କାଦର ଖାଁ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତା, ହାସ୍ୟାଭିନେତା ତଥା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ଓ ଡାଇଲାଗ ଲେଖକ । ସେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଓ ମଞ୍ଚ ନାଟକ ଲେଖକ । ସେ ୧୯୭୩ରୁ ୨୦୧୭ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରି ପ୍ରଶଂସିତ । ୧୯୭୩  ମସିହାରେ  ଜଣେ ଓକିଲ ଭୂମିକାରେ ନିଜର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନୟ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା କାଦର ମୁମ୍ବାଇ ୟୁସୁଫ କଲେଜରେ ଶିକ୍ଷିତ । ସେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତକୁ ଆସିବା ଆଗରୁ ସିଭିଲ ଇଂଜିନିଯରିଂରେ ପ୍ରଫେସର ହିସାବରେ କାମ କରୁଥିଲେ । ୨୦୧୮ ମସିହା ୩୧ ଡିସେମ୍ବରରେ ସେ ଇହଧାମ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
କାଦର ଖାଁଙ୍କ ଜନ୍ମ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର କାବୁଲଠାରେ ହେଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ୩ ଜଣ ଭାଇ ମଧ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି । ସେ ପାଶତୁନ ସଂପ୍ରଦାୟର ମୁସଲିମ । ସେ ମୁମ୍ବାଇ ଆସି ସେଠାରେ ହିଁ ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୟୁସୁଫ କଲେଜରେ ପଥ ପଢ଼ିବା ପରେ ସେ Institute of engineering ( MEII)ରେ ସେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଇଙ୍ଗିନିରିଙ୍ଗ କରିଥିଲେ । 1970ରୁ 75 ଯାଏ ସେ ପ୍ରଫେସର ହିସାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଳା ପରେ ଅଭିନୟର ମୋହ ଛାଡି ନପାରି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲେ । 

କଲେଜ ଜୀବନରୁ ହିଁ ତାଙ୍କର ବହୁମୂଖୀ ଅଭିନୟ ପ୍ରତିଭାର ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲେ । କଲେଜର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ ଉତ୍ସବରେ ମହାନ ଅଭିନେତା ଦିଲୀପ କୁମାରଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ସେ ମଞ୍ଚଷ୍ଠ ନାଟକରେ ତାଙ୍କର ଅଭିନୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦିଲୀପ କୁମାରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । ଦିଲୀପ କୁମାର ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଯୋଜିତ ଦୁଇଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 'ବୈରାଗ'ଓ ' ସାଗିନା ମାହାତୋ 'ରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଚୁକ୍ତି ବଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । 

କାଦର ମୁମ୍ବାଇ ସହରରେ ବସ ବାସ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପରିବାର ନେଦର୍ଲାଣ୍ଡ ତଥା କାନାଡାରେ ରହନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସର୍ଫରାଜ ଖାନ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ।

ଅଭିନୟ 
କାଦର ୩୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିବା ସହ 250ଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଡାଇଲଗ ଲେଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ଡାଇଲଗ ଖୁବ ଜନପ୍ରିୟ ହେଇଥାଏ । ସେ ପ୍ରାୟ ସବୁ ଅଗଧାଡିର ମୁଖ୍ୟ ଅଭିନେତା , ଯଥା ଅମିତାଭ ବଚ୍ଚନ , ଜିତେନ୍ଦ୍ର , ଗୋବିନ୍ଦାଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ସବୁ ପ୍ରକାର ଚରିତ୍ରରେ ଖୁବ ନିଖୁଣ ଭାବେ ଅଭିନୟ କରିବା ତାଙ୍କର ବିଶେଷତ୍ୱ । ଖଳ ଅଭିନେତା ଥୁ ଆରମ୍ଭ କରି ହାସ୍ୟାଭିନେତା ତଥା ଭାଇ , ବାପା , ସବୁ ପ୍ରକାର ଅଭିନୟରେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ପ୍ରତିପାଦନ କରିଛନ୍ତି ।  

ଟିଭି ସିରିୟାଲରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ବିଡିଓ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଓ ଲୋକଙ୍କଦ୍ୱାରା ବହୁଳ ଆଦୃତ ।

ଡାଇଲଗ ଓ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ରଚନା 
କାଦର ଖଁ ' ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା, ସରସ୍ୱତୀ  ' ,'ସରାବୀ' , 'କୁଲି ', 'ଲବରିସ ' ପରି ସଫଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଡାଇଲାଗ ଲେଖିଥିଲେ ।

ପୁରସ୍କାର 
 2013 :ସାହିତ୍ୟ ଶିରୋମଣି ପୁରସ୍କାର 

 1982 : ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଡାଇଲାଗ ପାଇଁ 
 1991 : ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାମେଡ଼ିଆନ ପୁରସ୍କାର 
 1993 ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଡାଇଲାଗ:
 :୨୦୦୪ : ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହ ଅଭିନେତା ପୁରସ୍କାର 
 ମନୋନୀତ ପୁରସ୍କାର 
 1984: Filmfare Best Comedian Award for Himmatwala
 1986: Filmfare Best Comedian Award for Aaj Ka Daur
 1990: Filmfare Best Comedian Award for Sikka
 1992: Filmfare Best Comedian Award for Hum
 1994: Filmfare Best Comedian Award for Aankhen
 1995: Filmfare Best Comedian Award for Main Khiladi Tu Anari
 1996: Filmfare Best Comedian Award for Coolie No. 1
 1997: Filmfare Best Comedian Award for Saajan Chale Sasural
 1999: Filmfare Best Comedian Award for Dulhe Raja
Khan was recognized by the AFMI (American Federation of Muslims from India) for his achievement and service to the Muslim community in India.

Work

ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଭାବେ

Writer 
 Aunty No. 1 (1998)
 Bhai (1997)
 Diya Aur Toofan (1995)
 Honeymoon (1992)
 Singhasan (1986)
 Hoshiyar (1985)
 Kaamyab (1984)
 Coolie (1983)
 Yaarana (1981)
 Benaam (1974)

ଟିଭି ଅଭିନୟ 
 ହାସନା ମତ୍
 ମିଷ୍ଟର ଧନଶୁଖ 
 ହି , ପଡୋଶୀ ॥ କୌନ ହେ  ଦୋଷୀ ?
 ମୁଭର ଆଣ୍ଡ ଶେକର

ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ 
 ଶମା (1981)

References

External links 
 Internet Movie Database
 An interview with Kader Khan
 Kader Khan made Honorary Citizen of Houston
ଅଭିନେତା
୨୦୧୮ ମୃତ୍ୟୁ