Sovesh/autoresearch-or huggingface dataset:
୮୦୪ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

ଘଟଣା

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

ଜନ୍ମ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ମୃତ୍ୟୁ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଆଧାର 

୮୦୪
ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ପାଳିତ ଦୈନିକ ନୀତି ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ନୀତି ପହଡ଼, ପହୁଡ଼ ବା ଶୟନ ନୀତି । ଏକ ଛୋଟିଆ ପଲଙ୍କ ଉପରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଶୁଆଇଦିଆଯାଇଥାଏ । ନୀତି ଠାକୁରମାନଙ୍କ ପ୍ରାୟ୨୨ଟି ନୀତି ମଧ୍ୟରେ ଏହି ନୀତି ହେଉଛି ଶେଷ ନୀତି । ବଡ଼ ଦେଉଳରେ ବିଭିନ୍ନ ଯାନିଯାତ୍ରା ଓ ନୀତି ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିଗ୍ରହମାନ ରହିଛନ୍ତି । ସେହିପରି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପହଡ଼ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶୟନ ପ୍ରତିମା ଅଛନ୍ତି ।

ଏହି ଶୟନ ଠାକୁରଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ମିତ । ଏହି ପ୍ରତିମାଙ୍କର ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଅଂଶ ପୁରୁଷ ଓ ଅନ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ ଶରୀର ନାରୀ ଆକୃତି । ଏହି ଶୟନ ପ୍ରତିମା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣଙ୍କ ସମ୍ମିଳିତ ବିଗ୍ରହ ଅଟନ୍ତି । ଅଷ୍ଟଭୁଜ ବିଶିଷ୍ଟ ଶୟନ ଠାକୁରଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତରେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆୟୁଧ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଆଦି ରହିଥିବାବେଳେ ବାମ ହସ୍ତମାନଙ୍କରେ ଦର୍ପଣ, ପଦ୍ମ, ପୁସ୍ତକ ଓ କଳସ ଆଦି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି । ଏହାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଯୋଗନିଦ୍ରାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି କହାଯାଏ । ଶୟନ ଠାକୁରଙ୍କ ଡମ୍ବରୁ ନାଦ ବ୍ରହ୍ମର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଭକ୍ତମାନେ ମନେକରନ୍ତି । ପ୍ରତିଦିନ ବଡ଼ସିଂହାର ଧୂପ ଶେଷ ହେବାପରେ ଖଟ ଶେଯ ମେକାପଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭିତରେ ଗର୍ଭଗୃହରେ ରତ୍ନ ପଳଙ୍କ ପକାଯାଏ । ଭଣ୍ଡାର ଘରେ ଥିବା ଶୟନ ପ୍ରତିମାଙ୍କୁ ପାଳିଆ ପୁଷ୍ପାଳକ ନେଇ ବଳଭଦ୍ର ଓ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନିକଟରେ ଯଥାକ୍ରମେ ବିଜେ କରାନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ଚନ୍ଦନ ଲାଗି କରାଯାଏ । ଶୋଇବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପଇଡ଼ଟିଏ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ । ଏହାପରେ ହଡ଼ପ ନାୟକ ସେବକ ବିଡ଼ିଆ ପାନ ମଣୋହି କରାଇବା ସହ କିଛି ପାନବଟାରେ ମହାପ୍ରଭୂଙ୍କ ପଳଙ୍କ ନିକଟରେ ରଖିଥାନ୍ତି । କାଳେ ରାଗ ଲାଗିଲେ ନିଦ ଭାଙ୍ଗିଯିବ ସେଥିପାଇଁ ଏହି ପାନରେ ଲବଙ୍ଗ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଶେଷରେ ହୁଏ ପହୁଡ଼ ଆରତି । ଜୟ ବିଜୟ ଦ୍ୱାରଠାରେ ଡମ୍ବରୁ ପକାଯାଏ । ଶୟନ ପ୍ରତିମା ଏହି ଡମ୍ବରୁ ଉପରେ ବିଜେ କରନ୍ତି । ପଇଡ଼ ଓ ବିଡ଼ିଆ ମଣୋହି ପରେ କର୍ପୁର ଓ ସଞ୍ଜକାଳି ପିଠଉ ଆଳତି ହୋଇ ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଳି ଦିଆଯାଏ । ଏହି ଉତ୍ତାରେ ଶୟନ ଠାକୁରଙ୍କୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପଳଙ୍କକୁ ବିଜେ କରାଯାଇ ଜୟ ବିଜୟ ଓ ଭିତର ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରି ଦିଆଯାଏ । ଲିଭାଇ ଦିଆଯାଏ ଛାମୁ ବଇଠା ଓ ଅଖଣ୍ଡ ବଇଠା । ସେବକେ ମଣିମା ମହାବାହୁଙ୍କୁ ପହୁଡ଼ିବାକୁ ନିବେଦନ କରି କଳାହାଟ ଛାମୁଦୁଆର ଓ ଜୟବିଜୟ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରି ମାଟି ମୁଦ ଦିଅନ୍ତି । ସକାଳେ ଦ୍ୱାର ଫିଟା ସମୟରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ବିଛଣା ଚାଦର ଆଦି ଇତଃସ୍ତତଃ ପଡ଼ିଥିବା ସେବକମାନେ ଦେଖିବାକୁ ପାଇ ଏହା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟଲୀଳା ବୋଲି ମନେକରନ୍ତି । ଶ୍ରୀ ମନ୍ଦିର ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଶୟନ ନୀତିରେ ପାଳିତ ହେଉଥିବା ବିଧିବିଧାନ ଭାରତର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମନ୍ଦିରରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ପୂର୍ବରୁ ପହୁଡ଼ ନୀତି ସମୟରେ ଭିତର ଗାଆଣୀ ଦେବଦାସୀ ଗୀତଗୋବିନ୍ଦ ଗାନ କରୁଥିବା ବେଳେ ଦେବର୍ଷି ନାରଦ ସେବା ଭାବେ ଜଣେ ବୀଣାକାର ସେବକ ବୀଣା ବାଦନ କରୁଥିଳେ । ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସୁଖନିଦ୍ରାରେ ବ୍ୟାଘାତ ନହେବାପାଇଁ ଜଣେ ତଳୁଛ ସେବକ ଗୁଡ଼ହାଣ୍ଡି ଯୋଗେ ଅସରପାମାନଙ୍କୁ ଧରୁଥିଳେ । କିନ୍ତୁ କାଳକ୍ରମେ ଏହିସବୁ ନୀତି ଏବେ ବନ୍ଦ ହୋଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି । ଶ୍ରୀଜୀଊଙ୍କର ଦିନକୁ ଦୁଇଥର ପହୁଡ଼ ହୁଏ । ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପରେ ଦିବା ପହୁଡ ଓ ସର୍ବଶେଷରେ ରାତ୍ରି ପହୁଡ଼ କରାଯାଏ । ବର୍ଷର କେତେକ ଯାନିଯାତ୍ରା ସମେତ ନୀତି ବିଶୃଙ୍ଖଳା ଘଟିଲେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଦିବା ପହୁଡ଼ ଓ ରାତ୍ରି ପହୁଡ଼ ହୋଇପାରେନାହିଁ । ଏହି ଦିନମାନଙ୍କରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପହୁଡ଼ ନୀତି କରାଯାଏ । ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରାନଯାଇ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଖଣ୍ଡୁଆ ଲାଗି କରାଯାଏ । ଏହାକୁ ଠିଆ ପହୁଡ଼ ବୋଲି କହନ୍ତି । ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କ ପହୁଡ଼ ନୀତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜକୀୟ ଉପଚାରରେ କରାଯାଇଥାଏ । ସମୟ ଚକ୍ରରେ ଏଥିରେ କିଛିଟା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଥିଳେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପରମ୍ପରା ଏବେ ବି ଅନୁସୃତ ହୋଇଆସୁଛି ।

ଆଧାର 

ଜଗନ୍ନାଥ
ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବେଶ
ଦୁର୍ଗାବତୀ ଦେବୀ (ଦୁର୍ଗା ଭାଉଜ) (୭ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୦୭ – ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନ‌କାରି ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତର ଅଗ୍ନି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । ସେ ଜଣେ କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ଥିଲେ ଏବଂ ଭଗତ ସିଂହ ଓ ରାଜଗୁରୁ ଆଦି କ୍ରାନ୍ତିକାରୀଙ୍କ ସହକର୍ମୀ ଥିଲେ । ସେ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ରିପବ୍ଲିକାନ ଆସୋସିଏସନର (ଏଚଆରଏ) ସଦସ୍ୟ ଭଗବତି ଚରଣ ବୋହରାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ ଓ ସେଥିପାଇଁ ଏଚଆରଏର ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦୁର୍ଗା ଭାବୀ ( ଭାଉଜ ) ଭାବେ ଡାକୁଥିଲେ । ସେ ସୌଣ୍ଡାର୍ସ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ପରେ ଟ୍ରେନ ଯୋଗେ ଭଗତ ସିଂହଙ୍କୁ ପଳାୟନ କରିବାରେ ସ‌ହାୟତା କରିଥିଲେ ।

ଜୀବନୀ 
ଦୁର୍ଗାବତୀ ଦେବୀ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରୟାଗରାଜଠାରେ ୧୯୦୭ ମସିହାରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିଲାଦିନରୁ ତାଙ୍କର ମାତାଙ୍କର ପରଲୋକ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଓ ପିତା ସନ୍ୟାସୀ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ମାଉସୀ ତାଙ୍କର ଲାଳନପାଳନ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ୧୧ ବର୍ଷ ବୟଷରେ ଭଗବତୀ ଚରଣ ବୋହରାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । 

ଭଗବତୀ ଚରଣ ଲାହୋରର ନେସନାଲ କଲେଜରେ ପଢ଼ିବା ସମୟରୁ ଭଗତ ସିଂହ, ସୁଖଦେବ ଓ ଯଶପାଳଙ୍କ ସହଯୋଗୀତ୍ ଥିଲେ ଓ କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ବିବାହପରେ ଦୁର୍ଗାବତୀ ଦେବୀ ମଧ୍ୟ କ୍ରାନ୍ତିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ନବ‌ଯବାନ ଭାରତ ସଭାର ଜଣେ ସକ୍ରୀୟ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । 

୧୯୨୮ ମସିହାରେ ଏଚଆରଏ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପୁଲିସର ଦମନଲୀଳାଯୋଗୁ ଦୁର୍ଗାବତୀ ଦେବୀଙ୍କ ଆତ୍ମଗୋପନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ସେହି ବର୍ଷ ସୌଣ୍ଡାର୍ସ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ପରେ ପୁଲିସଦ୍ୱାରା ଭଗତ ସିଂହ, ସୁଖଦେବ ଏବଂ ରାଜଗୁରୁଙ୍କ ଉପରେ ଚଢ଼ାଉ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଚଢ଼ାଉରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଦୁର୍ଗାବତୀ ଦେବୀଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଲୋଡ଼ିଥିଲେ । ଦୁର୍ଗାବତୀ ସେମାନଙ୍କ ପଳାୟନ ପାଇଁ ନିଜକୁ ଭଗତ ସିଂହଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ଛଦ୍ମବେଶରେ ରହିଥିଲେ । ରାଜଗୁରୁ ସେମାନଙ୍କ ଚାକରର ବେଶ ସାଜିଥିଲେ । ଦୁର୍ଗାବତୀ ନିଜର ୩ ବର୍ଷର ପୁଅକୁ ଧରି କ୍ରାନ୍ତିକାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଲାହୋରରୁ  ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଅଭିମୁଖେ ଯାଉଥିବା ରେଳରେ ବସି ଲାହୋରରୁ ପଳାୟନ କରିଥିଲେ ।

୧୯୨୯ମସିହା ଜୁଲାଇମାସରେ ଭଗତ ସିଂହଙ୍କ ମୁକ୍ତିପାଇଁ ସେ ଲାହୋରରେ ଏକ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ । ଏହାର କିଛି ସପ୍ତାହ ପରେ ଜେଲରେ ୬୩ ଦିନ ଅନଶନ କରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଯତୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ଦୁର୍ଗାଦେବୀ ଯତୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସଙ୍କ ଶବସତ୍କାରର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ଓ ଲାହୋରରୁ କଲିକତାଯାଁଏ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଆଣିଥିଲେ। ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଲୋକ ଏହି ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ। ସେହି ବର୍ଷ ସେ ଏକ ବ୍ରିଟିଶ ପୁଲିସ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଉପରେ ଗୋଳିଚାଳନା କରିଥିଲେ । ଏଥିନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇ ୩ ବର୍ଷ କାରାଦଣ୍ଡ ଦିଆ ଯାଇଥିଲା ।

ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନ 
ପରେ ସେ ଗରିବ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ନୌଠାରେ ଏକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ, ସେତେବେଳର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ସେହି ବିଦ୍ୟାଳ‌ୟର ଭ୍ରମଣରେ ଆସିଥିଲେ ।
୧୯୯୯ ମସିହାରେ ଅକ୍ଟୋବର ୧୫ ତାରିଖରେ ଗାଜିୟାବାଦଠାରେ ଦୁର୍ଗାବତୀ ଦେବୀଙ୍କ ୯୨ ବର୍ଷରେ ଦେହାନ୍ତ ହେଇଥିଲା ।

ଆଧାର 

୧୯୦୭ ଜନ୍ମ
୧୯୯୯ ମୃତ୍ୟୁ
ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ
ପରଜା ଗୋପୀନାଥ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ବିଭାବ ହେଲା ବାସ୍ତବବାଦୀ ଉପନ୍ୟାସ । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏହିପରି ଉପନ୍ୟାସର ଚାହିଦା ଫ୍ରାନସ ତଥା ୟୁରୋପର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାନ୍ତରେ ବହୁତ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଥିଲା । ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ତଥା ଇଂରାଜୀରେ ମଧ୍ୟ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇସରିଛି । ଇଂରାଜୀରେ ଏହାର ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ପ୍ରଫେସର ବିକ୍ରମ ଦାସ ।

ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ପର୍କରେ

ଚରିତ୍ର 
ଅବିଭକ୍ତ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ ଜୀବନ ବଞ୍ଚୁଥିବା ସରଳ ଅଥଚ ସଂଗ୍ରାମୀ ପରଜା ଜନଜାତିର ମଣିଷ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ସୁକୃଜାନୀ

ବର୍ଣ୍ଣିତ ପରିବେଶ 
ଡଙ୍ଗର-ଟାଙ୍ଗର, ପାହାଡ-ପର୍ବତ, ଝୋଲା-ଝରଣା, ଜାତି ଜାତି ପଶୁପକ୍ଷୀ, ସରୀସୃପ ଏବଂ ଗଛଲତାରେ ପ୍ରାଣବନ୍ତ ଧରିତ୍ରୀ ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ ପରିବେଶ। ଏଥିରେ ସୁକୃଜାନୀ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି

କାହାଣୀ 
ସେଇ ମଣିଷମାନଙ୍କ ଧର୍ମବିଶ୍ୱାସ, ରୀତି-ନୀତି, ଆଚାର-ବିଚାର, ପ୍ରେମ-ପ୍ରତାରଣା, ମିତ୍ରତା-ଶତ୍ରୁତା, ଦ୍ୱେଷ-ଅନୁରାଗ, ବିଶ୍ୱାସ-ଅବିଶ୍ୱାସ, ସଭ୍ୟ ଓ ମୁଖାଧାରୀ ମଣିଷମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତାରିତ ସ୍ୱପ୍ନ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ତଜ୍ଜନିତ ପ୍ରତିବାଦ ଓ ଅବସାଦ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ।

ପ୍ରଶଂସା 
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଇଂରାଜୀ ଲେଖକ ଅମିତାଭ ଘୋଷ ଥରେ କହିଥିଲେ ଯେ "ଏହା ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉପନ୍ୟାସ .... ଆମ ସମୟର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲେଖା ।"  ବହିଟିର ପ୍ରକାଶକ ଲେଖିଥିଲେ "ଉପନ୍ୟାସ ଭିତରକୁ ଭେଦିଗଲେ ଲାଗେ ସତେଯେପରି ତରୁଣ କବି ଗୋପୀନାଥଙ୍କ ଆଗ୍ନେୟ ଅନୁଭବର ଅନୁପମ ଆଲେଖ୍ୟ ।"

ଆଧାର 

ବହି
ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ
ଗର୍ବ କରିବାର କଥା ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡାଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ଅଟେ । ଏହି ରଚନା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୨ ମସିହା ପାଇଁ ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

ପୁସ୍ତକ ସମୀକ୍ଷା
'ଗର୍ବ କରିବାର କଥା' ଗତ ପାଞ୍ଚଶହ ବର୍ଷର ଉତ୍କଳର ଗୌରବ ଓ ସେ ଗୌରବର ଅବକ୍ଷୟର କଥା । ଏହା ରାଜାରାଜୁଡ଼ାଙ୍କ କଥା ନୁହେଁ; ସାଧାରଣ ଚାଷୀ, କାରିଗର, ଲୁଗା ବୁଣାଳି, ନାବିକ, ବଣିକ ଓ ସାଧବଙ୍କ କଥା । ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାର ଗୋଟିଏ ପରିବାରର କାହାଣୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଏ ଉପନ୍ୟାସ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ପାଞ୍ଚଶହ ବର୍ଷର ଅର୍ଥନୈତିକ ଉତ୍‌ଥାନ ପତନର କଥା ଆବିଷ୍କାର କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରେ । ଏହା ଇତିହାସ ନୁହେଁ ସତ, କିନ୍ତୁ ବହୁଦେଶର ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ଓ ଲୋକକଥା ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଏହା ଅଳସ ଇତିହାସର ଅଲେଖ୍ୟ ନୁହେଁ; ସପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବିଭବଶାଳୀ ଅଞ୍ଚଳ ଥାଇ,କୌଣସି ବେଦେଶୀ ଶାସକର ପରାଧୀନ ନ ହୋଇ, ଓଡ଼ିଶା କେବେ କାହିଁକି ଦରିଦ୍ର ହୋଇଗଲା, ସେ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଏ ଉପନ୍ୟାସ ସାହିତ୍ୟିକ ମାଧ୍ୟମଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୱେଷ କରେ । ବିଜେତା ଇତିହାସ ଲେଖେ, ସେ ଇତିହାସର ବିଜେତାକୁ ବଡ଼ କରି ଦେଖାଏ, ପରାଜିତକୁ ଉପହାସ କରେ, ସେ ବିଜେତା ଅଶୋକ ହୁଅନ୍ତୁ କି ଇଂରେଜ ହୁଅନ୍ତୁ । ଲିଖିତ ଇତିହାସ ମିଛ ହୋଇପାରେ, ଲୋକକଥା ଓ ଉପନ୍ୟାସ ଅଧିକ ସତ୍ୟାଶ୍ରୟୀ ହୋଇପାରେ ।

ବଂଶାବଳୀ
ଏହା ଉପନ୍ୟାସରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କର ବଂଶାବଳୀ ।

ଆଧାର

ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ
ଓଡ଼ିଆ ବହି
ଆଉ ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ରମେଶ ବାରିକ । ଅକ୍ଷୟ ବାରିକ ଓ ପାଞ୍ଚାଳି ବାରିକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର ବୈଦ୍ୟନାଥ ଦାଶ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ ଓ ଭୂମିକା ଦାଶ । ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା, କ୍ରିଷ୍ଣା କର, ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା, ଗୁଡ୍ଡୁ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ୨୦ ମଇ ୨୦୨୨ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

ଅଭିନୟ
 ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ
 ଭୂମିକା ଦାଶ
 ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା
 କ୍ରିଷ୍ଣା କର
 ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା
 ଗୁଡ୍ଡୁ

କାହାଣୀ

ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ବୈଦ୍ୟନାଥ ଦାଶ । ଗୀତିକାର ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର, ଲିପି ମିଶ୍ର, ସତ୍ୟଜିତ ପ୍ରଧାନ, ଅସୀମା ପଣ୍ଡା ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

ଗୀତ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର
 

୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌
ହାଇଡ୍ରକ୍ସୋକୋବାଲାମିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Hydroxocobalamin, ଅନ୍ୟ ନାମ ଜୀବସାର ଖ୧୨କ ବା vitamin B12a ଓ ହାଇଡ୍ରୋକ୍ସିକୋବାଲାମିନ hydroxycobalamin) ଏକ ଜୀବସାର ବା ଭିଟାମିନ (vitamin) ଯାହା ଖାଦ୍ୟରୁ ମିଳେ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଅନୁପୂରକ (dietary supplement) ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଖାଦ୍ୟ ଅନୁପୂରକ ଭାବରେ ଏହା ଜୀବସାର କ୧୨ ଅଭାବ (vitamin B12 deficiency) ଥିଲେ ଓ ପର୍ନିସିଅସ ଆନିମିଆରେ (pernicious anemia) ଦିଆଯାଏ । ସ୍ୟାନାଇଡ ବିଷକ୍ରିୟା (cyanide poisoning), ଲେବର୍ସ ଅପଟିକ ଆଟ୍ରୋଫି (Leber's optic atrophy) ଓ ଟକ୍ସିକ ଆମ୍ବ୍ଲିଓପିଆ (toxic amblyopia) ରୋଗମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦିଆଯାଇପାରେ । ଏହା ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଶିରାରେ (vein) ବା ମାଂସପେଶୀରେ (injection into a muscle) ଦିଆଯାଏ ।

ହାଇଡ୍ରୋକ୍ସୋକୋବାଲାମିନର ବ‌ହୁତ କମ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଯାଏ । ତରଳ ଝାଡ଼ା, ସ୍ୱଳ୍ପ ରକ୍ତ ପଟାସିଅମ (low blood potassium), ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଇତ୍ୟାଦି ହୋଇପାରେ । ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାତ୍ରାରେ ଦେଲେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ନିରାପଦ ରହେ । ହାଇଡ୍ରୋକ୍ସୋକୋବାଲାମିନ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଆକାରର ଜୀବସାର ଖ୧୨ ଓ କୋବାଲାମିନ (cobalamin) ପରିବାରର ଏକ ସଦସ୍ୟ । ଦେହରେ ଡିଏନଏ (DNA) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ନିମନ୍ତେ ହାଇଡ୍ରୋକ୍ସୋକୋବାଲାମିନ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ମାଂସ, ଅଣ୍ଡା ଓ ଦୁଗ୍ଧଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟମାନଙ୍କରେ ଜୀବସାର ଖ୧୨ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବରେ ଥାଏ ।

ହାଇଡ୍ରୋକ୍ସୋକୋବାଲାମିନ ପ୍ରଥମେ ସନ ୧୯୪୯ରେ ପୃଥକ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।  ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ (generic medication) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ଦିନ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୦.୧୨ରୁ ୦.୮୪ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୦.୮୪ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଜୀବାଣୁରୁ (bacteria) ଏହା ବ୍ୟବସାୟୀକ ଭିତ୍ତିରେ ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।

ଆଧାର 

ଔଷଧ
ରହମାନ ଅବ୍ବାସ (ଜନ୍ମ ୩୦ ଜାନୁୟାରୀ ୧୯୭୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କାଳ୍ପନିକ ଔପନ୍ୟାସିକ ଅଟନ୍ତି । ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ ରୋହଜିନ ପାଇଁ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି । ସେ ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଉପନ୍ୟାସ "ଶ୍ୟାଡୋ ଅଫ ଗଡ଼" (୨୦୧୧) ଏବଂ "ରୋହଜିନ" (୨୦୧୭) ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଷ୍ଟେଟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି । ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଏକମାତ୍ର ଭାରତୀୟ ଔପନ୍ୟାସିକ, ଯାହାଙ୍କୁ ଜର୍ମାନ ଭାଷାରେ ଫେଡରଲ ବୈଦେଶିକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ସ୍ୱିସ-ଦକ୍ଷିଣ ସାଂସ୍କୃତିକ ପାଣ୍ଠିଦ୍ୱାରା ଅନୁଦାନ ପ୍ରାପ୍ତ ଲିଟପ୍ରୋମ ଗ୍ରାଣ୍ଟ ମିଳିଛି । ସେ ସାଧାରଣତଃ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେରେ ଲେଖନ୍ତି | ତାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ନିଷେଧ ରାଜନୀତି ଏବଂ ପ୍ରେମର ବିଷୟବସ୍ତୁ ବାବଦରେ ଆଲୋଚନା କରିଥାଏ ।

ସର୍ବବୃହତ ଅନଲାଇନ ପୋର୍ଟାଲ ରେଖତାଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ଯେ, ରହମାନ ଅବ୍ବାସ; ସର୍ବାଧିକ ମାତ୍ରାରେ ପଠନ କରାଯାଉଥିବା ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଔପନ୍ୟାସିକ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।

ଜୀବନ ଏବଂ ବୃତ୍ତି

ଅବ୍ବାସ ମୁମ୍ବାଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି ।

ରହମାନ ଅବ୍ବାସ ପାଞ୍ଚଟି ଉପନ୍ୟାସ ସମେତ ନଅଟି ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି: ନଖାଲିସ୍ତାନ କି ତଲାଶ, ଏକ ମାମନୁଆ ମୁହବତ୍ କି କାହାନି, ଖୁଦା କେ ସାଏ ମେନ୍ ଆଙ୍ଖ ମିଚୋଲି, ଶ୍ୟାଡୋ ଅଫ୍ ଗଡ଼, ରୋହଜିନ ଏବଂ ଜିନ୍ଦେକ୍ । 

ସେ ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ଉପନ୍ୟାସ ଖୁଦା କେ ସାଏ ମେନ୍ ଆଙ୍ଖ ମିଚୋଲି ପାଇଁ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ରାଜ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ସେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଫେରସ୍ତ କରିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରମୁଖ ଭାରତୀୟ ଲେଖକ ଓ କଳାକାରମାନେ ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ରାଜନୀତିରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା 'ଭାରତୀୟ ସମାଜରେ ଅସହିଷ୍ଣୁତାର ତରଙ୍ଗ' ବିରୋଧରେ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ।

ସମାଲୋଚନାମୂଳକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା

ପାକିସ୍ତାନୀ ଲେଖକ ମୁସ୍ତାନସର ହୁସେନ୍ ଡରାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ରହମାନଙ୍କ ନୂତନ ଉପନ୍ୟାସ ରୋହଜିନ ଏକ ନିର୍ଭୀକ ସୃଜନଶୀଳ କାହାଣୀ ଅଟେ । ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ପୂର୍ବତନ ସଭାପତି ପ୍ରଫେସର ଗୋପୀଚାନ୍ଦ ନାରଙ୍ଗ ରୋହଜିନକୁ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଉପନ୍ୟାସ ଇତିହାସରେ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ସ୍ଥାନ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ।

ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସମ୍ମାନ

 ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଖୁଦା କେ ସାଏ ମେନ୍ ଆଙ୍ଖ ମିଚୋଲି ପାଇଁ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।
 ରୋହଜିନ ପାଇଁ ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।
 ପୁନର୍ବାର ରୋହଜିନ ପାଇଁ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ମୁଖ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।

ଆଧାର

ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା
ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
୧୯୭୨ ଜନ୍ମ
ଭାରତରେ ଜନ୍ମିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ସମିତା ବାଙ୍ଗାର୍ଗୀ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ଯିଏକି ରାମ୍‌ଜି ଲଣ୍ଡନବାଲେ (୨୦୦୫), ଶାଦି କା ଲଡ୍ଡୁ (୨୦୦୪) ଓ ୟେ କ୍ୟା ହୋ ରାହା ହୈ (୨୦୦୨) ପାଇଁ ପରିଚିତ ।

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ସମିତା ବାଙ୍ଗାର୍ଗୀ ୨୭ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୬ରେ ଆଶିଷ ଚୌଧୁରୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ୩ ଜଣେ ପୁଅ ଓ ଦୁଇ ଝିଅ ଅଛନ୍ତି ।

ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର

ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ 

 

ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ
ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ମଙ୍ଗଳୁ ଚରଣ ବିଶ୍ୱାଳ (୪ ମେ ୧୯୩୫–୧୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଓ କୋଶଳୀ ଭାଷାରେ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ନିମନ୍ତେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ । ଶିକ୍ଷକତା ବୃତ୍ତିରେ ପାରଦର୍ଶିତା ନିମନ୍ତେ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ଗଳ୍ପ, କବିତା, ନାଟକ, ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ଆଦି ସାହିତ୍ୟର ବହୁ ବିଭାଗରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ରହିଥିଲା ।

ଜୀବନୀ 
ମଙ୍ଗଳୁ ଚରଣ ବିଶ୍ୱାଳ ୧୯୩୫ ମସିହା ମେ ୪ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାର ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ପିତାପଲିଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଭଗବତୀ । ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ସେ ଶୈଳବାଳା ବିଶ୍ୱାଳଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ବିବାହ ଉପରାନ୍ତେ ସେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ ଯୋଗୁ ତାଙ୍କ ଗ୍ରାମ ପାଣିରେ ଲୀନ ହୋଇଥିଲା ଓ ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ବିସ୍ଥାପିତ ହେବାକୁ ପଡିଥିଲା । ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ସେ ନିଜ ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଶିକ୍ଷକତାକୁ ହିଁ ନିଜର ବୃତ୍ତି ଭାବରେ ଜାରି ରଖିଥିଲେ । ୩୮ବର୍ଷର ଶିକ୍ଷକତା ମଧ୍ୟରେ ସେ ଦୁଇଟି ବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
୨୦୨୨ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧୧ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର, ବାର ଡ଼ୁଙ୍ଗୁରୀସ୍ଥିତ ବାସଭବନରେ ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।

ସାହିତ୍ୟ କୃତି 
ମଙ୍ଗଳୁ ଚରଣ ୫୬ଟି ପୁସ୍ତକ ନିଜେ ରଚନା କରିଥିଲେ ଓ ୩୫୦ଟି ପୁସ୍ତକର ମୁଖବନ୍ଧ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା "ଧୂମାଳ" ୧୯୫୧ ମସିହାରେ କଲିକତାରୁ ପ୍ରକାଶିତ "ଯୁଗଭାରତୀ" ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ସେତେବେଳକୁ ସେ ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପାଠ ପଢୁଥିଲେ । ସେହିବର୍ଷ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ସଂକଳନ "ବସନ୍ତ ଆସିଲା ଫେରି" ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।

କବିତା 
 ବସନ୍ତ ଆସିଲା ଫେରି
 ଦରିଆ ପାରିର କବିତା
 ବରଫ ଦେଶର କନ୍ୟା
 ମଗ୍ନ ମାଟିର ମେଖଳା

ଗଳ୍ପ 
 ଅସ୍ତରାଗର କବି
 ଅଗ୍ନିସମ୍ଭବା
 ସୁନା ନେଉଳ

ଉପନ୍ୟାସ 
 ଦୂର ବସନ୍ତ

ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ 
 ଆ'ଲୋ ନିଦ ମାଉସୀ ଆ
 ଦେଖ କଇଁଚ କାଢିଛି ବେକ
 ଦେ କଉଡି ଖା ପିଠା
 କଟକ ଚିନ୍ତା ବାଇମୁଣ୍ଡି କି

ପ୍ରବନ୍ଧ 
 ଚିନ୍ତା ଓ ଚୈତନ୍ୟ

ନାଟକ 
 ଭୁଖା
 ଉଡଲା ପତର ବୁଡଲା ଡଙ୍ଗା
 ଲୁରା
ସୁନା ନେଉଳ

ଆତ୍ମଜୀବନୀ 
 ହଜିଲା ଦିନ

ଅନୁବାଦ 
 ରୋମର ରୂପସୀ

ଆଧାର 

ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ
୧୯୩୫ ଜନ୍ମ
୨୦୨୨ ମୃତ୍ୟୁ
ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଲାଖି ସ୍ୱାଇଁ (ଇଂରାଜୀ: Lakhi Swain) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗଲ୍ଫ ଖେଳାଳୀ । ୨୦୧୫ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮-୧୦ ଭିତରେ ଜାକର୍ତ୍ତାଠାରେ ହୋଇଥିବା ଗଲ୍ଫ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ୬ଷ୍ଟ ବାଲାଣ୍ଟିନ ଟିମ-ଆମ ଗଲ୍ଫ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜରେ ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଜିତି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଟ୍ରଫି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଗଲ୍ଫ ଖେଳରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଟ୍ରଫି ଜିତିବାରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା । ଏହା ଥିଲା ସ୍ୱାଇଁଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ।

ପାରିବାରିକ ଜୀବନ 
ଅନ୍ୟତମ ଓଡ଼ିଆ ଗଲ୍ଫ ଖେଳାଳୀ ରମେଶ ସ୍ୱାଇଁ ଲାଖି ସ୍ୱାଇଁଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ । ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି ।

କ୍ରୀଡ଼ା ଜୀବନ 
ସ୍ୱାଇଁ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଗଲ୍ଫ କ୍ଲବର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ।

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
୨୦୧୫ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮-୧୦ ଭିତରେ ଜାକର୍ତ୍ତାଠାରେ ହୋଇଥିବା ଗଲ୍ଫ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ୬ଷ୍ଟ ବାଲାଣ୍ଟିନ ଟିମ-ଆମ ଗଲ୍ଫ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜରେମୋଟ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଏନିଟି ଷ୍ଟେବଲଫୋର୍ଡ଼ (Overall Individual NET Stableford) ଶ୍ରେଣୀରେ ଖେଳି ସେ ୬ଷ୍ଟ ବାଲାଣ୍ଟିନ ଟିମ-ଆମ ଗଲ୍ଫ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜରେ ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଜିତିଥିଲେ । ତିନିଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ତିନୋଟି ରାଉଣ୍ଡରେ ୯୭ ପଏଣ୍ଟ ହାସଲ କରି ସେ ଏହି ସମ୍ମାନ ଲାଭକରିଥିଲେ ।

ଆଧାର 

ଓଡ଼ିଶାର ଗଲ୍ଫ ଖେଳାଳୀଗଣ
ଆମାୟୋଟ୍ରୋଫିକ୍ ଲାଟେରାଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ୍ (ଇଂରାଜୀରେ amyotrophic lateral sclerosis ସଂକ୍ଷେପରେ ALS, ଅନ୍ୟ ନାମ ଲାଓ ଗେହ୍‌ରିଗ ରୋଗ Lou Gehrig's disease ଓ ସାର୍କୋ ରୋଗ Charcot disease), ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ନାୟ୍ୟ କ୍ଷୟକାରୀ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ନାୟୁକ୍ଷୟ ହୋଇ ସ୍ନାୟୁମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହି ରୋଗକୁ ମୋଟୋନିଉରନ୍ ରୋଗ (motor neurone disease ବା MND) କୁହାଯାଏ,  କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟମାନେ ସେହି ନାମକୁ ଗୋଟିଏ ଦଳର ନାମ ହିସାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରନ୍ତି ଯେଉଁଥିରେ ଆମାୟୋଟ୍ରୋଫିକ୍ ଲାଟେରାଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ୍ ଏକ ରୋଗ ଥାଏ ।  ଆମାୟୋଟ୍ରୋଫିକ୍ ଲାଟେରାଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ୍ ରୋଗରେ ମାଂସପେଶୀ ଦୃଢ଼ ହୋଇଯାଏ, କ୍ଷଣିକ ପେଶୀ ସଂକୋଚନ ହୁଏ ଓ କ୍ରମଶଃ ପେଶୀ ପତଳା ହୋଇ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ ।  ଏହା ଫଳରେ ଭଲରେ କଥା କ‌ହି ହୁଏନି ଓ କ‌ହିବା କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏନି, ଗିଳିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୁଏ ଓ କଷ୍ଟକର ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ହୁଏ । 

ଏହି ରୋଗର କାରଣ ୯୦ରୁ ୯୫ % କେଶ୍‌ରେ ଅଜଣା ରହିଛି ।  ୫ରୁ ୧୦ % ରୋଗୀର ପିତାମାତାଙ୍କଠାରୁ ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ଆସିଥାଏ ।   ଏହି ଜେନେଟିକ୍ କେଶ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧା ସଂଖ୍ୟାରେ ଦୁଇତି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜିନ୍ ଯୋଗୁ ହୋଇଥାଏ ।  ଏହା ଫଳରେ ଇଚ୍ଛାକୃତ ମାଂସପେଶୀକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ସ୍ନାୟୁମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ।  ରୋଗୀର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗ ସମ୍ଭାବନାକୁ ଦୂରୀଭୁତ କରାଯାଏ । 

ଆମାୟୋଟ୍ରୋଫିକ୍ ଲାଟେରାଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ୍ ରୋଗ ଆରୋଗ୍ୟ ହୁଏନି ।  ରିଲୁଜୋଲ୍ (Riluzole) ନାମକ ଏକ ଔଷଧ ଦେଲେ ୨ରୁ ୩ ମାସ ଆୟୁଷ ବଢ଼ିପାରେ ।  ନନ୍ ଇନ୍‌ଭେସିଭ୍ ଭେଣ୍ଟିଲେସନ୍‌ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ‌ଧାରାର କିଛି ଉନ୍ନତି ହୋଇପାରେ ।  ଏହି ରୋଗ ପ୍ରାୟ ୬୦ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ କିନ୍ତୁ ବଂଶାନୁଗତ ରୋଗ ଥିଲେ ୫୦ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ ।  ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ପରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବାକୁ ୩ରୁ ୪ ବର୍ଷ ଲାଗେ ।  ମାତ୍ର ୧୦ % ରୋଗୀ ୧୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ।  ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ବନ୍ଦ ଯୋଗୁ ମରିଯାଆନ୍ତି ।  ପୃଥିବୀରେ ଏହି ରୋଗ ହାର ଜଣାନାହିଁ ।  ୟୁରୋପ ଓ ଆମେରିକାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏକ ଲକ୍ଷ ଲୋକରେ ୨ଜଣ ଏହି ରୋଗ ଭୋଗନ୍ତି । 

ଚାର୍ଲ୍ସ ବେଲ୍ ୧୮୨୪ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ରୋଗର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।  ସନ ୧୮୬୯ରେ ଜିନ-ମାର୍ଟିନ ସାର୍କୋ  (Jean-Martin Charcot) ଏହି ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ ସ‌ହିତ ସ୍ନାୟୁଗତ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ଲେଖିଥିଲେ ଓ ୧୮୭୪ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଆମାୟୋଟ୍ରପିକ ଲାଟେରାଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ୍ ନାମକରଣ କରିଥିଲେ ।  ଆମେରିକାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବେସ୍‌ ବଲ୍ ଖେଳାଳୀ ଲୁଇ ଗେହରିଗ (Lou Gehrig) ଏହି ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହେବାରୁ ସେ ଦେଶରେ ଏ ରୋଗ ସୁପରିଚିତ ହୋଇଗଲା,  ଓ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସ୍ଟିଫେନ୍ ହକିଙ୍ଗ ବିଖ୍ୟାତ ହୋଇଗଲେ ।  ସନ ୨୦୧୪ରେ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଏକ ଭିଡିଓ ବରଫ ବାଲ୍ଟି ଚାଲେଞ୍ଜ (ice bucket challenge) ଭାଇରାଲ୍ ହୋଇ ଜନ ସଚେତନତା ଲାଭ କଲା ।

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
୮୩୪ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

ଘଟଣା

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

ଜନ୍ମ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ମୃତ୍ୟୁ

ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

ଆଧାର 

୮୩୪
ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ସେଫଡିଟୋରେନ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବେପାର ନାମ ସ୍ପେକ୍ଟ୍ରାସେଫ, ହେଉଛି ଏକ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଯାହା ଗଳା ସଂକ୍ରମଣ (ଷ୍ଟ୍ରେପ୍ ଗଳା), ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସଂକ୍ରମଣ ଏବଂ ଚର୍ମ ଏବଂ ଚର୍ମ ଗଠନ ସଂକ୍ରମଣର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।  ଏହା ଉଭୟ ଗ୍ରାମ-ପଜିଟିଭ ଏବଂ ଗ୍ରାମ-ନକାରାତ୍ମକ ଜୀବାଣୁ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ।  ଏହାକୁ ଖାଦ୍ୟ ସହିତ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ । 

ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବାନ୍ତି, ତରଳ ଝାଡ଼ା, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ହୃଦଘାତ, ଏବଂ ଯୋନୀପଥ ଇଷ୍ଟ ସଂକ୍ରମଣ ହୋଇପାରେ ।  ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ କ୍ଲୋଷ୍ଟ୍ରିଡିଓଏଡେସ୍ ଡିଫିସିଲ ସଂକ୍ରମଣ ଏବଂ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହୋଇପାରେ ।  ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ କ୍ଷତିର କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ଭଲରୂପେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇ ନାହିଁ ।  ଏହା ଏକ ତୃତୀୟ ପିଢ଼ୀର ସେଫାଲୋସ୍ପୋରିନ୍ ଯାହା ଜୀବାଣୁ କୋଷ କାନ୍ଥରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ । 

ସେଫଡିଟୋରେନ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ପ୍ୟାଟେଣ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୯୪ରେ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲ ।  ୨୦୦୧ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଏହା ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା।   ଏହା ୨୦୨୧ ସୁଦ୍ଧା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଆଉ ବ୍ୟବସାୟିକ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ ନୁହେଁ।

ଆଧାର 

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
Translated from MDWiki
ଏକ ଭାରତୀୟ  ଅଟେ । ଏହା ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ମନ୍ଦ୍ଲ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 
 ୨୨.୪୨୭୪ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୮୦.୧୦୮୮ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୧୬୬୯ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।

ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା 
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ,  ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୧୭୬୯ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୦.୮୬% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୯.୧୪% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୭୪.୮୮% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୧୦.୦୪% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୪୧.୩୭% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୩୩.୫୨% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୧.୯୩% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।

ଭାଷା 
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା  ଅଟେ ।

ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ

ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ 

ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ସହର

    
ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ
କ୍ରେମ ଲିଆଟ ପ୍ରାହ ଭାରତର ଦୀର୍ଘତମ ପ୍ରକୃତିକ ଗୁମ୍ଫା ।

ପ୍ରଚ୍ଛଦ 
ଲିଆଟ ପ୍ରାହ ( ଖାସୀ ଭାଷାରେ କ୍ରେମକୁ ଗୁମ୍ଫା କୁହାଯାଏ ) ଷୋନମଗିରି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା 150ଟି ଗୁମ୍ଫା ମଧ୍ୟରେ ଅନନ୍ୟତମ । ଏହା ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ମେଘାଳୟର ଜୟନ୍ତିଆର ପୂର୍ବ ପଟରେ ରହିଛି । ଅନୁସନ୍ଧାନ ସମୟରେ ଏହାର ଲମ୍ବ 34 କିଲୋମିଟର ଥିବାର ଜଣା ଯାଇଥିଲା । ଏହି ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଯଦି ନିକଟସ୍ଥ ଗୁମ୍ଫା ଗୁଡିକର ସଂଯୋଗୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହେବ । ପ୍ରାହର ବିଶିଷ୍ଟତା ହେଲା ଏହାର ବିଶାଳ ରାସ୍ତା ଯାହା ବିମାନ ବନ୍ଦରର ହାଙ୍ଗର ସଦୃଶ ରହିଥାଏ ।

ଆଧାର 
 Krem Liat Prah: the story behind the exploration of the longest cave of Indian sub-continent
ରଜନୀକାନ୍ତ ମହାନ୍ତି, ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ । ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ସେ ନିଜ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂକଳନ "ଝିପି ଝିପି ଅନ୍ଧାର" ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।

ରଚନାବଳୀ

ଗଳ୍ପ 
 ଆ ସାକ୍ଷୀ ଦେ - ୨୦୦୮(ଜଗନ୍ନାଥ ଲେମିନେଟର)
 ଅଠର ନିର୍ବାସନ ରୋଡ - ୨୦୧୩ (ନୀଲିମା)
 ବହୁବଜାର - ୨୦୦୪ (ଜେନିଥ୍ ପବ୍ଲିକେଶନ୍ସ)
 ଝିପିଝିପି ଅନ୍ଧାର - ୨୦୦୨ (ଅକ୍ଷରା)
 ଶତାଣ୍ଡି ପୁରୁଷ
 ମାଟିଆ ପୁଅ
 ହସ୍ତାକ୍ଷର
 ଅବତାର
 ଉଷାକାଳ

ଉପନ୍ୟାସ 
 ମେଘବର୍ଣ୍ଣା (ଉପନ୍ୟାସ) - ୨୦୦୪ (ଦେବୀ ପ୍ରକାଶିନୀ)
 ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରର ଇତିବୃତ (ଉପନ୍ୟାସ)
 ଜାଂଗଲିକ (ଉପନ୍ୟାସ)

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୦୪ (ଝିପି ଝିପି ଅନ୍ଧାର ପାଇଁ)
 ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ), ୨୦୦୬ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)
 ଅଖିଳ ମୋହନ ଗଳ୍ପ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୫

ଆଧାର 

୧୯୫୨ ଜନ୍ମ
ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ
ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଗୁଣପୁର, ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସହର ଓ ଗୁଣପୁର ଉପଖଣ୍ଡର (ସବ୍‌ ଡିଭିଜନ୍) ସଦର ମହକୁମା  ।

ଇତିହାସ 
ଗୁଣପୁର ସହରଟି ପ୍ରଥମେ ଛୋଟ ଏକ ଗାଁ କାମ୍ପଗୁଡା ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ସହରରେ ସଂଖ୍ୟାଧିକ ଲୋକ ମୂଖ୍ୟତଃ ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ତେଲୁଗୁ କହନ୍ତି । ଆଦିବାସୀ ସଂପ୍ରଦାୟ ସୌରା ଏବଂ କୁଇ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଗୁଣପୁରର ସରକାରୀ ହାଇସ୍କୁଲଟି ଜିଲ୍ଲାର ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ସ୍ଥାନୀୟ ଗୁଣୁପୁର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା ।

ଭୂଗୋଳ
ଗୁଣପୁରର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ହେଉଛି ଦ୍ରା: ୧୯.୦୮°N , ଅ: ୮୩.୮୨°E । ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନରୁ ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ୮୩ ମିଟର(୨୭୨ ଫୁଟ)। ବଂଶଧାରା ନଦୀ କୁଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ସହରଟି ସମତଳ ଓ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ରାଜ୍ୟ ସଡକପଥ SH-17ଦ୍ୱାରା ଏହି ସହର ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହର ସହ ସଂଯୁକ୍ତ । ପୂର୍ବତଟ ରେଳପଥ, ଏକ ୯୦ କି:ମି:ର ବ୍ରଡ଼ଗେଜ ଲାଇନରେ ଗୁଣପୁର ଏବଂ ପଲାସାକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଅଛି ।

ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ

ଗୁଣପୁର ନିକଟରେ ଥିବା ପଦ୍ମପୁରର ଶିବ ମନ୍ଦିର ଏକ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ  । କ: ନାଗଭୁଷଣ ପଟ୍ଟନାୟକ ଗୁଣପୁରରେ ଶେଷ ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା :-
 ପୁଲିଗୁମିର ବଣ ଭୋଜି ଜାଗା
 ପ୍ରଧାନିଗୁଡା ଏବଂ ତୃକାଣୀଗୁଡାର ବଣ ଭୋଜି ଜାଗା
 ବଡନାଳ ଡ୍ୟାମ
 ଗୁଣପୁର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ନିକଟସ୍ଥ ବଣ ଭୋଜି ଜାଗା
 ନିକଟସ୍ଥ ଭୀମପୁରରେ ଥିବା ଭୀମଶଙ୍କର ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ (ଡାକିନ୍ୟାଂ) ମନ୍ଦିର ।
ଭାଲେରି ଗ୍ରାମସ୍ଥିତ ଗୋପିନାଥ ମନ୍ଦିର । (ଦୋଳ ପୁର୍ଣ୍ଣିମା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ)

ଚର୍ଚ୍ଚିତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ 
 ନାଗଭୂଷଣ ପଟ୍ଟନାୟକ
 ରଘୁନାଥ ପାଣିଗ୍ରାହୀ

ଆଧାର

ବାହାର ଲିଙ୍କ 

ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ସୁନୀତା ୱିଲିଅମ୍ସ ହେଉଛନ୍ତି ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଭବ ମହିଳା ମହାକାଶଚାରୀ । ସୁନୀତା ୱିଲିଅମ୍ସ ୧୯୬୫ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯ ତାରିଖରେ ଆମେରିକାର ଓହିଓରେଠାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଡ.ଦିପକ ପାଣ୍ଡ୍ୟା ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ନାମ ବୋନି ।  ତାଙ୍କ ପିତା ଗୁଜରାଟର ନନ୍ଦାସଣର ବାସିନ୍ଦା ।

ଫ୍ଲୋରିଡା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିରୁ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିବା ସୁନିତା ସାଜିଥିଲେ ଆମେରିକୀୟ ନାସାର ଅଫିସର । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ନାସାରୁ ପ୍ରସିକ୍ଷଣ ନେଇ ସେ ମହାକାଶକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ୨୦୦୬ ଡିସେମ୍ବର ୯ରେ ।୪ଥର ସ୍ପେସ ୱାକ (୨୯ ଘଣ୍ଟା ୧୭ ମିନିଟ) କରିଥିବା ସୁନିତା ମହାକାଶରେ ୧୯୫ ଦିନ ରହି ୱାଲ୍ଡ ରେକର୍ଡ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ଏଥି ସହିତ ବହୁ ସମ୍ମାନର ଅଧିକାରିଣୀ ସୁନିତା ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଭବ ମହିଳା ମହାକାଶଚାରୀ ହେଇଛନ୍ତି ।

ଆଧାର 

୧୯୬୫ ଜନ୍ମ
ମହାକାଶ ଯାତ୍ରୀ
କଣ୍ଢେଇ ଆଖିରେ ଲୁହ, ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ । ଶଙ୍କର କିନ୍ନାଗୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ରବି କିନ୍ନାଗୀ କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର, ରଚନା ବାନାର୍ଜୀ, ଦେବୁ ବୋଷ, ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା, ପ୍ରେମାଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା, ଜୟୀରାମ ସାମଲ, ରୁନୁ ପରିଜା, ନମ୍ରତା ଦାସ, ସୁରେଶ ବଳ, ଅଶୋକ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ଅଭିନୟ
 ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
 ରଚନା ବାନାର୍ଜୀ
 ଦେବୁ ବୋଷ
 ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା
 ପ୍ରେମାଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା
 ଜୟୀରାମ ସାମଲ
 ରୁନୁ ପରିଜା
 ନମ୍ରତା ଦାସ
 ସୁରେଶ ବଳ
 ଅଶୋକ
 ସ୍ୱରୂପ ନାୟକ

କାହାଣୀ

ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅମରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି । ଶୀର୍ଷାନନ୍ଦ ଦାସ କାନୁନ୍‌ଗୋ, ନିଜାମ ଆଦି ଗୀତିକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଅନୁପମା ଦେଶପାଣ୍ଡେ, ସୋନୁ ନିଗମ, ଅନୁରାଧା ପୌଡ଼ୱାଲ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

ଗୀତ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର
 

୨୦୦୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର