Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
વિશ્વામિત્રી નદી મહી નદી અને નર્મદા નદીની વચ્ચે પૂર્વથી પશ્ચિમ વહેતી નદી છે. આ નદીનું મૂળ પાવાગઢ ડુંગર પર છે, તેને કિનારે ઘણું ખરું વડોદરા શહેર વસેલું છે.

આ નદી ખાનપુર ગામ નજીક ખંભાતના અખાતને મળતા પહેલાં ઢાઢર નદી અને ખાનપુર નદી સાથે જોડાય છે.આ નદી આજવા નજીક સયાજી સરોવર અને ઢાઢર શાખાનો દેવ બંધ સમાવે છે. વડોદરાના નાના મોટા અનેક જળાશયો સીધી અથવા તો આડકતરી રીતે વિશ્વામિત્રી સાથે જોડાય છે. ખાસ કરીને ચોમાસામાં વડોદરાના અનેક જળાશયોનું વધારાનું પાણી વિશ્વામિત્રીમાં ઠલવાય છે, તેથી જ સામાન્ય સંજોગોમાં તેમાં ઘણું ઓછું પાણી હોય છે. વિશ્વામિત્રી નદી ઘણી જગ્યાએ ખુબ જ પ્રદુષિત પણ છે. તેમ છતાં આ નદી ૧૦૦થી વધુ મગરનું ઘર છે. હાલ વિશ્વામિત્રી નદીની સાફસફાઇ તેમજ મગર ગણતરીની ઝુંબેશ ચાલુ છે. ભારતમાં આવેલી કદાચ આ એવી એક માત્ર નદી છે જે શહેરની મધ્યેથી પસાર થાય છે અને ખુબજ નાનો પટ ધરાવતી હોવા છતાં તેમાં મોટી સંખ્યામાં મગરો છે. આ નદી પર અનેક બંધ આવેલા હોવા છતાં સહાયક નદીઓને કારણે તેમાં પૂર આવતું રહે છે.

વડોદરા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (વીએમસી) દ્વારા વિશ્વામિત્રી નદી પર સાબરમતી રિવરફ્રન્ટની જેવી યોજના બનાવવાનો પ્રસ્તાવ છે, જે ૨૦ થી ૨૫ વર્ષ સુધી ચાલશે.

બંધો અને સરોવરો

આજવા ડેમ 
આ બંધ ૨૦મી સદીની શરૂઆતમાં મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ ત્રીજાએ બંધાવ્યો હતો. આ બંધનો ઉદ્દેશ વડોદરા શહેરને પાણી પૂરું પાડવાનો છે. આ બંધની ઊંચાઈ સમુદ્ર સપાટીથી ૨૧૧ ફૂટ છે અને તેની લંબાઈ ૫ કિ.મી. છે તેમાં ૬૨ દરવાજા છે અને તે સીધા વિશ્વામિત્રી નદી સાથે જોડાયેલા છે.  વિશ્વામિત્રી નદી મોસમી નદી હોવાથી જરૂર પડે ત્યારે તેમાં પાણી ભરવા સરદાર સરોવરની એક નહેર જરૂરી છે. અમુક અહેવાલો અનુસાર તે ૩૦૦ થી વધુ મગરોનું નિવાસ સ્થાન છે.

પ્રતાપપુરા સરોવર 
આ સરોવરનું નિર્માણ મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ ત્રીજાએ કરાવ્યું છે. તેને પ્રતાપસિંહ જળાશય તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ સરોવર બનાવવાનો મુખ્ય હેતુ આજવા જળાશયમાં પાણી પહોંચાડવાનો છે. આ સરોવર પર ૭ દરવાજા છે જેમાંથી ૩ દરવાજા વિશ્વામિત્રી નદી સાથે જોડાયેલા છે. જ્યારે પણ આજવા જળાશય ભરાઈ જતા કટોકટી સર્જાય છે, ત્યારે વધારાનું પાણી વિશ્વામિત્રી નદીમાં મોકલવામાં આવે છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 Crocodile Specialist Group Newsletter

નોંધ અને સંદર્ભ 

ગુજરાતની નદીઓ
મોટવણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા અંકલેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. મોટવણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

અંકલેશ્વર તાલુકો
ઝેર તો પીધાં છે જાણી જાણી એ ત્રણ ભાગમાં (૧૯૫૨, ૧૯૫૮, ૧૯૮૫) વહેંચાયેલી મનુભાઈ પંચોળીની ઐતિહાસિક પૃષ્ઠ ભૂમિમાં લખાયેલી એક દીર્ઘ કાલ્પનિક નવલકથા છે. આ નવલકથાને ૧૯૮૭માં ભારતીય જ્ઞાનપીઠના મૂર્તિદેવી પુરસ્કાર માટે પસંદ કરવામાં આવી હતી.

નવલકથા 
આ કથામાં તેમણે વીસમી સદીના વૈશ્વિક મનુષ્યને અહીં ભારતીય નજરે બતાવ્યો છે. કાઠિયાવાડના નાનકડાં ગામમાંથી શરૂ થતી આ નવલકથાની કથા બીજા વિશ્વયુદ્ધની પૃષ્ઠભૂમિમાં યુરોપના સીમાડાઓ સુધી પહોંચે છે.

નવલકથા વિષે લેખક કહે છે કે “ઝેર તો પીધાં છે જાણી જાણી એ વર્તમાન કાળની ઐતિહાસિક કથા છે. તેમાં કેટલાંક પાત્રો યથાવત છે, કેટલાંક ઐતિહાસિક કલ્પનામાંથી પ્રગટ્યાં છે, પણ ઇતિહાસના સારને લાગેવળગે છે ત્યાં સુધી તે ઐતિહાસિક ગણાય. અહીં ઇતિહાસ એટલે ઇતિહાસનું પાઠ્યપુસ્તક લક્ષમાં નથી. ઝેર તો પીધાં છે જાણી જાણી તેમ જ મારી બીજી નવલકથાઓમાં ઇતિહાસને તેના પ્રદીપ રૂપે પ્રગટ કરવા મેં કોશિશ કરી છે, કારણ કે ઇતિહાસનું પ્રત્યક્ષીકરણ જ લોકસ્ય ચક્ષુઃ છે.”

કથાસાર 
આ નવલકથા બે વિશ્વયુદ્ધોના સાક્ષી બનતાં પાત્રોની વાત કરે છે. વાર્તાના પ્રથમ ખંડમાં રોહિણી, સત્યકામ અને હેમંત મુખ્ય પાત્રો છે. બીજા ખંડમાં નાયક સત્યકામ અંધ બને છે અને તેમનું કાર્ય રેથન્યૂ જેવાં યહૂદી પાત્રો દ્વારા ઉપાડવામાં આવે છે. નવલકથાના ત્રીજા ખંડમાં અચ્યુત, રેખા અને મર્સી જેવાં પાત્રો માનવતાના આદર્શ માટે પ્રયત્નો કરે છે. આ નવલકથામાં હિટલર અને એના સાથી કાર્લનો પણ સમાવેશ થયો છે. આ નવલકથામાં  વિવિધ દેશ અને માનવીઓની જુદી જુદી આનુવંશિક જાતિઓમાંથી પાત્રોને આલેખાયા છે. નવલકથાના ત્રીજા ભાગમાં લેખકે વિશ્વયુદ્ધની પરિસ્થિતિની પૃષ્ઠભૂમિનો આધાર લીધો છે. આ પ્રકારની સંશોધન કરી લખાયેલી યુદ્ધકથા ગુજરાતી સાહિત્યમાં અન્ય નથી. યુદ્ધનું વર્ણન કરતા તેમણે માનવીય મૂલ્યો માટેનો સંઘર્ષ દર્શાવ્યો છે. આલેખ પાછળ તેઓ પ્રતિતી કરાવવા માંગે છે કે માણસ યુદ્ધો માટે જન્મ્યો નથી, પ્રેમ માટે જન્મ્યો છે.

સમીક્ષા 
યશવંતભાઈ દોશી આ નવલકથા વિષે લખે છે કે: “ગુજરાતીમાં રસપ્રદ અને કલામય નવલકથાઓ ઘણી છે, પણ મહાન નવલકથાઓના વર્ગમાં મૂકી શકાય એવી કૃતિઓ ત્રણ નજરે ચડે છે: સરસ્વતીચંદ્ર, માનવીની ભવાઈ, અને ઝેર તો પીધાં છે જાણી જાણી. આ નવલકથાના લેખકની વિશેષતા એ છે કે તેમણે જેમ મુલાયમ પાત્રોથી ભરપૂર એક માધુર્યસભર કલાસૃષ્ટિ સર્જી આપી છે, તેમ કોઈ એક મર્યાદિત દેશ-પરદેશના જ નહિ, પણ જગતભરના માનવસમાજની એક મહાસમસ્યાનું ગુજરાતીમાં અનન્ય એવું દર્શન કરાવ્યું છે. વિશ્વ સાહિત્યમાં મહાન લેખકોએ જ આવી કૃતિઓનું નિર્માણ કર્યું છે.”

રઘુવીર ચૌધરીએ આ નવલકથા વિષે કહ્યું છે કે ‘ગુજરાતી વાચકને વૈશ્વિક અનુભવોમાં ભાગીદાર બનાવવામાં એમનો ફાળો બીજા કોઈ ગુજરાતી લેખક કરતાં વધારે છે.’

નાટ્ય રૂપાંતરણ 
આ નવલકથાનું પ્રથમ નાટ્ય રૂપાંતર ૧૯૬૨-૬૩માં કરવામાં આવ્યું હતું. તેનો સૌથી પહેલો પ્રયોગ સુરતના રંગ ઉપવનમાં ૨૨ ઑક્ટોબર ૧૯૬૨ દિવસે ભજવાયો હતો.  તેમાં રોહિણીની ભૂમિકા વર્ષા આચાર્ય (વર્ષા અડાલજા), સત્યકામની ભૂમિકામાં ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી, અને ગોપાળબાપાની ભૂમિકા વિષ્ણુકુમાર વ્યાસે ભજવી હતી.

ફિલ્મ રૂપાંતરણ 
૧૯૭૨માં આ નવલકથા ઉપરથી તે જ નામે એક ગુજરાતી ચિત્રપટ બન્યું હતું તેમાં ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી, અરવિંદ ત્રિવેદી અને અનુપમાએ મુખ્ય ભૂમિકાઓ ભજવી હતી.

સન્માન 
આ નવલકથાને ૧૯૮૭માં ભારતીય જ્ઞાનપીઠના મૂર્તિદેવી પુરસ્કાર માટે પસંદ કરવામાં આવી હતી.

સંદર્ભ

નવલકથા
ચંપાવત જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તરાખંડ રાજ્યમાં આવેલા ૧૩ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક તેમ જ કુમાઉ મંડલમાં આવેલો જિલ્લો છે. ચંપાવત જિલ્લાનું મુખ્યાલય ચંપાવત ખાતે આવેલું છે. 

ઉત્તરાખંડનો ઐતિહાસિક ચંપાવત જિલ્લો આકર્ષક મંદિરોં અને સુંદર વાસ્તુશિલ્પ માટે દુનિયા ભરમાં પ્રસિદ્ધ છે. પહાડો અને મેદાનોની વચ્ચે થઇને વહેતી નદીઓ અહીં અદભૂત કુદરતી દેખાવ ઉભો કરે છે. ચંપાવત જિલ્લમાં પર્યટકોને એવી દરેક વસ્તુઓ જોવા મળે છે, જે એક ગિરિમથક ખાતે હોય છે. વન્યજીવોથી માંડીને લીલાંછમ મેદાનો તેમ જ ટ્રેકીંગની સુવિધા બધું જ અહીં ઉપલબ્ધ છે. આ જિલ્લાનું મુખ્ય શહેર ચંપાવત સમુદ્ર તળથી ૧૬૧૫ મીટરની ઊંચાઈ પર સ્થિત છે. ચંપાવત ઘણાં વર્ષો સુધી કુમાઊના શાસકોની રાજધાની હતું. ચાંદ શાસકોના કિલ્લાઓના અવશેષો આજે પણ  ચંપાવતમાં જોવા મળે છે.

ઉત્તરાખંડ
ચમારા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા આંકલાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે.  ચમારા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આંકલાવ તાલુકો
ચરોતર
અક્ષરપુરુષોત્તમ દર્શન સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયના સ્થાપક સ્વામિનારાયણ ભગવાને રચેલું તત્વદર્શન છે. આ દર્શનનું સંપાદન ભગવાન સ્વામિનારાયણના શિષ્ય અને બીએપીએસના પૂર્વ વડા પ્રમુખ સ્વામી મહારાજની આજ્ઞાથી ભદ્રેશદાસ સ્વામીએ કર્યું છે.

આ દર્શન જીવ, ઈશ્વર, માયા, બ્રહ્મ અને પરબ્રહ્મ એ પંચ તત્વો સનાતન છે એવું પ્રતિપાદિત કરે છે. જેના અનુસાર જીવથી લઈ ને ઈશ્વરકોટી સુધીના તત્વો પર માયાનું નિયંત્રણ છે. માત્ર બ્રહ્મ અને પરબ્રહ્મ જ માયાથી મુકત છે અને એ બ્રહ્મતત્વ ગુણાતીતાનંદ સ્વામી છે. સર્વથી પર જે પરબ્રહ્મ તત્વ છે એ  સ્વામિનારાયણ ભગવાન છે.અને માયા થી મુકત થવા માટે જીવ એ બ્રહ્મસ્વરૂપ ગુરુ નો આશ્રય લઈને પરબ્રહ્મ ની ભક્તિ કરવી જોઈએ. એવો સિદ્ધાંત આ દર્શન પ્રતિપાદિત કરે છે.

ગોંડલ ખાતે યોજાયેલા અક્ષરદેરી સાર્ધ શતાબ્દી મહોત્સવમાં કાશીના વિદ્વાનોની વિખ્યાત સંસ્થા ‘શ્રી કાશી વિદ્વત્ પરિષદ’ દ્વારા ભગવાન સ્વામિનારાયણના તત્ત્વજ્ઞાનને એક મૌલિક અને સ્વતંત્ર વૈદિક તત્વજ્ઞાન તરીકે માની ‘અક્ષરપુરુષોત્તમ દર્શન’ને વેદાંત પરંપરામાં નવા દર્શન તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી હતી.

સંદર્ભ 

સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય
વાપી તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીનો તાલુકો છે. વાપી આ તાલુકાનું મુખ્યમથક છે.

ઇતિહાસ 
રાજ્ય સરકારના મહેસૂલ વિભાગના ૯ સપ્ટેબર ર૦૧૩નાં જાહેરનામા અનુસાર પારડી તાલુકાના ૮૧ ગામોમાંથી છુટા પાડીને ર૮ ગામોનો સમાવેશ વાપી તાલુકામાં કરવામાં આવ્યો. વર્ષ ર૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી અનુસાર તત્કાલિન પારડી તાલુકાની વસ્તી ૪,૯૩,૦૮૪ની હતી. જે પૈકી વાપી શહેર વિસ્તાર સહિતના ર૮ ગામોની વસ્તી ર૦૧૧ની ગણતરી મુજબ ૩,૦૭,૬૯૨ની થઈ.

તાલુકામાં આવેલાં ગામો

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 વાપી તાલુકા પંચાયતની વેબસાઇટ

વલસાડ જિલ્લો
ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
હિંગળાજ માતા મંદિર, પાકિસ્તાનમાં આવેલા બલૂચિસ્તાન પ્રાંતની રાજધાનીના શહેર કરાચીથી ૧૨૦ કિ.મી. ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશામાં હિંગોલ નદીના તટ પર લ્યારી તાલુકા (તહસીલ)માં આવેલા મકરાણાના તટીય ક્ષેત્ર હિંગળાજ ખાતે સ્થિત એક હિંદુ મંદિર છે. આ મંદિર હિંદુ ધર્મની ૫૧ શક્તિપીઠ પૈકીની એક માનવામાં આવે છે, અને કહેવાય છે કે અહીં સતી માતાના શરીરને ભગવાન વિષ્ણુના સુદર્શન ચક્ર વડે કપાઇ જવાને કારણે અહીં એમનું બ્રહ્મરંધ્ર (માથું) પડ્યું હતું.

માતાના આરાધક 
હિંગળાજ માતાનો આરાધક વર્ગ માત્ર ચારણ સમાજ જ નથી. માતા માં શ્રધ્ધા રાખનારાઓ માં કણબી, લુવાણા, ક્ષત્રિય, બ્રાહ્મણ જેવા અનેક સમાજના લોકો શ્રધ્ધા ધરાવે છે. વાવડી ગામનો બહારવટીયો "રામ વાળો" અને તેના સાગરીતો બહારવટુ શરૂ કરતા પહેલા આ હિંગળાજ માતા ના દર્શનાર્થે ગયા હતા.

ઇતિહાસ 
એક લોકગાથા અનુસાર દેવીપુત્ર તરીકે જાણીતા ચારણોની પ્રથમ કુલદેવી હિંગળાજ માતા હતાં, જેમનું નિવાસ સ્થાન પાકિસ્તાનના બલુચિસ્તાન પ્રાંતમાં હતું. હિંગળાજ નામ ઉપરાંત હિંગળાજ દેવીનું ચરિત્ર અથવા એમના વિશેનો ઇતિહાસ અત્યાર સુધી અપ્રાપ્ય રહ્યો છે. હિંગળાજ દેવી સાથે સંબંધિત છંદ, ગીત, સ્તુતિ અવશ્ય મળી આવે છે. અનુયાયીઓ માં માન્યતા છે કે સાતેય દ્વીપોમાં સહુ શક્તિઓનો રાત્રીના સમયમાં રાસ રચાય છે અને પ્રાત:કાળે સૌ શક્તિઓ ભગવતી હિંગળાજના સાનિધ્યમાં માં આવી જાય છે. 

હિંગળાજ દેવી સૂર્યથી પણ અધિક તેજસ્વી છે, અને સ્વેચ્છાથી અવતાર ધારણ કરે છે. આ આદ્ય શક્તિએ ૮મી શતાબ્દીમાં સિંધ પ્રાન્તમાં મામડ (મમ્મટ)ના ઘરમાં આવડ દેવીના રૂપમાં દ્વિતીય અવતાર ધારણ કર્યો હતો. તેઓ સાત બહેનો હતી, જેમનાં નામો આવડ, ગુલો, હુલી, રેપ્યલી, આછો, ચંચિક અને લધ્વી હતાં. તેઓ સૌ પ્રથમ સુંદરીઓ હતી. કહેવાય છે કે એમની સુંદરતા પર સિંધ પ્રાંતનો યવન બાદશાહ હમીર સુમરા મુગ્ધ થયો હતો. આ કારણે બાદશાહે પોતાના વિવાહનો પ્રસ્તાવ મોકલ્યો, પણ એમના પિતાએ ના પાડી. આમ કરવાને કારણે બાદશાહે એમના પિતાને કેદ કરી દીધા. આ જોઇને છ દેવીઓ સિંધથી તેમડા પર્વત પર આવી ગઈ. એક બહેન કાઠિયાવાડના દક્ષિણ પર્વતીય પ્રદેશમાં 'તાંતણિયા ધરો' નામના નદીમાંના સ્થળ ઊપર પોતાનું સ્થાન બનાવી રહેવા લાગ્યા. આ માતાજીને ભાવનગર રાજ્યનાં કુળદેવી તરીકે માનવામાં આવે છે અને સમસ્ત કાઠિયાવાડ પ્રદેશમાં ભક્તિ ભાવપૂર્વક એમની પૂજા કરવામાં આવે છે.

જ્યારે આવડ દેવીએ તેમડા પર્વતને પોતાનું નિવાસ સ્થાન બનાવ્યું ત્યારે એમના દર્શનાર્થે અનેક ચારણોનું આવાગમન એમના સ્થાન તરફ નિરંતર થવા લાગ્યું અને એમના દર્શનના હેતુથી લોકો સમય જતાં અહીં રાજસ્થાન ખાતે જ વસવાટ કરવા લાગ્યા. આવડ માતાએ તેમડા નામના રાક્ષસને માર્યો હતો, અત: એમને તેમડેજી તરીકે પણ સંબોધવામાં આવે છે. આવડ માતાનું મુખ્ય સ્થાન જેસલમેરથી વીસ માઇલ દૂર એક પહાડી પર આવેલું છે. ૧૫મી શતાબ્દીના સમયમાં રાજસ્થાન અનેક નાના-નાના રાજ્યોમાં વહેંચાયેલું હતું. જાગીરદારોમાં પરસ્પર ખુબ જ ખેંચતાણ રહેતી હતી અને એક બીજાની રિયાસતોમાં લૂંટફાટ કરતા હતા. આને કારણે જનતામાં ત્રાહિમામ ત્રાહિમામ મચી ગયો હતો. આ કષ્ટના નિવારણ અર્થે જ મહાશક્તિ હિંગલાજ માતાએ સુઆપ ગામના ચારણ મેહાજીના ધર્મપત્ની દેવલદેવીના ગર્ભમાંથી શ્રી કરણીજીના રૂપમાં અવતાર ગ્રહણ કર્યો.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

 હિંગલાજ માતા વેબસાઇટ 
 યૂટ્યૂબ પર મંદિરનો વિડીયો
 બીબીસી કવરેજ
 મંદિર અને આજુ-બાજુની છબીઓ
 હીંગલાજ માતા કથા 

હિંદુ ધર્મ
દેવી દેવતા
મંદિરો
ખડકુની ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા સાગબારા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ખડકુની ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

સાગબારા તાલુકો
કોટડા બુજર્ગ (તા. દાહોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોટડા બુજર્ગ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ, દિવેલી, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દાહોદ તાલુકો
ટેકપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. ટેકપાડા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. 

આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

આહવા તાલુકો
અંગ્રે

આધુનિક હિંદી ભાષાના મહત્વપૂર્ણ કવિઓમાં મૈથિલીશરણ ગુપ્ત (હિંદી:मैथिलीशरण गुप्त) (૩ ઓગસ્ટ ૧૮૮૬ – ૧૯૬૪) નું નામ મોખરે ગણાય છે. વ્રજભાષામાં લખવાનું ચલણ જ્યારે ટોચ પર હતું, ત્યારે તેઓની ખડીબોલીમાં લખાયેલી કવિતાઓએ વાચકોના હૃદયમાં સ્થાન મેળવ્યું. આઝાદી બાદ તેઓએ રાજ્યસભામાં સ્થાન મેળવ્યું અને તેમના વિચારો તેઓ કવિતા દ્વારા તેમની ખાસ શૈલીમાં રજુ કરતા. તેમની કવિતાની સુંદરતાની આભા નીચેની પંક્તિ દ્વારા મેળવી શકાય છે.

प्राण न पागल हो तुम यों, पृथ्वी पर वह प्रेम कहाँ..

मोहमयी छलना भर है, भटको न अहो अब और यहाँ..

ऊपर को निरखो अब तो बस मिलता है चिरमेल वहाँ..

स्वर्ग वहीं, अपवर्ग वहीं, सुखसर्ग वहीं, निजवर्ग जहाँ..

જીવન 

મૈથિલીશરણનો જન્મ ઝાંસીના ચિરગાંવ નામના ગામમાં ગાહોઇ કુટુમ્બમાં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ શેઠ રામચરણ ગુપ્ત હતું. બાળપણમાં તેમને શાળા શિક્ષણ પ્રત્યે ખુબ અરુચિ હોવાથી તેમના પિતાએ ભણવાની વ્યવસ્થા ઘરે જ કરી હતી. બાળપણમાં તેઓ સંસ્કૃત, અંગ્રેજી અને બંગાળી ભાષાઓ મહાવીર પ્રસાદ દ્વિવેદી પાસેથી શીખ્યા હતા.

સાહિત્યક્ષેત્રે પ્રદાન 

મૈથિલીશરણનો હિન્દી સાહિત્યમાં પ્રવેશ "સરસ્વતી" સામાયિકમાં કવિતાઓ લખવા સાથે થયો.  ઇ. સ. ૧૯૧૦માં તેમની આઝાદી માટેની કવિતા "રંગ મેં ભંગ", સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓમાં ખુબ પ્રસંશા પામી હતી. તેમની કવિતાઓમાં મુખ્યત્વે રામાયણ, મહાભારત અને બુદ્ધની કથાઓ અથવા આધ્યાત્મિક વ્યક્તિઓના જીવનનો પ્રભાવ જોવા મળે છે. તેમની ખૂબ જ પ્રચલીત કવિતા 'સાકેત'માં 'લક્ષ્મણ પત્ની ઉર્મિલા' તથા 'યશોધરા' નામની કવિતામાં ભગવાન બુદ્ધની પત્ની યશોધરાનું આલેખન છે.

અનુવાદ 

તેઓએ ઓમર ખય્યામનું "રુબિયત" તથા 'સ્વપ્નવાસવદત્ત' નામના સંસ્કૃત નાટકનો હિન્દીમાં અનુવાદ કર્યો હતો.

મુખ્ય ગ્રંથો 

 કાવ્ય: રંગ મેં ભંગ, ભારત-ભારતી, જયદ્રથ વધ, વિકટ ભટ, પ્લાસી કા યુદ્ધ, ગુરુકુળ, કીસાન, પંચવટી, સિદ્ધરાજ, સાકેત, યશોધરા, અર્જન-વિસર્જન, કાબા-કરબલા, જય ભારત, દ્વાપર, જાહુશ, વૈતલીક, કુણાલ, રશ્મિ રથી, વિગેરે.
 નાટક: તિલોત્તમા, ચન્દ્રહાસ

સંદર્ભ 

 301 Shreshtha Hindi Nibandha by Shree Sharan and Rastogi.

બાહ્ય કડીઓ 

 કવિતાકોષમાં મૈથિલીશરણ ગુપ્ત 
 www.geeta-kavita.com પર ઉપલબ્ધ તેમની કૃતિ 'ભારત-ભારતી'ની ત્રણ કવિતાઓ 

સાહિત્યકાર
પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા
૧૯૬૪માં મૃત્યુ
દંતકરોડી (તા. ચાણસ્મા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા  ચાણસ્મા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દંતકરોડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ચાણસ્મા તાલુકો
સોનલ અંબાણી એક ભારતીય શિલ્પકાર અને લેખિકા છે. તેઓ તેમના ૨૦૦૪ ના પુસ્તક મધર્સ એન્ડ ડોટર્સ માટે જાણીતા છે, જે માતા-પુત્રીના સંબંધની ઉજવણી કરતી એક ફોટોગ્રાફિક જર્નલ છે.  ૨૦૦૯ માં પ્રકાશિત ફાધર્સ એન્ડ સન્સ નામની તેની અનુગામી કૃતિ, તેમના બાળકોએ તેમના માર્ગદર્શન હેઠળ તૈયાર કરી હતી. તેમની પાસે બાળકો અને કિશોરોને નાણાકીય સેવાઓ પૂરી પાડવા માટેની તકનીક અને પદ્ધતિ માટેની પેટન્ટ પણ છે.

૨૦૧૦ માં તેમને અમદાવાદમાં FICCI મહિલા સંગઠન (FLO)ના વડા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

સોનલ અંબાણી એક કુશળ કલાકાર પણ છે, તેમણે મોટા કદના અમૂર્ત પ્રાણી શિલ્પોની શ્રેણી રચી છે. તેમની દરેક રચનામાં શાંતિની નિશાની ક્યાંક છુપાયેલી હોય છે.

નોંધપાત્ર કલાત્મક સિદ્ધિઓ 
તેમનું કાર્ય ઘણા અગ્રણી ભારતીય કલા સંગ્રાહકોના સંગ્રહ અને યુરોપ, મધ્ય પૂર્વ અને યુ.એસ.એ.ના સંગ્રાહકોના સંગ્રહનો ભાગ બની રહ્યું છે. તેમની કૃતિઓ ઇન્ડિયા આર્ટ ફેર, ધ બેહરીન આર્ટ ફેર,  અમદાવાદ આર્ટ ફેર અને અનેક આર્ટ ફેસ્ટિવલ્સ તથા ભારતની અગ્રણી ગેલેરીઓમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી છે. ૨૦૧૮માં ભારતમાં યોજાયેલ હાથી પરેડની એક કૃતિ બનાવવા માટે પસંદગી પામેલા ૧૦૧ કળાકારોમાં તેઓ શામેલ હતા. તેમના સ્ટેનલેસ સ્ટીલના શિલ્પ, "ધ માર્ચ ઓફ ટાઇમ"ને મે ફેર લંડનની કોન્કોર્સ ડી'એલીફન્ટની હરાજીના પ્રદર્શન અને લિલામી માટે પસંદ કરવામાં આવ્યું હતું. બહેરીનના રાજવી પરિવારનો કળાસંગ્રહ તેમના શિલ્પોની નોંધપાત્ર સંખ્યા ધરાવે છે. આર્ટ સોસાયટી ઓફ ઇન્ડિયા (સ્થાપના ૧૯૧૮) દ્વારા પસંદ કરવામાં આવ્યા બાદ તેમના શિલ્પોને હેબીટેટ સેન્ટર અને જહાંગીર આર્ટ ગેલેરીમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યા છે. તેમની સ્ટેનલેસ સ્ટીલની હાથીની કળાકૃતિ "એલિગન્સ ઇન સ્ટીલ"ને ૨૦૧૫ માં ઇન્ડિયા આર્ટ ફેરમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી હતી. તેને સ્વિટ્ઝરલેન્ડમાં કોઈએ ખરીદી. નાશિકમાં એક દ્રાક્ષની વાડીમાં તેમનું ૨૫ મીટર ઈંચું, જાજરમાન શિલ્પ, "ટ્રી ઓફ સેરેનિટી" મુકવામાં આવ્યું છે તેના પરથી તે વાડીનું નામ "ધ રેડ ટ્રી વાઇનયાર્ડ" રાખવામાં આવ્યું છે.

સંદર્ભ 

જીવિત લોકો
ગુજરાતી કલાકાર
દેવસર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ગણદેવી તાલુકાનું  નગર છે. દેવસર ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી,  પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. દેવસર ગામ બીલીમોરા શહેરને અડીને ગણદેવી જતા માર્ગ ઉપર આવેલું છે અને આ કારણે ઘણા ખરા વિસ્તારમાં સોસાયટીઓ તેમ જ શોપીંગ સેન્ટરો બની ગયાં છે.

આ નગરના લોકો મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલનનો વ્યવસાય કરી પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

વસતી 
૨૦૦૧ની વસતી ગણતરી મુજબ, દેવસરની વસતી ૮૮૬૯ વ્યક્તિઓની હતી.

સંદર્ભ 

ગણદેવી તાલુકો
નાડા (તા.જંબુસર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા જંબુસર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. જે તાલુકા મથક જંબુસરથી ૩૩ કિ.મી. ના અંતરે આવેલું છે. નાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, હાઇસ્કુલ, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધાર્મિક સ્થળો 
અહીંથી ૩ કિ.મી.ના અંતરે દેવજગન તરીકે જાણીતું ધાર્મિક સ્થળ આવેલું છે. અહીં શ્રી રામેશ્વર મહાદેવનું મંદિર છે. પુરાણોના ઉલ્લેખ પ્રમાણે દેવોએ અને પરશુરામે અહીં યજ્ઞ કરેલો. અહીંથી થોડે દુર અરબી સમુદ્ર આવેલો છે. આ ઉપરાંત અહીં મહાકાળી માતા તેમજ હનુમાન મંદિર અને જુના સમયની દીવાદાંડી પણ હયાત છે. ચૈત્રી પૂનમે અહીં મેળો ભરાય છે.

જંબુસર તાલુકો
કરા (વાલિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગ અને દક્ષિણ ભાગને જોડતા ભરુચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાલિયા તાલુકાનું એક ગામ છે. કરા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી તેમ જ રજપુત લોકો વસે છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે.

આ ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો સરકારી કે ખાનગી નોકરી પણ કરે છે. જુવાર, તુવર, મકાઈ, કપાસ તથા અન્ય શાકભાજી અહીંના મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.

વાલિયા તાલુકો
કળવણ તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નાસિક જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૫ (પંદર) તાલુકાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો તાલુકો છે. કળવણ આ કળવણ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

મહારાષ્ટ્ર
નાસિક જિલ્લો
અરલ એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ
હવાડો એટલે પશુઓ ને પાણી પિવા માટે ની એક જગ્યા. સામાન્ય રીતે કુવાની બાજુમાં હવાડો બાંધવામાં આવે છે, જે  બે-ત્રણ ફૂટ પહોળો અને ચારથી આઠ ફૂટ જેટલી લંબાઇનો તેમ જ એકથી દોઢ ફૂટ ઉંચાઇનો હોય છે. એમાં પાણી ભરી રાખવાથી ગામનાં બધાં પશુઓ એમાંથી પાણી પી શકે છે. પશુપાલન બાબતે અગ્રેસર રહેતા ગુજરાત રાજ્યનાં ઘણાં  ગામોમાં  હવાડો જોવા મળે છે. અહીંના ગ્રામ્યજીવન સાથે સંકળાયેલા હવાડાને કારણે "કુવામાં હોય તો હવાડામાં આવે" એવી કહેવત પણ સર્જન પામી છે.

ગ્રામ્યજીવન
રતનપુર (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રતનપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. રતનપુરમાં લોકનિકેતન સંસ્થા તેમજ પી.ટી.સી. કોલેજ પણ આવેલી છે.

સંદર્ભ 

પાલનપુર તાલુકો
અન્નપૂર્ણા માતા સનાતન ધર્મની એક દેવી છે. પુરાણોમાં તેમનું વર્ણન છે તે મુજબ અન્નપૂર્ણા માતાએ શંકર ભગવાનને ભોજન કરાવ્યું હતું. અન્નપૂર્ણા માતાને અન્ન પૂરૂં પાડનારી દેવી માનવામાં આવે છે. અન્ન ઓછું થાય નહિ અને જોઇએ તેટલી ભરપૂરતા રહે એવું કરનારી માતા એ અન્નપૂર્ણા માતા.. મોટા જમણની રસોઇ આગળ કેટલાક શ્રદ્ધાળુ તે ખૂટે નહિ તે માટે ‘અન્નપૂર્ણા’નો પાઠ કરાવે અથવા તેના નામનો ઘીનો દીવો બાળે છે. આદિ શંકરાચાર્યએ મા અન્નપૂર્ણાની સ્તુતિમાં અન્નપૂર્ણા સ્તોત્ર રચ્યું છે.

મંદિરો
અન્નપૂર્ણા માતા મૂળ કાશીક્ષેત્રમાં વસતા હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ કારણે તેમનું એક ભવ્ય મંદિર વારાણસીમાં આવેલું છે. આ ઉપરાંત ગુજરાતમાં ઘણા બધા શહેરો અને ગામોમાં અન્નપૂર્ણા માતાનાં મંદિરો આવેલાં છે, જે પૈકીનું એક અમદાવાદના રાયપુર વિસ્તારમાં પીપરડીની પોળમાં આવેલું છે. આ મંદિરમાં દર્શન કરવા માટે અન્નપૂર્ણા વ્રતના દિવસો દરમ્યાન ખૂબ જ ભીડ રહે છે.

વ્રત
દર વર્ષે ગુજરાતી પંચાંગ પ્રમાણે માગશર સુદ છઠના દિવસથી અન્નપૂર્ણા માતાજીનાં વ્રતનો પ્રારંભ થાય છે જે ૨૧ દિવસ સુધી ચાલે છે. મોટેભાગે મહિલાઓ આ વ્રત કરતી હોય છે જેમાં ૨૧ દિવસના ઉપવાસ અથવા એકવાર જમીને માતાનું તપ કરવામાં આવે છે. એની પાછળ ભાવના એવી હોય છે કે માતા રાજી થઈને વ્રત કરનારનાં ઘરમાં અન્નના ભંડાર ભરેલા રાખે.

અન્નપૂર્ણા યોજના
વર્ષ ૨૦૧૬માં ગુજરાત સરકારના તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી શ્રીમતી આનંદીબેન પટેલે અન્નપૂર્ણા યોજનાની શરૂઆત કરી હતી. આ યોજના હેઠળ જરૂરિયાતમંદ લોકોને ૨ રૂપિયે કિલો ઘઉં અને ૩ રૂપિયે કિલો ચોખા આપવામાં આવે છે. યોજનાના પ્રારંભિક અંદાજ મુજબ આ યોજના હેઠળ ગુજરાત રાજ્યમાં ૩ કરોડ ૮ર લાખ નાગરિકોને રાહત દરે અનાજ મળશે. આ યોજનામાં ૬૫ વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના નિરાધાર વૃધ્ધો કે જેઓ રાષ્ટ્રિય નિરાધાર વૃધ્ધો માટેની પેન્‍શન યોજના હેઠળ પેન્‍શન મળવાપાત્ર હોય પરંતુ પેન્‍શન મળતું નથી તેવા નાગરિકોને માસિક ૧૦ કી.ગ્રા. અનાજ વિનામૂલ્યે આપવામાં આવે છે. આ યોજના હેઠળ વર્ષ ૨૦૧૫-૧૬ માં સરેરાશ ૮૩૪ મે.ટન ઘઉંના જથ્થાનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું હતું.

આ પણ જુઓ
 સંસ્કૃત વિકિસ્રોત પર અન્નપૂર્ણા સ્તોત્ર

દેવી દેવતા
અહીં ભારત દેશના આસામ રાજ્યના મુખ્યમંત્રીઓની યાદી અપાયેલી છે.

આસામના મુખ્યમંત્રીઓ

* નામોચ્ચારમાં ભેદ સંભવ છે. ધ્યાને આવે ત્યાં સુધારવું.

આ પણ જુઓ
ભારતનાં રાજ્યોના મુખ્ય મંત્રીઓ

References
 Chief Ministers from the Assam Assembly website

રાજકારણ
આસામ
ભાદરવા સુદ ૧૫ ને ગુજરાતી માં ભાદરવા સુદ પૂર્ણિમા કે ભાદરવા સુદ પૂનમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના અગીયારમાં મહિનાનો પંદરમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના છઠ્ઠા મહિનાનો પંદરમો દિવસ છે.

તહેવારો અને ઉજવણીઓ
 વ્રત પોષ્ઠીપદી પૂર્ણિમા 
 સંન્યાસીનાં ચાતુર્માસ સમાપ્ત
 પૂનમનું શ્રાદ્ધ

મહત્વની ઘટનાઓ 
 પછીના દિવસથી શ્રાદ્ધપક્ષ શરૂ
 અંબાજીમાં મેળો
 મા ઉમિયા પ્રાગટ્ય દિવસ

જન્મ

અવસાન

સંદર્ભ

પંચાંગ
સમય
ભેંસાણા (તા. દિયોદર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દિયોદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ભેંસાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

અહીં એક શિવ મંદિર આવેલું છે.

દિયોદર તાલુકો
કૈયાજ (તા. મહુધા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મહુધા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કૈયાજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહુધા તાલુકો
મુસાનો જન્મ યહૂદી કોમમાં થયો હતો અને તેમનુ પાલન મીસર ના રાજા ફેરોના રાજમહેલમાં થયું હતું. મુસા એક માત્ર એવા પયગંબર છે, જેમને અલ્લાહે રુબરુમાં મુલાકાત આપી વાત કરી. આ વાત  તુર પહાડ (કોહે તુર) પર થઇ હતી. મુસા પર મુસ્લિમ, ખ્રિસ્તી અને યહૂદીઓ આસ્થા  ધરાવે છે તથા તેમને પયગંબર માને છે. તૌરાત તેમના પર ધર્મ પુસ્તક તરીકે મોકલવામા આવ્યુ જેનો કુરાનમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં દશ આજ્ઞાઓ (Ten Commandments) છે જે પયગંબર મુસાને અલ્લાહે તુર પહાડ (કોહે તુર) પર આપી હતી.

ઇસ્લામ
યહૂદી ધર્મ
ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ
ગોંડપિંપરી તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના ચંદ્રપૂર જિલ્લાનો એક તાલુકો છે. ગોંડપિંપરી આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. આ તાલુકામાં મુખ્યત્વે ડાંગર (ખરીફ), કપાસ, સોયાબીન, ઘઉં, તુવર, મગ, અડદ અને  મરચાંના પાકોની ખેતી કરવામાં આવે છે.

બાહ્ય કડીઓ 

 ગોંડપિંપરી તાલુકા વિશે માહિતી

મહારાષ્ટ્ર
ચંદ્રપૂર જિલ્લો
બર્મિંગહામ સિટી ફૂટબૉલ ક્લબ, એક પ્રખ્યાત અંગ્રેજી ફૂટબોલ ક્લબ છે, આ બર્મિંગહામ, ઇંગ્લેન્ડ સ્થિત છે. આ ક્લબ સેન્ટ એન્ડ્રુ સ્ટેડિયમ, બર્મિંગહામ માં આધારિત છે, તેઓ ફૂટબોલ લીગ ચેમ્પિયનશિપમાં રમે છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

 બર્મિંગહામ સિટી ફૂટબૉલ ક્લબ બીબીસી પર
 બર્મિંગહામ સિટી ફૂટબૉલ ક્લબના ઐતિહાસિક ગણવેશ
 બુલ્સ ટ્રસ્ટની વેબસાઇટ
ઇંગ્લેન્ડની ફૂટબોલ ક્લબ
ગોલીડા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા રાજકોટ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે.

આ ગામમાં આંગણવાડી, પંચાયતઘર તેમજ પ્રાથમિક શાળા જેવી સુવિધાઓ આવેલી છે. આ ગામમાં ખેતી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.

ગામમાં વાંસગી દાદાનું મંદિર અને સ્વામિનારાયણ મંદિર જેવા ધાર્મિક સ્થાનો આવેલાં છે.

સંદર્ભો 

રાજકોટ તાલુકો
બાહોર તળાવ ભારત દેશના પોંડિચેરી રાજ્યનું બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું તળાવ છે. આ તળાવ પોંડિચેરીના એક મહત્વપૂર્ણ પક્ષી વિસ્તાર (IBA-ઇમ્પોર્ટન્ટ બર્ડ એરિયાઝ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

સંદર્ભો 

જોવાલાયક સ્થળો
પૉંડિચરી
નરસિંહ મહેતા ૧૫મી સદીમાં થઈ ગયેલ ગુજરાતી ભાષાના પ્રથમ કવિ હતા. આથી તેઓ આદ્ય કવિ અથવા આદિ કવિ કહેવાય છે. ભક્ત તરીકે ખ્યાતિ મેળવનાર નરસિંહ મહેતાએ વૈષ્ણવ કવિતાઓનું આખ્યાન કર્યું હતું. તેમણે લખેલી રચનાઓમાં ભજન વૈષ્ણવ જન તો ખૂબ જાણીતું છે, જે મહાત્મા ગાંધીનું ખૂબ પ્રિય હતું અને તેમના જીવનનો પર્યાય બની રહ્યું. આ ભજનમાં સારા માનવીના ગુણો (મૂલ્યો)નું સરસ રીતે વર્ણન કરેલું છે.

જીવન 
નરસિંહ મહેતાનો જન્મ ભાવનગર જિલ્લાનાં તળાજા ગામમાં ઈ.સ. ૧૪૧૪માં નાગર બ્રાહ્મણ શ્રી કૃષ્ણદાસ મહેતાને ત્યાં થયો હતો. તેઓ પછી જુનાગઢ (ત્યારનું જુર્ણદુર્ગ) ખાતે સ્થાયી થયા હતા. નાની ઉંમરે તેમણે માતા-પિતાને ગુમાવ્યા હતા. તેઓ ૮ વર્ષની વય સુધી બોલી શકતા નહોતા અને તેમનો ઉછેર તેમની દાદી જયગૌરીએ કર્યો હતો.

તેમનાં લગ્ન ૧૪૨૯માં માણેકબાઈ સાથે થયાં. આ યુગલ નરસિંહ મહેતાના ભાઈ બંસીધરને ત્યાં જૂનાગઢમાં રહેતું હતું. તેમને શામળદાસ નામનો પુત્ર અને કુંવરબાઈ નામની પુત્રી હતી.

સર્જન 
નરસિંહ મહેતાને ગુજરાતી ભાષાના આદિકવી અથવા આદ્યકવિ કહેવામાં આવે છે. તેઓ તેમનાં પદો, આખ્યાનો અને પ્રભાતિયાં માટે પ્રખ્યાત છે. મહેતાનાં કાર્યોનું એક અગત્યનું અંગ એ છે કે તેઓ તે ભાષામાં નથી સચવાયાં જેમાં તે લખાયાં હતાં. સાથે જ, તેઓ મોટા ભાગે મૌખિક રીતે સચવાયાં છે. નરસિંહ મહેતાની કૃતિની સૌથી જૂની હસ્તપ્રત લગભગ ઇસવીસન ૧૬૧૨ની આસપાસ રચાયેલી છે જેને ગુજરાત વિદ્યા સભાના કે.કા. શાસ્ત્રીએ શોધી કાઢી હતી.

સરળતા ખાતર નરસિંહ મહેતાનાં કાર્યોનું ત્રણ ભાગમાં વિભાજન થઈ શકે:

 આત્મકથાત્મક સર્જનો: જેમાં શામળદાસનો વિવાહ, કુંવરબાઈનું મામેરું, હુંડી, ઝારીનાં પદ વગેરે જેવાં સર્જનો અને હરિજનોનો સ્વીકાર કરતી કૃતિઓનો સમાવેશ થાય છે. આ કૃતિઓમાં મહેતાના જીવનના પ્રસંગો અને વર્ણવેલ 'ચમત્કારો' જેમાં ભગવાન ભક્તને મદદ કરે તેનો સમાવેશ થાય છે.
 અવર્ગીકૃત સર્જનો: સુદામા ચરિત, ચતુરી, દાનલીલા, ગોવિંદ ગમન, સૂરત સંગ્રામ અને શ્રીમદ્ ભાગવદના અમુક પ્રસંગોને વર્ણવતાં પદો.
 શૃંગારનાં ગીતો: રાધા અને કૃષ્ણની લીલા અને પ્રેમનું નિરૂપણ કરતાં કેટલાંય પદોની તેમણે રચના કરી છે.

વારસો અને લોકસંસ્કૃતિ 

તેમના જીવન પરથી નાનુભાઈ વકીલ દિગ્દર્શિત ગુજરાતી ભાષાનું પ્રથમ ચલચિત્ર નરસિંહ મહેતા (૧૯૩૨) બન્યું હતું; ગાંધીજીના પ્રભાવને લીધે તે જાદુની વાતોથી રહિત હતું. વિજય ભટ્ટે ૧૯૪૦માં બનાવેલા દ્વિભાષી ચલચિત્રમાં, જે હિંદીમાં નરસી ભગત અને ગુજરાતીમાં નરસી ભગત નામે રજૂ થયું હતું તેમાં જાદુનો સમાવેશ હતો અને મહેતાના જીવનને ગાંધીજીના જીવન સાથે સરખાવ્યું હતું.

નરસૈંયો (૧૯૯૧), ગુજરાતી ધારાવાહિક દૂરદર્શન પરથી પ્રસારિત થઇ હતી, જેમાં દર્શન ઝરીવાલાએ મુખ્ય પાત્ર ભજવ્યું હતું. ૨૭ હપ્તાની આ ધારાવાહિકનું નિર્માણ નંદુભાઇ શાહે કર્યું હતું અને તેના દિગ્દર્શક મૂળરાજ રાજડા હતા.

સન્માન 
ગુજરાતી ભાષાના શ્રેષ્ઠ કવિઓને તેમની યાદમાં નરસિંહ મહેતા એવોર્ડ આપવામાં આવે છે જેની શરૂઆત ઈ.સ. ૧૯૯૯થી થઈ છે. આ એવોર્ડ આદ્યકવિ નરસિંહ મહેતા સાહિત્યનિધિ ટ્રસ્ટ દ્વારા આપવામાં આવે છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ

 

ધાર્મિક સાહિત્યકાર
વ્યક્તિત્વ
ગુજરાતી સાહિત્યકાર
કવિ
જૂની ગુજરાતી
રતનપુર (ટીંબો) (તા. થાનગઢ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા થાનગઢ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વેલાળા સાયલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

થાનગઢ તાલુકો
ઉના જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા  હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના ૧૨ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. ઉના જિલ્લાનું તેમ જ ઉના તાલુકાનું મુખ્ય મથક  ઉના નગર ખાતે આવેલું છે. આ જિલ્લાની આસપાસ પંજાબ રાજ્યના હોશિયારપુર અને રુપનગર તેમ જ હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના હમીરપુર, કાંગડા અને બિલાસપુર જિલ્લાઓ આવેલ છે. આ જિલ્લામાં પાંચ તાલુકાઓ છે -અમ્બ, બંગાણા, ઉના, ધનારી અને હરોલી.

આ જિલ્લામાં મુખ્યત્વે હિન્દી તથા પહાડી ભાષાનો ઉપયોગ લોકો સામાન્ય વ્યવહારમાં કરે છે. પંજાબની સીમા લાગતી હોવાને કારણે જિલ્લાના કેટલાક વિસ્તારોમાં પંજાબી ભાષાનો પણ ઉપયોગ થાય છે.

આ જિલ્લામાં ચિંતપૂર્ણી માતાનું મંદિર તથા થનિકપુરા (ગિરિમથક) પ્રખ્યાત જોવાલાયક સ્થળો છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 અધિકૃત જાળસ્થળ 

હિમાચલ પ્રદેશ
શબ્દશરણ તડવી વિજય રૂપાણીના પહેલા મંત્રીમંડળમાં (વર્ષ ૨૦૧૬-૨૦૧૭) ગુજરાત સરકારના વન અને આદિજાતિ કલ્યાણ વિભાગના રાજ્યકક્ષાના મંત્રી હતા.

તેમનો જન્મ ૧૬ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૬પના રોજ નર્મદા જિલ્લાના નાંદોદ તાલુકાના ડેકઇ ગામ ખાતે થયો હતો. તેઓ નર્મદા જિલ્લાની નાંદોદ બેઠક પરથી વર્ષ ૨૦૧૨ની ચૂંટણીમાં જીત મેળવી ૧૩મી વિધાનસભાના સભ્ય બન્યા હતા, પરંતુ વર્ષ ૨૦૧૭ની ચૂંટણીમાં તેમનો પરાજય થયો હતો. વર્ષ ૨૦૦૦ થી ૨૦૦૩ દરમિયાન ભાજપના નાંદોદ તાલુકા યુવા મોરચાના કારોબારી સભ્ય તરીકે તેમ જ વર્ષ ૨૦૦૩ થી ૨૦૦૭ દરમિયાન નાંદોદ તાલુકા પ્રમુખ તરીકે પણ સેવા આપી છે. તેઓ ગુજરાત ભાજપ આદિજાતિ મોરચાના પ્રદેશ કારોબારી સભ્ય પણ છે. વર્ષ ૨૦૧૨માં તેઓ પ્રથમ વાર વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ઉમેદવારી નોંધાવી અને જીત્યા હતા.

શબ્દશરણ તડવીના પિતા ભાઈલાલભાઈ આજીવન સર્વોદય કાર્યકર તરીકે કાર્યરત રહ્યા હતા. તેમની જેમ જ શબ્દશરણ તડવી પણ સહકારી પ્રવૃત્તિ સાથે સંકળાયેલા છે. તેઓ વર્ષ ૧૯૯૫ થી વડોદરા ગ્રામવિકાસ સંઘ(ખાદી પ્રવૃત્તિ) ખાતે પણ કાર્યરત રહ્યા છે. આ સંસ્થામાં જ તેઓ મંત્રી, ટ્રસ્ટી અને ઉપપ્રમુખપદે પણ રહી ચૂક્યા છે.

તેમનો મુખ્ય વ્યવસાય ખાદી-પ્રવૃત્તિ અને ખેતી છે. તેમણે સહકારી ડિપ્લોમા સુધીનો અભ્યાસ કર્યો છે. તેમના પરિવારમાં પત્ની, બે પુત્ર અને એક પુત્રી છે. તેઓ ખાદી પ્રવૃત્તિ અને વાંચનનો શોખ ધરાવે છે.

સંદર્ભો 

રાજકારણી
આદિવાસી
વ્યક્તિત્વ
રામપુરા (તા. વિસનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિસનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રામપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિસનગર તાલુકો
વર્ણાતુ અથવા ક્રોમિયમ એ એક રાસાયણિક તત્વ છે જેની સંજ્ઞા Cr અને અણુ ક્રમાંક ૨૪ છે. તે સમૂહ - ૬ નું પ્રથમ તત્વ છે. આ એક સ્ટીલ રાખોડી રંગની ચળકતી  સખત ધાતુ છે જેને ઘસીને ખૂબ સારી રીતે ચળકાવી શકાય છે અને તેનું ગલન બિંદુ ખૂબ ઊંચુ હોય છે.  આ સથે આ તત્વ ગંધ રહિત, સ્વાદરહિત અને ઢાળણશીલ છે. આ ધાતુને તેનું નામ ગ્રીક ભાષાના શબ્દ ક્રોમા  (χρώμα) પરથી મળ્યું છે જેનો અર્થ થાય છે રંગ, કારણકે ક્રોમિયમના ઘણાં સંયોજનો રંગીન હોય છે. ૨૦૦૦ વર્ષ પહેલાં ચીનની ક્વીન રાજકુળના સમય દરમ્યાન કાંસાના  ધનુષ્યો, લોઢાની તલવાર આદિ પર ક્રોમિયમ ઓક્સાઇડનો ઢોળ ચડાવતાં. આવા શસ્ત્રો તેની ચિનાઈમાટીની સેના પાસે મળી આવેલા છે. ઈ.સ. ૧૭૯૭માં લ્યુઈસ નિકોલસ  વ્દ્વોક્રાવેલીન દ્વારા ક્રોકાઈટ  (સીસાનો(II) ક્રોમેટ) માંથી  આની  શોધ કરાતાં પશ્ચિમી દુનિયાને આ ધાતુની ઓળખ થઈ. ક્રોકાઈટ ખનિજ એક રંગ દ્રવ્ય તરીકે વપરાતું હતું અને ક્રોમાઈટ નામની ખનિજ પણ ક્રોમિયમ ધરાવે છે, તેનો ઉપયોગ પણ રંગ દ્રવ્ય તરીકે થવા લાગ્યો. 

ક્રોમિયમની સખતાઈ અને ખવાણા રોધી ગુણને કારણે તેને ખૂબ માન પૂર્વક જોવામાં આવતું હતું. આ એક મુખ્ય શોધ હતી કે પોલાદમાં ક્રોમિયમ ઉમેરતા એક ઊંચા દરજ્જાનું કાટ રોધી અને રંગ બદલાવટ સામે અવરોધ ધરાવતી મિશ્ર ધાતુ બની જાય છે. ક્રોમ પ્લેટીંગ (ક્રોમિયમનો ઢોળ ચઢાવવો) અને સ્ટેનલેસ સ્ટીલ બનાવવું એ આ ધાતુનો પ્રમુખ ઉપયોગ છે. ક્રોમિયમ અને ફેરોક્રોમિયમ એ એક માત્ર ખનિજ ક્રોમાઈટ માંથી સિલિકોથર્મિક કે એલ્યુમિનોથર્મિક પ્રક્રિયા દ્વારા અથવા રોષ્ટીંગ કે લીચીંગ પ્રક્રિયાઓ દ્વારા વાણિજ્યિક રીતે મેળવવામાં આવે છે.

સાકર અને લીપિડના ચયાપચય માટે ક્રોમિયમ (Cr(III)) ફક્ત આંશિક માત્રામાં જરૂરી છે પણ પ્રયોગોથી જણાયું છે કે ભોજમાંથી ક્રોમિયમ્ સંપૂર્ણ રીતે હટાવી દેતા ક્રોમિયમ ની ઉણપ થકી આડ અસરો થાય છે. વધુ પ્ર્માણમામ્ ક્રોમિયમ લેવાય તો તે ઝેરી કેન્સર કારક હોઈ શકે છે. ક્રિમિયનું સૌથી ઝેરી રૂપ છે હેક્ઝાવેલેન્ટ ક્રોમિયમ (Cr(VI)). ક્રોમિયમ ઉત્પાદન બંધ કરયેલા કારખાના આદિને પર્યવરણ નુકશાન કરતાં અટકાવવા ખાસ સફાઈ પ્રક્રિયાઓની જરૂર પડે છે.

સંદર્ભો

﻿
﻿

રાસાયણિક તત્વો
રસાયણવિજ્ઞાન
મોટા રાયપરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના નાંદોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. મોટા રાયપરા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.

નાંદોદ તાલુકો
રાગિણી શાહ (જન્મ: ૧૬ ઓક્ટોબર ૧૯૫૮) એ એક ભારતીય ફિલ્મ, રંગમંચ અને ટેલિવિઝન અભિનેત્રી છે, અને ગુજરાતી રંગભૂમિની પીઢ અભિનેત્રી છે. ભારતીય ટેલિવિઝન પર તેમણે ઘણી સહાયક ભૂમિકા ભજવી છે, જેમાં રોજીંદી હિન્દી ધારાવાહિક સરસ્વતીચંદ્રમાં દુગ્બાના તેમના અભિનય માટે તેમને યાદ કરવામાં આવે છે.

પ્રારંભિક જીવન 
રાગિણીનો પરિવાર ગુજરાતના મહેસાણાના વતની છે, પરંતુ તેમનો જન્મ અને ઉછેર મુંબઈમાં થયો હતો. રાગિણીના નાની અને તેમની માતા બંને ગુજરાતી નાટકોની જાણીતી અભિનેત્રીઓ હતી, અને તેમના પિતા પણ નાટકોમાં સંગીત નિર્દેશક (મ્યુઝિક ડિરેક્ટર) હતાં. તેણીનો પરિવાર ૧૯૩૦ ના દાયકાથી મનોરંજન ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલ છે.

કારકિર્દી 
તેણીએ ૫૦ થી વધુ ગુજરાતી ફિલ્મોમાં અભિનય આપ્યો છે. તેઓ એક નિર્દેશક પણ છે. ગુજરાતી ઉદ્યોગમાં પુનરાવર્તિત ભૂમિકાઓ અને નાણાકીય મર્યાદાઓને લીધે, તેમણે મુંબઇ સ્થળાંતર કર્યું, જ્યાં તેમણે કેટલીક હિન્દી ટેલિવિઝન ધારાવાહિકો અને જીવંત ભૂમિકાઓ કરવા માંડી. તેમણે ગુજરાતી ભાષાના ટીવી ધારાવાહિક, મોટી બા માં મુખ્ય ભૂમિકામાં ભજવી હતી, જે ઇટીવી ગુજરાતી પર પ્રસારિત કરવામાં આવતી હતી. 

રાગિણીએ ઘણાં હિન્દી ટીવી નાટ્યાત્મક ધારાવાહિકોમાં ભૂમિકા ભજવી છે. ૧૯૯૦ ના દાયકામાં ચાણક્ય નામની હિંદી ધારાવાહિક થકી તેમણે હિંદી ધારાવાહિક ક્ષેત્રે પદાર્પણ કર્યું. આ ધારાવાહિક દુરદર્શન પર પ્રસારિત થતી હતી.  સોની ટીવી પર ૧૯૯૯માં એક મહલ હો સપનો કા નામની હિંદી ધારાવાહિકમાં તે રશ્મિ શેખર નાણાવટીની ભૂમિકામાં જોવા મળ્યા હતા, જે ભારતીય ટેલિવિઝન પરના સૌથી પ્રખ્યાત કૉમેડી-ધારાવાહિકોમાંની એક છે. ઈ.સ. ૨૦૦૧ માં, તેમણે ચંદન કા પલના રેશમ કી દોરીમાં ભૂમિકા ભજવી, ત્યાર પછી વિવિધ હિન્દી રોજીંદી ધારાવાહિકોમાં સહાયક અને માતાની ભૂમિકાઓ ભજવી હતી. શાહને રોમાંચક ધારાવાહિક નાટક સરસ્વતીચંદ્ર (૨૦૧૩–૧૪) માં દુગ્બાની ભૂમિકા માટે વ્યાપકપણે યાદ કરવામાં આવે છે, આ ધારાવાહિક તે જ નામની નવલકથા પર આધારિત હતી; તેમણે દીયા ઔર બાતી હમ (૨૦૧૧–૧૬) માં માં-સાની ભૂમિકા ભજવી હતી, જે ભારતીય ટેલિવિઝન પરના ઉચ્ચ ક્રમાંકિત શોમાંનો એક છે. 

વિનોદ ગણાત્રાના નિર્દેશનમાં, હારુન અરુણ (૨૦૦૯) માં તેમની ભૂમિકા હતી. શાહે આખા ભારતમાં, યુકે અને યુએસએમાં પણ જીવંત અભિનય આપ્યો છે. 

મે ૨૦૧૯ સુધી, રાગિણી શાહ સ્ટાર પ્લસ ચેનલ પર નામકરણ નામની ધારાવાહિકમાં દયાવંતી મહેતાની સમાંતર મુખ્ય ભૂમિકા નિભાવી રહી છે. દિગ્દર્શક મહેશ ભટ્ટે ભૂતપૂર્વ અભિનેત્રી રીમા લાગૂના અચાનક નિધન પછી શાહનો સંપર્ક કર્યો હતો, જે અગાઉ તે જ ભૂમિકા ભજવતી હતી.

અંગત જીવન 
રાગિણીએ એક્ટર-ડિરેક્ટર દીપક ઘીવાલા સાથે લગ્ન કર્યા છે, જેની સાથે તેણે ગુલાલ નાટકમાં કામ કર્યું હતું. ઘીવાલાએ જો જો મોડા ના પડતા અને ગ્રહણ જેવા ગુજરાતી શો નિર્દેશિત કર્યા છે.

ફિલ્મોગ્રાફી

ટેલિવિઝન 

 મોટી બા (ઇટીવી ગુજરાતી પરની ગુજરાતી સીરીયલ) 
 ચાણક્ય 
 આતિ રહેંગી બહારેં 
 શ્રીમતી તરીકે ચંદન કા પલના રેશમ કી ડોરી જાનકી બિમાની 
 એક મહેલ હો સપનો કા રશ્મિ શેખર નાણાવટી તરીકે 
 મેરા સસુરાલ 
 દીયા ઔર બાતી હમ માસા  
 ગુલાલ 
 સરસ્વતીચન્દ્ર માં દુર્ગાબા 
 દયાવંતી મહેતા તરીકે નામકરણમાં 
 તુ તુ મેં  મૈં દેવીકા સાસુમા તરીકે

અમુક ફિલ્મો 
 ડાકુ રાણી ગંગા (૧૯૭૬, પ્રથમ ગુજરાતી ફિલ્મ) 
 હારૂન અરુણ (૨૦૦૯, ગુજરાતી) 
 હાર્દિક અભિનંદન (૨૦૧૬, ગુજરાતી ફિલ્મ) 
 દાદા હો દિકરી - ગુજરાતી ફિલ્મ

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 

ભારતીય અભિનેત્રી
જીવિત લોકો
ગુજરાતી અભિનેત્રી
૧૯૫૮માં જન્મ
અડાજણ એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા રાજ્યનાં મહત્વના અને મોટા શહેર પૈકીના એક તથા સુરત જિલ્લાના મુખ્ય મથક સુરત શહેરના ઉત્તર-મધ્ય ભાગમાં આવેલો એક મોટો વિસ્તાર છે.

મુઘલકાલ સુધી તે તાપી નદીના સામે કિનારે આવેલુ એક નાનકડું ગામ હતું પણ પછીથી અંગ્રેજો શાસન દરમિયાન તેનો વિકાસ શરુ થયો. મિ. હોપ નામના એક અંગ્રેજ અધીકારીએ તેમના શાસનમાં સુરતના ઐતિહાસિક સુરત કિલ્લાથી શરુ કરીને સામે છેડે અડાજણ ગામ સુધીનો તાપી નદી પરનો પહેલો પુલ બનાવ્યો જે "હોપ પૂલ" તરીકે જાણીતો થયો. પુલ બનતાની સાથેજ અડાજણ ગામનો નિકાસ ઝડપી બન્યો અને તે સમયનું નાનક્ડુ ગામ આજે સુરત શહેરનો એક સુવિકસીત અને આધુનીક વિસ્તાર છે.

આ વિસ્તારમા આવેલી એલ.પી.સવાણી શાળા એ સુરતની સૌથી પ્રખ્યાત શાળાઓમાંની એક છે. આ ઊપરાત આ વિસ્તારમા આવેલો હનીપાર્ક રોડ એ અડાજણનો સૌથી જુનો અને પ્રખ્યાત માર્ગ છે. સાથે સાથે અહીં નો એલ.પી. સવાણી રોડ જે આધુનિક સુરતની ઓળખ સમાન છે. અહીં મોટા શોપિંગ મોલ છે. સહજ સુપર સ્ટોર, સ્ટાર ઇન્ડિઆ બાઝાર, પ્રાઇમ આર્કેડ, શ્રીજી આર્કેડ વગેરે ખરીદી માટેના જાણીતા બજાર છે. અહીં આવેલુ રાજહંસ સિનેમા ખૂબ જાણીતુ છે.

આ પણ જુઓ 
 સુરત શહેર
 સુરત મહાનગરપાલિકા

સુરત શહેર
સુરત શહેર તાલુકો
જૉર્ડનનો રાષ્ટ્રધ્વજ સત્તાવાર રીતે ૧૮ એપ્રિલ ૧૯૨૮ના રોજ અપનાવાયો. તે પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન ઓટોમાન સામ્રાજ્ય વિરુદ્ધ આરબ બળવાના ધ્વજ પર આધારિત છે. તેમાં કાળા, સફેદ અને લીલા રંગના ત્રણ આડા પટ્ટા જે લાલ ત્રિકોણ વડે જોડાયેલ છે. ધ્વજમાં રહેલા રંગો સમગ્ર આરબ રંગો છે, જેમાં કાળો રંગ અબ્બાસી, સફેદ રંગ ઉમ્માયદ અને લીલો ફાતિમી ખિલાફતના પ્રતિક છે. લાલ ત્રિકોણ હશેમી વંશનું તેમજ આરબ બળવાનું પ્રતિક છે.

લાક્ષણિકતાઓ 
પટ્ટા અને ત્રિકોણ ઉપરાંત ધ્વજમાં સાત ખૂણા ધરાવતો એક સિતારો પણ છે જે લાલ ત્રિકોણમાં આવેલ છે. તે સિતારો આરબ પ્રજાની એકતાનું પ્રતિક છે. એમ પણ કહેવાય છે કે તે કુરાનની પ્રથમ સુરાની સાત કલમોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેને જોર્ડનનું પાટનગર અમાન જે સાત ટેકરીઓ પર વસેલું છે તેનું પ્રતિક પણ ગણાય છે. સાત ખૂણાઓ એકેશ્વરમાં શ્રદ્ધા, માનવતા, વિનમ્રતા, રાષ્ટ્ર ભાવના, સદગુણો, સામાજિક ન્યાય અને આશાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડી 
 Jordan at Flags of the World 
રાષ્ટ્રધ્વજો
ત્રીજી જાતિ કે લિંગ એ એક સંકલ્પના છે પુરુષ કે સ્ત્રી લિંગમાં સમાવેશ પામનારી વ્યક્તિઓને તેમના પોતાના દ્વારા અથવા સમાજ દ્વારા વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. ત્રણ અથવા વધુ જાતિઓને માન્યતા આપતા સમાજોમાંની આ એક સામાજિક શ્રેણી પણ છે. ત્રીજા શબ્દનો સામાન્ય રીતે અર્થ "અન્ય" તરીકે સમજવામાં આવે છે, જોકે કેટલાક માનવશાસ્ત્રીઓ અને સમાજશાસ્ત્રીઓએ ચોથા  અને પાંચમા  લિંગનું વર્ણન પણ કર્યું છે.

પોતાના અથ્વા સમાજ દ્વારા સ્ત્રી, પુરુષ કે અન્ય તરીકે  ઓળખવાની પરિસ્થિતી સામાન્ય રીતે તે વ્યક્તિની લિંગ ઓળખ અને તેઓ જે સામાજિક સંસ્કૃતિમાં રહે છે તેમાં તેમની ભૂમિકા નિશ્ચિત કરે છે.

મોટાભાગની સંસ્કૃતિઓ દ્વીલિંગ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરે છે, જેમાં બે લિંગ હોય છે ( છોકરા /પુરુષો અને છોકરીઓ /સ્ત્રીઓ).    ત્રીજા અથવા ચોથા લિંગ ને માન્ય કરતી સંસ્કૃતિઓમાં, આ જાતિઓ ખૂબ જ અલગ વસ્તુઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી હોય છે. મૂળ હવાઇયન અને તાહિતિયનો માટે, માહુ એ પુરુષ અને સ્ત્રી વચ્ચેની મધ્યવર્તી સ્થિતિ અથવા "અનિશ્ચિત લિંગની વ્યક્તિ" છે.  દક્ષિણપશ્ચિમ યુએસના મૂળ અમેરિકનોના કેટલાક પરંપરાગત દાઈને સમાજો ચાર જાતિના લિંગને સ્વીકારે છે: સ્ત્રૈણ સ્ત્રી, પૌરુષી સ્ત્રી, સ્ત્રૈણ પુરુષ અને પૌરુષી પુરૂષ. "ત્રીજી જાતિ કે થર્ડ જેન્ડર" શબ્દનો ઉપયોગ ભારતના હીજડાઓ   (જેમણે તેમના લિંગની કાનૂની માન્યતા મેળવી લીધી છે), પોલિનેશિયાના ફાફાફાઇન અને બાલ્કન શપથ લીધેલી કુમારિકાઓ માટે પણ કરવામાં આવે છે .  તૃતીય લિંગને માન્યતા આપતી સંસ્કૃતિનો અર્થ એ નથી કે તે સંસ્કૃતિમાં તેમનું મૂલ્ય હતું, અને ઘણી વખત તે સંસ્કૃતિમાં સ્ત્રીઓના સ્પષ્ટ અવમૂલ્યનનું તે પરિણામ હોઈ શકે છે. 

ઘણી બિન-પશ્ચિમી સંસ્કૃતિઓમાં જોવા મળતા છતાં, "ત્રીજી", "ચોથી" અને "અમુક" એવી લિંગ આધારીત ભૂમિકાઓની વિભાવનાઓ હજુ પણ મુખ્ય પ્રવાહની પશ્ચિમી સંસ્કૃતિ અને વિચાર માટે કંઈક અંશે નવી છે.  આધુનિક LGBT અથવા વિલક્ષણ ઉપસંસ્કૃતિઓમાં આ ખ્યાલને અપનાવવામાં આવે તેવી શક્યતા છે. જ્યારે મુખ્ય પ્રવાહના પશ્ચિમી વિદ્વાનો - ખાસ કરીને નૃવંશશાસ્ત્રીઓ દક્ષિણ એશિયન હીજડાઓ અથવા અમેરિકાના મૂળ સમાજોના "લિંગ વેરિઅન્ટ" અને દ્વિ-આત્મા ધરાવતા લોકો વિશે લખે છે પણ મોટે ભાગે "ત્રીજી જાતિ" શબ્દને તેઓ ફક્ત એલજીબીટી સમુદાયના સંદર્ભમાં જ સમજવાનો પ્રયત્ન કરે છે. અન્ય વિદ્વાનો-ખાસ કરીને સ્થાનીય વિદ્વાનો - મુખ્ય પ્રવાહના વિદ્વાનોની સાંસ્કૃતિક સમજણ અને સંદર્ભ વિષેની સમજણના અભાવ પર ભાર મૂકે છે જેને કારણે તૃતીય લિંગના લોકોની વ્યાપક ખોટી રજૂઆત, તેમજ મુદ્દાના સંદર્ભે સંસ્કૃતિઓની ખોટી રજૂઆત થાય છે અને વાસ્તવમાં આ સંસ્કૃતિઓમાં આ ખ્યાલનો સમાવેશ થાય છે કે નહીં તેની પણ યોગ્ય સમજ અપાતી નથી.

સંદર્ભો

Articles containing Japanese-language text
LGBT
મનુષ્યનું ગેરકાયદેસર મૃત્યુ નીપજાવવાની ઘટના હત્યા તરીકે ઓળખાય છે. જે તે દેશના કાયદા અનુસાર આ સમયે હત્યા કરનારની મનો:સ્થિતિ પરથી હત્યા અને વધ ની વ્યાખ્યા અલગ પડાય છે.

સંદર્ભ 

સમાજશાસ્ત્ર
કલ્પના (કંપની)

કલ્પના ૧૯૮૦ થી ૧૯૯૦ ની વચ્ચે સીલીકોન વેલી સ્થિત કમ્પ્યુટર નેટવર્કીંગ માટેના સાધનોનું ઉત્પાદન કરતી કંપની હતી. કલ્પના ને ઇથરનેટ સ્વીચીંગના જનેતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેઓએ સૌપ્રથમ મલ્ટી-પોર્ટ નેટવર્ક સ્વીચ ની વિભાવના આપીને ૭ (સાત) પોર્ટવાળી EtherSwitch નામે ઇથરનેટ નેટવર્ક સ્વીચ ૧૯૮૯મા બનાવી. કલ્પનાએ ઈથરચેનલ(EtherChannel) નામની ટેકનોલોજી પણ શોધી, આ ટેકનોલોજીથી અનેક સમાંતર લીંક ચલાવીને વધારાની બેન્ડ-વિથ પૂરી પડાય છે. ૧૯૯૪માં કલ્પના કંપનીને  સિસ્કો સિસ્ટમ્સ(Cisco Systems) દ્રારા હસ્તગત કરવામાં આવી. 

ભારતીય મૂળના વિનોદ ભાર્દ્વરાજ અને લેરી બ્લેર (Larry Blair) મળીને આ કંપનીની સહ સ્થાપના કરી હતી આ કંપનીનું નામ વિનોદની પત્નીના નામ પરથી આપ્યું.

કંપની
અરાલ (તા. કઠલાલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કઠલાલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અરાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કઠલાલ તાલુકો
ચૈત્ર સુદ ૫ને ગુજરાતીમાં ચૈત્ર સુદ પાંચમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના છઠ્ઠા મહિનાનો પાંચમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના પ્રથમ મહિનાનો પાંચમો દિવસ છે.

તહેવારો અને ઉજવણીઓ
જૈન તીર્થંકર શ્રી અજિતનાથનું નિર્વાણ કલ્યાણક

મહત્વની ઘટનાઓ
 વિક્રમ સંવત ૨૦૬૮ — ગુજરાતી વિકિસ્રોત પ્રકલ્પની શરૂઆત થઈ.

જન્મ

અવસાન

સંદર્ભ

પંચાંગ
સમય
ધામણ (કપરાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. ધામણ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે. 

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

કપરાડા તાલુકો
વલસાડ જિલ્લો
પાલણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં સૌથી છેલ્લા આવતા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલસાડ તાલુકાનું ગામ છે. પાલણ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી,  પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ જિલ્લો
વલસાડ તાલુકો
વિલુપ્પુરમ ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  તમિલનાડુ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૦ (ત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા  વિલુપ્પુરમ જિલ્લામાં આવેલું એક મહત્વનું નગર છે. વિલુપ્પુરમ નગર ખાતે  વિલુપ્પુરમ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું  છે. 

તમિલનાડુ
તમિલનાડુના જિલ્લા મથકો
અછાલા (તા. ગોધરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ગોધરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અછાલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગોધરા તાલુકો
જાલમપુરા (આંબલીયારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધનસુરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. જાલમપુરા (આંબલીયારા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધનસુરા તાલુકો
વિઠ્ઠલપરા (તા. લખતર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લખતર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વિઠ્ઠલપરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગામમાં જંગદેવી માતાનું મંદિર આવેલું છે.
 

લખતર તાલુકો
મોરબી રજવાડું એ ગુજરાતના કાઠિયાવાડ પ્રદેશમાં આવેલા ઐતહાસિક હાલાર વિસ્તારનું બ્રિટિશ રાજ દરમિયાનનું રજવાડું હતું. ગુજરાતનું હાલનું મોરબી શહેર તેનું પાટનગર હતું.

રાજ્યના છેલ્લા શાસક મહારાજા લખધીરજી વાઘજીએ ભારતીય સંઘમાં ભળી જવા માટે ૧૫ ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૮ના રોજ સંધિ કરી હતી.

ઇતિહાસ 
મોરબી રજવાડાની સ્થાપના ૧૬૯૮ની આસપાસ કન્યોજીએ કરી હતી. જ્યારે કાકા પ્રાગમલજી પ્રથમે તેમના પિતાની હત્યા તેમના કરી નાખી ત્યારે તેઓ તેમની માતા સાથે નાસીને ભુજ છોડીને મોરબી સ્થાયી થયા હતા. ૧૮૦૭માં મોરબી બ્રિટિશ છત્રછાયા હેઠળ આવ્યું ત્યારે આ રાજ્ય બોમ્બે પ્રેસિડેન્સીની કાઠિયાવાડ એજન્સીનો ભાગ હતું.

૧૯૪૩માં 'જોડાણ યોજના' હેઠળ મોરબી રજવાડાનો વિસ્તાર વધુ ૩૧૦ ચોરસ કિમી અને ૧૨,૫૦૦ લોકો સાથે વધ્યો હતો, જ્યારે હડાલા તાલુકો, કોટડા-નાયાણી થાણા અને માળિયાનું નાનું રાજ્ય મોરબીમાં ભળી ગયું હતું.

શાસકો 
રાજ્યના શાસકોને 'ઠાકોર સાહેબ' કહેવાતા. મોરબી રજવાડાનું શાસન જાડેજા વંશના સૌથી ઊંચા રાજપૂતોના હાથમાં હતું.

ઠાકોર સાહેબો 

 ૧૬૯૮ - ૧૭૩૩ કન્યોજી રાવજી (કચ્છના) (મૃ. ૧૭૩૩) 
 ૧૭૩૩ - ૧૭૩૯ અલિયાજી કન્યોજી (મૃ. ૧૭૩૯) 
 ૧૭૩૯ - ૧૭૬૪ રાવજી અલિયાજી પ્રથમ (મૃ. ૧૭૬૪) 
 ૧૭૬૪ - ૧૭૭૨ પછાનજી રાવજી (મૃ. ૧૭૭૨) 
 ૧૭૭૨ - ૧૭૮૩ વાઘજી પ્રથમ રાવજી (મૃ. ૧૭૮૩) 
 ૧૭૮૩ - ૧૭૯૦ હમિરજી વાઘજી (મૃ. ૧૭૯૦)
 ૧૭૯૦ - ૧૮૨૮ જયાજી વાઘજી (મૃ. ૧૮૨૮) 
 ૧૮૨૮ - ૧૮૪૬ પૃથિરાજજી જયાજી (મૃ. ૧૮૪૬) 
 ૧૮૪૬ - ૧૭ ફેબ્રુઆરી ૧૮૭૦ રાવજી દ્વિતિય પૃથિરાજજી (જ. ૧૮૨૮ - મૃ. ૧૮૭૦) 
 ૧૭ ફેબ્રુઆરી ૧૮૭૦ - ૧૧ જુલાઇ ૧૯૨૨  વાઘજી દ્વિતિય રાવજી (જ. ૧૮૫૮ - મૃ. ૧૯૨૨) (૧૬ ફેબ્રુઆરી ૧૮૮૭થી મહારાજા) (૩૦ જૂન ૧૮૮૭થી સર વાઘજી દ્વિતિય રાવજી)
 ૧૭ ફેબ્રુઆરી ૧૮૭૦ -  ૧ જાન્યુઆરી ૧૮૭૯ વાલીઓ (સંચાલન મંડળ)
 - શંભુપ્રસાદ લક્ષ્મીલાલ
 - ઝુનઝુનાબાઇ સખીદાસ (૧૮૭૯ સુધી)
 ૧૧ જુલાઇ ૧૯૨૨ - ૩ જૂન ૧૯૨૬ લખધીરજી વાઘજી (જ. ૧૮૭૬ - મૃ. ૧૯૫૭)

ઠાકોર સાહેબ મહારાજા 
 ૩ જૂન ૧૯૨૬ - ૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૪૭ લખધીરજી વાઘજી (એસ. એ.) (૧ જાન્યુઆરી ૧૯૩૦થી સર લખધીરજી વાઘજી)

રાજ ગાયક 
 ઉસ્તાદ મોહમ્મદ રહેમત્તુલ્લાહ વાલેરા

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

મોરબી જિલ્લો
ગુજરાતનાં રજવાડાં
ગજાપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગજાપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હાલોલ તાલુકો
ગાવસદ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા પાદરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગાવસદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

પાદરા તાલુકો
નલધરી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગ અને દક્ષિણ ભાગને જોડતા ભરુચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાલિયા તાલુકાનું એક  ગામ છે. નલધરી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે.

આ ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો સરકારી કે ખાનગી નોકરી પણ કરે છે. જુવાર, તુવર, મકાઈ, કપાસ તથા અન્ય શાકભાજી અહીંના મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.

વાલિયા તાલુકો
નાના સોનેલા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. નાના સોનેલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લુણાવાડા તાલુકો
સાલૈયા (તા. વિરપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સાલૈયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિરપુર તાલુકો