Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
દેવળા (તા. ધારી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધારી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેવળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ધારી તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
રાલ્ફ વાલ્ડો એમર્સન (૨૫ મે ૧૮૦૩ – ૨૭ એપ્રિલ ૧૮૮૨) અમેરિકન ચિંતક, કવિ, અને નિંબંધકાર હતા.

જીવન
એમર્સનનો જન્મ ૨૫ મે ૧૮૦૩ના રોજ બૉસ્ટનમાં એક યુનિટેરિયન ધર્મગુરુને ત્યાં થયો હતો. ૧૮૧૨થી ૧૮૧૭ દરમિયાન તેમણે બૉસ્ટનની લૅટિન સ્કૂલમાં અભ્યાસ કર્યો. ત્યારબાદ ૧૮૧૭થી ૧૮૨૧ દરમિયાન હાર્વર્ડ કૉલેજમાં વધુ અભ્યાસ કર્યો.

તેમણે ૧૮૩૬માં 'ટ્રાન્સેન્ડેન્ટલ ક્લબ'ની સ્થાપના કરી અને ટ્રાન્સેન્ડેન્ટલ ચળવળના નેતા બન્યા. એ જ વર્ષે તેમણે નેચર નામનું પુસ્તક પ્રગટ કર્યું જેમાં તેમણે "પ્રકૃતિનાં પ્રગટ જીવન અને કાર્યમાં અદ્રશ્ય આંતરિક સત્યો છુપાયેલાં છે" એવું નિરૂપણ કર્યું. ૧૮૩૭માં તેમણે હાર્વર્ડ કૉલેજની ફિ બેટા કપ્પા સોસાયટીમાં તેમનું 'ધી અમેરિકન સ્કૉલર' નામનું પ્રસિદ્ધ વ્યાખ્યાન આપ્યું.

૧૮૨૯માં તેમણે ઍલન લુઈ ટકર સાથે લગ્ન કર્યા. ૧૮૩૧માં ઍલનના અવસાન બાદ ૧૮૩૫માં એમર્સને બીજું લગ્ન લીડિયા જૅક્સન સાથે કર્યું.

પ્રદાન
પોએમ્સ (૧૮૪૬) એ તેમનું કવિતાનું પુસ્તક છે જેમાં તેમનું પ્રખ્યાત કાવ્ય 'થ્રેનોડી' સમાવિષ્ટ છે. તેમનો બીજો કાવ્યસંગ્રહ મે-ડે ઍન્ડ અધર પીસિસ (૧૮૬૭) છે. તેઓ ઉચ્ચ પ્રકારના ગદ્યકવિ હતા અને અમેરિકાના સૌથી વધુ મૌલિક કવિ તરીકે ખ્યાતિ પામ્યા હતા. અમેરિકાન સાહિત્યના તેઓ શ્રેષ્ઠ નિબંધકાર ગણાય છે અને અન્ય સાહિત્યકારો પર તેમનો મોટો પ્રભાવ પડ્યો હતો.

તેમના પુત્ર એડવર્ડ વાલ્ડો એમર્સને (૧૮૪૪–૧૯૩૦) તેમના પિતાની કૃતિઓનો સંપૂર્ણ સંગ્રહ (૧૯૦૩–૦૪) અને તેમની નોંધપોથી જર્નલ્સના દસ ગ્રંથો (૧૯૦૯–૧૪)નું સંપાદન કરી પ્રગટ કર્યા હતા.

સંદર્ભો

અમેરિકન વ્યક્તિત્વ
સાહિત્યકાર
એક દેશના અન્ય બીજા દેશો સાથેના સંબંધોનું સંચાલન જે નીતિઓ અને સિદ્ધાંતોથી થાય છે, તેને વિદેશ નીતિ કહેવામાં આવે છે.

બીજા શબ્દોમાં, કોઇ દેશ કે રાજ્યએ વિશ્વના અન્ય દેશો સાથે કયા પ્રકારના સંબંધો રાખવા અને જાળવવા, કેવા પ્રકારની નીતિ અપનાવવી તેને વિદેશ નીતિ કહેવામાં આવે છે.

વિદેશ નીતિના મુખ્ય ઉદ્દેશો આ પ્રમાણે હોય છે.
 પોતાના દેશનાં ટૂંકા ગાળાનાં અને લાંબા ગાળાનાં રાષ્ટ્રીય હિતોનું રક્ષણ કરવું.
 આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો સ્થાપીને પરસ્પરના વિકાસ માટે સહયોગ સ્થાપવો.
 વિશ્વશાંતિ અને સલામતી માટે વિશ્વના દેશોના પ્રયાસોમાં સક્રિય સહકાર આપવો.

બાહ્ય કડીઓ 

 વિદેશ નિતી સામાયિકની વેબસાઇટ

 વિદેશ નિતી સંગઠન

 ઇન્ટરનેશનલ અફેર્સ ફોરમ
 Teaching Foreign Policy in the Post-Cold War Era 
 ધ નેશનલ કમિટિ : અમેરિકન ફોરેન પૉલિસી
 વિદેશનિતીનો અભ્યાસ : ધ બ્રુકિંગ્સ ઇનસ્ટિટ્યૂટશન્સ
 વર્લ્ડ પોલિટિક્સ રિવ્યૂ : ફૉરૅન પોલિસી એન્ડ નેશનલ સિક્યુરિટી ડેઇલી

સમાજશાસ્ત્ર
મરોલી રેલ્વે સ્ટેશન એ ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં પશ્ચિમ રેલ્વે નેટવર્ક પર આવેલું રેલ્વે સ્ટેશન છે.   મરોલી રેલ્વે સ્ટેશન, નવસારી રેલ્વે સ્ટેશનથી ૮ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. પેસેન્જર, MEMU અને કેટલીક એક્સપ્રેસ/સુપરફાસ્ટ ટ્રેનો મરોલી રેલ્વે સ્ટેશન ખાતે રોકાય છે.   દક્ષિણ ગુજરાતના દરિયાકિનારા પર આવેલ જાણીતું પર્યટન-સ્થળ ઉભરાટ ખાતે જવા માટે મરોલી રેલ્વે સ્ટેશન મહત્વનું છે. અહીં થી આશરે ૧૭ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ ઉભરાટ જવા માટે એસટી બસ, ટેક્ષી, રીક્ષા વગેરે સહેલાઈ થી મળી જાય છે.

મુખ્ય ટ્રેનો 
નીચે યાદીમાં દર્શાવવામાં આવેલ એક્સપ્રેસ અને સુપરફાસ્ટ ટ્રેનો બંને દિશામાં જતાં-આવતાં મરોલી રેલ્વે સ્ટેશન ખાતે ઊભી રાખવામાં આવે છે:

 19033/34 વલસાડ-અમદાવાદ ગુજરાત ક્વીન એક્સપ્રેસ
 12929/30 વલસાડ-દાહોદ ઇન્ટરસિટી સુપરફાસ્ટ એક્સપ્રેસ
 19023/24 મુંબઈ સેન્ટ્રલ-ફિરોઝપુર જનતા એક્સપ્રેસ
 19215/16 મુંબઈ સેન્ટ્રલ-પોરબંદર સૌરાષ્ટ્ર એક્સપ્રેસ
 12921/22 મુંબઈ સેન્ટ્રલ-સુરત ફ્લાઈંગ રાણી સુપરફાસ્ટ એક્સપ્રેસ

આ પણ જુઓ 

 નવસારી જિલ્લો

સંદર્ભ 

નવસારી જિલ્લામાંનાં રેલ્વે સ્ટેશનો
નવસારી જિલ્લો
બારોદા (તા. વિરપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બારોદા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિરપુર તાલુકો
બાબજીપુરા (તા. કડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કડી તાલુકાનું આવેલું એક  ગામ છે. બાબજીપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કડી તાલુકો
ચિખલા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. ચિખલા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

આહવા તાલુકો
ડુગડોલ મોટી (તા. ધાનેરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધાનેરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ડુગડોલ મોટી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ધાનેરા તાલુકો
તોરણા (તા. કપડવંજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા તથા પહેલાંના સમયમાં વ્યાપારીક તેમજ લશ્કરી મહત્વ ધરાવતા એવા  કપડવંજ તાલુકાનું એક  ગામ છે. તોરણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કપડવંજ તાલુકો
ધમડાચી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં સૌથી છેલ્લા આવતા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલસાડ તાલુકાનું ગામ છે. ધમડાચી  ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી,  પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ જિલ્લો
વલસાડ તાલુકો
પલાઉ એ પશ્ચિમી પ્રશાંત મહાસાગરમાં આવેલો એક ટાપુ દેશ છે. 466  વર્ગ કિમીમાં ફેલાયેલોઆ દેશ લગભગ 340 ટાપુઓ થી બનેલો છે. ન્ગેરુલ્મુદ, પલાઉની રાજધાની છે, કોરોર અહીંનો સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો ટાપુ છે.

ઈતિહાસ 

પલાઉમાં લગભગ 3000 વર્ષ પહેલા મનુષ્યો ફિલીપાઈન્સથી ત્યાં પહોંચ્યા હોવાનું મનાય છે. 16મી સદીમાં આ ટાપુ સ્પેનીશ ઇસ્ટ ઇન્ડીઝ નો ભાગ બન્યો હતો, પરંતુ સ્પેનીશ-અમેરિકન યુદ્ધમાં પરાજય થયાબાદ સ્પેને આ ટાપુ જર્મન સામ્રાજ્યને વેચી દીધો હતો. પ્રથમ વિશ્વયદ્ધ બાદ પલાઉ પર જાપાને કબજો જમાવ્યો હતો, પરંતુ દ્વિતિય વિશ્યયુદ્ધમાં પરાજય બાદ આ ટાપુ અમેરિકાના વાલીપણા હેઠલ ગયો અને સ્વતંત્રતા હાંસલ કરી.

વહીવટી વિભાગો

સંદર્ભ યાદી 

દેશ
માતરીયા વેજમા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોરવા (હડફ) તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માતરીયા વેજમા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. 

મોરવા (હડફ) તાલુકો
આનંદઘન એ સત્તરમી સદીના જૈન સાધુ એવા જ્ઞાનમાર્ગી પદ કવિ હતા. એમના જીવન વિશે ખૂબ ઓછી જાણકારી ઉપલબ્ધ છે પણ ફિલસુફી,ભક્તિ અને આધ્યાત્મિકતાને લગતા તેમના સ્તવનો લોકભાષામાં ઉપલબ્ધ છે અને જાણીતા છે. જૈન દેરાસરોમાં એ સ્તવનો હજુ ગાવામાં આવે છે.

જીવન 
આનંદઘનના જિંદગી વિશે કોઈ ઐતિહાસિક માહિતી ઉપલબ્ધ નથી. મોટાભાગની માહિતી ચરિત્ર અને મૌખિક ઇતિહાસ પર આધારિત છે.

તેમનો જન્મ રાજપૂતાના (હાલ રાજસ્થાન, ભારત)માં થયો હતો. જુદા જુદા સંદર્ભ મુજબ તેમની જન્મ તારીખ અલગ અલગ છે. લગભગ 1603 કે 1604 સ્વીકાર્ય છે પણ અમુક અંદાજ મુજબ, તેમનો જન્મ 1624 પહેલાં થયો હશે. તેમનું બાળપણમાં નામ લાભાનંદ હતું. તેમને જૈન સાધુ તરીકે દીક્ષા ગ્રહણ કર્યા પછી તેમને લાભવિજય નામ આપવામાં આવ્યું. તેઓ જૈન શ્વેતાંબર મૂર્તિપૂજક પંથના તપાગચ્છના હોઈ શકે પણ જૈન સાધુ પરંપરામાં તેમનું નામ ક્યાંય દર્શાવેલ નથી. તેઓ કદાચ ચોક્કસ પંથ કે ગચ્છના સંકળાયેલા સાધુ તરીકે રહ્યા નહિ હોય. તેઓ ઉત્તર ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં રહ્યા હતા. દંતકથા તેમને માઉન્ટ આબુ અને જોધપુર સાથે સાંકળે છે. તેઓ યશોવિજયની સાથે સંકલયેલા હતા અને તેમને મળેલા પણ હતા. તેઓ કદાચ રાજસ્થાનમાં મેડતામાં મૃત્યુ પામ્યા હશે કારણકે ત્યાં એમના નામનો ઉપાશ્રય છે. જુદા જુદા સંદર્ભ મુજબ તેમની મૃત્યુ તારીખ અલગ અલગ છે. લગભગ 1673 કે 1674 સ્વીકાર્ય છે પણ અમુક અંદાજ મુજબ, તેઓ 1694 પહેલાં મૃત્યુ પામ્યા હશે.

સર્જન 
તેઓ તે સમયની ગુજરાતી, રાજસ્થાની અને વ્રજ જેવી સ્થાનિક ભાષાઓનો ઉપયોગ કરતા હતા. તેઓ રાજસ્થાની શબ્દો વાપરતા પણ મધ્યકાલીન ગુજરાતીમાં લખતા. 
ભક્તિયુગના અન્ય સંતકવિઓની માફક તેઓ પણ સ્થાનિક ભાષામાં જ લખતા. તેમનું સર્જન ભક્તિ અને અંગત અધ્યાત્મ પર બહાર મૂકે છે. 

આનંદઘન ચોવીશીમાં ફિલસુફીના ચૌવીસ સ્તવનને બદલે બાવીસ સ્તવન જ છે. બીજા બે સ્તવન પાછળથી બીજા દ્વારા ઉમેરાયેલા છે. દરેક સ્તવન એ ચોવીસ તીર્થંકર પૈકી એકને સમર્પિત છે. દંતકથા પ્રમાણે સ્તવનની રચના માઉન્ટ આબુમાં થઈ હોવી જોઈએ કારણકે ત્યાં તેઓ યશોવિજયને મળેલા જેમણે આ સ્તવનો યાદ રાખી લીધેલાં.

જુદી જુદી હસ્તપ્રતોમાં જુદી જુદી સંખ્યામાં આપેલ સ્તવનો આનંદઘન બહત્તરી અથવા આનંદઘન બહોતેરી માં સંગ્રહાયેલા છે. આ સંગ્રહ 1775 સુધીમાં રચાઈ ગયેલ હશે. આ સ્તવનો મૌખિક અને લેખિત હસ્તપ્રતો દ્વારા સચવતા આવ્યા છે. આ પદો જુદા જુદા રાગમાં છે. એમાંના કેટલાક પદો બીજા કવિઓ જેવા કે કબીર, સૂરદાસ, બનારસીદાસ વગેરેના છે.

પ્રભાવ 
જૈન સાધુ યશોવિજય જેઓ આનંદઘનથી પ્રભાવિત હતા. તેમણે તેમની ચોવીશી પર ભાષ્ય લખ્યું છે અને તેમને સમર્પિત આઠ શ્લોક ધરાવતી અષ્ટપદી લખી છે.

તેમના સ્તવનો આજે પણ જૈનોમાં અને હિંદુઓમાં પ્રચલિત છે કારણકે તે બિનસાંપ્રદાયિક છે અને આંતરિક અધ્યામિકતા પર ભાર મુકે છે. તે હજુ જૈન દેરાસરોમાં ગવાય છે. તેઓ શ્વેતાંબર પંથ સાથે સંકળાયેલા હોવા છતાં તેમનાં સ્તવનો દિગંબર સ્તવનસંગ્રહમાં પણ જોવા મળે છે. 2006માં રાકેશ ઝવેરીએ શ્રીમદ્દ રાજચંદ્ર મિશન હેઠળ ધરમપુરમાં આયોજિત ધાર્મિક શિબિરમાં ચોવીશી પર વ્યાખ્યાન આપેલા. તેમના સ્તવનોમાંથી ગાંધીજીએ તેમના પ્રાર્થનાસંગ્રહ આશ્રમ ભજનાવલીમાં "રામ કહો રહમાન કહો કોઊ, ક્હાન કહો, મહાદેવ રી, પારસનાથ કહો, કોઊ બ્રહ્મા, સકલ બ્રહ્મ સ્વયમેવ રી.." સમાવિષ્ટ કરેલું.

2012માં તેમના જીવન પર આધારિત એવું ધનવંત શાહ દ્વારા રચિત અને મનોજ શાહ દ્વારા દિગ્દર્શિત નાટક અપૂરવ ખેલા રજુ થયું હતું.

વધુ માહિતી
  (સ્તવનોનો અંગ્રેજી અનુવાદ)

નોંધ અને સંદર્ભ

નોંધ

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 
 જૈનપીડિયા પર આનંદઘન અંગે માહિતી (અંગ્રેજી) 

જૈન ધર્મ
ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
ગુજરાતી સાહિત્યકાર
કુમાવત એ ભારતમાં હિન્દુ ક્ષત્રિય જાતિ છે. 

કુમાવત મૂળ રાજસ્થાનના કુંભલગઢના વંશજ છે, જેમનું પરંપરાગત કાર્ય વાસ્તુનિર્માણ (સ્થાપત્ય) છે. કિલ્લાઓ, મંદિરો વગેરેનું નિર્માણ, હસ્તકલા અને ચિત્રોની જાળવણી, વગેરે જેવા કાર્યો કુમાવત સમુદાયના લોકો દ્વારા જ કરવામાં આવતાં હતાં. ઘણી વખત કુમાવત અને કુમ્હારને એક જ માનવામાં આવે છે, પરંતુ બંને અલગ-અલગ જાતિ છે.

કુમાવત ક્ષત્રિય જૂથ બનાવવાનો દાવો કરે છે અને તેમાંથી મોટાભાગના મારવાડ પ્રદેશમાં કેન્દ્રિત છે. તેઓ મારુ કુમાવત, મેવાડી કુમાવત, ગુજરાતી કુમાવત, કચ્છ કુમાવત, ચેજારા કુમાવત, વગેરે જેવા જુદાજુદા નામોથી ઓળખાય છે. કુમાવતને નાયક અને હુણપંચ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ સમુદાય માટે નૃવંશશાસ્ત્રીય પુરાવા રાણી લક્ષ્મી ચંદબત દ્વારા લખાયેલ બગોરા બેટન્સની ગાથા અને કર્નલ ટોડ દ્વારા લખાયેલ એનલ્સ અને પ્રાચીન વસ્તુઓમાં ઉપલબ્ધ છે. શેરિંગ (૧૮૮૨) કહે છે કે કુમાવત એ જયપુરના કચવાહા કુળમાંથી એક છે. કુમાવત પોતાને સૂર્યવંશી માને છે. આ સમાજ જયપુરથી હિન્દીમાં તેનું ત્રિમાસિક પ્રકાશન કુમાવત ક્ષત્રિય પણ બહાર પાડે છે.

સંદર્ભ

સમાજશાસ્ત્ર
જ્ઞાતિ
લેફ્ટનન્ટ જનરલ લોર્ડ વિલિયમ હેનરી કેવેન્ડિશ-બેન્ટિંક (૧૪ સપ્ટેમ્બર ૧૭૭૪ –&#૧૭ જૂન ૧૮૩૯), જે લોર્ડ વિલિયમ બેન્ટિક તરીકે ઓળખાય છે, તે બ્રિટિશ સૈનિક અને રાજનેતા હતા  જેમણે ૧૮૨૮થી ૧૮૩૪ સુધી ફોર્ટ વિલિયમ (બંગાળ) ના ગવર્નર તરીકે અને ૧૮૩૪ થી ૧૮૩૫ સુધી ભારતના પ્રથમ ગવર્નર-જનરલ તરીકે સેવા આપી હતી. ભારતમાં સતી પ્રથા નાબૂદ કરવા, મહિલાઓને વારાણસીના ઘાટ પર અગ્નિસંસ્કાર જોવાની મનાઈ, સ્ત્રી ભ્રૂણહત્યા અને માનવ બલિદાન પર પાબંધી સહિત ભારતમાં નોંધપાત્ર સામાજિક અને શૈક્ષણિક સુધારાઓ માટે તેમને શ્રેય આપવામાં આવે છે. સેના અને અધિકારીઓ સાથે પરામર્શ કર્યા પછી બેન્ટિકે બંગાળ સતી નિયમન, ૧૮૨૯ પસાર કર્યું. તેને ધર્મ સભા તરફથી પડકારવામાં આવ્યો હતો, જેણે પ્રિવી કાઉન્સિલમાં અપીલ કરી હતી, જો કે સતી પરનો પ્રતિબંધ યથાવત રાખવામાં આવ્યો હતો. તેમણે તેમના મુખ્ય કેપ્ટન, વિલિયમ હેનરી સ્લીમેનની સહાયથી - ૪૫૦ વર્ષથી વધુ સમયથી અસ્તિત્વમાં રહેલા ઠગોને નાબૂદ કર્યા હતા. થોમસ બેબિંગ્ટન મેકોલે સાથે તેમણે ભારતમાં શિક્ષણની ભાષા તરીકે અંગ્રેજીની રજૂઆત કરી.  તેમના પ્રમુખપદ હેઠળ મૈસુરને જોડવામાં આવ્યું હતું.

સંદર્ભ
ગારીડા (તા. ચોટીલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચોટીલા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગારીડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ચોટીલા તાલુકો
ધોળી ગંગા નદી () ગંગા નદીના મુખ્ય છ પ્રવાહો પૈકીની એક નદી છે. આ નદી અલકનંદા નદી સાથે ઉત્તરાખંડ રાજ્યના વિષ્ણુપ્રયાગ ખાતે જોષીમઠના પર્વતોની તળેટીમાં મળી જાય છે.

પથ 
ઉત્તર ભારતના ઉત્તરાખંડ રાજ્યના ચમોલી જિલ્લામાંથી દરિયાઈ સપાટી થી ૫,૦૭૦ મીટર (૧૬,૩૭૦ ફૂટ) જેટલી ઊંચાઈ પરથી નિકળતી આ નદી ૮૨ કિલોમીટર (૫૧ માઇલ) જેટલું અંતર કાપી વિષ્ણુપ્રયાગ ખાતે અલકનંદા નદીમાં વિલીન થઈ જાય છે. આ નદીમાં જોષીમઠ થી ૨૫ કિલોમીટર (૧૬ માઇલ)ના અંતરે આવેલ રૈની ખાતે ઋષિ ગંગા નદી મળે છે. આ નદીને કિનારે આવેલ તપોવન ગરમ પાણીના પ્રવાહ (સલ્ફરયુક્ત) માટે જાણીતું છે.

સંદર્ભો 

ઉત્તરાખંડ
ભારતની નદીઓ
મહીવાડા (તા. ઇડર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક  ગામ છે. મહીવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઇડર તાલુકો
કમરોલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા ઓલપાડ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કમરોલી ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
ઓલપાડ તાલુકો
૧૬ ફેબ્રુઆરી નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૪૭મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન પણ ૪૭મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૧૮ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૧૭૯૬ – સિલોન (હાલનું શ્રીલંકા)ના કોલંબો પર બ્રિટિશરોએ કબજો જમાવ્યો.
 ૧૯૩૭ – વોલેસ એચ. કેરોથર્સને નાયલોન માટે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પેટન્ટ અધિકારો પ્રાપ્ત થયા.
 ૨૦૦૫ – રશિયા દ્વારા બહાલી અપાયા બાદ ક્યોટો પ્રોટોકોલ અમલમાં આવ્યો.

જન્મ 
 ૧૯૩૭ – ગુલામમોહમ્મદ શેખ, ગુજરાતી ચિત્રકાર અને સાહિત્યકાર
 ૧૯૭૮ – વસીમ જાફર, ભારતીય ક્રિકેટર

અવસાન 
 ૧૯૩૮ – પ્રભાશંકર પટ્ટણી, ભાવનગર રાજ્યના દિવાન અને રાજપુરુષ  (જ. ૧૮૬૨)
 ૧૯૪૪ – દાદાસાહેબ ફાળકે, ભારતીય દિગ્દર્શક, નિર્માતા અને પટકથા લેખક (અ. ૧૮૭૦)
 ૧૯૪૮ – સુભદ્રા કુમારી ચૌહાણ, ઝાંસી કી રાની કવિતાથી લોકપ્રિય ભારતીય કવયિત્રી (જ. ૧૯૦૪)
 ૧૯૮૩ – કલ્યાણી દાસ, બંગાળના ભારતીય ક્રાંતિકારી અને રાષ્ટ્રવાદી (જ. ૧૯૦૭)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

ફેબ્રુઆરી
લાપાળિયા (તા. અમરેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા અમરેલી તાલુકાનું એક  ગામ છે. લાપાળિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

અમરેલી તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
રાજધાની એક્ષપ્રેસ ભારતીય રેલની એક પેસેન્જર સેવા છે, કે જે ભારત દેશની રાજધાની દિલ્હીને દેશના વિભિન્ન રાજ્યોનાં પાટનગરો સાથે રેલ્વે માર્ગ દ્વારા જોડે છે.

ઇતિહાસ 
સૌથી પહેલાં રાજધાની એક્ષપ્રેસની શરુઆત ૧૯૬૯ના વર્ષમાં અત્યંત ઝડપથી દોડતી રેલ ગાડી સેવાના રુપે કરવામાં આવી હતી. આ રેલગાડીની ઝડપ સામાન્ય રેલગાડી (૭૦ કિ.મી. પ્રતિ કલાક)ની સરખામણીમાં બમણી (૧૪૦ કિ.મી. પ્રતિ કલાક) રાખવામાં આવી હતી.

રાજધાની 
આ રેલગાડીઓને ભારતીય રેલ સેવામાં ઉચ્ચ કક્ષાનું પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું છે. આ રેલગાડીઓ સંપૂર્ણપણે વાતાનુકુલિત હોય છે.  આ રેલગાડીઓમાં મુસાફરી કરનારા પ્રવાસીઓ માટે સૂવાની જગ્યાની સાથે જમવાનું પણ આપવામાં આવે છે જેનો ખર્ચ ટિકિટભાડામાં જ શામેલ હોય છે. સામાન્ય રીતે આ બધી રેલગાડીઓમાં ત્રણ શ્રેણીઓ હોય છે
- પ્રથમ શ્રેણી વાતા. જેમાં બે થી ચાર સૂવાની જગ્યાઓ એક કુપેમાં હોય છે અને કુપેને અંદરથી બંધ કરી શકાય છે.
- દ્વિતીય શ્રેણી વાતા. જેમાં બંને બાજુ બે બે સૂવાની જગ્યાઓ(બર્થ) હોય છે અને દરેક પથારી માટે અંગતતા જળવાય એટલા માટે પડદાઓ લગાવવામાં આવે છે.
- તૃતીય શ્રેણી વાતા. જેમાં બંને બાજુ ત્રણ ત્રણ સૂવાની જગ્યાઓ હોય છે અને એમાં પડદાઓ નથી હોતા. 

હાલમાં સમયમાં લગભગ ૧૫ જેટલી રાજધાની એક્ષપ્રેસ દોડાવવામાં આવે છે, જે નવી દિલ્હીને  અમદાવાદ, બેંગલોર, ભુવનેશ્વર, બિલાસપુર, ચેન્નઈ, ગૌહત્તી/દિબ્રુગઢ, રાંચી, કોલકાતા, જમ્મુ, મુંબઇ, પટણા, સિકંદરાબાદ તથા તિરુવનંતપુરમ્  (ત્રિવેન્દ્રમ) સાથે જોડે છે.

વર્તમાન સમસ્યાઓ

આ પણ જુઓ
ભારતીય રેલ
ભારતમાં ઝડપથી દોડતી રેલગાડીઓ
શતાબ્દી એક્ષપ્રેસ

બાહ્ય કડીઓ 
રાજધાની એક્ષપ્રેસ ગાડીઓનું સમયપત્રક 
રાજધાની એક્ષપ્રેસ ગાડીઓ - हिन्दी में
ભારતીય રેલ
વાહનવ્યવહાર
રાઠડા (તા. કડાણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા  કડાણા તાલુકાનું આવેલું એક  ગામ છે. રાઠડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કડાણા તાલુકો
શામણા (તા. લુણાવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. શામણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લુણાવાડા તાલુકો
ધરમશીભાઈ શાહ ભાવનગર તેમજ ગુજરાત રાજ્યના શાસ્ત્રીય નૃત્ય ક્ષેત્રના એક નિષ્ણાંત હતા. તેઓ કલાગુરૂ તરીકે જાણીતા હતા.

વિગત
ધરમશીભાઈ શાહનું મુળ વતન કચ્છ હતું. એમનો જન્મ કચ્છના માંડવી ખાતે ૫ એપ્રીલ ૧૯૨૧ના દિવસે થયો હતો. તેઓ છેલ્લા સાત દાયકાથી ભાવનગરને પોતાનું કાર્યક્ષેત્ર બનાવીને રહ્યા હતા. એમણે નાનાભાઈ ભટ્ટ અને મૂળશંકરભાઇ ભટ્ટના સુચનથી કલાક્ષેત્ર બનાવીને કાર્ય કરવાની શરૂવાત કરી. એમના પત્નિનું નામ ઝવેરબેન છે.

પુરસ્કાર અને સન્માન
 ૧૯૮૯ - ગુજરાત ગૌરવ પુરસ્કાર
 ૨૦૦૨ - ઓમકારનાથ ઠાકુર પુરસ્કાર
 ૨૦૦૨ - અખિલ ભારતીય ગાંધર્વ મહાવિદ્યાલય, મહારાષ્ટ્ર દ્વારા "મહામહોપાધ્યાય"ની ઉપાધિ

અવસાન
૯ ડિસેમ્બર ૨૦૧૭ના દિવસે ભાવનગરમાં ૯૮ વરસની વયે તેઓ અવસાન પામ્યા હતા. એમની અંતિમવિદાય સમયે એમના વિદ્યાર્થીઓએ એમને કથક અને તોડા દ્વારા અંતિમ વિદાય આપી હતી.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 ધરમશીભાઈ શાહનો પરિચય : દિવ્ય ભાસ્કર તરફથી ગુજરાતના ૧૦૦ સફળ વ્યક્તિત્વ તરીકે 

વ્યક્તિત્વ
ભાવનગર
૧૯૨૧માં જન્મ
દાદુદાન પ્રતાપદાન ગઢવી, (૧૧ સપ્ટેમ્બર ૧૯૪૦ - ૨૬ એપ્રિલ ૨૦૨૧) જેઓ કવિ દાદ તરીકે પણ જાણીતા હતા  ગુજરાતી કવિ અને ગુજરાત, ભારતના લોક ગાયક હતા. ૨૦૨૧માં તેમને પદ્મશ્રી પુરસ્કાર એનાયત થયો હતો.

જીવન 
તેમનો જન્મ ૧૯૪૦માં ઇશ્વરીયા (ગીર) ખાતે થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ પ્રતાપદાન ગઢવી હતું જેઓ જુનાગઢના રાજકવિ અને નવાબના સલાહકાર હતા. તેમની માતાનું નામ કરણીબા ગઢવી હતું. તેમણે ચોથા ધોરણ સુધી અભ્યાસ કર્યો હતો. તેઓ જુનાગઢમાં રહેતા હતા.

તેમણે ૧૫ ગુજરાતી ચલચિત્રો માટે ગીતો લખ્યા હતા. તેમનુ સંપૂર્ણ સર્જન ટેરવા (૨૦૧૫) અને લચ્છનાયણ (૨૦૧૫) માં એકત્રિત કરવામાં આવ્યું છે.  તેમની અન્ય કૃતિઓ ટેરવા (ચાર ભાગો), ચિત્તહરણનું ગીત, શ્રી કૃષ્ણ છંદાવલી અને રામનામ બારાક્ષરી છે. તેમના લોકપ્રિય ગીતોમાં લગ્નગીત "કાળજા કેરો કટકો મારો ગાંઠથી છૂટી ગયો", કૈલાસ કે નિવાસી, ઘડવૈયા મારે ઠાકોરજી નથી થાવું અને હિરણ હલ્કલી છે.  તેમનું પુસ્તક બંગ બાવની કેન્દ્ર સરકારે પ્રકાશિત કર્યું હતું, જે તેમણે ૧૯૭૧ના ભારત-પાક યુદ્ધ દરમિયાન લખ્યું હતું. તેમણે પુસ્તકના વેચાણમાંથી થયેલો બધો નફો બાંગ્લાદેશ શરણાર્થીઓની રાહત માટે આપી દીધો હતો.

ગુજરાતના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી કેશુભાઈ પટેલે કવિ દાદની કવિતા કાળજા કેરો કટકો મારો થી પ્રભાવિત થઇને "કુંવરબાઈનું મામેરૂં યોજના" (ગુજરાત રાજ્યમાં કન્યાના માતા-પિતાને મદદ કરવા માટેની સરકારી યોજના) ની શરૂઆત કરી હતી.

૧૯૭૭ની કટોકટી દરમિયાન તેમણે એક કવિતા લખી હતી,

આ કવિતા પર કટોકટીના સમયગાળા દરમિયાન સરકાર દ્વારા પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

૨૬ એપ્રિલ ૨૦૨૧ના રોજ તેમનું અવસાન થયું હતું.

માન્યતા 
તેમને ગુજરાત ગૌરવ પુરસ્કાર તેમજ ઝવેરચંદ મેઘાણી પુરસ્કાર મળ્યો હતો. સાહિત્ય અને શિક્ષણમાં તેમના યોગદાન માટે ૨૦૨૧માં તેમને પદ્મશ્રી પુરસ્કાર એનાયત થયો હતો.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 

ગુજરાતી સાહિત્યકાર
પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
૨૦૨૧માં મૃત્યુ
૧૯૪૦માં જન્મ
કાંટ (તા. ડીસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ડીસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાંટ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ડીસા તાલુકો
સલારા (તા. ફતેપુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા   ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સલારા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ફતેપુરા તાલુકો
કર્નાલા પક્ષી અભયારણ્ય મુંબઈની બહાર, રાયગડ જિલ્લાના પનવેલ તાલુકામાં આવેલું છે અને માથેરાન અને કરજતની નજીક છે. આ અભયારણ્ય ૧૨.૧૧ ચોરસ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલું નાનું અભયારણ્ય છે. તુંગારેશ્વર અને સંજય ગાંધી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન સિવાય આ એક મુંબઈમાં આવેલું અભયારણ્ય છે.

સ્થાન 
આ અભયારણ્ય કર્નાલાના કિલ્લાની બાજુમાં અને મુંબઈ-પૂણે થી ગોઆ જતા રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગની નજીક આવેલું છે. નજીકનું રેલ્વે મથક પનવેલ છે, પનવેલથી ૧૨ કિ.મી દુર છે. પનવેલથી સવારે ૫ થી સાંજે ૮ ના સમય સુધી દર અડધો ક્લાકના અંતરે બસ સેવા ઉપલબ્ધ છે. આ અભયારણ્ય સવારથી સાંજ પ્રવાસીઓ માટે ખુલ્લુ હોય છે. અહીં નજીકમાં પ્રવાસીઓ માટે ઘણી હોટેલ છે. બે સરકારી આરામગૃહો અભયારણ્ય વિસ્તારની અંદર આવેલા છે.

માહિતી 
આ પક્ષી અભયારણ્ય, મુંબઈના પક્ષી પ્રેમીઓમાં લોકપ્રિય છે. અહીં ૧૫૦ જાતિઓના પક્ષીઓ નિવાસ કરે છે અને ૩૭ જાતિના પક્ષીઓ સ્થળાંતર કરીને શિયાળામાં અભયારણ્યની મુલાકાત લે છે. ત્રણ દુર્લભ પક્ષીઓ, રાખોડી રાજાલાલ, ત્રણ-અંગુઢાવાળો કલકલીયો અને મલબાર ટ્રોગન અહીં જોવા મળ્યાં છે.

ચિત્રો

બાહ્ય કડીઓ 
 www.thanewildlife.org  - મહારાષ્ટ્ર સરકારની વેબસાઇટ

મુંબઈ
મહારાષ્ટ્ર
ઢેરીયાણા (તા. વાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઢેરીયાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

વાવ તાલુકો
સાઠોદ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા  ડભોઇ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સાઠોદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ડભોઇ તાલુકો
કોસમ (તા. કપડવંજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા તથા પહેલાંના સમયમાં વ્યાપારીક તેમજ લશ્કરી મહત્વ ધરાવતા એવા કપડવંજ તાલુકાનું એક ગામ છે. કોસમ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કપડવંજ તાલુકો
કડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે, જે તાલુકા કડી તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે. કડીને સોનાની દડી પણ કહેવામાં આવે છે.

ઇતિહાસ અને માન્યતાઓ/દંતકથાઓ 
કડી પ્રાંત સલ્તનતકાળથી “કિલ્લેકડી” તરીકે અસ્‍તિત્વમાં હતો. ગાયકવાડોએ તેમનું રાજય વડોદરામાં સ્થાપ્યુ ત્યારે ઉત્તર ગુજરાતમાં વહીવટ માટે રાજધાનીની પસંદગી પાટણ ઉપર ઉતારી. આ સ્થળ તેમને દૂર પડતુ હતું, તેથી તેઓએ ઉત્તર પ્રાંતના પ્રાચીન શહેર કડીને વડુ મથક બનાવ્યુ હતું.

યવતેશ્વર મહાદેવનું મંદિર 
યવતેશ્વર મહાદેવ મંદિર આશરે ૮૦૦ વર્ષ કરતા પણ વધારે જુનું હોવાની માન્યતા છે. આ મંદિરની રચના બાબતે એક ક્થા પ્રચલિત છે. 

મહારાજા ખંડેરાવ શિવજીની પુજા સિવાય પાણી ગ્રહણ કરતા ન હ્તા. અલદેસણ પાસે આવેલા દુધેશ્વર મહાદેવે તેઓ નિત્ય પુજા કરવા જતા. અમરેલી પ્રાન્ત જયારે ગાય઼કવાડના તાબા હેઠડ હતો ત્યારે અમરેલીથી આવતા રાત્રે અધારુ થઇ ગયુ અને શિવજીની પુજા નિયમ પ્રમાણે ન થઇ શકી, છતાં પુજા માટે ગાયકવાડ અલદેસણ આવી પહોચ્યા. અહી ગયા પછી કડીમા શિવમંદિર બાંધવાનો તેમણે સકલ્પ કર્યો. રાત્રે શિવજીએ સ્વપ્નમા આવીને કહ્યું કે  "દુધેશ્વર મહાદેવથી પૂર્વ તરફ પહોંચજે. ત્યાંથી તને શિવલીંગ મળશે." બીજા દિવસે ખંડેરાવ મહારાજાએ રસાલા સાથે પૂર્વ તરફ વિજાપુરના રસ્તે પ્રયાણ કર્યુ આગળ જ્તા વિજાપુર નજીકથી કુદરતી રચનાવાળુ શિવલીંગ  જવના ખેતરમાથી મળી આવ્યુ. જવને સંસ્કૃતમાં યવ કહે છે. તેથી યવ ઉપરથી આ મહાદેવનુ નામ યવતેશ્વર પડયુ.

મેલડી માતા મંદિર 
રાજા મલ્હારરાવના મહેલના સાતમા માળે મેલડી માતાનું મંદિર આવેલું છે. આ મંદિરની સ્થાપના બાબતે એક કથા પ્રચલીત છે. કડી અને તેની આજુ બાજુના ગામડાંમાં અંધશ્રદ્ધાનો ખૂબ વ્યાપ હતો ત્યારે કેટલાક અસામાજિક તત્વો મેલડી માતાના ભૂવા બનીને લોકોને છેતરીને તેમની પાસે રહેલું ધન પડાવતા હતા. પ્રજાના આ રંજાડ સામે નકલી ભૂવાઓને પકડવા માટે રાજાએ માણમાં તુંબડાં ઉગાડાવ્યા. જ્યારે તુંબડાં મોટા થયાં ત્યારે માણ મંગાવીને રાજાએ બધા ભૂવાઓને પકડીને મહેલ પર ભેગા કર્યા અને નકલી ભૂવાઓને પકડવા માણ ન તુટે તે રીતે તુંબડું બહાર કાઢવાનો આદેશ કર્યો. આ કામ ન કરી શક્તા રાજા બધા ભૂવાઓને કોરડાં મરાવી કોટડીમાં પુરવા લાગ્યો જેમાં કેટલાંક સાચાં ભક્તોને પણ સજા થવા લાગી. અચાનક એક દુબળી પાતળી દેવીપુજક(વાઘરી) બાઈ ધૂણતી ધૂણતી મહેલમાં પ્રવેશી. તેના હાકોટાથી આખો મહેલ ધ્રુજવા લાગ્યો અને જોત જોતામાં જ તેણે એક ઝાટકે માણમાંથી તુંબડું બહાર કાઢી નાખ્યું. માતાજીનો આ પરચો જોઈને રાજા માતાજીના ચરણોમાં ઢળી પડ્યો અને મહેલના સૌથી ઊંચા સ્થાને માતાજીની સ્થાપના કરી.

રાજા મલ્હારરાવ 
રાજા મલ્હારરાવ તેની પ્રજાવત્સલ ભાવના અને ન્યાયપ્રીયતા માટે પ્રસિદ્ધ હતો. એક વાયકા પ્રમાણે, રાજ્યમાં એક ભરવાડ અને તેની પત્ની દૂધમાં પાણી ઉમેરતા પકડાઇ ગયા. તેમના આ દુષ્કર્મની જાણ થતા જ પોતાની પ્રજા સાથે છેતરપીંડી કરવા બદલ રાજાએ બન્નેને જીવતા ચણી દેવાની સજા કરી હતી કે જેથી અન્ય કોઇ વ્યક્તિ આ પ્રકારનો ગુનો ન કરે. આજે પણ જ્યાં આ દંપતિને સજા કરવામાં આવી હતી તે જગ્યાના અવશેષો યથાવત છે.

છબીઓ

આ પણ જુઓ 
 નર્મદા કેનાલ ટોપ સોલાર પાવર પ્રોજેક્ટ

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 યવતેશ્વર મહાદેવ 
 કડી અને તેના પર્યટન વિશે અન્ય માહિતી 

ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
કડી તાલુકો
ગિનિસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સ 1955 માં 2000 થી ગિનિસ બુક રેકોર્ડ્સ તરીકે અને ગિનિસ બુક વર્લ્ડ રેકોર્ડ તરીકે અગાઉના યુનાઇટેડ સ્ટેટસ એડિશનમાં, એક સંદર્ભ પુસ્તક છે, જે વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સની નોંધણી કરે છે. કુદરતી વિશ્વ. સર હ્યુગ બીવરની વિચારધારા, આ પુસ્તકની સ્થાપના જોડિયા ભાઈઓ નોરિસ અને રોસ મેકવિહિર્ટર દ્વારા ઓગસ્ટ 1954 માં લંડનના ફ્લીટ સ્ટ્રીટમાં કરવામાં આવી હતી. [

આ પુસ્તક પોતે જ વિશ્વ વિક્રમ ધરાવે છે, કારણ કે તે અત્યાર સુધીમાં સૌથી વધુ વેચાણ કરાયેલ કોપી રાઈટ પુસ્તક છે. 2019 ની આવૃત્તિ પ્રમાણે, તે હવે 100 દેશો અને 23 ભાષાઓમાં પ્રકાશિત થયેલ તેના પ્રકાશનના 64 માં વર્ષમાં છે. [

ટેલિવિઝન શ્રેણી અને સંગ્રહાલયોનો સમાવેશ કરવા આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્રેન્ચાઇઝી છાપવાની બહાર વિસ્તૃત થઈ છે. ફ્રેન્ચાઇઝની લોકપ્રિયતાને પરિણામે ગિનીસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સ કેટલાંક વિશ્વ રેકોર્ડ્સની સૂચિબદ્ધ કરવા અને તેની ચકાસણી પર પ્રાથમિક આંતરરાષ્ટ્રીય અધિકાર બન્યો છે. આ સંગઠન સત્તાવાર રેકોર્ડ ન્યાયમૂર્તિઓનો ઉપયોગ કરે છે અને રેકોર્ડ્સના સેટિંગ અને ભંગની પ્રામાણિકતાને ચકાસવા માટે અધિકૃત છે.
બૃહદરણ્યક ઉપનિષદ એ શુક્લ યજુર્વેદ સાથે જોડાયેલ એક્ ઉપનિષદ છે. વિશ્વના અતિપ્રાચીન ગ્રંથો પૈકીના એક્ એવા આ ગ્રંથમાં જીવ, બ્રહ્માંડ, અને ઇશ્વર વિષે લખવામાં આવ્યું છે. દાર્શનિક રુપે મહત્વપૂર્ણ આ ઉપનિષદ પર આદિ શંકરાચાર્યએ પણ ટીકા (ટીપ્પણી) લખી છે. આ શતપથ બ્રાહ્મણ ગ્રંથનો એક્ ખંડ પણ છે.

બ્રાહ્મણો દ્વારા બોલવામાં આવતા અને અતિ લોકપ્રિય પુરુષસૂક્ત અને તે ઉપરાંત અશ્વમેઘ, અસતમાં સદ્દગમય, નેતિ-નેતિ વગેરે તેના મુખ્ય વિષયો છે. તેમાં ઋષિ મૈત્રેયી અને યાજ્ઞવલ્ક્ય વચ્ચેનો સંવાદ છે જે ક્રમબદ્ધ અને યુક્તિપૂર્ણ છે.

વિષય 
આ ગ્રંથના નામનો અર્થ 'બૃહદ જ્ઞાન વાળો' અથવા 'ઘનઘોર જંગલમાં લખાયેલો ઉપનિષદ' એવો થાય છે. આમાં તત્ત્વજ્ઞાન, તદુપયોગી કર્મ અને ઉપાસનાનું સુંદર રીતે વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે.

બ્રુહદારણ્યક ઉપનિષદમાં અદ્વૈત વેદાંત અને સંન્યાસનિષ્ઠાનું પ્રતિપાદન કરવામાં આવ્યું છે. ઉપનિષદોમાં સર્વાધિક બૃહદાકાર તેના ૩ કાણ્ડ (મધુકાણ્ડ, મુનિકાણ્ડ, ખિલકાણ્ડ), ૬ અધ્યાય, ૮૭ બ્રાહ્મણ અને પ્રલંબિત ૮૩૬ પદોમાં શાંતિપાઠ 'ૐ પૂર્ણમદ:' વગેરે છે અને બ્રહ્મા તેની સંપ્રદાય પરંપરાના પ્રવર્તક છે.

શાંતિ મંત્ર 
આ ઉપનિષદનોનીચે મુજબનો શાંતિપાઠ લોકપ્રિય છે:
 ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदम् पूर्णात् पूर्णमुदच्यते ।
 पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते ॥
 ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥

પ્રસિદ્ધ શ્લોક 
આ ઉપનિષદનો નીચે મુજબનો શ્લોક સુપ્રસિદ્ધ છે - 
 ॐ असतोमा सद्गमय ।
 तमसोमा ज्योतिर्गमय ।
 मृत्योर्मामृतं गमय ॥
 ॐ शान्ति शान्ति शान्तिः ॥ – बृहदारण्यकोपनिषद् 1.3.28.
નીચે મુજબનો શ્લોક બૃહદારણ્યક ઉપનિષદના આરંભ અને અંતમાં આવે છે-
 पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात्पूर्णमुदच्यते ।
 पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते ॥

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 उपनिषदों ने आत्मनिरीक्षण का मार्ग बताया

મૂળ ગ્રંથ 
 बृहदारण्यक उपनिषद्
 Upanishads at Sanskrit Documents Site 
 पीडीईएफ् प्रारूप, देवनागरी में अनेक उपनिषद 
 GRETIL
 TITUS

ભાષાંતર 
 Translations of major Upanishads
 11 principal Upanishads with translations
 Translations of principal Upanishads at sankaracharya.org
 Upanishads and other Vedanta texts
 डॉ मृदुल कीर्ति द्वारा उपनिषदों का हिन्दी काव्य रूपान्तरण 
 Complete translation on-line into English of all 108 Upaniṣad-s  [not only the 11 (or so) major ones to which the foregoing links are meagerly restricted]-- lacking, however, diacritical marks
ભારતીય ગ્રંથો
આસો વદ ૧૧, આસો વદ એકાદશી, આસો વદ અગીયારસ કે રમા એકાદશી એ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના બારમાં અને છેલ્લા મહિનાનો છવ્વીસમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના સાતમાં મહિનાનો છવ્વીસમો દિવસ છે.

તહેવારો અને ઉજવણીઓ
 રમા એકાદશી

મહત્વની ઘટનાઓ

જન્મ

અવસાન

સંદર્ભ

પંચાંગ
સમય
એકાદશી
ખેરોલ (તા. તલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તલોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખેરોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

તલોદ તાલુકો
બાર્ટન પુસ્તકાલય ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંતમાં આવેલા ભાવનગર શહેરમાં આવેલું પુસ્તકાલય છે.

તેની સ્થાપના ૩૦ ડિસેમ્બર ૧૮૮૨ના દિવસે કરવામાં આવી હતી. ઇ.સ. ૧૮૯૫ના વર્ષમાં આ પુસ્તકાલયનું નવું ભવ્ય મકાન બાંધવામાં આવ્યું હતું અને લાઇબ્રેરી ત્યાં ખસેડવામાં આવી. મહાત્મા ગાંધી જ્યારે ભાવનગરમાં અભ્યાસ કરતા હતા ત્યારે તેમણે આ પુસ્તકાલયનો ઉપયોગ કર્યો હતો. 

ઇ.સ. ૧૯૩૬ના વર્ષમાં આ પુસ્તકાલયમાં ૧૫,૯૮૦ પુસ્તકો હતા, જે ૨૦૦૪ સુધીમાં વધીને ૬૧,૭૬૩ પુસ્તકો સુધી પહોચ્યા હતા. ૨૦૦૯ના વર્ષ દરમ્યાન પુસ્તકોનો આંકડો ૬૮,૦૦૦ને પાર કરી ચુક્યો હતો. ૨૦૧૨ના વરસના અંતે આ આંકડો ૭૨,૦૦૦ અને ૨૦૧૫માં ૭૫,૦૦૦ કરતા વધારે પુસ્તકો આ પુસ્તકાલયમાં હતા.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ
 ભાવનગર શહેર વિશે ગુર્જરી નેટ ઉપર માહિતી

ભાવનગર
કટક ભારત દેશના ઓરિસ્સા રાજ્યમાં આવેલું મહત્વનું નગર છે. કટક કટક જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.

આ નગર પહેલાં ઓરિસ્સાનું પાટનગર હતું. આ શહેર અત્યારના ઓરિસ્સાના પાટનગર ભુવનેશ્વરથી ૨૮ કિમી દૂર આવેલું છે અને પ્રાચીન બારાબાટી કિલ્લાની આસપાસ વિકસેલું છે. આ શહેર મહા નદીના ત્રિભુજ પ્રદેશની શરૂઆતમાં આવેલું છે. આ નગરમાં સુભાષચંદ્ર બોઝનો જન્મ થયો હતો.

સંદર્ભ

ઑડિશા
મોટા ખંધાસર (તા. ચોટીલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચોટીલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટા ખંધાસર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ચોટીલા તાલુકો
લાલપુર (મોટા) (તા. બાયડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લાલપુર (મોટા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાયડ તાલુકો
ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પહાડી રાજ્ય ઉત્તરાખંડના મુખ્ય શહેર એવા દહેરાદુન શહેરમાં આવેલા ઘંટાઘરથી ૭ કિ.મી. દૂર દેહરાદૂન-ચકરાતા મોટર-યોગ્ય માર્ગ પર સ્થિત ભારતીય વન અનુસંધાન સંસ્થા''' ભારત દેશનું સૌથી મોટું વન આધારિત પ્રશિક્ષણ સંસ્થાન છે. ભારત દેશના અધિકાંશ વન અધિકારીઓ આ જ સંસ્થાનમાં પ્રશિક્ષણ લઇ ચુક્યા છે. વન અનુસંધાન સંસ્થાનનું ભવન ખુબ જ શાનદાર છે તથા અહીં એક સંગ્રહાલય પણ આવેલું છે. 

આ સંસથાનની સ્થાપના ઇ. સ. ૧૯૦૬ના વર્ષમાં ઇંમ્પીરિયલ ફોરેસ્ટ ઇંસ્ટીટ્યૂટ તરીકે કરવામાં આવી હતી. આ સંસ્થાન ઇંડિયન કાઉંસિલ ઑફ ફોરેસ્ટ રિસર્ચ એન્ડ એજ્યુકેશન'' અંતર્ગત કાર્ય કરતું એક મુખ્ય સંસ્થાન છે. અહીંના મુખ્ય મકાનના બાંધકામની શૈલી ગ્રીક-રોમન વાસ્તુકલા મુજબની છે અને તેના મુખ્ય ભવનને રાષ્ટ્રીય વિરાસત તરીકે ઘોષિત કરવામાં આવેલું છે. આ સંસ્થાનનું ઉદ્ઘઘાટન ઇ. સ. ૧૯૨૧ના વર્ષમાં કરવામાં આવ્યું હતું. આ સંસ્થાન વન એટલે કે જંગલો સંબંધિત દરેક પ્રકારના અનુસંધાનના કર્ય માટે ખુબ જ પ્રસિદ્ધ છે.

 એશિયા ખંડમાં આવેલા આ પ્રકારના એકમાત્ર સંસ્થાન તરીકે આ સંસ્થાન દુનિયા ભરમાં પ્રખ્યાત છે. આશરે ૨૦૦૦ એકર જેટલા વિસ્તારમાં ફેલાયેલા એફઆરઆઈ (ફોરેસ્ટ રિસર્ચ ઈન્સ્ટીટ્યૂટની ડિઝાઇન કરવાનું કાર્ય વિલિયમ લુટયંસ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. આ સંસ્થાન ખાતે ૭ સંગ્રહાલય આવેલાં છે અને તિબેટથી માંડીને સિંગાપુર સુધીનાં દરેક જાતનાં વૃક્ષો તેમ જ છોડ અહીં વિકસાવવામાં આવેલાં છે. એટલે જ આ સંસ્થાન દેહરાદૂન નગરની ઓળખ તથા ગૌરવ કહેવાય છે.

આ પણ જુઓ 
 :en:Indian Institute of Forest Management (IIFM)
 :en:Indian Forest Service (IFS)
 :en:Forest Survey of India (FSI)-->

બાહ્ય કડીઓ 

 ઈન્ડીયન કાઉન્સીલ ઓફ ફોરેસ્ટ્રી રિસર્ચ એન્ડ એજ્યુકેશન (Indian Council of Forestry Research and Education)
 એફ આર આઇ યુનિવર્સિટી  
 વન અનુસંધાન સંસ્થાનનું આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠન (IUFRO)

ઉત્તરાખંડ
ભારતની મુખ્ય સંસ્થાઓ
શ્રેણી :દહેરાદુન
શરીર સંતુલન ચિકિત્સા શરીરની તંદુરસ્તી સારી રાખવા માટે અને શરીરને થયેલી તકલીફ દૂર કરી શકાય તે માટેની એક પધ્ધતિ છે. આ ચિકિત્સામાં વ્યક્તિને સાચી રીતે સુવા, બેસવા તેમ જ ઉભા રહેવાનું બતાવવામાં આવે છે. આ પધ્ધતિ મુજબ માનવી સુવા, બેસવા તેમ જ ઉભા રહેવામાં લગભગ દિવસનો લગભગ ૧૪ કલાકથી વધુ સમય વિતાવે છે. આ દરમ્યાન જો શરીર અસંતુલીત સ્થિતિમાં રહે તો તેનું સંતુલન ખોરવાય છે, આને કારણે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઘટવા લાગે છે અને પરિણામે શરીર પર કોઇપણ બિમારી સવાર થઇ શકે છે. જો આ પધ્ધતિ પ્રમાણેની સાચી રીતે સુવા, બેસવા તેમ જ ઉભા રહેવાનું અપનાવી લેવામાં આવે તો શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ જળવાય રહે અને શરીર નિરોગી રહે છે.
આ પધ્ધતિની શિબિરોમાં સુવા, બેસવા અને ઉભા રહેવાની સાચી રીત બતાવવા ઉપરાંત શરીરના ખોરવાયેલા સંતુલનને ફરી વ્યવસ્થિત કરવા માટેનાં આસનો કરાવવામાં આવે છે. આ પધ્ધતિમાં કોઇપણ દવા આપવામાં આવતી નથી. આ શિબિર ત્રણથી ચાર દિવસની હોય છે. હાલમાં દેલોલ, અમદાવાદ, સુરત, રાજકોટ અને ભરુચ ખાતે આ શિબિરો નિયમિત રીતે ચાલે છે.

આ ચિકિત્સા પધ્ધતિ દેલોલ ખાતે રહેતા શ્રી રામજીભાઈ કનોજીયાએ જાતે શોધી છે, તેમ જ તેમના પુત્રો અશોકભાઈ કનોજીયા અને ધર્મેન્દ્રભાઈ કનોજીયાની સાથે સંતુલન શિબિર તેમ જ વધુ સંશોધનનું કાર્ય કરી રહ્યા છે.

સંદર્ભો  

 

વૈકલ્પિક સારવાર
આરોગ્ય
વિનય પત્રિકા (પ્રભુ રામને નમ્ર વિનંતિ)એ હિંદી અને વ્રજ ભાષામાં રચિત એક ભક્તિ કાવ્યોનો સંગ્રહ છે . આને રચના ૧૬મી સદીમાં ગો સ્વામી તુલસી દાસ((૧૫૩૨-૧૬૨૩)દ્વારા કરવામાં આવી. આ રચનામાં બિન્ન હિંદુ દેવતાઓની સ્તુતિઓ ખાસ કરીને પ્રભુ રામની સ્તુતિઓ સમાયેલી છે.. આત્યંતિક નમ્ર ભાવ એ આ રચનાઓની વિશિષ્ટતા  છે.

વિનય  પત્રિકા એ મધ્ય કાલિન સાહિત્ય  અને ભક્તિ ચળવળની મહત્વની કૃતિ છે.

ઉદ્ગમ
સ્વામી યતીસ્વરનાનંદા એ વિનય પત્રિકાના ઉદ્ગમ વિષે એક રોચલ કથા કહી છે. 

એક વખ એક ખૂની જાત્રા કરવા વારાણસી આવ્યો અને રડતાં રડતાં બોલ્યો: "રામના પ્રેમ માટે, મને એક ખૂનીને સંપત્તિ મળો." પોતાના પ્રિય એવા રામનુઁ નામ સાંભળી તુલસી દાસે તે ખૂનીને પોતાના ઘરમાં બોલાવ્યો તેને પવિત એવુઁ ભોજન પીરસ્યું અને ત્ને પવિત્ર જાહેર કર્યો. તે સમ્યના રુઢી ચુસ્ત બ્રાહ્મણોએ તુલસીદાસને પૂછ્યું કે ખૂની ના પાપ કેમ કરી માફ થયાં. તુલસી દાસે જવાબ આપ્યો: "તમારી પોતાની પોથીઓ વાંચો અને તે દિવ્ય નામની શક્તિ ને ઓળખો." બ્રાહ્મણો એટલાથી સંતુષ્ટ ના થયાં; તેમણે વધુ પુરાવા માંગ્યા. તેમણે એ વાત પર સહમતી બતાવી કે  જો વિશ્વનાથ મંદિરનો પવિત્ર બળદ ( કે સાંઢ) જો આ ખૂની હાથથી ખાય તો તેના પાપ ધોવાયેલા મનાય. માણસને મંદિરમાં લઈ જવાયો અને તે બળદે ખૂની માણસના હાથે ખાધું. તુલસી દાસે જણાયું કે ખરેખરો પશ્ચ્યાતાપ પ્રભુ પણ સ્વીકારે છે. પણે તે સમયે નવી સમસ્યા આવી: કલી -દુષ્ટોના દેહરૂપ - એ તુલસી દાસને ખાઇ જવાની ધમકી આપી. તુલસી દાસે હનુમાનની પ્રાર્થના કરી, હનુમાન તુલસીદાસના સ્વપ્નામાં આવ્યાં અને શ્રી રામની વિનંતિ સ્તુતિ કરવા જણાવ્યું. અને આમ વિનય પત્રિકાનો ઉદ્ગમ થયો”

ભાષા

આ રકનાઓની ભાષા વ્રજ ભાષા છે જે હિંદી ભાષાનો એક સ્થાનીય પેટા પ્રકાર છે.

માળખું

વિનય પત્રિકા એ કળિયુગની છ પ્રકરની વાસના ( કામ, ક્રોધ, લોભ, નશો, આકર્ષણ, અહંકાર) અને નવ પ્રકારના દુર્ગુણ (હિંસા, જુઠાણું, અભિમાન, અદેખાઇ, કજિયા, શંકા, ઇર્ષ્યા, દુશ્મનાવટ અને લાલચ) આદિ વિરુદ્ધ રક્ષણ માટેની વિનંતિ કરતી એક યાચિકાના સ્વરૂપમાં લખાયો છે. તેમાં જોકે યાચક એક માત્ર તુલસી દાસ જ છે પણ તે સમગ્ર માનવજાતનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આના નિર્ણાયક તરીકે પ્રભુ રામ , સીતા, લક્ષમણ, ભરત અને શત્રુઘ્ન છે. 

આમાં અન્ય હિંદુ દ્વતાને સમર્પિત ભક્તિ ગીતો પણ છે, જેમકે ગણેશ, સૂર્ય, દેવી, ગંગા, હનુમાન, સીતા, રામ અને કાશી શહેર સુદ્ધાં.  હવે આ પુસ્તક અંગ્રેજી (અનુવાદક: F. R. Allchin)સહિત ઘણી ભાષામાં અનુવાદિત થયું છે

વિનય પત્રિકાની પ્રચલિત સ્તુતિઓ 

 શ્રી રામચંદ્ર કૃપાલુ ભજમન (રામ)
 ગાઇએ ગણપતિ જગબંધન (ગણેશ)
 જય જય જગ જનનઈ દેવી (કાળી)
 જય જયi ભગીરથ નંદીની ([ગંગા]])

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ
 Works of Tulsidas WikiSource
 Vinaya Patrika Text in Roman Script 
 Vinaya Patrika in Devnagari Script 
 Stuti of Hanuman from Vinaya Patrika
૧૪ મેનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૧૩૪મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૧૩૫મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૩૧ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 

 ૧૭૯૬ – એડવર્ડ જેનરે (Edward Jenner) પ્રથમ વખત શીતળા (Smallpox)ની રસીનો પ્રબંધ કર્યો.
 ૧૮૭૯ – ૪૬૩ ભારતીય ગિરમિટિયા મજૂરોનો પ્રથમ સમુહ ફિજીનાં કાંઠે ઉતર્યો.
 ૧૯૩૯ – લીના મેડિના પાંચ વર્ષની ઉંમરે તબીબી ઇતિહાસમાં સૌથી નાની વયે માતા બની.
 ૧૯૪૮ – ઈઝરાયલને સ્વતંત્ર રાજ્ય જાહેર કરવામાં આવ્યું અને અંતરિમ સરકારનું ગઠન કરવામાં આવ્યું. આ ઘોષણા બાદ તરત જ પડોશી આરબ રાજ્યો દ્વારા ઇઝરાયલ પર હુમલો કરવામાં આવ્યો, પરિણામે ૧૯૪૮નું આરબ-ઇઝરાયલ યુદ્ધ શરૂ થયું.
 ૧૯૭૩ – સ્કાયલેબ (Skylab), અમેરિકાનું પ્રથમ અવકાશ મથક, નું 'સેટર્ન ૫' રોકેટ દ્વારા પ્રક્ષેપણ કરાયું.

જન્મ 
 ૧૬૫૭ – સંભાજી, શિવાજીના જ્યેષ્ઠ પુત્ર. (અ. ૧૬૮૯)
 ૧૮૮૦ – જહાંગીર એદલજી સંજાણા, ગુજરાતી ભાષાના વિવેચક. (અ. ૧૯૬૪)
 ૧૯૦૭ – અયુબ ખાન (Ayub Khan), પાકિસ્તાનના પ્રમુખ (અ. ૧૯૭૪)
 ૧૯૨૩ – મૃણાલ સેન (Mrinal Sen), ચલચીત્ર દિગ્દર્શક 
 ૧૯૩૬ – વહીદા રેહમાન (Waheeda Rehman), અભિનેત્રી 
 ૧૯૮૧ – પ્રણવ મિસ્ત્રી, ભારતીય-ગુજરાતી મૂળનાં કોમ્પ્યુટર વૈજ્ઞાનિક અને સંશોધક.
 ૧૯૮૪ – માર્ક ઝકરબર્ગ, અમેરિકન ઉદ્યોગસાહસિક અને જાણીતી સોશિઅલ નેટવર્કીંગ સાઇટ ફેસબુક (Facebook)ના સહસ્થાપક

અવસાન 
 ૧૫૭૪ – ગુરુ અમરદાસ (Guru Amar Das), ત્રીજા શીખ ગુરુ (જ. ૧૪૭૯)
 ૧૭૩૨ – પીલાજી રાવ ગાયકવાડ, મરાઠા સામ્રાજ્યના ગાયકવાડ વંશના સ્થાપક, મરાઠા સેનાપતિ (જ. ?)
 ૧૯૨૩ – નારાયણ ગણેશ ચંદાવરકર, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના પ્રારંભિક રાજકારણી અને હિન્દુ સમાજ સુધારક. (જ. ૧૮૫૫)
 ૧૯૬૭ – મહેંદી નવાઝ જંગ,  ગુજરાત રાજ્યના પ્રથમ રાજ્યપાલ (જ. ૧૮૯૪)
 ૨૦૧૩ – અસગર અલી એન્જીનિયર, ભારતીય સુધારાવાદી-લેખક અને સામાજિક કાર્યકર્તા. (જ. ૧૯૩૯)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

મે
દગડીઆંબા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના વઘઇ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. દગડીઆંબા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

વઘઇ તાલુકો
સંગીત એક કળા છે.

નામ 
સંગીતી સંસ્કૃત ભાષાનો શબ્દ છે. સંગીત = સમ્ + ગીત, સમનો અર્થ સમાન-બરાબર રીતથી અને ગીતનો અર્થ છે ગાવું, અર્થાત ઉત્તમ રીતે ગાવું એનું નામ સંગીત. સમ્યક પ્રકારેણ ગીયતે ઈતિ સંગીત. મહાકવિ કાલિદાસે અભિજ્ઞાન શાકુંતલમાં વર્ણવ્યા પ્રમાણે ગીતં, વાધં નર્તન ચ ત્રયં સંગીતમુચ્યતે ગીત, વાજિંત્ર અને નૃત્ય એ ત્રણેય મળીને સંગીત કહેવાય છે. પંડીત દામોદરકૃત સંગીતદર્પણમાં કહ્યું છે કેઃ ગીત વાદિન નૃત્યાંના રકિતઃ સાધારણો ગુણઃ અતો રકિતવિહીનં યત્ન તત સંગીતમ ઉચ્યત અર્થાત ગીત, વાદ્ય અને નૃત્ય ત્રણેયનો સામાન્ય ગુણ મનોરંજન છે. આથી સંગીતમાં રક્તિગુણ અનિવાર્ય છે. ભરત મુનિએ ભરતનાટયશાસ્ત્રમાં ગાંધર્વ ત્રિવિધં વિધાત સ્વરતાલપદાત્મકમ્! અર્થાત્ સ્વરાત્મક, તાલાત્મક તથા પદાત્મક એટલે સંગીત. એ રીતે સંગીતની વ્યાખ્યા આપી છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 ઓમનાદ (Omenad) - ઓનલાઇન સંગીત શિક્ષણ તેમ જ ભરપૂર જાણકારીથી પરિપૂર્ણ
 સુરીલી કારકિર્દી સંગીતની (અશોક જોશી)
 સંગીત (મનોસી ચેટર્જી દ્વારા હિન્દી ભાષામાં સંગીત વિશેનું જાળપૃષ્ઠ)

સંગીત
મનોરંજન
કાટીસકુવાદુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વ્યારા તાલુકાનું ગામ છે. કાટીસકુવાદુર ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે. ડાંગર, જુવાર, કેરી અને શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.

વ્યારા તાલુકો
ચંદ્રનગર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા સાવલી તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. ચંદ્રનગર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સાવલી તાલુકો
લહાનદભાસ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. લહાનદભાસ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. 

આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

આહવા તાલુકો
ફિરોઝપુર જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉતર ભાગમાં આવેલા તથા પાંચ નદીઓને કારણે ઉત્તમ ખેતી કરવા માટે પ્રખ્યાત એવા પંજાબ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૨ (વીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. ફિરોઝપુર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ફિરોઝપુર નગરમાં આવેલું છે. 

પંજાબ
રાવળા (તા. વાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાવ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. રાવળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી અને સિંચાઈ માટે નહેર જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભૂગોળ 
રાવળા ગામની પૂર્વે માલસણ ગામ, પશ્ચિમ દિશામાં વાવ તાલુકો, ઉત્તર દિશામાં વાંઢીયાવાસ ગામ અને તેમજ દક્ષિણમાં વાવડી ગામ આવેલું છે. અહીં વાવ, રાવળા, માલસણ, ચારડા અને થરાદને જોડતો માર્ગ આવેલો છે. આ ગામથી વાવથી ૪ કિમી અને થરાદથી ૧૨ કિમીના અંતરે આવેલું છે. 

વાવ તાલુકો
કરચકા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બારડોલી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કરચકા ગામમાં હળપતિ તેમ જ પાટીદારોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, કેળાં, સૂરણ, પપૈયાં, કેરી તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
બારડોલી તાલુકો
PSLV-C5 એ ધ્રુવીય ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણ વાહન પ્રોગ્રામનું પાંચમું કાર્યાન્વિત  અને એકંદરે આઠમું મિશન હતું. આ પ્રક્ષેપણ ભારતીય અંતરિક્ષ અનુસંધાન સંસ્થા (IRSO) દ્વારા ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૬૨ ના રોજ થયેલાં તેના પ્રથમ અભિયાન બાદનું બાવનમું અભિયાન હતું.  આ અભિયાન દ્વારા ભારતના દૂર સંવેદન ઉપગ્રહ  રિસોર્સસેટ-1 છોડવામાં આવ્યો, જે આઇઆરએસ-પી૬ તરીકે પણ ઓળખાય છે. આ ઉપગ્રહને સૂર્ય સમક્રમી ભ્રમણકક્ષામાં તરતો મૂકવામાં આવ્યો.  ઇસરો દ્વારા 2003 સુધીમાં બનાવવામાં આવેલો આ સૌથી ભારે અને અત્યાધુનિક ઉપગ્રહ હતો. પીએસએલવી-સી૫ને ૧૭ ઓક્ટોબર ૨૦૦૩ના રોજ સતીશ ધવન અંતરિક્ષ કેન્દ્ર પરથી સવારે ૧૦:૨૨ વાગે પ્રક્ષેપિત કરવામાં આવ્યો.

અભિયાનની મુખ્ય બાબતો 
પીએસએલવી-સી૫ એ પીએસએલવી કાર્યક્રમનું પાંચમું કાર્યાન્વિત અને એકંદરે આઠમું અભિયાન હતુ.

અભિયાન પારામીટર 

 દ્રવ્યમાન :
 કુલ ઉડાણ વખતનું વજન: 
 વહનભાર વજન: 
 એકંદર ઊંચાઈ : 
 નોદક :
 પ્રથમ તબક્કો: ઘન-ઈંધણ રોકેટ (હાઇડ્રોક્સિલ ટર્મિનેટેડ પોલિબ્યુટીન) (૧૩૮.૦ + ૬ x ૯ ટન)
 બીજો તબક્કો: પ્રવાહી UH 25 +  (૪૧.૫ ટન)
 ત્રીજો તબક્કો: ઘન HTPB આધારિત (૭.૬ ટન)
 ચોથો તબક્કો: પ્રવાહી MMH + MON (૨.૫ ટન)
 એન્જિન :
 પ્રથમ તબક્કો: કોર (પીએસ ૧) + ૬ સ્ટ્રેપ-ઓન મોટર (PSOM)
 બીજો તબક્કો: વિકાસ એન્જિન
 ત્રીજો તબક્કો: પીએસ ૩
 ચોથો તબક્કો: પીએસ ૪
 પ્રણોદ :
 પ્રથમ તબક્કો: ૪,૭૬૨ + ૬૪૫ x ૬ કિ. ન્યૂટન
 બીજો તબક્કો: ૮૦૦કિ. ન્યૂટન 
 ત્રીજો તબક્કો: ૨૪૬ કિ. ન્યૂટન
 ચોથો તબક્કો: ૭.૩ x ૨ કિ. ન્યૂટન
 ઊંચાઈ : 
 મહત્તમ વેગ : ૭૪૪૦ મી./સે. (IRS-P6 અલગ થવાના સમયે રેકોર્ડ કરેલ)
 અવધિ : ૧,૦૮૫ સેકન્ડ

વહનભાર 
પીએસએલવી-સી૫નો એક માત્ર વહનભાર એ ઈસરોના રિસોર્સસેટ-1 (ઉર્ફે IRS-P6) ઉપગ્રહ છે. રિસોર્સસેટમાં ત્રણ કેમેરા છે, જેના દ્વારા ધરતીની છબીઓ લેવામાં આવશે. આ આઈઆરએસ શ્રેણીનો દસમો ઉપગ્રહ છે. તે આઈઆરએસ-૧સી અને આઈઆરએસ-૧ડીનું દૂર સંવેદન ડેટાનું કામ ચાલુ રાખશે. જોકે IRS-P6 ની ડિઝાઇન આયુષ્ય પાંચ વર્ષ હતું, ઉપગ્રહ હજુ પણ ઓક્ટોબર 2015 સુધી કાર્યરત હતો.

લોન્ચ અને આયોજિત ફ્લાઇટ પ્રોફાઇલ 

PSLV-C5 ને 17 ઓક્ટોબર 2003 ના રોજ સતીશ ધવન અંતરિક્ષ કેન્દ્ર પરથી ૧૦:૨૨ કલાક (ભારતીય સમય અનુસાર) પર પ્રક્ષેપિત કરવામાં આવ્યું હતું. આ મિશન  ની એકંદર ઊંચાઈને આવરી લેવાની પૂર્વ-ફ્લાઇટ આગાહી સાથે આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું . ફ્લાઇટ પ્રોફાઇલ નીચે મુજબ હતી:

આ પણ જુઓ

સંદર્ભ 

ઇસરો
ચુડેલ (તા. પાવી જેતપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાવી જેતપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચુડેલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.

પાવી જેતપુર તાલુકો
ગોદના મુવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક ગામ છે. ગોદના મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લુણાવાડા તાલુકો
આદર્શ વાયુ એવા વાયુને કહેવામાં આવે છે કે જે 'વાયુ નિયમ', PV = KT પ્રમાણે વર્તન કરતો હોય. આ સમીકરણ અવસ્થા સમીકરણ (equation of state) તરીકે પણ ઓળખાય છે. વાસ્તવમાં આવો વાયુ અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી પરંતુ પ્રયોગશાળામાં આદર્શ પરિસ્થિતિઓ હેઠળ આ પ્રકારનો વાયું મેળવી શકાય છે.

વાયુ નિયમ 
વાયુ સમીકરણ PV = KT ઉપયોગ કરી દબાણ (P), કદ (V) તથા નિરપેક્ષ તાપમાનના ફેરફાર દરમિયાન વાયુની સ્થૂળ વર્તણૂક સમજાવી શકાય છે. આ સમીકરણને નીચે પ્રમાણે લખી શકાય છે, જ્યાં વાયુના જથ્થાને મોલમાં દર્શાવાય છે.

જ્યાં:
  વાયુનુ દબાણ
  વાયુનુ કદ
  આદર્શ વાયુનો જથ્થો મોલમાં
  સામાન્ય વાયુ અચળાંક, જેની કિંમત ૮.૩૧૪ જૂલ/મોલ-કેલ્વીન છે
  વાયુનું નિરપેક્ષ તાપમાન

આ સમીકરણ મેળવવા માટે વાયુના ગતિસિદ્ધાંત (kinetic theory of gases)નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ સિદ્ધાંત નીચેની પૂર્વધારણાઓ (assumptions) પર આધારિત છે.

(૧) વાયુઓ કણોના (અણુઓના) બનેલા છે જે સતત ગતિશીલ હોય છે અને ન્યૂટનના ગતિશાસ્ત્રના નિયમોને અનુસરે છે.
(૨)વાયુના જથ્થાના કદની સરખામણીમાં અણુઓનું કદ અતિઅલ્પ હોય છે.
(૩) અણુઓ વચ્ચેનું આકર્ષણ સંધાનબળ (cohesive force) ગેરહાજર હોય છે.
(૪) અણુઓની બે ક્રમિક અથડામણ (collisions) વચ્ચેના સમયની તુલનામાં અથડામણનો સમય અતિઅલ્પ હોય છે.

આ પૂર્વધારણાઓ પાળી શકાય તેવો કોઈ વાયુ અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી, માટે ઉપરનું સમીકરણ ફક્ત આદર્શ વાયુને જ લાગુ પાડી શકાય છે. નીચા દબાણે અને ઊંચા તાપમાને વાસ્તવિક વાયુઓ આદર્શ વાયુની જેમ વર્તે છે. નીચા દબાણે વાયુનુ કદ વધુ હોવાથી તેની સરખામણીમાં અણુઓનું કદ પૂર્વધારણાઓ પ્રમાણે અલ્પ હોય છે, જ્યારે ઊંચા તાપમાને અણુઓની વધુ ગતિ અને અણુઓ વચ્ચેનું અંતર વધુ હોવાને લીધે સંધાનબળ નહિવત્ હોય છે. આવી આદર્શ પરિસ્તિતિમાં વાયુ અચળાંક R નું મૂલ્ય વિવિધ વાયુઓ માટે સમાન હોય છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 

ભૌતિકવિજ્ઞાન
રસાયણવિજ્ઞાન
શિવ સંહિતા એ હઠયોગ વિશેના ત્રણ ગ્રંથો પૈકીનો એક એવો હિંદુ ધર્મનો મહત્વનો ગ્રંથ છે. આ ગ્રંથ સિવાય અન્ય બે ગ્રંથો હઠયોગ પ્રદીપિકા તેમ જ ઘેરંડ સંહિતા]. પણ હઠયોગ વિશેના હિંદુ ધર્મના મહત્વના ગ્રંથો ગણાય છે. આ ગ્રંથના રચયિતા અજ્ઞાત છે.. આ સંહિતા  શંકર ભગવાને પાર્વતીને ઉદ્દેશીને કહી હતી. ("શિવ સંહિતા" એટલે કે "શિવજીની આચારસંહિતા". . શિવ સંહિતા હઠયોગ માટેની સૌથી વિસ્તૃત અને લોકમાન્ય સંહિતા છે .

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ 
 યોગવિદ્યા ડોટકોમ

યોગ
હિંદુ ધર્મ
ધાર્મિક સાહિત્ય
સંસ્કૃત ગ્રંથ