ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସଂଘର୍ଷ ଲେଭାଣ୍ଟରେ ଚାଲିଥିବା ସାମରିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ସଂଘର୍ଷ । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ସଂଘର୍ଷ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ନାମରେ ଏହି ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଛି । ୧୮୯୭ ମସିହାର ପ୍ରଥମ ଜିଓନିଷ୍ଟ କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ୧୯୧୭ର ବାଲଫୋର ଘୋଷଣାନାମା ସମେତ ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ଏକ ଇହୁଦୀ ମାତୃଭୂମି ପାଇଁ ଦାବିର ସାର୍ବଜନୀନ ଘୋଷଣା ଇହୁଦୀ ପ୍ରବାସୀଙ୍କ ଲହର ପରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ପାଇଁ ଆଦେଶରେ "ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ଇହୁଦୀ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଜାତୀୟ ଗୃହ ପ୍ରତିଷ୍ଠା" ପାଇଁ ଏକ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକତା ନିୟମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଇହୁଦୀ ଓ ଆରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଖୋଲା ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଂଘର୍ଷରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ପାଇଁ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘବିଭାଜନ ଯୋଜନା କେବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇନଥିଲା ଏବଂ ୧୯୪୭-୧୯୪୯ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନର ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସ୍ଥିତାବସ୍ଥା ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ପରିଚିତ ୬ ଦିନିଆ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଶ୍ଚିମ ତଟ ଏବଂ ଗାଜା ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲର ସାମରିକ ଦଖଲ ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।

୧୯୯୩-୧୯୯୫ ର ଓସ୍ଲୋ ଚୁକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସମାଧାନ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରଗତି ହୋଇଥିଲା । ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ସ୍ଥିତି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଜେରୁଜେଲମର ସ୍ଥିତି, ଇସ୍ରାଏଲ ବସ୍ତି, ସୀମା, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଜଳ ଅଧିକାର ସହିତ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ର ଚଳପ୍ରଚଳ ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଅଧିକାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଐତିହାସିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ସମ୍ପନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ସମୃଦ୍ଧ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସଂଘର୍ଷର ହିଂସା ଐତିହାସିକ ଅଧିକାର, ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ମାନବିକ ଅଧିକାର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅନେକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀର ବିଷୟ ହୋଇଛି; ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏବଂ ସାଧାରଣ ପ୍ରବେଶରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଏକ କାରଣ ହୋଇଛି ଯେଉଁଠାରେ ତୀବ୍ର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା ହେଉଛି । ଅଧିକାଂଶ ଶାନ୍ତି ପ୍ରୟାସ ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ସମାଧାନ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଇସ୍ରାଏଲ ସହିତ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ତେବେ ପୂର୍ବରୁ ଉଭୟ ଇସ୍ରାଏଲ ଇହୁଦୀ ଓ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ସମର୍ଥନ ପାଇଥିବା ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଜନସମର୍ଥନ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।

ଇସ୍ରାଏଲ ଓ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସମାଜରେ ଏହି ସଂଘର୍ଷ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମତ ଓ ମତାମତ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ଆରମ୍ଭରୁ ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ କେବଳ ଲଢ଼ୁଆଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନ ଥିବା ବେଳେ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଛନ୍ତି। ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟକ ଇହୁଦୀ ଇସ୍ରାଏଲବାସୀ (୩୨ ପ୍ରତିଶତ) ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସହିତ ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ରସମାଧାନକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି । ଇସ୍ରାଏଲ ଇହୁଦୀମାନେ ଆଦର୍ଶ ଭିତ୍ତିରେ ବିଭାଜିତ ଏବଂ ଅନେକ ଲୋକ ସ୍ଥିତାବସ୍ଥା ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି । ପାଖାପାଖି ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ (ଗାଜା ଉପତ୍ୟକାରେ ୭୭% ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ୪୬%) ଇସ୍ରାଏଲ ଭିତରେ ଇସ୍ରାଏଲ ବିରୋଧରେ ସଶସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣକୁ ଦଖଲ କୁ ଶେଷ କରିବାର ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ବେଳେ ୭୦% ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଇସ୍ରାଏଲର ବସତି ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଫଳରେ ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ରସମାଧାନ ଆଉ ବ୍ୟବହାରିକ କିମ୍ବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶରୁ ଅଧିକ ଇସ୍ରାଏଲ ଇହୁଦୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ପଶ୍ଚିମ ତଟକୁ ଇସ୍ରାଏଲ ଅକ୍ତିଆର କରେ, ତେବେ ସେଠାରେ ରହୁଥିବା ପାଲେଷ୍ଟାଇନୀମାନଙ୍କୁ ଭୋଟ୍ ଦେବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ମୌଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପାରସ୍ପରିକ ଅବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମତଭେଦ ଗଭୀର, ଯେମିତି କି ଶେଷ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଚୁକ୍ତିରେ ଦାୟିତ୍ୱ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ବିଷୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ସନ୍ଦେହ । ୨୦୦୬ ମସିହାରୁ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦଳ ଫତାହ ଏବଂ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ହାମାସ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ଯୋଗୁଁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ପକ୍ଷ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି। ଏହାର ପ୍ରତିକାର ପାଇଁ ବାରମ୍ବାର ଉଦ୍ୟମ ଜାରି ରହିଛି। ୨୦୧୯ ପରଠାରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ରେ ମଧ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ହଟଚମଟ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ଦୁଇ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୪ଟି ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି । ସଦ୍ୟତମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୩ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ୨୦୧୪ରେ ଏହାକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା। ୨୦୦୬ ପରଠାରୁ ହମାସ ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ୫ଟି ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଛି, ଯାହା କି ୨୦୨୩ରେ ସବୁଠାରୁ ସଦ୍ୟତମ।

ଇସ୍ରାଏଲ ସରକାର ଓ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଲିବରେସନ ଅର୍ଗାନାଇଜେସନ୍ (ପିଏଲଓ) ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେଉଛି। ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର କ୍ୱାର୍ଟେଟ୍ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା, ରୁଷିଆ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଆରବ ଶାନ୍ତି ପଦକ୍ଷେପ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିବା ଆରବ ଲିଗ୍ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭିନେତା । ଆରବ ଲିଗ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଦସ୍ୟ ଇଜିପ୍ଟ ଐତିହାସିକ ଭାବେ ଆରବ-ଇସ୍ରାଏଲ ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ ଆଲୋଚନାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶୀଦାର ରହିଆସିଛି, ବିଶେଷକରି ଇଜିପ୍ଟ-ଇସ୍ରାଏଲ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ପରଠାରୁ । ଅନ୍ୟ ଏକ ସମାନ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶୀଦାର ହେଉଛି ଜୋର୍ଡାନ, ଯିଏ କି ୧୯୫୦ ରେ ପଶ୍ଚିମ ତଟକୁ ଅକ୍ତିଆର କରିଥିଲା ଏବଂ ୧୯୬୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ନିଜ ଅକ୍ତିଆରରେ ରଖିଥିଲା ଏବଂ ୧୯୮୮ ରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଉପରେ ଏହାର କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଦାବି କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲା । ୧୯୯୪ମସିହାରେ ଇସ୍ରାଏଲ-ଜର୍ଡାନ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା । ଯିରୁଶାଲେମରେ ମୁସଲମାନ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କବ୍ଜା କରିବା ପାଇଁ ଜୋର୍ଡାନ ରାଜପରିବାର, ହାଶେମୀୟମାନେ ଦାୟୀ ଅଟନ୍ତି ।

ପୃଷ୍ଠଭୂମି 

ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସଂଘର୍ଷର ମୂଳ ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗ ଏବଂ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଇହୁଦୀ ଏବଂ ଆରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା, ଉଭୟ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ହାସଲ କରିବା ଦିଗରେ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲେ । ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସଂଘର୍ଷ ଏଚ୍ ଦ ବାଲଫୋର ଘୋଷଣାନାମା ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ୧୯୧୭ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ବିବୃତି ଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗ ଏବଂ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଇହୁଦୀ ଏବଂ ଆରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ଜନ୍ମ ସହିତ ଏହାର ମୂଳ "ଇହୁଦୀ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଜାତୀୟ ଗୃହ" ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ସମର୍ଥନ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା।  ଉଭୟ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ନିଜ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ହାସଲ କରିବା ଦିଗରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲେ। ୧୯୨୦ ଦଶକରେ ଫ୍ରାଙ୍କୋ-ସିରିଆ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଜାତୀୟତାବାଦର ଆବିର୍ଭାବ ପରେ ଦକ୍ଷିଣ ଲେଭାଣ୍ଟରେ ସେହି ଦୁଇଟି ଆନ୍ଦୋଳନ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ୧୯୩୦ ଏବଂ ୧୯୪୦ ଦଶକରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଂଘର୍ଷରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବ୍ୟାପକ ଆରବ-ଇସ୍ରାଏଲ ସଂଘର୍ଷରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ।

ହଜ ଅମିନ ଅଲ-ହୁସେନିଙ୍କ ଉଦୀୟମାନ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅନେକ କଠୋର ପାଲେଷ୍ଟାଇନୀ ଆରବ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଦମାସ୍କସରୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନକୁ ଫେରିବା ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ଆରବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଜାତୀୟ ଗୃହ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିଗରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଆରବ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ସଂଗ୍ରାମର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଆରବ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ସ୍ଥାପକ ଅମିନ ଅଲ-ହୁସେନି ତୁରନ୍ତ ଇହୁଦୀ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନକୁ ଇହୁଦୀ ପ୍ରବାସକୁ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ଏକମାତ୍ର ଶତ୍ରୁ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୨୦ ମସିହାରେ ଜେରୁଜେଲମରେ ଏବଂ ୧୯୨୧ ରେ ଜାଫାରେ ଇହୁଦୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ବଡ଼ ଧରଣର ଦଙ୍ଗା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ହିଂସାର ପରିଣାମ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା ଇହୁଦୀ ଅର୍ଦ୍ଧସାମରିକ ବାହିନୀ ହାଗାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା । ୧୯୨୯ ମସିହାରେ ଏକାଧିକ ହିଂସାତ୍ମକ ଦଙ୍ଗା ରେ ୧୩୩ ଜଣ ଇହୁଦୀ ଓ ୧୧୬ ଜଣ ଆରବ ଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ହେବ୍ରୋନ ଏବଂ ସଫେଦରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଇହୁଦୀ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ ହେବ୍ରୋନ ଏବଂ ଗାଜାରୁ ଇହୁଦୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା ।

୧୯୩୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ଆରବ ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରାମ ସମଗ୍ର ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ଅନେକ ଆରବ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା, ଯେପରିକି ସିରିଆର ଶେଖ ଇଜାଦ୍ଦିନ ଅଲ-କାସମ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ଲାକ୍ ହ୍ୟାଣ୍ଡ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୩୬ ଆରବ ବିଦ୍ରୋହ ପାଇଁ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ୧୯୩୫ ଶେଷ ଭାଗରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ହାତରେ ଅଲ୍-କାସମଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ୧୯୩୬ମସିହାରେ ଆରବ ସାଧାରଣ ଧର୍ମଘଟ ଓ ସାଧାରଣ ବହିଷ୍କାର ରେ ଉତ୍ତେଜନା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ଏହି ଧର୍ମଘଟ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ହିଂସାରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୩୬-୧୯୩୯ ରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ଆରବ ବିଦ୍ରୋହକୁ ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଇହୁଦୀ ବସତି ପୋଲିସ, ଇହୁଦୀ ସୁପରନ୍ୟୁମେରାରୀ ପୋଲିସ ଏବଂ ସ୍ପେଶାଲ ନାଇଟ୍ ସ୍କ୍ଵାଡ୍ ର ସହଯୋଗୀ ବାହିନୀ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ତାକ୍ତ ଭାବରେ ଦମନ କରିଥିଲେ । ୧୯୩୭ ପ୍ରାରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିବା ସଂଗଠିତ ହିଂସାର ପ୍ରଥମ ଲହରରେ ଅଧିକାଂଶ ଆରବ ଗୋଷ୍ଠୀ ବ୍ରିଟିଶଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ ଆରବ ନେତୃତ୍ୱଙ୍କୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଭାବେ ବହିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ଯୋଗୁଁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ବିଭାଜନ ଦିଗରେ ପିଲ୍ କମିଶନ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯଦିଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଆରବମାନେ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ । ଦୁଇ ପ୍ରମୁଖ ଇହୁଦୀ ନେତା, ଚାଇମ୍ ୱେଜମାନ୍ ଏବଂ ଡେଭିଡ୍ ବେନ୍-ଗୁରିୟନ ଏହି ସୁପାରିସକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ କେତେକ ଦ୍ବିତୀୟ ଇହୁଦୀ ନେତା ଏହାକୁ ନାପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ।

ଦ୍ବିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ହିଂସାକାଣ୍ଡର ଅନ୍ତ ଘଟିଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୫,୦୦୦ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଅଧିକାଂଶ ଆରବ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ। ଦ୍ବିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ସ୍ଥିତି ଶାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଆରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ମଧ୍ୟମ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଆଡକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲା, ନଶାଶିବି ବଂଶର ନେତୃତ୍ୱରେ ଏବଂ ଏପରିକି ବ୍ରିଟିଶ କମାଣ୍ଡ ଅଧୀନରେ ଇହୁଦୀ-ଆରବ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରେଜିମେଣ୍ଟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ଉତ୍ତର ଆଫ୍ରିକାରେ ଜର୍ମାନମାନଙ୍କ ସହ ଲଢ଼େଇ କରିଥିଲା । ଅଲ-ହୁସେନିର ଅଧିକ ଉଗ୍ର ନିର୍ବାସିତ ଗୋଷ୍ଠୀ କିନ୍ତୁ ନାଜି ଜର୍ମାନୀ ସହିତ ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ଏବଂ ସମଗ୍ର ଆରବ ବିଶ୍ୱରେ ନାଜି ସମର୍ଥକ ପ୍ରଚାର ମେସିନ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଇରାକରେ ଆରବ ଜାତୀୟତାବାଦୀଙ୍କ ପରାଜୟ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଅଲ-ହୁସେନିଙ୍କୁ ନାଜି ଅଧିକୃତ ୟୁରୋପକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ କ୍ଷେତ୍ର ଅଭିଯାନ ସମ୍ପର୍କରେ ତାଙ୍କ ହାତ ବାନ୍ଧିଥିଲା, ଯଦିଓ ସେ ନିୟମିତ ଭାବରେ ଦାବି କରୁଥିଲେ ଯେ ଇଟାଲୀୟ ଏବଂ ଜର୍ମାନମାନେ ତେଲ ଅବିବରେ ବୋମା ମାଡ଼ କରନ୍ତୁ । ଦ୍ବିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ବେଳକୁ ୟୁରୋପରୁ ଆସିଥିବା ହୋଲୋକାଷ୍ଟ ବଞ୍ଚିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ କୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ସଙ୍କଟ ୟିଶୁଭ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଆରବ ନେତୃତ୍ୱ ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । ଗୋଟିଏ ପଟେ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଇମିଗ୍ରେସନ କୋଟା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ବ୍ରିଟିଶଙ୍କ ବିରୋଧରେ ବେଆଇନ ଇମିଗ୍ରେସନ ଓ ଜିଓନିଷ୍ଟ ବିଦ୍ରୋହ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିଲା ।

୨୯ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୭ରେ, ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ସାଧାରଣ ସଭାରେ ୧୮୧(୨) ସଂକଳ୍ପ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନକୁ ଏକ ଆରବ ରାଷ୍ଟ୍ର, ଏକ ଇହୁଦୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଜେରୁଜେଲମ ସହରରେ ବିଭକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଯୋଜନା ଗ୍ରହଣ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିଲା । ପରଦିନ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ହିଂସାରେ ଭାସି ଯାଇଥିଲା। କ୍ରମାଗତ ଆରବ ଉତ୍ତେଜନା ଓ ଆକ୍ରମଣରେ ଚାରି ମାସ ଧରି ୟିଶୁଭ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରତିରକ୍ଷାତ୍ମକ ସ୍ଥିତିରେ ରହି ବେଳେବେଳେ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେଉଥିଲେ। ଅବ୍ଦ ଅଲ କାଦିର ଅଲ-ହୁସେନି ଏବଂ ହାସନ ସଲାମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆରବ ଲିଗ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଭିତ୍ତିକ ଆରବ ଲିବରେସନ ଆର୍ମି ଗଠନ କରି ଆରବ ସଂଗ୍ରାମକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା। ଇହୁଦୀ ପକ୍ଷରେ, ଗୃହଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରମୁଖ ଭୂତଳ ମିଲିସିଆ - ହାଗାନାହ, ଇର୍ଗୁନ୍ ଏବଂ ଲେହି ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ଅନେକ ଇହୁଦୀ ଭେଟେରାନ୍ ଏବଂ ବିଦେଶୀ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁଦୃଢ଼ ହୋଇଥିଲା । ବସନ୍ତ ୧୯୪୮ ବେଳକୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇସାରିଥିଲା ଯେ ଆରବ ସେନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଂସ ହେବାକୁ ଯାଉଛି ଏବଂ ୟିଶୁଭ ସେନା ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଅଞ୍ଚଳ ହାସଲ କରି ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଆରବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଶରଣାର୍ଥୀ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ।

ଇତିହାସ 

 

୧୪ ମଇ ୧୯୪୮ରେ ଇସ୍ରାଏଲ ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଘୋଷଣା ପରେ ଆରବ ଲିଗ୍ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଆରବମାନଙ୍କ ତରଫରୁ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୪୮ ଆରବ-ଇସ୍ରାଏଲ ଯୁଦ୍ଧର ମୁଖ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ କରି ପୂର୍ବ ବ୍ରିଟିଶ ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ସେମାନଙ୍କ ସେନା କୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା । ସାମଗ୍ରିକ ସଂଘର୍ଷ, ଯେଉଁଥିରେ ପାଖାପାଖି ୧୫,୦୦୦ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ, ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଇସ୍ରାଏଲ ପୂର୍ବର ଅଧିକାଂଶ ମେଣ୍ଡେଟ୍ ଅଞ୍ଚଳ ଦଖଲ କରିଥିଲା, ଜୋର୍ଡାନ ପଶ୍ଚିମ ତଟକୁ ଦଖଲ କରିଥିଲା ଏବଂ ପରେ ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ କୁ ନିଜ ଅକ୍ତିଆରକୁ ନେଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ୨୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୪୮ରେ ଆରବ ଲିଗ୍ ଦ୍ୱାରା ଅଲ୍-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସରକାର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା।

୧୯୫୦ ଦଶକରେ ଜୋର୍ଡାନ ଓ ଇଜିପ୍ଟ ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ଫେଦାଇନ୍ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ସୀମାପାର ଆକ୍ରମଣକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିବା ବେଳେ ଇସ୍ରାଏଲ ଆୟୋଜକ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ ଅଭିଯାନ ଚଳାଇଥିଲା। ୧୯୫୬ ସୁଏଜ୍ ସଙ୍କଟ ଫଳରେ ଗାଜା ଉପତ୍ୟକାଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲର ସ୍ୱଳ୍ପକାଳୀନ ଦଖଲ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଅଲ୍-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସରକାରଙ୍କ ନିର୍ବାସନ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ସହିତ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ହୋଇଥିଲା । ୧୯୫୯ ରେ ଇଜିପ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ଅଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସରକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପରିତ୍ୟାଗ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ଆରବ ରିପବ୍ଲିକରେ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାପରେ ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍କୁ ଇଜିପ୍ଟର ସାମରିକ ପ୍ରଶାସକଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରଖାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଏହାକୁ ବାସ୍ତବରେ ସାମରିକ ଦଖଲ ରେ ପରିଣତ କରିଥିଲା । ତେବେ ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଲିବରେସନ ଅର୍ଗାନାଇଜେସନ୍ (ପିଏଲଓ) ନାମରେ ଏକ ନୂତନ ସଂଗଠନ ୟାସର ଅରଫାତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ଏହା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଅଧିକାଂଶ ଆରବ ଲିଗ୍ ସରକାରଙ୍କ ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିଥିଲା ଏବଂ ଆରବ ଲିଗ୍ ରେ ଏକ ଆସନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା ।

୧୯୬୭ ର ଛଅ ଦିନିଆ ଯୁଦ୍ଧ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଜାତୀୟତାବାଦ ଉପରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା, କାରଣ ଇସ୍ରାଏଲ ଜୋର୍ଡାନରୁ ପଶ୍ଚିମ ତଟ ଏବଂ ଇଜିପ୍ଟରୁ ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ ଉପରେ ସାମରିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହାସଲ କରିଥିଲା । ଫଳସ୍ୱରୂପ, ପିଏଲଓ ସ୍ଥଳଭାଗରେ କୌଣସି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସ୍ଥାପନ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପାଲେଷ୍ଟାଇନୀଙ୍କ ବାସସ୍ଥଳୀ ଜର୍ଡାନରେ ଏହାର ମୁଖ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଜୋର୍ଡାନ ସେନାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ କାରାମେହ ଯୁଦ୍ଧ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା । ତେବେ ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ଜର୍ଡାନ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ରେ ଜର୍ଡାନରେ ଥିବା ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଘାଟି ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥିଲା। ଜର୍ଡାନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପିଏଲଓ ପରାଜୟ ଯୋଗୁଁ ଅଧିକାଂଶ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଦକ୍ଷିଣ ଲେବାନନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ବିଶାଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନିଜ ଅକ୍ତିଆରକୁ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ତଥାକଥିତ "ଫତାହଲ୍ୟାଣ୍ଡ" ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ।

୧୯୭୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଦକ୍ଷିଣ ଲେବାନନରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ବିଦ୍ରୋହ ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା, କାରଣ ଉତ୍ତର ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ବିମାନ ଅପହରଣ ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ଲେବାନନକୁ ଏକ ଘାଟି ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେଇଥିଲା । ଲେବନାନ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଆତଙ୍କବାଦୀମାନେ ଇସ୍ରାଏଲ ବିରୋଧରେ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖିଥିବା ବେଳେ ଲେବାନନ୍ ଭିତରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ଲଢ଼େଇ ଜାରି ରଖିଥିଲେ। ୧୯୭୮ ମସିହାରେ କୋଷ୍ଟାଲ ରୋଡ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ଯୋଗୁଁ ଅପରେସନ ଲିଟାନି ନାମରେ ପରିଚିତ ଇସ୍ରାଏଲର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ଇସ୍ରାଏଲ ସେନା ତୁରନ୍ତ ଲେବନାନରୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ନେଇଥିଲା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ବିରୋଧରେ ଆକ୍ରମଣ ପୁଣି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୮୨ମସିହାରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଦ୍ୱାରା ନିଜର ଜଣେ କୂଟନୀତିଜ୍ଞଙ୍କୁ ହତ୍ୟା ଉଦ୍ୟମ ପରେ ଇସ୍ରାଏଲ ସରକାର ଲେବନାନ ଗୃହଯୁଦ୍ଧରେ ପକ୍ଷ ନେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୮୨ ଲେବାନନ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପାଇଁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଫଳାଫଳ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା। ଅଧିକାଂଶ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଆତଙ୍କବାଦୀ କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ବେରୁତକୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଜୁନ୍ ମାସରେ ପିଏଲ୍ଓ ମୁଖ୍ୟାଳୟକୁ ୟାସର ଅରାଫତଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଟ୍ୟୁନିସିଆକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା।

ପ୍ରଥମ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ବିଦ୍ରୋହ ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ବଢୁଥିବା ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଅସୀମ ଦଖଲର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୮୨ ମସିହାର ଇଜିପ୍ଟ-ଇସ୍ରାଏଲ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିର ସଫଳତା କୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ୧୯୯୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏହି ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରୟାସ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଶେଷରେ, ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ୧୯୯୩ର ଓସ୍ଲୋ ଚୁକ୍ତିରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପିଏଲଓକୁ ଟ୍ୟୁନିସିଆରୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ିତ ହୋଇ ପଶ୍ଚିମ ତଟ ଏବଂ ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ ରେ ଭୂମି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଜାତୀୟ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସମାଜର ଉଗ୍ରବାଦୀ ଇସଲାମିକ ତତ୍ତ୍ୱ ଯଥା ହାମାସ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଇସଲାମିକ ଜିହାଦ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ ବିରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ତୁରନ୍ତ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରି ଆକ୍ରମଣ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଶତାଧିକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଓ ସରକାର ବିରୋଧୀ ପ୍ରଚାର ପରେ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରବିନ୍ ଙ୍କୁ ଇସ୍ରାଏଲର ଜଣେ ଧର୍ମାନ୍ଧ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏହା ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଝଟକା ଦେଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରୁ ୧୯୯୬ରେ ଇସ୍ରାଏଲର ନବନିର୍ବାଚିତ ସରକାର ପଛଘୁଞ୍ଚା ଦେଇଥିଲେ।

ଅନେକ ବର୍ଷର ବିଫଳ ଆଲୋଚନା ପରେ ୨୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଇନ୍ତିଫାଦା ଭାବରେ ଏହି ସଂଘର୍ଷ ପୁନର୍ବାର ଉଗ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲା । ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବାହିନୀ ମଧ୍ୟରେ ଖୋଲା ସଂଘର୍ଷରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିବା ଏହି ହିଂସା ୨୦୦୪/୨୦୦୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା ଏବଂ ଏଥିରେ ପାଖାପାଖି ୧୩୦ ଜଣ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ । ୨୦୦୫ରେ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ୟାରୋନ ଗାଜାରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ବସବାସ କରୁଥିବା ଏବଂ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ହଟାଇବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଏହାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଦଖଲ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଗାଜାରେ ଯାହା ଘଟିଛି ତାହା ଉପରେ ଏହାର କୌଣସି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନାହିଁ। ତେବେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ, ହ୍ୟୁମାନ ରାଇଟ୍ସ ୱାଚ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ାନ୍ୟ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସଂସ୍ଥା ଏବଂ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ସଂଗଠନ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଗାଜା ଉପତ୍ୟକାର ଦଖଲକାରୀ ଶକ୍ତି ଭାବରେ ବିବେଚନା କରୁଛନ୍ତି କାରଣ ଇସ୍ରାଏଲ ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ ର ଆକାଶମାର୍ଗ, ଆଞ୍ଚଳିକ ଜଳକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି ଏବଂ ଆକାଶ କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ର ପଥରେ ଗାଜା ଭିତରକୁ କିମ୍ବା ବାହାରକୁ ଲୋକ କିମ୍ବା ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନ କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି ।

୨୦୦୬ରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସଂସଦୀୟ ନିର୍ବାଚନରେ ହାମାସ ୪୪% ଭୋଟ ପାଇଥିଲା। ଯଦି ହାମାସ ପୂର୍ବ ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଚୁକ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ ନ କରେ, ହିଂସାକୁ ସ୍ୱୀକାର ନ କରେ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ନ ଦିଏ, ତେବେ ଇସ୍ରାଏଲ ଆର୍ଥିକ କଟକଣା ଆରମ୍ଭ କରିବ, ଯାହାକୁ ହାମାସ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛି। ଫତାହ ଏବଂ ହାମାସ ମଧ୍ୟରେ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଜନୈତିକ ସଂଘର୍ଷ ଗାଜା ଯୁଦ୍ଧ (୨୦୦୭)ରେ ପରିଣତ ହେବା ପରେ ହମାସ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲା। ୨୦୦୭ମସିହାରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଗାଜା ଉପତ୍ୟକାରେ ନୌସେନା ଅବରୋଧ ଲଗାଇଥିଲା ଏବଂ ଇଜିପ୍ଟ ସହ ସହଯୋଗ ରେ ଇଜିପ୍ଟ ସୀମାଅବରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା

୨୦୦୮ ର ଶେଷ ଭାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇସ୍ରାଏଲ ଗାଜା ଉପରେ ଅପରେସନ୍ କାଷ୍ଟ ଲିଡ୍ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ହାମାସ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ହଜାର ହଜାର ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ଡଲାର ର କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଥିଲା । ଫେବ୍ରୁଆରି ୨୦୦୯ ବେଳକୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ସହ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା, ଯଦିଓ ହିଂସା କାଣ୍ଡ ଜାରି ରହିଥିଲା। [ଉଦାହରଣ ଆବଶ୍ୟକ]

୨୦୧୧ମସିହାରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାର୍ବଭୌମ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ଜାତିସଂଘ ର ସଦସ୍ୟତା ହାସଲ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲେ। ହାମାସ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଗାଜାରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ରକେଟ୍ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିଛି। ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୨ରେ, ଜାତିସଂଘରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱକୁ ଏକ ଅଣ-ସଦସ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଉନ୍ନୀତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ମିଶନ ଶୀର୍ଷକ "ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ (ପିଏଲଓ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ) " ରୁ "ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଜ୍ୟ" କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୧୪ରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଓ ଗାଜା ମଧ୍ୟରେ ଆଉ ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ୭୦ରୁ ଅଧିକ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ।

ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୨ରେ, ଇସ୍ରାଏଲର ୩୭ତମ ସରକାର, ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ମେଣ୍ଟ ସରକାର ନିର୍ବାଚିତ ହେବା ସହିତ ଏବଂ କଠୋର ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ରାଜନେତାଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ, ଜାନୁଆରି ୨୦୨୩ ଜେନିନ୍ ଅନୁପ୍ରବେଶ, ଜୁନ୍ ୨୦୨୩ ଜେନିନ୍ ଅନୁପ୍ରବେଶ, ଜୁଲାଇ ୨୦୨୩ ଜେନିନ୍ ଅନୁପ୍ରବେଶ ଏବଂ ୨୦୨୩ ଅଲ୍-ଆକ୍ସା ସଂଘର୍ଷ ଭଳି ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ସଂଘର୍ଷରେ ହିଂସା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା।  ମେ ୨୦୨୩ ରେ ଗାଜା-ଇସ୍ରାଏଲ ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ ଗାଜା-ଇସ୍ରାଏଲ ସଂଘର୍ଷ, ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ରାଜନୈତିକ ହିଂସା ସହିତ ୨୦୨୩ ରେ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ଯାହା କି ୨୦୦୫ ପରଠାରୁ ସଂଘର୍ଷରେ ସର୍ବାଧିକ ।

ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା

ଅସ୍ଲୋ ଚୁକ୍ତିନାମା (୧୯୯୩) 

 

୧୯୯୩ ମସିହାରେ ୟିତ୍ଜାକ୍ ରାବିନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ୟାସେର ଅରାଫତଙ୍କ ନେତୃତ୍ବାଧୀନ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଲିବରେସନ୍ ଅର୍ଗାନାଇଜେସନ୍ର ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ନେତାମାନେ ଓସ୍ଲୋ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଥିଲା ଇସ୍ରାଏଲର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା ପାଇଁ ଅରାଫତଙ୍କ ଚିଠି । ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ ଏକ ଢାଞ୍ଚା ଭାବରେ ଓସ୍ଲୋ ଚୁକ୍ତିକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରୂପ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଓସ୍ଲୋ ଚୁକ୍ତିର ମୂଳ କଥା ଥିଲା ଯେ ଇସ୍ରାଏଲ ଶାନ୍ତି ବଦଳରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଉପରେ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବ । ଓସ୍ଲୋ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସୂକ୍ଷ୍ମ ଥିଲା ଏବଂ ଫିଟ୍ ଏବଂ ଆରମ୍ଭରେ ଅଗ୍ରଗତି କରିଥିଲା । ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୫ରେ ୟିତ୍ଜାକ୍ ରାବିନ୍ ଙ୍କ ହତ୍ୟା ପରେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏକ ମୋଡ଼ ନେଇଥିଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ସେତେବେଳେ ଉନ୍ମୋଚନ ହୋଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୦ରେ କ୍ୟାମ୍ପ ଡେଭିଡ୍ ରେ ଆରାଫାତ ଏବଂ ଏହୁଦ ବାରାକ୍ ସହମତି ରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିନଥିଲେ। ଆରବ-ଇସ୍ରାଏଲ ବ୍ୟାପାର ପାଇଁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବିଲ୍ କ୍ଲିଣ୍ଟନଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସହାୟକ ରବର୍ଟ ମାଲି ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ ବାରାକ ଆରାଫାତଙ୍କୁ କୌଣସି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଲିଖିତ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇନଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକା ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଧାରଣା ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା ଯାହାକୁ ଇସ୍ରାଏଲ ପକ୍ଷ ବିଚାର କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅରଫାତ ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତର ମିଳିନଥିଲା: "ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ମୁଖ୍ୟ ବିଫଳତା ହେଉଛି ଯେ କ୍ୟାମ୍ପ ଡେଭିଡ୍ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଆରମ୍ଭରୁ ସେମାନେ ଆମେରିକୀୟ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ହଁ କହିବା କିମ୍ବା ଏକ ଦୃଢ଼ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ଥିଲେ। ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ନିଜର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରତିପ୍ରସ୍ତାବ"। ଫଳରେ ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହିସାବ ରହିଛି।

କ୍ୟାମ୍ପ ଡେଭିଡ୍ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ (୨୦୦୦) 

ଜୁଲାଇ ୨୦୦୦ରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବିଲ୍ କ୍ଲିଣ୍ଟନ୍ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ୟାସିର ଅରାଫତ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହୁଦ ବାରାକ୍ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶାନ୍ତି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଡାକିଥିଲେ। ବାରାକ୍ ନିମ୍ନଲିଖିତଗୁଡ଼ିକୁ "ବୁଝାମଣା ପାଇଁ ଆଧାର" ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ଆମେରିକା ମାଧ୍ୟମରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ: ଏକ ଅଣ-ସାମରିକ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ର ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମର କେବଳ କିଛି ଅଂଶ ସମେତ ପଶ୍ଚିମ କୂଳର ୮୭-୯୨% ଅଂଶ ଏବଂ ସମଗ୍ର ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ ସହିତ ୩-୪ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୬୯ଟି ଇହୁଦୀ ବସ୍ତି (ଯେଉଁଥିରେ ପଶ୍ଚିମ କୂଳର ଇହୁଦୀ ବସ୍ତିବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ୮୫% ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ) ଇସ୍ରାଏଲକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯିବ।  ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଫେରିବାର କୌଣସି ଅଧିକାର ନାହିଁ, ଟେମ୍ପଲ ମାଉଣ୍ଟ କିମ୍ବା କୌଣସି ମୁଖ୍ୟ ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମ୍ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ନାହିଁ ଏବଂ ଜୋର୍ଡାନ ଉପତ୍ୟକା ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଜାରି ରହିଛି।

ଏହି ଅଫରକୁ ଅରଫତ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ। ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ବୁଝାମଣାକାରୀଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଜମି, ନିରାପତ୍ତା, ଜନବସତି ଏବଂ ଜେରୁଜେଲମ୍ କୁ ନେଇ ଇସ୍ରାଏଲ ଦଖଲର ଅନେକ ଉପାଦାନକୁ ହଟାଇ ପାରିନଥିଲା। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କ୍ଲିଣ୍ଟନ୍ ଆରାଫାତଙ୍କୁ ଜବାବ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇନଥିଲେ। ୨୦୦୧ମସିହାରେ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଇସ୍ରାଏଲର ପୂର୍ବତନ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ଲୋମୋ ବେନ୍ ଆମିଙ୍କୁ ପଚରାଯିବାରୁ ସେ କହିଥିଲେ, "ନା। ଏବଂ ଏହା ହିଁ ଘଟଣାର ହୃଦୟ । ଆମ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଆଲୋଚନାରେ କେବେ ବି ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ପ୍ରତିପ୍ରସ୍ତାବ ନଥିଲା" । ୨୦୦୬ରେ ଏକ ପୃଥକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ବେନ୍ ଆମି କହିଥିଲେ ଯେ ଯଦି ସେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ହୋଇଥାନ୍ତେ ତେବେ ସେ କ୍ୟାମ୍ପ ଡେଭିଡ୍ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥାନ୍ତେ।

ଆମେରିକାର ତୀବ୍ର ଚାପରେ ମଧ୍ୟ ଉଭୟ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଦାବି ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ଉପଯୁକ୍ତ ସମାଧାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇ ନାହିଁ । କ୍ଲିଣ୍ଟନ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ଅରଫାତଙ୍କୁ ଦାୟୀ କରି ଆସୁଛନ୍ତି। ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀର ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ କ୍ଲିଣ୍ଟନ ଆମେରିକାର ପୂର୍ବତନ ସିନେଟର ଜର୍ଜ ଜେ ମିଚେଲଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ରଣନୀତି ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ଫ୍ୟାକ୍ଟ ଫାଇଣ୍ଡିଂ କମିଟିର ନେତୃତ୍ୱ ନେବାକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ୨୦୦୧ମସିହାରେ ଏହି କମିଟିର ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଇସ୍ରାଏଲ ବସତିଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବା ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏକ ରଣନୀତି ଥିଲା ।

କ୍ୟାମ୍ପ ଡେଭିଡ୍ ପରେ ଘଟିଥିବା ବିକାଶ 
 
ବିଫଳ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ପରେ ୨୦ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ଓ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ଆଲୋଚନାକାରୀମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟବଧାନକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଛୋଟ ଛୋଟ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବୈଠକ ଜାରି ରଖିଥିଲେ । ବକେୟା ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଆମେରିକା ନିଜର ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଶେଷରେ ଦ୍ବିତୀୟ ଇନ୍ତିଫାଡା ର ଆବିର୍ଭାବ ଯୋଗୁଁ କ୍ଲିଣ୍ଟନଙ୍କ ଆମେରିକା ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପସ୍ଥାପନରେ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଥିଲା ।

ଶେଷରେ ୨୩ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୦ରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବା କ୍ଲିଣ୍ଟନଙ୍କ ଯୋଜନାରେ ଗାଜା ଉପତ୍ୟକାରେ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ୯୪-୯୬ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ୧୯୬୭ ପୂର୍ବ ଇସ୍ରାଏଲଠାରୁ ଜମି ଅଦଳବଦଳରେ ପଶ୍ଚିମ କୂଳର ୧-୩ ପ୍ରତିଶତ ସମାନ ଗଠନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଜେରୁଜେଲମ ସମ୍ପର୍କରେ ଏହି ଯୋଜନାରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସାଧାରଣ ନୀତି ହେଉଛି ଆରବ ଅଞ୍ଚଳ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଏବଂ ଇହୁଦୀ ଅଞ୍ଚଳ ଇସ୍ରାଏଲ। ଟେମ୍ପଲ ମାଉଣ୍ଟ/ନୋବେଲ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଉପରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ରହିବ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରାଚୀର ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ରହିବ ବୋଲି ଆଧାର କରି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳଗୁଡ଼ିକୁ ବିଭାଜିତ କରାଯିବାର ଥିଲା । ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ଉପରେ ଏହି ଯୋଜନାରେ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତିପୂରଣ, ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରିବାର ଅଧିକାର ଏବଂ ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନକୁ ହୋଇଥିବା ଦୁଃଖକୁ ଇସ୍ରାଏଲ ସ୍ୱୀକାର କରିବା ସମେତ ଅନେକ ପ୍ରସ୍ତାବ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଏକ "ଅଣ-ସାମରିକ" ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ସୀମା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଫୋର୍ସକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଉଭୟ ପକ୍ଷ କ୍ଲିଣ୍ଟନଙ୍କ ଯୋଜନାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜାନୁଆରୀରେ ତାବା ଶାନ୍ତି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଆଲୋଚନାର ଆଧାର ପାଲଟିଥିଲା ।

ତବା ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ (୨୦୦୧) 
ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୧ରେ ଇଜିପ୍ଟର ତାବାଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ତାବା ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଆଲୋଚନା ଦଳ ଏକ ନୂତନ ମାନଚିତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବରେ "ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ଇସ୍ରାଏଲ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ" ଅଞ୍ଚଳକୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ପକ୍ଷ ଏହାକୁ ଅଧିକ ବୁଝାମଣାର ଆଧାର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ଇସ୍ରାଏଲ ନିର୍ବାଚନ ପାଖେଇ ଆସୁଥିବା ବେଳେ ଆଲୋଚନା ବିନା ବୁଝାମଣାରେ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଏକ ମିଳିତ ବିବୃତି ଜାରି କରି ସେମାନେ କରିଥିବା ଅଗ୍ରଗତିକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିଥିଲେ: "ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ କେବେ ବି ବୁଝାମଣାରେ ପହଞ୍ଚିବା ନିକଟତର ହୋଇନାହାଁନ୍ତି ଏବଂ ତେଣୁ ଇସ୍ରାଏଲ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ଆଲୋଚନା ପୁନଃ ଆରମ୍ଭ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଅବଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟବଧାନକୁ ଦୂର କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ଆମର ମିଳିତ ବିଶ୍ୱାସ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସରେ ଲିକୁଦ ପାର୍ଟି ପ୍ରାର୍ଥୀ ଏରିଏଲ ଶ୍ୟାରୋନ ଇସ୍ରାଏଲ ନିର୍ବାଚନରେ ଏହୁଦ ବାରାକଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୧ରେ ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଶ୍ୟାରୋନଙ୍କ ନୂଆ ସରକାର ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଆଲୋଚନା ପୁନଃ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇନଥିଲେ।

ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ 

୧୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୨ରେ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ, ରୁଷିଆ, ଜାତିସଂଘ ଏବଂ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର କ୍ୱାର୍ଟେଟ୍ ଦ୍ୱାରା ଉପସ୍ଥାପିତ ଏକ ଶାନ୍ତି ପ୍ରସ୍ତାବ ଥିଲା ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ରୋଡ୍ ମ୍ୟାପ୍ । ଏହି ଯୋଜନାରେ ଜେରୁଜେଲମ କିମ୍ବା ଇସ୍ରାଏଲ ବସତିର ଭାଗ୍ୟ ଭଳି କଠିନ ପ୍ରଶ୍ନର ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇ ନଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏହାକୁ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପରେ ବି ଫଳପ୍ରଦ ହୋଇନଥିଲା, ଯାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଉଭୟ ଇସ୍ରାଏଲ ବସତି ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ହିଂସାକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲା । ୨୦୧୫ ନଭେମ୍ବର ସୁଦ୍ଧା କୌଣସି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ହୋଇପାରିନାହିଁ।

ଆରବ ଶାନ୍ତି ପଦକ୍ଷେପ 
 
ଆରବ ଶାନ୍ତି ପଦକ୍ଷେପ (ଆରବୀ: ୧୦୦୨) ପ୍ରଥମେ ସାଉଦି କ୍ରାଉନ୍ ପ୍ରିନ୍ସ ଅବଦୁଲ୍ଲା ବେରୁତ୍ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ (୨୦୦୨)ରେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଶାନ୍ତି ପଦକ୍ଷେପ ସମଗ୍ର ଆରବ-ଇସ୍ରାଏଲ ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସଂଘର୍ଷର ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସମାଧାନ । ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ପ୍ରଥମେ ୨୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୨ରେ ବେରୁତ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୦୦୭ରେ ରିୟାଦ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ପୁନର୍ବାର ସହମତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ରୋଡ୍ ମ୍ୟାପ୍ ଠାରୁ ବିପରୀତ, ଏଥିରେ ୧୯୬୭ ଛଅ ଦିନିଆ ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥାପିତ ଜାତିସଂଘ ସୀମା ଉପରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଆଧାରିତ "ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ସମାଧାନ" ସୀମା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ପଶ୍ଚିମ ତଟ ଓ ଗାଜା ଉପତ୍ୟକାରେ ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମକୁ ନିଜର ରାଜଧାନୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା ସହ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଗୋଲାନ ହାଇଟ୍ସ ସମେତ ସମସ୍ତ ଅଧିକୃତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ସେନା ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବା ବଦଳରେ ଇସ୍ରାଏଲ ସହ ସମ୍ପର୍କକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲା।

ୟାସିର ଅରାଫତଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ତୁରନ୍ତ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ମହମ୍ମଦ ଅବ୍ବାସ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯୋଜନାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ସହ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବାରାକ୍ ଓବାମାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ନୀତିର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କହିଥିଲେ। ଗାଜା ଉପତ୍ୟକାର ନିର୍ବାଚିତ ସରକାର ଇସଲାମିକ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ହାମାସ ଗଭୀର ଭାବରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏହି ଯୋଜନାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ। ଇସ୍ରାଏଲ-ୟୁନାଇଟେଡ୍ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ ସାଧାରଣକରଣ ଚୁକ୍ତି ଏବଂ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦ରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ବାହାରେନ୍ ସହିତ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ଅନ୍ୟ ଏକ ଚୁକ୍ତିକୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସମାଲୋଚନା କରିଛି, କାରଣ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଆରବ ଶାନ୍ତି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରି ୟୁଏଇର ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ "ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା" ବୋଲି କହିଛି।

ଏରିଏଲ ଶ୍ୟାରୋନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଇସ୍ରାଏଲ ସରକାର ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ "ଅଣ-ଷ୍ଟାର୍ଟର" ଭାବରେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ କାରଣ ଏଥିପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଜୁନ୍ ୧୯୬୭ ପୂର୍ବରୁ ସୀମାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବାକୁ ପଡିଥିଲା । ୨୦୦୭ମସିହାରେ ଆରବ ଲିଗ୍ ଅନୁମୋଦନ ପରେ ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହୁଦ ଓଲମର୍ଟ ଏହି ଯୋଜନାକୁ ସତର୍କତାର ସହ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ। ୨୦୧୫ରେ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ୨୦୧୮ରେ ସେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସହିତ ଭବିଷ୍ୟତ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଆଧାର ଭାବରେ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ।

ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସ୍ଥିତି 
ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ସମାଧାନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ବେଳେ ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ସଂକଳ୍ପ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୩ରେ ଆଟଲାଣ୍ଟିକ୍ ପତ୍ରିକାର ୱେବସାଇଟରେ ପ୍ରକାଶିତ ଆମେରିକୀୟ ଉଦ୍ୟୋଗୀ ତଥା ଆମେରିକାର ୱାଶିଂଟନସ୍ଥିତ ସେଣ୍ଟର ଫର ମିଡଲ ଇଷ୍ଟ ପିସ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଏସ୍ ଡାନିଏଲ ଆବ୍ରାହମଙ୍କ ଏକ ଲେଖାରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପରିସଂଖ୍ୟାନକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି: "ବର୍ତ୍ତମାନ, ସମୁଦାୟ ଇହୁଦୀ ଏବଂ ଆରବମାନେ ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି ... ଇସ୍ରାଏଲ, ପଶ୍ଚିମ ତଟ ଏବଂ ଗାଜାରେ ମାତ୍ର ୧୨ ନିୟୁତ ରୁ କମ୍ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି । ବର୍ତମାନ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୫୦ ପ୍ରତିଶତରୁ କମ୍ ଲୋକ ଇହୁଦୀ।

ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୧ରେ ହ୍ୟୁମାନ ରାଇଟ୍ସ ୱାଚ୍ ରିପୋର୍ଟ 'ଏ ଥ୍ରେସହୋଲ୍ଡ କ୍ରସ୍' ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପରଠାରୁ ଇସ୍ରାଏଲ, ପଶ୍ଚିମ ତଟ ଏବଂ ଗାଜାରେ ରହୁଥିବା ପାଲେଷ୍ଟାଇନୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଇସ୍ରାଏଲର ନୀତି ଏବେ ରଙ୍ଗଭେଦ ଅପରାଧ ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ ଜୋର ଧରିଛି। ୧ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ରେ ଆମ୍ନେଷ୍ଟି ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଦ୍ୱାରା ଇସ୍ରାଏଲର ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ବିରୋଧରେ ରଙ୍ଗଭେଦ: କ୍ରୁର ସିଷ୍ଟମ ଅଫ ଡୋମିନେସନ ଆଣ୍ଡ କ୍ରାଇମ ଆଗେନଷ୍ଟ ହ୍ୟୁମାନିଟି ଶୀର୍ଷକ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।

ଇସ୍ରାଏଲର ବସତି ନୀତି 

ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଇସ୍ରାଏଲର ବସତି ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ନୀତିକୁ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ କଡ଼ା ସମାଲୋଚନା କରି କହିଛି ଯେ ଏହା ଦୁଇ-ରାଷ୍ଟ୍ର ସମାଧାନର ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରୁଛି ଏବଂ ଆଲୋଚନା ପୁନଃ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିର ବିପରୀତ। ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୧ରେ ଜାତିସଂଘ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଆଞ୍ଚଳିକ ଗୋଷ୍ଠୀ ନିରନ୍ତର ବସତି ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ବସ୍ତିବାସିନ୍ଦା ହିଂସାକୁ ଆଲୋଚନା ପୁନଃ ଆରମ୍ଭ କରିବାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଥିଲେ, ଯାହାକୁ ରୁଷ୍ ଏକ ଐତିହାସିକ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଥିଲା। ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୨ରେ, ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମ ସମେତ ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଥିବା ଇହୁଦୀ ବସ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଆହୁରି ଉଚ୍ଛେଦ କରିବା ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲର ପଦକ୍ଷେପ ପରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆକ୍ରୋଶ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଅଧିକ ବସ୍ତିବାସିନ୍ଦା ଘର ପାଇଁ ଟେଣ୍ଡର ପ୍ରକାଶ ଏବଂ ବସ୍ତିବାସିନ୍ଦା ଛକଗୁଡ଼ିକୁ ବୈଧ କରିବାର ଯୋଜନା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା । ବ୍ରିଟେନ କହିଛି ଯେ ୧୯୬୭ ମସିହାରୁ ଦଖଲ କରାଯାଇଥିବା ଜମିର ସମସ୍ତ ବସତି ସମ୍ପ୍ରସାରଣକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ପାଇଁ ରୋଡ୍ ମ୍ୟାପ୍ ଅଧୀନରେ ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଉଲ୍ଲଂଘନ। ବ୍ରିଟିଶ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ "ଶୃଙ୍ଖଳିତ, ବେଆଇନ ଇସ୍ରାଏଲ ବସତି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ସମାଧାନର ସାମର୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଜୀବନ୍ତ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି"।
ମେ ୨୦୧୨ରେ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘର ୨୭ ଜଣ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏକ ବିବୃତି ଜାରି କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ କ୍ରମାଗତ ଇସ୍ରାଏଲ ବସବାସ ହିଂସା ଏବଂ ଉତ୍ତେଜନାକୁ ନିନ୍ଦା କରାଯାଇଥିଲା । ସେହିଭଳି ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଚାଲିଥିବା ବସବାସ ହିଂସା ଓ ଉତ୍ତେଜନା କୁ ନେଇ କ୍ୱାର୍ଟେଟ୍ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରିବା ସହ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟର ଦୋଷୀଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟ ଦେବା ସମେତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛି। ସେହିଭଳି ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଚାଲିଥିବା ବସବାସ ହିଂସା ଏବଂ ଉତ୍ତେଜନା କୁ ନେଇ କ୍ୱାର୍ଟେଟ୍ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରି ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇ କହିଛି ଯେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପିଏ କ୍ୟାବିନେଟର ବିବୃତ୍ତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମ ସମେତ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶମାନେ "ଦଖଲକାରୀ ସେନାଠାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ଆମ ଲୋକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ବସବାସ ହିଂସା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଶେଷଟି ଥିଲା ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମରେ ହଜାର ହଜାର ବସବାସକାରୀ ପଦଯାତ୍ରା ଯେଉଁଥିରେ ହତ୍ୟା, ଘୃଣା ଏବଂ ହିଂସାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଲୋଗାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା "।

ଇସ୍ରାଏଲ ସେନା ପୋଲିସ 
୨୦୧୧-୨୦୧୩ ର ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା ଘଟଣାକୁ ନେଇ ୨୦୧୪ ଫେବ୍ରୁଆରିରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ ଆମ୍ନେଷ୍ଟି ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ କହିଛି ଯେ ଇସ୍ରାଏଲ ସେନା ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ବେପରୁଆ ହିଂସା ପ୍ରୟୋଗ କରିଛି ଏବଂ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜାଣିଶୁଣି ହତ୍ୟା କାଣ୍ଡ ଘଟାଇଛି ଯାହା ଯୁଦ୍ଧ ଅପରାଧ ସହ ସମାନ ହେବ । ଅନେକ ମୃତକଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଆମ୍ନେଷ୍ଟି କହିଛି ଯେ ଇସ୍ରାଏଲ ଜୀବନ୍ତ ଗୋଳାବାରୁଦ ବ୍ୟବହାର କରି ୬୭ ଜଣ ଶିଶୁଙ୍କ ସମେତ ଅତି କମରେ ୨୬୧ ଜଣ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ୬ ଜଣ ଶିଶୁଙ୍କ ସମେତ ୪୫ ଜଣ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ। ୨୫ ଜଣ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ କୁ ନେଇ ଆମ୍ନେଷ୍ଟିର ସମୀକ୍ଷାରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ । ସେହିପରି ରବର କୋଟେଡ୍ ମେଟାଲ ବୁଲେଟ୍ ସମେତ ଅନ୍ୟ ାନ୍ୟ ଉପାୟରେ ୮ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ବେଆଇନ ଭାବେ ଇସ୍ରାଏଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା ଜଣେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି କେବଳ ଜଣେ ଆଇଡିଏଫ ସୈନିକ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସୈନିକଙ୍କୁ ପଦୋନ୍ନତି ଦେବା ସହ ୫ ମାସ ପାଇଁ ନିଲମ୍ବିତ କରିବା ସହ ୧ ବର୍ଷ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଆଇଡିଏଫ ଏହି ଅଭିଯୋଗର ଜବାବ ଦେଇ କହିଛି ଯେ ଏହାର ସେନା ନିଜକୁ "ବୃତ୍ତିଗତ ମାନଦଣ୍ଡର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମାନଦଣ୍ଡରେ" ରଖିଛି ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଭୁଲ୍ ସନ୍ଦେହ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ତଦନ୍ତ କରି "ଯେଉଁଠାରେ ଉପଯୁକ୍ତ" କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।

ଉତ୍ତେଜନା 
ବିବାଦକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଗଠନ କରିବାକୁ ଥିବା ଓସ୍ଲୋ ଚୁକ୍ତି ପରେ ଇସ୍ରାଏଲ, ଇହୁଦୀ ଏବଂ ଜିଓନିଜମ୍ ବିରୋଧରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ଉତ୍ତେଜନା ଜାରି ରହିଥିଲା, ଯାହା ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଜନବସତି ଅନୁସରଣ ସହିତ ସମାନ୍ତରାଳ ଥିଲା, ଯଦିଓ ଅବୁ ମାଜେନ୍ଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଉତ୍ତେଜନା ଅଭିଯୋଗ ପରସ୍ପର ବିରୋଧୀ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ର ବୟାନକୁ ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି। ଉଭୟ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ପ୍ରକାଶିତ ସ୍କୁଲ ୍ ବୁକ୍ ଏକତରଫା କାହାଣୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷ ପ୍ରତି ଘୃଣାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। 
ଇସ୍ରାଏଲ କିମ୍ବା ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ବିରୋଧରେ ହେଉଥିବା ହତ୍ୟାକାରୀ ଆକ୍ରମଣର ଅପରାଧୀମାନେ ରାଜନେତାଙ୍କ ଠାରୁ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରର ନିନ୍ଦା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଏକ ବର୍ଗରୁ ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥନ ପାଇଥାନ୍ତି।

ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଐତିହାସିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅଣଦେଖା କରି, ପ୍ରଚାରକ ମାନଚିତ୍ର ଶିଖାଇ ବା ସେମାନଙ୍କ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଦିନେ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀରେ ଯୋଗ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରି ସେମାନଙ୍କ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି।

ଜାତିସଂଘ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ର 
ଜାତିସଂଘରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ରାଜ୍ୟକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଦସ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ଏବଂ ୧୯୬୭ ସୀମାରେ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଁ ପିଏଲଓ ଅଭିଯାନ ଚଳାଇଛି। ଏହି ଅଭିଯାନକୁ ବ୍ୟାପକ ସମର୍ଥନ ମିଳିଥିବା ବେଳେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନାକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ଏହାକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ସିଧାସଳଖ କଥାବାର୍ତ୍ତାକୁ ଅଣଦେଖା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ପାଲେଷ୍ଟାଇନକୁ ନେତାନ୍ୟାହୁ ସମାଲୋଚନା କରିଥିବା ବେଳେ ଅବ୍ବାସ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଛନ୍ତି ଯେ ଇସ୍ରାଏଲ-ଇହୁଦୀ ବସ୍ତିର ନିରନ୍ତର ନିର୍ମାଣ ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ସମାଧାନର ବାସ୍ତବିକ ସମ୍ଭାବନାକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରୁଛି। ଯଦିଓ ଜାତିସଂଘ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦ ଦ୍ୱାରା ପାଲେଷ୍ଟାଇନକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଦସ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି, ତଥାପି ୨୦୧୨ ଶେଷ ଭାଗରେ ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ସଭା ଅଣ-ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରି ସାର୍ବଭୌମ ପାଲେଷ୍ଟାଇନକୁ ବାସ୍ତବ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ବହୁମତରେ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା ।

ଜନସମର୍ଥନ 
ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ସମାଧାନ ପାଇଁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ସମର୍ଥନ ସ୍ତର କୁ ନେଇ ମତଦାନ ତଥ୍ୟ ମିଶ୍ରିତ ଫଳାଫଳ ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ୨୦୧୧ରେ ହିବ୍ରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଏକ ସର୍ଭେ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ସୂଚାଇଦେଇଛି ଯେ ଉଭୟ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସମର୍ଥନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ୫୮% ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ୫୦% ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ କ୍ଲିଣ୍ଟନ ପାରାମିଟର ଆଧାରରେ ଦୁଇ-ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସମାଧାନକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିବା ବେଳେ ୨୦୦୩ରେ ୪୭% ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ୩୯% ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଏହି ସର୍ଭେ କରାଯାଇଥିଲା। ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଉଭୟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ବର୍ଦ୍ଧିତ ପ୍ରତିଶତ ହିଂସାକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି - ୬୩% ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଏବଂ ୭୦% ଇସ୍ରାଏଲ ହିଂସା ବନ୍ଦ ପାଇଁ ସମର୍ଥନ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ଇସ୍ରାଏଲ ପାଇଁ ୨% ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ପାଇଁ ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ୫% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ ।

ନିମ୍ନଲିଖିତ ସ୍ଥିତି ଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଦୁଇ ଦଳର ସରକାରୀ ପଦବୀ; ତେବେ ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯେ କୌଣସି ଦଳ ଗୋଟିଏ ବି ସ୍ଥାନରେ ନାହାନ୍ତି। ଉଭୟ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ପକ୍ଷରେ ଉଭୟ ମଧ୍ୟମ ଓ ଉଗ୍ରବାଦୀ ସଂଗଠନ ସହିତ ଡୋଭିଶ ଏବଂ ହକିଶ ସଂଗଠନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରାଥମିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହେଉଛି ଏହାର ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ଏବଂ ବଢୁଥିବା ଅବିଶ୍ୱାସ । ଏକତରଫା ରଣନୀତି ଏବଂ କଠୋର ରାଜନୈତିକ ଗୋଷ୍ଠୀର ବୟାନବାଜି ସହିତ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପର ବିରୋଧରେ ହିଂସା ଏବଂ ଉତ୍ତେଜନା ପାରସ୍ପରିକ ଶତ୍ରୁତା ଏବଂ ଶତ୍ରୁତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଛି ଏବଂ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ହରାଇଛି । ହାମାସ ପ୍ରତି ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ସମର୍ଥନ ଯଥେଷ୍ଟ ଏବଂ ଏହାର ସଦସ୍ୟମାନେ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଇସ୍ରାଏଲର ବିନାଶ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଉଥିବାରୁ ଏବଂ ହିଂସା ଏକ ବିପଦ ହୋଇ ରହିଥିବାରୁ ସୁରକ୍ଷା ଅନେକ ଇସ୍ରାଏଲବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି । ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଜନବସତିର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଯୋଗୁଁ ଅଧିକାଂଶ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏକ ଚୁକ୍ତିରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ ନୁହେଁ, ବରଂ ସେହି ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ସ୍ଥାୟୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି ।

ଜେରୁଜେଲମ୍ 

ଜେରୁଜେଲମର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏକ ବିଶେଷ ଭାବରେ ନାଜୁକ ପ୍ରସଙ୍ଗ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପକ୍ଷ ଏହି ସହର ଉପରେ ଦାବି କରନ୍ତି । ତିନୋଟି ବୃହତ୍ତମ ଆବ୍ରାହାମିକ ଧର୍ମ- ଯିହୁଦୀ ଧର୍ମ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମ ଏବଂ ଇସଲାମ - ଜେରୁଜେଲମକୁ ସେମାନଙ୍କ ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ବର୍ଣ୍ଣନା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । ଜେରୁଜେଲମ ହେଉଛି ଇହୁଦି ଧର୍ମର ପବିତ୍ର ସହର, ଟେମ୍ପଲ ମାଉଣ୍ଟ ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀରେ ଥିବା ଇହୁଦୀ ମନ୍ଦିରଗୁଡିକର ପୂର୍ବ ଅବସ୍ଥିତି ଅଟେ । ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜେରୁଜେଲମ ହେଉଛି ତୃତୀୟ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଏହା ହେଉଛି ଇସ୍ରା ଏବଂ ମି'ରାଜ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ଅଲ-ଅକ୍ସା ମସଜିଦ୍ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଯିରୁଶାଲମ ହେଉଛି ଯୀଶୁଙ୍କ କ୍ରୁଶରେ ଏବଂ ପବିତ୍ର ସେପୁଲଚର ଚର୍ଚ୍ଚର ସ୍ଥାନ।

ନେସେଟ୍ ଏବଂ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟ ସମେତ ଇସ୍ରାଏଲ ସରକାର ପଶ୍ଚିମ ଜେରୁଜେଲମର "ନୂତନ ସହର"ରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପରଠାରୁ ରହିଛି । ଛଅ ଦିନିଆ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଜୋର୍ଡାନ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମକୁ ଦଖଲ କରିବା ପରେ ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଜେରୁଜେଲମ ଆଇନ ପାରିତ କରି "ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଏକଜୁଟ ଜେରୁଜେଲମ ହେଉଛି ଇସ୍ରାଏଲର ରାଜଧାନୀ" ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲା ।

ଅନେକ ଦେଶ ଜେରୁଜେଲମକୁ ଇସ୍ରାଏଲର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ବ୍ୟତିକ୍ରମ ହେଉଛି ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଏବଂ ରୁଷିଆ । ଜାତିସଂଘର ଅଧିକାଂଶ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗଠନ ୧୯୬୭ ଛଅ ଦିନିଆ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ହୋଇଥିବା ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମ ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଦାବି କିମ୍ବା ୧୯୮୦ ଜେରୁଜେଲମ୍ ଆଇନ ଘୋଷଣାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଉନାହାନ୍ତି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନ୍ୟାୟାଳୟ ୨୦୦୪ମସିହାରେ "ଅଧିକୃତ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅଞ୍ଚଳରେ ପାଚେରି ନିର୍ମାଣର ଆଇନଗତ ପରିଣାମ" ଉପରେ ନିଜର ପରାମର୍ଶଦାତା ମତାମତରେ ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମକୁ "ଅଧିକୃତ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅଞ୍ଚଳ" ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ।

୨୦-୨୦୦୧ ରେ କ୍ୟାମ୍ପ ଡେଭିଡ୍ ଏବଂ ଟାବା ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଏକ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଜେରୁଜେଲମର ଆରବ ଅଂଶପ୍ରସ୍ତାବିତ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଦିଆଯିବ ଏବଂ ଜେରୁଜେଲମର ଇହୁଦୀ ଅଂଶ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଦିଆଯିବ । ଟେମ୍ପଲ ମାଉଣ୍ଟ ଅଧୀନରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ କାର୍ଯ୍ୟ କୁ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସରକାର ମିଳିତ ଭାବେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବେ । ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ନୀତିଗତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶେଷରେ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା।

ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ 
ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥିବା ଇହୁଦୀ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର କଲ୍ୟାଣ କୁ ନେଇ ଇସ୍ରାଏଲର ଚିନ୍ତା ରହିଛି। ଯେତେବେଳେ ଯିରୁଶାଲମ ଜର୍ଡାନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥିଲା, ସେତେବେଳେ କୌଣସି ଇହୁଦୀଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରାଚୀର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଇହୁଦୀ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇନଥିଲା ଏବଂ ଅଲିଭ୍ ସ ପର୍ବତରେ ଥିବା ଇହୁଦୀ କବରସ୍ଥାନକୁ ଅସମ୍ମାନ କରାଯାଇଥିଲା। ୧୯୭୫ ମସିହାରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ଉଭୟ ଇହୁଦୀ ଏବଂ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିବା ଯୋଶେଫଙ୍କ ସମାଧିରେ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଛି । ବସ୍ତିବାସିନ୍ଦାମାନେ ଏକ ୟେଶିବ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ, ଏକ ତୋରା ସ୍କ୍ରୋଲ୍ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ମିହରାବକୁ ଘୋଡ଼ାଇଥିଲେ। ଦ୍ବିତୀୟ ଇତିଫାଦା ସମୟରେ ଉକ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ଲୁଟ୍ କରି ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଇସ୍ରାଏଲର ସୁରକ୍ଷା ଏଜେନ୍ସିମାନେ ନିୟମିତ ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଜନା କରୁଥିବା ଇହୁଦୀ ଉଗ୍ରବାଦୀଙ୍କ ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତି ଏବଂ ଗିରଫ କରନ୍ତି, ଯଦିଓ ଅନେକ ଗମ୍ଭୀର ଘଟଣା ଏବେ ବି ଘଟିଛି । ଇସ୍ରାଏଲ ଟେମ୍ପଲ ମାଉଣ୍ଟ ଉପରେ ମୁସଲମାନ ଟ୍ରଷ୍ଟ (ୱାକଫ)କୁ ପ୍ରାୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦେଇଛି.

ଇସ୍ରାଏଲ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥିବା ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଓ ମୁସଲମାନ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର କଲ୍ୟାଣ କୁ ନେଇ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରିଛି। ଏହାବ୍ୟତୀତ କିଛି ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଓକିଲ ବୟାନ ଦେଇ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ମସଜିଦ ଭୁଶୁଡ଼ିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରାଚୀର ଟନେଲକୁ ପୁନଃ ଖୋଲାଯାଇଥିଲା।

ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଶରଣାର୍ଥୀ 

ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଶରଣାର୍ଥୀ ମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ୧୯୪୮ ଆରବ-ଇସ୍ରାଏଲ ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ୧୯୬୭ ଛଅ ଦିନିଆ ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ସେମାନଙ୍କର ଉଭୟ ଘର ଏବଂ ଜୀବିକାର ସାଧନ ହରାଇଥିବା ଲୋକ । ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଗଠନ ପରେ ଇସ୍ରାଏଲରୁ ପଳାଇ ଆସିଥିବା କିମ୍ବା ବହିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ପାଲେଷ୍ଟାଇନୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୭,୧୧,୦୦୦ ଥିଲା ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ମୂଳ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ବଂଶଧରମାନେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ରିଲିଫ୍ ଆଣ୍ଡ ୱାର୍କସ୍ ଏଜେନ୍ସି ଫର ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ରିଫ୍ୟୁଜି ଇନ୍ ଦି ନିୟର ଇଷ୍ଟ (ୟୁଏନଆରଡବ୍ଲୁଏ) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ପଞ୍ଜୀକରଣ ଏବଂ ସେବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ୨୦୧୦ ସୁଦ୍ଧା ୪.୭ ନିୟୁତ ଲୋକ । ୧୯୬୭ ଆରବ-ଇସ୍ରାଏଲ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ୩୫୦,୦୦୦ରୁ ୪,୦୦,୦ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ। ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଜୋର୍ଡାନ, ଲେବାନନ, ସିରିଆ, ପଶ୍ଚିମ ତଟ ଏବଂ ଗାଜା ଉପତ୍ୟକାରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଶରଣାର୍ଥୀ ଶିବିରରେ ରହୁଛନ୍ତି। ଅବଶିଷ୍ଟ ମାନେ ଏହି ଆୟୋଜକ ଦେଶର ସହର ଓ ସହର ଓ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରନ୍ତି ।

ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ଇସ୍ରାଏଲ ବାହାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୂଳ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ବଂଶଧର। ୟାସିର ଅରାଫତଙ୍କ ପରି ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ବୁଝାମଣାକାରୀମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଜୋର ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଶରଣାର୍ଥୀମାନେ ୧୯୪୮ ଏବଂ ୧୯୬୭ ପୂର୍ବରୁ ରହୁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିବାର ଅଧିକାର ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୧୯୪୯ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ରେଖା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଶରଣାର୍ଥୀମାନେ ପ୍ରମାଣ ଭାବରେ ସାର୍ବଜନୀନ ଘୋଷଣାନାମା ଏବଂ ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ପରିଷଦ ପ୍ରସ୍ତାବ ୧୯୪କୁ ଉଦାହରଣ ଦେଇଛନ୍ତି। ତେବେ ଇସ୍ରାଏଲ ସହ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନାର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଶାନ୍ତି ସମାଧାନର ଅଂଶ ଭାବରେ ସେମାନେ ମାତ୍ର ୧୦,୦୦୦ ଶରଣାର୍ଥୀ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଫେରାଇ ଆଣିଛନ୍ତି। ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଲିବରେସନ ଅର୍ଗାନାଇଜେସନ୍ର ବର୍ତ୍ତମାନର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ମହମ୍ମଦ ଅବ୍ବାସ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଲୋଚନାରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ୫ ନିୟୁତ ବା ବାସ୍ତବରେ ୧ ନିୟୁତ ଟଙ୍କା ନେବାକୁ କହିବା ଅଯୌକ୍ତିକ। ଏହାର ଅର୍ଥ ଇସ୍ରାଏଲର ଅନ୍ତ ଘଟିବ। ଆଉ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଅବ୍ବାସ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୧୯୩୫ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଉତ୍ତର ଗାଲିଲିର ସଫେଦକୁ ଫେରିବାର ତାଙ୍କର ଆଉ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଅଧିକାର ନାହିଁ। ପରେ ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମତାମତ ଏବଂ ସରକାରୀ ନୀତି ନୁହେଁ।

ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଲେଖକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଆଧାରରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଅଧିକାରକୁ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି:

 ବିସ୍ତୃତ ନୁଆ ଐତିହାସିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅନେକ ପଣ୍ଡିତ ଯୁକ୍ତି କରନ୍ତି ଯେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଶରଣାର୍ଥୀମାନେ ହାଗାନା, ଲେହି ଏବଂ ଇର୍ଗୁନ୍, ଜିଓନିଷ୍ଟ ଅର୍ଦ୍ଧସାମରିକ ଗୋଷ୍ଠୀର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଦ୍ୱାରା ପଳାୟନ କରିଥିଲେ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କୁ ଘଉଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା କିମ୍ବା ବହିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା। ଅନେକ ଲୋକ ଏହାକୁ ଏକ ଜାତିଗତ ସଫେଇ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି । ନୂଆ ଐତିହାସିକମାନେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଆରବ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ରହିବା ପାଇଁ ଆରବ ନେତାମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛାର ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି।

 ଇହୁଦୀ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ଲୋକଙ୍କୁ ନାଗରିକତା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଇସ୍ରାଏଲ ରିଟର୍ନ ଆଇନକୁ ସମାଲୋଚକମାନେ ଅନ୍ୟ ଜାତିଗତ ଗୋଷ୍ଠୀ, ବିଶେଷକରି ପାଲେଷ୍ଟାଇନମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭେଦଭାବ ଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଏପରି ନାଗରିକତା ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ୧୯୪୮ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା କିମ୍ବା ପଳାୟନ କରାଯାଇଥିଲା ।
 ୧୯୪୮ମସିହାରେ ଗୃହୀତ ଜାତିସଂଘର ସଂକଳ୍ପ ୧୯୪ ଅନୁଯାୟୀ, "ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଶରଣାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କ ସହ ଶାନ୍ତିରେ ରହିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଫେରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁନାହାଁନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସମ୍ପତ୍ତି ନଷ୍ଟ କିମ୍ବା କ୍ଷତି ପାଇଁ କ୍ଷତିପୂରଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବା ଉଚିତ।  ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ କିମ୍ବା ସମାନତାରେ, ଦାୟୀ ସରକାର କିମ୍ବା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ହେବା ଉଚିତ। ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ସଂକଳ୍ପ ୩୨୩୬ "ପାଲେଷ୍ଟାଇନୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଘର ଏବଂ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଧିକାରକୁ ମଧ୍ୟ ଦୋହରାଇଛି ଯେଉଁଥିରୁ ସେମାନେ ବିସ୍ଥାପିତ ଏବଂ ଉଚ୍ଛେଦ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି"। ଜାତିସଂଘର ସଂକଳ୍ପ ୨୪୨ରେ "ଶରଣାର୍ଥୀ ସମସ୍ୟାର ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ" କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି; ତେବେ ସଂକଳ୍ପ ୨୪୨ରେ ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ ଯେ "ନ୍ୟାୟସମ୍ପନ୍ନ ବୁଝାମଣା" ଏକ ଶାବ୍ଦିକ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଅଧିକାର ଆକାରରେ ହେବା ଉଚିତ୍ କିମ୍ବା ହେବା ଉଚିତ୍ ।

ବିରୋଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି:

 ୧୯୪୮ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୮ ତାରିଖରେ ଜାତିସଂଘ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ ଶରଣାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ କାରଣ ଆରବ ଲିଗ୍ ଏବଂ ଆରବ ହାଇକମିଟି ସେମାନଙ୍କର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଯୁଦ୍ଧ ଜାରି ରଖିବା ଏବଂ ଶତ୍ରୁତା ପୁନଃ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ତେବେ ଇସ୍ରାଏଲ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ କେତେକ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲା, ବିଶେଷକରି ଗାଜା ଉପତ୍ୟକାକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ମାଧ୍ୟମରେ କିମ୍ବା ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ବଦଳରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୦୦.୦୦୦ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରି। ଆରବ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଦାବି କରିଥିଲେ।
 ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଶରଣାର୍ଥୀ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଅନ୍ୟ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ଠାରୁ ଅଲଗା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି, ଅର୍ଥାତ୍ ୟୁଏନ୍ଆରଡବ୍ଲ୍ୟୁଏ ଦ୍ୱାରା, ୟୁଏନ୍ଏଚ୍ସିଆର ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ। ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ନିଜକୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଶରଣାର୍ଥୀ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଥାନ୍ତେ, ନଚେତ୍ ବର୍ତ୍ତମାନର ବାସସ୍ଥାନ ଦେଶରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତେ ଏବଂ ଅଲଗା ସଂସ୍ଥା ନଥିଲେ ସେମାନଙ୍କର ଶରଣାର୍ଥୀ ରାଜ୍ୟ ବଜାୟ ରଖିଥାନ୍ତେ ନାହିଁ।
 ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ଇସ୍ରାଏଲ ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ୧୯୪୮ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଆରବ ଉଚ୍ଚ କମିଟି ଏବଂ ଆରବ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନକୁ ପଳାୟନ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଇହୁଦୀ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ହଟାଇବା ସହଜ ହୋଇପାରିବ କିମ୍ବା ସେମାନେ ଭୟରେ ଲଢ଼େଇରୁ ରକ୍ଷା ପାଇପାରିବେ ।[citation needed] ପାଲେଷ୍ଟାଇନର କାହାଣୀ ହେଉଛି ଶରଣାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ଇହୁଦୀ ମିଲିସିଆ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ବହିଷ୍କାର ଏବଂ ବିସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଐତିହାସିକମାନେ ଏବେ ବି ୧୯୪୮ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ପଳାୟନର କାରଣ ଉପରେ ବିତର୍କ କରୁଛନ୍ତି। ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ, ଐତିହାସିକ ବେନି ମୋରିସ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ୭,୦୦,୦୦୦ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ "ଯୁଦ୍ଧର ଝଟକା" କାରଣରୁ ପଳାୟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସଫଳ ଆରବ ଆକ୍ରମଣ ପରେ କିଛି ସମୟ ପରେ ସ୍ୱଦେଶ ଫେରିବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି । ସେ ସେହି ଉଦାହରଣଗୁଡ଼ିକର ଦସ୍ତାବିଜ କରିଛନ୍ତି ଯେଉଁଥିରେ ଆରବ ନେତାମାନେ ହାଇଫାରେ ଘଟିଥିବା ପରି ସମଗ୍ର ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ। ତେବେ ତାଙ୍କର ପଣ୍ଡିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ନିଷ୍ପତି ନେଇଛନ୍ତି ଯେ ସେଠାରେ ବହିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା । ମୋରିସ୍ ଏହି ବିସ୍ଥାପନକୁ ଆରବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏକ ଜାତୀୟ ସଂଘର୍ଷର ପରିଣାମ ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି । ୨୦୦୪ମସିହାରେ ହାରେଟ୍ଜଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ସେ ଏହି ସ୍ଥାନାନ୍ତରକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ବେନ୍-ଗୁରିୟନ ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ ଏବଂ ସାମରିକ ନେତୃତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ବୁଝିଥିବା ସ୍ଥାନାନ୍ତରର ବାତାବରଣରୁ ହୋଇଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ଇତିହାସରେ ଏପରି ପରିସ୍ଥିତି ଅଛି ଯାହା ଜାତିଗତ ନିର୍ଯାତନାକୁ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ କରେ । ଐତିହାସିକ ପରିବର୍ତ୍ତେ ରାଜନୈତିକ କାରଣ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ମତ ବଦଳାଇଥିବାରୁ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନୀ ନର୍ମାନ ଫିଙ୍କେଲଷ୍ଟାଇନ ତାଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି।
 ଯେହେତୁ ଆରବ ଦୁନିଆରେ ଇହୁଦୀ ବିରୋଧୀ ହିଂସାରୁ ପଳାଇ ଆସିଥିବା ୯,୦୦,୦ ଇହୁଦୀ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାକୁ ସେମାନଙ୍କପୂର୍ବ ବାସସ୍ଥାନ ଦେଶମାନେ କେବେ କ୍ଷତିପୂରଣ କିମ୍ବା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିନଥିଲେ - ଆରବ ନେତାଙ୍କ କୌଣସି ଆପତ୍ତି ନାହିଁ - ଏକ ଉଦାହରଣ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଛି ଯେଉଁଥିରେ ଶରଣାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରର ଦାୟିତ୍ୱ ଅଟେ ।
 ଯଦିଓ ଇସ୍ରାଏଲ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ପ୍ରବାସୀଙ୍କୁ ଏକ ନୂତନ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଫେରିବାର ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକାର କରେ, ଇସ୍ରାଏଲ ଜୋର ଦେଇ କହିଛି ଯେ ଏହି ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ଇସ୍ରାଏଲ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ଇହୁଦୀ ରାଷ୍ଟ୍ରର ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ହେବ; ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ଆଗମନ ଇସ୍ରାଏଲ ରାଜ୍ୟକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବ ।
 ଏଫ୍ରାଇମ୍ କାର୍ଶଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ମାନେ ନିଜେ ୧୯୪୮-୧୯୪୯ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପଡ଼ୋଶୀ ଜାତି ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ "ସଫା" କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ୧୯୪୭ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୨୯ ତାରିଖରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ବିଭାଜନ ପାଇଁ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଆରବ ଜଗତ ବଳପୂର୍ବକ ଉଚ୍ଛେଦ ନ କରିଥାନ୍ତା, ତେବେ ପ୍ରଥମେ କୌଣସି ଶରଣାର୍ଥୀ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇନଥାନ୍ତା। ୧୯୪୮ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଶରଣାର୍ଥୀ ନିରାଶ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଘରୋଇକରଣ କାରଣରୁ ଚାଲିଯାଇଥିବା ସେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶ ହାଇକମିଶନର "ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ଆରବ ମନୋବଳ ଭୁଶୁଡ଼ିବା" ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ ଯାହାକୁ ସେ ଆଂଶିକ ଭାବରେ "ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଶ ଛାଡିବାକୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେବା ଉଚିତ" ଏବଂ ଆରବ ଇପେଣ୍ଡି ଶ୍ରେଣୀର ଯଥେଷ୍ଟ ଉଚ୍ଛେଦ ପାଇଁ ଦାୟୀ କରିଥିଲେ । ଇସ୍ରାଏଲ ନାଗରିକ ହେବାରୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ପାଲେଷ୍ଟାଇନୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ବହିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଏବଂ ହାଇଫା ଏବଂ ତିବେରିଆସରେ ଆରବ ଉଚ୍ଚ କମିଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ହଜାର ହଜାର ଆରବଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା ।

ଇସ୍ରାଏଲ ସୁରକ୍ଷା କୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା 

ଏହି ସଂଘର୍ଷ ସମୟରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ହିଂସା ଇସ୍ରାଏଲବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି। ଇସ୍ରାଏଲ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ସହିତ ମିଶି ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଇସ୍ରାଏଲର ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ଏବଂ ସାମରିକ ବାହିନୀ ବିରୋଧରେ ହୋଇଥିବା ହିଂସାକୁ ଆତଙ୍କବାଦ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ଇସ୍ରାଏଲର ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ହିଂସା ପଛର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅନେକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ହିଂସାତ୍ମକ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଗୋଷ୍ଠୀ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଷୟରେ ପରସ୍ପର ସହ ସହମତ ନୁହଁନ୍ତି । ତଥାପି, ଏକ ସାଧାରଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ଏବଂ ଏହାର ସ୍ଥାନରେ ଏକ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଆରବ ରାଷ୍ଟ୍ର ଗଠନ କରିବାର ଇଚ୍ଛା । ହାମାସ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଇସଲାମିକ ଜିହାଦ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ଇସଲାମିକ ସଙ୍ଗଠନ ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସଂଘର୍ଷକୁ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଜିହାଦ ଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି ।

ଆତ୍ମଘାତୀ ବିସ୍ଫୋରଣକୁ ହାମାସ, ଇସ୍ଲାମିକ ଜିହାଦ ଏବଂ ଅଲ-ଅକ୍ସା ସହିଦ ବ୍ରିଗେଡ୍ ଭଳି ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସଂଗଠନମଧ୍ୟରେ ଏକ କୌଶଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି ଏବଂ କେତେକ ଆତ୍ମଘାତୀ ଆକ୍ରମଣକୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ୮୪% ସମର୍ଥନ ମିଳିଛି । ଇସ୍ରାଏଲରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଆତ୍ମଘାତୀ ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ ବେସାମରିକ ବସ୍, ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ, ସପିଂ ମଲ୍, ହୋଟେଲ୍ ଏବଂ ବଜାରକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିଛନ୍ତି। ୧୯୯୩ରୁ ୨୦୦୩ ମଧ୍ୟରେ ୩୦୩ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଆତ୍ମଘାତୀ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ।

୨୦୦୩ ଜୁଲାଇରେ ଅନେକ ଆତ୍ମଘାତୀ ବିସ୍ଫୋରଣ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇସ୍ରାଏଲ ସରକାର ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ତଟ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରୀନ୍ ଲାଇନର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଇସ୍ରାଏଲର ମେଣ୍ଟ ସରକାର ଅନୁମୋଦନ କରିଛନ୍ତି। ଆଇଡିଏଫ ଅନୁଯାୟୀ, ବାଡ଼ ଲଗାଇବା ପରଠାରୁ ଆତଙ୍କବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପ୍ରାୟ ୯୦% ହ୍ରାସ ପାଇଛି।

୨୦୦୧ ପରଠାରୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଇସ୍ରାଏଲକୁ କାସାମ ରକେଟ୍ ମାଡ଼ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି। ୨୦୦୬ମସିହାରେ- ଗାଜା ଉପତ୍ୟକାରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ହେବାର ବର୍ଷକ ପରେ- ଇସ୍ରାଏଲ ସରକାର ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ ଏଭଳି ୧,୭୨୬ଟି ଉତକ୍ଷେପଣ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି, ଯାହା କି ୨୦୦୫ରେ ନିକ୍ଷେପ କରାଯାଇଥିବା ମୋଟ ରକେଟ୍ ର ୪ ଗୁଣରୁ ଅଧିକ। [ଉନ୍ନତ ଉତ୍ସ ଆବଶ୍ୟକ] ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୯ ସୁଦ୍ଧା, ୮,୬୦୦ରୁ ଅଧିକ ରକେଟ୍ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ବ୍ୟାପକ ମାନସିକ ଆଘାତ ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି । ୨୦୧୦ ଜାନୁଆରି-ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ୫୦୦ରୁ ଅଧିକ ରକେଟ୍ ଓ ମୋର୍ଟାର୍ ଏବଂ ୨୦୧୨ ଜାନୁଆରି-ନଭେମ୍ବରରେ ୧୯୪୭ରୁ ଅଧିକ ରକେଟ୍ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା।

ହାଇଫା ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତି ପାଞ୍ଚ ଜଣ ଇସ୍ରାଏଲବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣରେ ଜଣେ ସମ୍ପର୍କୀୟ କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ହରାଇଛନ୍ତି।

ଦେଶର ନିରାପତ୍ତା ଚିନ୍ତାକୁ କିପରି ମୁକାବିଲା କରାଯିବ ସେ ନେଇ ଇସ୍ରାଏଲ ରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିତର୍କ ଚାଲିଛି । ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ (ଟାର୍ଗେଟ କିଲିଂ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଘର ଭାଙ୍ଗିବା ସମେତ), କୂଟନୀତି, ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଏକତରଫା ଇଙ୍ଗିତ ଏବଂ ଚେକପୋଷ୍ଟ, ଅବରୋଧ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଭଳି ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବୃଦ୍ଧି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତ କୌଶଳର ବୈଧତା ଓ ଜ୍ଞାନ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ସମୀକ୍ଷକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। [ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ ଉତ୍ସ?]

ଜୁନ୍ ୨୦୦୭ ମଧ୍ୟଭାଗରୁ, ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ନିରାପତ୍ତା ସମସ୍ୟାର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରାଥମିକ ମାଧ୍ୟମ ହେଉଛି ପାଲେଷ୍ଟାଇନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀର ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟୋଜିତ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ସଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ପାଣ୍ଠି ସହିତ ସହଯୋଗ କରିବା ଏବଂ ଅନୁମତି ଦେବା, ଯାହା ଇସ୍ରାଏଲ ସହାୟତାରେ ହାମାସର ପଶ୍ଚିମ ତଟ ସମର୍ଥକମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ସଫଳ ହୋଇଛି ।

ଇସ୍ରାଏଲ ବାହାରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ହିଂସା 
କିଛି ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଇସ୍ରାଏଲ ବିରୋଧରେ ସଂଘର୍ଷ ବାହାନାରେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ହିଂସାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟ କଳାପ କରିଛନ୍ତି।

୧୯୬୦ ଦଶକର ଶେଷ ଭାଗରେ ପିଏଲଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆତଙ୍କବାଦର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ କ୍ରମଶଃ କୁଖ୍ୟାତ ହେବାରେ ଲାଗିଲା । କେବଳ ୧୯୬୯ରେ ୮୨ଟି ବିମାନ ଅପହରଣ ପାଇଁ ପିଏଲଓ ଦାୟୀ ଥିଲା। ଏଲ୍ ଅଲ୍ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ ନିୟମିତ ଅପହରଣ ଟାର୍ଗେଟ ପାଲଟିଥିଲା। ପପୁଲାର ଫ୍ରଣ୍ଟ ଫର ଦି ଲିବରେସନ୍ ଅଫ୍ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଦ୍ୱାରା ଏୟାର ଫ୍ରାନ୍ସ ଫ୍ଲାଇଟ୍ ୧୩୯ର ଅପହରଣ ଏକ ବନ୍ଧକ ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନ ସମୟରେ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ଅଧିକାଂଶ ବନ୍ଦୀଙ୍କୁ ସଫଳତାର ସହ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ।

ତେବେ ୧୯୭୨ ଅଲିମ୍ପିକ୍ କ୍ରୀଡ଼ା ରେ ୧୧ ଜଣ ଇସ୍ରାଏଲ ଆଥଲେଟଙ୍କୁ ଧରିବା ଏବଂ ଶେଷରେ ହତ୍ୟା କରିବା ସବୁଠାରୁ ଜଣାଶୁଣା ଏବଂ କୁଖ୍ୟାତ ଆତଙ୍କବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।

ଅନ୍ୟ ପାଲେଷ୍ଟାଇନୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ହିଂସା 
ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଏବଂ ଆରବ ଆନ୍ଦୋଳନ ମଧ୍ୟରେ ଲଢ଼େଇ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଇସ୍ରାଏଲର ସୁରକ୍ଷା ନୀତି ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ନେତୃତ୍ୱର ନିଜସ୍ୱ ନୀତିରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି ।[citation needed] ୧୯୩୦ ଦଶକରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ହୋଇଥିବା ବିଦ୍ରୋହର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଆରବ ସେନା ପରସ୍ପର ସହ ଲଢ଼େଇ କରିବା ସହ ଜିଓନିଷ୍ଟ ଓ ବ୍ରିଟିଶ ସେନା ସହ ସଂଘର୍ଷ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସଂଘର୍ଷ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିଛି । ଲେବନାନ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ବାଥିଷ୍ଟମାନେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଲିବରେସନ୍ ଅର୍ଗାନାଇଜେସନ୍ରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଶିଆ ଅମାଲ ଆନ୍ଦୋଳନ ସହ ମିଶି ଏକ ରକ୍ତାକ୍ତ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ଲଢ଼ିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ହଜାର ହଜାର ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ।

ପ୍ରଥମ ଇନ୍ତିଫାଦାରେ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଇସ୍ରାଏଲ ସୁରକ୍ଷା ସେବା ସୂଚନାଦାତା ଏବଂ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଲିବରେସନ୍ ଅର୍ଗାନାଇଜେସନ୍ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯାନରେ ଏକ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ। ପାଲେଷ୍ଟାଇନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ କଥିତ ସହଯୋଗୀ, ଅଧିକାର ସଙ୍ଗଠନମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଚରଣ ପାଇଁ କଡ଼ା ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଯେ ସହଯୋଗୀ ଲେବଲ୍ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ନିରପେକ୍ଷ ବିଚାରରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି। ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ହ୍ୟୁମାନ ରାଇଟ୍ସ ମନିଟରିଂ ଗ୍ରୁପ୍ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ମୃତକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୪୫ ପ୍ରତିଶତରୁ କମ୍ ବାସ୍ତବରେ ଇସ୍ରାଏଲ ପାଇଁ ସୂଚନା ଦେବା ପାଇଁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।

ଗାଜା ଉପତ୍ୟକାରେ ହାମାସ ର ଅଧିକାରୀମାନେ ହଜାର ହଜାର ଫତାହ ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଶାସନକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ ପାଲେଷ୍ଟାଇନୀମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରି ହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି। ଗାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ୪ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ୧୫୦ରୁ ଅଧିକ ପାଲେଷ୍ଟାଇନୀ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ। ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ହିଂସାକୁ କେତେକ ସମୀକ୍ଷକ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ। ୨୦୦୭ ସୁଦ୍ଧା ହାମାସ ଓ ଫତାହ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ସମୟରେ ୬୦୦ରୁ ଅଧିକ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ।

International status 

ଇସ୍ରାଏଲ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ପାଲେଷ୍ଟାଇନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଅଧିକାର ପିଏଲଓ ସହିତ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ଓସ୍ଲୋ ଚୁକ୍ତିରୁ ନିଆଯାଇଛି, ଯାହା ଅଧୀନରେ ଏହା ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅଞ୍ଚଳ (ଏରିଆ ଏ)ର ସହରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହାସଲ କରିଥିଲା ଏବଂ ଆଖପାଖ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଇସ୍ରାଏଲ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ବେସାମରିକ ପ୍ରଶାସନ (ଏରିଆ ବି) ଅଧୀନରେ ଆସିଥିଲା କିମ୍ବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇସ୍ରାଏଲ ବେସାମରିକ ପ୍ରଶାସନ (ଏରିଆ ସି)। ଏରିଆ ଏରେ ଥିବା ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସହରରେ ପ୍ରବେଶ ନକରି ଇସ୍ରାଏଲବାସୀଙ୍କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବା ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲ ଅତିରିକ୍ତ ରାଜପଥ ନିର୍ମାଣ କରିଛି। ପାଲେଷ୍ଟାଇନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥିବା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅଞ୍ଚଳ ଗୁଡ଼ିକ ବିବିଧ ଏବଂ ଅଣ-ସଂଲଗ୍ନ ଅଟେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ଆଲୋଚନା ରେ ଓସ୍ଲୋ-୨, ୱାଇ ରିଭର ଏବଂ ଶର୍ମ ଏଲ୍-ସେକ୍ ଭଳି ଅଞ୍ଚଳ ବଦଳିଛି। ପାଲେଷ୍ଟାଇନର କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଅଲଗା ହୋଇଥିବା ଅଞ୍ଚଳ ଗୁଡ଼ିକ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ରାଷ୍ଟ୍ର ଗଠନ କରିବା ଅସମ୍ଭବ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ସୁରକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୁଅନ୍ତି; ଇସ୍ରାଏଲ କିଛି ଏରିଆ ବିରୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ପାଇଁ କୌଣସି ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିନାହିଁ, ଯାହାଫଳରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅଞ୍ଚଳର ବିଭାଜନ ହ୍ରାସ ପାଇନାହିଁ ଏବଂ ଏହି ଅଂଶଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଚେକପୋଷ୍ଟ ବିନା ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ପାସ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି ।

ଓସ୍ଲୋ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ ଇସ୍ରାଏଲ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ସ୍ଥଳ, ସମୁଦ୍ର ଏବଂ ବାୟୁସୀମା କ୍ରସିଂ ଉପରେ ନିଜର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ଆମଦାନୀ ଏବଂ ରପ୍ତାନି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସ୍ଥିର କରିବାର ଅଧିକାର ଉପରେ ଜୋର ଦେଇଛି। ସାମରିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିପଜ୍ଜନକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବେଶକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଏହା ସକ୍ଷମ କରିବା ।

ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାନ୍ୟତା ଦେବା ପାଇଁ ପିଏଲଓର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଇସ୍ରାଏଲ ଏକ ଉତ୍ତେଜନାମୂଳକ "ଏକତରଫା" କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରେ ଯାହା ଓସ୍ଲୋ ଚୁକ୍ତି ସହିତ ଅସଙ୍ଗତ ।

ଜଳ ସମ୍ପଦ 
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଜଳ ସମ୍ପଦ ରାଜନୈତିକ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ। ଯେହେତୁ ଗ୍ରୀନ୍ ଲାଇନ୍ ଅଧୀନରେ ଜାରି ରହିଥିବା ଦୁଇଟି ବୃହତ୍ ଭୂତଳ ଜଳଭଣ୍ଡାରରୁ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏହାର ଅଧିକାଂଶ ଜଳ ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ, ତେଣୁ ଇସ୍ରାଏଲ୍-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସଂଘର୍ଷରେ ଏହି ଜଳର ବ୍ୟବହାର ବିବାଦୀୟ ହୋଇଛି। ଇସ୍ରାଏଲ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଅଧିକାଂଶ ଜଳ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ପଶ୍ଚିମ ତଟକୁ ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୪୦ ନିୟୁତ ଘନମିଟର ଜଳ ଯୋଗାଣ କରିଥାଏ, ଯାହା ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ଜଳ ଯୋଗାଣର ୭୭% ଯୋଗଦାନ କରେ, ଯାହା ପ୍ରାୟ ୨.୬ ନିୟୁତ ଜନସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ଅଂଶୀଦାର ହେବ ।

ଯଦିଓ ଇସ୍ରାଏଲର ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ନିଜର କବ୍ଜା ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ଏହି ଜଳର ବ୍ୟବହାର ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ତଥାପି ଏହା ଏହାର ଅଧିକାଂଶ ବ୍ୟବହାର କରେ: ୧୯୫୦ ଦଶକରେ, ଇସ୍ରାଏଲ ପଶ୍ଚିମ ଜଳଭଣ୍ଡାରର ଜଳ ଉତ୍ପାଦନର ୯୫% ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଜଳଭଣ୍ଡାର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦିତ ଜଳର ୮୨% ଖାଉଥିଲା । ଯଦିଓ ଏହି ଜଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ୧୯୬୭ ପୂର୍ବ ସୀମାର ଇସ୍ରାଏଲର ନିଜ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଣାଯାଇଥିଲା, ତଥାପି ଜଳର ଉତ୍ସ ଉଭୟ ପଶ୍ଚିମ ତଟ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଅଧୀନରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଂଶୀଦାର ଭୂତଳ ଜଳ ଅବବାହିକାରୁ ଆସିଛି ।

ଓସ୍ଲୋ-୨ ଚୁକ୍ତିରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ "ସମ୍ବଳରୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିମାଣର ଉପଯୋଗ" ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ। ଏପରି କରି ପାଲେଷ୍ଟାଇନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏକ ଯୁଗ୍ମ ଜଳ କମିଟି (ଜେଡବ୍ଲ୍ୟୁସି) ଅଧୀନରେ ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଜଳ ଉତ୍ପାଦନର ବୈଧତା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଇସ୍ରାଏଲ ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଉତ୍ପାଦନକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଜଳ ଯୋଗାଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଯୁଗ୍ମ ଜଳ ସମିତି ଅଧୀନରେ ପୂର୍ବ ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ଅତିରିକ୍ତ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଖନନ କୁ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲା । [ଉନ୍ନତ ଉତ୍ସ ଆବଶ୍ୟକ] ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଯେଉଁ ପାଣି ମିଳେ ତାହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଜୋର୍ଡାନ ନଦୀ ପ୍ରଣାଳୀ, ଗାଲିଲି ସାଗର ଏବଂ ଦୁଇଟି ଭୂତଳ ଉତ୍ସରୁ ଆସିଥାଏ । ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ବିବିସିର ଏକ ଲେଖା ଅନୁଯାୟୀ, ଜର୍ଡାନ ନଦୀ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ପ୍ରବେଶ ନାହିଁ ।

ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ଖାଦ୍ୟ ଓ କୃଷି ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ ୨୦୦୮ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଘୋରରେ ଥିବା ଇସ୍ରାଏଲ ବସ୍ତିର ଫାଇଦା ପାଇଁ ଜଳ ସମ୍ପଦ ଜବତ କରାଯାଇଥିଲା। ୧୯୬୭ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଜର୍ଡାନ ନଦୀରେ ଥିବା ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଜଳସେଚନ ପମ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଜବତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନମାନଙ୍କୁ ଜୋର୍ଡାନ ନଦୀ ପ୍ରଣାଳୀର ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇନଥିଲା । କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ କୃଷକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ନୂତନ ଜଳସେଚନ କୂଅ ଖୋଳିବାକୁ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଅନୁମତି ଦେଇନଥିବା ବେଳେ ପଶ୍ଚିମ ତଟ ଏବଂ ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ରେ ଥିବା ଇହୁଦୀ ବସ୍ତିଗୁଡ଼ିକରେ ଜଳସେଚନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କୂଅ ଖୋଳିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ।

ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୨ରେ ଜାତିସଂଘ ଦ୍ୱାରା ଏକ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ଏବଂ ଅଧିକୃତ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜାତିସଂଘର ଆବାସିକ ଏବଂ ମାନବୀୟ ସଂଯୋଜକ ମ୍ୟାକ୍ସ ଗେଲାର୍ଡ ପ୍ରକାଶନର ଶୁଭାରମ୍ଭ ଅବସରରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ: "୨୦୨୦ ସୁଦ୍ଧା ଗାଜାରେ ଆଉ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ରହିବେ ଏବଂ ଏହାର ଅର୍ଥନୀତି ଧୀରେ ଧୀରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ । ଫଳରେ ଗାଜାର ଲୋକମାନେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପାନୀୟ ଜଳ ଓ ବିଜୁଳି ପାଇବା କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସ୍କୁଲ ପଠାଇବା ଆହୁରି କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼ିବ। ଜାତିସଂଘ ଶିଶୁ ପାଣ୍ଠି (ୟୁନିସେଫ)ର ଜିନ୍ ଗଫ୍ ଏବଂ ନିକଟ ପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ପାଇଁ ଜାତିସଂଘ ରିଲିଫ୍ ଆଣ୍ଡ ୱାର୍କସ୍ ଏଜେନ୍ସି (ୟୁଏନ୍ଆରଡବ୍ଲ୍ୟୁଏ)ର ରବର୍ଟ ଟର୍ନରଙ୍କ ସହ ଗେଲାର୍ଡ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ୨୦୨୦ରେ ଗାଜାର ଜନସଂଖ୍ୟା ୧.୬ ନିୟୁତରୁ ୨.୧ ନିୟୁତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ, ଯାହା ଫଳରେ ପ୍ରତି ବର୍ଗ କିଲୋମିଟରରେ ୫,୮୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଘନତା ପାଇବେ ।

ଅନେକ ବିଦେଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗଠନ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଜଳ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଚୁକ୍ତି ସ୍ଥାପିତ କରିଛନ୍ତି। ଆକଳନ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ୨୦୦୩ରୁ ୨୦୧୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୋଜନା ଅବଧି ପାଇଁ ପଶ୍ଚିମ ତଟ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୧.୧ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଏବଂ ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ ଦକ୍ଷିଣ ଗଭର୍ଣ୍ଣରେଟ୍ ପାଇଁ ୦.୮ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ନିବେଶ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା ।

୨୦୧୨ ର ଶେଷ ଭାଗରେ ନେଦରଲାଣ୍ଡ ସରକାର ୨୧.୬ ନିୟୁତ ଡଲାର ର ଦାନ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ - ଡଚ୍ ସରକାର କହିଥିଲେ ଯେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ପିଲାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଲାଭ ପାଇଁ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ରିଲିଫ୍ ଆଣ୍ଡ ୱାର୍କସ୍ ଏଜେନ୍ସି ଫର ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ରିଫ୍ୟୁଜି ଇନ୍ ଦି ନିଅର୍ ଇଷ୍ଟ (ୟୁଏନ୍ଆରଡବ୍ଲ୍ୟୁଏ)କୁ ଏହି ପାଣ୍ଠି ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ୟୁଏନ୍ ନ୍ୟୁଜ୍ ୱେବସାଇଟ୍ ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ଲେଖାରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ୨୧.୬ ନିୟୁତ ଡଲାର ମଧ୍ୟରୁ ୫.୭ ଡଲାର ଅଧିକୃତ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ୟୁଏନଆରଡବ୍ଲ୍ୟୁଏର ୨୦୧୨ର ଜରୁରୀକାଳୀନ ନିବେଦନପାଇଁ ଆବଣ୍ଟନ କରାଯିବ, ଯାହା ପଶ୍ଚିମ ତଟ ଏବଂ ଗାଜାରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ସମର୍ଥନ କରିବ।

ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଇସ୍ରାଏଲ ର ସାମରିକ ଦଖଲ 

ଅଧିକୃତ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅଞ୍ଚଳ ହେଉଛି ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମ୍ ସମେତ ପଶ୍ଚିମ କୂଳ ଏବଂ ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ କୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ଜାତିସଂଘ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହୃତ ଶବ୍ଦ - ୧୯୬୭ ଛଅ ଦିନିଆ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଦ୍ୱାରା ଦଖଲ କରାଯାଇଥିବା ଅଞ୍ଚଳ, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଇଜିପ୍ଟ ଏବଂ ଜୋର୍ଡାନ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଥିଲା ।

୧୯୮୦ ମସିହାରେ ଇସ୍ରାଏଲ ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମକୁ ନିଜ ଅକ୍ତିଆରକୁ ନେଇଥିଲା । ଇସ୍ରାଏଲ ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମ୍ କିମ୍ବା ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ ବ୍ୟତୀତ ପଶ୍ଚିମ ତଟକୁ କେବେ ବି ଅକ୍ତିଆର କରିନାହିଁ ଏବଂ ଜାତିସଂଘ ଦାବି କରିଛି ଯେ "ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଷ୍ଟ୍ରର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ଆଞ୍ଚଳିକ ଅଖଣ୍ଡତା ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରତି ସମସ୍ତ ଦାବି କିମ୍ବା ସମ୍ମାନ ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତି ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତି ଏବଂ ଧମକ କିମ୍ବା ଶକ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତିରେ ରହିବାର ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ସେନା "ଅଞ୍ଚଳରୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର" କରିବାକୁ ଦାବି କରିଛି । ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସଂଘର୍ଷରେ ଅଧିକୃତ" - ପରବର୍ତ୍ତୀ ବାକ୍ୟର ଅର୍ଥ ଏବଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିବାଦୀୟ ଅଟେ । ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଦେଖନ୍ତୁ।

ଏହା ଇସ୍ରାଏଲର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ହେଲା ଯେ ପଶ୍ଚିମ କୂଳର ସର୍ବାଧିକ ଆରବ ଜନବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳ (ମୁଖ୍ୟ ଇହୁଦୀ ବସତି ବିହୀନ) ଏବଂ ସମଗ୍ର ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ ଶେଷରେ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଅଂଶ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ; ତେବେ ଏହି ରାଜ୍ୟର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୀମା କୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, କ୍ୟାମ୍ପ ଡେଭିଡରେ ତତ୍କାଳୀନ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହୁଦ ବାରାକ୍ ଆରାଫାତଙ୍କୁ ଏକ ଅଣ-ସାମରିକ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ପ୍ରସ୍ତାବିତ ରାଜ୍ୟରେ ପଶ୍ଚିମ କୂଳର ୭୭% ଅଂଶ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନୋଟି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଭକ୍ତ ହେବ, ଏହା ପରେ: ଛଅରୁ ଏକବିଂଶ ବର୍ଷ ପରେ ପଶ୍ଚିମ କୂଳର ୮୬-୯୧% ବୃଦ୍ଧି; ସ୍ୱାଧୀନତା, କିନ୍ତୁ ଇସ୍ରାଏଲ ଅଞ୍ଚଳ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିବା ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମର କିଛି ଆରବ ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କ ପାଇଁ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ନୁହେଁ; ସମଗ୍ର ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍; ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ ବସ୍ତିକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବା । ଅରଫତ କୌଣସି ଜବାବ ନ ଦେଇ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ।

ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କ୍ଲିଣ୍ଟନ ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଏକ ବୁଝାମଣାରେ ପଶ୍ଚିମ କୂଳର ୯୪ରୁ ୯୬ ପ୍ରତିଶତ ଉପରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ୫୨ଟି ଆପତ୍ତି ସହିତ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଯାଇଥିଲା। ୧୯୬୭ ମସିହା ଜୁନ୍ ମାସରେ ହୋଇଥିବା ଦୁଇଟି ରାଜ୍ୟ ବୁଝାମଣାର ଅଂଶ ସ୍ୱରୂପ ଆରବ ଲିଗ୍ କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ ସହମତିପ୍ରାପ୍ତ ଜମି ଅଦଳବଦଳ ନୀତିରେ ରାଜି ହୋଇଛି। ଆମେରିକାର ସରକାରୀ ନୀତି ମଧ୍ୟ ୧୯୬୭ ସୀମାକୁ ଏକ ଶେଷ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିର ଆଧାର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଆଦର୍ଶକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ।

କେତେକ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ସମଗ୍ର ପଶ୍ଚିମ ତଟ, ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମର ଅଧିକାର ରଖିଛନ୍ତି। ଇସ୍ରାଏଲ କହିଛି ଯେ ସୁରକ୍ଷା ଚିନ୍ତା କାରଣରୁ ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ କୌଣସି ବୈଧ କୂଟନୈତିକ ରାଜିନାମା ନଥିବାରୁ ଏହି ଜମିର ମାଲିକାନା ଏବଂ ସୀମା ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଖୋଲା ଅଛି ବୋଲି ଇସ୍ରାଏଲ କହିଛି। ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଦାବି କରୁଛି ଯେ ଏହି ଦାବିକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ସେମାନଙ୍କ ଅଧିକାରରୁ ଘୋର ବଞ୍ଚିତ। ଆଲୋଚନାରେ ସେମାନେ ଦାବି କରନ୍ତି ଯେ ଏହି ଜମିର ସୀମା ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ପଦକ୍ଷେପ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ୱାର୍ଥ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ । ଇସ୍ରାଏଲ ଏହି ଜମିକୁ ବିବାଦୀୟ ବୋଲି ବିବେଚନା କରେ ଏବଂ ଅନୁଭବ କରେ ଯେ ଆଲୋଚନାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ସୀମା କ'ଣ ହେବ ତାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା | ୨୦୧୭ରେ ହାମାସ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ ୧୯୬୭ ସୀମାରେ ଥିବା ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ "ଇସ୍ରାଏଲକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ନଦେଇ କିମ୍ବା କୌଣସି ଅଧିକାର ହସ୍ତାନ୍ତର ନକରି" ସମର୍ଥନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି । ପୂର୍ବରୁ ହମାସ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଧାର୍ମିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ନିଷିଦ୍ଧ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅକଳ୍ପନୀୟ ବୋଲି ବିବେଚନା କରିଥିଲା।

ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଜନବସତି 

ଆରିଜୋନା ଜରୁରୀକାଳୀନ ଏବଂ ସାମରିକ ବ୍ୟାପାର ବିଭାଗ (ଡେମା) ଅନୁଯାୟୀ, "ଛଅ ଦିନିଆ ଯୁଦ୍ଧ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଏବଂ ବିଶେଷକରି ୧୯୯୦ ଦଶକରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ଇସ୍ରାଏଲ ୧୯୨୯ ଏବଂ ୧୯୪୮ରେ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିବା ସମୁଦାୟକୁ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ସହିତ ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଅନେକ ନୂତନ ବସ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା। ୨୦୦୯ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଏହି ବସ୍ତିଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରାୟ ୩,୦୧,୦୦୦ ଲୋକ ବସବାସ କରନ୍ତି । ଡେମା ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛି, "ଅଧିକାଂଶ ବସ୍ତି ପଶ୍ଚିମ କୂଳର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ଗଭୀର ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହା ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସହରକୁ ଅଣଦେଖା କରୁଛି। ଏହି ବସ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ବହୁ ଆନ୍ତଃ-ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଂଘର୍ଷର ସ୍ଥାନ ପାଲଟିଛି। ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଇସ୍ରାଏଲ ବସତି ଏବଂ ୨୦୦୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ବ୍ରିଟେନ ଏବଂ ଡବ୍ଲ୍ୟୁଇୟୁ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଜାତିସଂଘ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ମଧ୍ୟ ଏହି ବସତିକୁ "ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ବେଆଇନ" ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।

ତେବେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରୁଛି। ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଐତିହାସିକ ଧାରାକୁ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ଅନେକ ପଣ୍ଡିତ ଓ ସମୀକ୍ଷକ ବସ୍ତି ବେଆଇନ ବୋଲି ଆକଳନ ସହ ସହମତ ନୁହଁନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ସମାଧାନର ବୈଧତାକୁ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି ସେମାନେ ଚତୁର୍ଥ ଜେନେଭା ଚୁକ୍ତିର ଧାରା ୨ ଏବଂ ୪୯ ଏବଂ ଜାତିସଂଘ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦ ପ୍ରସ୍ତାବ ୨୪୨ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଯୁକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । [ଉନ୍ନତ ଉତ୍ସ ଆବଶ୍ୟକ] ବ୍ୟବହାରିକ ସ୍ତରରେ, ପାଲେଷ୍ଟାଇନର କେତେକ ଆପତ୍ତି ହେଉଛି ଯେ ବସ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସହରଗୁଡିକ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମ୍ବଳ, ଯେପରିକି ଚାଷଜମି, ଜଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ବଳକୁ ବଦଳାଇ ଦିଅନ୍ତି; ଏବଂ, ଏହି ବସ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସଡ଼କ ଦେଇ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ଯାତ୍ରା କରିବାର ପାଲେଷ୍ଟାଇନର କ୍ଷମତାକୁ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ । [ଉଦାହରଣ ଆବଶ୍ୟକ]

ଆମେରିକାର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜର୍ଜ ଡବ୍ଲୁ ବୁଶ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଆଶା କରନ୍ତି ନାହିଁ ଯେ ଇସ୍ରାଏଲ ୧୯୪୯ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ରେଖାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଫେରିବ କାରଣ "ସ୍ଥଳଭାଗରେ ନୂତନ ବାସ୍ତବତା" ରହିଛି । କ୍ଲିଣ୍ଟନ ପ୍ରଶାସନ ଦ୍ୱାରା ଉପସ୍ଥାପିତ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ବୁଝାମଣା ଯୋଜନା ଇସ୍ରାଏଲକୁ ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ କିଛି ବସ୍ତି ରଖିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାନ୍ତା, ବିଶେଷକରି ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ୧୯୬୭ ପୂର୍ବରୁ ଇସ୍ରାଏଲର ସୀମା ନିକଟରେ ଥିବା ବୃହତ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଥିଲେ । ଏହା ବଦଳରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନକୁ ଦେଶର ଅନ୍ୟ ାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଜମିର କିଛି ରିହାତି ମିଳିଥାନ୍ତା। [ଉଦାହରଣ ଆବଶ୍ୟକ] ଓବାମା ପ୍ରଶାସନ ପଶ୍ଚିମ କୂଳରେ ଜନବସତି ନିର୍ମାଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଶାନ୍ତି ଦିଗରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ ଦେଖୁଛି । ମେ ଓ ଜୁନ୍ ୨୦୦୯ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବାରାକ୍ ଓବାମା କହିଥିଲେ, "ଆମେରିକା ଇସ୍ରାଏଲର ନିରନ୍ତର ଜନବସତିର ବୈଧତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ", ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ହିଲାରୀ କ୍ଲିଣ୍ଟନ କହିଥିଲେ ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି "ବସତି ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି - କିଛି ବସ୍ତି ନୁହେଁ, ଆଉଟପୋଷ୍ଟ ନୁହେଁ, 'ପ୍ରାକୃତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି' ବ୍ୟତିକ୍ରମ ନୁହେଁ। ତେବେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିବା ପାଇଁ ପୂର୍ବ ସର୍ତ୍ତ ଭାବେ ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ବସତି ନିର୍ମାଣ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଆମେରିକା ଆଉ ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବ ନାହିଁ ବୋଲି ଓବାମା ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।

ଗାଜା ଅବରୋଧ 

ଇସ୍ରାଏଲ ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଅବରୋଧ ଲଗାଇବା ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ। ନୌସେନା ଅବରୋଧ କରିବାର କ୍ଷମତା ପାରମ୍ପରିକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଏବଂ ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଘର୍ଷ ଆଇନ ଅଧୀନରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଜାତିସଂଘର ଏକ କମିଶନ ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଇସ୍ରାଏଲର ଅବରୋଧ "ଉଭୟ ଆଇନଗତ ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ" ଅଟେ । ଇସ୍ରାଏଲ ସରକାରଙ୍କ କ୍ରମାଗତ ସ୍ଥଳ, ସମୁଦ୍ର ଏବଂ ବାୟୁ ଅବରୋଧ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସାମୂହିକ ଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ ବୋଲି ଜାତିସଂଘର ମାନବୀୟ ବ୍ୟାପାର ସମନ୍ୱୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ କହିଛି। ଇସ୍ରାଏଲର ସାମରିକ ଆଡଭୋକେଟ ଜେନେରାଲ ଏହି ନୀତି ପାଇଁ ଅନେକ ଯୁକ୍ତି ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି:ଇସ୍ରାଏଲ ଗାଜା ଉପତ୍ୟକାରେ ସକ୍ରିୟ ଥିବା ଆତଙ୍କବାଦୀ ସଂଗଠନ ଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଘର୍ଷ ଜାରି ରଖିଛି। ଜୁନ୍ ୨୦୦୭ରେ ହାମାସ ଗାଜାକୁ ହିଂସାତ୍ମକ ଭାବେ ଦଖଲ କରିବା ପରେ ଏହି ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଘର୍ଷ ତୀବ୍ର ହୋଇଛି ଏବଂ ଏହାର ବାସ୍ତବ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଇସ୍ରାଏଲରେ ଇସ୍ରାଏଲର ସହର ଏବଂ ଗ୍ରାମଗୁଡିକ ଉପରେ ମୋର୍ଟାର ଏବଂ ରକେଟ୍ ଆକ୍ରମଣର ଲଞ୍ଚିଂ ପ୍ୟାଡ୍ରେ ପରିଣତ କରିଛି।ଅକ୍ସଫାମ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୦୭ରେ ଗାଜା ଉପରେ ଆମଦାନୀ-ରପ୍ତାନି ନିଷେଧାଦେଶ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବାରୁ ଗାଜାର ୯୫% ଶିଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଦ ରହିଥିଲା। ଜୁନ୍ ୨୦୦୫ରେ ୩୯୦୦ କାରଖାନାରେ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥିବା ୩୫,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜୁନ୍ ୨୦୦୭ରେ ୧୯୫ଟି କାରଖାନାରେ ମାତ୍ର ୧,୭୫୦ ଲୋକ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ। ୨୦୧୦ ବେଳକୁ ଗାଜାର ବେକାରି ହାର ୪୦%କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା ଏବଂ ୮୦% ଲୋକ ଦୈନିକ ୨ ଡଲାରରୁ କମ୍ ରୋଜଗାର କରୁଥିଲେ।

ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୮ରେ, ଇସ୍ରାଏଲ ସରକାର ଗାଜା ଉପତ୍ୟକାରେ ମାନବିକ ସଙ୍କଟକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବ୍ୟକ୍ତି ପିଛା କେତେ କ୍ୟାଲୋରୀ ଆବଶ୍ୟକ ତା'ର ହିସାବ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତା'ପରେ ଗାଜାନମାନଙ୍କର "ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଅଭିଜ୍ଞତା" ପାଇଁ ଆଡଜଷ୍ଟ ହେବା ପାଇଁ ୮ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ କରିଥିଲେ । ଇସ୍ରାଏଲ ମାନବାଧିକାର ସଂଗଠନ ଗିଶା ହାଇକୋର୍ଟରେ ଆବେଦନ କରିବା ପରେ ଏହି ଗଣନାର ବିବରଣୀ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏହି ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା ଇସ୍ରାଏଲ ର ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସଂଯୋଜକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଯୋଜନା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ଗିଶା ଗ୍ରହଣ କରିନାହାଁନ୍ତି ।

୨୦୦୮ ଫେବ୍ରୁଆରିରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ସରକାର ଗାଜାକୁ ସିଧାସଳଖ ବିକ୍ରି କରୁଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ହ୍ରାସ କରିଥିଲେ। ଗାଜାକୁ ଯୋଗାଣ ହେଉଥିବା ଶିଳ୍ପ ଇନ୍ଧନର ପରିମାଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଇସ୍ରାଏଲର ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କ ରାୟ ପରେ ଏହା ଜଣାପଡିଛି ଯେ, "ଆମେ ଯେଉଁ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେଇଥିଲୁ ତାହା ସୂଚାଉଛି ଯେ ଗତ ବର୍ଷର ଶୀତ ଋତୁରେ ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ କୁ ଶିଳ୍ପ ଡିଜେଲ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ବର୍ତ୍ତମାନ ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ କୁ ଅନୁମତି ଦେବା ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ପରିମାଣ ସହିତ ତୁଳନୀୟ ଥିଲା। ଏହି ତଥ୍ୟ ଏହା ମଧ୍ୟ ସୂଚାଉଛି ଯେ ଏହି ପରିମାଣ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଗାଜା ଉପତ୍ୟକାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାନବିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ। ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଆତଙ୍କବାଦୀମାନେ ନାହଲ ଓଜ୍ ଇନ୍ଧନ ଡିପୋକୁ ଇନ୍ଧନ ପହଞ୍ଚାଇବା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଦୁଇ ଜଣ ଇସ୍ରାଏଲବାସୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ।

ଇସ୍ରାଏଲର ଯୋଜନା ସମ୍ପର୍କରେ ଅଦାଲତ କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ଇସ୍ରାଏଲରୁ ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ କୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଣ କରୁଥିବା ୧୦ଟି ବିଦ୍ୟୁତ ୍ ଲାଇନ୍ ମଧ୍ୟରୁ ତିନୋଟିରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଣର ୫ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଲାଇନ୍ରେ ୧୩.୫ ମେଗାୱାଟ୍ ଏବଂ ତୃତୀୟ ଲାଇନ୍ରେ ୧୨.୫ ମେଗାୱାଟ୍ ସ୍ତରକୁ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଆମେ (ଅଦାଲତ) ନିଶ୍ଚିତ ଥିଲୁ ଯେ ଏହି ହ୍ରାସ ଇସ୍ରାଏଲ ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା ମାନବୀୟ ଦାୟିତ୍ୱର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବ ନାହିଁ। ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ହାମାସ ସଂଗଠନ ଏବଂ ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଘର୍ଷର ଢାଞ୍ଚା । ଉତ୍ତରଦାତାଙ୍କ ସତ୍ୟପାଠ ଆଧାରରେ ଆମର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ଆଧାରିତ, ଯେଉଁଥିରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଲାଇନରେ ସୀମା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ ତେବେ ସେମାନେ ଭାର ହ୍ରାସ କରିପାରିବେ ଏବଂ ସେମାନେ ଅତୀତରେ ଏହି କ୍ଷମତାବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ।

୨୦ ଜୁନ୍ ୨୦୧୦ରେ, ଇସ୍ରାଏଲର ନିରାପତ୍ତା କ୍ୟାବିନେଟ୍ ଅବରୋଧ କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଏକ ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା ଯାହା ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଅଣ-ସାମରିକ କିମ୍ବା ଦ୍ବିତୀୟ ବ୍ୟବହାର ସାମଗ୍ରୀକୁ ଗାଜା ଉପତ୍ୟକାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବ । କ୍ୟାବିନେଟ୍ ବିବୃତି ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ରାଏଲ "ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦିତ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀ ହସ୍ତାନ୍ତରକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରିବ, ଯେଉଁଥିରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଜଳ, ପରିମଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରକଳ୍ପ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଛି - ଏବଂ (ପ୍ରକଳ୍ପ) ଯାହା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଅଛି। ସ୍ଥଳଅବରୋଧ କୋହଳ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଇସ୍ରାଏଲ ଆଶଦୋଦ ବନ୍ଦରରେ ସମୁଦ୍ର ପଥରେ ଗାଜା ଅଭିମୁଖେ ଯାଉଥିବା ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀର ଯାଞ୍ଚ ଜାରି ରଖିବ।

ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୩ରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଗାଜା ଗସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ତୁର୍କୀ ର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରିସେପ୍ ତୈୟପ୍ ଏର୍ଦୋଗାନ୍ ତୁର୍କୀ ଖବରକାଗଜ ହୁରିୟତକୁ ବୁଝାଇଥିଲେ ଯେ ତୁର୍କୀ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ପୁନର୍ବାର ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲ ଦ୍ୱାରା ତିନୋଟି ସର୍ତ୍ତ ପୂରଣ କରିବା ଜରୁରୀ: ମେ ୨୦୧୦ ଗାଜା ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା (ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନେତାନ୍ୟାହୁ ୨୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୩ରେ ଟେଲିଫୋନ୍ ଯୋଗେ ଏର୍ଡୋଗାନଙ୍କୁ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ)।  ଚଢ଼ାଉ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରକୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ପ୍ରଦାନ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଦ୍ୱାରା ଗାଜା ଅବରୋଧ ହଟାଇବା। ୨୦୧୩ ଏପ୍ରିଲରେ ଗାଜା ଗସ୍ତ ସମ୍ପର୍କରେ ହୁରିୟତ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ତୁର୍କୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହା ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, "ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପାଳନ ହେଉଛି କି ନାହିଁ ତାହା ଦେଖିବା ପାଇଁ ଆମେ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର ରଖିବୁ। ଏହା ସହ ନେତନ୍ୟାହୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇସ୍ରାଏଲ କେବଳ ଗାଜା ଅବରୋଧ ହଟାଇବା ଉପରେ ବିଚାର କରିବ ଯଦି ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ("ଶାନ୍ତ") ହାସଲ ହୁଏ ।

ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭରୁ ଏହି ବିବାଦ ଜମିକୁ ନେଇ ଲାଗି ରହିଛି। ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ରେ ପରିଣତ ହେବା ପରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ୭୭% ଭୂମି କୁ ଏହି ରାଜ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା । [ଉଦାହରଣ ଆବଶ୍ୟକ] ସେହି ସମୟରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ରହୁଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ଶରଣାର୍ଥୀ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ପ୍ରଥମ ଭୂମି ସଙ୍କଟ ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସଂଘର୍ଷର ମୂଳ ପାଲଟିଥିଲା । ବିବାଦର ମୂଳ ଭୂମି ସହିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ଓ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବିବାଦ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରରେ ଭଲ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥାଏ ।

ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ କୃଷି ହେଉଛି ଅର୍ଥନୀତିର ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର । କୃଷି ଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଜୀବିକା ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସମର୍ଥନ କରେ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ରପ୍ତାନି ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଇନ୍ଧନ ଦିଏ । କାଉନସିଲ୍ ଫର୍ ୟୁରୋପୀୟ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ରିଲେସନ୍ସ ଅନୁଯାୟୀ, କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ୧୩.୪% ଲୋକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ଅନୌପଚାରିକ ଭାବରେ ୯୦% ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି । ଗତ ୧୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ [କେବେ?] ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ବେକାରୀ ହାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ସବୁଠାରୁ ଦରିଦ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି । ୨୦୦୮ମସିହାରେ ଗାଜାରେ ବେକାରୀ ହାର ୪୧%ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।

ଚାଷଜମି ଓ କୃଷକଙ୍କ ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲର ସାମରିକ ଓ ବେସାମରିକ ଆକ୍ରମଣ, ଉତ୍ପାଦ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ଆମଦାନୀ, ପ୍ରକୃତି ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଜମିକୁ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଜବରଦଖଲ କରିବା ସହିତ ସାମରିକ ଓ ବସ୍ତିବାସିନ୍ଦା ବ୍ୟବହାର, କୂଅ ଜବତ ଓ ନଷ୍ଟ କରିବା ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ତଟ ରେ ଭୌତିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଭଳି ଅନେକ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ କୃଷିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି।

ପଶ୍ଚିମ ତଟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ 

ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ନିର୍ମାଣ ସହିତ ଇସ୍ରାଏଲ ସରକାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ମୁକ୍ତ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ। ତେବେ ସୀମା ବନ୍ଦ, କର୍ଫ୍ୟୁ ଏବଂ ଚେକପୋଷ୍ଟ ଯୋଗୁଁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ଗମନାଗମନ ଉପରେ ଯଥେଷ୍ଟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଯାଇଛି । ୨୦୧୨ରେ ୯୯ଟି ଫିକ୍ସଡ ଚେକ୍ ପଏଣ୍ଟ ଓ ୩୧୦ଟି ଫ୍ଲାଇଂ ଚେକ୍ ପଏଣ୍ଟ ଥିଲା। ପଶ୍ଚିମ ତଟ ଏବଂ ଗାଜାରେ ନିରନ୍ତର ଇସ୍ରାଏଲ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଯୋଗୁଁ ସୀମା ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ଆମଦାନୀ ଏବଂ ରପ୍ତାନିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଏବଂ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥିଲା । ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ଅର୍ଥନୀତି ସମୃଦ୍ଧ ହେବା ପାଇଁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ଜମି ଉପରେ ଲାଗିଥିବା ପ୍ରତିବନ୍ଧକହଟାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଦ ଗାର୍ଡିଆନ୍ ଏବଂ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, କେବଳ ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଇସ୍ରାଏଲର କଟକଣା ଯୋଗୁଁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅର୍ଥନୀତି ୩.୪ ବିଲିୟନ ଡଲାର (ବାର୍ଷିକ ଜିଡିପିର%୩୫%) ହରାଇଛି।

ଗାଜାରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ବହିଷ୍କାର ଏବଂ ସୀମା ବନ୍ଦ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଦ୍ୱାରା ଲଗାଯାଇଥିବା କଟକଣା ଯୋଗୁଁ କୃଷି ବଜାର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। [ଉଦାହରଣ ଆବଶ୍ୟକ] ପିଏର କୃଷି ମନ୍ତ୍ରୀ ଆକଳନ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୬ରେ ପ୍ରାୟ ୧.୨ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର କ୍ଷତି ହୋଇଥିଲା। ପାଲେଷ୍ଟାଇନରୁ ଆମଦାନୀ ଓ ରପ୍ତାନି ପରିମାଣ ହ୍ରାସ କରିଥିବା ହମାସ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶମାନେ ଏକ ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଛନ୍ତି। [ଉଦାହରଣ ଆବଶ୍ୟକ] ଇସ୍ରାଏଲର ରାଷ୍ଟ୍ର ଅଧିକାରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବାକୁ ହମାସ ମନା କରିବା ରୁ ଏହି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଯାଇଥିଲା । [ଉଦାହରଣ ଆବଶ୍ୟକ]  ଫଳରେ ପିଏର ୧,୬୦,୦୦୦ କର୍ମଚାରୀ ଙ୍କୁ ବର୍ଷେ ରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଦରମା ମିଳିନାହିଁ।

ସଂଘର୍ଷକୁ ସ୍ଥିର କରିବା ଦିଗରେ ପଦକ୍ଷେପ 
ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ହିଂସାରେ ଦୁର୍ବଳ ଧାରା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ସହଯୋଗକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଇସ୍ରାଏଲ ସେନା ୨୦୧୦ରେ ୧୨୦ରୁ ଅଧିକ ଚେକ୍ ପଏଣ୍ଟକୁ ହଟାଇ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଜନସଂଖ୍ୟା ଅଞ୍ଚଳରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବାକୁ ଯୋଜନା କରିଥିଲା । ଆଇଡିଏଫ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୦୨ ରେ ହିଂସା ତୁଳନାରେ ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଆତଙ୍କବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ୯୭% ହ୍ରାସ ପାଇଛି ।

ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ପିଏ-ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରୟାସ "ନିବେଶକଙ୍କ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି", ଏବଂ ୨୦୦୯ ରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅର୍ଥନୀତି ୬.୮% ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାସଲ କରିଛି ।

ଦ୍ବିତୀୟ ଇନ୍ତିଫାଦା ପରଠାରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ଇହୁଦୀ ଇସ୍ରାଏଲବାସୀଙ୍କୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସହରରେ ପ୍ରବେଶ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଛି। ତେବେ ଇସ୍ରାଏଲ ଆରବମାନଙ୍କୁ ସପ୍ତାହାନ୍ତରେ ପଶ୍ଚିମ ତଟସହରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଛି।

ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ଅର୍ଥନୀତିରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ପାଇଁ ଇହୁଦୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମ ତଟ ସହରକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଇସ୍ରାଏଲ ସେନାକୁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି। ଇସ୍ରାଏଲ ର ଜେନେରାଲ ଅଭି ମିଜରାହୀ ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ମଲ୍ ଏବଂ ଫୁଟବଲ ପଡ଼ିଆ ପରିଦର୍ଶନ କରିବା ସମୟରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହ କଥା ହୋଇଥିଲେ। "ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଯୋଗଦାନ" ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମିଜରାହି ଇସ୍ରାଏଲ ଟୁର୍ ଗାଇଡ୍ମାନଙ୍କୁ ବେଥଲେହେମରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଛନ୍ତି।

ପାରସ୍ପରିକ ସ୍ୱୀକୃତି 
୧୯୯୩ ମସିହାରେ ଓସ୍ଲୋ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଇସ୍ରାଏଲ "ପିଏଲଓକୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ" ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଥିଲା, ଯଦିଓ ଇସ୍ରାଏଲ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇନାହିଁ । ଏହା ବଦଳରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବ, ହିଂସା ତ୍ୟାଗ କରିବ ଏବଂ ନିଜ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବ ବୋଲି ସହମତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ୟାସିର ଅରାଫତଙ୍କ ଆତଙ୍କବାଦକୁ ସରକାରୀ ଭାବେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, କେତେକ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଗୋଷ୍ଠୀ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହିଂସାପାଳନ ଏବଂ ସମର୍ଥନ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଏକ ବୈଧ ରାଜନୈତିକ ସଂସ୍ଥା ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଉନାହାଁନ୍ତି । [ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ ଉତ୍ସ?] ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାଧୀନତା, ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ୱାଧୀନତା, ନାଗରିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ଜୀବନର ଗୁଣବତ୍ତା ଉପରେ ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଯୋଗୁଁ ଇସ୍ରାଏଲର ସ୍ୱୀକୃତି ବିସ୍ତାର କରିବାର କ୍ଷମତା ବହୁତ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି ବୋଲି ପାଲେଷ୍ଟାଇନୀମାନେ କହିଛନ୍ତି।

ଇସ୍ରାଏଲ ଆରବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ବେଗ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅଧିକାର କୁ ଦର୍ଶାଇ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମହମ୍ମଦ ଅବ୍ବାସ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଏକ ଇହୁଦୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବାକୁ ମନା କରିଦେଇଛନ୍ତି, ଯଦିଓ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଉଛି ।

ଫତାହର ସରକାରୀ ସାମରିକ ଶାଖା ଅଲ୍-ଅକ୍ସା ସହିଦ ବ୍ରିଗେଡ୍ ର ନେତା କହିଛନ୍ତି ଯେ କୌଣସି ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଇସ୍ରାଏଲର ଅଂଶବିଶେଷ ଭୂମିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିବାର ଅଧିକାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହାକୁ ଇସ୍ରାଏଲର କେତେକ ସମୀକ୍ଷକ "ଇହୁଦୀ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା" ଭାବରେ ବିବେଚନା କରନ୍ତି । ୨୦୦୬ରେ ହାମାସ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ବିଧାନ ପରିଷଦରେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ହାସଲ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ଦଳ ରହିଥିଲା । ହାମାସର ଚାର୍ଟରରେ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସେମାନେ ଇସ୍ରାଏଲର ବିନାଶ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ଯଦିଓ ହାମାସ ନେତାମାନେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଅଞ୍ଚଳ ଦଖଲ ବନ୍ଦ କରିବା ବଦଳରେ ଇସ୍ରାଏଲ ସହିତ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି।

ସରକାର 
ପାଲେଷ୍ଟାଇନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ କିଛି ପାଲେଷ୍ଟାଇନୀଙ୍କ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ସୂତ୍ରରୁ ଦୁର୍ନୀତିଗ୍ରସ୍ତ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ । କେତେକ ଇସ୍ରାଏଲବାସୀ ଯୁକ୍ତି କରନ୍ତି ଯେ ଏହା ହମାସ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ାନ୍ୟ ଇସଲାମିକ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କୁ ନିରବ ସମର୍ଥନ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ଏବଂ ତେଣୁ ଏହା କୌଣସି ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଶାସନ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ଅଟେ କିମ୍ବା (ବିଶେଷକରି ଇସ୍ରାଏଲ ରାଜନୀତିର ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ), ଏପରିକି ଏପରି ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଚରିତ୍ର ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହା ଅନୁପଯୁକ୍ତ ଅଟେ । ଏହି କାରଣରୁ ପୂର୍ବରୁ ଶାସକ ଲିକୁଡ ଦଳ ସମେତ ଅନେକ ସଂଗଠନ ବର୍ତ୍ତମାନର ପିଏ ଆଧାରରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।

ସାମାଜିକ ମନୋଭାବ 
ଉଭୟ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ସାମାଜିକ ମନୋଭାବ ବିବାଦ ସମାଧାନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ଅଟେ ।

ଜୁନ୍ ୨୦୨୨ରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସେଣ୍ଟର ଫର ପଲିସି ଆଣ୍ଡ ସର୍ଭେ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସର୍ଭେ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେଉଁଥିରେ ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଜେରୁଜେଲମ ସମେତ ପଶ୍ଚିମ ତଟରୁ ପାଲେଷ୍ଟାଇନୀମାନଙ୍କୁ ପଚରାଯାଇଥିଲା, "ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ଉପାୟ ହେଉଛି ଇସ୍ରାଏଲର ଦଖଲ କୁ ଶେଷ କରିବା ଏବଂ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ର ଗଠନ କରିବାର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମାଧ୍ୟମ", ୫୦% "ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଘର୍ଷ"କୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ, ୨୨% ବୁଝାମଣା ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଲୋଚନାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ।  ଏବଂ ୨୧% ଅହିଂସାତ୍ମକ ଜନପ୍ରତିରୋଧକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ । ୫୯% ଉତ୍ତରଦାତା ଇସ୍ରାଏଲ ଭିତରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଶୁଣା ସଶସ୍ତ୍ର ଗୋଷ୍ଠୀ ସହ ସଂପୃକ୍ତ ନଥିବା ସଶସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣକୁ ଦଖଲ କୁ ଶେଷ କରିବାରେ ସହାୟକ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି; ୩୭% ଅସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଗାଜା ଉପତ୍ୟକାର ବାସିନ୍ଦା, ଯୁବକ, ଛାତ୍ର, ନିମ୍ନ ଆୟକାରୀ ଶ୍ରମିକ, ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରର କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ହାମାସ ସମର୍ଥକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ସଶସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ଯୋଗଦାନ କରେ । ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍-ଇସ୍ରାଏଲ ଆଲୋଚନାକୁ ୬୯% ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ବିରୋଧ କରିଥିବା ବେଳେ ୨୨% ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି। ଜୋ ବାଇଡେନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆମେରିକାର ନୂତନ ପ୍ରଶାସନ ସହ ଆଲୋଚନାକୁ ଫେରିବାକୁ ୬୫% ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ବେଳେ ୨୯% ସପକ୍ଷରେ ଅଛନ୍ତି।

ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସେନା 
୨୦୦୬ମସିହାରୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ପାଲେଷ୍ଟାଇନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀକୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ସଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ହାମାସର ସମର୍ଥକଙ୍କୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଅଭୂତପୂର୍ବ ସ୍ତରରେ ଇସ୍ରାଏଲ ସହ ସହଯୋଗ କରୁଥିଲେ। ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଗାର୍ଡ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ତାଲିମ ପାଇଁ ଆମେରିକା ସରକାର ୫୦୦ ନିୟୁତ ଡଲାରରୁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଛନ୍ତି । ଆଇଡିଏଫ କହିଛି ଯେ ଆମେରିକା ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ବାହିନୀ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ସଂଘର୍ଷ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଛୋଟ ଆଇଡିଏଫ ପୋଷ୍ଟ ଏବଂ ଅଲଗା ଇସ୍ରାଏଲ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ଦଖଲ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବ ।

ମୃତକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 

ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ମାନବ ବ୍ୟାପାର ସମନ୍ୱୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୩ ସୁଦ୍ଧା ୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୮ ରୁ ୬,୨୬୯ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଏବଂ ୨୯୩ ଇସ୍ରାଏଲ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ବେଟ୍ ସେଲେମଙ୍କ କହିବା ନୁସାରେ, ୧୯୮୭ରୁ ୨୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଥମ ଇନ୍ତିଫାଦା ସମୟରେ ୧୫୫୧ ଜଣ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଏବଂ ୪୨୧ ଜଣ ଇସ୍ରାଏଲବାସୀ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ।

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସଂଘର୍ଷ ପାଇଁ ସମୁଦାୟ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଷ୍ଟକହୋମ୍ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ପିସ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ୧୯୪୮ରୁ ୧୯୯୭ ମଧ୍ୟରେ ପରସ୍ପର ସହ ସଂଘର୍ଷରେ ୧୩,୦ ଇସ୍ରାଏଲ ଓ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ାନ୍ୟ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ ୧୯୪୮ରୁ ୨୦୦୯ ମଧ୍ୟରେ ୧୪,୫୦୦ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଛନ୍ତି। ୧୯୮୨ ଲେବନାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇସ୍ରାଏଲ ସହ ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଘର୍ଷରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ୨୦୦୦ ପିଏଲଓ ଯବାନ ସହିଦ ହୋଇଥିଲେ ।

ପଶ୍ଚିମ ତଟ, ଗାଜା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲରେ ଉଭୟ ଇସ୍ରାଏଲ ନାଗରିକ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀର ମୃତାହତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ରହିଛି। ଆଇଡିଏଫ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ, ଆର୍ଟିଲାରି ଗୁଳିଚାଳନା, ସର୍ଚ୍ଚ ଆଣ୍ଡ ଗିରଫ ଅଭିଯାନ, ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ପ୍ରଦର୍ଶନ, ଟାର୍ଗେଟ କିଲିଂ, ବସ୍ତିବାସିନ୍ଦା ହିଂସା ଇତ୍ୟାଦି ସମେତ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ ସଂଘର୍ଷରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି । ଏହି ପରିସଂଖ୍ୟାନରେ ପରୋକ୍ଷରେ ସଂଘର୍ଷ ସହ ଜଡିତ ଘଟଣା ଯଥା ଅଜ୍ଞାତ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରରୁ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଇତ୍ୟାଦି କିମ୍ବା ପରିସ୍ଥିତି ଅସ୍ପଷ୍ଟ କିମ୍ବା ବିବାଦରେ ଥିବା ଘଟଣାକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇନାହିଁ । ଏହି ସଂଖ୍ୟାରେ ସମସ୍ତ ବୟସ ଏବଂ ଉଭୟ ଲିଙ୍ଗର ସମସ୍ତ ମୃତାହତଙ୍କ ନାମ ରହିଛି।

ମୃତାହତଙ୍କ ପରିସଂଖ୍ୟାନକୁ ସମାଲୋଚନା 
ଇସ୍ରାଏଲମାନବାଧିକାର ସଙ୍ଗଠନ ବି'ସେଲେମ୍ ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୦ ପରଠାରୁ ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଯୋଗୁଁ ମୋଟ ୭,୪୫୪ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୬,୩୭୧ ପାଲେଷ୍ଟାଇନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧,୩୧୭ ଜଣ ନାବାଳକ ଥିଲେ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ବେଳକୁ ଅତି କମରେ ୨,୯୯୬ ଜଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ। ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ୭୪୧ ଜଣ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ସମେତ ୧୦୮୩ ଜଣ ଇସ୍ରାଏଲବାସୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲା, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୨୪ ଜଣ ନାବାଳକ ଥିଲେ।

ଇସ୍ରାଏଲସ୍ଥିତ ଆତଙ୍କବାଦ ନିରୋଧୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନୀତି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ବି'ସେଲେମ୍ ସମେତ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଅଧିକାର ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକର ପଦ୍ଧତିକୁ ସମାଲୋଚନା କରିବା ସହ ବେସାମରିକ/ଲଢୁଆ ଅନୁପାତକୁ ବର୍ଗୀକରଣ କରିବାରେ ସେମାନଙ୍କର ସଠିକତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି।

ସ୍ଥଳ ଖଣି ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ବିସ୍ଫୋରକ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ 
ଲ୍ୟାଣ୍ଡମାଇନ୍ ଏବଂ ବିସ୍ଫୋରକ ଯୁଦ୍ଧ ଅବଶିଷ୍ଟ (ଇଆରଡବ୍ଲ୍ୟୁ) କ୍ଷୟକ୍ଷତି ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ସଂଗ୍ରହ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ନାହିଁ। ୨୦୦୯ମସିହାରେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ର ମାଇନ ଆକ୍ସନ ସେଣ୍ଟର ରିପୋର୍ଟ କରିଥିଲା ଯେ ୧୯୬୭ରୁ ୧୯୯୮ ମଧ୍ୟରେ ୨୫୦୦ରୁ ଅଧିକ ଖଣି ଏବଂ ବିସ୍ଫୋରକ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା, ୧୯ରୁ ୨୦୦୮ ମଧ୍ୟରେ ଅତି କମରେ ୭୯୪ ଜଣ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ , ୬୫୪ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଗାଜା ଯୁଦ୍ଧ ପରଠାରୁ ୧୨ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି ଏବଂ ୨୭ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି । ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ର ମାଇନ ଆକ୍ସନ ସେଣ୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିପଦକୁ "ଇସ୍ରାଏଲର ଆକାଶମାର୍ଗ ଏବଂ ଆର୍ଟିଲାରୀ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀ ଦ୍ୱାରା ଛାଡି ଯାଇଥିବା ଇଆରଡବ୍ଲୁ କିମ୍ବା ଇସ୍ରାଏଲ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିବା ଆତଙ୍କବାଦୀ କ୍ୟାଚରୁ ଆସିଛି" ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରିଛି । ଜୋର୍ଡାନ ସୀମାରେ ଥିବା ପଶ୍ଚିମ କୂଳରେ ଅତି କମରେ ୧୫ଟି ଖଣି କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି । ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ପାଖରେ ଖଣି କ୍ଷେତ୍ରର ମାନଚିତ୍ର କିମ୍ବା ରେକର୍ଡ ନାହିଁ।

ବ୍ୟାଖ୍ୟାତ୍ମକ ଟିପ୍ପଣୀ

ଆଧାର

ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ୍ 
ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ

 ମାନବିକ ବ୍ୟାପାର ସମନ୍ୱୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ - ଅଧିକୃତ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅଞ୍ଚଳ
 ନିକଟ ପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କ ପାଇଁ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ରିଲିଫ୍ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ଏଜେନ୍ସି

ଏକାଡେମିକ, ସମ୍ବାଦ ଏବଂ ସମାନ ସାଇଟ୍ (ଇସ୍ରାଏଲ କିମ୍ବା ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ଉତ୍ସକୁ ବାଦ୍ ଦେଇ)

 ଡିନ୍ ପିଟର କ୍ରୋଗ୍ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ଡିଜିଟାଲ ଆର୍କାଇଭ୍ ସରୁ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଆମେରିକାର ପ୍ରୟାସ
 ଗାଜା/ସ୍ଡେରୋଟ୍ : ସବୁକିଛି ସତ୍ତ୍ୱେ ଜୀବନ - arte.tv ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏକ ୱେବ୍ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ, ଯେଉଁଥିରେ ଦୈନିକ ଭିଡିଓ-କ୍ରୋନିକାଲ୍ (୨ ମିନିଟ୍ ଲେଖାଏଁ) ସୀମାର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଗାଜା ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରେରୋଟରେ ୫ ଜଣ (ପୁରୁଷ, ମହିଳା, ଶିଶୁ) ଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।
 ଗ୍ଲୋବାଲ ରାଜନେତା - ମଧ୍ୟ-ପୂର୍ବ ବିଭାଗ
 ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ନୀତି ପରିଷଦ
 ଆଇକ୍ସ ଗ୍ରୁପ୍ - ମିଳିତ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ-ଇସ୍ରାଏଲ-ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅର୍ଥନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ।
 କ୍ରାଶ କୋର୍ସ ବିଶ୍ୱ ଇତିହାସ 223: ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ସଂଘର୍ଷ - ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲେଖକ ଏବଂ ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଜନ୍ ଗ୍ରୀନ୍ ସଂଘର୍ଷ ଉପରେ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇତିହାସ ଶିକ୍ଷା (13 ମିନିଟ୍) ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।
 ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସଂଘର୍ଷ- ୧୯୪୮ରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷର ଏକ ସମୀକ୍ଷା । ଇତିହାସ ଗାଇ ୱେବସାଇଟରୁ।
 ମିଡିଆ ଲାଇନ୍ - ଏକ ଅଣଲାଭକାରୀ ନ୍ୟୁଜ୍ ଏଜେନ୍ସି ଯାହା ସମଗ୍ର ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ବିଶ୍ୱସନୀୟ, ନିରପେକ୍ଷ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଏବଂ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପ୍ରଦାନ କରେ ।

ସଂଘର୍ଷ ସମାଧାନ ଗୋଷ୍ଠୀ

 ୱାନ୍ ଭଏସ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ - ସଂଘର୍ଷ ଶେଷ କରିବାକୁ ଏକ ନିୟୁତ ସ୍ୱର
 କମନ୍ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଖୋଜୁଛନ୍ତି

ମାନବାଧିକାର ସଙ୍ଗଠନ

 ମାନବାଧିକାର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ: ଇସ୍ରାଏଲ/ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍
 ବି'ସେଲେମ୍ - ଅଧିକୃତ ଅଞ୍ଚଳରେ ମାନବାଧିକାର ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲ ସୂଚନା କେନ୍ଦ୍ର
 ଅଲ୍-ହକ୍: ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ମାନବାଧିକାର ଗୋଷ୍ଠୀ: ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନଜୀବୀ ଆୟୋଗର ପଶ୍ଚିମ ତଟ ଅନୁବନ୍ଧିତ
 ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସେଣ୍ଟର ଫର ହ୍ୟୁମାନ ରାଇଟ୍ସ ପିସିଏଚଆର: ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନଜୀବୀ ଆୟୋଗ ସହ ଗାଜା ଅନୁବନ୍ଧିତ
 ଗୁଶ-ଶାଲୋମ୍: ଗୁସ୍-ଶାଲୋମ୍ ଇସ୍ରାଏଲ ଶାନ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ

ଇହୁଦୀ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲଶିକ୍ଷା, ଖବର ଏବଂ ଅନୁରୂପ ସାଇଟ୍

 ଇସ୍ରାଏଲ, ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଏବଂ ଆରବ-ଇସ୍ରାଏଲ ସଂଘର୍ଷର ଇତିହାସ
 ଜେରୁଜେଲମ ସେଣ୍ଟର ଫର ପବ୍ଲିକ ଆଫେୟାର୍ସ
 ମଧ୍ୟପୂର୍ବ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଉପରେ ସଚ୍ଚୋଟ ରିପୋର୍ଟିଂ ମନିଟରିଂ
  ପ୍ରକୃତ ଶାନ୍ତି 17 ମାର୍ଚ୍ଚ 2019 ୱେବ୍ୟାକ୍ ମେସିନ୍ - ଚାବାଦ-ଲୁବାଭିଚ୍ ସାଇଟ୍ ରେ ସଂରକ୍ଷିତ
 ଇସ୍ରାଏଲରେ ଲଢ଼େଇ କ'ଣ – ମିଡିଆ ଲାଇନ୍

ଇହୁଦୀ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ "ଶାନ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ" ଖବର ଏବଂ ଆଡଭୋକେସି ସାଇଟ୍

 ପାଲେଷ୍ଟାଇନର ଉତ୍ପତ୍ତି - ଇସ୍ରାଏଲ ସଂଘର୍ଷ, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଇହୁଦୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ

ଅନ୍ୟ ସାଇଟ୍

 ଆରବ ଓ ଇସ୍ରାଏଲବାସୀଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ଶତ୍ରୁ ସାଲୋମ୍ ଏବେ ବନ୍ଧକ ରଖିଛି! ଏବଂ ଏମଇଟକ୍ସ ହେଉଛି ଦୁଇଟି ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଯାହା ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସଂଘର୍ଷର ସ୍କ୍ରିପ୍ଟକୁ ପୁନଃଲିଖିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା । ତେବେ ଏଭଳି ଲୋକପ୍ରିୟ, ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର କାର୍ଯ୍ୟକୁ କେତେକ ସାଧାରଣ ଶତ୍ରୁ ବନ୍ଦୀ କରି ରଖିଛନ୍ତି: ନିରାଶା, ଘୃଣା, ବିଦ୍ରୋହ ଓ ଅବିଶ୍ୱାସ। (ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୭)
 ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁଳି ବିନିମୟ ଜଣେ ଇସ୍ରାଏଲି ଏବଂ ଏମଇ-ଟକ୍ସର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଆନାତ୍ ଏଲ୍-ହାଶାହାର ଜଣେ ଇଜିପ୍ଟର ସାମ୍ବାଦିକ ଏବଂ ଲେଖକ ଖାଲିଦ ଦିଆବଙ୍କ ସହ ଆରବ-ଇସ୍ରାଏଲ ସଂଘର୍ଷ - ଓସ୍ଲୋରୁ ଲେବାନନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ - ବିତର୍କ କରନ୍ତି ।
 ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ ସଂଘର୍ଷ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା (ପ୍ରବନ୍ଧ, ରିପୋର୍ଟ, ମାନଚିତ୍ର, ପୁସ୍ତକ, ଲିଙ୍କ୍ ଇତ୍ୟାଦି) ଥିବା ୱେବସାଇଟ୍
 ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଶରଣାର୍ଥୀ ଶିବିରର ମାନଚିତ୍ର 1993 (ୟୁଏନଆରଡବ୍ଲୁଏ / ସିଆଇଏ / ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ୍ ଟେକ୍ସାସ, ଅଷ୍ଟିନ)
 ଇସ୍ରାଏଲର ମାନଚିତ୍ର 2008 (ସି.ଆଇ.ଏ./ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ୍ ଟେକ୍ସାସ୍, ଅଷ୍ଟିନ୍)
 ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ଇସ୍ରାଏଲ ବସତିର ମାନଚିତ୍ର ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୩ (ସି.ଆଇ.ଏ./ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ୍ ଟେକ୍ସାସ, ଅଷ୍ଟିନ)
 ଗାଜା ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ ରେ ଇସ୍ରାଏଲ ବସତିର ମାନଚିତ୍ର ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୩ (ସି.ଆଇ.ଏ./ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ୍ ଟେକ୍ସାସ୍, ଅଷ୍ଟିନ୍)
 ଜେରୁଜେଲମର ମାନଚିତ୍ର ମାର୍ଚ ୧୯୯୩ (ସି.ଆଇ.ଏ./ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ୍ ଟେକ୍ସାସ୍, ଅଷ୍ଟିନ୍)
 ଜେରିକୋ ଏବଂ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳର ମାନଚିତ୍ର ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୪ (ସି.ଆଇ.ଏ./ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ୍ ଟେକ୍ସାସ୍, ଅଷ୍ଟିନ୍)
 ପିଉ ଗ୍ଲୋବାଲ ରିସର୍ଚ୍ଚ - ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଜନମତ
 ବର୍ମାନ ଇହୁଦୀ ପଲିସି ଆର୍କାଇଭରେ ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ସଂଘର୍ଷ ଉପରେ ନୀତି ପ୍ରକାଶନ