିଭାଗ ପାଇଁ ବ୍ଯବହାର କରାଯାଏ । ଖୁବ୍ କମ୍ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏକ ଗ୍ରାମର ବିଭାଗକୁ ସମାନ କାଞ୍ଜିଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇ ଥାଏ । କାଞ୍ଜି ସମାନ ଥିଲେ ମଧ୍ଯ ଏହି ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକ ମୁନିସିପାଲିଟି ନୁହଁନ୍ତି । କେତେକ ସମୟରେ ବିଭାଗୀୟ ନାମଟି ଗାପ୍ପେଇର ଅବଶେଷ ରୂପ । ଗାପ୍ପେଇ ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରଣାଳୀ, ଯେଉଁଥିରେ ପାଖାପାଖି ବସତିଗୁଡ଼ିକୁ ଏକାଠି କରି ଏକ ବଡ଼ ମୁନିସିପାଲିଟି ଗଠନ କରାଯାଏ । ଏପରି କରିବାଦ୍ୱାରା ପୁରୁଣା ନଗରୀୟ ନାମଗୁଡିକୁ ନୂଆ ସହରର ଏକ ବିଭାଗର ନାମ ପାଇଁ ବ୍ଯବହାର କରାଯାଏ ।
 ଉପରାଜ୍ଯଗୁଡ଼ିକ ରାଜ୍ଯମାନଙ୍କର ଶାଖା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ କିନ୍ତୁ ମୁନିସିପାଲିଟି ନୁହଁନ୍ତି ।
 ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁନିସିପାଲିଟି ନୁହଁନ୍ତି କିନ୍ତୁ କେତେକ ନଗର ଓ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକର ସାମୂହିକ ନାମ ।
 ପ୍ରାନ୍ତଗୁଡ଼ିକ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁନିସିପାଲିଟି ନୁହଁନ୍ତି କିନ୍ତୁ ରାଜ୍ଯସମ ଭୌଗଳିକ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର (ପ୍ରାୟଃ ବିଲୁପ୍ତ) ନାମ ।

ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ
 ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଜନ
 ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ
 ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱୟଂଶାସନ ଅଧିନିୟମ
 ଟୋକିଓର ୨୩ ବିଶେଷ ସାହି
 ଜାପାନୀ ଠିକଣା ପ୍ରକ୍ରିୟା
 ଜାପାନୀ ମୁନିସିପାଲିଟିଗୁଡ଼ିକର ଏକତ୍ରୀକରଣ ଓ ବିଲୋପୀକରଣ

ଆଧାର

ଜାପାନ