ମୁପ୍ପାଲା ରଙ୍ଗନାୟକାମ୍ମା (ତେଲୁଗୁ: రంగనాయకమ్మ) (ଜନ୍ମ 1939) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ତେଲୁଗୁ ଭାଷା ମାର୍କ୍ସବାଦୀ ଲେଖକ ତଥା ସମାଲୋଚକ ଅଟନ୍ତି । ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ହେଉଛି ଲିଙ୍ଗଗତ ସମାନତା ଏବଂ ଭାରତରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାରିବାରିକ ଜୀବନର ଚିତ୍ର । ସେ ୧୯୫୫ ମସିହା ପରଠାରୁ ଲେଖୁଛନ୍ତି । ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ପ୍ରାୟ ୧୫ଟି ଉପନ୍ୟାସ, ୭୦ଟି କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖିଛନ୍ତି । ସେ ପ୍ରାୟ ୬୦ଟି ଭଲ୍ୟୁମ୍ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ସେ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତା ଏବଂ ନାରୀବାଦର ଜଣେ ଅଗ୍ରଣୀ ସମର୍ଥକ ଅଟନ୍ତି । ସେ ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ବାଲିପିତମ୍ ଉପନ୍ୟାସ ପାଇଁ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ସରକାର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।

ପ୍ରାରମ୍ଭ ଜୀବନ
ରଙ୍ଗନାୟକାମ୍ମା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୧, ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ପଶ୍ଚିମ ଗୋଦାବରୀ ଜିଲ୍ଲାର ତାଡେପାଲିଗୁଡେମ ନିକଟ ବମ୍ମିଡି ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ନାମ ହେଉଛି ଦାଡ୍ଡଲା । ଲେଖିବାର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ (ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ) ସେ ନିଜ ନାବାଳିକା ନାମରେ କିଛି କାହାଣୀ ଲେଖିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଛଅ ଭାଇଭଉଣୀ ଅଛନ୍ତି - ଗୋଟିଏ ବଡ ଭାଇ (ମୃତ), ଗୋଟିଏ ବଡ ଭଉଣୀ ଏବଂ ଚାରି ସାନ ଭଉଣୀ । ସେ ନିଜ ଭାଇଭଉଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ଶିକ୍ଷିତ ଏବଂ ଚତୁର ଅଟନ୍ତି । ସେ 1955ରେ SSLC (ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଛାଡ ପ୍ରମାଣପତ୍ର) ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଅଧ୍ୟୟନ ଜାରି ରଖିପାରିନଥିଲେ କାରଣ ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ତାଙ୍କୁ ଏକ ଦୂର କଲେଜକୁ ପଠାଇବା ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇନଥିଲେ ।

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ତାଙ୍କ ବିବାହ ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବରେ ଆୟୋଯିତ ହୋଇଥିଲା । ଅସଙ୍ଗତି ହେତୁ ସେ ୧୨ ବର୍ଷ ପରେ (୧୯୫୮-୧୯୭୦) ପ୍ରଥମ ବିବାହ ଛାଡି "ରଙ୍ଗନାୟକାମ୍ମା" ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ("ମୁପ୍ପାଲା" ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଉପନାମ ଥିଲା) ।

ବୃତ୍ତି
ସେ ୧୯୭୩ରେ ମାର୍କ୍ସବାଦ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ଦିନଠାରୁ ସେ ସେହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ରାମାୟଣ ବିଶ୍ୱବୃକ୍ଷମ୍ (ଅନୁବାଦ: ରାମାୟଣ: ବିଷାକ୍ତ ବୃକ୍ଷ) କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସେ ବେଶ ଜଣାଶୁଣା । ଏହି ପୁସ୍ତକ ଏକ ତିନି-ଭଲ୍ୟୁମ୍ ସିରିଜ୍ ଥିଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ (ମାର୍ଚ୍ଚ 2005 ଠାରୁ) ରୟାଲ୍ ଆକାରରେ ୭୪୬ ପୃଷ୍ଠା ସହିତ ଏକକ ଭଲ୍ୟୁମ୍ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ । ଏହି ପୁସ୍ତକ ବର୍ତ୍ତମାନ (ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୪ ଠାରୁ) ଇଂରାଜୀରେ ଉପଲବ୍ଧ ।

ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲେଖା ହେଉଛି ମାର୍କ୍ସ କ୍ୟାପିଟାଲ୍ ପାରିକାୟମ୍, ଯାହା ୩ ଖଣ୍ଡରେ ମାର୍କ୍ସଙ୍କ ଦାସ କ୍ୟାପିଟାଲଙ୍କ ପରିଚୟ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ଭଲ୍ୟୁମ୍ ୧୯୭୮ରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେତେବେଳେ ଦାସ କପିଟାଲଙ୍କ ତେଲୁଗୁ ଅନୁବାଦ ଉପଲବ୍ଧ ନଥିଲା । ମାର୍କ୍ସବାଦ ଲିଙ୍ଗଗତ ସମାନତା ପାଇଁ ସଠିକ ପଥ ବୋଲି ଯୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଇ ସେ ଏକ ତିନି-ଭଲ୍ୟୁମ୍ ଉପନ୍ୟାସ ଜାନକୀ ଭିମୁକ୍ତି (ଅର୍ଥାତ୍ “ଜାନକୀଙ୍କର ମୁକ୍ତି”) ଲେଖିଥିଲେ । ମାର୍କ୍ସବାଦ ଏବଂ ତେଲୁଗୁ ଲୋକଙ୍କୁ ମାର୍କ୍ସବାଦ ପ୍ରଚାର କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି ବୋଲି ସେ ଅନୁଭବ କରି ଧିରେ ଧିରେ ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିବା କମ୍ କରିଥିଲେ । ସେ ଏହା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ପ୍ରୋଲେଟାରିଏଟ୍ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟର ମୌଳିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଜାଣି ନଥାଏ, ତେବେ କୌଣସି ବିପ୍ଳବ ବଜାୟ ରହିବ ନାହିଁ ।

ରଙ୍ଗନାୟକାମ୍ମାଙ୍କ ଲେଖାର ସବୁଠାରୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ଯେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁବିଧାଜନକ ଭାବରେ ଲେଖନ୍ତି, ଏବଂ ବିରୋଧୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସତ୍ୟକୁ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି । ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ଏବଂ ଦଳ ଏକ ୱେବସାଇଟ୍ (www.ranganayakamma.org) ତିଆରି କରିଛନ୍ତି ଯାହାକି ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।

ସାହିତ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟ
 ଜାନକୀ ଭିମୁକ୍ତି (జానకి విముక్తి)
 ରଚଇତ୍ରୀ (రచయత్రి)
 ବାଲିପିଥମ୍ (బలిపీఠం)
 କୃଷ୍ଣଭେନି (క్రిష్ణవేణి)
 ପେକାମେଦାଲୁ (పేకమేడలు)
 କୁଲିନା ଗୋଡାଲୁ (కూలిన గోడలు)
 ସ୍ତ୍ରୀ (స్త్రీ)
 ପୁଲା ରଙ୍ଗଡୁ (ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସଂଳାପ)
 ଚଦୁଭୁକ୍କୁନା କମଳା (చదువుకున్న కమల)
 କାଲା ଏଣ୍ଡୁକୁ (కళ ఎందుకు)
 ସ୍ୱିଟ୍ ହୋମ (స్వీట్ హోం)
 ଅନ୍ଧକାରାମ୍ଲୋ (అంధకారంలో)
 ରାମାୟଣ ବିଶ୍ୱରୁକ୍ଷମ (రామాయణ విషవృక్షం)
 ବେଦଲୁ ଏମ୍ ଚେପଥୁନାଇ (వేదాలు ఏం చెప్తున్నాయి?)
 ଡୋଙ୍ଗା ଥାଲିଥାଣ୍ଡ୍ରୁଲୁ ଉନ୍ତାରୁ ଜାଗ୍ରଥା (దొంగ తల్లితంద్రులు ఉంటారు జగ్రత్త!)
 ଇଦାଣ୍ଡି ମହାଭାରତମ୍ (ఇదండీ మహాభారతం)

ଆଧାର

୧୯୩୯ ଜନ୍ମ
ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ
ଭାରତୀୟ ଲେଖିକା
ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି