Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
પાનીપત જિલ્લો () ભારતના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા હરિયાણા રાજ્યના ૨૨ જિલ્લામાંનો એક જિલ્લો છે. ઐતહાસિક નગર પાનીપત તેનું વહીવટી મુખ્ય મથક અને મુખ્ય શહેર છે.

ઇતિહાસ

નામ 
પાનીપત નગર પાંડવોએ સ્થાપેલા પાંચ નગરોમાંનું એક ગણાય છે. તેનું નામ સંસ્કૃત નામ पाण्डवप्रस्थ એટલે કે પાંડવોની નગરી પરથી અપભ્રંશ થઇને પાનીપત પડ્યું હોવાનું મનાય છે. પાંડવોએ સ્થાપેલા અન્ય પાંચ નગરો સોનપ્રસ્થ (હવે સોનીપત), ઇન્દ્રપ્રસ્થ (હવે દિલ્હી), વ્યાગ્રપ્રસ્થ (હવે બાગપત) અને તિલપ્રસ્થ (હવે તિલપત) હતા.

પાનીપતના યુદ્ધો 

પાનીપતનો વિસ્તાર ઇતિહાસમાં ત્રણ યુદ્ધો - પાનીપતનું પ્રથમ યુદ્ધ (ઇ.સ. ૧૫૨૬‌), બીજુ યુદ્ધ (ઇ.સ. ૧૫૫૬) અને ત્રીજું યુદ્ધ ‍(ઇ.સ. ૧૭૬૧) માટે જાણીતો છે. આ ત્રણેય યુદ્ધોએ ભારતીય ઉપખંડનો ઇતિહાસ બદલી નાખવામાં અગત્યનો ભાગ ભજવ્યો હતો.

૧ નવેમ્બર ૧૯૮૯ના રોજ કરનાલ જિલ્લામાંથી પાનીપત જિલ્લાની રચના કરવામાં આવી હતી. ૨૪ જુલાઇ ૧૯૯૧ના રોજ તે ફરી પાછો કરનાલ જિલ્લામાં ભેળવી દેવાયો હતો. ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૯૨ના રોજ ફરીથી તેને સ્વતંત્ર જિલ્લો બનાવાયો હતો. ૨૦૧૭માં આ જિલ્લાનો સમાવેશ પ્રાંતોની પુન:રચના થવાથી રોહતક પ્રાંતમાંથી કરનાલ પ્રાંતમાં કરવામાં આવ્યો હતો.

ભૂગોળ 
પાનીપત જિલ્લાનો વિસ્તાર ૧,૨૬૮ ચો.કિમી છે. વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ તે રાજ્યમાં ૧૯મો ક્રમ ધરાવે છે. રાજ્યમાં માત્ર ગુડગાંવ અને પંચકુલા જિલ્લાઓ જ વિસ્તારમાં તેનાથી નાના છે.

વહીવટ 
વહીવટ માટે જિલ્લાને બે ઉપ-વિભાગોમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે: 
 પાનીપત 
 સમલખા 

આ ઉપવિભાગોને ત્રણ તાલુકાઓમાં વહેંચવામાં આવ્યા છે:
 પાનીપત
 સમલખા 
 ઇસરાના

જિલ્લામાં ચાર વિધાન સભા બેઠકોનો સમાવેશ થાય છે: 
 પાનીપત ગ્રામ્ય 
 પાનીપત શહેર
 ઇસરાના
 સમલખા 

પાનીપત જિલ્લો કરનાલ લોક સભા બેઠક હેઠળ આવે છે.

વસ્તી 
૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી અનુસાર પાનીપત જિલ્લાની વસ્તી ૧૨,૦૫,૪૩૭ છે, જે લગભગ બહેરીન દેશની વસ્તી અથવા અમેરિકાના ન્યૂ હેમ્પશાયરની વસ્તી જેટલી છે. ભારતના કુલ ૬૪૦ જિલ્લાઓમાંથી વસ્તીની દ્રષ્ટિએ જિલ્લો ૩૯૬મો અને રાજ્યમાં ૧૦મો ક્રમ ધરાવે છે. જિલ્લાની વસ્તી ગીચતા દર ચોરસ કિમીએ ૯૫૧ વ્યક્તિઓની છે. ૨૦૦૧-૨૦૧૧ના દાયકા દરમિયાન જિલ્લાનો વૃદ્ધિ દર ૨૪.૬૦% રહ્યો હતો. પાનીપતનું જાતિ પ્રમાણ દર ૧૦૦૦ પુરુષોએ ૮૬૪ સ્ત્રીઓનું છે, અને જિલ્લાનો સાક્ષરતા દર ૭૫.૯૪% છે.

ઉદ્યોગો 
જિલ્લામાં મુખ્ય ઉદ્યોગ હાથવણાટનો છે. અહીંનું વણાટકામ પ્રખ્યાત છે અને દેશ-વિદેશમાં પ્રખ્યાત છે. સમલખા તાલુકો ખેતીકામના સાધનોના ઉત્પાદન માટે જાણીતો છે.

જાણીતા વ્યક્તિઓ 
 દેશબંધુ ગુપ્તા (૧૯૦૧ - ૧૯૫૧), સ્વતંત્રતા સેનાની.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 પાનીપત જિલ્લાની વેબસાઇટ

હરિયાણા
માગે પર્વ અથવા માગે પોરોબ ઝારખંડ રાજ્યના આદિવાસીઓ પૈકી "હો" નામના સમુદાયના લોકોનો પરંપરાગત તહેવાર છે. આ તહેવાર મહા મહિનાની પૂર્ણિમાના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે.

આ તહેવાર વિવિધ તબક્કામાં ઉજવવામાં આવે છે: અનાદેર, ઓતેઇલી, તૂમુટુ, લોયો-ગુરિ, મરંગ પોરોબ, બસિ મુસિંગ અને હર મગેયા.

સંદર્ભો 

ઝારખંડ
આદિવાસી સંસ્કૃતિ
તહેવાર
વાંટડા કવાઠ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાંટડા કવાઠ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાયડ તાલુકો
દીવ કિલ્લો ભારતના પશ્ચિમ કિનારે દીવમાં આવેલો એક પોર્ટુગીઝ કિલ્લો છે. ૧૬મી સદી દરમિયાન દીવ ટાપુની પૂર્વીય ટોચ પર પોર્ટુગીઝ ભારતની રક્ષણાત્મક કિલ્લેબંધીના ભાગરૂપે આ કિલ્લો બનાવવામાં આવ્યો હતો. દીવ નગરની સરહદ ધરાવતો આ કિલ્લો ઇ.સ. ૧૫૩૫માં ગુજરાતના સુલતાન બહાદુર શાહ અને પોર્ટુગીઝોની સંધિ પછી બનાવવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે મુઘલ બાદશાહ હુમાયુએ આ પ્રદેશ પર આક્રમણ કર્યું હતું. ૧૫૪૬ સુધી તેને મજબૂત બનાવવામાં આવ્યો હતો. ઇ.સ. ૧૫૩૭થી પોર્ટુગીઝોએ ડિસેમ્બર ૧૯૬૧માં ભારત સરકારે દીવ પાછું મેળવ્યું ત્યાં સુધી આ પ્રદેશ પર શાસન કર્યું હતું. આજે તે દીવનું એક સીમાચિહ્ન છે અને વિશ્વમાં પોર્ટુગીઝ મૂળની સાત અજાયબીઓમાંનો એક છે.

છબીઓ

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવ
દીવ જિલ્લો
મોડદર (તા. કુતિયાણા) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા  કુતિયાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મોડદર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે. અહીં ચારણી માતાજીનું બહુ મોટુ મંદીર આવેલું છે.

કુતિયાણા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામ વરલી ગ્રામપંચાયત હેઠળ આવે છે.

સંદર્ભ

ભુજ તાલુકો
ગંગાબાઈ પ્રાણશંકર યાજ્ઞિક (૧૮૬૮-૧૯૩૭) એ ૧૯મી સદીના ભારતના ગુજરાતી લેખિકા હતા. વ્યવસાયે શિક્ષક અને આયુર્વેદ ચિકિત્સક ગંગાબાઈએ હુન્નર મહાસાગર નામનું પુસ્તક (૧૮૯૮) લખ્યું હતું, જે લગભગ ૨૦૮૦ વેપાર, કૌશલ્યો અને સ્વરોજગાર માટેના નુસખાઓનું સંકલન હતું. તેમને પ્રથમ મહિલા ગુજરાતી લેખક માનવામાં આવે છે.

જીવન 
ગંગાબાઈ યાજ્ઞિકનો જન્મ ૧૮૬૮માં થયો હતો. તે ગાંધીનગર જિલ્લાના વાવોલના વતની હતાં. ૧૮૮૧માં તેર વર્ષની વયે તેમના પતિનું અવસાન થયું. તેમણે  તે સમયના રીતરિવાજ પ્રમાણે માથાનું મુંડન કરાવાની ના પાડી હતી. તેમનાં બહેનના પ્રયાસોથી તેઓએ શાળાકીય અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો. અભ્યાસ બાદ તેઓ સહાયક શિક્ષિકા તરીકે એક પ્રાથમિક શાળામાં જોડાયાં. વધુ અભ્યાસ માટે તેઓ અમદાવાદની મહાલક્ષ્મી સ્ત્રી તાલીમ કોલેજમાં જોડાયાં. ૧૮૮૭માં તેઓ વાવોલ છોડી માણસા સ્થાયી થયાં. જ્યાં તેમને વિક્ટોરિયા કન્યાશાળાનાં મુખ્ય શિક્ષિકા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યાં. તેઓ સ્વદેશી (સ્થાનિક પેદાશો) અને સ્વરોજગારની હિમાયત કરતાં એક ઉદ્યમી હતાં. તે આયુર્વેદ ચિકિત્સક હતાં અને સ્ત્રીરોગ સમસ્યાઓનો ઇલાજ પણ કરતાં હતાં. તેમણે ૧૮૭૯ની આસપાસ માણસામાં ગર્ભજીવન ઔષધાલય નામની એક હોસ્પિટલની સ્થાપના કરી હતી અને પછીથી અમદાવાદ ખાતે તેની શાખા શરૂ કરી હતી. 

તેમનું મૃત્યુ ૧૯૩૭માં થયું હતું. તેમણે મૃત્યુ પછી હોસ્પિટલની આવકમાંથી વિદ્યાર્થીઓને શિષ્યવૃત્તિ આપવાનું વસિયતનામું કરાવ્યું હતું.

સર્જન 
ગંગાબાઈનું લેખન બળવાખોર અને સુધારાવાદી માનવામાં આવે છે. તેમણે વહેમ ખાનદાન પોથી (૧૮૯૧) અને દેવી ત્રિયા નિષેધ (૧૮૯૨)માં ડાકણ-શિકાર, અંધવિશ્વાસ, બાળલગ્ન અને બહુપત્નીત્વ જેવી અંધશ્રદ્ધાઓ અને સામાજિક દૂષણોનો વિરોધ કર્યો હતો.

તેમનું પુસ્તક હુન્નર મહાસાગર (૧૮૯૮) લગભગ ૨૦૮૦ જેટલા વેપાર, કૌશલ્ય અને સ્વરોજગાર માટેના ઘરેલું નુસખાઓનું સંકલન છે. તેમાં પરંપરાગત દવાઓ તૈયાર કરવાની પદ્ધતિઓની માહિતી સામેલ છે; જેમ કે કરડવા સંબંધિત, આંખો અને કાન; ધાતુશાસ્ત્ર; તેમજ સાબુ, કાગળ, પાપડ, અત્તર, વાળનું તેલ, કૃત્રિમ મોતી, હર્બલ રંગો, ડિટર્જન્ટ, અગરબત્તી, દાંતનો પાવડર, ગનપાવડર અને વોર્નિશ જેવા સ્વદેશી કુટિર ઉદ્યોગો વિશે માહિતી આપેલ છે. આ પુસ્તક ખૂબ જ લોકપ્રિય થયું હતું. પ્રકાશનના માત્ર ત્રણ જ દિવસમાં હજાર નકલો વેચાઈ ગઈ હતી. ૧૯૦૮ સુધીમાં તેની સાતમી આવૃત્તિ પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.

વારસો 
ગંગાબાઈ યાજ્ઞિકને પ્રથમ મહિલા ગુજરાતી લેખક તરીકે ગણવામાં આવે છે. આ દાવો વિવાદસ્પદ છે કારણ કે રઘુવીર ચૌધરી જેવા કેટલાક વિદ્વાનો દ્વારા તેમના લેખનને સાહિત્યિક માનવામાં આવતું નથી. અમદાવાદ સ્થિત એક ફાઉન્ડેશને તેમના વિશેની માહિતી એકત્રિત કરી અને ૨૦૦૩માં હુન્નર મહાસાગરની નવી આવૃત્તિઓ પ્રકાશિત કરી હતી. ગુજરાતી સાહિત્યના ઇતિહાસમાં તેમની ઓળખ માટે અભિયાન પણ ચલાવામાં આવ્યું હતું. ઇતિહાસકાર શિરીન મહેતાએ નોંધ્યું હતું કે મહાત્મા ગાંધી પહેલા ગંગાબાઈ યાજ્ઞિકે સ્વદેશી (સ્થાનિક પેદાશો)ની હિમાયત કરી હતી.

આ પણ જુઓ 
 ગુજરાતી ભાષાના લેખકોની સૂચિ

નોંધો અને સંદર્ભો

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 ઇન્ટરનેટ આર્કાઇવ્સ પર હુન્નર મહાસાગર

ગુજરાતી સાહિત્યકાર
૧૯૩૭માં મૃત્યુ
પાતા (તા. પોરબંદર) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા  પોરબંદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. પાતા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

પોરબંદર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
વીજાલીયા (તા. થાનગઢ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા થાનગઢ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વીજાલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

થાનગઢ તાલુકો
ઇલાવ (તા.હાંસોટ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એવા હાંસોટ તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. ઇલાવ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હાંસોટ તાલુકો
૧૨ ડિસેમ્બર નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૩૪૬મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૩૪૭મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૯ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૧૭૮૭ – પેન્સિલવેનિયા અમેરિકાના બંધારણને બહાલી આપનાર બીજું રાજ્ય બન્યું.
 ૨૦૧૨ – ઉત્તર કોરિયાએ સફળતાપૂર્વક પોતાનું પહેલું ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણ કર્યું.
 ૨૦૧૫ – જળવાયુ પરિવર્તન પર સંયુક્ત રાષ્ટ્ર માળખાગત સંમેલન સાથે સંબંધિત પેરિસ સમજૂતી અપનાવવામાં આવી.

જન્મ 
 ૧૮૯૨ – ગૌરીશંકર ગોવર્ધનરામ જોષી, 'ધૂમકેતુ' ઉપનામથી જાણીતા ગુજરાતી સાહિત્યકાર (અ. ૧૯૬૫)
 ૧૯૨૭ – રોબર્ટ નોર્ટન નોયસી, કોમ્પ્યુટર ક્ષેત્રના ખ્યાતનામ અમેરિકન ઉદ્યોગપતિ (અ. ૧૯૯૦)
 ૧૯૩૫ – ખલીલ ધનતેજવી, ગુજરાતી અને ઉર્દૂ ગઝલકાર (અ. ૨૦૨૧)
 ૧૯૫૦ – રજનીકાંત, ભારતીય ફિલ્મ અભિનેતા
 ૧૯૮૧ – યુવરાજસિંઘ, ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી

અવસાન 
 ૧૯૬૪ – મૈથિલીશરણ ગુપ્ત, હિન્દી કવિ. (જ. ૧૮૮૬)
 ૨૦૧૯ – દીપક બારડોલીકર, ગુજરાતી કવિ, લેખક અને પત્રકાર (જ. ૧૯૨૫)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

ડિસેમ્બર
નવાપુરા (તા. દિયોદર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દિયોદર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવાપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

દિયોદર તાલુકો
આંબેથા (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંબેથા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, રાયડો, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, મગફળી, બટાકા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

પાલનપુર તાલુકો
સીલોટમાળ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના વઘઇ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. સીલોટમાળ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. 

આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

વઘઇ તાલુકો
નવીપુરી (તા. સીંગવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સીંગવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવીપુરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સીંગવડ તાલુકો
અલાદી રામક્રિષ્નન (૯ ઓગસ્ટ ૧૯૨૩ – ૭ જૂન ૨૦૦૮) ભારતીય ભૌતિકશાસ્ત્રી અને ચેન્નઈમાં ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ મેથેમેટિકલ સાયન્સ (Matscience)ના સ્થાપક હતા. તેમણે કણ્વીય ભૌતિકશાસ્ત્ર, શ્રેણિકોના અંકગણન અને સાપેક્ષવાદના ખાસ સિદ્ધાંત તેમજ ક્વોન્ટમ સિદ્ધાંતમાં યોગદાન આપ્યું હતું.

વૈજ્ઞાનિક
૧૯૨૩માં જન્મ
૨૦૦૮માં મૃત્યુ
હીરાપુર કંપો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધનસુરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. હીરાપુર કંપો ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધનસુરા તાલુકો
કલવેતીયો કે ચોટીલી કાબરી બતક (અંગ્રેજી: Tufted Duck), (Aythya fuligula) એ મધ્યમ કદનું ડુબકીમાર બતક પક્ષી છે.

ચિત્ર ગેલેરી

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ 

Tufted Ducks video  From Gallery of Living Nature.

પક્ષી
ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક એ ગુજરાત, ભારતમાં અપાતું એક સાહિત્યિક સન્માન છે. આ પુરસ્કારની સ્થાપના સ્નેહરશ્મિ દ્વારા તેમની દિવંગત પુત્રી ઉમાની યાદમાં કરવામાં આવી હતી. ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા અપાતો આ પુરસ્કાર ગુજરાતી ભાષામાં પ્રકાશિત ઉત્કૃષ્ટ પુસ્તકના લેખકને દર બે વર્ષે આપવામાં આવે છે.

ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક વિજેતાઓ 
૧૯૬૩થી અપાતું ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક નીચે મુજબના લેખકોને પ્રદાન કરવામાં આવેલ છે :

સંદર્ભ 

ગુજરાતના પુરસ્કારો
ગંંજબાસૌદા અથવા બાસૌદા મધ્ય પ્રદેશના વિદિશા જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે.

જોવાલાયક સ્થળો 
ગંજ બાસૌદા નજીક ઉદયપુર ‍(મધ્ય પ્રદેશ‍)માં ભગવાન શિવનું મંદિર આવેલું છે.

સંદર્ભ 

મધ્ય પ્રદેશ
જામા મસ્જિદ કે જુમ્મા મસ્જિદ એ ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ શહેરની સૌથી જૂની મસ્જિદોમાંની એક છે.

તે અમદાવાદના બાદશાહ અહમદ શાહે ઈ.સ. ૧૪૨૪માં બનાવડાવી હતી. આ મસ્જિદનું નિર્માણ થયું એ સમયે આ મસ્જિદ ભારતની સૌથી મોટી મસ્જિદ હતી. મસ્જિદની પૂર્વ દિશામાં અહમદ શાહ, તેમના પુત્ર, અને તેમના પૌત્રની કબર આવેલી છે જે અહમદ શાહ રોજા તરીકે ઓળખાય છે અને નજીકમાં જ તેમની પત્નીઓની કબર પણ આવેલી છે જે રાણીના હજીરા તરીકે ઓળખાય છે.

અમદાવાદ
અમદાવાદ શહેરનાં સ્થાપત્યો
અમદાવાદનાં જોવાલાયક સ્થળો
રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
કણોતર (તા. બાવળા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લાના બાવળા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કણોતર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

બાવળા તાલુકો
ભુજિયો ડુંગર ભુજ શહેરની બહાર આવેલો ડુંગર છે. આ ડુંગર પર ભુજિયો કિલ્લો બાંધવામાં આવ્યો છે.

નામ

ભુજંગની દંતકથા 
દંતકથા મુજબ કચ્છ પર નાગ લોકોનું શાસન હતું. શેષપટ્ટનની રાણી સાગાઇએ ભેરિયા કુમારની સાથે મળીને નાગ લોકોના વડા ભુજંગ સામે બળવો કર્યો. લડાઇ પછી ભેરિયાનો પરાજય થયો અને સાગાઇ સતી થઇ. ભુજંગ જ્યાં રહેતો હતો તે ટેકરી ભુજિયા ડુંગર તરીકે જાણીતી થઇ અને નજીકનું શહેર ભુજ તરીકે ઓળખાયું. ભુજંગની પૂજા નાગદેવતા તરીકે કરવામાં આવે છે અને ત્યાં તેનું મંદિર બાંધવામાં આવ્યું છે.

ભૂગોળ 
આ ડુંગર ૧૬૦ મીટર ઉંચાઇ ધરાવે છે.

કિલ્લો 
જાડેજા રાજવીઓ દ્વારા શહેરના રક્ષણ માટે ભુજિયો કિલ્લો બાંધવામાં આવ્યો હતો. ગોદીજી પહેલાએ ઇ.સ. ૧૭૧૫માં કિલ્લાનું બાંધકામ શરૂ કરાવેલું જે દેશલજી પહેલાના સમયમાં ઇ.સ. ૧૭૪૧માં પૂર્ણ થયેલું. આ કિલ્લાએ તેના ઇતિહાસમાં મુખ્ય ૬ યુદ્ધો જોયા છે.

મંદિર

ભુજંગ મંદિર 

કિલ્લાના એક ખૂણે એક નાનો ચોરસ મિનારો 'ભુજંગ નાગ' ને સમર્પિત છે, જે લોકકથા મુજબ પાતાળના દેવ 'શેષનાગ' નો ભાઇ છે. તે કાઠિયાવાડના થાન પ્રદેશમાંથી આવ્યો હતો અને કચ્છને દૈત્ય અને રાક્ષસોના ત્રાસમાંથી મુક્ત કરાવ્યું હતું.

ભુજંગ મંદિર પણ કિલ્લાના બાંધકામ સમયે દેશલજી પ્રથમના શાસન (૧૭૧૮-૧૭૪૦) દરમિયાન બંધાયુ હતું. નાગ દેવતાની પૂજા કરતા નાગા બાવાઓની મદદથી એક યુદ્ધમાં વિજય મેળવતા દેશલજીએ ૧૭૨૩માં ત્યાં એક છત્રીનું નિર્માણ કરાવ્યું હતું. આ ઘટના પછી દર નાગ પંચમીએ કિલ્લા પર મેળો ભરાય છે.

સ્મૃતિવન 

૨૦૦૧ના ગુજરાતના ધરતીકંપમાં ભોગ બનેલા લોકો માટે ડુંગર પર એક સ્મૃતિવન અને સંગ્રહાલય બનાવવામાં આવ્યું છે. તેમાં દરેક વ્યક્તિને એક એમ કુલ ૧૩,૮૦૫ વૃક્ષો સમર્પિત કરવામાં આવ્યા છે અને ૧૦૮ નાના જળાશયો બનાવવામાં આવ્યા છે.

સંદર્ભ 

કચ્છ જિલ્લો
ગુજરાતના પર્વતો
પાંડુરંગ શાસ્ત્રી આઠવલે (ઓક્ટોબર ૧૯, ૧૯૨૦ - ઓક્ટોબર ૨૫, ૨૦૦૩) ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના કોંકણ પ્રદેશમાં રોહા નામનાં ગામમાં બ્રાહ્મણ પરિવારમાં જન્મેલા અને પિતા વૈજનાથ આઠવલે (શાસ્ત્રી) તથા માતા પાર્વતી આઠવલેનાં પાંચ સંતાનો પૈકીના એક હતા, જેઓ "શાસ્ત્રી" તેમ જ "દાદાજી" તરીકે પણ ઓળખાય છે. મરાઠી ભાષામાં "દાદાજી" શબ્દનો અર્થ થાય "મોટાભાઈ".

પાંડુરંગ શાસ્ત્રી પોતે હિન્દુ ધર્મના શાસ્ત્રોના પ્રખર વિદ્વાન હતા. તેમણે હિન્દુ ધર્મના મહાગ્રંથ ગીતાનાં જ્ઞાનને સરળ શૈલીમાં સમજાવી સામાન્ય લોકો સુધી પહોચાડવાનો પુરુષાર્થ આદર્યો હતો. એના પરિણામ સ્વરૂપ સ્વાધ્યાય પરિવારની સ્થાપના થઇ, જેમાં આજે લાખો લોકો હોંશે હોંશે સક્રિયપણે જોડાયેલા છે. આ પરિવારમાં વિદ્વાનોથી માંડી સામાન્ય માનવી જોવા મળે છે. પાંડુરંગ શાસ્ત્રીજીની સરળ શૈલીએ બાળકો, યુવાનો, વયસ્કો એમ આબાલવૃધ્ધ બધાને પરિવારમાં એકસૂત્રે સાંકળી લીધા છે.

પાંડુરંગ શાસ્ત્રીજીને રેમન મેગસેસે એવોર્ડ, ટેમ્પલટન પુરસ્કાર, મહાત્મા ગાંધી પુરસ્કાર, લોકમાન્ય ટિળક પુરસ્કાર, પદ્મવિભૂષણ, એવા વિવિધ પુરસ્કારો એનાયત થયા છે. એમનો જન્મદિવસ સ્વાધ્યાય પરિવાર દ્વારા જગતભરમાં મનુષ્ય ગૌરવ દિન અથવા માનવ ગરિમા દિન તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 
 પાંડુરંગ શાસ્ત્રી આઠવલેની અધિકૃત વેબસાઇટ
 સ્વાધ્યાય પરિવારની અધિકૃત વેબસાઇટ
 રેમન મેગ્સેસે પર પાંડુરંગ શાસ્ત્રી આઠવલેનો પરિચય 
 ટેમ્પલટન પુરસ્કાર વેબસાઇટ પર પરિચય

ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ
પદ્મવિભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતાઓ
૧૯૨૦માં જન્મ
૨૦૦૩માં મૃત્યુ
વાંટડા સુકા (તા. ધનસુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધનસુરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. વાંટડા સુકા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધનસુરા તાલુકો
વાલખેડી (તા. સંતરામપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંતરામપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાલખેડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંતરામપુર તાલુકો
જામની (તા.ડેડીયાપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ડેડીયાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. જામની ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો (જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી ઈમારતી લાકડા સિવાયની ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

ડેડીયાપાડા તાલુકો
ચલુવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા  મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહેસાણા તાલુકો
લેસ્બિયન (અંગ્રેજી:Lesbian) શબ્દ નો અર્થ એક સમલૈંગિક સ્ત્રી થાય છે.  લેસ્બિયન શબ્દનો ઉપયોગ જાતીય લૈંગિક નિર્ધારણ, અથવા સ્ત્રી સમલૈંગિકતા, અથવા સમાન-લિંગ આકર્ષણ માટેની સંજ્ઞાઓને સાંકળવા અથવા સાંકળવા માટે ની વિશેષતા તરીકે તેમની જાતીય ઓળખ અથવા જાતીય વર્તણૂંક સંબંધમાં પણ થાય છે.

લેસ્બિયન શબ્દ લેસ્બોસ ( માંથી ), ગ્રીસમાં આવેલા એક ટાપુ પરથી આવ્યો છે. પ્રાચીન કવયિત્રી સપ્ફો લેસ્બોસ પર રહેતા હતા. સપ્ફો મોટે ભાગે પ્રેમ વિશે કવિતાઓ લખતો હતો. તેની ઘણી પ્રેમ કવિતાઓ મહિલાઓને લખાઈ છે. તેથી તેણીનું નામ અને તે ટાપુ જ્યાં તે રહેતું હતું, લોકોને મહિલાઓને પ્રેમ કરતી સ્ત્રીઓ વિશે વિચારવા માટે બનાવે છે. કેટલીકવાર લેસ્બિયન્સને સપ્ફો નામથી સપ્ફિસ્ટ પણ કહેવામાં આવે છે.

કાયદો અને ધર્મ 
પુરુષો વચ્ચે ગે સેક્સથી વિપરીત, લેસ્બિયન સેક્સ ઘણા સ્થળોએ કાયદાની વિરુદ્ધ નથી. કેટલાક ધર્મો કે જે પુરૂષોના સમલૈંગિક પુરુષ સેક્સની નિંદા કરે છે તે લેસ્બિયન સેક્સ વિશે કંઇ કહેતા નથી. અબ્રાહમિક (ઈસ્લામ, ખ્રિસ્તી અને યહૂદી) ધર્મના લોકો સામાન્ય રીતે ગે અને લેસ્બિયન સંબંધોને અનૈતિક તરીકે જુએ છે. રોમનના પત્રમાં પૌલ (૧:૨૬) લેસ્બિયનિઝમને 'અકુદરતી' અને 'શરમજનક' ગણાવે છે. તેમ છતાં, મોટે ભાગે નવી ધાર્મિક ચળવળ લેસ્બિયન સંબંધોને સ્વીકારે છે.

ભારતમાં લેસ્બિયનીઝમ 
પૌરાણિક કથામાં રાજા ભગીરથનો જન્મ બે મહિલાઓથી થયેલ જાણવા મળેલ છે. વશિષ્ઠે આપેલાં વરદાન અનુસાર બે વિધવા રાણીમાં થી મોટી રાણી પ્રસાદ ગ્રહણ કરે છે અને નાની રાણી પુરુષનો અવતાર ધારણ કરે છે. વીર્ય વગર જન્મેલ હાડકાં વગરનો થાય છે. આ કથા બંગાળમાં ખૂબ જ પ્રચલિત છે.

ભારતના ઈતિહાસમાં એક ૧૪મી સદીનું પુસ્તક કે જેમાં સમલૈંગિક સ્ત્રીઓને સંતાન થાય છે તેની વાર્તા છે, તેના સિવાય સામાન્ય રીતે મૌન જોવા મળે છે. રુથ વનિતાના અનુસાર, આ મૌન ૧૯૯૬માં રજૂ થયેલ ફાયર ફિલ્મથી તુટ્યું હતું, જેના પર પ્રતિબંધની ધાર્મિક ઉગ્રવાદીઓએ માંગણી કરી હતી. ભારતના નારીવાદી સમૂહો સામાન્ય રીતે તેમના મંચ પર લેસ્બિયન સ્ત્રીઓના મુદ્દા ઉઠાવતાં હોય છે, કારણ કે મહિલા સમલૈંગિકતા એ ઘણી વાર દબાયેલો મામલો હોય છે.

આવનારી ફિલ્મ શીર કોરમામાં સ્વરા ભાસ્કર અને દિવ્યા દત્તા એક મુસ્લિમ મહિલાનું પાત્ર ભજવે છે અને તે મુખ્યત્વે લેસ્બિયન મહિલાઓ ને સમાજમાં પડતી તકલીફો પર કેન્દ્રિત છે. ગુજરાતમાં આશા ઠાકોર અને ભાવના ઠાકોર નામના લેસ્બિયન યુગલે ૨૦૧૮માં ઍલિસ બ્રીજ પરથી આપઘાત કર્યો હતો, જેનાં સક્રિયતાવાદીઓમાં ઘેરા પ્રત્યાઘાત પડ્યાં હતાં.

સંદર્ભ 

LGBT
ફુલસર (તા.ડેડીયાપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ડેડીયાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ફુલસર ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો (જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી ઈમારતી લાકડા સિવાયની ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

ડેડીયાપાડા તાલુકો
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધાર્મિક સ્થળો 
ગામમાં ફતેશ્વર સન્યાસ આશ્રમ આવેલો છે, જ્યાં રખ પાંચમના દિવસે મેળો યોજાય છે. નદી કિનારે રગતિયા દાદાનો રમણીય મઠ આવેલો છે.

સંદર્ભો 

માંગરોળ (જૂનાગઢ) તાલુકો
ખોડાદરા (તા. સંતરામપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંતરામપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખોડાદરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંતરામપુર તાલુકો
સ્વીડિશ મુખ્યત્વે સ્વિડન અને ફીનલેંડમાં આશરે ૯૨ લાખ લોકો (૨૦૧૨ પ્રમાણે) દ્વારા બોલાતી એક ઉત્તર-જર્મન ભાષા છે. સ્વીડિશ ચાર દેશોની સત્તાવાર ભાષા છે.

ઉદાહરણ 
ગુજરાતી વાક્ય: "હું સ્વીડિશ બોલી શકું છું."

સ્વીડિશ ભાષાંતર: "Jag kan prata svenska."

ભાષાઓ
ઔરૈયા(હિન્દી: औरैया, ઉર્દૂ: اوریہ) ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના ઔરૈયા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 ઔરૈયા જિલ્લાનું અધિકૃત વેબસાઇટ 

ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો
બારડોલી (બારીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દહેગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બારડોલી (બારીયા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દહેગામ તાલુકો
કુદવા (તા. કાંકરેજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કાંકરેજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કુદવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કાંકરેજ તાલુકો
સિપાહી બુલબુલ એક પક્ષી છે. આ પક્ષી સામાન્ય રીતે ૨૦ સે. મી. (૮ ઈંચ) લંબાઈનું હોય છે. તેના પીઠના ભાગે તપખીરીયા બદામી રંગનું, પેટના ભાગે સફેદ રંગનું, ડોક કાળા રંગની, માથા પર મોટી કાળા રંગની કલગી, આંખો ઉપરના ભાગે લાલ રંગના ટપકાં, ગાલના ભાગે સફેદ રંગના પટ્ટા જોવા મળે છે. આ પક્ષી હડિયા બુલબુલ (Red vented bulbul)ના જેવો જ દેખાવ ધરાવે છે, પરંતુ આંખની ઉપરના ભાગનાં લાલ ટપકાં તેમ જ માથા પરની ઊંચી કલગીથી આ પક્ષી અલગ પડે છે.

વિસ્તાર 
 રાજસ્થાન રાજ્યના અમુક ભાગોને બાદ કરતાં આખા ભારત દેશમાં તેમ જ બાંગલાદેશ, મ્યાનમાર દેશોમાં આ પક્ષી જોવા મળે છે. જગતમાં ઓસ્ટ્રેલિયા દેશમાં,  હવાઈ ટાપુઓમાં, મોરેશિયસ વગેરે સ્થળોએ પણ આ પક્ષીઓ જોવા મળે છે.

સંદર્ભો 

પક્ષી
જીવશાસ્ત્ર
બળેલ પીપરીયા (તા. બાબરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાબરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બળેલ પીપરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાબરા તાલુકામાં આવેલાં ગામો

સંદર્ભ 

બાબરા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
છાશ એ એક દુગ્ધ પેય છે. સામાન્ય રીતે છાશ એ માખણને વલોવતા પાછળ વધેલું પ્રવાહી, અથવા દહીંમાં પાણી, મીઠું, મસાલા ભેળવીને તૈયાર થતું પેય કે દૂધને આથો લાવીને તૈયાર કરાતું પીણું. દક્ષિણ યુ.એસ.એ ભારત અને મધ્ય પૂર્વ ના દેશોમાં જ્યાં દૂધ-દહીં જલ્દી ખટાશ પકડે છે ત્યાં આવા પેય પ્રસિદ્ધ છે. સ્કેંડીવેનીયાનમાં ઠંડું વાતાવરણ હોવા છતાં આ પીણું ત્યાં પ્રિય છે.

પારંપારિક છાશ હોય કે સંવર્ધિત છાશ, તેની ખટાશ દૂધમાં રહેલા અમ્લ (એસિડ) ને આભારી છે. દૂધમં વધેલ અમ્લીય ગુણ ખાસ કરીને લેક્ટિક એસિડને કારણે હોય છે. જે લેક્ટિક એસિડ જીવાણુ દ્વારા થતાં દૂધના લેક્ટોસ નામની સાકરના આથવણ સમયે આડપેદાશ તરીકે ઉત્પન્ન થાય છે. લેક્ટિક એસિડ ઉત્પન્ન થવાથી દૂધના pHમાં ઘટાડો આવે છે અને દૂધમાં રહેલ કૅસીઈન નામના પ્રોટીનના ના ઠારણને કારણે થાય છે જેથી દૂધ જાડું બની ને જામે છે. આને લીધે છાશ દૂધ કરતાં જાડી બને છે.  પારંપારિક અને સંવર્ધિત બંને પ્રકારની છાશ માં લેક્ટિક એસિડ હોય છે અને પારંપારિક છાશ વધુ પાતળી હોય છે.

પારંપારિક છાશ 
મૂળભૂત રીતે, છાશ એ મલાઈ ને વલોવીને માખણ કાઢતાં, વધેલ પ્રવાહી છે.

ભારત 
ભારતમાં બનતી છાશ એ એક પારંપારિક છાશનું ઉદાહરણ છે. દહીંને વલોવીને તેમાંથી માખણ કાઢવાની પ્રક્રિયા પછી મળી આવતું પ્રવાહી તે છાશ છે. તેને હીન્દીમાં છાશ, પંજાબીમાં લસ્સી, મરાઠીમાં તાક (ताक)અને તમિળમાં મોર (மோர்) કહે છે. પારંપારિક છાશ ભારતના લગભગ દરેક ઘરમાં મળી આવે છે પણ પશ્ચિમ દેશોમાં તે નથી મળતી.છાશમાં સામાન્ય રીતે શુધ્ધ સુંચળ પાવડર (આખા સુંચળને જાતે દળીને) અને જીરા પાવડરનુ સરખા ભાગનું મિશ્રણ તેમજ સાવ સહેજ માત્રામાં મરી પાવડર ઉમેરીને મસાલા છાશ તૈયાર થાય છે.આ મસાલા છાશથી ગેસ કબજીયાત વગેરે મટે છે. દક્ષિણ ભારતમાં તહેવારોના દિવસે છાશમાં હિંગ અને લીમડો  ઉમેરીને તેની હાટડીમાંથી લોકોને તરસ છીપાવવા આપવામાં આવે છે. કહે છે કે વાતાવણની ગરમી સામે લડવામાં  છાશ શરીરને ઠંડુ રાખવામાં મદદ કરે છે. આયુર્વેદિક અને સિદ્ધ ચિકિત્સા પદ્ધતિમાં પણ છાશ ગરમી શામક હોવાનું મનાય છે.

આયુર્વેદમાં છાશ
આયુર્વેદમાં છાશના પાંચ પ્રકાર બતાવ્યાં છે.
૧. ઘોલ = માત્ર દહીંને વલોવીને તૈયાર થતું વલોણુંતી છાશ કે ઘોલ.
૨. મથિત = દહીં ઉપરથી મલાઈનો થર કાઢીને તૈયાર થયેલ વલોણું.
૩. તક્ર = દહીં માં ચોથાભાગનું પાણી ઉમેરી તૈયાર કરતું વલોણું.
૪. ઉદશ્ચિત = અડધું દહીં અને અડધું પાણી ભેળવી તૈયાર થતું વલોણું.
૫. છચ્છિકા = દહીંમાં પાણી ભેળવી માખણ નીતારી, ખૂબ પાણી ભેળવીને આછી કરેલ છાશ.
૬. ઘોળવુ: એક ગ્લાસ દહીંને વલોવીને અડધું પાણી ભેળવી તેમા એક ચપટી નમક અને જીરુ (પાવડર) ભેળવીને આછી કરેલ છાશ.

સંવર્ધિત છાશ 
સંવર્ધિત છાશ એ એક અથવાયેલ દુગ્ધ પેય છે. તેને ગાયના (કોઈ પણ) દૂધમાંથી બનાવવામાં આવે છે. ભેંસ ના દૂધ માંથી બનાવેલી છાશ સ્વાદમાં થોડી ખાટી હોય છે. આ ખટાશ લેક્ટિક એસિડ જીવાણુંને આભારી છે. આ પ્રકારે છાશ ઉત્પાદનની બે રીતો પ્રચલિત છે. સંવર્ધિત છાશની બનાવટમાં સીધાં દૂધમાં લેક્ટિક એસિડ બેક્ટેરિયા ઉમેરાય છે. જેને સ્ટ્રેપ્ટોકોકસ લેક્ટિસ તરીકે ઓળખાય છે. એક અન્ય પ્રજાતિના જીવાણું વાપારીને પણ અન્ય છાશ બને છે, જેને  બલ્ગેરિયન  છાશ કહે છે. આની બનાવટમાં લેક્ટોબેસિલસ બલ્ગેરિકસ નામના જીવાણું વપરાય છે. જેઓ ખટાશ લાવે છે.

આહાર
ભાદરવા વદ ૧૨ ને ગુજરાતી માં ભાદરવા વદ દ્વાદશી કે ભાદરવા વદ બારસ કહેવાય છે. તે દિવસે મહાત્મા ગાંધીનો જન્મ થયો હોવાથી રેંટિયા બારસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના અગીયારમાં મહિનાનો સત્તાવીસમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના છઠ્ઠા મહિનાનો સત્તાવીસમો દિવસ છે.

તહેવારો અને ઉજવણીઓ
 બારસનું શ્રાદ્ધ

મહત્વની ઘટનાઓ

જન્મ
 વિક્રમ સંવત ૧૯૨૫ - મહાત્મા ગાંધી

અવસાન

સંદર્ભ

પંચાંગ
સમય
ક્રિસમસ દ્વીપ હિંદી મહાસાગર(હિંદ મહાસાગર)માં સ્થિત ઓસ્ટ્રેલિયા દેશના ક્ષેત્રાધિકાર હેઠળ આવતો માત્ર ૧૩૪ ચોરસ કિલોમીટર ક્ષેત્રમાં ફેલાયેલ દ્વીપ છે. આ દેશની જનસંખ્યા લગભગ ૧૪૦૨ (વર્ષ ૨૦૦૯નાં અંદાજ મુજબ) છે, જે દ્વીપના રહેઠાણ-લાયક ઉત્તરી છેડે રહે છે. દ્વીપ ભૌગોલિક રૂપે અલગ હોવાથી અને માનવીય હસ્તક્ષેપ અલ્પ હોવાથી અહીં ખુબ સારા પ્રમાણમાં જૈવિક વિવિધતા  જોવા મળે છે, જે પર્યાવરણવિદ્ અને વૈજ્ઞાનિકોં માટે ખૂબ કામની હોવાને કારણે તેઓ અહીં અભ્યાસ અને સંશોધન કરવા માટે આવતા હોય છે.

ઓસ્ટ્રેલિયા
જળ સંરચના (હિંદી: जल निकाय; अंग्रेजी: Body of water અથવા Waterbody) પૃથ્વીના ભૂતળ (સપાટી) પર ઉપલબ્ધ પાણીના ભૌગોલિક સ્વરૂપને કહેવામાં આવે છે. આને મહાસાગર, સાગર, સમુદ્ર, દરિયો, સરોવર, જળાશય, તળાવ, કુંડ, વાવ, કુવો વગેરે સ્વરુપમાં  ઓળખવામાં આવે છે. આમાં ભૂતળ પર વહેતા પાણીના નદી, ઝરણાં, હિમનદી, વહેળો, ખાડી, નહેર વગેરેનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવે છે.

પ્રકારો 
 મહાસાગર
 સમુદ્ર
 સરોવર
 કોતર
 તળાવ

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ 
 જળ સંસ્થાન પરિચય , ઈન્ડિયા વોટર પોર્ટલ પર

ભૂગોળ
ભારતના ૨૮ રાજ્યો અને ૭ કેન્દ્ર શાસિતપ્રદેશો પોતાના પ્રતિકો ધરાવે છે.

રાજ્યો

કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશો 

મોટા ભાગના કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશો હજુ ભારતના પ્રતીકો ફેરફાર કરીને ઉપયોગ કરે છે.

આ પણ જુઓ 

 ભારતના રાજ્ય પક્ષીઓની યાદી
 ભારતના રાજ્ય વૃક્ષોની યાદી‎
 ભારતના રાજ્ય પ્રાણીઓની યાદી
 ભારતમાં સત્તાવાર દરજ્જો ધરાવતી ભાષાઓ

બાહ્ય કડીઓ 

 ઈન્ડિયા એટ નેશનલ આર્મસ એન્ડ એમ્બલેમ્સ

 ભારતના રાષ્ટ્રીય ચિન્હો
રુદણ (તા. મહેમદાવાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મહેમદાવાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રુદણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહેમદાવાદ તાલુકો
ઓલક (તા. લખતર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લખતર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઓલક ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

લખતર તાલુકો
કાકાના ભેંસવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક ગામ છે. કાકાના ભેંસવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લુણાવાડા તાલુકો
ધોડીયા બોલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા પૂર્વ સરહદના વિસ્તારમાં રહેતા ધોડીયા જાતિના આદિવાસીઓની  બોલી છે. આ બોલી ગુજરાતી ભાષા કરતાં ઘણી અલગ હોય છે, તેમ છતાં કેટલાક શબ્દો ગુજરાતી ભાષાના પણ એકસરખા હોય છે.

 ગુજરાત રાજ્યમાં આ બોલી  વલસાડ જિલ્લા,   નવસારી જિલ્લા,   ડાંગ જિલ્લા,  સુરત જિલ્લા, કેન્દ્રશાસિત સંઘપ્રદેશ દાદરા અને નગરહવેલી તેમ જ   તાપી જિલ્લામાં રહેતા ધોડીયા લોકો અંદરોઅંદરના સામાન્ય વહેવારમાં ઉપયોગ કરે છે.

ધોડીયા બોલીના કેટલાક શબ્દાર્થો

આ પણ જુઓ 
 ધોડીયા લોકો

ગુજરાતની બોલીઓ
આદિવાસી બોલીઓ
ખિજલપુર (વાંટા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઠાસરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખિજલપુર (વાંટા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઠાસરા તાલુકો
ફાગણ સુદ ૪ ને ગુજરાતી માં ફાગણ સુદ ચોથ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના પાંચમાં મહિનાનો ચોથો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના બારમાં મહિનાનો ચોથો દિવસ છે.

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

મહત્વની ઘટનાઓ

જન્મ

અવસાન

સંદર્ભ

પંચાંગ
સમય
ચિરાન્ગ ભારત દેશના ઉત્તર - પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  આસામ રાજ્યના ચિરાન્ગ જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. ચિરાન્ગમાં  ચિરાન્ગ જિલ્લાનું મુખ્યાલય છે. 

આસામ
કોટા (તા. સંજેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંજેલી તાલુકાનું ગામ છે. કોટા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.

સંજેલી તાલુકો
બજાતે રહો એ એક હિન્દી ચલચિત્ર છે. ૨૬મી જુલાઈ ૨૦૧૩ના રોજ રિલીઝ થનારી આ ફિલ્મ ઈરોઝ ઈન્ટરનેશનલ તથા એમએસએમ મોશન પિક્ચર્સના બેનર હેઠળ તૈયાર કરવામાં આવી છે. કૃષિકા લુલ્લા આ ફિલ્મના નિર્માત્રી તરીકે, અને સહનિર્માતા તરીકે સુનીલ ચૈનાની અને સમીર ચંદ કાર્યરત રહ્યા હતા. આ ફિલ્મના નિર્દેશક શશાંત શાહ છે. હાસ્ય પ્રધાન આ ફિલ્મની વાર્તા વેરની વસૂલાતના બનાવ પર આધારિત છે, જેના લેખક ઝફરખાન છે. આ ફિલ્મનું સંગીત જયદેવ કુમાર દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે..

કલાકારો 
 ડોલી અહલુવાલિયા
 વિનય પાઠક
 રણવીર શૌરી
 તુષાર કપૂર
 વિશાખા સિંહ
 રવિ કિશન

સંદર્ભો 

હિન્દી ચલચિત્ર
પુનાદ્રા (તા. દહેગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દહેગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પુનાદ્રા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગામમાં મહમૂદ બેગડાના સમયનો કિલ્લો છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 પુનાદ્રા (તા. દહેગામ) વિશે ફોલિંગરેઇન.કોમ પર માહિતી

દહેગામ તાલુકો
ભુરખી (તા. ધોળકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધોળકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ભુરખી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ

ધોળકા તાલુકો
ભાલ વિસ્તાર
પૂર્વ સિયાંગ જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર - પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  અરુણાચલ પ્રદેશ રાજ્યના ૧૬ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. પૂર્વ સિયાંગ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક પાસીઘાટ ખાતે આવેલું છે.
જમુઈ ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   બિહાર રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૮ (આડત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા જમુઈ જિલ્લામાં આવેલું એક મહત્વનું નગર છે. જમુઈ નગરમાં જમુઈ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે. 

બિહાર
બિહારનાં જિલ્લામથકો
લાડુ એ ઘઉં ના લોટમાં ઘી અને ખાંડ નાખી ને બનાવાતી મિઠાઇ છે. તેને લાડવા કે મોદક પણ કહેવામાં આવે છે. લાડુમાં બદામ, કાજુ જેવો સુકો મેવો પણ ઉમેરવામાં આવે છે. ક્યારેક કોઇ ખાસ પ્રસંગે તેમાં ખાવાનોગુંદર પણ ઉમેરાય છે.

ગુજરાતમાં મગજ (મગસ) તરિકે પ્રચલિત મીઠાઈ, ચણાના લોટ (બેસન)ના લાડવા જ છે.

હિંદુ ધર્મની માન્યતા મુજબ લાડવા, શ્રી ગણેશજીની પ્રિય વાનગી મનાય છે અને ગણેશજીનાં તમામ ચિત્રોમાં તેમના હાથમાં લાડુ દર્શાવવામાં આવે છે. તે ઉપરાંત લાડુ, બ્રાહ્મણોની પણ પ્રિય વાનગી ગણાય છે. ગુજરાતમાં વખતો વખત ભૂદેવો માટેની લાડુ ખાવાની સ્પર્ધાઓ યોજાય છે, જે દર્શનીય હોય છે.

વિવિધ રૂપો
 બુંદીના લાડુ
 ચુરમા લાડુ
 ગોળીયા લાડુ
 ફીણીયા લાડુ
 ગુંદરના લાડુ (ડિંકલાડુ)
 મગજના લાડવા
 નારિયેળના લાડવા
 રવાના લાડુ
 મોતીચુરના લાડુ
 મોદક

બાહ્ય કડીઓ
 ચુરમાનાં લાડુ બનાવવાની રીત
 ગુંદરના લાડુ બનાવવાની રીત
 પંચધારી લાડુ બનાવવાની રીત

સંદર્ભ

ગુજરાતી વાનગી
ગુજરાતી ભોજન
વાનગી
મીઠાઈ
ગુંદીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ધરમપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગુંદીયા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. આ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. પહેલાં અહીં નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો જ પકવવામાં આવતાં પરંતુ, હાલના સમયમાં શેરડી, ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ જિલ્લો
ધરમપુર તાલુકો
અષ્ટાધ્યાયી એ સંસ્કૃત વ્યાકરણનો ગ્રન્થ છે. ગ્રન્થ આઠ અધ્યાય અને પ્રત્યેક અધ્યાય ચાર-ચાર પાદમાં વિભાજિત છે. આઠ અધ્યાય હોવાથી જ ગ્રન્થનું નામ અષ્ટાધ્યાયી છે. અષ્ટાધ્યાયી ઉપરાંત તેને અષ્ટક, શબ્દાનુશાસન જેવા નામોથી ઓળખવામાં આવે છે. અષ્ટાધ્યાયી ના કર્તા પાણિનિ છે. 
અષ્ટાધ્યાયી ગ્રન્થ પોતાની આગવી વિશેષતાઓને કારણે જગપ્રસિદ્ધ છે. કેટલીક વિશેષતાઓ નીચે પ્રમાણે છે.
-અષ્ટાધ્યાયી ગ્રન્થ એ લાગવપૂર્ણ છે. લગભગ 4000 સૂત્રોમાં લૌકિક અને વૈદિક બન્ને વ્યાકરણની ચર્ચા અહિં અત્યન્ત     લાઘવપૂર્ણ રીતે સૂત્ર શૈલીમાં કરવામાં આવી છે.
-ગ્રન્થને અનવદ્ય માનવામાં આવ્યો છે. પતંજલિ મુજબ અષ્યાધ્યાયીમાં સૂત્રતો દૂરની વાત પણ એક વર્ણ પણ અનર્થક નથી
-અષ્ટાધ્યાયી એ વાક્યનિષ્પાદક યંત્રની જેમ કામ કરે છે.
-આધુનિક સમયમાં પાંચમી પેઢિના કમ્પ્યૂટર કે જે કૃત્રિમ બુદ્ધિ ધરાવતા હોય તેમની શોધ માટે પાણિનિ વ્યાકરણ(અષ્ટાધ્યાયી) ગ્રન્થના માળખાનો અભ્યાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
-અષ્ટાધ્યાયી વ્યાકરણ માં વૈશ્વિક વ્યાકરણ બનવાની ક્ષમતા છે.
ટૂંકમાં ગ્રન્થવ્યવસ્થ નીચે પ્રમાણે છે.......
અધ્યાય-1
પાદ-1,પાદ-2,પાદ-3,પાદ-4
અધ્યાય-2
પાદ-1,પાદ-2,પાદ-3,પાદ-4
અધ્યાય-3
પાદ-1,પાદ-2,પાદ-3,પાદ-4
અધ્યાય-4
પાદ-1,પાદ-2,પાદ-3,પાદ-4
અધ્યાય-5
પાદ-1,પાદ-2,પાદ-3,પાદ-4
અધ્યાય-6
પાદ-1,પાદ-2,પાદ-3,પાદ-4
અધ્યાય-7
પાદ-1,પાદ-2,પાદ-3,પાદ-4
અધ્યાય-8
પાદ-1,પાદ-2,પાદ-3,પાદ-4
આમ સમગ્ર ગ્રન્થ અધ્યાયમાં અને પ્રત્યેક અધ્યાય ચાર ચાર પાદમાં વિભાજિત છે. 
કુલ પાદની સંખ્યા-32 છે.
દરેક પાદમાં અમુક સંખ્યામાં સૂત્રો છે.
સૂત્રોની કુલ સંખ્યા લગભગ 4000 છે.
આવિષયના ગુજરાતી માધ્યમથી તલસ્પર્શી અભ્યાસ માટે શ્રી   ડો.  વસન્ત ભટ્ટ (ડાયરેક્ટર ,ભાષાસાહિત્ય ભવન,ગુજરાતયુનિવર્સિટિ,અમદાવાદ)ના પુસ્તકો 
મદદરૂપ થશે. જિજ્ઞાસુએ તે મેળવવા)
।।तस्मै श्री पाणिनये नमः।।

સાહિત્ય
પૂસ્તક પરિચય
સંસ્કૃત ભાષા
સેલારપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. સેલારપુર ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, જુવાર, તુવર, કપાસ   તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દુધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
માંગરોળ તાલુકો
સોનેરી પીઠવાળું લક્કડખોદ આપણા રાજ્યનું સામાન્ય પક્ષી છે. તે પોચાં થડ ધરાવતાં વ્રુક્ષોવાળા મોટાભાગના વિસ્તારોમાં જોવા મળી આવે છે.આથી તે રાજ્યના મોટાભાગના જંગલ વિસ્તારો સહિત આંબાવાડિયાં, ખેતરો અને વન-વગડામાં સહેલાઇથી જોવા મળી આવે છે.

રહેઠાણ
બખોલમા રહે છે.

પક્ષી
ગુજરાતનાં પક્ષીઓ
મહમદપુરા (તા. ડભોઇ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા  ડભોઇ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મહમદપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ડભોઇ તાલુકો
પત્તદકલ (કન્નડ - પત્તદકલુ) ભારતના કર્ણાટક રાજ્યનું એક નગર છે. જે ભારતીય સ્થાપત્યકળાની વેસર શૈલીના આરંભિક પ્રયોગોવાળા સ્મારક સમૂહ માટે પ્રસિદ્ધ છે. આ મંદિર આઠમી સદીમાં બંધાવાયા હતાં. અહીં દ્રવિડ (દક્ષિણ ભારતીય) તથા નાગર (ઉત્તર ભારતીય કે આર્ય) બંને  શૈલિઓના મંદિરો છે. પત્તદકલ દક્ષિણ ભારતના ચાલુક્ય વંશની રાજધાની બાદામીથી ૨૨ કિ.મી. દૂર છે. ચાલુક્ય વંશના રાજાઓએ સાતમી અને આઠમી સદીમાં અહીં ઘણાં મંદિર બંધાવ્યાં. એહોલને સ્થાપત્યકળાનું વિદ્યાલય મનાય છે, બાદામીને મહાવિદ્યાલય તો પત્તદકલને વિશ્વવિદ્યાલય કહેવાય છે. પત્તદકલ શહેર ઉત્તર કર્ણાટક રાજ્યમાં બાગલકોટ જિલ્લામાં મલયપ્રભા નદીના તટ પર વસેલું છે. આ બાદામી શહેરથી ૨૨ કિ.મી. અને ઐહોલ શહેરથી માત્ર ૧૦ કિ.મી. દૂર છે. અહીંનું સૌથી નજીકનું રેલવે સ્ટેશન ૨૪ કિ.મી. દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં બાદામી છે. આ શહેરને ક્યારેક કિસુવોલાલ કહેવાતું, કેમકે અહીંના બલુઆ પત્થર લાલ આભા વાળા છે.

શિલ્પ સ્મારક 
ચાલુક્ય શૈલીનો ઉદ્ભવ ૪૫૦ ઈ.માં એહોલમાં થયો. અહીં વાસ્તુકારોએ નાગર અને દ્રવિડ સમેત વિભિન્ન શૈલિઓના પ્રયોગ કર્યા હતાં. આ શૈલિઓના સંગમથી એક અભિન્ન શૈલીનો ઉદ્ભવ થયો. સાતમી શતાબ્દીની મધ્યમાં અહીં ચાલુક્ય રાજાઓના રાજ્યાભિષેક થતાં હતાં. કાલાંતરમાં મંદિર નિર્માણ નું સ્થળ બાદામીથી પત્તદકલ આવી ગયું. અહીં કુલ દસ મંદિર છે, જેમાં એક જૈન ધર્મશાળા પણ શામિલ છે. આને ઘેરેલા ઘણાં ચૈત્ય, પૂજા સ્થળ અને ઘણી અપૂર્ણ આધારશિલાઓ છે. અહીં ચાર મંદિર દ્રવિડ શૈલીના છે, ચાર નાગર શૈલીના છે તથા પાપનાથ મંદિર મિશ્રિત શૈલીનું છે. પત્તદકલને ૧૯૮૭માં યુનેસ્કો દ્વારા વિશ્વ ધરોહર સ્થળ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. 

અહીંના ઘણા શિલ્પ અવશેષ અહિં જ બનેલા પ્લેન્સના સંગ્રહાલય તથા શિલ્પ દીર્ઘામાં સુરક્ષિત રખાયા છે. આ સંગ્રહાલયોનું સંરક્ષણ ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ વિભાગ કરે છે, જે ભૂતનાથ મંદિર માર્ગ પર સ્થિત છે. આ સિવાય અન્ય મહત્વપૂર્ણ સ્મારકોમાં, અખંડ એકાશ્મ સ્તંભ, નાગનાથ મંદિર, ચંદ્રશેખર મંદિર તથા મહાકુટેશ્વર મંદિર પણ છે, જેમાં અનેક શિલાલેખ છે. વર્ષના આરંભિક ત્રૈમાસમાં અહીં વાર્ષિક નૃત્યોત્સવનું આયોજન કરવામાં આવે છે, જેને ચાલુક્ય ઉત્સવ કહે છે. આ ઉત્સવનું આયોજન પત્તદકલ સિવાય બાદામી અને ઐહોલમાં પણ થાય છે. આ ત્રિદિવસીય સંગીત તથા નૃત્યનો સંગમ કલાપ્રેમીઓ ની ભીડ જમાવે છે. ઉત્સવના મંચની પૃષ્ઠભૂમિમાં મંદિરના દૃશ્ય અને પ્રખ્યાત કલાકાર આ દિવસોમાં અહીંના ઇતિહાસને જીવંત કરી દે છે.

સંદર્ભ 

 યુનેસ્કો વિશ્વ ધરોહર જાલસ્થલ પર પત્તદકલ

ઇતર વાંચન

બાહ્ય કડીઓ 
 પત્તદકલ ૩૬૦° વિહંગ દૃશ્ય  વર્લ્ડ હેરિટેજ ટૂર પર
 પત્તદકલ મંદિર
 ભારતીય ઉપમહાદ્વીપમાં સ્થાપત્યકળા  
 પત્તદકલ અને દક્ષિણના અન્ય સ્થળોની છબીઓ
 પત્તદકલના ચિત્રો 
 પત્તદકલ  વેબસાઇટ
 ભારતીય પુરાતાત્ત્વિક સર્વેક્ષણ વિભાગ પર પત્તદકલ 
 ભારતીય પુરાતાત્ત્વિક સર્વેક્ષણ વિભાગ  પર ચિત્રો

કર્ણાટક
ભારતના વિશ્વધરોહર સ્થળો
ટાવલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા સાગબારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ટાવલ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

સાગબારા તાલુકો
વસઇ (તા. માતર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માતર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વસઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

માતર તાલુકો
જાસ્કા (તા. ધંધુકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધંધુકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જાસ્કા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ

ધંધુકા તાલુકો
રીંછીયા (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રીંછીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઘોઘંબા તાલુકો
આંબલી મુવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક ગામ છે. આંબલી મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લુણાવાડા તાલુકો
મામાના પીપળા (તા. પોશીના) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  પોશીના તાલુકામાં આવેલું  એક ગામ છે. મામાના પીપળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

પોશીના તાલુકો
માલેગાંવ તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નાસિક જિલ્લાના કુલ ૧૫ તાલુકાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો તાલુકો છે. માલેગાંવ આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

મહારાષ્ટ્ર
નાસિક જિલ્લો
રઘપુર (તા. દાંતા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાંતા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રઘપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દાંતા તાલુકો
તખ્તેબહી (Urdu: تخت بھائی) પાકિસ્તાનના ખૈબર-પખ્તુન્ખવાના મર્દન જીલ્લામાં આવેલી પ્રાચીન પુરાતત્વ સ્થળ છે. શરૂઆતમાં આ પારસી સ્થળ હતું જે પછીથી બૌદ્ધ મઠમાં પરિવર્તિત થઇ ગયેલું. તે ઈસ્વીસન પૂર્વે પહેલી સદીમાં બાંધવામાં આવેલું છે.  આ બાંધકામ પુરાતત્વવિદો દ્વારા તે સમયના બૌદ્ધ મઠોની માહિતી માટે અગત્યનું ગણાય છે.  આ સ્થળને ૧૯૮૦માં યુનેસ્કોએ વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટ અર્થાત વિશ્વ ધરોહર સ્થળ તરીકે જાહેર કર્યું છે.

નામકરણ 
તખ્તેબહીના એકથી વધુ અર્થ કરી શકાય છે. સ્થાનિક લોકોના માટે ટેકરી પર આવેલા બે કુવા અથવા ઝરણાં પરથી આ નામ પડેલું હોવું જોઈએ. ફારસી ભાષામાં તખ્ત એટલે ઊંચું સ્થાન અથવા રાજગાદી અને બહી એટલે ઝરણું અથવા પાણી. આ પરથી ઊંચેથી વહેતું ઝરણું એવો અર્થ કાઢી શકાય. આ ઉપરાંત ઉદ્ગમની રાજગાદી એવો અર્થ પણ થાય છે.

સ્થળ 

આ ખંડેરો પાકિસ્તાનના ખૈબર-પખ્તુન્ખવાના મર્દનથી ૧૫ કિમી દુર છે.  નાનકડા કિલ્લેબંધ આ જ નામના ગામની પાસે આવેલું છે. ગામના બજારથી ૨ કિમી દુર નાનકડી ટેકરી પર ૫૦૦ ફીટની ઊંચાઈએ આ સ્થળ આવેલું છે.

બાંધકામ 
આ બાંધકામ ચાર ભાગમાં વહેંચાયેલું છે:
 સ્તૂપ પરિસર, મધ્યમાં આવેલું ખુલ્લા પરિસરમાં વિવિધ સ્તૂપોના જૂથ છે.
 મઠની ઓરડીઓ, આ છૂટક ઓરડીઓ મુખ્ય પરિસરની ફરતે આવેલી છે. એમાં વિશાળ ખંડ અને ભોજનકક્ષનો સમાવેશ પણ થાય છે.
 દ્વિતીય સ્તૂપ પરિસર જે મુખ્ય સ્તૂપ પરિસર જેવું જ છે પરંતુ પાછળથી બાંધવામાં આવેલું છે.
 તાંત્રિક મઠ, આ નાની, અંધારી અને નીચા દ્વારવાળી ઓરડીઓ તાંત્રિક ધ્યાન સાધના માટે ઉપયોગમાં લેવાતી હતી.
અન્ય બાંધકામોમાં ઘરો અને મિલનસ્થળોનો સમાવેશ થાય છે જે બિનધાર્મિક ઉપયોગમાં હશે.  આ સ્થળના તમામ બાંધકામ સ્થાનિક પથ્થરો, માટી અને ચુના વડે કરવામાં આવ્યું છે. ભૂકંપની અસર ના થાય તેવી ગોઠવણ પણ જોવા મળે છે.

ઈતિહાસ 

પુરાતત્વવિદો આ બાંધકામને ચાર સમયગાળામાં વિભાજીત કરે છે જેની શરૂઆત ઈસ્વીસન પૂર્વેની પ્રથમ સદીથી થાય છે.

પ્રથમ તબક્કામાં આ મઠ ઈસ્વીસન પૂર્વે પ્રથમ સદીમાં બાંધવામાં આવ્યો હશે જયારે તે પારસી ધર્મ સાથે સંપર્કમાં હશે. અહીં મળી આવેલા પર્થિયન રાજા ગસ્તાફરના શિલાલેખ પરથી આ જાણી શકાયું છે. ગસ્તાફર પછી આ સ્થળ પ્રથમ કુષાણ રાજવંશના રાજા કુજુલા કષસ અથવા કોજોલા કાદ્ફીસના કબ્જા આવ્યું. આમ પ્રથમ સદીથી બીજી સદી સુધી ચાલ્યું જે દરમિયાન આ સ્થળ કુષાણ રાજા કનિષ્ક અને અન્ય પર્થિયન અને કુષાણ રાજાઓ નીચે રહ્યું.  બીજા તબક્કામાં સ્તૂપ પરિસર અને વિશાળ ખંડ બાંધવામાં આવ્યા જે ત્રીજી અને ચોથી સદી દરમિયાન પૂર્ણ થયા. ત્રીજા તબક્કામાં ચોથી અને પાંચમી સદી દરમિયાન અંતિમ કુષાણ રાજાઓ અને કિદાર કુષાણ રાજાઓના સમય બાંધકામ થયું. ચોથા તબક્કામાં છઠ્ઠી અને સાતમી સદી દરમિયાન તાંત્રિક મઠનું બાંધકામ થયું જે વખતે શ્વેત હુણ રાજાઓનું રાજ હતું.

ઘણી વખત આ પ્રદેશમાં હુમલા થયા હોવા છતાં ટેકરી પર આવેલ હોવાથી આ સ્થળ સલામત રહ્યું, જયારે બીજા બૌદ્ધ મઠો નાશ પામ્યા.  આ સ્થળ સાતમી સદી સુધી વપરાશમાં હતું જે પછી વિસ્તાર મુસ્લિમ રાજાઓ નીચે આવતા દાનના સ્ત્રોત ન રહેતા બંધ થઇ ગયું.

આધુનિક ઇતિહાસમાં આ સ્થળનો ઉલ્લેખ ૧૮૩૬માં એક ફ્રેંચ ઓફિસરના લખાણો માં મળે છે જેમાં તેણે મઝદૂરાબાદમાં આવેલા બૌદ્ધ ખંડેરોનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. ૧૮૬૪માં આ સ્થળનું ઉત્ખનન શરુ કરવામાં આવ્યું. તે સમયે મળેલ ઘણા અવશેષો આજે બ્રિટિશ મ્યુઝિયમમાં છે.  ૧૯૨૦ના દાયકામાં આ સ્થળનું મોટા પાયે પુનર્નિર્માણ કરવામાં આવ્યું.

ચિત્રો

સંદર્ભ

External links 
 Buddhist Ruins of Takht-i-Bahi and Neighbouring City Remains at Sahr-i-Bahlol - UNESCO World Heritage List
 UNESCO Periodic Report Summary - નકશા સાથે
 Map of Gandhara archeological sites, from the Huntington Collection, Ohio State University (large file) 

પાકિસ્તાન
બૌદ્ધ ધર્મ
પારસી ધર્મ
વિશ્વ ધરોહર સ્થળ