Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
વૃક્ષાયુર્વેદ એક સંસ્કૃત ભાષામાં લખાયેલો ગ્રંથ છે, જેમાં વૃક્ષોના સ્વાસ્થ્યપૂર્ણ વિકાસ તેમ જ પર્યાવરણની સુરક્ષા સાથે સંબંધિત ચિંતન કરવામાં આવેલું છે. આ ગ્રંથને સુરપાલની રચના માનવમાં આવે છે, જેમના વિશે ખૂબ જ ઓછો પરિચય છે.

ઈ. સ. ૧૯૯૬ના વર્ષમાં ડો. વાય એન નેને ( એશિયન એગ્રો-હિસ્ટ્રી ફાઉન્ડેશન, ભારત) દ્વારા યૂકેમાં આવેલા બોલ્ડિયન પુસ્તકાલય (આક્સફોર્ડ) ખાતેથી આ ગ્રંથની પાંડુલિપિ પ્રાપ્ત કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ ડૉ. નલિની સધાલેએ એનો અનુવાદ અંગ્રેજી ભાષામાં કર્યો હતો. 

વૃક્ષાયુર્વેદ ગ્રંથની પાંડુલિપિ દેવનાગરી લિપિના પ્રાચીન રૂપવાળી લિપિમાં લખવામાં આવી હતી. આ ગ્રંથના ૬૦ પૃષ્ઠોમાં ૩૨૫ પરસ્પર સુગઠિત શ્લોક લખવામાં આવેલા છે, જેમાં અન્ય વાતો ઉપરાંત ૧૭૦ છોડોની વિશેષતાઓ વર્ણવવામાં આવી છે. આમાં બીજ ખરીદવાનું, એનું સંરક્ષણ, એને સંસ્કાર (ટ્રીટમેન્ટ) આપવાનું,  રોપવા માટે ખાડો ખોદવાનું, ભૂમિ પસંદ કરવાનું, સીંચનની વિધિઓ,  ખાતર તેમ જ પોષણ, છોડના રોગ, આંતરિક તેમ જ બાહ્ય રોગોથી છોડની સુરક્ષા,  ચિકિત્સા, બાગનો વિન્યાસ (લે-આઉટ) આદિનું વર્ણન કરવામાં આવેલું છે. આમ આ ગ્રંથ વૃક્ષોના જીવન સાથે સંબંધિત બધા જ મુદ્દાઓ આવરી લેતા જ્ઞાનનો ભંડાર છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 ગ્રંથ પરિચય (Surapala's Vrikshayurveda: an Introduction) - By D.P. Agrawal
 વૃક્ષાયુર્વેદ દ્વારા મળ્યું જ્ઞાન (સુરેશ સોની; પાંચજન્ય)

કૃષિ
સંસ્કૃત ગ્રંથ
ખાસી અથવા ખસી () ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના મેઘાલય રાજ્યમાં ખાસી સમુદાય દ્વારા બોલાતી ભાષા છે. તે ઓસ્ટ્રો-એશિયન ભાષા પરિવારની સભ્ય છે.

પણ જુઓ 
 ખાસિક ભાષાઓ
 પ્નાર ભાષા
 ઓસ્ટ્રો-એશિયન ભાષાઓ

બાહ્ય કડીઓ 
 અંગ્રેજીમાંથી ખાસી શીખો પ્રથમ પ્રકરણ, યુ ટ્યુબ વિડિઓ
 નેત્રહીનો માટે ખાસી બ્રેઇલના આવિષ્કારની કથા આઈ બી એન સમાચાર, યુ ટ્યુબ વિડિઓ

સંદર્ભો 

ભારતની ભાષાઓ
લાલપુર (નિરમાલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા તથા પહેલાંના સમયમાં વ્યાપારીક તેમજ લશ્કરી મહત્વ ધરાવતા એવા  કપડવંજ તાલુકાનું એક  ગામ છે. લાલપુર (નિરમાલી) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કપડવંજ તાલુકો
કાલી તલાઇ (તા. દાહોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાલી તલાઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ, દિવેલી, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દાહોદ તાલુકો
કુપવાડા ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા  જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના કુપવાડા જિલ્લાનું એક નગર છે. કુપવાડા નગરમાં કુપવાડા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે.

જમ્મુ અને કાશ્મીર
જમ્મુ અને કાશ્મીરનાં જિલ્લા મથકો
સાતબાબલા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લામાં આવેલા  સુબિર તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. સાતબાબલા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી  જેવી વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

સુબિર તાલુકો
એલજીબીટી (LGBT) પ્રાઈડ (જેને ગે પ્રાઈડ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ એક સામાજિક જૂથ તરીકે સમલિંગી મહિલા(લેસ્બિયન), સમલિંગી પુરુષો(ગે), ઉભયલિંગી માનવો(બાયસેક્સ્યુઅલ) અને ટ્રાન્સજેન્ડર (LGBT) લોકોની સ્વ-પુષ્ટિ, ગૌરવ, સમાનતા અને વધેલા દૃષ્યતાનો પ્રચાર કરનારી ચળવળ છે. ગૌરવનું સમર્થન કરતી અને શરમ અને સામાજિક કલંકનો વિરોધ કરતી આ ચળવળ મોટાભાગના LGBT અધિકાર અને ચળવળોને પ્રોત્સાહન આપે છે. પ્રાઇડે તેનું નામ LGBT-ને લાગતા વિષયો આધારિત સંસ્થાઓ, નિગમો, ફાઉન્ડેશન્સ, પુસ્તકના શીર્ષકો, સામયિકો, એક કેબલ ટીવી સ્ટેશન અને એક પુસ્તકાલય આપ્યું છે.

ગંભીરથી લઈને ઉજવણી સુધીના પ્રાઈડના આયોજનો સામાન્ય રીતે LGBT પ્રાઇડ મહિના દરમિયાન કરવામાં આવે છે. અમુક અપવાદોમાં જેતે દેશના LGBT ઇતિહાસમાં કોઈ મહત્વપૂર્ણ ઘટનાની જયંતી સમયે પણ પ્રાઈડના આયોજનો કરવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, રશિયાના ૧૯૯૩માં સમલૈંગિકતાને બિન-અપરાધીક ઠરાવતી ઘટનાની વર્ષગાંઠ માટે મે મહિનામાં યોજાતી મોસ્કોની પ્રાઇડ. કેટલીક પ્રાઈડા ઉજવણીઓમાં એલજીબીટી પ્રાઇડ પરેડ અને સરઘસો, રેલીઓ, સ્મરણોત્સવ, સમુદાયના ખાસ દિવસો, નૃત્ય મેળાવડા અને તહેવારોનો સમાવેશ થાય છે.

પ્રાઈડના સામાન્ય પ્રતીકોમાં મેઘધનુષ ધ્વજ અને અન્ય પ્રાઈડ ધ્વજો, ગ્રીકની નાની બારખડીનો અક્ષર લેમ્બડા (λ), ગુલાબી ત્રિકોણ અને કાળા ત્રિકોણનો સમાવેશ થાય છે. પછીના બે ચિહ્નો નાઝી કોન્સનટ્રેશન શિબિરોમાં શરમના બિલ્લા તરીકે ઉપયોગ  કરવામાં આવ્યા હતા.

સંદર્ભ

LGBT
વાજપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોનગઢ તાલુકાનું ગામ છે. વાજપુર ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.  ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.

વાજપુર ગામનો જૂનો વિસ્તાર હાલના સમયમાં ઉકાઇ બંધના સ્ત્રાવ વિસ્તારમાં આવતું હોઈ ડુબાણમાં ગયેલ છે. વર્તમાન સમયમાં આ ગામના વિસ્થાપિતોને બોરદા ગામ નજીક સ્થાપિત કરવામાં આવેલ છે. ડુબાણમાં ગયેલા ગામના વિસ્તારમાં ગાયકવાડના સમયનો સોનગઢ તાબાનો એક કિલ્લો પણ હતો, જે વાજપુરનો કિલ્લો અથવા જામલીનો કિલ્લો તરીકે ઓળખાતા હતા.

સંદર્ભો 

સોનગઢ તાલુકો
ડોકી (તા. દાહોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે.  ડોકી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ,  દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દાહોદ તાલુકો
પેછડાલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ડીસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. પેછડાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, બટાકા, દાડમ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. 

ડીસા તાલુકો
આંકડીયા (તા. ગોધરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ગોધરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંકડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગોધરા તાલુકો
ગયા ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બિહાર રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૮ (આડત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ગયા જિલ્લામાં આવેલું એક મહત્વનું નગર છે. ગયા નગરમાં ગયા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે. 

બિહાર
બિહારનાં જિલ્લામથકો
રંગપુર (ગઢ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સતલાસણા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રંગપુર (ગઢ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સતલાસણા તાલુકો
ઝંપોદાદ (તા. વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઝંપોદાદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

વઢવાણ તાલુકો
ભૈરવ(કામરેજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લામાં આવેલા કામરેજ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, કેળાં, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

કામરેજ તાલુકો
ઠાકોરના નધારા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા  કડાણા તાલુકાનું આવેલું એક  ગામ છે. ઠાકોરના નધારા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કડાણા તાલુકો
સિયાલજ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, જુવાર, તુવર, કપાસ   તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દુધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
માંગરોળ તાલુકો
ભડ (તા. પોરબંદર) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા  પોરબંદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ભડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

પોરબંદર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ઉકાઇ તાપ વિદ્યુત મથક ગુજરાત રાજ્ય વિદ્યુત કોર્પોરેશન લિમિટેડ, ભારતનું એક વિદ્યુત મથક છે, જે ૮૫૦ મેગાવોટ ક્ષમતા ધરાવે છે. તે ગુજરાતના મુખ્ય તાપ વિદ્યુત મથક કેન્દ્રોમાંનું એક છે અને તાપી નદીના કાંઠે આવેલું છે.

વિદ્યુત મથક 
ઉકાઇ તાપ વિદ્યુત મથક જળ સ્ત્રોત નજીક હોવાથી તાપી નદીની નજીક આવેલું છે, અને તેની નજીકમાં જ ઉકાઇ જળ વિદ્યુત મથક આવેલું છે. ઉકાઇનું એકમ-૧ ૧૦૦ મેગાવોટ કરતાં વધુ ક્ષમતાનું ભારતનું પ્રથમ વિદ્યુત મથક હતું.

સ્થાપિત ક્ષમતા 

ઉકાઈનું એકમ-૬ ૨૦૧૨-૧૩ દરમિયાન બનાવવામાં આવેલું અને તે ૫૦૦ મેગાવોટ ક્ષમતા ધરાવે છે.

પરિવહન 
ઉકાઇ વિદ્યુત મથક પશ્ચિમ રેલ્વેના જલગાંવ-સુરત માર્ગ પર આવેલું છે. કોલસા આધારિત તાપ વિદ્યુત મથક મોટા પ્રમાણમાં કોલસાનો વપરાશ કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઉકાઇ તાપ વિદ્યુત મથકે ૨૦૦૬-૦૭ના વર્ષ દરમિયાન ૩,૨૦૦,૦૦ ટન કોલસાનો વપરાશ કરેલો હતો. ભારતમાં ૮૦ ટકા કોલસો તાપ વિદ્યુત મથકોમાં વપરાય છે અને ભારતીય રેલ્વેની ૪૨ ટકા નૂર આવક કોલસાના પરિવહન માંથી થાય છે.

સંદર્ભ

આ પણ જુઓ 
 વણાકબોરી તાપ વિદ્યુત કેન્દ્ર

તાપી જિલ્લો
ગુજરાતનાં વિદ્યુત મથકો
આંત્રોલી (તા. દહેગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દહેગામ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંત્રોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દહેગામ તાલુકો
ધીરુભાઈ ઈશ્વરલાલ પરીખ (૩૧ ઓગસ્ટ ૧૯૩૩ - ૯ મે ૨૦૨૧) જાણીતાં કવિ, વાર્તાકાર, વિવેચક હતા.

જીવન 
તેમનો જન્મ વિરમગામમાં થયો હતો અને ત્યાં જ મૅટ્રિક સુધીનું શિક્ષણ લીધેલું. તેમણે ૧૯૫૧માં મૅટ્રિક, ૧૯૫૫માં બી.એ., ૧૯૫૮માં એમ.એ. ૧૯૬૭માં પીએચ.ડી.ની પદવીઓ મેળવી હતી. ૧૯૫૫ થી તેઓ સી. યુ.શાહ કૉલેજમાં અધ્યાપક અને ૧૯૬૭ થી ૧૯૬૯ સુધી એસ.એન.ડી.ટી. વિમેન્સ યુનિવર્સિટી સાથે સંલગ્ન રહ્યા હતા. વઢવાણની મહિલા આર્ટસ કૉલેજમાં તેઓ આચાર્ય રહ્યા હતા અને પછી થી ગુજરાત યુનિવર્સિટીના ભાષાસાહિત્ય ભવનમાં ગુજરાતી વિભાગના અધ્યક્ષ પદે રહ્યા. તેઓ ગુજરાતી કવિતાના દ્વૈમાસિક ‘કવિલોક’ના તંત્રી હતા.

૧૯૭૧માં તેમને કુમાર ચંદ્રક એનાયત થયો હતો.

સર્જન 
એમની પ્રથમ કૃતિ ૧૯૫૧માં પ્રગટ થયેલી વાર્તા ‘પહેલું રુદન’ છે. વાર્તાસંગ્રહ ‘કંટકની ખુશબો’ (૧૯૬૪)માં બાવીસ વાર્તાઓ છે. કાવ્યસંગ્રહ ‘ઉઘાડ’ (૧૯૭૯)ની કવિતામાં પંખી કે વૃક્ષનાં ભાવપ્રતીકો છે. એમની કવિત્વશક્તિ પરંપરિત માત્રામંડળ છંદની રચનાઓમાં વિશેષ નીખરી રહે છે. સંગ્રહની લગભઘ બધી રચનાઓમાં કલ્પન દ્વારા નહીં પણ કથન દ્વારા અર્થની ગતિ એક સ્તરે થતી અનુભવાય છે. સંગ્રહમાં થોડાંક ગદ્યકાવ્યો પણ છે, જેમાં આધુનિક મનુષ્યે સાચો ચહેરો ખોઈ નાખ્યો છે એ વાત કરતી રચના ‘માણસને ઊગતી નથી ડાળીઓ’ ઉલ્લેખનીય છે. ‘અંગ પચીસી’ (૧૯૮૨)માં છપ્પાશૈલીનાં પચીસ કટાક્ષકાવ્યો છે. છપ્પાની મધ્યકાલીન પરંપરાનો સ્વીકાર કરીને કવિએ ‘આચાર્ય અંગ’, ‘અધ્યાપક અંગ’, ‘વિદ્યાર્થી અંગ’ વગેરે પર નર્મમર્મપૂર્ણ છપ્પા રચ્યાં છે. ‘આગિયા’ (૧૯૮૨) એમનો હાઈકુસંગ્રહ છે.

ગુજરાતી ગ્રંથાકાર શ્રેણી અંતર્ગત એમણે ‘રાજેન્દ્ર શાહ’ (૧૯૭૭) પુસ્તક લખ્યું છે. ‘રાસયુગમાં પ્રકૃતિનિરૂપણ’ (૧૯૭૮) એમનો શોધપ્રબંધ છે. ‘અત્રત્ય તત્રત્ય’ (૧૯૭૮)માં ગુજરાતી કવિઓની સાથે સી. કે. લૂઈ અને ઑડેન જેવા અંગ્રેજી કવિઓ, પાબ્લો નેરુદા જેવા ચીલી કવિ, મોન્તાલે જેવા ઈટાલિયન કવિ તથા યેવતુશેન્કો જેવા રશિયન કવિ વિશેના પરિચયલેખો છે. ‘નરસિંહ મહેતા’ (૧૯૮૧)માં નરસિંહના જીવનકવનનું વિસ્તૃત અવલોકન છે. ‘ક્ષરાક્ષર’ (૧૯૮૨)માં એમણે દયારામ, દલપતરામ, નર્મદથી માંડી પ્રિયકાંત મણિયાર, જગદીશ જોષી, મણિલાલ દેસાઈ સુધીના દિવંગત ગુજરાતી કવિઓનાં જીવનકવનનો મિતાક્ષરી પરિચય કરાવ્યો છે. ‘સમકાલીન કવિઓ’ (૧૯૮૩)માં લાભશંકર ઠાકર, સિતાંશુ યશશ્વન્દ્ર, રાજેન્દ્ર શુક્લ, રાવજી પટેલ, આદિલ મન્સુરી વગેરે આધુનિક કવિઓની કવિતાને મૂલવી છે. ‘તુલનાત્મક સાહિત્ય’ (૧૯૮૪)માં સાહિત્ય-અભ્યાસી તુલના, ભૂમિકાનો ઇતિહાસ અને પરિચય છે. ‘ઉભયાન્વય’ (૧૯૮૬)માં વિવેચનલેખો છે. ‘કાળમાં કોર્યાં નામ’ (૧૯૭૭)માં કાવાબાતા, ઈશ્વરચંદ્ર વિદ્યાસાગર, ચાર્લ્સ ડિકન્સ, દલપતરામ, પૂ. મોટા જેવા મહાનુભાવોનાં પ્રેરક ચરિત્રો આલેખાયાં છે.

'નિષ્કુળાનંદ પદાવલી' (૧૯૮૧), ‘સાત મહાકાવ્યો’ (૧૯૮૩), ‘પંચ મહાકાવ્યો’ (૧૯૮૪) અને ‘ટી. એસ. એલિયટ’ (૧૯૮૯) એમના સંપાદનગ્રંથો છે.

'તુલનાત્મક સાહિત્ય (૧૯૮૪) ' એ ધીરુ પરીખનો ગ્રંથ છે. અહીં નવા વિષયને લગતી સામગ્રી ગુજરાતીમાં ઉપલબ્ધ થાય અને વિષયને સહાય અને પ્રોત્સાહન મળે એનો ખ્યાલ મુખ્યત્વે રાખવામાં આવ્યો છે. તુલનાત્મક સાહિત્યની અર્થચર્ચા અને સ્વરૂપચર્ચાથી માંડી સાદ્દશ્ય, પરંપરા, અનુવાદ, પુરાણસંદર્ભ વગેરે પાસાંઓનો સદ્દષ્ટાંત સ્પર્શ કરવામાં આવ્યો છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 
 ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય

 ગુજરાતી સાહિત્યકાર
રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
કુમાર સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
૨૦૨૧માં મૃત્યુ
૧૯૩૩માં જન્મ
મહોલેલ (તા. નડીઆદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  નડીઆદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મહોલેલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

નડીઆદ તાલુકો
સાકરીયા (તા. વાઘોડિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા  તથા વડોદરાથી પૂર્વ દિશામાં આવેલા  વાઘોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સાકરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વાઘોડિયા તાલુકો
યોગ એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે. આ શબ્દ પરથી લેખ શોધનાર વ્યક્તિ નીચેનામાંથી કોઈ પણ વિષય પર આ શિર્ષક હેઠળ લેખ શોધવાનો પ્રયત્ન કરતી હોય. યોગ શબ્દ સાથે નીચેના પાનાઓ સંકળાયેલા છે:

  યોગ - એક મનોશારીરીક જીવનશૈલી
  યોગ - પંચાંગમાં નું એક અંગ
  યોગ - ગણીતનો એક ભાગ
ફતેગઢી (તા. ફતેપુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ફતેગઢી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ફતેપુરા તાલુકો
ગલાલની મુવાડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધનસુરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગલાલની મુવાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધનસુરા તાલુકો
ઇશ્વરીયા (તા. કુંકાવાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કુંકાવાવ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઇશ્વરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વસતી 
વસતી ગણતરી ૨૦૧૧ પ્રમાણે ગામમાં કુલ ૨૮૦ કુટુંબ મળી ૧૩૯૧ લોકોની વસતી છે, જેમાં ૬૮૫ પુરુષો અને ૭૦૬ સ્ત્રીઓ છે.

સંદર્ભો 

 

કુંકાવાવ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
બનારસી સાડી એક વિશેષ પ્રકારની સાડી હોય છે, જે વેવિશાળ, લગ્ન વગેરે શુભ પ્રસંગો વેળા હિંદુ મહિલાઓ ધારણ કરે છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં આવેલા ચન્દૌલી, બનારસ, જૌનપુર, આઝમગઢ, મિર્જાપુર અને સંત રવિદાસ નગર જિલ્લાઓમાં બનારસી સાડીઓ બનાવવામાં આવે છે. આ માટેનો કાચો માલ પણ અહીંના વિસ્તારોમાંથી જ આવે છે. પહેલાં બનારસની અર્થવ્યવસ્થાનો મુખ્ય આધાર બનારસી સાડીના ઉત્પાદન અને વેચાણનું કાર્ય પર રહેતો હતો પરંતુ હવે આ પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક બની છે. બનારસી રેશમી સાડીઓ પર જરીકામ બનારસી રેશમી સાડી રેશમની સાડીઓ પર બનારસમાં વણાટકામની સાથે સાથે જરીની ભાત (ડિઝાઇન) બનાવી ભરતાં તૈયાર થતી સુંદર રેશમી સાડીને કહેવામાં આવે છે. આ પરંપરાગત સાડી ઉત્પાદનનું કાર્ય સદીઓથી અહીં ચાલતું આવ્યું છે અને એના વડે વિશ્વભરમાં બનારસ પ્રસિદ્ધ બન્યૂં છે. પહેલાંના સમયમાં આ સાડીઓમાં ફક્ત શુદ્ધ સોનાધી જરીનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો, કિંતુ વધતી જતી કિંમતને ધ્યાનમાં રાખી નકલી ચમકદાર જરીનું કામ પણ હવે જોરમાં ચાલે છે. આમાં અનેક પ્રકારના નમૂનાઓ બનાવવામાં આવે છે. આને મોટિફ કહેવામાં આવે છે. હાલમાં ઘણી જાતનાં મોટિફનું ચલણ વધી રહ્યું છે, પરંતુ કેટલીક મુખ્ય પરંપરાગત મોટિફ કે જેણે આજે પણ પોતાની બનારસી ઓળખ બનાવી રાખી છે, જેમ કે બૂટી, બૂટા, કોનિયા, બેલ, જાળ તથા જંગલા, ઝાલર વગેરે

મોટિફ

બૂટી 

બૂટી નાની-નાની તસ્વીરોની આકૃતિ વડે બનેલી હોય છે. એની અલગ-અલગ ભાત (પૈટર્ન) બે અથવા ત્રણ રંગોના દોરાની સહાયતા વડે બનાવવામાં આવે છે. આ બનારસી સાડી માટે મુખ્ય આવશ્યક તથા મહત્વપૂર્ણ ડિઝાઇનોમાંથી એક ગણાય છે. એના વડે સાડીના જમીન તરફ રહેતા અથવા મુખ્ય ભાગને સુસજ્જિત કરવામાં આવે છે. પહેલા રંગને 'હુનર કા રંગ ' કહેવામાં આવે છે. જે સામાન્ય રીતે સોનેરી (ગોલ્ડ) અથવા રૂપેરી (સિલ્વર) દોરાને એક વધારાનું (એક્સટ્રા) ભરતકામ વડે બનાવવામાં આવે છે, જો કે આજકાલ આ કામ માટે રેશમી દોરાઓનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવતો હોય છે જેને મીના કહેવામાં આવે છે, જે રેશમના દોરા વડે જ બનતા હોય છે. સામાન્ય રીતે મીનાનો રંગ હુનરના રંગનો જ હોવો જોઇએ.

બૂટા
બુડા (તા. સમી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બુડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સમી તાલુકો
ફાફત (તા. સંખેડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ફાફત ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

સંખેડા તાલુકો
બાભુળગાંવ તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં આવેલા યવતમાળ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૬ તાલુકાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો તાલુકો છે.  બાભુળગાંવ નગર ખાતે આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે.

મહારાષ્ટ્ર
યવતમાળ જિલ્લો
ટાઇગર હિલ (2,590 મીટર) દાર્જિલિંગ શહેર નજીક આવેલ એક પર્યટન સ્થળ છે, જે ભારત દેશના પશ્ચિમ બંગાળ  રાજ્યના દાર્જિલિંગ જિલ્લામાં આવેલ છે અને આ સ્થળ ઘુમનું શિખર - સૌથી વધુ ઊંચાઈ ધરાવતું રેલવે સ્ટેશન - દાર્જિલિંગ હિમાલયન રેલવે – યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે. અહિંથી માઉન્ટ એવરેસ્ટનું વિશાળ દૃશ્ય કાંચનજંઘા પર્વત એકસાથે જોવા મળે છે.

આ સ્થળ દાર્જિલિંગ નગર ખાતેથી ૧૧ કિ. મી. જેટલું અંતર કાપી પહોંચી શકાય છે. અહીં જીપ દ્વારા અથવા પગપાળા ચૌરસ્તા, આલુબારી અથવા જોરેબંગલા અને પછી ઉપર ચડતા ઢાળ પરથી શિખર પર પંહોચી શકાય છે.

સૂર્યોદયના સમય દરમિયાન સૂર્ય ઉગે તે પહેલાં પ્રકાશિત થયેલાં કાંચનજંઘાના શિખરો અહીંથી જોવા મળે છે.

ટાઇગર હિલ પરથી માઉન્ટ એવરેસ્ટ (૮૮૪૮ મીટર) દૃશ્યમાન છે. મકાલુ પર્વત (૮૪૮૧ મીટર) મા. એવરેસ્ટ કરતાં લાગે કરતાં વધારે ઊંચું લાગે છે, કારણ કે પૃથ્વીના ગોળાની વક્ર સપાટી પર તે કેટલાક માઇલ એવરેસ્ટ કરતાં નજીક છે. ટાઇગર હિલ અને માઉન્ટ એવરેસ્ટ વચ્ચેનું સીધું અંતર  જેટલું છે.

વાદળાં વિનાના સ્પષ્ટ હવામાનવાળા દિવસમાં દક્ષિણ દિશામાં કુર્સીયાંગ ગિરિમથક દેખાય છે, સાથે સાથે તિસ્તા નદી, મહાનંદા નદી, બાલાસન નદી અને મેચી નદી સર્પાકારે નીચે દક્ષિણ તરફ વહેતી દેખાય છે. તિબેટમાં આવેલ ચુમાલ ર્‌હી પર્વત અહીંથી  દૂર છે, જે ચોલા શ્રેણી ઉપર દેખાય છે.

સેંચલ વન્યજીવન અભયારણ્ય  ટાઇગર હિલથી નજીક આવેલ છે.

સંદર્ભો 

જોવાલાયક સ્થળો
પશ્ચિમ બંગાળ
ખોખરીવેરી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખોખરીવેરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

બોડેલી તાલુકો
ઉપાસની મહારાજ (૧૫ મે, ૧૮૭૦ – ૨૪ ડિસેમ્બર, ૧૯૪૧) હિન્દુ ધર્મના ગુરુ હતા. સાકોરી નામના નાનકડા ગામમાં રહેતા હતા. આ ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં આવેલું છે. ઉપાસની મહારાજ યોગી હતા અને પ્રખ્યાત ભાર્તીય સંત સાંઈ બાબા ના સંપર્કમાં આવ્યા પછે અને તેમની સંગતમાં ત્રણ વર્ષ રહ્યાં પછી કહેવાય છે કે તેઓ સદગુરુ બની ગયાં. મેહર બાબાને જેમ જ ઉપાસની મહારાજ પણ ભારતીય તત્વજ્ઞાનના એક પ્રખ્યાત ગુરુ મનાય છે.  આજે પણ ઉપાસને મહારાજના ઘણાં અનુયાયીઓ છે જે સાકોરીમાં રહે છે અને તેમના મંદિરની સાર સંભાળ રાખે છે.
ઉપાસની મહારાજના ઉપદેશનો સાર:
1.	કોઇને તકલીફ આપવી નહિ. 
2.	ભલે પોતે દુ:ખી થવું પડે છતાં પણ અન્યને ઉપયોગી થવું. 
3.	હમેંશા સંતોષી રહો અને જેવી સ્થિતિ હોય તેમાં ખુશ રહો.

સંદર્ભ 

હિંદુ સંત
૧૮૭૦માં જન્મ
૧૯૪૧માં મૃત્યુ
મહારાષ્ટ્રના લોકો
પેટ્રા (ગ્રીક: "πέτρα", શાબ્દિક અર્થ: ખડક; અરેબિક: البتراء, Al-Batrāʾ) એ જોર્ડનનાં મા'આન પ્રાંતમાં આવેલા 'અરબાહ' સ્થિત એક પુરાતત્ત્વ સ્થળ છે, જે હોર પર્વતનાં ઢોળાવ પર આવેલું છે. હોર પર્વત, મૃત સમુદ્રથી અકબાની ખાડીની વચ્ચે પથરાયેલા વિશાળ ખીણ પ્રદેશમાં આવેલી પર્વતમાળાઓનો એક ભાગ છે, જે અરબાહ (વાદી અરબા)નો પૂર્વ ભાગ છે. આ સ્થળ તેના ખડકો કોતરીને બનાવેલા સ્થાપત્યો માટે જાણીતું છે. પેટ્રા વિશ્વની સાત નવી અજાયબીઓ પૈકીનું એક છે. નાબાતીન નામની પ્રજાએ આશરે ઇ.પૂ. ૧૦૦ની આસપાસના ગાળામાં તેનું પોતાની રાજધાની તરિકે નિર્માણ કર્યું હતું.

પાશ્ચાત્ય જગતને આ સ્થળની જાણ સૌ પ્રથમ ઇ.સ. ૧૮૧૨માં સ્વિસ મુસાફર જોહ્ન લુડ્વીગ બર્ખાર્ટે કરાવી. જ્હોન વિલિયમ બર્ગોને પોતાના ન્યુડિગેટ પુરસ્કાર વિજેતા સોનેટ (ચૌદ લીટીનાં કાવ્યનો એક પ્રકાર)માં તેને 'સમય કરતાં અડધી જ પુરાણી લાલ-ગુલાબી નગરી' ("a rose-red city half as old as time") તરિકે વર્ણવ્યું ત્યારથી તેની તે જ ઓળખ ખુબ પ્રખ્યાત થઈ ગઈ. યુનેસ્કોએ તેને "માનવીનાં સાંસ્કૃતિક વારસાની અતિ કિંમતી સાંસ્કૃતિક ચીજોમાંની એક" કહીને વર્ણવી છે.  ઇ.સ. ૧૯૮૫માં પેટ્રાને વિશ્વ ધરોહર સ્થળ ઘોષિત કરવામાં આવ્યું.

સંદર્ભ 

વિશ્વની સાત અજાયબીઓ (નવી)
વિશ્વ ધરોહર સ્થળ
ખેરગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લાના ખેરગામ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ અને તાલુકા મુખ્યમથક છે. ખેરગામ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.

ખેરગામ વલસાડ, ધરમપુર, વાંસદા (વાયા લિમઝર તથા વાયા પિપલખેડ) જેવાં આસપાસનાં મહત્વનાં સ્થળો સાથે રાજ્ય ધોરી માર્ગ દ્વારા જોડાયેલું હોવાથી વાહન દ્વારા પહોંચી શકાય છે. અહીંથી નજીકનાં રેલ્વે મથકો ઉત્તર પશ્ચિમ દિશામાં બીલીમોરા અને દક્ષિણ પૂર્વ દિશામાં વલસાડ ખાતે આવેલાં છે. આસપાસનાં ગામોનું કેન્દ્ર હોવાને કારણે અહીં નાના પાયે બજાર વિકાસ પામ્યું છે, જ્યાં વિવિધ જીવન જરુરીયાતની વસ્તુઓ સરળતાથી મળી રહે છે. ખેરગામ મુખ્યત્વે આદિવાસી વસ્તી ધરાવતું ગામ છે. અહીં મુખ્યત્વે ધોડિયા લોકો વસવાટ કરે છે. ગામના અંદરના ભાગે નાનું બજાર આવેલું છે.

સંદર્ભ 

ખેરગામ તાલુકો
ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
મહેલાવ (તા. તલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  તલોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મહેલાવ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

તલોદ તાલુકો
આગ્રા જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. આગ્રા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આગ્રા શહેરમાં આવેલું છે. વિશ્વની સાત અજાયબીઓમાં સ્થાન મેળવતો તાજ મહેલ તેમ જ લાલ કિલ્લો જેવાં મોગલ સ્થાપત્યો આ જિલ્લાના મુખ્ય મથક આગ્રા શહેર ખાતે આવેલાં છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 આગ્રા જિલ્લાની સામાન્ય જાણકારી
 આગ્રા જિલ્લાનું અધિકૃત વેબસાઇટ 

ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
ઓખા(તા.ચોર્યાસી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ચોર્યાસી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ઓખા ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
ચોર્યાસી તાલુકો
પહાજ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાગરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પહાજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામ તાલુકા મથકથી આશરે ૫ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે.

વાગરા તાલુકો
માણસા તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગાંધીનગર જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. માણસા આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

માણસા તાલુકામાં આવેલા ગામો 
માણસા તાલુકામાં ૪૮ ગામો તેમ જ ૬૧ ગ્રામ પંચાયતો આવેલી છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 માણસા તાલુકા પંચાયતની વેબસાઇટ 
 માણસા તાલુકાનો નકશો 

ગાંધીનગર જિલ્લો
ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
જોરાપુરા ભાખર (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જોરાપુરા ભાખર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

પાલનપુર તાલુકો
માંડવી (તા. સમી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માંડવી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા (અનુપમ પ્રાથમિક શાળા), પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સમી તાલુકો
અષાઢ વદ ૦)) કે અષાઢ વદ ૧૫ને ગુજરાતીમાં અષાઢ વદ અમાસ કે અષાઢી અમાસ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના નવમા મહિનાનો ત્રીસમો અને છેલ્લો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના ચોથા મહિનાનો ત્રીસમો અને છેલ્લો દિવસ છે.

તહેવારો અને ઉજવણીઓ
 દિવાસો
 હરિયાળી અમાસ 
 એવરત-જીવરત વ્રત
 દશામા વ્રતનો પ્રારંભ

મહત્વની ઘટનાઓ

જન્મ

અવસાન

સંદર્ભ

પંચાંગ
સમય
કઠીયારી (તા. બોડેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કઠીયારી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

બોડેલી તાલુકો
શંકર દયાલ શર્મા (૧૯ ઓગસ્ટ ૧૯૧૮ – ૨૬ ડિસેમ્બર ૧૯૯૯) ૧૯૯૨થી ૧૯૯૭ દરમિયાન ભારતના નવમા રાષ્ટ્રપતિ હતા. રાષ્ટ્રપતિ પદ પહેલાં તેઓ ભારતના આઠમા ઉપરાષ્ટ્રપતિ તરીકે કાર્યરત હતા. તેઓ ભોપાલ રાજ્યના (૧૯૪૯–૧૯૫૬) મુખ્યમંત્રી પદે (૧૯૫૨–૧૯૫૬) રહ્યા. ઉપરાંત, ૧૯૫૬થી ૧૯૬૭ દરમિયાન શિક્ષણ, કાયદો, લોકનિર્માણ, ઉદ્યોગ અને વાણિજ્ય, રાષ્ટ્રીય સંસાધન તેમજ મહેસૂલ વિભાગનો સ્વતંત્ર હવાલો ધરાવતા કેબીનેટ મંત્રી તરીકે રહ્યા. તેઓ ૧૯૭૨થી ૧૯૭૪ દરમિયાન ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના અધ્યક્ષપદે તથા ૧૯૭૪થી ૧૯૭૭ સુધી તત્કાલીન સરકારમાં સંચાર મંત્રી તરીકે કાર્યરત રહ્યા.

આંતરરાષ્ટ્રીય બાર એસોશિયેશને શર્માને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર પર કાયદાના વ્યવસાયમાં ઉત્કૃષ્ઠ યોગદાન બદલ તથા કાયદાના શાસન પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધતા બદલ લિવિંગ લિજેન્ડ ઓફ લો ઍવોર્ડ ઓફ રેકગ્નિશનથી સન્માનિત કર્યા હતા.

પ્રારંભિક જીવન
શંકર દયાલ શર્માનો જન્મ ભોપાલ, મધ્ય પ્રદેશમાં થયો હતો. તેમનો પ્રારંભિક અભ્યાસ ભોપાલની સરકારી કુમાર શાળામાં થયો હતો. વધુ અભ્યાસ માટે તેઓ સેન્ટ જ્‌હોન કોલેજ (અલ્હાબાદ વિશ્વવિદ્યાલય), આગ્રા કોલેજ, પંજાબ યુનિવર્સિટી (ચંદીગઢ) તથા લખનઉ વિશ્વવિદ્યાલયમાં પ્રવેશ મેળવ્યો હતો. તેઓ લખનઉ વિશ્વવિદ્યાલયમાં કાયદાશાસ્ત્રના પ્રાધ્યાપક રહ્યા હતા.

રાજનૈતિક શરૂઆત
૧૯૪૦ના દશકમાં તેઓ ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળમાં સક્રીય ભાગીદારી સાથે ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસમાં જોડાયા. સ્વતંત્રતા પ્રાપ્તિ બાદ ભોપાલના નવાબ ભોપાલને એક સ્વતંત્ર રાજ્ય તરીકે રાખવા ઇચ્છુક હતા. શર્માએ ડિસેમ્બર ૧૯૪૮માં નવાબ વિરુદ્ધ જન આંદોલનનું નેતૃત્ત્વ કર્યું, જેમાં તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી. જાહેર સભાઓ પરના પ્રતિબંધનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ ૨૩ જાન્યુઆરી ૧૯૪૯ના રોજ ફરીથી ધરપકડ કરવામાં આવી તેમજ આઠ માસની સજા ફટકારવામાં આવી પરંતુ જનતાના વિરોધને પગલે નવાબ શર્માને મુક્ત કરવા બાધ્ય બન્યા તથા ૩૦ ઓગસ્ટ ૧૯૪૯ના રોજ ભારતીય સંઘમાં સામેલ થવાના વિલય પત્ર પર હસ્તાક્ષર કર્યા.૧૯૫૨માં તેઓ ભોપાલ રાજ્યના મુખ્યમંત્રી બન્યા અને તે સમયના સૌથી યુવા મુખ્ય મંત્રી હતા. ૧૯૫૬માં રાજ્ય પુનર્ગઠન અધિનયમ અંતર્ગત ભોપાલ રાજ્યને મધ્ય પ્રદેશ રાજ્ય બનાવવા માટે અન્ય પ્રદેશો સાથે ભેળવી દેવાયું, ત્યાં સુધી તેઓ મુખ્યમંત્રી પદે રહ્યા.

સક્રિય રાજકીય જીવન
૧૯૬૦ના દશક દરમિયાન કોંગ્રેસ પક્ષના નેતૃત્ત્વ માટે ઈન્દિરા ગાંધીનું સમર્થન કર્યું. ૧૯૭૨માં તેઓ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ તરીકે ચૂંટાયા તથા કલકત્તા ખાતેના અધિવેશનની અધ્યક્ષતા સંભાળી. ૧૯૭૪થી ૧૯૭૭ સુધી તત્કાલીન સરકારમાં સંચાર મંત્રી તરીકે કાર્યરત રહ્યા. ૧૯૭૧ તથા ૧૯૮૦માં તેમણે લોકસભામાં ભોપાલ સંસદીય મતવિસ્તારનું પ્રતિનિધિત્ત્વ સંભાળ્યું. ૧૯૮૪માં તેઓ આંધ્ર પ્રદેશના રાજ્યપાલ બન્યા. આ સમય દરમિયાન તેમની પુત્રી ગીતાંજલી માકન તથા યુવા સાંસદ અને રાજનેતા લલિત માકન (જમાઈ)ની શીખ ઉગ્રવાદીઓ દ્વારા હત્યા કરવામાં આવી. ૧૯૮૫માં તેઓ આંધ્ર પ્રદેશ છોડી પંજાબના રાજ્યપાલ પદે નિયુક્ત થયા. આ સમય દરમિયાન પંજાબમાં ઉગ્રવાદી પ્રવૃત્તિઓ વધી રહી હતી. ૧૯૮૬માં તેઓએ મહારાષ્ટ્રમાં પોતાનું અંતિમ રાજ્યપાલ પદ સંભાળ્યું. ૧૯૮૭માં તેઓ પાંચ વર્ષના કાર્યકાળ માટે ભારતના આઠમા ઉપરાષ્ટ્રપતિ પદે ચૂંટાયા.

ભારતના રાષ્ટ્રપતિ
૧૯૯૨માં તેઓ ભારતના નવમા રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચૂંટાયા. તેમને ૬૬% મત મળ્યા હતા. રાષ્ટ્રપતિ તરીકેના કાર્યકાળમાં તેમણે ત્રણ પ્રધાનમંત્રીઓ સાથે કામ કર્યું હતું.

અવસાન
જીવનના અંતિમ પાંચ વર્ષો દરમિયાન શર્મા ખરાબ સ્વાસ્થ્યથી પીડિત હતા. ૨૬ ઓક્ટોબર ૧૯૯૯ના રોજ હૃદયરોગના હુમલાને કારણે નવી દિલ્હી ખાતે તેમનું અવસાન થયું હતું. રાજઘાટ સમાધિ પરિસરમાં કર્મભૂમિ ખાતે તેમના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવ્યા.

સંદર્ભો

અલ્હાબાદના લોકો
ભારતના રાષ્ટ્રપતિ
વ્યક્તિત્વ
ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના પ્રમુખો
૧૯૧૮માં જન્મ
૧૯૯૯માં મૃત્યુ
પાદર (તા. કાંકરેજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા  કાંકરેજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાદર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કાંકરેજ તાલુકો
નિધિ ભાનુશાલી () એક ભારતીય ટેલિવિઝન અભિનેત્રી છે. તેણી ભારતમાં સૌથી લાંબી ચાલેલી ધારાવાહિક શ્રેણી તારક મહેતા કા ઉલ્ટા ચશ્મામાં સોનાલિકા ભીડે અથવા સોનુની ભૂમિકાથી પ્રખ્યાત બની હતી, જેમાં તેણીએ જુલાઈ ૨૦૧૨થી ઓગસ્ટ ૨૦૧૯ સુધી અભિનય કર્યો હતો.

તારક મહેતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા ધારાવાહિકમાંથી અગાઉની કલાકાર (ઝીલ મહેતા) છૂટી થયા પછી સોનુની ભૂમિકા માટે નિધિએ ઓડિશન આપ્યું હતું. તેણીને પસંદ કરવામાં આવી અને તેના પ્રથમ પૂર્વાવલોકન તરીકેનું પ્રદર્શન સોનુ ભીડે, આત્મારામ તુકારામ ભીડેની પુત્રી તરીકે નવેમ્બર ૨૦૧૨માં પ્રસારિત કરવામાં આવ્યું હતું. તેણીએ આ શ્રેણીના ૧૫૦૦થી વધુ હપ્તાઓ પૂર્ણ કરવામાં મદદ કરી હતી.

સંદર્ભ 

જીવિત લોકો
અભિનેત્રી
કોલાર નદી નર્મદા નદીની એક જમણા કાંઠાની ઉપનદી છે. આ નદીની કુલ લંબાઈ ૧૦૧ કિલોમીટર જેટલી છે, તે પૂર્ણપણે ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં વહે છે.

નદી સ્ત્રાવક્ષેત્ર 
કોલાર નદી સિહોર જિલ્લામાં આવેલ વિંધ્યાચળ પર્વતશ્રેણી ખાતેથી ઉદ્‌ભવે છે અને દક્ષિણ પશ્ચિમ દિશામાં વહેતી મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના રાયસેન જિલ્લામાં આવેલ નસરુલગંજ નજીક નર્મદા નદીમાં મળી જાય છે. તેનો સ્ત્રાવ વિસ્તાર કુલ ૧૩૪૭ ચોરસ કિલોમીટર જેટલો છે, જે રાજ્યના બે જિલ્લાઓમાં ફેલાયેલ છે. સ્ત્રાવ વિસ્તારમાં ઉપરવાસનો ભાગમાં નદી દરિયાઈ સપાટી થી ૩૫૦ થી ૬૦૦ મીટર ઊંચાઈ પરથી વહે છે અને તે ગાઢ ઉષ્ણકટિબંધીય પાનખર વન વિસ્તાર પણ છે. આ નદી ઝોલિયાપુર નજીક મેદાન-વિસ્તારમાં પ્રવેશ કરે છે. ઉપરવાસના વિસ્તારમાં જમીન ખેતી માટે નબળી છે અને અહીં મોટે ભાગે ઘઉં અને ચણાની ખેતી કરવામાં આવે છે. નીચાણવાસમાં જમીન સારી રીતે ખેતીલાયક છે અને સમતલ ઢોળાવ અને ચોમાસામાં વરસાદના પાણીને વ્યાપક પ્રમાણમાં જમીનમાં ઉતારવામાં ઉપયોગી બને છે.

કોલાર બંધ 
મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના સિહોર જિલ્લામાં આવેલ લખવેરી નજીક કોલાર નદી પર ચણતર પ્રકારનો કોલાર બંધ બાંધવામાં આવેલ છે. આ બંધ ભોપાલ શહેર માટે પાણીની સવલત પૂરી પાડે છે તેમ જ આસપાસના વિસ્તાર માટે સિંચાઇની સવલત તથા મત્સ્ય ઉદ્યોગની તક પૂરી પાડે છે.

સંદર્ભો 

ભારતની નદીઓ
નર્મદા નદી
મધ્ય પ્રદેશ
૧૭ સપ્ટેમ્બરનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૬૦મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૬૧મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૦૫ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૧૭૮૭ – ફિલાડેલ્ફિયામાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના બંધારણ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા.
 ૧૯૪૮ – હૈદરાબાદના નિઝામનું આત્મસમર્પણ. હૈદરાબાદ રજવાડાનો ભારતીય સંઘમાં વિલય.
 ૧૯૭૪ – બાંગ્લાદેશ, ગ્રેનાડા અને ગિની-બિસાઉ સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં જોડાયા.
 ૧૯૯૧ – ઈસ્ટોનિયા, ઉત્તર કોરિયા, દક્ષિણ કોરિયા, લાટવિયા, લિથુઆનિયા, માર્શલ ટાપુઓ અને માઇક્રોનેશિયા સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં જોડાયા.
 ૧૯૯૧ – લિનક્સ કર્નલ (૦.૦૧)નું પ્રથમ સંસ્કરણ ઇન્ટરનેટ પર રજૂ કરવામાં આવ્યું.
 ૨૦૦૧ – ન્યૂયોર્ક સ્ટોક એક્સચેન્જ ૧૧ સપ્ટેમ્બરના હુમલા પછી વેપાર માટે ફરી ખુલ્યું, મહામંદી પછી ન્યૂયોર્ક સ્ટોક એક્સચેન્જ સૌથી લાંબો સમય બંધ રહ્યું.
 ૨૦૦૬ – અલાસ્કામાં ફોરપીક્ડ માઉન્ટેન પર જ્વાળામુખી ફાટી નીકળ્યો. આ શિખર પર ઓછામાં ઓછા ૧૦,૦૦૦ વર્ષમાં જ્વાળામુખી માટેનો પ્રથમ વિસ્ફોટ નોંધાયો.

જન્મ 
 ૧૮૭૯ – પેરિયાર ઇ. વી. રામાસામી, (Periyar E. V. Ramasamy) ભારતીય ઉદ્યોગપતિ, સામાજિક કાર્યકર્તા અને રાજકારણી (અ. ૧૯૭૩)
 ૧૯૧૫ – એમ એફ હુસૈન, ભારતીય ચિત્રકાર અને દિગ્દર્શક (અ. ૨૦૧૧)
 ૧૯૨૯ – અનંત પઈ, (Anant Pai) ભારતીય શિક્ષણવિદ્ અને ભારતીય કોમિક્સના માર્ગ-નિર્માતા (પાયોનિયર) (અ. ૨૦૧૧)
 ૧૯૩૦ – લાલગુડી જયરામન, (Lalgudi Jayaraman) ભારતીય વાયોલિનવાદક અને સંગીતકાર (અ. ૨૦૧૩)
 ૧૯૩૭ – સીતાકાંત મહાપાત્ર, (Sitakant Mahapatra) ભારતીય કવિ અને સાહિત્ય વિવેચક
 ૧૯૪૫ – જોગિન્દર જસવંત સિંઘ, ભારતના ૨૨મા મુખ્ય સેનાઅધ્યક્ષ
 ૧૯૫૦ – નરેન્દ્ર મોદી, ભારતના ૧૫મા વડાપ્રધાન અને ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી

અવસાન

તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
 મરાઠાવાડા મુક્તિસંગ્રામ દિવસ (મહારાષ્ટ્ર) (Marathwada Liberation Day)

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

સપ્ટેમ્બર
ગુંદા એ ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા જામજોધપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગુંદા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

જામજોધપુર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
અલવા (તા.કાલોલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અલવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કાલોલ તાલુકો
ઘોડીરુવાલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોનગઢ તાલુકાનું ગામ છે. ઘોડીરુવાલી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.  ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.

સોનગઢ તાલુકો
૩ જાન્યુઆરી નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ત્રીજો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન પણ ત્રીજો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૬૨ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૧૯૪૭ – યુ.એસ. કોંગ્રેસની કાર્યવાહી પ્રથમ વખત ટેલિવિઝન પર પ્રસારિત કરવામાં આવી.
 ૧૯૫૬ – ઍફીલ ટાવરના ટોચના ભાગને આગથી નુકસાન પહોંચ્યું.
 ૧૯૫૭ – હેમિલ્ટન ઘડિયાળ કંપનીએ પ્રથમ ઇલેક્ટ્રિક (વિદ્યુત) ઘડિયાળ રજૂ કરી.
 ૧૯૫૮ – વેસ્ટ ઈન્ડિઝ ફેડરેશન (મહાસંઘ)ની રચના કરવામાં આવી.
 ૧૯૫૯ – અલાસ્કાને ૪૯મા યુ.એસ. રાજ્ય તરીકે દાખલ કરવામાં આવ્યું.

જન્મ 
 ૧૭૬૦ – વીરપાંડ્યા કટ્ટબોમ્મન, ભારતીય શાસક (અ. ૧૭૯૯)
 ૧૮૩૧ – સાવિત્રીબાઈ ફુલે, સમાજ સુધારક, શિક્ષણશાસ્ત્રી (અ. ૧૮૯૭)
 ૧૯૦૯ – જનરલ મોહન સિંહ, ભારતીય સૈન્ય અધિકારી અને ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના કાર્યકર્તા (અ. ૧૯૮૯)
 ૧૯૩૮ – જસવંત સિંહ, ભારતીય સેનાના નિવૃત્ત અધિકારી અને ભૂતપૂર્વ કેબિનેટ પ્રધાન (અ. ૨૦૨૦)
 ૧૯૬૬ – ચેતન શર્મા, ભારતીય ક્રિકેટર
 ૧૯૯૩ – બેલ્લામકોંડા શ્રીનિવાસ, દક્ષિણ ભારતીય અભિનેતા
 ૨૦૦૩ – ગ્રેટા થનબર્ગ, સ્વીડિશ પર્યાવરણ ચળવળકાર

અવસાન 
 ૧૯૪૨ – ભિક્ષુ અખંડાનંદ, સસ્તું સાહિત્યના સ્થાપક અને સંવર્ધક
 ૧૯૬૮ – ચાંપરાજ શ્રોફ, ગુજરાતના રસાયણ ઉદ્યોગના પિતા તરીકે ઓળખાતા ઉદ્યોગપતિ (જ. ૧૯૦૯)
 ૧૯૭૨ – મોહન રાકેશ, ભારતીય લેખક અને નાટ્યકાર (બ. ૧૯૨૫)
 ૧૯૮૦ – વેણીભાઈ પુરોહિત, ગુજરાતી કવિ અને વાર્તાકાર (જ. ૧૯૧૬)
 ૨૦૦૫ – જ્યોતિન્દ્રનાથ દીક્ષિત, ભારતીય રાજદ્વારી, દ્વિતીય ભારતીય રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (જ. ૧૯૩૬)
 ૨૦૧૮ – કેઓરાપેત્સે ખોસિત્સિલે, દક્ષિણ આફ્રિકન કવિ અને રાજકીય કાર્યકર્તા (જ. ૧૯૩૮)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

જાન્યુઆરી
મંગલપુરા નાગોટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા  કાંકરેજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મંગલપુરા નાગોટ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કાંકરેજ તાલુકો
બેલગામ ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  કર્ણાટક રાજ્યના બેલગામ જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. બેલગામમાં બેલગામ જિલ્લાનું મુખ્યાલય  છે. 

કર્ણાટક
બ્રહ્મચર્ય () ભારતીય ધર્મોનો એક ખ્યાલ છે, જેનો શાબ્દિક અર્થ બ્રહ્મનું આચરણ કરવું થાય છે. તે બ્રહ્માનો માર્ગ લેવા માટેનો એક સરળ પ્રકાર ગણાય છે.. જૈન ધર્મ પ્રમાણે બ્રહ્મચર્યમાં મનુષ્ય જીવન સાથે જોડાયેલ સર્વેનો ત્યાગ કરવો અને વૈરાગી જીવન જીવવું તેમજ ધર્મનું આચાર-વિચરણ કરવું.

સંદર્ભ 

હિંદુ ધર્મ
જૈન ધર્મ
અરિહંતનો અર્થ થાય છે: અરિ = શત્રુ, હંત= હણનાર.

વ્યાખ્યા 
આ શબ્દની વ્યાખ્યા જૈન મત અનુસાર: જેમણે દ્રવ્યથી ૧. જ્ઞાનાવરણીય, ૨. દર્શનાવરણીય, ૩. મોહનીય, અને ૪. અંતરાય; આ ચાર ધાતી કર્મનો નાશ કર્યો છે; એવા સદેહી, સર્વજ્ઞ, વીતરાગ પ્રભુ.

ભેદ 
અરિહંતના બે ભેદ બતાવાયા છે: ૧. તીર્થંકર ૨. સામાન્ય કેવળી ભગવાન.

અરિહંતના ગુણો 
જૈન દર્શન અરિહંતના ૧૨ ગુણ વર્ણવે છે:
 અનંત જ્ઞાન
 અનંત દર્શન
 અનંત ચારિત્ર
 અનંત  તપ
 અનંત બળવીર્ય
 અનંત ક્ષાયક સમ્યક્ત્વ
 વજ્રઋષભ નારાચ સંહનન
 સમચતુરસ્ત્ર સંસ્થાન
 ચોત્રીસ અતિશય
 પાંત્રીસ વાણીના ગુણો
 એક હજાર આઠ ઉત્તમ લક્ષણ
 ચોસઠ ઈન્દ્રોના પૂજનીય

ધર્મ
દેવી દેવતા
જૈન ધર્મ
તીર્થંકર
ધાર્મિક સાહિત્ય
સિંધીપાણી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ  ભાગમાં આવેલા  નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સિંધીપાણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

નસવાડી તાલુકો
ગોળજ (તા. ઠાસરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઠાસરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોળજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઠાસરા તાલુકો
રફાઇ (તા. સંતરામપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંતરામપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રફાઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંતરામપુર તાલુકો
શાકાહારી એટલે કે માત્ર વનસ્પતિઓમાંથી મળતાં પાન, ફળ, ફુલ કે મૂળ (કંદમૂળ)માંથી પોતાનો ખોરાક તૈયાર કરી આહાર તરીકે ઉપયોગ કરે. આમાં કોઈપણ પ્રાણીના શરીરમાંથી, કોઈપણ સ્વરુપે મેળવવામાં આવેલા ખોરાકને અવૈદ્ય ગણવામાં આવે છે.

સંદર્ભ 

ખોરાક
આહાર
સુદામડા (તા. સાયલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાયલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સુદામડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં સરકારી તેમજ ખાનગી પ્રાથમિક શાળાઓ, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 

સાયલા તાલુકો
રાજપૂત કે રજપૂત એ ભારત દેશનાં હિંદુ ધર્મ માં ક્ષત્રિય કુળની એક મુખ્ય જ્ઞાતિ છે. રાજપૂત શબ્દ એ રાજપુત્રનો અપભ્રંશ છે, જે વેદ, રામાયણ અને મહાભારત જેવા ધર્મગ્રંથોમાં જોવા મળે છે. રાજપૂત શબ્દ આ દેશમાં મુસલમાનો આવ્યા બાદ પ્રચલિત થયો છે. પ્રાચીન કાળમાં રાજકુમાર અથવા રાજવંશના લોકો રાજપુત્ર કહેવાતા હતા, એટલા માટે ક્ષત્રિયવર્ગના બધા લોકોને મુસલમાનો, રાજપૂત કહેવા લાગ્યા.

સંદર્ભો

જ્ઞાતિ
ભારતની જ્ઞાતિઓ
ક્ષત્રિય
ધનાણા (તા. સુઈગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  સુઈગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધનાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, મગ, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

સુઈગામ તાલુકો
શોભાસણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. શોભાસણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

જોવાલાયક સ્થળો 
ગામમાં સુનીચર વાવ આવેલી છે. અહીં રેપડી (કે રેપડીયા) માતાજીનું મંદિર આવેલું છે.

વડનગર તાલુકો
તાલીપેરુ નદી () ભારત દેશના છત્તીસગઢ રાજ્યના બીજાપુર જિલ્લામાંથી વહેતી એક નદી છે, જે ગોદાવરી ખીણ પ્રદેશમાં આવેલ છે. આ નદી ગોદાવરી નદીની ડાબા કાંઠાની ઉપનદીઓ પૈકીની એક છે. આ નદીનો ગોદાવરી નદી સાથે સંગમ તેલંગાણા રાજ્યના ખમ્મમ જિલ્લામાં આવેલ ચેરલા નજીક થાય છે.

આ નદી પર બંધ બાંધી આ ક્ષેત્રમાં કૃષિ હેતુઓ માટે વ્યાપકપણે નહેર યોજનાઓ વિકસાવવામાં આવી છે. તાલીપેરુ બંધ પ્રકલ્પ (તાલીપેરુ પ્રોજેક્ટ) આ નદી પર સિંચાઈના હેતુ માટે બાંધવામાં આવેલ છે. આ પાણી તાલીપેરુ બંધના જળાશય ખાતે એકત્રીત કરવામાં આવે છે, જે તેલંગાણા રાજ્યના ખમ્મમ જિલ્લાના ચેરલા ગામ અને મંડળ ખાતે આવેલ એક મધ્યમ સિંચાઇ યોજના છે. આ પ્રકલ્પ આશરે ૫.૦ ટીએમસી જળનો ઉપયોગ કરે છે અને ખમામ જિલ્લાના ચેરલા મંડળ અને દુમ્મુગુદેમ મંડળ ખાતે ૨૪૫૦૦ એકર જેટલા વિસ્તારને પિયત પુરું પાડે છે.

છત્તીસગઢ
ભારતની નદીઓ
તેલંગાણા
આમલઝર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આમલઝર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઝઘડીયા તાલુકો
વર્ગીકૃતનામકરણ એ સમસ્ત સજીવ સૃષ્ટીને એક સમાન લાક્ષણીકતા ધરાવતા સજીવોના વિવિધ સમુહો અૃને પેટા-સમુહોમાં ગોઠવી, એ ગોઠવણી દરમ્યાન દરેક સમુહનું એક ચોક્કસ નામકરણ કરવાની જીવવિજ્ઞાનમાં વપરાતી એક પદ્ધત્તિનું નામ છે. આ પદ્ધત્તિમાં પહેલા દરેક એેકદમ સમાન લાક્ષણીકતાઓ ધરવતા સજીવોને એક સમુહમાં મુકીને એક ચોક્કસ કક્ષા આપવામાં આવે છે. આવા ઘણા ખરા અંશે મળતા આવતા સમુહને ને એક વધુ વિશાળ સમુહમાં ગોઠવીને એ સમુહને વળી એક ચોક્કસ કક્ષા આપવામાં આવે છે. આવું ત્યાં સુધી કરવામાં આવે છે કે પૃથ્વી પરના દરકે સજીવને આના હેઠળ આવરી લેવામાં ન આવે. આવા સમુહો ને વર્ગીકૃતનામકરણ (અંગ્રજીમાં બહુવચનમાં ટેક્ષા (અં: taxa) અને એકવચનમાં ટેક્ષન (અં: taxon)) કહે છે. ઇ.સ. ૨૦૦૯માં એન્જીઓસ્પર્મ ફાઇલોજેની ગૃપ દ્વારા પ્રસિદ્ધ થયેલ પુષ્પીત વનસ્પતિઓનું વર્ગીકૃતનામકરણ એ આધુનિક વર્ગીકૃતનામકરણનું એક ઊદાહરણ છે. એને ટૂંકમાં એપીજી ૩ તંત્ર રીકે ઔળખવામાં આવે છે. સ્વીડીશ વૈજ્ઞાનિક કાર્લોસ લીન્નેઅસ ને આધુનિક વર્ગીકરણનો પિતા ગણવામાં આવે છે.

વ્યાખ્યા
વર્ગીકૃતનામકરણની વ્યાખ્યાતો દરેકે દરેક સ્તોત્ર પાસેથી અલગ અલગ સાંપડે છે, પરંતું એની મુળભૂત કેળવણી જેવી કે ધારણા / કલ્પના, નામકરણ અને સજીવોનું વિભાગીકરણ, તો લગભગ દરેક વ્યાખ્યામાં એક સરખી જોવા મળે છે. 
જીવવિજ્ઞાનની પરીભાષાના ઊપયોગની શરુવાત એકબીજાથી સ્વતંત્રપણે થઇ હોવાથી વિભાગીકરણ અને તંત્રબદ્ધત્તા નો વર્ગીકૃતનામકરણ સાથેનો ચોક્કસ સંબધ અલગ અલગ જોવા મળે છે. તાજેતરની વર્ગીકરણની વ્યાખ્યાઓ નીચે સંદર્ભ માટે આપેલી છે.
 વિશિષ્ટોને જાતિઓમાં, જાતિઓ વધારે મોટા સમુહમાં અને સમુહના નામકરણના સિદ્ધાંત અને અભ્યાસ માંથી નિપજતું વર્ગીકરણ;
 વર્ણન, ઓળખ, સંજ્ઞાકરણ અને વિભાગીકરણને આવરી લેતું વિજ્ઞાન (અને તંત્રબદ્ધત્તાના મુખ્ય ઘટક)નું એક ક્ષેત્ર;
 વિભાગીકરણનું વિજ્ઞાન, જીવવિજ્ઞાનમાં જીવતંત્રનું વિભાગીકરણ;
 "જાતીઓના નિર્માણના અભ્યાસ વગેરે. સહીતનું વિભાગીકરણનું સજીવોને માટેનું વિજ્ઞાન."
"વિભાગીકરણના હેતુ માટે સજીવોની લાક્ષણિકતાઓનું વિશ્લેષણ"
<p><p>
આ વિવિધ વ્યાખ્યાઓ કાં તો વર્ગીકૃતનામકરણને તંત્રબદ્ધતાના એક પેટાવિભાગ તરીકે ( વ્યાખ્યા ક્રમાંક ૨ ) અથવાતો બન્ને ને એકબીજાના સમાનાર્થી તરીકે મુકે છે. જીવવૈજ્ઞાનીક સંજ્ઞાકરણને વર્ગીકૃતનામકરણનો ભાગ ગણવું કે વર્ગીકૃતનામકરણની બહાર તંત્રબદ્ધતાનો ભાગ ગણવું,  એ વિષે થોડા મતભેદ છે. ઊદાહરણ તરીકે ઊપરની છેલ્લી વ્યાખ્યાજીવવૈજ્ઞાનીક સંજ્ઞાકરણને વર્ગીકૃતનામકરણની બહાર મુકતી તંત્રબદ્ધતાની નીચેની વ્યાખ્યાની જોડી છે.<p>

તંત્રબદ્ધતા: સજીવોના કુદરતિ સંબંધની સાપેક્ષમાં સજીવોનું વર્ગીકરણ અને વર્ગીકૃતનામકરણમાં ઊત્ક્રાંતિ અને ભિન્નતા ના અભ્યાસની સાથે ઓળખ, વર્ગીકૃતનામકરણ અને સંજ્ઞાકરણ નો અભ્યાસ.

પ્રસ્તુતતા

વર્ગીકૃતનામકરણના વર્ણનો

જીવતંત્રનું વિભાગીકરણ

વર્ગીકૃતનામકરણનો ઇતિહાસ

શરૂવાત

એરીસ્ટોટલથી લઇને પ્લીની ધ એલ્ડર સુધીનો સમય

લીનીઅન પહેલાના વર્ગીકૃતનામકરણકારો

લીનીઅન  યુગ

માહિતીસ્થાનકો (અં: ડેટાબેઝીઝ - databases)

આ પણ જુવો

નોંધ

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ
જીવવિજ્ઞાન
પારિભાષિક સંજ્ઞાઓ
મહીયાપુર (તા. માલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મહીયાપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

માલપુર તાલુકો
કોટડા (તા. ધારી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધારી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોટડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ધારી તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
સાયક્લોનિક સેપરેશન એ હવા, વાયુ અને પાણીના સ્ત્રોતોમાંથી પ્રદુષણના રજકણો કોઇ પણ પ્રકારના ગાળણો વગર દૂર કરવાની પ્રક્રિયા. જ્યારે પાણીમાંથી તત્વો દૂર કરવામાં આવે છે ત્યારે હાઇડ્રો સાયકલોન વપરાશમાં લેવાય છે. જ્યારે વાયુમાંથી દૂર કરવામાં આવે છે ત્યારે વાયુ સાયક્લોન વપરાશમાં લેવાય છે. ભ્રમણ અને ગુરૂત્વાકર્ષીય અસરોનો ઉપયોગ ઘન અને પ્રવાહીને અલગ કરવા માટે થાય છે. આ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ વાયુના પ્રવાહમાંથી પ્રવાહી દૂર કરવા માટે પણ વપરાય છે.
વારાહસ્વરૂપ (તા. જાફરાબાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જાફરાબાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વારાહસ્વરૂપ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. અહીં ભગવાન વારાહસ્વરૂપનું મંદિર આવેલું છે. 
 

જાફરાબાદ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર