Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
પટેલિયા એ મધ્ય પ્રદેશ અને ગુજરાતની એક આદિવાસી જાતિ છે. ગુજરાતના આદિવાસીઓમાં પટેલિયા શિક્ષિત અને આગળ પડતી આદિવાસી જાતી ગણાય છે. આ જાતી મુખ્યત્વે પંચમહાલ જિલ્લામાં દાહોદ અને લીમખેડા તાલુકાઓમાં મુખત્વે વસે છે.

ઉત્પત્તિ
પટેલીયા લોકોની ઉત્પત્તિ અંગે કોઈ ચોક્કસ પુરાવા મળતા નથી; પરંતુ ગામમાં વહીવટકર્તા તરીકે કામગીરી બજાવતા હોઈ 'પટેલ' અને તેમાંથી 'પટેલિયા' કહેવાયા હશે એવું અનુમાન કરવામાં આવે છે. પોતે ચાંપાનેરના મૂળ રાજપૂતો હતા અને મુસલમાન રાજાના ત્રાસથી નાસી જંગલમાં ભરાઈ ગયેલા અને તેથી આદિવાસી જેવા થઈ ગયેલા એમ તેઓની માન્યતા છે. દાહોદ તાલુકામાં તેમની વસ્તી ૫૬ જેટલા ગામોમાં છે. તેમનામાં વિવિધ અટકો, કુળદેવીઓ, ગોત્રો અને પૂજાપાત્ર વૃક્ષો વગેરે જોવા મળે છે જે નીચે મુજબ છે:

ઉપર પ્રમાણેની છ મુખ્ય અટકો ઉપરાંત બીજી ૭૨ જેટલી અટકો તેમનામાં જોવા મળે છે.

પરંપરા
તેઓ પૂર્ણ પોશાક પહેરે છે. પુરુષો માથે આંટાવાળી પાઘડી, ખમીસ અને કચ્છો મારી ધોતિયું પહેરે છે. હાથે ચાંદીનું ભોરિયું અને કમરે ચાંદીનો કંદોરો પહેરે છે. આજના સમયમાં તેમનામાં ચડ્ડી, લેંઘો, પૅન્ટ, બુશર્ટ વગેરે પણ પહેરાય છે. સ્ત્રિઓ મોટી ઘેરનો કચ્છો વાળીને ઘાઘરો, લૂગડું, કબજો વગેરે પહેરે છે. પગે, ગળામાં, હાથમાં કોણી સુધી રૂપાનાં ઘરેણાં પહેરે છે. સ્ત્રીઓ હવે ગુજરાતી ઢબની સાડી, મંગળસૂત્ર પહેરતી થઈ છે.

તેઓ વ્યવસાયમાં મુખત્વે ખેતી, ખેત-મજૂરી તથા છૂટક મજૂરી કરે છે. શિક્ષણનો વિકાસ થતાં તેમનામાં સરકારની નોકરીઓ કરવાનું વલણ વધ્યું છે. તેઓ પરંપરાગત રીતે વન્ય જીવનવાળા હોવાથી વન્યધર્મ પાળે છે. પરંતુ પાછળથી પ્રણામી, સ્વામીનારાયણ, કબીરપંથી જેવા સંપ્રદાયોના વિકાસથી તેઓ હિંદુ દેવ-દેવીઓને પૂજે છે.

સમાજવ્યવસ્થા
તેઓ પિતૃસત્તાક, પિતૃસ્થાની અને પિતૃવંશીય સમાજવ્યવસ્થા ધરાવે છે. તેમનામાં સગોત્રીય લગ્નનો વિરોધ જોવા મળે છે.

સંદર્ભો

ભારતની જ્ઞાતિઓ
અફવા એટલે કોઈ એકાદી અંશત: સાચી અથવા તદ્દન ઉપજાવી કાઢેલી ઘટના વિશે વહેતા મૂકેલા અને કર્ણોપકર્ણ ફેલાતા જતા સમાચાર. મહત્ત્વનો વિષય અને સંદિગ્ધ (અનિશ્ચિત) વાત – આ બે અફવાના મુખ્ય લક્ષણો છે. અફવા ફેલાવાના કારણ પાછળ લોકોની દ્વેષબુદ્ધિ કામ કરતી હોય છે. લોકોને અફવા ફેલાવવામાં રસ પડે છે અને એકવાર અફવા ફેલાવ્યા બાદ અફવા ફેલાવનારના મનમાં અફવા વિશે મમતા જન્મે છે. અફવાના વિષયોમાં મુખ્યત્વે મારામારીના, ધાસ્તી ઉત્પન્ન કરનારા વિષયોનો સમાવેશ થાય છે. આ વિષયો મોટેભાગે લોકોના મનના ઊંડાણમાં તીવ્ર ઈચ્છા હોય તેને લીધે ઉપજાવી કાઢેલા હોય છે, જેમકે; નબળા વિદ્યાર્થીઓ અફવા ફેલાવે છે કે આ વર્ષે પરીક્ષાનો બહિષ્કાર કરવાનો છે. જે-તે દેશમાં નેતાઓના ભ્રષ્ટાચાર વિશે અને ચારિત્ર્ય વિશે અફવા ફેલાવાની ઘટના સામાન્યપણે જોવા મળતી હોય છે.

અફવા એ સંકુલ સમાજમાં બનતી ઘટના છે. સાદા સમાજમાં અફવાનું પ્રમાણ ઓછું જોવા મળે છે. અફવા ફેલાતી અટકાવવાનું કામ ઘણું અઘરું હોય છે.

લક્ષણો
અફવાના વિષયના મુખ્ય બે લક્ષણો જોવા મળે છે. પહેલું લક્ષણ એ કે અફવાનો વિષય બહુ મહત્ત્વનો હોય છે. નજીવી વાતો વિશે અફવા ફેલાતી નથી, અને કોઈ શરૂ કરે તો પણ તે બહુ આગળ વધતી નથી. મહત્ત્વનો વિષય એટલે કે જેમાં સામાન્ય માણસને બહુ રસ છે તે.

અફવાના વિષયનું બીજું લક્ષણ એ છે કે ફેલાવવામાં આવેલ અફવાની વાત સંદિગ્ધ હોય છે. જ્યાં સ્પષ્ટ વાત હોય ત્યાં અફવાને બહુ અવકાશ હોતો નથી. એમ કહેવાય છે કે અફવા અજ્ઞાન અને પૂરતી માહિતીના અભાવ ઉપર ફૂલેફાલે છે. જ્યાં પૂરતી માહિતી ઉપલબ્ધ નથી હોતી ત્યાં રસ ધરાવતા લોકો અધૂરી માહિતીને કલ્પનાથી ભરી દે છે. સંકુલ સમાજમાં—જ્યાં કોઈનો કોઈની સાથે સીધો સંબંધ હોતો નથી—અફવાઓ સહેલાઈથી ફેલાય છે. કેટલાક કિસ્સામાં વર્તમાનપત્રો પણ પક્ષીય સ્વાર્થ ખાતર અથવા પોતાના પત્રનો ખપ વધારવા માટે સનસનાટીભરી અફવાઓ છાપતાં હોય છે.

અભ્યાસ
અફવા વિશેનો સૌપ્રથમ મનોવૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ અમેરિકન મનોવૈજ્ઞાનિક ગૉર્ડન ઑલપૉર્ટ અને લિયો પોસ્ટમૅને તેમના સાયકૉલોજી ઑફ્ રૂયુમર (૧૯૪૭) નામના પુસ્તકમાં રજૂ કર્યો હતો. અફવાનો ફેલાવો કેવી રીતે થાય છે અને તેમાં વાતનું વતેસર કઈ રીતે થાય છે તે અંગેના અધ્યયનો અને પ્રયોગો આ બે મનોવૈજ્ઞાનિકે કરેલા છે. આ પ્રયોગોમાં એક વ્યક્તિ ચિત્ર જોઈને કે વાર્તા સાંભળીને બીજી વ્યક્તિને તે અંગેનો અહેવાલ આપે છે, બીજી વ્યક્તિ તે અહેવાલ ત્રીજી વ્યક્તિને, ત્રીજી ચોથીને અને ચોથી વ્યક્તિ પાંચમીને અહેવાલ આપે એવી પદ્ધતિ અપનાવવામાં આવે છે. વાર્તા કે અહેવાલ એક વ્યક્તિ પાસેથી બીજી પાસે જાય તે દરમિયાન તેમાં કેવા ફેરફાર થાય છે તે નોંધવામાં આવે છે. ઑલપૉર્ટ અને પોસ્ટમૅને જણાવ્યુ છે કે વાર્તા કે અહેવાલ એક મુખેથી બીજે મુખે જાય ત્યારે કેટલીક વિગતો છૂટી જાય છે, કેટલીક વિગતો પર વધારે પડતો ભાર મુકાઈ જાય છે, જ્યારે કેટલીક વિગતોમાં પ્રયોગપાત્રોના આશા-અરમાનો-ઇચ્છાઓ અપેક્ષાઓ ભળી જાય છે. આ ત્રણે મનોવૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયાઓને લીધે મૂળ વાર્તામાં વિકૃતિઓ આવે છે.

અફવાઓમાં કેટલીક વાર વ્યક્તિઓ ઈચ્છાપૂર્તિ પણ કરે છે. જેમકે, હુલ્લડ, રમખાણ કે યુદ્ધમાં જેમણે પોતાના સ્વજનો ગુમાવ્યાં હોય તેઓ મરણનો આંકડો ખૂબ જ વધારીને બધાને કહે છે. આ રીતે તેમણે એકલાએ ગુમાવ્યું નથી પરંતુ તેની જેમ ઘણાં બધાંએ ગુમાવ્યું છે એવું તે આશ્વાસન મેળવે છે.

સંદર્ભો

સામાજિક મનોવિજ્ઞાન
સમૌ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માણસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સમૌ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, રાઇ, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામમાં હનુમાનજીનું મંદિર પણ આવેલું છે.

સમૌ ગામમાં અંગ્રેજોએ બાર યુવાનોને ફાંસી આપી હતી. તેમની યાદમાં ખાંભી હાલમાં સમૌ પ્રાથમિક શાળાના મેદાનમાં ઉપસ્થિત છે. અંગ્રેજ શાસન વખતે શાળાની જગ્યાએ અંગ્રેજોની જેલ હતી. જેનો ઉલ્લેખ ગાયકવાડના લેખમાં છે. અંગ્રેજોની જેલ તથા પોલીસ સ્ટેશનને ઈ.સ. ૧૮૯૫માં શાળા શરૂ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ અંગ્રેજ શાસન દરમિયાન ઈ.સ. ૧૯૦૭માં જેલનું મકાન તોડી શાળા બનાવવામાં આવી હતી. ગ્રામ પંચાયતમાં ઠરાવ કરી ઈ.સ. ૧૯૦૭માં શાળાનું નવું મકાન બનાવ્યું હતું.

માણસા તાલુકો
મેંદી રંગ લાગ્યો એ મનહર રસકપૂર દ્વારા દિગ્દર્શિત ૧૯૬૦ની નવલકથા આધારિત ચલચિત્ર છે. ગુજરાતી ભાષાનું તે લોકપ્રિય અને પ્રસિદ્ધ ચલચિત્ર હતું.

કલાકારો 
 રાજેન્દ્ર કુમાર
 ઉષા કિરણ
 ચંદ્રવદન ભટ્ટ
 સતિષ વ્યાસ
 કેશવ
 તોરલ

સંગીત 
આ ચલચિત્રનું સંગીત અવિનાસ વ્યાસે આપ્યું હતું અને હિંદી ચલચિત્રના લોકપ્રિય ગાયકો જેવા કે લતા મંગેશકર, મન્ના ડે, મહંમદ રફી અને મહેન્દ્ર કપૂર દ્વારા ગીતો ગાવામાં આવ્યા હતા. ચલચિત્રનું ગરબા આધારિત ગીત મહેંદી તે વાવી હજુ સુધી લોકપ્રિય છે અને લગ્નપ્રસંગો તેમજ નવરાત્રીમાં ગવાય છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 
 

ગુજરાતી ચલચિત્ર
ચીરપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. ચીરપાડા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

આહવા તાલુકો
જાળીયાળા (તા. લીંબડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીંબડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જાળીયાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લીંબડી તાલુકો
નળ કાંઠાના ગામ
યુઇએફએ યૂરો ૨૦૧૨ નો સમયક્રમ ૨૧ જુન થી શરૂ થઈને ૧ જુલાઇ ૨૦૧૨ ના રોજ અંતિમ કિવમાં સમાપ્ત થશે.

લાયક ટુકડી

ટેકો

ત્રિ-અંતિમ

Czech Republic vs Portugal

Germany vs Greece

Spain vs TBD

TBD vs Italy

અર્ધ-અંતિમ

અંતિમ

 Knockout stage
રાજુ એ પન્નાલાલ પટેલ કૃત નવલકથા માનવીની ભવાઇની નાયિકા તરીકે આવતું પાત્ર છે. કથાનાયક કાળુ સાથે લગ્ન ન થઈ શકવાથી તે બીજે પરણે છે, અને પોતાના બિમાર પતિ અને એની દરિદ્રતાને સતત સહન કરતી રાજુ ભયંકર દુકાળના સમયે કાળુને પ્રોત્સાહન પુરું પાડે છે, અને કાળુની મરણતોલ હાલતમાં એનું જીવનદાન બને છે.

પાત્રપરિચય
નાનપણથી રાજુની સગાઈ કથાનાયક કાળુ સાથે થયેલી છે. પરંતુ  માલી ડોશી, રણછોડ, નાનિયા જેવા કપટી સગાઓ દ્વારા કપટ કરીને કાળુ-રાજુની સગાઈ તોડવામાં આવે છે.

આવકાર
વિવેચક ભરત ના. ભટ્ટે રાજુના પાત્રને 'ગુજરાતી નવલકથાની નાયિકાઓનું નરવું શૃંગ' તરીકે ઓળખાવ્યું છે.

સંદર્ભો

કાલ્પનિક પાત્રો
ઉમરવાવદુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ડોલવણ તાલુકાનું ગામ છે. ઉમરવાવદુર ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે.ડાંગર, જુવાર, કેરી અને શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.

ડોલવણ તાલુકો
મેવાસા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના  કચ્છ જિલ્લામાં આવેલા  રાપર તાલુકામા આવેલુ  ગામ છે. મેવાસા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમજ પશુપાલન છે.  આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

રાપર તાલુકો
વાગડ
શ્રી ગુરુ ગ્રંથ સાહેબ (પંજાબી: ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ) કે આદિ ગ્રંથ, એ શીખ સંપ્રદાયનું ધાર્મિક પુસ્તક છે. આ તેઓના અંતિમ અને સાશ્વત ગુરુ છે.  આ એક દળદાર ગ્રંથ છે જેમાં ૧૪૩૦ અંગ છે. આ ગ્રંથનું સંપાદન અને રચનાઓ ૧૪૬૯ અને ૧૭૦૮ વચ્ચે શીખ ગુરુઓના હયાતી કાળ દરમ્યાન થયું. આ કડીઓનું સંપાદન છે જેને શબ્દ કે વાણી (બાની) કહે છે જેઓ પ્રભુના ગુણ દર્શાવે છે અને કોઈ વ્યક્તિએ શામાટે પ્રભુ સ્મરણ તે પણ બતાવે છે. ગુરુ ગોવિંદસિંહ (૧૬૬૬–૧૭૦૮), શીખોના દસમા ગુરુએ, આ પવિત્ર આદિ ગ્રંથને પોતાના અનુગામી તરીકે ઘોષિત કર્યો, આથી તેનું નામ કે સ્થાન  ગુરુ ગ્રંથ સાહેબ પડ્યું. તે સમયથી આ ગ્રંથ શીખો માટે પવિત્ર ગ્રંથ છે, અને આને દસ ગુરુઓના બોધનો સાર મનાય છે. આદિ ગ્રંથ એ શીખોની પ્રાર્થનાઓનો સ્ત્રોત અને માર્ગદર્શક છે. 

આદિ ગ્રંથનું સૌ પ્રથમ વખત સંપાદન પાંચમા શીખ ગુરુ અર્જણ દેવ (૧૫૬૩-૧૬૦૬) દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. આ સંપાદન પ્રથમ પાંચ શીખ ગુરુઓએ આપેલ બોધ અને અન્ય હિંદુ તથા મુસ્લિમ મહાન સંતો કે ભગતની વાણી કે રચનાઓ પર આધારિત હતું.  દસમા શીખ ગુરુના અવસાન બાદ બાબા દીપ સિંહ એ આની ઘણી પ્રતો બનાવડાવી ને વહેંચી હતી.

આ ગ્રંથ ગુરુમુખી લિપીમાં લખાયો છે. આ લિપી લેહંદી, પંજાબી, વ્રજ ભાષા,  ખરીબોલી, સંસ્કૃત અને પર્શિયન ભાષાનું મિશ્રણ છે. આ ભાષાને સંત ભાષા પણ કહે છે.

સંદર્ભ

ધર્મગ્રંથો
ધાર્મિક સાહિત્ય
પ્રાગ મહેલ એ ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ શહેરમાં આવેલો ૧૯મી સદીમાં બંધાયેલો એક મહેલ છે. આના બાંધકામની શરૂઆત રાવ પ્રાગમલજી (ત્રીજા)એ ૧૮૬૫માં કરાવી હતી.. આની સંરચના કર્નલ હેનરી સેંટ વીલ્કીન્સ દ્વારા ઈટાલિયન ગોથીક શૈલીમાં કરવામાં આવી હતી. આ મહેલના બાંધકામ માટે ઘણાં ઈટાલિયન કારીગરો તેડાવવામાં આવ્યા હતા. આ કારીગરોને મહેનતાણું સોનાના સિક્કાઓમાં આપવામાં આવતું. મહેલના બાંધકમનો ખર્ચ તે સમયે ૩૧ લાખ રુપિયા આવ્યો અને તેનું બાંધકામ ૧૮૭૯માં ખેંગારજી (ત્રીજા)ના રાજમાં પૂર્ણ થયું. સ્થાનિક કચ્છી કારીગરો પણ આ મહેલનાં બાંધકામમાં શામેલ હતાં.

વિશેષતાઓ 
 મુખ્ય ખંડ, જેની દિવાલ પર પશુઓના મસાલા ભરેલા માથા લટકાવ્યા છે
 દરબાર ખંડ, જેમાં તૂટેલાં ઝુમ્મર અને પ્રતિમઓ છે 
 કોરીન્થીયન થાંભલા 
 યુરોપીયન વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓના કોતરકામ વાળું જાળી કામ 
 મહેલના પ્રાંગણમાં પાછળના ભાગે આવેલું નાનકડું મંદિર જેમાં સુંદર નક્શીકામ કરેલા પત્થરો જડેલા છે

ચલચિત્રોમાં 
હમ દિલ દે ચૂકે સનમ અને લગાન જેવી બોલીવુડની પ્રખ્યાત ફીલ્મો અને ઘણી ગુજરાતી ફીલ્મોનું શુટીંગ અહીં થયું છે.

આજની સ્થિતિ
૨૦૦૧માં ગુજરાતમાં આવેલા ધરતીકંપમાં આ મહેલને ઘણું નુકશાન થયું હતું. ૨૦૦૬માં આ મહેલને લૂંટવામાં આવ્યો હતો, ચોરો પ્રાચીન કલાકૃતિઓને લઈ ગયા અને ઘણી તોડ ફોડ કરી ગયાં. આજે, આ મહેલ ભૂતિયા ખંડેર જેવી સ્થિતીમાં છે.

આ મહેલમાં પ્રવાસીઓ મુખ્ય ખંડમાં પ્રવેશીને ટાવરના પગથિયા ચઢીને ઉપર જઈ શકે છે. આ ટાવર પરથી આખું શહેર દેખાય છે. અમિતાભ બચ્ચને મહેલના પુન:નિર્માણમાં અંગત રસ લીધો હતો અને મહેલનો કેટલોક ભાગ સમારકામ કરવામાં આવ્યો છે.

સંદર્ભ

ગુજરાતના મહેલો
કચ્છ જિલ્લો
ભુજ તાલુકો
ગુજરાતના સંગ્રહાલયો
સત્યભામા કૃષ્ણની બીજી મુખ્ય પત્નિ હતી. તે કૃષ્ણની ત્રીજી પત્નિ હતી અને ભૂદેવી, પૃથ્વીની દેવી, નો અવતાર માનવામાં આવતી હતી. તેણી તેના મજબૂત મનોબળ માટે જાણીતી હતી. નરકાસુર દૈત્યનો નાશ કરવા માટે તેણીએ કૃષ્ણની મદદ કરેલી.

પ્રેમાનંદના 'સુદામાચરિત્ર'માં કૃષ્ણ, સુદામા, સુદામાની પત્ની અને સત્યભામાનાં ચારિત્રનું વર્ણન જોવા મળે છે.

સંદર્ભ 

હિંદુ ધર્મ
સિંહ રાશિ એ જ્યોતિષશાસ્ત્ર અનુસાર કુલ ૧૨ (બાર) રાશીઓ પૈકીની એક રાશી છે. આ રાશીચક્ર પાંચમી રાશી ગણાય છે.

જ્યોતિષ
સમઢીયાળા નં.-૧ (તા. રાજુલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા રાજુલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સમઢીયાળા નં.-૧ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

રાજુલા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
રેશમ માર્ગ (અંગ્રેજી: Silk Road) એ વર્ષો પૂર્વે ચીન દેશના હાન શાસકોએ રેશમનો વેપાર કરવા માટે બનાવડાવ્યો હતો. આ માર્ગ દ્વારા ભારત તથા રોમ સાથે તેમજ જગતના અન્ય દેશો સાથે ચીનનો સંપર્ક સ્થાપિત થયો હતો.

ચીન
વેપાર
વડીયા (તા. દિયોદર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દિયોદર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા, બાલિકા વિદ્યાલય,  પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધાર્મિક સ્થળો 
ગામમાં દૂધેશ્વર મહાદેવનુ મંદિર, માતા સગતમાનુ મંદિર, ઠાકોરજી મંદીર, ખોડીયારમાનુ મંદિર, શીતળામાનુ મંદિર, ગોગાજીનું મંદિર, હનુમાનજીનું મંદિર આવેલા છે.

દિયોદર તાલુકો
સણાદર (તા. દિયોદર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દિયોદર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સણાદર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમા અંબાજી માતાનું વિશાળ મંદિર આવેલું છે, જે દિયોદર તાલુકાનું સૌથી મોટું મંદિર છે. અહીં દર પુનમના દિવસે શ્રધ્ધાળુઓની ભીડ જામે છે.

દિયોદર તાલુકો
પાખણવા (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાખણવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

પાલનપુર તાલુકો
દાંતિયા (તા. લીમખેડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીમખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દાંતિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લીમખેડા તાલુકો
વડાપાવ એ એક ખાદ્યપદાર્થ છે, જે ફાસ્ટ ફુડની શ્રેણીમાં આવતી વાનગી છે. આ વાનગીને મહારાષ્ટ્રનું બર્ગર પણ કહી શકાય છે. વડાપાવ મુંબઈ પરિસરમાં અતિશય લોકપ્રિય છે. આ વડાપાવમાં વપરાતાં વડાં એટલે બટેટાવડાં નહીં કે મેદુવડાં. ગુજરાતીમાં આ વાનગીને વડાંપાંવ તરીકે ઓળખી શકાય, પણ મહારાષ્ટ્રમાં આને વડાપાવ તરીકે ઓળખાય છે.

ઇતિહાસ 
વડાપાવનો ઉદ્ભવ મધ્ય મુંબઈમાં થયો હોવાનું સામાન્ય રીતે મનાય છે. દાદરના અશોક વૈદ્યને મોટાભાગે તેની આવૃત્તિ માટે યશ અપાય છે, જેમણે ૧૯૬૬માં દાદર સ્ટેશનની બહાર વડાપાવ વેચવાનું શરૂ કર્યું હતું. વડાપાવ વેચવાનું કેન્દ્ર ૧૯૬૦ના દાયકામાં કલ્યાણમાં ખિડકી વડાપાવ તરીકે વાઝે કુટુંબ દ્વારા શરૂ કરાયું હતું.

સામગ્રી

આ વાનગીના બે મુખ્ય ભાગ છે વડાં અને પાંવ. બાફેલા બટેટાને મસળી, તેમાં લીલું મરચું, કોથમીર, આદુ, હળદર વગેરે મિશ્ર કરી. તેમાં મીઠા લીમડા, રાઈ, હિંગ, અડદની દાળ વગેરેનો વઘાર કરવામાં આવે છે. આ પ્રકારે તૈયાર કરેલા માવાના ગોળા કરી, તેને બેસન (ચણાનો લોટ)ના ખીરાંમાં બોળી, ઉકળતા તેલમાં તળી લેવામાં આવે છે. પાંવ ઘરમાં નથી બનાવાતા, તેને બેકરીમાંથી ખરીદીને લવાય છે. આ પાંવનો એક વિશિષ્ટ સ્વાદ હોય છે. આ પાંવને વચ્ચેથી કાપીને તેમાં લસણની સૂકી ચટણી કે અન્ય કોઈ ચટણી લગાડી, તેમાં વડું મૂકી ખવાય છે.

હાલની આવૃત્તિ 
આજ કાલ વડા પાવના પાવને ગ્રીલ કરી, તેમાં ચીઝ ઉમેરી, માખણ (બટર) માં શેકી, સૂકી લસણની ચટણીને બદલે તીખી કે મીઠી ચટણી ઉમેરી વેચાય છે. સામાન્ય પાવને બદલે બર્ગરના ગોળાકાર પાવ અને થોડોક મોટો વડો બનાવી જમ્બો વડાપાવ નામે વેચાય છે.

સંદર્ભ 

મરાઠી વાનગીઓ
વાનગી
ફરસાણ
અલ્પાહાર
મુંબઇની પ્રખ્યાત વાનગીઓ
બામરોલી (તા. દેવગઢબારિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દેવગઢબારિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બામરોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ,  દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દેવગઢબારિયા તાલુકો
કેલિકો ડોમ અમદાવાદ, ગુજરાતમાં આવેલો બકમિન્સ્ટર ફુલરની રચનાઓ દ્વારા પ્રેરિત એક આધુનિક અને ભૌમિતિક ગુંબજ હતો. તે કેલિકો મિલની વેચાણ માટેની દુકાન તેમજ પ્રદર્શન માટેનું સ્થળ હતો અને ૧૯૬૨માં ખૂલ્લો મૂકવામાં આવ્યો હતો. પછીથી તે પડી ગયો હતો અને ૨૦૧૩માં અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા તેનું પુન:નિર્માણ કરવાનું શરૂ થયું હતું.

ઇતિહાસ 
અમેરિકન સ્થપતિ ફ્રેન્ડ લોઇડ રાઇટે કેલિકો મિલના સંચાલન કાર્યાલયની નિર્માણ યોજના બનાવી હતી, પરંતુ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને મંજૂરી ન આપતા આ જ સ્થળે કેલિકો ડોમ બાંધવામાં આવ્યો હતો.

ગૌતમ સારાભાઇ અને તેમના સમૂહના સભ્યોએ કેલિકો ગુંબજની રચના બકમિન્સ્ટર ફુલરના ભૌમિતિક ગુંબજ પરથી પ્રેરણા લઇને કરી. તે કેલિકો મિલ માટેની દુકાન અને પ્રદર્શન કેન્દ્ર બન્યો અને ૧૯૬૨માં ખૂલ્લો મૂકવામાં આવ્યો. મિલ અને દુકાનો ૧૯૯૦ના દશકમાં બંધ થયા અને ગુંબજની હાલત બિસ્માર થઇ ગઇ. ૨૦૦૧ના ધરતીકંપમાં ગુંબજનો મધ્ય ભાગ તૂટી પડ્યો અને ભારે વરસાદને કારણે નીચેની દુકાનનો આંતરિક ભાગ નુકશાન પામ્યો. પછીથી ગુંબજ સંપૂર્ણપણે તૂટી પડ્યો. અમદાવાદનો સૌપ્રથમ ફેશન કાર્યક્રમ અહીં યોજાયો હતો. ૧૯૭૦ના દાયકામાં ભારતીય અભિનેત્રી પરવીન બાબી જ્યારે વિદ્યાર્થીની હતી ત્યારે આ કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો હતો.

કેલિકો મિલના વેચાણ વખતે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને તેને જૂની વારસાગત મિલ્કત તરીકે ૨૦૦૬માં ખરીદી લીધો હતો.

સ્થાપત્ય 
તે સામાન્ય રીતે જોવા મળતા છ કે આઠને બદલે પાંચ બિંદુઓ ધરાવતો ભૌમિતિક ગુંબજ હતો. તે ૧૨ મીટર વિસ્તારમાં ફેલાયેલો હતો. આ બિંદુઓને સ્ટિલના થાંભલાઓ અને નળીઓ વડે આધાર અપાયો હતો. તે નીચેની દુકાનને છાંયો પૂરો પાડતો હતો.

પુન:નિર્માણ 
મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન આ બાંધકામનું બે ભાગમાં પુન:નિર્માણ કરશે, પ્રથમ તબક્કામાં પાયાનો ભાગ ૪૨ લાખના ખર્ચે અને પછી ૬૦થી ૭૦ લાખના ખર્ચે ગુંબજ બાંધવામાં આવશે. કુલ અંદાજીત ખર્ચો ૧.૨થી ૧.૫ કરોડ થશે. આ અંગે સેપ્ટ યુનિવર્સિટીના સલાહ-સૂચન લેવામાં આવ્યા હતા. જાન્યુઆરી ૨૦૧૩માં પ્રથમ તબક્કો શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો અને ૧૫ મહિનામાં પૂર્ણ કરાયો હતો. જાન્યુઆરી ૨૦૧૫માં કોર્પોરેશને બીજા તબક્કા માટે ટેન્ડર્સની જાહેરાત કરી હતી.

સંદર્ભ 

અમદાવાદનાં જોવાલાયક સ્થળો
જંબુસર દક્ષિણ ગુજરાતના ભરૂચ જિલ્લાના જંબુસર તાલુકાનું મુખ્યમથક છે.

અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે, જે પૈકી મુખ્ય ખેતી કપાસની થાય છે.

ભૂગોળ 
જંબુસર શહેરની ઉત્તર બાજુએ નાગેશ્વર તળાવ આવેલું છે. ડાબી જગ્યા પાસે પુષ્કળ લાકડાનો જથ્થો, ધાટ પાસે ત્રણ ઝરાવાળી ખાડી આવેલી છે. અહીંથી કાવી, ભરૂચ તથા બોરસદને જોડતો મુખ્ય રાજ્ય ધોરી માર્ગ પસાર થાય છે. વડોદરા, પાદરા, પાલેજ, ભરૂચ, દહેજ સાથે રાજ્ય ધોરી માર્ગ દ્વારા જંબુસર જોડાયેલું છે. જંબુસરની સરેરાશ ઉંચાઇ ૪ મીટર છે.

એક સમયે ગળીના વ્યાપારમાં જંબુસર જાણીતું હતું.

સંદર્ભ 

ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો 
ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
જંબુસર તાલુકો
આમસરપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના સુબિર તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. આમસરપાડા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

સુબિર તાલુકો
ચીખલી ઝોઝા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચીખલી ઝોઝા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિરપુર તાલુકો
છાપરા (તા. લોધિકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લોધિકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. છાપરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

લોધિકા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
આંકોટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાગરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંકોટ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વાગરા તાલુકો
વડાણા (તા. ભાભર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાભર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વડાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભાભર તાલુકો
પડાલીયા (તા. ફતેપુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા   ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પડાલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ફતેપુરા તાલુકો
ઊખીમઠ (અંગ્રેજી ભાષામાં Okhimath પણ લખવામાં આવે છે) એક નાનું શહેર તેમ જ હિંદુ યાત્રાધામ છે, જે ભારત દેશના ઉત્તરાખંડ રાજ્યના રુદ્રપ્રયાગ જિલ્લા ખાતે આવેલ છે.  તે દરિયાઈ સપાટીથી ૧૩૧૧ મીટર જેટલી ઉંચાઇ પર અને રુદ્રપ્રયાગ ખાતેથી ૪૧ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે. શિયાળાની ઋતુ દરમિયાન, કેદારનાથ મંદિર અને મધ્યમેશ્વર મંદિર ખાતેથી મૂર્તિઓને ઊખીમઠ ખાતે લાવવામાં આવે છે અને અહીં છ મહિના સુધી પૂજા કરવામાં આવે છે.  નજીકમાં સ્થિત વિવિધ સ્થળોની મુલાકાત લેવા માટે ઊખીમઠનો કેન્દ્ર સ્થાન તરીકે ઉપયોગ કરી શકાય છે, જેમ કે મધ્યમહેશ્વર (દ્વિતિય કેદાર), તુંગનાથ (તૃતિય કેદાર) અને દેવરિયા તાલ (એક કુદરતી તાજા પાણીનું તળાવ) અને અન્ય ઘણા મનોહર સ્થળો.   હિન્દુ પૌરાણિક કથા અનુસાર ઉષા ( વનાસુરની પુત્રી) અને અનિરુધ્ધ (ભગવાન કૃષ્ણના પૌત્ર) ની લગ્નવિધિ અહીં ઉજવવામાં આવી હતી.  ઉષાના નામથી આ સ્થળનું નામ ઉશામઠ હતું, જેને હવે ઊખીમઠ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.  રાજા માંધાતાએ અહીં ભગવાન શિવને રીઝવવા તપ કર્યું હતું.  શિયાળા દરમિયાન કેદારનાથની ડોલી ઉત્સવ ઉજવણી કરી આ જગ્યાએ લાવવામાં આવે છે.  ભગવાન કેદારનાથની શિયાળુ પૂજા અને ભગવાન ઓમકારેશ્વરની આખું વર્ષ અહીં યોજાય છે.  આ ઓમકારેશ્વર મંદિર ઊખીમઠમાં આવેલું છે, જે રુદ્રપ્રયાગથી ૪૧ કિલોમીટર જેટલા અંતરે છે   

ઊખીમઠમાં અન્ય ઘણા દેવીઓ અને દેવીઓ જેમ કે ઉષા, શિવ, અનિરુદ્ધ, પાર્વતી અને માંધાતાને સમર્પિત પ્રાચીન મંદિરો છે.   ગોપેશ્વર સાથે ગુપ્તકાશીને જોડતા માર્ગ પર સ્થિત આ પવિત્ર નગર મુખ્યત્વે કેદારનાથના મુખ્ય પૂજારીઓની વસાહત છે, જેઓ રાવલ તરીકે ઓળખાય છે. 

ઊખીમઠ ખાતે ઓલ ઇન્ડિયા રેડિયો રિલે સ્ટેશન છે, જે આકાશવાણી ઊખીમઠ તરીકે ઓળખાય છે. તે એફએમ ફ્રીક્વન્સીઝ પર કાર્યક્રમો પ્રસારિત કરે છે.

ચિત્રદર્શન

આ પણ જુઓ 

 પંચ કેદાર 
 કેદારનાથ

સંદર્ભ 

Coordinates on Wikidata
હિંદુ ધર્મ
ઉત્તરાખંડ
ધાર્મિક સ્થળો
ટિમ્બી (તા.હાલોલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ટિમ્બી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હાલોલ તાલુકો
{
  "type": "Feature",
  "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [21.45481, 73.82432] },
  "properties": {
    "title": "કબીરવડ",
    "description": "કબીરવડનું સ્થાન",
    "marker-symbol": "marker",
    "marker-size": "small",
    "marker-color": "0050d0"
  }
}

કબીરવડ નર્મદા નદીની વચ્ચે આવેલા બેટ પર આવેલું એક ધાર્મિક સ્થળ છે. આ સ્થળે સંત કબીરનું મંદિર આવેલું છે. અહીં વિશાળ વડ આવેલો છે, જે સંત કબીર દ્વારા નંખાયેલી દાતણની ચીરીમાંથી ઉગ્યો હોવાની વાયકા છે.

સિકંદરના સેનાપતિ નેઅરચુસે નર્મદા નદીના તટ પર ૭૦૦ માણસો વિશ્રામ પામી શકે તેવા વિશાળ વૃક્ષનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જે શક્યત: કબીરવડ હતો. જેમ્સ ફાર્બસે (૧૭૪૯-૧૮૧૯) ઓરિયન્ટલ મેમોરીસ (૧૮૧૩-૧૮૧૫)માં  વ્યાસ અને ૩૦૦૦ શાખાઓ ધરાવતા વડનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. હાલમાં આ વિસ્તાર  છે અને  પરિઘ ધરાવે છે.

કબીરવડ જવા માટે ભરૂચથી વાયા શુકલતીર્થ થઇ ઝનોર જતા રસ્તા પર આવેલા કબીરમઢી નામના સ્થળ પરથી હોડીમાં બેસી જવું પડે છે.

સંદર્ભ 

ભરૂચ જિલ્લો
ધાર્મિક સ્થળો
આ લેખ વૈકલ્પિક સારવારોની યાદી છે

ક 

 કમ્પો
 ક્વિ
 કિગોન્ગ
 કાલ્પનિક ઉપચાર
 કાદવ થેરેપી
 કોલોન હાઈડ્રોથેરપી (મોટા આંતરડાની જળચિકિત્સા)
 કપિંગ (અલ-હીજામા)

ગ 

 ગ્રેહામિઝમ
 ગુઆ શા
 ગ્રાફોલોજી

ઘ 
 ઘરગથ્થું ઉપચાર

ડ 
 ડોઝિંગ

ચ 

 ચેલેશન થેરાપી
 ચિની ખોરાક થેરાપી
 ચાઇનીઝ માર્શલ આર્ટ્સ
 ચિની દવા
 ચિની નાડી નિદાન પરિવ્રજન
 ચિરોપ્રેક્ટિક

જ 

 જર્નલીંગ
 જળ થેરેપી (વૉટર થેરેપી)
 જયોતિષ શાસ્ત્ર

ઝ 
 ઝાંગ ફુ પ્રણાલી

ટ 

 ટેરોટ કાર્ડ રીડિંગ
 ટ્રૅગર અભિગમ
 ટ્રિગર પોઇન્ટ

ત 

 તિબેટીયન આંખનો ચાર્ટ
 તાઈ ચી ચુઆન
 તુંય ના

થ 
 થાઈ મસાજ
 થલાસૉ થેરાપી

ધ 
 ધાર્મિક અભિગમ વસવાટ
 ધાર્મિક અભિગમ મેડિસિન

ન 

 નપરોપથી
 નેચરોપેથી
 કુદરતી હેલ્થ
 કુદરતી ઉપચાર
 નિસર્ગોપચાર
 નવી વિચાર
 નેયુરો -લિન્ગ્યુલિસ્ટિક પ્રોગ્રામિંગ

પ 

 પોષણયુક્ત આહાર
 પિલાટસ
 પોલેરિટી ચિકિત્સા
 પાવર યોગ
 પ્રાણિક હીલિંગ 
 પ્રાર્થના
 પોષણ હીલિંગ
 પરંપરાગત ચાઈનીઝ દવા
 પરંપરાગત કોરિયન દવા
 પરંપરાગત જાપાનીઝ દવા
 પરંપરાગત મંગોલિયન દવા
 પરંપરાગત તિબેટીયન દવા

ફ 

 ફેલ્ડેનક્રાઇસ પદ્ધતિ
 ફેંગ શુઇ
 ફૂલ સાર ઉપચાર

બ 

 બઁક ફ્લૉવર રેમેડિસ
 બાલ્નીઓ થેરાપી
 બેટ્સ પદ્ધતિ
 બાયોડાન્ઝા
 બાયોસેન્સન્સ થેરાપી
 બ્લડ ઇરેડિયેશન ચિકિત્સા

મ 

 મેક્રોબાયોટિક જીવનશૈલી
 મેગ્નેટિક થેરાપી
 મેનિપ્યુલેટિવ થેરાપી
 માલિશ ચિકિત્સા
 મેડિકલ એક્યુપંકચર
 તબીબી અંતઃપ્રેરણા
 ધ્યાન
 મેરિડિયન (ચીની દવા)
 માનસિક શસ્ત્રક્રિયા

ય 

 યોગ
 યોનિ સ્પા
 યૂનાની ચિકિત્સા 
 યુરોપથ્ય
 યુરિન થેરાપી

ર 

 રદીઓનીક્સ
 રેબિરથીંગ
 રિફ્લેક્સોલોજી પદ્ધતિ
 રેકી
 રોગનિવારક ઘોડા સવારી
 રોગનિવારક સ્પર્શ
 રંગ ચિકિત્સા (ક્રોમો થેરપી)

લ 
 લાઈટ થેરાપી

સ 

 સીટાઇ
 સિદ્ધ દવા
 સોનોપંકચર
 સપોર્ટ ગ્રૂપ્સ
 સ્વ-હીલિંગ
 સંગીત થેરાપી

શ 

 શોધન થેરપી (શુદ્ધિકરણ સારવાર)
 શિયાત્સુ
 શરીર સંતુલન ચિકિત્સા
 શિરોપ્રેક્ટિક

હ 

 હઠ યોગ
 હેવનિંગ
 હવાઇયન મસાજ
 હર્બલિઝમ
 હર્બલ થેરાપી
 હર્બોલોજી
 હોમિયોપેથી
 હિપ્નોસિસ

અ 
 અપિ થેરાપી

આ 

 આયુર્વેદ
 આહાર પૂરવણી
 આધ્યાત્મિક મન સારવાર
 આઇસોપેથી

ઇ 

 ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક થેરાપી
 ઇલેક્ટ્રો હોમિયોપેથી
 ઇન્દ્રિયાતીત ધ્યાન

એ 

 એક્યુપ્રેશર
 એક્યુપંકચર
 એલેક્ઝાન્ડર તરકીબો
 એન્થ્રોપોસોફિકલ દવા
 એપ્લાઇડ કાઇનસિયોલોજી ( સ્નાયુ રિલેક્સેશન)
 એરોમા થેરાપી

ઓ 

 ઓટોજેનિક રિલેક્સેશન
 ઑટોસોઝેશન (આત્મસૂચન)
 ઓર્ગોનોમી
 ઓર્થોમોલીક્યુલર દવા
 ઓસ્ટિઓ મેલોલોજી
 ઓસ્ટીઓપેથી

ઔ 
 ઔરક્યુલો થેરાપી

અં 
 અંકશાસ્ત્ર
લુમ્બિની નેપાલ ના ક્ષેત્રિય વર્ગીકરણ અનુસાર પશ્ચિમાંચલ વિકાસક્ષેત્ર માં  આવતો એક ક્ષેત્ર છે. આ  ક્ષેત્રને  ૬ જિલ્લા માં વર્ગી કૃત  કરાયા છે.

નામાંકન
ભગવાન ગૌતમ બુદ્ધ નું  જન્મસ્થાન લુમ્બિની ના  નામ પર  આ  ક્ષેત્ર નું  નામાંકન કરાયું છે.

લુમ્બિની ક્ષેત્ર ના જિલ્લાઓ 
 અર્ઘખાંચી જિલ્લો
 પાલપા જિલ્લો
 ગુલ્મી જિલ્લો
 રુપનડેહી જિલ્લો
 કપિલવસ્તુ જિલ્લો
 નવલપરાસી જિલ્લો

આ પણ જુઓ 

નેપાળ
નેપાળના પ્રાંતો
નેપાળની ભૂગોળ
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભૂગોળ 
આ ગામ નલિયા રેલ્વે સ્ટેશનથી ૧૭ કિ.મી., ભુજ રેલ્વે સ્ટેશનથી ૮૫ કિ.મી., સુથરી તીર્થથી ૪૨ કિ.મી., જખૌ-કોઠારા તીર્થથી ૩૦ કિ.મી.ના અંતરે આવેલું છે. ગામમાં ત્રણ તળાવો પણ આવેલા છે. જેમના નામ ચત્તાસર, છત્તાસર અને સુમરાસર છે. અહીં આવેલા તેરા કિલ્લાની તરત બહાર રાજા-રાણીની બેઠક સુમરાસર તળાવને અડીને આવેલી છે. ૨૦૦૧ના ભુકંપ પછી આ સ્થળ ખંડેર હતું. ત્યાર બાદ તેનું પુનઃ નિર્માણ થયું છે. સુમરાસર તળાવને સામે કિનારે એક સનસેટ પોઇન્ટનું પણ નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે. તેરા ગામ પ્રાચીન કિલ્લો, સુંદર તળાવ, હવેલીઓ, રામાયણ આધારિત કામાંગરી ચિત્રકલા, શિલ્પ સ્થાપત્ય યુક્ત જૈન દેરાસરને કારણે 'હેરીટેજ વિલેજ' તરીકે ખુબ જ જાણીતું છે.

ઇતિહાસ 
તેરા ગામ મહારાવ શ્રી પ્રાગમલજી બીજાના નાનાભાઈ ગગુભા (હમીરજી)ને ગરાસમાં મળેલું. જેઓ મહારાવ શ્રી દેશળજી બીજાના લાડકા પુત્ર હતા તેથી ભુજ જેવો જ દરબારગઢ ત્યાં બંધાવેલો છે. દરબારગઢમાં આવેલા મોલાતમાં રામાયણના સુંદર કમાંગરી શૈલીનાં ચિત્રો આવેલાં છે. આ ચિત્રોની નકલ ભારતીય સંસ્કૃતિ દર્શન, કચ્છ સંગ્રહાલયમાં ભાવનગરના પ્રો. ખોડીદાસ પરમારે બનાવી છે.

ધાર્મિક સ્થળો 
તેરા ગામમાં શ્રી જીરાવલ્લા પાર્શ્વનાથજી જૈન દેરાસર નામનું ભગવાન પાર્શ્વનાથનું જૈન મંદિર પણ આવેલું છે, જે ૧૪૬ વર્ષ જૂનું છે. આ દેરાસર શેઠ રાયમલ શીવજી તથા શેઠ બુઢ્ઢા ડોસાએ સંવત ૧૯૧૫માં બંધાવેલું છે. મૂળનાયક શ્રી શામળીયા પાર્શ્વનાથ ભગવાનનું દેરાસર (કાચમંદિર) ગોરજીઓ (યતિશ્રીઓ) એ બંધાવેલું છે, જે લગભગ ૨૭૫ વર્ષથી પણ અધિક પ્રાચીન છે. અહીં રહેવાની, ભોજનશાળાની તથા આયંબિલ ખાતાની સગવડ છે. અહીં મોઢેશ્વરી માતાનું પ્રાચિન મંદિર પણ આવેલું છે, જેનો જીર્ણોદ્ધાર મોઢ બ્રાહ્મણોએ કરાવેલો છે.

આ પણ જુઓ 
 તેરા કિલ્લો

સંદર્ભ

અબડાસા તાલુકો
માલેગાંવ તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નાસિક જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૫ (પંદર) તાલુકાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો તાલુકો છે. માલેગાંવ આ માલેગાંવ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

મહારાષ્ટ્ર
નાસિક જિલ્લો
આનંદપર એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા રાજકોટ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પંચાયતઘર તેમજ પ્રાથમિક શાળા જેવી સુવિધાઓ આવેલી છે. આ ગામમાં ખેતી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.

રાજકોટ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
સમશેરપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના ગરૂડેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. સમશેરપુરા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. 

ગરૂડેશ્વર તાલુકો
મહુડી (માંડવી,સુરત) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડવી  તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મહુડી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. જુવાર, મગફળી, ડાંગર, ચણા, વાલ, તુવર અને અન્ય શાકભાજી અહીંનાં ખેત- ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.

માંડવી તાલુકો(સુરત)
સુરત જિલ્લો
દહીંસરા (તા. જસદણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જસદણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દહીંસરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

જસદણ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ધુડજીંજવા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ
ઝરી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા   ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા  વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ચિખલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઝરી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર,  શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. 

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

ચિખલી તાલુકો
અરુંધતિ રોય (જ. ૨૪ નવેમ્બર ૧૯૬૧) ભારતીય લેખિકા છે. તેમની જાણીતી નવલકથા ગોડ ઓફ સ્મોલ થિંગ્સ માટે  મેન બુકર પ્રાઈઝ ફોર ફિક્શન (૧૯૯૭) એવોર્ડથી સન્માનિત અરુંધતી,  માનવાધિકાર અને પર્યાવરણ સંરક્ષણ માટે સક્રિય રાજનૈતિક કાર્યકર્તા પણ છે.

પ્રારંભિક જીવન
અરુંધતિનો જન્મ મેઘાલય રાજ્યના શિલોંગ ખાતે થયો હતો.તેમની માતા મેરી રોય મલયાલી સિરિયાઇ ઇસાઇ હતા જે માનવાધિકાર કાર્યકર્તા તરીકે સક્રિય હતા જ્યારે પિતા રજીબ રોય ચાના બગીચાઓના પ્રબંધક(કલકત્તા) બંગાળી હિંદુ હતા. જ્યારે તેઓ ૨ (બે) વર્ષના હતા ત્યારે માતાપિતાના લગ્નવિચ્છેદને કારણે તેઓ માતા અને ભાઈ સાથે કેરળ પરત ફર્યા. થોડોક સમય માટે તેમનો પરિવાર માતૃપક્ષના દાદાને ત્યાં ઊટી, તમિલનાડુ ખાતે રહ્યો. અરુંધતિ પાંચ વર્ષના થયા ત્યારે તેઓ કેરળ પરત ફર્યા જ્યાં તેમની માતાએ એક શાળા શરૂ કરી.

અરુંધતિએ તેમનું પ્રારંભિક શિક્ષણ કોટ્ટાયમની કોર્પસ ક્રિસ્ટી સ્કૂલ તેમજ તમિલનાડુના નિલગીરીમાં લોરેન્સ સ્કૂલ ખાતેથી મેળવ્યું. ત્યારબાદ તેમણે સ્કૂલ ઓફ પ્લાનીંગ એન્ડ આર્કિટેક્ચર, દીલ્હીમાં આર્કિટેક્ચરનો અભ્યાસ કર્યો. અહીં તેમની મુલાકાત વાસ્તુકાર જેરાર્ડ દા કુન્હા સાથે થઈ. બન્ને અલગ થયા તે પહેલાં દિલ્હી અને ગોવા ખાતે સાથે રહેતાં હતા.

અંગત જીવન
અરુંધતિ દિલ્હી ખાતે નેશનલ ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ અર્બન અફેર્સ સાથે જોડાયા. ૧૯૮૪માં તેમની મુલાકાત સ્વતંત્ર ફિલ્મકાર પ્રદીપ કૃષ્ણન સાથે થઈ જેમણે તેમની પુરસ્કાર પ્રાપ્ત ફિલ્મ મેસી સાહબમાં રોયને આદિવાસી કન્યાની ભૂમિકા આપી હતી. બાદમાં બન્ને લગ્નગ્રંથિથી જોડાયા હતા. તેમણે ભારતીય સ્વતંત્રતા આંદોલન પર આધારિત ટેલિવિઝન શૃંખલા તેમજ એની અને ઇલેક્ટ્રીક મૂન નામની બે ફિલ્મો માટે યોગદાન આપ્યું હતું. ફિલ્મી દુનિયાથી મોહભંગ થતાં અરુંધતિએ એરોબિક્સ વર્ગ ચલાવવા સહિત વિભિન્ન કાર્યો કર્યા અને છેવટે તેઓ કૃષ્ણનથી અલગ થઈ ગયા. ૧૯૯૭માં પ્રકાશિત તેમની નવલકથા ગોડ ઓફ સ્મોલ થિંગ્સની સફળતાથી તેમને આર્થિક સુરક્ષા પ્રાપ્ત થઈ.

પુરસ્કાર
રોયને ૧૯૮૯માં ઈન વીચ એની ગિવ્ઝ ઇટ ધોસ વન્સ ફિલ્મ માટે સર્વશ્રેષ્ઠ ફિલ્મ પટકથાનો ભારતીય રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો હતો. આ ફિલ્મ દ્વારા તેમણે વ્યાવસાયિક શિક્ષણ સંસ્થાઓના વિદ્યાર્થીઓમાં વ્યાપ્ત રોષ રજુ કર્યો હતો.. ૨૦૧૫માં તેમણે ધાર્મિક અસહિષ્ણુતા અને દેશમાં જમણેરી સંગઠનો દ્વારા વધતી હિંસાના વિરોધમાં આ પુરસ્કાર પરત કર્યો હતો.

અરુંધતિને તેમની નવલકથા ગોડ ઓફ સ્મોલ થિંગ્સ માટે ૧૯૯૭ના મેન બુકર પ્રાઇઝ ફોર ફિક્શનથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. પુરસ્કારરૂપે તેમને US$30,000 પ્રાપ્ત થયા હતા.

૨૦૦૨માં તેમને સ્વતંત્રતા, ન્યાય અને સાંસ્કૃતિક વિવિધતા માટે સંઘર્ષ બદલ લેનન ફાઉન્ડેશન દ્વારા સાંસ્કૃતિક સ્વતંત્રતા પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

૨૦૦૩માં સાનફ્રાન્સિસ્કો ખાતે અરુંધતિ, બિઆન્કા જૈગર, બાર્બરા લી અને કેથી કેલીને  ગ્લોબલ એક્ષ્ચેન્જ હ્યુમન રાઇટ્સ એવોર્ડથી સન્માનિત કરાયા હતા.

રોયને સામાજિક કાર્યોમાં તેમના યોગદાન બદલ તેમજ અહિંસાની હિમાયત કરવા બદલ ૨૦૦૪માં સિડની શાંતિ પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

જાન્યુઆરી ૨૦૦૬માં તેમના સમકાલીન મુદ્દાઓ પરના નિબંધ સંગ્રહ ધ એલ્જીબ્રા ઓફ ઇન્ફિનીટ અનજસ્ટીસ માટે સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા પરંતુ તેમણે ભારત સરકાર દ્વારા ઔદ્યોગિક કામદારો પ્રત્યેની દુર્લક્ષતા, સૈન્યકરણ અને આર્થિક નવ-ઉદારીકરણમાં વૃદ્ધિની નીતિઓના વિરોધમાં પુરસ્કારનો અસ્વીકાર કર્યો હતો.

નવેમ્બર ૨૦૧૧માં તેમના વિશિષ્ટ લેખન બદલ નોર્મન મેલર પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

રોયને ટાઈમ મેગેઝિન દ્વારા ૨૦૧૪માં વિશ્વના ૧૦૦ પ્રભાવશાળી લોકોની સૂચિ ટાઈમ ૧૦૦માં સમાવિષ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા.

સંદર્ભ

લેખક
વ્યક્તિત્વ
૧૯૬૧માં જન્મ
જીવિત લોકો
હસમુખ હરિલાલ પાઠક (૧૨-૨-૧૯૩૦) : કવિ, અનુવાદક. જન્મ પાલીતાણામાં. ૧૯૫૪માં ગુજરાત કૉલેજમાંથી બી.એસસી. ૧૯૫૫માં દિલ્હી યુનિવર્સિટીમાંથી ડિપ્લોમા ઇન લાઇબ્રેરી સાયન્સ અને ૧૯૬૪માં માસ્ટર ઑવ લાઇબ્રેરી સાયન્સ. ૧૯૫૫ થી ૧૯૬૬ સુધી અટિરા અને મા. જે. પુસ્તકાલય, અમદાવાદમાં ગ્રંથપાલ. ૧૯૬૬થી ૧૯૬૮ સુધી હાઈલેસેલાસી યુનિવર્સિટી, અડીસ-અબાબામાં ગ્રંથપાલ. ૧૯૭૦થી સરદાર પટેલ ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઑવ ઇકોનોમિક ઍન્ડ સોશિયલ રિસર્ચમાં ગ્રંથપાલ. ૧૯૭૧-૮૦ દરમિયાન એ જ સંસ્થાનાં ‘અન્વેષક’ (અંગ્રેજી) અને ‘માધુકરી’ સામયિકોના તંત્રી.

તેઓ સ્વાતંત્ર્યોત્તર કાળના પ્રયોગશીલ કવિ છે. પ્રત્યેક કૃતિમાં વિષયવસ્તુ, છંદ-લય અને અભિવ્યક્તિના નવા પ્રયોગો માટે મથતા આ કવિએ ‘નમેલી સાંજ’ (૧૯૫૮)ની અઢાર રચનાઓ ઉમેરી છે. બંને ખંડની રચનાઓ ભાવબોધ અને અભિવ્યક્તિની રીતે ભિન્ન છે.

‘નમેલી સાંજ’ની ‘સાંજ’, ‘તણખલું’, ‘આંબો’, ‘કોઈને કાંઈ પૂછવું છે ?’, ‘પશુલોક’, ‘વૃદ્ધ’, ‘મૃત્યુ’, ‘રાજઘાટ પર’ વગેરે રચનાઓ વ્યંજનાગર્ભ સંકુલ પ્રતીકાત્મકતા, કૌંસના ઉપયોગ દ્વારા બે સ્તરે ચાલતી ગતિ, માત્રામેળ છંદોના ખંડકોનો પરંપરિત પ્રયોગ અને આધુનિક ભાવબોધ જેવી લાક્ષણિકતાઓથી ધ્યાનાર્હ છે. મૃત્યુ, પ્રેમ, ચૈતન્યતત્ત્વ જેવા ગહન-વ્યાપક ભાવોને વિષય બનાવતી ‘શિર નમ્યું’, પૌરાણિક પાત્રો કે પ્રસંગોને આધારે લખાયેલી ‘અંતઘડીએ અજામિલ’, અંતર-અવગાહન કરતી ‘ગજેન્દ્ર ચિંતન’ વગેરે દીર્ઘ રચનાઓ ગદ્યલયની અનેક શક્યતાઓને પ્રગટાવે છે.

એમણે ચેક કવિ મીરોસ્લાફ હોલુબનાં કાવ્યોનો ‘વસ્તુનું મૂળ અને બીજાં કાવ્યો’ (૧૯૭૬) નામે અનુવાદ કર્યો છે, તેમાં એમની કવિ તરીકેની સઘળી ઉત્તમ લાક્ષણિકતાઓનો વિનિયોગ થયો છે. ઉપરાંત જાપાની નાટ્યકાર જુન્જી કિનોશિટાના નાટક ‘ટવીનાઈટ’નો અનુવાદ ‘સારસીનો સ્નેહ’ (૧૯૬૩) નામે કર્યો છે. ‘મા દીકરો’ (૧૯૫૭) અને ‘રાત્રિ પછીનો દિવસ’ (૧૯૬૩) એ બે વાર્તાઓ પણ એમણે લખી છે.

સાયુજ્ય (૧૯૭૨) : હસમુખ પાઠકનો આધુનિક કવિત્વરીતિને અનુસરતાં પ્રયોગશીલ કાવ્યોનો સંગ્રહ. અહી પ્રથમ કાવ્યસંગ્રહ ‘નમેલી સાંજ’નાં કેટલાંક કાવ્યોના પુનર્મુદ્રણ સાથે અઢાર જેટલી નવી રચનાઓ છે. ‘સાંજ’, ‘વૃદ્ધ’, ‘કોઈને કાંઈ પૂછવું છે?’ જેવાં કાવ્યોમાં કવિની વક્રદ્રષ્ટિ સાંપ્રત સમયની વિસંવાદિતાઓને લય, પ્રાસ, પ્રતીક અને કૌંસની પ્રયુક્તિઓ દ્વારા સાર્થ રીતે નિરૂપે છે. પંક્તિઓની સહેતુક વિશિષ્ટ ગોઠવણી કરીને કવિતાનો દ્રશ્ય આકાર ઉપસાવવાનો પ્રયત્ન પણ અહીં છે. ઊર્ધ્વગામી થવા મથતી કવિની ભાવના અજામિલ અને ગજેન્દ્ર જેવાં પુરાકલ્પનો દ્વારા પ્રગટ થઈ છે. ‘એક ને એક’, ‘વિચાર એટલે’, ‘ઈચ્છામૃત્યુ’ જેવાં કાવ્યોનો આરંભ આકર્ષક છે.

 ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય

 ગુજરાતી સાહિત્યકાર 
સાહિત્યકાર 
વ્યક્તિત્વ
૧૯૩૦માં જન્મ
ઇતીહાસ 
ભારતમાં પ્રવેશ કર્યા પછી, અંગ્રેજોએ વેપારની સાથેસાથે મીશનરી કર્યો પણ કર્યા અને તે સાથે તેમણે ધાર્મિક કાર્યો કરવા સુરતના મુગલીસરામાં સન ૧૮૪૦માં સી.એન.આઇ ચર્ચની સ્થાપના કરી. આ ઉપરાંત તેમણે સામાજીક ઉન્નતી હેતુ આઇ.પી. મીશન હાઇસ્કુલની શરુઆત પણ કરી, તેમજ કન્યા કેળવણી માટે આઇ.પી. મીશન ગર્લ્સ હાઇસ્કુલની સ્થાપના કરી. સી.એન.આઇ ચર્ચની પાસે ભારતના પહેલા છાપખાનાની શરુઆત પણ અંગ્રેજોએ કરી હતી.

સી.એન.આઇ ચર્ચની આંતરીક રચના 
સ્થાપત્યની દ્રષ્ટીએ આ ચર્ચ ઘણુ વૈવિધ્યપુર્ણ છે. તેનુ બાંધકામ લગભગ ૫ ફુટ ઉંચા પાયા પર કરવામાં આવેલું છે. ચર્ચની અંદર મોટાભાગની બેઠક લગભગ તે સમયનીજ છે. તેની બારીઓ લગભગ ૧૫ કુટ ઉંચી હેન્ડ ક્લોઝીંગ શટર વાળી છે.

સુરત શહેર
ભામરા (તા. લુણાવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. ભામરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લુણાવાડા તાલુકો
ચાંદગઢ (તા. અમરેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા અમરેલી તાલુકાનું એક  ગામ છે.  ચાંદગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

અમરેલી તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
આંબરડી ભુપત એ ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા જામજોધપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંબરડી ભુપત ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

જામજોધપુર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
જરૂ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અંજાર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ

અંજાર તાલુકો
ધુલેટા (તા. ખાનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ખાનપુર તાલુકાનું એક  ગામ છે. ધુલેટા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ખાનપુર તાલુકો
ઠાસરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ખેડા જિલ્લાના ઠાસરા તાલુકાનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. ઠાસરાનો વહીવટ નગરપાલિકા વડે થાય છે.

સંદર્ભ 

ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
ઠાસરા તાલુકો
થાણા સાવલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. થાણા સાવલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લુણાવાડા તાલુકો
રામદેવપીરનો જન્મ આજથી આશરે ૬૦૦ વર્ષ પહેલાં રાજસ્થાનના બારમેર જિલ્લાના કાશ્મીર ગામમાં સંવત ૧૪૦૯ની ભાદરવા સુદ બીજને દિવસે થયો હતો. તેમની માતાનું નામ મિનલ દેવી (મૈણાદે) અને પિતાનું નામ અજમલ રાય હતું. તેમના પિતા આ વિસ્તારના રાજા હતાં. કાશ્મીર ગામ હાલમાં રામદેવરા તરીકે પણ ઓળખાય છે.

રામદેવ પીરને ભગવાન દ્વારકાધીશ (કૃષ્ણ)ના અવતાર માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને રાજસ્થાન અને ગુજરાતમાં તેમના મંદિરો વધુ જોવા મળે છે અને આ બે રાજ્યોમાં તેમના અનુયાયીઓની સંખ્યા પણ વધુ છે. ભાદરવા સુદ બીજને દિવસે રામદેવ પીરની જન્મ જયંતિ મનાવવામાં આવે છે.

આ પણ જુવો

સંદર્ભ 

ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ
મનડોની, દાદરા અને નગરહવેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દાદરા અને નગરહવેલીના  દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લાના એકમાત્ર તાલુકાનું મહત્વનું ગામ છે. મનડોની ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ તેમની કુકણા બોલી, ધોડિઆ બોલીનો ઉપયોગ પોતાના સામાન્ય વહેવાર દરમ્યાન કરે છે. આ બોલીઓ ગુજરાતી ભાષા કરતાં જુદી હોય છે.

 

દાદરા અને નગરહવેલી દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લો
ધોળીવાવ (તા. વિજયનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજયનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધોળીવાવ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિજયનગર તાલુકો
રંગપર (તા. પડધરી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પડધરી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રંગપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

પડધરી તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ભાંભુડી (તા. વિજયનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજયનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભાંભુડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિજયનગર તાલુકો
રાહુલ બજાજ (૧૦ જૂન ૧૯૩૮ – ૧૨ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૨) એ એક અગ્રણી ભારતીય ઉદ્યોગપતિ છે તથા ભારતીય સંસદના સભ્ય છે. તેઓ રાજસ્થાની વેપારી જમનાલાલ બજાજે શરૂ કરેલા ઉદ્યોગગૃહ માંથી આવે છે. 1.32 બિલિયન યુ.એસ. ડોલરની બજાજ ઓટો તેમની પ્રમુખ (ફલેગશિપ) કંપની છે. 2001માં તેમને પદ્મ ભૂષણથી પુરસ્કૃત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમનું ચોખ્ખું મૂલ્ય 1.1 બિલિયન યુ.એસ. ડૉલર જેટલું આંકવામાં આવે છે. ફોર્બ્સની ભારતના 40 સૌથી ધનાઢ્ય લોકોની યાદીમાં તેમને વીસમું સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું.

પ્રારંભિક જીવન
રાહુલ બજાજ યુ.એસ.એ.(USA)ની હાર્વર્ડ બિઝનેસ સ્કૂલ, સેન્ટ સ્ટીફન્સ કૉલેજ, દિલ્હી, ગવર્મેન્ટ લૉ કૉલેજ, મુંબઈ અને કેથેડ્રલ એન્ડ જ્હોન કોનન સ્કૂલના ભૂતપૂર્વ વિંદ્યાર્થી છે. તેમને શિશિર બજાજ નામે એક ભાઈ છે, જેમની સાથે હાલમાં જ તેમણે વેપારી સમજૂતી કરાર કર્યો છે. તેમને શેખર, મધુર તથા નીરજ નામના ૩ પિતરાઈ ભાઈઓ છે, જેમની સાથે મળીને તેઓ બજાજ જૂથની કંપનીઓનું નિયમન કરે છે. તે ઉપરાંત, તેમને રાજીવ અને સંજીવ નામે બે પુત્રો તથા સુનયના કેજરીવાલ નામે એક પુત્રી છે. 1965માં તેમણે બજાજ જૂથની બાગડોર હાથમાં લીધી. તેમની સમયાવધિ દરમ્યાન, પ્રમુખ (ફ્લેગશિપ) કંપની બજાજ ઓટોનું ટર્નઓવર રૂ.72 મિલિયનથી વધીને રૂ.46.16 બિલિયન સુધી પહોંચ્યું હતું. રાહુલ બજાજે લાયસન્સ-પરમીટ રાજના મુશ્કેલ સમયમાં ભારતની સર્વશ્રેષ્ઠ કંપનીઓમાંની એક કંપની ઊભી કરી હતી. અકુર્દી અને વાલુજ ખાતે તેમણે કારખાનાંઓ સ્થાપ્યાં હતાં. 1980ના દાયકામાં બજાજ ઓટો ભારતમાં ટોચની સ્કૂટર ઉત્પાદક કંપની હતી અને તેની ચેતક બ્રાન્ડ માટે નોંધણી પછી 10-વર્ષ રાહ જોવી પડતી એટલી માંગ હતી.

અંગત જીવન
તેમના બન્ને પુત્રો, રાજીવ બજાજ તથા સંજીવ બજાજ, તેમની કંપનીઓના વ્યવસ્થાપનમાં ભાગ લે છે. તેમની પુત્રી સુનયના કેજરીવાલે, તેમાસેક ઈન્ડિયા(Temasek India)ના વડા મનીષ કેજરીવાલ સાથે લગ્ન કર્યાં છે. ગયા વર્ષે, તેમણે તેમના ભાઈ શિશિર બજાજ સાથે વેપારી સમજૂતી કરાર કર્યો હતો. બજાજ જૂથની કંપનીઓના નિયમનમાં તેમના 3 પિતરાઈ ભાઈઓ, શેખર, મધુર તથા નીરજ તેમને મદદ કરે છે.

રાહુલ બજાજનું ૧૨ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૨ ના રોજ ૮૩ વર્ષની વયે ન્યુમોનિયાથી અવસાન થયું હતું. આ પહેલા તેમને સારવાર માટે પુણેના રૂબી હોલ ક્લિનિકમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. તેઓ મૃત્યુ પહેલા કેન્સર અને હૃદયની સમસ્યાથી પણ પીડાતા હતા.

સંદર્ભો

બાહ્ય લિંક
 સીએનએન આઇબીએન (CNN IBN) માટે કરણ થાપર સાથે મુલાકાત 
 ફોર્બ્સ સૂચીકરણ
લુફથાન્ઝા સીએનબીસી ટીવી18 (CNBC TV18) ઓલ ફોર ધિસ મોમેન્ટ - રાહુલ બજાજ સાથે મુલાકાત

ભારતીય અબજોપતિઓ
હાર્વર્ડ બિઝનેસ સ્કૂલના પૂર્વ વિદ્યાર્થી
રાજ્ય સભાના સભ્યો
મહારાષ્ટ્રમાંથી સંસદસભ્યો
જીવિત લોકો
૧૯૩૮માં જન્મ
૨૦૨૨માં મૃત્યુ
પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા
ભારતીય ઉદ્યોગપતિઓ
રાજકારણી
મોટી મોરી (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટી મોરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મેઘરજ તાલુકો
જૌનપુર જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા  ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. જૌનપુર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક જૌનપુર શહેરમાં આવેલું છે. 

ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
ધોળી (તા. ધ્રાંગધ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રાંગધ્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધોળી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ધ્રાંગધ્રા તાલુકો
મિયાગામ (તા.કરજણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા કરજણ તાલુકામાં આવેલું એક  અને મોટું ગામ છે, જે તાલુકામથક કરજણને અડીને આવેલું છે. આ ગામ અમદાવાદ-મુંબઇ રેલ્વે માર્ગ પર તેમ જ રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૮ પર આવેલું હોવાથી તેમ જ આસપાસના ગામોનું કેન્દ્ર હોવાના કારણે અહીં  વેપાર-ધંધાનો વિકાસ ઘણા સારા પ્રમાણમાં થયેલો છે. મિયાગામ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કરજણ તાલુકો
વડોદરા જિલ્લાનાં રેલ્વે મથકો
ઇ. સ. ૧૯૪૭ માં જ્યારે બ્રિટિશ ભારત ને સ્વતંત્રતા મળી તો સાથે સાથે ભારતના ભાગલા કરીને ૧૪ ઓગસ્ટે પાકિસ્તાની ડોમિનિયન (બાદમાં ઇસ્લામી જમ્હૂરિયા એ [[પાકિસ્તાન]) અને ૧૫ ઓગસ્ટે ભારતીય યૂનિયન (બાદમાં ભારત ગણરાજ્ય)ની સ્થાપના કરવામાં આવી. આ ઘટનામાં મુખ્યત્વે બ્રિટિશ ભારતના બંગાળ પ્રાંતને પૂર્વ પાકિસ્તાન અને ભારતના પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાં વહેંચવામાં આવ્યું અને આ જ રીતે બ્રિટિશ ભારતના પંજાબ પ્રાંતને પશ્ચિમ પાકિસ્તાન અને ભારતના પંજાબ રાજ્યમાં વહેંચવામાં આવ્યું. આ જ વખતે બ્રિટિશ ભારતમાંથી સીલોન (હવે શ્રીલંકા) અને બર્મા (હવે મ્યાનમાર) ને પણ અલગ કરવામાં આવ્યું. પરંતુ તેમને ભારતના ભાગલામાં ગણવામાં આવતું નથી. નેપાલ અને ભૂતાન આ વખતે પણ સ્વતંત્ર રાજ્ય હતા અને ભાગલાની અસર તેમને કોઈ પડી નહોતી.

૧૫ ઓગસ્ટ, ૧૯૪૭ ની અડધી રાતે ભારત અને પાકિસ્તાન કાનૂની રસમથી બે સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર બન્યા. પાકિસ્તાનની સત્તા પરિવર્તનની રસમ ૧૪ ઓગસ્ટે કરાંચી શહેરમાં કરવામાં આવી, જેથી છેલ્લા બ્રિટિશ વાઇસરોય લુઇસ માઉંટબૈટન કરાંચી અને નવી દિલ્લી બન્ને જગ્યાની વિધીમાં ભાગ લઇ શકે. આથી પાકિસ્તાનનો સ્વતંત્રતા દિવસ ૧૪ ઓગસ્ટ અને ભારતનો ૧૫ ઓગસ્ટે મનાવવામાં આવે છે. 

ભારતના વિભાજનથી કરોડો લોકોના જીવન પર અસર થઇ. વિભાજન દરમિયાન થયેલી હિંસાની હોળીમાં આશરે ૫ લાખ લોકો માર્યા ગયા, અને આશરે ૧.૪૫ કરોડ શરણાર્થિઓએ પોતાના ઘર-બાર છોડીને પોતાના સંપ્રદાયની બહુમતિ વાળા દેશમાં શરણ લીધી; જેમ કે, ઘણા મુસ્લિમો પાકિસ્તાન ગયા જ્યારે ઘણા હિન્દુ અને શીખ લોકો પાકિસ્તાન છોડી ભારત આવ્યા.

પૃષ્ઠભૂમિ

ભાગલાની પ્રક્રિયા

સંપત્તિના ભાગલા

કોમી રમખાણો

સ્થળાંતર

શરણાર્થી

સાહિત્ય અને સીનેમામાં ભારતનાં ભાગલા

બાહ્ય કડીઓ

આ પણ જુઓ

ટીકા

સંદર્ભ 

ભારત
ઇતિહાસ

it:Storia dell'India#L'indipendenza e la partizione dell'India