Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
જેઠીપુરા (તા. દેત્રોજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દેત્રોજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જેઠીપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જુવાર, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ

દેત્રોજ તાલુકો
વૈશાખ સુદ ૯ને ગુજરાતીમાં વૈશાખ સુદ નોમ કે વૈશાખ સુદ નવમી કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના સાતમા મહિનાનો નવમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના બીજા મહિનાનો નવમો દિવસ છે.

તહેવારો અને ઉજવણીઓ
 સીતાનવમી 
 સુમતિનાથપ્રભુ જન્મ કલ્યાણક (જૈન ધર્મ)

મહત્વની ઘટનાઓ

જન્મ
 ???? - સીતાજી

અવસાન

સંદર્ભ

પંચાંગ
સમય
મલજીપરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મલજીપરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઝઘડીયા તાલુકો
રેસ કોર્સ ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલ વડોદરા શહેરની પશ્ચિમ બાજુમાં આવેલ એક વિસ્તાર છે. તે વડોદરાના પશ્ચિમી ભાગના પોશ વિસ્તારોમાં સૌથી ઝડપથી વિકસતો વિસ્તાર પૈકી એક છે. પ્રાચીન દિવસોમાં તે પશ્ચિમ ભારતનું એક માત્ર રેસ કોર્સ હતું, જેની માલિકી વડોદરાના મહારાજાની હતી. હવે અહિંયાં વિશાળ વ્યાપારી ઇમારતો પોતાનો વેપાર-ધંધો કરી રહ્યા છે. રેસ કોર્સ ખાતે પશાભાઈ પાર્કમાં ઘરો છે, જેને શહેરનો પોશ અને શ્રેષ્ઠ રહેણાંક વિસ્તાર ગણવામાં આવે છે. 

રેસ કોર્સ ખાતે વાણિજ્ય અને મનોરંજનના વિકલ્પો શહેરના લોકોને મળે છે, જેમ કે આઈનોક્સ અને સિને મોલ જેવા મલ્ટિપ્લેક્ષ, વેસ્ટસાઇડ, લેન્ડમાર્ક, રિલાયન્સ ટ્રેન્ડ્સ, પેન્ટાલૂન લિ., ઉપરાંત કેટલાક મોટા રેસ્ટોરાંનો ઉમેરો પણ આ વિસ્તારની શોભા વધારે છે. 

વડોદરા શહેર
બેગૂસરાય ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા  બિહાર રાજ્યના બેગૂસરાય જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. બેગૂસરાયમાં બેગૂસરાય જિલ્લાનું મુખ્યાલય છે. 

બિહાર
ઓરણ (તા. પ્રાંતિજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પ્રાંતિજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઓરણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

પ્રાંતિજ તાલુકો
દહેર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના  સુબિર તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. દહેર ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

આ પણ જુઓ 
તપતરાવ આનંદરાવ પવાર

સુબિર તાલુકો
ભોજ (તા.પાદરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા પાદરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભોજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

પાદરા તાલુકો
દોલપુર (સાઠંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દોલપુર (સાઠંબા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાયડ તાલુકો
આદિકેશવ ઘાટ એ ગંગા નદી પર આવેલ એક ઘાટ છે, જે ભારત દેશના ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા વારાણસી શહેર ખાતે આવેલ છે. આ ઘાટ વરુણા નદી અને ગંગા નદીઓના સંગમ પર આવેલ છે. આ ઘાટ પર સંગમેશ્વર તેમ જ બ્રહ્મેશ્વર મંદિર પણ સ્થાપિત છે.

કાશી નગરી ખાતે ગંગા નદી પર આશરે ૮૪ ઘાટ આવેલ છે. આ ઘાટ આશરે ૬ થી વધુ કિલોમીટર જેટલા અંતરમાં આવેલ છે.

આ ઘાટ પૈકી પાંચ ઘાટને અતિ પવિત્ર માનવામાં આવે છે. આ પાંચ ઘાટને સામૂહિક રીતે 'પંચતીર્થ' કહેવાય છે. આ પાંચ ઘાટ અસી ઘાટ, દશાશ્વમેઘ ઘાટ, આદિકેશવ ઘાટ, પંચગંગા ઘાટ તથા મણિકર્ણિકા ઘાટ છે.

વારાણસી
જોવાલાયક સ્થળો
ડુંગરી, મહુવા તાલુકો, સુરત જિલ્લો
ડુંગરી (તા. ઇડર)
ડુંગરી (તા. ઝાલોદ)
ડુંગરી (તા. વંથલી)
ડુંગરી (તા. વલસાડ)
ડુંગરી (તા.પારડી)
ડુંગરી (માંગરોળ)
ડુંગરી (વાલિયા)
નિતા મુકેશ અંબાણી કે ફક્ત નિતા અંબાણી (જન્મ: નવેમ્બર ૧, ૧૯૬૩) એ ભારતીય ઉદ્યોગપતી દાનવીર છે. તેઓ રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશન, ધીરભાઈ અંબાણી ઇન્ટરનેશનલ સ્કૂલના સ્થાપક અને રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના એક ડાયરેક્ટર છે. તેઓ કલાકૃતિ સંગ્રહ શોખીન છે અને આઈ.પી.એલ.ની ક્રિકેટ ટીમ મુંબઈ ઇન્ડિયન્સના માલિક છે.

જીવન 
તેમનું જન્મસમયનું નામ નિતા દલાલ હતું. તેઓ રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ચેરમેન અને મેનેજિંગ ડાયરેક્ટર મુકેશ અંબાણીના પત્નિ છે.

સંદર્ભ 

વ્યક્તિત્વ
૧૯૬૩માં જન્મ
ઉપશાસ્ત્રીય સંગીતમાં શાસ્ત્રીય સંગીત તથા લોક સંગીત અથવા શાસ્ત્રીય સંગીત અને પૉપ સંગીત જેવા અન્ય લોકપ્રિય સંગીતનું મિશ્રણ હોય છે. આ સંગીતનો ઉપયોગ ફિલ્મો અને નાટકોમાં સંગીતને વધુ લોકપ્રિય બનાવવા અને વિશેષ પ્રભાવ ઉત્પન્ન કરવા માટે કરવામાં આવે છે. લોકગીતોમાં ધૃપદ, ધમાર, હોલી, ચેતી જેવા ઘણા પ્રકારો છે. જે પહેલા લોક સંગીત તરીકે પ્રકાશમાં આવ્યા અને બાદમાં તેનું શાસ્ત્રીયકરણ કરવામાં આવ્યું હતું. આના શાસ્ત્રીય રુપનું વિદ્વાનો પૂર્ણ રીતે પાલન કરે છે, લોક સંગીતમાં આજે પણ તેના શાસ્ત્રીય સ્વરુપને ગંભીરતાથી લીધા વગર સુંદરતાપૂર્વક પ્રસ્તુત કરવામાં આવે છે. આ પ્રકારના મિશ્રણને ઉપશાસ્ત્રીય સંગીત કહેવામાં આવે છે.

સંદર્ભ
હેન્ડર્સન વેવ્સ (અંગ્રેજી:Henderson Waves) એ સિંગાપોર ખાતે બાંધવામાં આવેલો લાંબા અંતરનો પુલ છે, જે માત્ર પગે ચાલીને જવા માટે વાપરવામાં આવે છે. આ પુલની લંબાઈ ૨૭૪ મીટર (૮૯૯ ફૂટ) જેટલી છે. આ પુલ હેન્ડર્સન માર્ગ (Henderson Road)ની ઉપર ૩૬ મીટર (૧૧૮ ફૂટ) જેટલી ઊંચાઈ પર બાંધવામાં આવેલ છે, જે સિંગાપોર ખાતેનો સૌથી વધારે ઊંચાઈ પર આવેલો પગે ચાલીને જવા માટેનો પુલ છે. આ પુલ સિંગાપોરના માઉન્ટ ફેબર પાર્ક (Mount Faber Park), ટેલોક બ્લાન્ઘ હીલ પાર્ક (Telok Blangah Hill Park)નામના બગીચાઓને એકબીજા સાથે જોડે છે. આ પુલનું નિર્માણકાર્ય ઈ. સ. ૨૦૦૮ના વર્ષમાં આઈ.જે.પી. કોર્પોરેશન, લંડન (IJP Corporation, London) અને આર.એસ.પી. આર્કિટેક્ટસ પ્લાનર એન્ડ એન્જિનીયર્સ, સિંગાપોર (RSP Architects Planners and Engineers (PTE) ltd Singapore) દ્વારા પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું હતું.

સર્પાકાર દેખાતો આ પુલ સાત વલયાકાર સ્ટીલની પટ્ટીઓથી બનેલી ભુંગળી વડે બનાવવામાં આવેલ છે. અહીં થાકી જવાય ત્યારે બેસવા માટે બેઠકો (બેન્ચીસ) રાખવામાં આવેલ છે. આ પુલ એલઈડી (LED) લાઈટ વડે સજાવવામાં આવેલ છે, જે દરરોજ રાત્રે ૭ વાગ્યાથી બે વાગ્યા સુધી ચાલુ રાખવામાં આવે છે.

સંદર્ભો

સિંગાપુર
જોવાલાયક સ્થળો
જામનપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ ખેરગામ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. જામનપાડા ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર,  શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.

ખેરગામ તાલુકો
મલાતજ (તા. સોજિત્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોજિત્રા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મલાતજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામ જિલ્લા મથક આણંદથી આશરે ૨૫ કિલોમીટર અને તાલુકા મથક સોજિત્રાથી આશરે ૬ કિલોમીટરના અંતરે આવેલું છે.

આ ગામમાં રણછોડરાયજીનું મંદિર આવેલું છે.

જાણીતા વ્યક્તિઓ 
 સંત કવિ છોટમ ‍(૨૩ માર્ચ ૧૮૧૨ - ૫ નવેમ્બર ૧૮૮૫) - ગુજરાતી તથા વ્રજ ભાષામાં ચારસોથી વધુ પદો-ભજનો કાવ્યોનું સર્જન.
 વ્રજલાલ કાલિદાસ શાસ્ત્રી (૨૬ નવેમ્બર ૧૮૨૫ - ૧૪ નવેમ્બર ૧૮૯૨) - ગુજરાતી સાહિત્યકાર અને વિદ્વાન.

સંદર્ભ 

સોજિત્રા તાલુકો
ચરોતર
અષાઢ સુદ ૭ને ગુજરાતીમાં અષાઢ સુદ સાતમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના નવમા મહિનાનો સાતમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના ચોથા મહિનાનો સાતમો દિવસ છે.

તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
 સૂર્યપુત્રી તાપી મૈયાનો જન્મદિવસ

મહત્વની ઘટનાઓ

જન્મ

અવસાન

સંદર્ભ

પંચાંગ
સમય
કાથોલિયા (તા. લીમખેડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીમખેડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાથોલિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લીમખેડા તાલુકો
પટોસણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પટોસણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક, માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

 

પાલનપુર તાલુકો
ધાતરવડી નદી એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલી એક નદી છે. આ નદી ગીરના જંગલમાંથી નીકળી રાજુલા પાસેથી પસાર થતી જાફરાબાદ આગળ અરબી સમુદ્રમાં મળી જાય છે. આ નદી અમરેલી જિલ્લાની મહત્વની નદીઓ પૈકીની એક છે. આ નદીને કિનારે રાજુલા ઉપરાંત થોરડી, ખાખબાઈ, વીજપડી વગેરે ગામો આવેલાં છે.

આ નદી પર બે બંધ બાંધવામાં આવેલા છે, જે ધાતરવડી-૧ બંધ અને ધાતરવડી-૨ બંધ તરીકે ઓળખાય છે.

સાહિત્યમાં ઉલ્લેખ
ઝવેરચંદ મેઘાણી રચિત લોકકથા સંગ્રહ સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ભાગ પ ની એક વાર્તા ભૂત રૂવે ભેંકારમાં આ નદીનો ઉલ્લેખ આવે છે.

સંદર્ભ 

ગુજરાતની નદીઓ
સૌરાષ્ટ્રની નદીઓ
અમરેલી જિલ્લો
કંકોડાકુઈ (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કંકોડાકુઈ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવેર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઘોઘંબા તાલુકો
સક્કરબાગ પ્રાણી સંગ્રહાલય ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જુનાગઢ જિલ્લાના મુખ્ય મથક એવા જુનાગઢ શહેરમાં આવેલ પ્રાણી સંગ્રહાલય છે. આ પ્રાણી સંગ્રહાલય આઝાદી પહેલાં એટલે કે જુનાગઢ રાજ્યના નવાબના સમયમાં બનાવવામાં આવ્યું હતું. એશિયાઇ સિંહ આ પ્રાણી સંગ્રહાલયનું મુખ્ય આકર્ષણ છે. સક્કરબાગ આશરે ૧૯૮ હેક્ટરમાં ફેલાયેલું છે.

ઇતિહાસ
સક્કરબાગ પ્રાણી સંગ્રહાલયની સ્થાપના નાવાબી કાળ દરમિયાન, ઇ.સ. ૧૮૬૩માં થઇ હતી, જે ભારતના જુનામાં જુના પ્રાણી સંગ્રહાલયોમાનું એક છે. આ પ્રાણી સંગ્રહાયલનું નામ એક મીઠા પાણી (સક્કર) ના કુવા પરથી પડ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે.

પ્રાણીઓ
સક્કરબાગ પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં તૃણભક્ષી, રાની, સરીસૃપ વગેરે, મોટા ભાગના પ્રાણીઓ જોવા મળે છે. અહિં એશિયાઇ સિંહ મુખ્ય આકર્ષણ છે. આ ઉપરાંત એશિયાઇ ચિત્તો, અને તાજેતરમાં જ પોકેટ મન્કી તરીકે ઓળખાતું પ્રાણી લાવવામાં આવ્યું છે.

સક્કરબાગ પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં આશરે નીચે મુજબ જેટલા પ્રાણીઓ છે:

સંરક્ષણ
સક્કરબાગ પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં એશિયાઇ સિંહ તથા ગીધોનું સંવર્ધન કેન્દ્ર બનાવવામાં આવ્યું છે. અહીં ભારતના બીજા પ્રાણી સંગ્રહાલયો સાથે પ્રાણીઓનું આદાન-પ્રદાન પણ કરવામાં આવે છે.

સંદર્ભ

પ્રાણી સંગ્રહાલય
જૂનાગઢ
જોવાલાયક સ્થળો
વાંચ (તા. દસ્ક્રોઇ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસ્ક્રોઇ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાંચ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામ વાંચ ખારી નદીના કાંઠે વસેલુ છે.

દસ્ક્રોઇ તાલુકો
સતાપર (તા. ધ્રાંગધ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રાંગધ્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સતાપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ધ્રાંગધ્રા તાલુકો
રહેમલપુર (તા. વિરમગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરમગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રહેમલપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિરમગામ તાલુકો
મોરારસાહેબ (ઇ.સ.૧૭પ૮-૧૮૪૯)એ રવિ-ભાણ સંપ્રદાયના સંતકવિ હતા. તેમણે લખેલા "પરજ" ભક્તિ પદો માટે તેઓ વિશેષ જાણીતા છે. તેમના નામ ઉપરથી ખંભાળિયાને મોરારનું ખંભાળિયા કહેવાય છે.

જીવન
મોરારસાહેબનો જન્મ ઈ. સ. ૧૮૫૮માં થરાદ(બનાસકાંઠા)માં વાઘેલા રાજપૂત જ્ઞાતિમાં થયો હતો. તેઓ વાઘેલા દરબારના રાજકુમાર હતા.  તેમનું મૂળનામ માનસિંહજી હતું. મનમાં  વૈરાગ્યભાવ જાગૃત થતાં તેમણે ગૃહત્યાગ કરી રવિસાહેબ પાસે દીક્ષા લીધી હતી. વિ.સં. ૧૮૪૨ એટલે લગભગ ઈ.સ. ૧૮૮૬માં જામનગર જિલ્લાના ખંભાળિયા ગામે તેમણે ગુરુગાદીની સ્થાપના કરી અને મૃત્યુ પર્યંત ત્યાં જ રહ્યાં અને ત્યાં જ સમાધિ લીધી. તેમને હોથી નામે મુખ્ય શિષ્ય હતો તે સિવાય ચરણ સાહેબ‚ દલુરામ‚ દુલ ભરામ‚ કરમણ‚ જીવાભગત ખત્રી‚ ધરમશી ભગત જેવા અનેક શિષ્યો હતા.  

તેમન મૃત્યુ વિશે એવી વાયકા છે કે તેમણે ખંભાળીયામાં સમાધિ લેવાની યોજના કરી ત્યારે નવાનગર રાજ્યના રાજા જામ ત્યાં આવી પહોંચ્યા અને જો તે સમાધિ લે તો પોતે આત્મહત્યા કરશે એમ જણાવ્યું. ત્યારે સમાધિ ન લેતા તેઓ ધ્યાનમાં બેસી ગયા. તેના એક વર્ષ (સં ૧૯૦૫, ચૈત્ર સુદ બીજ) પછી તેમણે કોઈને ન જણાવતા સમાધિ લઈ લીધી. આ વાતની જાણ થતા અંગ્રેજોએ જામનગરના રાજા ઉપર મુકદમો ચલાવી સમાધિ ખોદવાની માંગણી કરી. રાજા જામે તેની પરવાનગી ન આપી પરંતુ જ્યારે અંગ્રેજો બળજબરી પૂર્વક સમાધિ ખોદવા ગયા ત્યારે તેમને મોરાર સાહેબ સમાધિ પર જીવંત બેઠેલા દેખાયા.

રચનાઓ
‘બારમાસી’‚ ‘ચિંતમાણી’ (દશાશ્વરી છંદમાં ૪૩ કડીની રચના)‚ ગુરુમહિમા (ચોપઈ અને ભુજંગી છંદમાં૨૪ કડીઓની રચના) જ્ઞાનવૈરાગ્ય પ્રેરક કુંડળિયા અને શ્રીકૃષ્ણ‚ શિવ‚ રામ વગેરે દેવતાઓની સ્તુતિ કરતાં પદો તેમણે રચ્યાં છે. આ ઉપરાંત યોગ‚ બોધ ઉપદેશ‚ વૈરાગ્ય અને વિરહભાવ વર્ણવતાં પ્રેમલક્ષણા ભક્તિનાં ભજનો પણ તેમણે રચ્યાં છે. ‘પરજ’ પ્રકારનાં તેમણે રચેલા ભજનો શ્રેષ્ઠ કોટિનાં માનવામાં આવે છે.

આ પણ જુઓ
 વિકિસ્રોત પર મોરાર સાહેબના અમુક પદો

સંદર્ભ 

ગુજરાતી સાહિત્યકાર
સંત
ચાવજ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભરૂચ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચાવજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.અહીં ગુજરાત નું સૌથી મોટુ ખાતર નું કારખાનું ગુજરાત નર્મદાવેલી ફર્ટિલાઇઝર કંપની લિમિટેડ આવેલુ છે.

ભરૂચ તાલુકો
સાંબા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના મહુવા તાલુકાનું ગામ છે. સાંબા જવા માટે મહુવાથી અનાવલ જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર આવેલા વલવાડા ગામથી પશ્ચિમ દિશામાં કાંકરીયા તરફ જતા રસ્તા દ્વારા જઇ શકાય છે. આ ઉપરાંત ભગવાનપુરા વાંક તેમ જ ગુણસવેલ થઇને પણ અહીં પહોંચી શકાય છે. અનાવલ તેમ જ જોગવાડથી કુમકોતર, કાંકરીયા  થઇને પણ અંહી પંહોચી શકાય છે.  આ ગામની ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશામાં ઓલણ નદી, ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાં ભોરિયા ગામ, દક્ષિણ દિશામાં અંબિકા નદી તેમ જ દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશામાં કાંકરીયા ગામ આવેલું છે.

અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. શેરડી, કેરી, ડાંગર તથા વિવિધ શાકભાજીઓ અંહીની મુખ્ય ખેતપેદાશો છે. અંહી કાકરાપાર સિંચાઇ યોજનાની નહેરનું પાણી નાની શાખા દ્વારા આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, દૂધ ઉત્પાદક સહકારી મંડળી, ઉત્તર બુનિયાદી શાળા, પંચાયતઘર તેમ જ આંગણવાડી જેવી સવલતો ઉપલબ્ધ થયેલી છે. સાંબા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ બે નદીઓની વચ્ચે આવેલું છે, જેની જમીન મોટેભાગે સમતળ નથી. ગામના કેટલાક ભાગમાં જંગલ પણ આવેલું છે.

મહુવા તાલુકો(જિ.સુરત)
નનસાડ (કામરેજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લામાં આવેલા કામરેજ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. ઘલા ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ અને પાટીદારો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, કેળાં, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
કામરેજ તાલુકો
અખાડો શબ્દ બે અલગ-અલગ અર્થોમાં પ્રયોજવામાં આવે છે:

 વ્યાયામશાળા, જ્યાં પહેલવાનો કુશ્તી વગેરે કરે/શીખે છે તે સ્થળ અને,
 અખાડો સાધુઓનું એક દળ છે જે શસ્ત્રવિદ્યામાં પણ પારંગત હોય છે.

સાંસ્કૃતિક મહત્વ
ભારતીય સંસ્કૃતિમાં અખાડાઓ પ્રાચીનકાળથી મહત્વ ધરાવે છે. અખાડાઓ સાધુઓનો એવો સમૂહ છે જે સંકટના સમયે રાજધર્મથી વિરુદ્ધ પરિસ્થિતિઓમાં રાષ્ટ્રરક્ષા અને ધર્મરક્ષા માટે કામ કરતો હતો. આ પ્રકારના સંકટથી દેશ અને ધર્મ બન્નેની રક્ષા માટે અખાડાના સાધુઓ પોતાની અસ્ત્ર-શસ્ત્ર વિદ્યાનો પણ ઉપયોગ કરતા હતા. તેથી અખાડા અંતર્ગત પહેલવાનો માટે એક મેદાન હતું જેનો ઉપયોગ શરીરશૌષ્ટવ વધારવા માટે થતો હતો. સાધુઓ જુદા-જુદા દાવપેચ અજમાવીને અભ્યાસ કરતા હતા. સાધુઓના આ અખાડા પરથી વ્યાયામશાળા માટે પણ આ શબ્દ પ્રચલિત બન્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે.

વર્તમાનમાં અખાડા
ભારતના સાધુઓમાં અખાડા પ્રથા આજે પણ મહત્વ ધરાવે છે. ભારતના સૌથી મોટા સાધુઓના કુંભમેળામાં સાધુઓના દેશભરના અનેક અખાડાઓના દર્શન થાય છે. ગુજરાતમાં પણ મુખ્યત્વે જૂનાગઢ ખાતે સાધુઓના અખાડાઓ આવેલા છે. શિવરાત્રીના મેળામાં આ સાધુઓ વિવિધ અંગકસરતના કરતબો અજમાવે છે. આ બન્ને મેળાઓમાં સાધુઓના અખાડાઓ સંમેલિત થઈને શાહી સ્નાન કરે છે.

સંદર્ભો

ભારતીય સંસ્કૃતિ
ચાચરીયા (તા. બરવાળા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  બોટાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બરવાળા તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ચાચરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સાહિત્યમાં ઉલ્લેખ
ઝવેરચંદ મેઘાણી રચિત લોકકથા સંગ્રહ સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ભાગ ૧ ની એક વાર્તા ઘેલાશા માં આ ગામનો ઉલ્લેખ આવે છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ
 બોટાદ જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટ પર બરવાળા વિષે માહિતિ
કાતરાસામળ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા સરસ્વતી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાતરાસામળ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સરસ્વતી તાલુકો
મેડી ટિંબા (તા. ભિલોડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મેડી ટિંબા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભિલોડા તાલુકો
મુનપુર (તા. કડાણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા  કડાણા તાલુકાનું આવેલું એક  ગામ છે. મુનપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કડાણા તાલુકો
મજીવાણા (તા. પોરબંદર) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા  પોરબંદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. પોરબંદર થી ૨૫ કી.મી.ના અંતરે આવેલા મજીવાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, મગફળી, જીરૂ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે. ગામની મધ્યમાં રામજી મંદીર તથા ગામના પ્રવેશદ્વાર નજીક શિવ મંદીર અને હનુમાન મંદીર તેમજ વાછરા ડાડા મંદિર આવેલાં છે. 

પોરબંદર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ભુખલા (તા. વડગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભુખલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

વડગામ તાલુકો
કાનસરી એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ
મહોબતપુરા (તા. કુતિયાણા) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા કુતિયાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મહોબતપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી અને પોસ્ટ ઓફીસ જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

કુતિયાણા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
પિપલા (તા.ડેડીયાપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ડેડીયાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. પિપલા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો (જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી ઈમારતી લાકડા સિવાયની ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

ડેડીયાપાડા તાલુકો
ખાંડવી ગુજરાતી ફરસાણ છે. આ વાનગી ચણાના લોટમાંથી તૈયાર કરવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે ચણાનો એકદમ ઝીણો લોટ, કે જે બજારમાં 'ફાઇન બેસન'નાં  નામથી વેચાય છે, તે અને છાશમાંથી આ વાનગી બનાવવામાં આવે છે.

ગુજરાતના પારંપારિક ફરસાણ જે બાફીને બનાવવામાં આવતાં હોવાને કારણે પૌષ્ટિક, સ્વાદિષ્ટ અને પચવામાં હલકાં હોય છે (દા.ત. ઈદડાં, મૂઠિયાં, ઢોકળાં, પાનકી, પંડોળી) ખાંડવી તેમાંની એક છે.

વિવિધ રૂપો

મગની દાળની ખાંડવી 
મગની દાળની ખાંડવીમાં ચણાના ઝીણા લોટને બદલે મગની દાળનો ઝીણો લોટ વાપરવામાં આવે છે.

સંભારીયા ખાંડવી 
સંભારીયા ખાંડવીના વીટા વાળતા પહેલા, થાળી પર પાથરેલા ખીરાના થર ઉપર તુવેર, લીલા વટાણા, લીલવાનો કે કોપરા-કોથમીરનો સંભાર ભરવામાં આવે છે. આ ખાંડવી ખાવામાં સ્વાદિષ્ટ લાગે છે અને તે વધુ પૌષ્ટિક પણ છે.

શિંગોડાના લોટની ખાંડવી 
આ ખાંડવી શિંગોડાના લોટની બને છે. આ ખાંડવી ચણાના લોટ જેવી પાતળી નથી બનતી અને તેના વીટા પણ નથી પાડી શકાતાં. આ ખાંડવી ઉપવાસના સમયમાં ફરાળી વાનગી તરીકે ખવાય છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 ગુર્જરી.નેટ પર ખાંડવી બનાવવાની રીત ‍‍(અર્કાઇવ.ઓર્ગ પર સંગ્રહિત)

ગુજરાતી વાનગી
ગુજરાતી ભોજન
ફરસાણ
પુદક્કટ્ટૈ જિલ્લો ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા   તમિલનાડુ રાજ્યના ૩૨ જિલ્લાઓનો એક જિલ્લો છે. પુદક્કટ્ટૈ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક પુદક્કટ્ટૈ નગર ખાતે આવેલું છે. 

 

તમિલનાડુ
ફત્તેપુરા (તા. દેત્રોજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દેત્રોજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ફત્તેપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જુવાર, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ

દેત્રોજ તાલુકો
જેપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા  કલ્યાણપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જેપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

કલ્યાણપુર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
પરોડીયા (તા. ખંભાળિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા  ખંભાળિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પરોડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ખંભાળિયા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
નવા નાગડાવાસ (તા. મોરબી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરબી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવા નાગડાવાસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, સોપારી કાપવાનો ઉદ્યોગ તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં શ્રી મધુપુર પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 
ગામમાં શ્રીરામ મંદિર આવેલું છે.

મોરબી તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ઢોકલિયાની મુવાડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. ઢોકલિયાની મુવાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લુણાવાડા તાલુકો
રોઝવા (તા. દસાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રોઝવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

 

દસાડા તાલુકો
ધારીયા (તા.હાલોલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધારીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હાલોલ તાલુકો
પુષ્પલતા દાસ (૧૯૧૫-૨૦૦૩) એક ભારતીય સ્વતંત્રતા સેનાની, સમાજસેવક, ગાંધીવાદી અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતીય આસામ રાજ્યના ધારાસભ્ય હતા . તેઓ ૧૯૫૧ થી ૧૯૬૧ સુધી રાજ્યસભાના સભ્ય, આસામ વિધાનસભાના સભ્ય અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસની કાર્યકારી સમિતિના સભ્ય હતા. તેમણે કસ્તુરબા ગાંધી રાષ્ટ્રીય મેમોરિયલ ટ્રસ્ટ અને ખાદી અને ગ્રામ ઉદ્યોગ આયોગના આસામ અધ્યાયના અધ્યક્ષ તરીકે પણ કામગીરી બજાવી હતી. ભારત સરકારે તેમને સમાજમાં ફાળો આપવા બદલ ૧૯૯૯માં પદ્મ ભૂષણનો નાગરિક સન્માન એનાયત કર્યો હતો.

પ્રારંભિક જીવન 
૨૭ માર્ચ ૧૯૧૫ ના રોજ આસામના ઉત્તર લખીમપુરમાં રામેશ્વર સાઇકિયા અને સ્વર્ણલતાના ઘરે તેમનો જન્મ થયો હતો. તેમનું ભણતર પાનબજાર ગર્લ્સ હાઇ સ્કૂલમાં થયું હતું. તેમણે રાજકીય પ્રવૃત્તિઓ શાળાના દિવસોથી જ શરૂ કરી હતી અને મુક્તિ સંઘ નામથી સંસ્થાના સચિવ તરીકે કામગીરી બજાવી હતી. ૧૯૩૧ માં તેમણે અને તેમના સાથીઓએ બ્રિટીશ રાજ દ્વારા ક્રાંતિકારી ભગતસિંહને ફાંસી આપવાના વિરોધમાં વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું અને તેમને શાળામાંથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યા હતા. તેમણે ખાનગી વિદ્યાર્થી તરીકે અભ્યાસ ચાલુ રાખ્યો અને ૧૯૩૪ માં મેટ્રિકની પરીક્ષા પાસ કરી અને ત્યારબાદ તેમણે મધ્યવર્તી અભ્યાસક્રમ પૂર્ણ કરવા માટે બનારસ હિન્દુ યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશ કર્યો.  

પછી તેઓ આંધ્ર યુનિવર્સિટીમાંથી સ્નાતક થયા અને ૧૯૩૮ માં તે જ યુનિવર્સિટીમાંથી પોસ્ટ-ગ્રેજ્યુએટ ડિગ્રી મેળવી. ત્યારબાદ તેમણે ગુવાહાટીના અર્લ લૉ કોલેજમાં કાયદાના અભ્યાસ માટે પ્રવેશ મેળવ્યો, જ્યાં તેમણે વિદ્યાર્થી રાજકારણ ચાલુ રાખ્યું; તેઓ ૧૯૪૦ માં કોલેજ સંઘના સચિવ બન્યાં. આ સમય દરમિયાન ગાંધીજીએ નાગરિક અસહકાર ચળવળના ભાગ રૂપે વ્યક્તિગત સત્યાગ્રહ કરવાની હાકલ કરી હતી અને દાસે આંદોલનમાં ભાગ લીધો હતો. બે વર્ષ પછી શરૂ થનારા ભારત છોડો આંદોલનના અગ્રણી તરીકે તેમણે તેમાં ભાગ લીધો.

રાજકીય જીવન 
રાષ્ટ્રીય યોજના સમિતિ સાથેના મહિલા સબ સમિતિના સભ્ય તરીકે  તેમના જોડાણને કારણે દાસ તે વર્ષે મુંબઇ ગયા અને બે વર્ષ ત્યાં રહ્યા. તેમની પ્રવૃત્તિઓથી તેમને મૃદુલા સારાભાઈ અને વિજયા લક્ષ્મી પંડિત તેમજ આસામ વિધાનસભાના તત્કાલીન સભ્ય ઓમો કુમાર દાસ સાથે કામ કરવાની તકો મળી, જેમની સાથે તેમણે ૧૯૪૨ માં લગ્ન કર્યા. તેમનાં લગ્ન પછી આસામ પરત ફર્યા અને શાંતિ વાહિની અને મૃત્યુ વાહિની નામની બે સંસ્થાઓની રચના કરી.  સપ્ટેમ્બર ૧૯૪૨ માં દાસ અને તેના સાથીદારોએ મૃત્યુ વાહિનીને સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશનમાં વિરોધ દર્શાવ્યો, જેમાં ભારતનો ધ્વજ લહેરાવાનો હતો અને પોલીસે આ સરઘસ પર ગોળીબાર કર્યો હતો. જેના પગલે તેમના સાથી કનકલતા બરુઆનું મોત નીપજ્યું હતું.

અંતિમ જીવન 
ભારત સરકારે તેમને તામ્રપત્ર ફ્રીડમ ફાઇટર એવોર્ડથી સન્માનિત કર્યાં હતાં, પરંતુ વળતરની અપેક્ષા રાખ્યા વિના તેમણે ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં ભાગ લીધો હોવાનું કહીને તેને નકારી કાઢ્યું હતું. ૧૯૯૯ માં સરકારે તેમને પદ્મ ભૂષણનો ત્રીજો સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન આપ્યો. ૯ નવેમ્બર ૨૦૦૩ ના દિવસે, ૮૮ વર્ષની વયે, કોલકાતામાં તેમનું અવસાન થયું હતું.

સંદર્ભો 

૧૯૧૫માં જન્મ
૨૦૦૩માં મૃત્યુ
સ્વાતંત્ર્ય સેનાની
માંડવી તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. માંડવી આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

માંડવી તાલુકામાં આવેલાં ગામો 

આમલચુની
અમલસાડી
આંબા
આંબાપોર
આમલી
આંત્રોલી
અરેઠ
બડતાલ
બલાલતિર્થ
બલેઠી
બૌધાન
બેડધા
ભાતખાઇ
બિરમા
બોરી
બોરીગલા
બુણધા
ચાંદપોર
ચોરઆંબા
ચુડેલ
દાદાકુઇ
દધવાડા
દેવગઢ
દેવગીરી
ધરમપોર
ધ્વજ
ફાલી

ફુલવાડી
ગામતળાવબુજરંગ
ગામતળાવખુર્દ
ગાંગપોર (દેવગઢ)
ગાંગપોર (હર્ષદ)
ગાવછી
ઘંટોલી
ગોદાવાડી
ગોડધા
ગોડસંબા
હરીપુરા (કણઘાટ)
ઇસર
જાખલા
જામણકુવાબાર
જામકુઇ
જેતપુર
ઝાબ
ઝરી (દઢવાડા)
ઝરપણ
જુનવાણ
કાકડવા
કાકરાપાર
કલમકુવા
કાલીબેલ
કલમોઇ
કમાલપોર
કરંજ

કરંજવણ
કરુઠા
કારવલી
કાસલ
કાટકુવા
કેવડીયા
કેવડી
ખાનઝરોલી
ખરેડા
ખરોલી
ખતરાદેવી
ખેડપુર
ખોડઆંબા
કીમડુંગરા
કોલાકુઇ
કોલાખડી
કોલાસણા
કોસાડી
લાડકુવા
લાખગામ
લીમધા
લુહારવડ
મગરકુઇ
મગતરા
મહુડી
માંકણઝર
માલધા

માંડવી
મોરિઠા
મોટીચેર
મુંજલાવ
નંદપોર
નાનીચેર
નરેણ
નોગામા
પારડી
પરવત
પાતળ
પાટણા
પેટાળકુઇ
પીચરવણ
પીપરીયા
પીપલવાડા
પીપલવણ
પુના
રાજવડ
રાખસખાડી
રતનિયા
રેગામા
રોસવડ
રુપણ
સાદડી
સાલૈયા
સરકુઇ

સઠવાવ
સોલી
તડકેશ્વર
તારાપોર
તરસાડાબાર
તરસાડાખુર્દ
ટિટોઇ
તોગાપુર
તુકેદ
ઉમરખાડી
ઉમરસાડી
ઉન
ઉશકેડખુર્દ
ઉશકેડ રામકુંડ
ઉટેવા
વડોદ
વાઘનેરા
વાલરગઢ
વાંકલા
વરેલી
વરેઠ
વરેઠી
વરજાખણ
વેગી
વીરપોર
વીસડાલીયા

બાહ્ય કડીઓ 
 માંડવી તાલુકા પંચાયતની વેબસાઇટ 

સુરત જિલ્લો
ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
બહરાઇચ જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા  ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. બહરાઇચ જિલ્લાનું મુખ્યાલય બહરાઇચમાં છે. 

ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
હરીપુર (ઉચ્છલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના ઉચ્છલ  તાલુકાનું ગામ છે. હરીપુર ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.

ઉચ્છલ તાલુકો
મહુવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના મહુવા તાલુકાનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

મહુવાથી સૌથી નજીકનું રેલ્વે મથક બારડોલી તેમ જ સૌથી નજીકનું હવાઇ મથક સુરત ખાતે આવેલું છે.

ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
મહુવા તાલુકો(જિ.સુરત)
કાકડવા (માંડવી,સુરત) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડવી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાકડવા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. જુવાર, મગફળી, ડાંગર, ચણા, વાલ, તુવર અને અન્ય શાકભાજી અહીંનાં ખેત- ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.

માંડવી તાલુકો(સુરત)
સુરત જિલ્લો
કોચવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં સૌથી છેલ્લા આવતા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલસાડ તાલુકાનું ગામ છે. કોચવાડા ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ તાલુકામાં આવેલાં ગામો 

વલસાડ જિલ્લો
વલસાડ તાલુકો
ગુજરાતમાં ૨૫૨ તાલુકાઓ આવેલા છે. 
શહેરી સ્થિતિ તાલુકાનું મુખ્ય મથક શહેર માટે સૂચિબદ્ધ છે, ગ્રામીણ તાલુકાઓ વધુ મોટા છે. શહેરી સ્થિતિ વસ્તી ગણતરીના ધોરણને અનુસરે છે.

 M.Corp = મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન
 C.M.C. = શહેર મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલ
 T.M.C. = ટાઉન મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલ
 N.P. = નગર પંચાયત
 G.P. = ગ્રામ પંચાયત

કોષ્ટક 
નીચેના કોષ્ટકમાં જિલ્લા પ્રમાણે ગુજરાત રાજ્યના તમામ તાલુકાઓની યાદી આપવામાં આવેલ છે.

અમદાવાદ જિલ્લો

અમરેલી જિલ્લો

સંદર્ભ
જાલણસર ભારત દેશનાં પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્રવિસ્તારમાં આવેલા જુનાગઢ જિલ્લાનાં  જુનાગઢ તાલુકામાં આવેલું એક નું ગામ છે. આ ગામ જુનાગઢ-ધોરાજી રોડ પર આવેલું,જુનાગઢ તાલુકા અને જિલ્લાનું અંતિમ ગામ છે,અહીંથી રાજકોટ જિલ્લાનીં હદ શરૂ થાય છે.

સંદર્ભ 

જુનાગઢ તાલુકાનાં ગામ
ભગવાન ભાવભાવેશ્વર મહાદેવનું ધામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધરમપુર તાલુકામાં આવેલા બરુમાળ ગામમાં આવેલું છે.

સહ્યાદ્રી પર્વતમાળાની ગિરિકંદરાઓ વચ્ચે આવેલા આ સુંદર યાત્રાધામ ખાતે  ત્રયોદશ એટલે કે તેરમા જ્યોતિર્લિંગ તરીકે ઓળખાવાયેલા ભગવાન ભાવભાવેશ્વરનું અષ્ટધાતુમાંથી બનાવવામાં આવેલું શિવલિંગ છે, જેનાં દર્શન માટે લાખોની સંખ્યામાં ભાવિકો આવે છે.

શિવલિંગ 
અહીં આવેલા શિવલિંગની પહેલી વિશેષતા તેરમા જ્યોતિર્લિંગ તરીકેની છે. મહાદેવજીના શિવલિંગની બીજી વિશેષતા એના અષ્ટ ધાતુમાંથી કરવામાં આવેલા નિર્માણની છે. આ શિવલિંગ સુવર્ણ, પારદ, જસત, તામ્ર, સીસું, રજત, લોહ અને બંગ એમ આઠ પવિત્ર ધાતુઓમાંથી બનાવવામાં આવેલું છે. આ વજનદાર શિવલિંગ પર અભિષેક કરી તેનું પાણી ગ્રહણ કરવાથી આયુર્વેદિક અસર થવાને કારણે રોગો પણ નિયંત્રણમાં રહે છે એમ કહેવાય છે.

સંકુલમાં અન્ય મંદિરો 
ભાવભાવેશ્વર મહાદેવના સાનિધ્યમાં આ સંકુલમાં ૪૫ જેટલાં દેવીદેવતાઓની મનોહર પ્રતિમાઓની પ્રાણપ્રતિષ્ઠા વિધિવત રીતે કરવામાં આવેલ છે. મંદિરની પાછળના ભાગમાં એક જ સ્થાને દ્વાદશ જ્યોતિર્લિંગની સાથે ભાવભાવેશ્વર મહાદેવ એમ તેર મહાદેવનાં શિવલિંગ પ્રસ્થાપિત કરવામાં આવેલાં છે.

અન્ય પ્રવૃત્તિઓ 
બ્રહ્મલીન સ્વામી અખંડાનંદજી મહારાજની પ્રેરણા અને આશીર્વાદથી આશરે ૧૦ વર્ષ પૂર્વે સ્વામી વિદ્યાનંદ સરસ્વતીજી દ્વારા આ ધામની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. વિદ્યાનંદજીના જણાવ્યા અનુસાર આસપાસના વિસ્તારમાં શિક્ષણ માટેના ઘણાં સંકુલો પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યાં છે. આ ઉપરાંત અહીં ૧૧પ જેટલી ગાયો સાથેની અદ્યતન એવી ગૌશાળા પણ તૈયાર થઇ રહી છે.

ગુજરાતનાં શિવાલયો
જોવાલાયક સ્થળો
ધાર્મિક સ્થળો
બોડેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લાના બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક મોટું તેમ જ મહત્વનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. બોડેલીના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય વેપાર, ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. અહીં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. અહીં અંગ્રેજી માધ્યમની શાળા, પાંચ માધ્યમિક શાળાઓ અને  કેટલીક અન્ય ખાનગી અને સરકારી શાળાઓ અને કોલેજ આવેલી છે.

ભૂગોળ 

બોડેલી ઓરસંગ નદીના કાંઠે વસેલું છે. આ નગર વડોદરાથી પુર્વ દિશા તરફ આશરે ૭૦ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે અને રાજ્ય ધોરી માર્ગ દ્વારા તથા બ્રોડગેજ રેલ માર્ગ દ્વારા જોડાયેલું છે. આ ઉપરાંત અહીંથી સરદાર સરોવર નિગમની મુખ્ય નહેર પણ પસાર થાય છે.

ઉદ્યોગો 
બોડેલી પૂર્વ-પટ્ટી મોટું અને મહત્વનું નગર છે. બોડેલીમાં છોટાઉદેપુર જિલ્લા પૂર્વપટ્ટીના દરેક તાલુકા માંથી રસ્તો આવીને મળે છે. જેથી અહી ઉદ્યોગોની શક્યતા છે. અહીં સિમેન્ટ પાઈપ ફેક્ટરીઓ ખુબજ મોટા પ્રમાણમાં છે.

જોવાલાયક સ્થળો 
અહીં સ્વામીનારાયણનું મોટું મંદિર આવેલું છે. બોડેલીના પ્રસિદ્ધ કાચના તાઝીયા જોવા માટે ઘણા લોકો મુહર્રમ માસમાં બોડેલી આવે છે. અહીંથી ફરવાલાયક સ્થળોમાં સરદાર સરોવર, જાંબુઘોડા અભયારણ્ય, પાવાગઢનો સમાવેશ થાય છે.

સંદર્ભ 

બોડેલી તાલુકો
ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
પાઠકવાડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ડોલવણ તાલુકાનું ગામ છે. પાઠકવાડી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.  ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે. ડાંગર, જુવાર, કેરી અને શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.

ડોલવણ તાલુકો
ધુબરી ભારત દેશના ઉત્તર - પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  આસામ રાજ્યના ધુબરી જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. ધુબરીમાં  ધુબરી જિલ્લાનું મુખ્યાલય છે. 

આસામ
પોયડા (તા. બહુચરાજી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બહુચરાજી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પોયડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બહુચરાજી તાલુકો
આહોમ રજવાડું અથવા આહોમ સામ્રાજ્ય એ આસામ રાજ્યવિસ્તારમાં ૬૦૦ વર્ષ (ઈ.સ. ૧૨૨૮ થી ૧૮૨૬) સુધી શાસન કરનારી રાજસત્તા હતી. તેના રાજા રુદ્રસિંહના સમયગાળામાં રાજસત્તા ખૂબ જ શક્તિશાળી અને પહોંચેલી હતી. આ સમય દરમિયાન મુઘલ રાજાઓ સાથે ભીષણ યુદ્ધ થયાં હતાં. રાજા ચક્રધ્વજસિંહના સમયના લાછિત બડફુકન નામના લડાયક સેનાપતિ તરીકે પ્રખ્યાત હતા. ઔરંગઝેબે અહીં આક્રમણ કર્યું તે સમયે મુઘલ-સામ્રાજ્ય સાથેની અથડામણોમાં આ સેનાપતિએ અગત્યની કામગીરી ભજવી હતી.

સરાઈઘાટ ખાતેનું યુદ્ધ 
ઈ.સ. ૧૬૭૧ના સરાઈઘાટ ખાતેના યુદ્ધમાં લાછિત બડફુકનનું મોટું પરાક્રમ ગાજ્યું હતું. ગૌહત્તી ખાતે મુઘલોની મુખ્ય ફોજના સરદાર ફૌજખાનને પરાજિત કરી તેમને કેદી બનાવ્યા હતા. મોઘલોએ પરત આક્રમણ કરી તે સમયે શિવાજી મહારાજાની ગોરિલા-છાપામાર પદ્ધતિના યુદ્ધ દ્વારા મુઘલ દળોને મારી હટાવ્યા હતા. પરાજિત મુઘલ સેનાને ગૌહત્તીથી ભગાવી હતી. આવા પરાક્ર્મને કારણે અહીં ઇસ્લામી સત્તાનો પાયો રોપાયો ન હતો.

શાસન 
આ રાજસત્તાના રાજાઓની શાસકીય વ્યવસ્થા, શસ્ત્ર-સરંજામ, ન્યાયતંત્ર વગેરે વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે નિર્મિત અને જાળવવામાં આવતી હતી. આ વ્યવસ્થાના સત્તાવાર દસ્તાવેજો પણ જાળવવામાં આવેલ છે. પરિણામે આસામનો ઐતિહાસિક અભ્યાસ મોટા પ્રમાણમાં મદદરૂપ થાય છે.

આ પણ જુઓ 
 મરાઠા સામ્રાજ્ય
 વિજયનગર સામ્રાજ્ય

આસામ
ભારતનો ઇતિહાસ
ભાગલપુર ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બિહાર રાજ્યના ભાગલપુર જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. ભાગલપુરમાં ભાગલપુર જિલ્લાનું મુખ્યાલય છે. 

બિહાર
નાની લાખાવડ (તા. જસદણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જસદણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાની લાખાવડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

જસદણ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
પુરુલિયા ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાં આવેલા  પુરુલિયા જિલ્લામાં આવેલું એક મહત્વનું શહેર છે. પુરુલિયા શહેરમાં આ જિલ્લાનું વહીવટી મુખ્ય મથક આવેલું છે.

પશ્ચિમ બંગાળ
પશ્ચિમ બંગાળનાં શહેરો અને નગરો
પોહલાણી માતા મંદિર ભારત દેશના હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલ પીર પંજાલ પર્વતશૃંખલામાં ડેલહાઉઝી થી ૮.૧ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. ડેલહાઉઝી ખાતે દૈનકુંડના લશ્કર નાકા પાસેથી એક રમણીય દોઢ કિલોમીટર અંતરે પર્વતધાર પરના કેડી માર્ગ પર આવેલ પોહલાણી માતાના મંદિર તરફ દોરી જાય છે, માર્ગમાં ચાની દુકાન ઉપરાંત પીર પંજાલ શ્રેણીને નિહાળવાનો મોકો મળે છે. આ રમણીય કેડી માર્ગ પર મંદિરથી આગળ ૫ કિલોમીટર દક્ષિણ દિશામાં પર્વતધાર પર જતાં કેટલાંક નાના ઢાબા આવે છે અને અંતે ચંબા-ચુઆરી (ચુઆરી ઘાટ-૨૭૭૨ મીટર ઊંચાઈ) જતા ઘાટ માર્ગ પર આવેલા જોટ નામના નાના સ્થળ પર પહોંચી શકાય છે. જોટ ખાતેથી ખજિયારનું મેદાન નજીક આવેલ છે.

સંદર્ભો 
http://www.lonelyplanet.com/india/around-dalhousie/sights/religious/jai-pohlani-mata-temple#ixzz4BNEH5fL6

ધાર્મિક સ્થળો
હિમાચલ પ્રદેશ
પાલેજ ભારત દેશનાં ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભરૂચ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અહીંના લોકોનો વ્યવસાય ખેતી અને વેપાર છે. અહીંથી રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૮ અને રેલ્વે પસાર થાય છે.

અહીં. જી.આઇ.ડી.સી. આવેલી છે.

ઇતિહાસ 
બ્રિટિશ શાસન સમયે પાલેજ મહી કાંઠા એજન્સીમાં આવતું એક રજવાડું હતું.

સંદર્ભ 

ભરૂચ તાલુકો
પતરવેણી (તા.વડોદરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના વડોદરા જિલ્લાના વડોદરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. પતરવેણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. મકાઈ, બાજરી, કપાસ, ડાંગર, તમાકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત ઉત્પાદનો છે.  આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વડોદરા તાલુકો
જડીયાલી (તા. લાખણી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લાખણી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જડીયાલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લાખણી તાલુકો
ગોળાપ નેસડા (તા. સુઈગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  સુઈગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ગોળાપ નેસડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

સુઈગામ તાલુકો
બાદનપર (અમરાન) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાદનપર (અમરાન) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

જોડિયા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
અંબિકા (સંસ્કૃત: अम्‍बिका) કાશીના રાજાની ત્રણ પુત્રીઓ માં વચ્ચેની પુત્રી હતી જેને ભીષ્મ દ્વારા સ્વયંવરમાં જીતી વિચિત્રવિર્ય સાથે પરણાવવા માં આવી હતી. લગ્ન પછી થોડા સમયમા વિચિત્રવિર્યને ક્ષયનો રોગ થવાથી તેઓ નિ:સંતાન મૃત્યુ પામ્યા. અંબિકા તથા તેની નાની બહેન અંબાલિકાથી રાજ્યને ઉત્તરાધિકારી આપવા માટે સત્યવતીએ ભીષ્મને વિનવ્યા પરંતુ ભીષ્મ પોતાની બ્રમ્હચર્યની પ્રતિજ્ઞામા અડગ રહ્યા. 

ત્યાર બાદ સત્યવતીએ તેમના પહેલા પુત્ર ઋષિ વેદવ્યાસને અંબીકા તથા અંબાલીકાથી સંતાનોત્પત્તિ માટે આજ્ઞા આપી. ઋષિ વેદવ્યાસનું તેજ તથા તેમના ભયંકર રુપને જોતાજ અંબિકાથી આંખો મીચાઇ ગઇ, આમ તે અંધ ધૃતરાષ્ટ્રની માતા બની. આ સમાચાર સાંભળી સત્યવતી વ્યથીત થયા અને ફરીથી તેણે ઋષિ વેદવ્યાસને અંબિકા પાસે જવા કહ્યું. પરંતુ અંબિકાએ સ્વયં ન જતા પોતાની દાસીને ઋષિ પાસે મોકલી. અને આમ દાસીથી પરમ વિદ્વાન વિદુરનો જન્મ થયો.

પૌરાણિક પાત્રો
પાકિસ્તાનમાં જૈન ધર્મ નો વ્યાપક વારસો અને ઇતિહાસ છે, જો કે જૈનો આજે તે દેશમાં ખૂબ નાનો સમુદાય બનાવે છે. તક્ષશિલા, પંજાબ થી લઈને સિંધ સુધી જૈન મંદિરો આવેલા છે; પણ મોટા ભાગનાં ખરાબ પરીસ્થિતિમાં છે.

ઇતિહાસ 

દેશભરમાં અનેક પ્રાચીન જૈન મંદિરો પથરાયેલા છે.  બાબા ધરમદાસ એક પવિત્ર વ્યક્તિ હતા, જેમની સમાધિ આજે પંજાબ, પાકિસ્તાનના સિયાલકોટ શહેરની નજીક, પાસરુરમાં કૃષિ મુખ્ય કાર્યાલયની પાછળ દેવકા નામની ખાડીની કાંઠે સ્થિત છે. પ્રદેશના બીજા એક જૈન સંત વિજયાનંદસૂરિ હતા કે જેમની સમાધિ હજુ પણ ગુજરાનવાલામાં આવેલી છે.

ભાબરા 
ભાબરા કે ભાભરા એ પંજાબનો એક પ્રાચીન વેપારી સમુદાય છે જે મુખ્યત્વે જૈન ધર્મનું પાલન કરે છે. 

ભાબરાઓનું મૂળ ગૃહ ક્ષેત્ર હવે પાકિસ્તાનમાં છે. જ્યારે વ્યવહારીક રીતે બધા ભાબરાઓ પાકિસ્તાન છોડી ગયા છે, ઘણા શહેરોમાં હજી પણ ભાબરાઓના નામના વિભાગો છે. 

 સિયાલકોટ : અહીંના બધા જૈન ભાબરા હતા અને મુખ્યત્વે સિયાલકોટ અને પસારુરમાં રહેતા હતા. સરાઇ ભાબ્રિયન અને ભબ્રીઆન વાલા વિસ્તારોના નામ તેમના નામે છે. ભારતના ભાગલા પહેલા અહીં અનેક જૈન મંદિરો હતા. 
 પસરુર : પસરુરનો વિકાસ જૈન જમીનદારે કર્યો હતો, જેને રાજા માનસિંહ દ્વારા જમીન આપવામાં આવી હતી. બાબા ધરમદાસ તે જમીનદાર પરિવારના હતા જેમની હત્યા વ્યવસાયિક મુલાકાતે થઈ હતી. 
 ગુજરાનવાલા : લાલા કરમચંદ ભાબરા દ્વારા સંચાલિત બે જૂના જૈન ગ્રંથાલયો અહીં હાજર હતા જેની મુલાકાત રામકૃષ્ણ ગોપાલ ભંડારકર દ્વારા કરવામાં આવી હતી. 
 લાહોર : ત્યાં ઘણા સ્થળોએ જૈન મંદિરો હતા જેને હજી થરી ભાબરિયન કહેવામાં આવે છે. 

કેટલાક સિંધમાં પણ રહેતા હતા.

જૈન મંદિરો

પંજાબ 

 જૈન મંદિર, લાહોર શહેર. 
 જુના અનારકલી ચૌકમાં શિખરબદ્ધ જૈન દિગમ્બર મંદિર:  ૧૯૯૨ના રમખાણોમાં આ મંદિરનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો. હવે અગાઉના મંદિરમાં મદરેસા ચાલે છે.

સિંધ 

નગર પારકર મંદિર એ નગરપારકરના મુખ્ય બજારમાં આવેલું છે. શિખર અને તોરણ સહિતના મંદિરની રચના સંપૂર્ણપણે અકબંધ છે. સ્પષ્ટરૂપે તે ૧૯૪૭માં પાકિસ્તાનની આઝાદી અને તે પછીના કેટલાક વર્ષો માટે સુધી ઉપયોગમાં હતું. આ શહેરની બહાર એક વિનાશ પામેલું મંદિર પણ છે.
ભોડેસર જૈન મંદિર,નગરપારકરથી ૭.૨ કિમી દૂર આવેલું આ મંદિર સોઢા શાસનથી અસ્તિત્વમાં હતું. ત્રણ મંદિરોના અવશેષો અત્યારે હાજર છે. ૧૮૯૭માં તેમાંથી બે પશુઓની ગમાણ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતા હતા અને ત્રીજાના પાછળના ભાગમાં છિદ્રો હતા. સૌથી પ્રાચીન મંદિર, લગભગ 9 મી સદીની આસપાસ બાંધવામાં આવેલા કોઈપણ મોર્ટાર વિના પત્થરો સાથે શાસ્ત્રીય શૈલીમાં બનાવવામાં આવ્યું હતું.
કરૂંજર જૈન મંદિર પર્વતના આધાર પર છે.
વિરવાહ જૈન મંદિરમાં જૈન મંદિરોના સંખ્યાબંધ ખંડેર છે. એક મંદિરે તેમાં ૨૭ દેવકુલિકાઓ હતી. સુપ્રસિદ્ધ પરિનગરના ખંડેર અહિં નજીકમાં છે. એક મંદિર સારી જાળવણીમાં છે.
વિરવહ ગોરી મંદિર વિરવહથી ૧૪ માઇલ દૂર છે. ૫૨ સહાયક મંદિરો સાથે સુપ્રસિદ્ધ મંદિર ૧૩૭૫ માં બનાવવામાં આવ્યું હતું. તે જૈન તીર્થંકર ગોડી પાર્શ્વનાથને સમર્પિત છે

જૈન સમુદાય 
૧૯૪૭ પહેલા પંજાબ અને સિંધ પ્રદેશોમાં જૈનોના નાના સમુદાયો હતા. ભારતના ભાગલા વખતે લગભગ બધા જ જૈનો ભારતમાં સ્થળાંતરિત થયા હતા.

નોંધપાત્ર લોકો 
પાકિસ્તાનના ભાગલા પૂર્વેના પ્રખ્યાત જૈનો: 

 બાબા ધરમદાસ 
 ગુલુ લાલવાણી 
 વિજયાનંદસૂરી

સંદર્ભ 

જૈન ધર્મ
ખોડીયાર જળાશય યોજના અથવા ખોડીયાર બંધ એ એક પાળવાળો બંધ છે જે માટીયાર અને ચણતર પ્રકારનો છે. આ બંધ ગુજરાત રાજ્યના અમરેલી જિલ્લાના ધારી તાલુકાના ગળધરા ગામની નજીક શેત્રુંજી નદી, કે જે ગીરના જંગલમાં આવેલી ચાંચાંઇ ટેકરીમાંથી નીકળે છે, તેના પર આવેલો છે. આ બંધનો પ્રાથમિક હેતુ ૧૧,૬૦૭ હેક્ટર (૨૮,૬૮૧ એકર) જમીનમાં ૯ કિ.મી. લાંબી નહેરો વડે સિંચાઇ કરવાનો છે. આ બંધનું બાંધકામ ૧૯૬૭ના વર્ષમાં પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ જળાશય થકી ધારી તાલુકાનાં ૨૦ જેટલાં ગામોમાં સિંચાઈ માટે પાણી પૂરું પાડવામાં આવે છે.

સંદર્ભ 

અમરેલી જિલ્લો
ગુજરાતના ડેમ
વજેપુરા ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વજેપુરા ગામ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાયડ તાલુકો
કમાઉ દીકરો એ ગુજરાતી લેખક ચુનીલાલ મડિયાની ટૂંકી વાર્તા છે. ૧૯૪૫માં પ્રકાશિત થયેલ મડિયાના વાર્તાસંગ્રહ ઘૂઘવતાં પૂરમાં આ વાર્તા પ્રગટ થઈ હતી. પાલતુ પાડાની કામવાસના પર જ્યારે તેનો માલિક વધુ નાણાની લાલચે લગામ મૂકે છે ત્યારે કેવું પરિણામ આવે છે તે આ વાર્તામાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે.

વિષયવસ્તુ

આ વાર્તામાં મડિયાએ પશુની તીવ્ર કામેચ્છા અને માનવીની તીવ્ર ધનલાલસા - આ બંને બાબતોને સમાંતરે મૂકી છે.

મૃત પુત્રની જગ્યાએ પોતાનું પિતૃવાત્સલ્ય 'રાણા' નામના પાડા પર ઢોળતો લખુડો અંતે એ જ કમાઉ દીકરા રાણાની ઉત્તેજિત કામવાસના ન સંતોષાતાં એના શીંગડા દ્વારા મોત પામે છે, એ વાતનો ચિત્તાકર્ષક ચિતાર આ વાર્તામાં આપવામાં આવ્યો છે. ભેંસ દવરાવવાના ભાવતાલ સંદર્ભે માર્ક્સ અને અતૃપ્ત કામવાસના સંદર્ભે સિગ્મંડ ફ્રૉઈડની વિચારધારાઓ આ વાર્તામાં તાણાવાણા રૂપે ગૂંથાઈ છે.

કથાવસ્તુ
ગલા શેઠ પોતાના પાડા દ્વારા ગામના માણસો અને અન્ય બહારગામનાં માણસોની ભેંસો દવરાવીને (એટલે કે બીજા લોકોની ભેંસોને પોતાના પાડા દ્વારા બચ્ચા જણાવીને) ધન કમાય છે. ગલા શેઠનો નોકર અને પાડાનો રખેવાળ લખુડો પોતાના મૃત પુત્રની જગ્યાએ પોતાનું પિતૃવાત્સલ્ય પાડા ઉપર ઢોળે છે. પાડામાં પોતાના મૃત પુત્રની રેખાઓ જોતો લખુડો પાડાને 'રાણો' નામ આપે છે. સનાખીના ગામપટેલ જ્યારે પોતાની ભેંસ દવરાવવા ગલા શેઠને ત્યાં આવે છે ત્યારે, ભેંસ દવરાવવાનો ભાવ અઢી રૂપિયા હોવા છતા, ગલા શેઠ પૈસાની લાલચના લીધે ભાવ ત્રણ રૂપિયા કરે છે. ભાવ બાબત થોડીક રકજક થયા બાદ ગામપટેલ પોતાની ભેંસને પાછી લઈ જવાનો નિર્ણય કરે છે.

પાડાનો રખેવાળ લખુડો સમજે છે કે પાડાની પાશવી કામવાસનાને રોકવી કે નાથવી અશક્ય છે, અને તે અંગે પોતાના માલિક ગલા શેઠને પણ સમજાવે છે, છતાં ગલા શેઠ વધુ પૈસા મેળવવાની હઠ લઈને પાડાની સાથે ઘરાકની ભેંસ દવરાવવા દેતા નથી. કામવાસનાને વશ થયેલો પાડો ખીલેથી જોર કરીને છૂટે છે અને લખુડાને શિંગડુ મારે છે, અને લખુડો ત્યાં જ મૃત્યું પામે છે. અંતમાં લખુડાના મૃત શરીરના લોહીમાં પાડાએ મૂતર કર્યું - તેમ દર્શાવીને મડિયાએ વહેપારી ગણતરીના વ્યવહારો પર કામવાસનાનો વિજય થતો દર્શાવ્યો છે.

આવકાર
બળવંત જાની નોંધે છે કે, "કમાઉ દીકરો" માત્ર ઘૂઘવતાં પૂર સંગ્રહની જ નહિ પણ ગુજરાતીની પ્રતિનિધિ નવલિકાઓમાં મહત્ત્વ ધરાવે છે. અનિરુદ્ધ બ્રહ્મભટ્ટે વાર્તાનો અંત 'સાહજિક તેટલો જ કલાત્મક હોવાનું નોંધ્યું છે, અને ઉમેર્યું છે કે કમાઉ દીકરો જયંત ખત્રીની વાર્તા હીરોની યાદ અપાવે છે. બ્રહ્મભટ્ટે આ વાર્તાની ભાષા બાબતે નોંધ્યું છે કે, મડિયાએ 'કમાઉ દીકરો'માં તળપદી તાકાતવાળી ભાષાના રૂઢિપ્રયોગો (idioms)નો સમર્થ ઉપયોગ કર્યો છે, પણ વચ્ચે વચ્ચે આવતા સંસ્કૃત - તત્સમ શબ્દો એના (વાર્તાના) પોતને ક્યાંક ક્યાંક વણસાડી મૂકે છે.

સંદર્ભો

પૂરક વાચન

બાહ્ય કડીઓ
 કમાઉ દીકરો  on GujLit
 The Earning son (અંગ્રેજી અનુવાદ)

ગુજરાતી ટૂંકી વાર્તા