ସଦାଶିବ ଅମ୍ରାପୁରକାର ( ୧୧ , ମଇ , ୧୯୫୦- ୩ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା । ସେ କାଦର ଖାନଙ୍କ ପରି ଜଣେ ନିଖୁଣ ଅଭିନେତା ଥିଲେ । ହିନ୍ଦୀ ଓ ମାରାଠି ଫିଲ୍ମରେ ସେ ୧୯୮୩ରୁ ୧୯୯୯ ଯାଏ ସବୁ ପ୍ରକାର ଚରିତ୍ରରେ ଖୁବ ପ୍ରକୃତିକ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରି ବିପୁଳ ଜନପ୍ରିୟତା ହାସଲ କରିଥିଲେ । 

'ସଡକ' ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖଳନାୟକ ଅଭିନୟ ନିମନ୍ତେ ସେ ୧୯୯୧ରେ ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଖଳନାୟକ ଭୂମିକା ସହ , ଚରିତ୍ର ଅଭିନେତା , ହାସ୍ୟ ଅଭିନେତା ଭାବରେ ପାରଦର୍ଶିତାର ସହ ଅଭିନୟ ସବୁ କରି ପାରୁଥିଲେ ।

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନୀ 
ସଦାଶିବ ଅମ୍ରାପୁରକାର ୧୯୫୦ରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଅହମଦନଗରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଛାତ୍ର ଜୀବନରୁ ହିଁ ସେ ତାଙ୍କର ଅଭିନୟ କଳା ପ୍ରତି ଗଭୀର ଆଗ୍ରହ ଓ ନିଷ୍ଠାର ପ୍ରକଟ କରିଥିଲେ । ପୁନେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇତିହାସରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କଳା ପରେ ନାଟକ ଜଗତରେ ପୂର୍ଣ ଭାବରେ ମନୋନିବେଶ କାଲେ । ମଞ୍ଚ କଳାକାର ହିସାବରେ ସେ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା ପରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଗୋବିନ୍ଦ ନିହାଲାନିଙ୍କ ' ଅର୍ଦ୍ଧ ସତ୍ୟ ' ( ୧୯୮୩ )ରେ ପ୍ରଥମ କରି ଫିଲ୍ମ ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ଏହି ପ୍ରଥମ ଅବଦାନରେ ହିଁ ସେ ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । 

କେବଳ ବିବିଧତା ନୁହେ , ବହୁ ଅନନ୍ୟ ଭାଷାରେ ୩୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ  ଫିଲ୍ମରେ ଅଭିନୟ କରି ସଦାଶିବ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ସେ ହିନ୍ଦୀ ଛଡା , ନିଜ ଭାଷା ମାରାଠି , ବେଙ୍ଗଲି , ଓଡ଼ିଆ , ହାରିୟାନୀ, ତେଲେଗୁ ଏବଂ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଖଳନାୟକ ଭୂମିକା ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତା ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିବା ସଦାଶିବ ହାସ୍ୟଭିନେତା ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରସ୍କାର ପାଇବା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କଥା । ସେ ' ଆଖେ ' ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଇନ୍ସପେକ୍ଟର ପ୍ୟାରେ ମୋହନ ଭୂମିକା କରି ଦର୍ଶକଙ୍କ ବହୁଳ ପ୍ରଶଂସା ମଧ୍ୟ ପାଇଥିଲେ । 

ସଦାଶିବ ଜଣେ ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ତଥା  ଦାତବ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହରରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ନରେନ୍ଦ୍ର ଧାବୋଲକର, ବାବା ଆଧବ , ଅଭିନେତା ଡାଃ ଶ୍ରୀରାମ ଲାଗୁ  ଙ୍କ ସହ ମିଶି ସେ ସମାଜର ଦଳିତ ଶ୍ରେଣୀ ଲୋକଙ୍କ ସହାୟତା ପାଇଁ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ସଂଗ୍ରହ କରି ଏକ ଟ୍ରଷ୍ଟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । 

ଅନ୍ଧତ୍ୱ ଦୂରୀକରଣ ଦିଗରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ॰ଦଳିତ , ପତିତ ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଅହମଦନଗରରେ ସଂସ୍ଥା ଖୋଲି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁତ ସହାୟତା ଯୋଗେଇଥିଲେ 

ବିଶିଷ୍ଟ ସମାଜସେବିକା ମେଧା ପାଟକାରଙ୍କ "ନର୍ମଦା ବଞ୍ଚାଅ' ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସେ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ନିଭେଇଥିଲେ । 

ମରାଠି ଓ ହିନ୍ଦୀର ଜଣେ ନିବିଡ ପାଠକ ଥିଲେ ଓ ନିଜେ ଅନେକ ପତ୍ରିକା ଓ ସଂବାଦପତ୍ରରେ ନିୟମିତ ଲେଖା ଦଉଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକ ' କିମାଯାଗାର '( ହେନରୀ କେଲରଙ୍କ ଉପରେ ଆଧାରିତ ) ଓ 'ସିକ୍ସ ଲେସନ ଇନ ଏକ୍ଟିଂ '  ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ।   

ଫୋଟୋଗ୍ରାଫି ଓ ଚିତ୍ରାଙ୍କନରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦଖଲ ଥିଲା ।

ଫିଲ୍ମ ଅଭିନୟ 
ତାଙ୍କର ଅଭିନୀତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଫିଲ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ସତ୍ୟ , ନାସୁର , ଖାମୋସ ଆଦି ବହୁଳ ଆଦୃତ । ଏହା ଛଡା ସେ ହାସ୍ୟଭିନେତା ଭାବେ ଆଖେ , କୁଲି ନ ୧, ହମ ସାଥ ସାଥ ହୈ ଆଦି ଚିତ୍ର ରହିଛି । ସେ ସ୍ୱାୟମ ନାମକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ବୃଦ୍ଧ ଭୂମିକା ଏପରି ଚମତ୍କାର ଭାବରେ କରିଥିଲେ ଯାହା ସମାଲୋଚକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା । ସେ ଏହି ଚରିତ୍ର ବିନା ପାରିଶ୍ରମିକରେ କରିଥିଲେ ।

ରୁଗ୍ନାବସ୍ଥା ଓ ପରଲୋକ ଗମନ 
ସଦାଶିବ ଯକୃତ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଇ ୨୦୧୪ରେ ଚିକିସ୍ଥାଲୟରେ ଭର୍ତ୍ତି ହେଇ ୩ ନଭେମ୍ବର , ୨୦୧୪ରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ୬୪ ବର୍ଷ ହେଇଥିଲା

ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ତାଲିକା 
 1984: won: Best Supporting Actor: Ardh Satya
 1988: nominated: Best Villain for Kaal Chakra
 1991: won: Best Villain: Sadak
 1998: nominated: Best Villain for Ishq

କର୍ମଜୀବନ 
 Pai, Pai an Pai (one-act play, director, actor)
	Bandu, Baby ani Burkha ( One Act play, Director, Actor)
	Jawai Maza Bhala ( One Act play, Director, Actor)
	Bhatala dili Osri (Actor)
	Kaka Kishacha (Actor)
	Karaila gelo Ek (Actor)
	Brahmacha Bhopla (Actor)
	Kahi Swapna Vikaichi Aahet (Actor, Director)
	Yatrik (Director, Actor)
	Hawa Andhara Kavadsa (Actor, Director)
     Chhinna (Director, Actor)
	Chhoo Mantar (Actor, Director)
	Vitthala (Director)
	Me Kumar (Director)
	Suryachi Pillay (Actor)
	Hands Up (Actor, Director)
	Kanyadaan (Actor, Director)
	Nishpap (Director)
	Lagnachi Bedi (Actor)
	Akasmat (Director, Actor)
	Ti Phulrani (Actor)
	Jyacha Tyacha Vithoba (Director, Actor)
ନାଟ୍ଯ ଜଗତରେ ସେ ସ୍ମିତା ପାଟିଲ , ଶ୍ରୀରାମ ଲାଗୁ ,ସୁଭାଷ ଯୋଶୀଙ୍କ ପରି ନାମୀ କଳାକାରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । 

ଟିଭି ସିରିୟାଲ 
 ରାଜ ସେ ସ୍ୱରାଜ 
 ଭାରତ ଏକ ଖୋଜe
 କୁଜାବାଡୁ 
 ଶୋଭା  ସୋମନାଥ କି 
ପ୍ରଚ୍ଛଦ ଗାୟକ 
 ହଉ ଦେ ଜରା ସା ଉଶୀର (୨୦୧୩)
 ଅଗ୍ନିକାଳ ( ୧୯୯୦)

Selected filmography

External links 
 Internet Movie Database
 Sadashiv Amrapurkar – Filmography at Bollywood Hungama
୨୦୧୪ ମୃତ୍ୟୁ