Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
શ્રી મલ્લિકાર્જુન સ્વામી એ ભારતના આંધ્ર પ્રદેશના શ્રી શૈલમમાં ભગવાન શિવના બાર જ્યોતિર્લિંગમાંનું એક છે. આ સ્થાન ૨૭૫ પાદલ પેત્ર સ્થાનમાંનુ એક છે.

કથા
જ્યારે ભગવાન શિવ અને પાર્વતીએ તેમના પુત્ર ગણેશ અને કાર્તિકેય કે મુરુગનના વિવાહ કરવાનું નક્કી કર્યું ત્યારે પ્રથમ વિવાહ કોના થશે તેના પર વિવાદ થયો. ભગવાન શિવ એ એવો નિવેડો લાવ્યો કે જે પૃથ્વીની પ્રદક્ષિણા કરીને પહેલો પાછો આવશે તેના વિવાહ પ્રથમ થશે. મુરુગન પોતાના વાહન પર આરુઢ થઈ પ્રદક્ષિણા માટે નીકળી પડ્યાં. તેઓ પાછા આવે તે પહેલા શ્રી ગણેશે માતા પિતાની પ્રદક્ષિણા વિશ્વની પ્રદક્ષિણા સમાન છે તે શાસ્ત્રોક્તિ અનુસાર તેમની સાત વાર પ્રદક્ષિણા કરી લીધી. ભગવાન શિવ એ વિશ્વરૂપનની પુત્રીઓ રિદ્ધિ અને સિદઘીના વિવાહ શ્રી ગણેશ સાથે કરી આપ્યાં. મુરુગન પાછા આવીને આ વાતની જાણ થતાં ક્રોધે ભરાયા અને તેઓ તેઓ ક્રવુંજા નામના પર્વત પર કુમારબ્રહ્મચારીના નામે એકલા રહેવાં ચાલ્યાં ગયાં. પોતાના પિતાને મનાવવા માટે આવતાં જોઈને તેઓ અન્ય સ્થળે ચાલ્યાં ગયાં, પણ દેવોની વિનંતિથી તેઓ ત્યાં પાસે જ રોકાયા. જે સ્થળે શંકર અને પાર્વતી રોકાયા તે સ્થળ શ્રી શૈલમ તરીકે ઓળખાય છે. એમ કહેવાય છે કે દર અમાસે શંકર મુરુગનની મુલાકાતે આવે છે અને દર પુનમે પાર્વતી તેમને મળવા આવે છે.

આ મંદિરનું દ્વાર પૂર્વ દિશામાં છે. કેંદ્રીય મંડપમાં ઘણાં સ્તંભો છે અને તેમાં નાડિકેશ્વરની ખૂબ મોટી મૂર્તિ છે. મહા શિવરાત્રિ આ મંદિરનો સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ તહેવાર છે.

પરિવહન 
 સૌથી નજીકનું હવાઈ મથક:  હૈદરાબાદ (૧૭૫ કિમી).
 સૌથી નજીકનું રેલ્વે સ્ટેશન: મર્કાપુર રોડ ઓઁગોલે નાંદયાલ
 રસ્તા માર્ગે: હૈદરાબાદ-મહેબુબ નગર (રા. મા - ૭)- શ્રી શૈલમ મઁદિર / ઓંગોલે - મર્કાપુર - શ્રી શૈલમ મંદિર / ગુટી - નાન્દયાલ - આત્માકુર - શ્રી શૈલમ મંદિર.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

 શ્રીશૈલમ મંદિર અધિકૃત વેબસાઇટ

મંદિરો
દહાણુ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલ મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના પાલઘર જિલ્લામાં આવેલ એક નાનું નગર અને દહાણુ તાલુકાનું મુખ્યમથક છે. દહાણુ ખાતે પશ્ચિમ રેલવેનું સ્ટેશન (દહાણુ રોડ) આવેલ છે તેમ જ રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૪૮ પર આવેલ ચારોટી ખાતેથી પશ્ચિમ દિશામાં ૨૫ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે.

આ ગામ ખાતે સુંદર અને શાંત દરિયાઈ સમુદ્રકિનારો (બિચ) આવેલ છે. અહીં નજીકમાં દહાણુનો કિલ્લો પણ આવેલ છે. અહિંયાથી નરપડ સમુદ્ર કિનારો તેમજ ૨૭ કિ.મી. જેટલા અંતરે આવેલ ઊંચા પર્વત પર શ્રી મહાલક્ષ્મી માતાના મંદિરની મુલાકાતે પણ જઈ શકાય છે. આ ઉપરાંત દહાણુ ખાતે કેવડાવંતી મંદિર અને હનુમાન મંદિર પણ પ્રખ્યાત છે.

મૂળ દહાણુ ક્ષેત્ર આદિવાસી વસ્તી ધરાવતો વિસ્તાર છે, આથી આ વિસ્તારમાં આદિવાસી પરંપરાગત તહેવારની ઉજવણી તેમ જ વિશ્વપ્રસિદ્ધ વારલી ચિત્રકળા જોવા મળે છે.

હાલમાં જવાહરલાલ નહેરુ પોર્ટ ટ્રસ્ટ (JNPT) દહાણુ ખાતે નવું બંદર સ્થાપવાની યોજના બનાવી રહી છે.

આ પણ જુઓ 
 દહાણુ કિલ્લો

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

 દહાણુ દર્શન 

મહારાષ્ટ્ર
પાલઘર જિલ્લો
ચાબખા (તા. હારીજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હારીજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચાબખા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હારીજ તાલુકો
નાગૌર (મારવાડી ભાષા: नागौर) ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા રાજ્ય રાજસ્થાનના નાગૌર જિલ્લામાં આવેલું એક શહેર છે જે આ જિલ્લાનું વહિવટી મથક પણ છે. આ શહેર જોધપુર અને બિકાનેરની વચ્ચે લગભગ અડધા અંતરે આવેલું છે. નાગૌરને મારવાડીમાં નાગિણોના હુલામણા નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે.

સંદર્ભ 

રાજસ્થાન
વૈદિક સુત્રગ્રંથો ત્રણ સ્વરૂપનાં છે. શ્રૌતસૂત્ર, ગુહ્યસુત્ર અને ધર્મસૂત્ર. શ્રૌતસૂત્રમાં વૈદિક કર્મકાંડની વિચારણા કરવામાં આવી છે. ગુહ્યસુત્રોમાં કુલાચારનું વર્ણન છે. અને ધર્મસુત્રોમાં ધર્માચારનું વર્ણન છે. આ ત્રણ પ્રકારના સુત્રો ઉપરાંત, શુલ્બસૂત્રો નામના સુત્રો પણ વૈદિક સાહિત્યમાં મળે છે. શુલ્બસુત્રમાં વૈદિક ભૌતિક વિજ્ઞાનનું વર્ણન કરવામાં આવેલું છે. યજુર્વેદમાં કાત્યાયન શૂલ્બસૂત્ર છે, જેમાં ભૂમિતિ શાસ્ત્રનું વર્ણન છે. ઘણા શુલ્બસુત્રો લુપ્ત થઈ ગયા છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 રીડ ગુજરાતી.કોમ પર

હિંદુ ધર્મ
ધાર્મિક સાહિત્ય
સંસ્કૃત ગ્રંથ
ફાગણ વદ ૮ ને ગુજરાતી માં ફાગણ વદ અષ્ટમી કે ફાગણ વદ આઠમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના પાંચમાં મહિનાનો ત્રેવીસમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના બારમાં મહિનાનો ત્રેવીસમો દિવસ છે.

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

મહત્વની ઘટનાઓ

જન્મ

અવસાન

સંદર્ભ

પંચાંગ
સમય
અહીં ભારત દેશના દિલ્હી રાજ્ય (કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ)ના મુખ્યમંત્રીઓની યાદી અપાયેલી છે.

દિલ્હીના મુખ્યમંત્રીઓની યાદી
પક્ષો માટેની રંગ સંજ્ઞા

આ પણ જુઓ
ભારતનાં રાજ્યોના મુખ્ય મંત્રીઓ

નોંધ

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ
Government of Delhi 
Election Commission of India 

રાજકારણ
દિલ્હી
ધોરીયો નેસ એ ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  જામજોધપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ધોરીયો નેસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

જામજોધપુર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
નેસ
ધારવાડ જિલ્લો ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  કર્ણાટક રાજ્યનો એક જિલ્લો છે. ધારવાડ જિલ્લાનું મુખ્યાલય ધારવાડમાં છે. 

કર્ણાટક
મલેકપુર (તા. સીંગવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સીંગવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મલેકપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સીંગવડ તાલુકો
ચાંપરાજ શ્રોફ (૨૩ ફેબ્રુઆરી ૧૯૦૯ - ૩ જાન્યુઆરી ૧૯૬૮‌) ગુજરાતના ઉદ્યોગપતિ હતા, તેઓ ગુજરાતના રસાયણ ઉદ્યોગના પિતા તરીકે ઓળખાય છે.

જીવન
તેમનો જન્મ ૨૩ ફેબ્રુઆરી ૧૯૦૯ના રોજ કચ્છના ખ્યાતનામ શ્રોફ પરિવારમાં થયો હતો. બી.એસસી.ના અભ્યાસ બાદ તેમણે કારખાનામાં નોકરી શરૂ કરી હતી. ઇ.સ. ૧૯૪૧માં તેમણે 'એક્સલ'ની શરૂઆત કરી હતી. તેમણે પ્રયોગશાળામાં અનેક રસાયણો બનાવ્યાં હતાં. આઝાદીની લડત દરમ્યાન તેમણે ૧૯૪૨-૪૩માં ભૂગર્ભવાસીઓને હાથ બનાવટના બોમ્બ પૂરાં પાડ્યાં હતાં. હવાઇદળને ટિટેનિયમ ટેટ્રાક્લોરાઇડ સ્મોકસ્ક્રીનની જરૂરિયાત પણ પૂરી પાડી હતી. અનાજને જીવાણું મુક્ત કરવા સરકારને સેલ્ફોસની જરૂરિયાત પણ પૂરી પાડેલી. ૧૯૭૦માં 'એક્સલ'ને 'એક્સપોર્ટ સબસ્ટિટ્યુશન'નો સુવર્ણ ચંદ્રક પ્રાપ્ત થયો હતો. પ્લાસ્ટિકનું ફર્નિચર બનાવવાનો શ્રેય પણ ચાંપરાજ શ્રોફને જાય છે.

સંદર્ભ 

ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
૧૯૦૯માં જન્મ
૧૯૬૮માં મૃત્યુ
ડાલીસણા (તા. ખેરાલુ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ખેરાલુ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ડાલીસણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ખેરાલુ તાલુકો
ઢોલી અને ઢોલુ -૨ (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઢોલી અને ઢોલુ -૨ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

દ્વારકા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
નાના માંડવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કોટડા-સાંગાણી તાલુકાનું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, અને પંચાયતઘર જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. 

ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન છે, ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.

કોટડા-સાંગાણી તાલુકો
ભિવાની જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા હરિયાણા રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૨ (બાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. ભિવાની જિલ્લાનું મુખ્યાલય ભિવાનીમાં છે. આ જિલ્લો હરિયાણા રાજ્યના હિસાર વિભાગમાં આવેલ છે.

હરિયાણા
અણીયાળી કસ્બાતી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના રાણપુર તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. અણીયાળી કસ્બાતી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

રાણપુર તાલુકો
બદાયૂં ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના બદાયૂં જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. 

ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો
મગજ એક અંગ છે કે જે બધી પૃષ્ઠવંશી માં નર્વસ સિસ્ટમ કેન્દ્ર અને સૌથી અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ તરીકે સેવા આપે છે. મગજ માથા માં સ્થિત થયેલ છે, સામાન્ય રીતે આવા દ્રષ્ટિ અર્થમાં માટે સંવેદનાત્મક અંગો માટે બંધ કરો. મગજ પૃષ્ઠવંશી શરીરમાં સૌથી જટિલ અંગ છે. એક માનવ મગજનો આચ્છાદન આશરે 15-33 અબજ ચેતાકોષો છે, દરેક કેટલાક હજાર અન્ય મજ્જાતંતુઓની માટે ચેતોપાગમ દ્વારા જોડાયેલ છે. આ મજ્જાતંતુઓની લાંબા protoplasmic રેસા ચેતાક્ષ કહેવાય છે, જે સંકેત કઠોળ ચોક્કસ પ્રાપ્તકર્તા કોષો લક્ષ્ય મગજ દૂરના ભાગો અથવા શરીર સક્રિય કલા વીજસ્થિતિમાનો કહેવાય ટ્રેનો ચાલુ માધ્યમ દ્વારા એક બીજા સાથે સંદેશાવ્યવહાર કરે છે.

મનોવૈજ્ઞાનિક, મગજની કામગીરીમાં શરીરના અન્ય અંગો પર કેન્દ્રિય નિયંત્રણ પાડી છે. મગજ બંને સ્નાયુ પ્રવૃત્તિની તરાહ કહેવામાં પેદા કરીને અને હોર્મોન્સ કહેવાય રસાયણો સ્ત્રાવ ડ્રાઇવિંગ દ્વારા શરીરના બાકીના પર કામ કરે છે. આ કેન્દ્રિય નિયંત્રણ પર્યાવરણમાં ફેરફારો માટે ઝડપી અને સંકલિત જવાબો પરવાનગી આપે છે. આવા પ્રતિક્રિયા પ્રતિભાવ કેટલાક મૂળભૂત પ્રકારના કરોડરજજુ અથવા પેરિફેરલ ગ્રંથીમાંથી પેદા, પરંતુ જટિલ સંવેદનાત્મક ઇનપુટ પર આધારિત વર્તન આધુનિક હેતુપૂર્ણ નિયંત્રણ દ્વારા પ્રેરિત કરી શકાય છે કેન્દ્રિય મગજના ક્ષમતાઓ સંકલિત માહિતી જરૂરી છે.

વ્યક્તિગત મગજના કોષો કામગીરી હવે નોંધપાત્ર વિગતવાર સમજવામાં આવે છે પરંતુ જે રીતે તેઓ લાખો ગાયકજૂથોને સહકાર હજુ સુધી ઉકેલી શકાય છે. આધુનિક ન્યૂરોસાયન્સ તાજેતરના મોડેલો ઇલેક્ટ્રોનિક કમ્પ્યુટર માંથી પદ્ધતિ ખૂબ જ અલગ છે, પરંતુ લાગે છે કે તેને આસપાસના દુનિયામાંથી માહિતી, તે સ્ટોર્સ પ્રાપ્ત, અને વિવિધ માર્ગોએ માં તે પ્રક્રિયા સમાન, એક જૈવિક કમ્પ્યુટર તરીકે મગજ સારવાર.

આ લેખ પ્રાણી પ્રજાતિઓ સમગ્ર સીમામાં વિશેષજ્ઞ ગુણધર્મો સરખાવે છે, કરોડઅસ્થિધારી માટે મહાન ધ્યાન સાથે. તે ત્યાં સુધી તે અન્ય વિશેષજ્ઞ ગુણધર્મો વહેંચે માનવ મગજ સાથે વહેવાર. જે રીતે માનવ મગજ અન્ય વિશેષજ્ઞ થી અલગ પડે છે માનવ મગજ લેખ માં આવરાયેલ છે. કે અહીં આવરી લેવામાં આવી શકે છે અનેક વિષયો બદલે ત્યાં આવરી લેવામાં આવે છે, કારણ કે વધુ માનવ સંદર્ભમાં તેમને વિશે કહી શકાય. સૌથી મહત્વપૂર્ણ મગજ રોગ અને મગજના નુકસાન અસરો, જે માનવ મગજ લેખમાં આવરી લેવામાં આવે છે.

સંદર્ભ

શરીરવિજ્ઞાન
જીવવિજ્ઞાન
માનવ શરીર
મોટી તેજવાવ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટી તેજવાવ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.

બોડેલી તાલુકો
ગામ એ સામુહીક માનવ વસાહત હોય છે. સામુહીક માનવ વસાહતનો આ એકમ "નેસ કે નેસડો" જેવા એકમથી મોટો પણ "નગર" જેવા એકમથી નાનો ગણાય. વસતીની રીતે કેટલાંક સો કે કેટલાંક હજારની માનવ વસાહત ધરાવતું ગામ હોય છે. જો કે ગુજરાતી ભાષાનાં શબ્દકોશમાં "ગામ" વિશે વિવિધ વ્યાખ્યાઓ આપવામાં આવી છે. જેમ કે, ‘શહેર કે નગરથી ઠીક ઠીક નાનું અને નેસથી મોટું બાંધેલા મકાનોવાળું વસાહતી સ્થાન.’; ‘વતન; રહેઠાણ’; ‘સો કુટુંબનો સમૂહ’ વગેરે. ગુજરાતી ભાષામાં "ગામ" અને "ગામડું" વચ્ચે થોડો પ્રમાણભેદ પણ રહે છે. જ્યાં ઘણાં થોડાં ઘર અને થોડાં માણસની વસતી હોય તે ગામડું કહેવાય છે. જ્યારે જરા વધારે વસતી હોય તે જગ્યાને ગામ કહે છે. ગામડાંમાં જોઇતી ચીજો મળે અથવા ન મળે, પણ ગામમાં તો બે ચાર વેપારી અને કારીગરનાં ઘર હોય છે, તેથી જરૂરની ચીજો મળી રહે છે.. આમ "ગામ" એટલે જ્યાં કેટલાંક ઘર અને થોડીક વસતી હોય એવું ઠેકાણું.

"ભારતનો આત્મા ગામડાંઓમાં વસે છે", મહાત્મા ગાંધીએ ૨૦મી સદીની શરૂઆતના સમયે કરેલું આ એક પ્રસિદ્ધ અવતરણ છે. ભારતની વસતી ગણતરી ૨૦૧૧ પ્રમાણે, ૬૮.૮૪% ભારતીય લોકો (આશરે ૮૩.૩૧ કરોડ લોકો ) વિવિધ ૬,૪૦,૮૬૭ ગામોમાં વસવાટ કરે છે. આ ગામોનું કદ સારી પેઠે અલગ અલગ છે. ૨,૩૬,૦૦૪ ભારતીય ગામોની વસતી ૫૦૦ કરતાં ઓછી છે, જ્યારે ૩,૯૭૬ ગામોની વસતી ૧૦,૦૦૦ કરતાં વધારે છે. મોટાભાગનાં ગામોમાં એકાદું મંદિર કે અન્ય ધાર્મિક સ્થાન, જે ગામની સ્થાનિક વસતીનાં ધર્મ પર આધારીત છે, હોય જ છે.

બાહ્ય કડીઓ

 ગામોનાં પ્રકાર (anthropogenic biomes)

સંદર્ભો

સમાજશાસ્ત્ર
ભૂગોળ
રાહતળાવ (તા. ધોલેરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધોલેરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાહતળાવ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધોલેરા તાલુકો
ભાલ વિસ્તાર
આત્મારામ મંછારામ ગજ્જર (૧૯૦૧―૧૯૬૧) અમદાવાદ, ગુજરાતના ભારતીય સ્થપતિ હતા.

જીવનચરિત્ર 
ગજ્જરનો જન્મ ૧૯૦૧માં થયો હતો. તેમણે બોમ્બે (હાલ મુંબઈ)ની સર જેજે સ્કૂલ ઓફ આર્ટમાંથી સ્નાતક પૂર્ણ કર્યું. તેઓ ભારતના સ્થપતિઓની એ પ્રથમ પેઢીમાંના એક હતા જેમણે પશ્ચિમી સ્થાપત્ય શૈલીનો અભ્યાસ કર્યો હતો. તેમણે અમદાવાદમાં કામ શરૂ કર્યું. તેમની ઇમારતો સમકાલીન પશ્ચિમી સ્થાપત્ય તત્વો અને પરંપરાગત ભારતીય સ્થાપત્યના તત્વો જેમ કે પથ્થરની જાળી અને છજાનો ઉપયોગ દર્શાવે છે. તેમની ઇમારતો એડવિન લ્યુટિયન્સ અને વિન્સેન્ટ એશ દ્વારા પ્રભાવિત હતી જ્યારે તેમની પછીની ઇમારતો બૌહૌસનો પ્રભાવ દર્શાવે છે. તેમણે ભારતીય આર્ટ ડેકો શૈલીની ઇમારતો પણ ડિઝાઇન કરી હતી. ૧૯૬૧માં અમદાવાદમાં તેમનું અવસાન થયું. ત્યારબાદ તેમની ઓફિસ હસમુખ પટેલ દ્વારા ચલાવવામાં આવી હતી.

ઇમારતો 
અમદાવાદમાં નીચેની ઇમારતોની રચના તેમના દ્વારા કરવામાં આવી હતી:

 એલ. ડી. કોલેજ ઓફ આર્ટસ (૧૯૩૭)
 શોધન હાઉસ (૧૯૩૯, હવે તોડી પાડવામાં આવ્યું છે.)
 એમ. જી. સાયન્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ બિલ્ડિંગ (૧૯૪૬)
 એલ. ડી. કોલેજ ઓફ ફાર્મસી (૧૯૪૭)
 એલડી કૉલેજ ઑફ એન્જિનિયરિંગ બિલ્ડિંગ્સ (૧૯૪૮)
 ગુજરાત યુનિવર્સિટીની મુખ્ય ઇમારત (૧૯૪૭)
 એ. જી. ટીચર્સ ટ્રેનિંગ કોલેજ (૧૯૫૦ના દાયકાના અંતમાં)
 લો ગાર્ડન પાસે ગજ્જર હોલ
 સેન્ટ ઝેવિયર્સ કોલેજ (૧૯૫૬)

સંદર્ભ 

૧૯૬૧માં મૃત્યુ
૧૯૦૧માં જન્મ
જીણજ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ખંભાત તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જીણજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

ખંભાત તાલુકો
ચરોતર
સરા (તા. મુળી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મુળી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

મુળી તાલુકો
પડાલીયા (તા. લીમખેડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીમખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પડાલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લીમખેડા તાલુકો
અલી ઝફર (પંજાબી અને ઉર્દૂ ભાષાઓમાં: علی ظفر; જન્મ: ૧૮ મે, ૧૯૮૦; જન્મનું નામ: અલી મહમદ ઝફર) પાકિસ્તાનના સુપ્રસિદ્ધ ગાયક, ગીતકાર, ચિત્રકાર અને અભિનેતા છે. તેમનો જન્મ લાહોર, પંજાબ, પાકિસ્તાનમાં થયો હતો.

ફિલ્મી સફર
 ૨૦૧૦ - તેરે બિન લાદેન
 ૨૦૧૧ - લવ કા ધ એન્ડ
 ૨૦૧૧ - મેરે બ્રદર કી દુલ્હન
 ૨૦૧૨ - લંડન, પેરિસ, ન્યુ યોર્ક
 ૨૦૧૩ - ચશમે બદ્દૂર
 ૨૦૧૪ - ટૉટલ સિયાપા
 ૨૦૧૪ - કિલ દિલ

પાકિસ્તાન
ગાયક
અભિનેતા
૧૯૮૦માં જન્મ
જીવિત લોકો
હિંદુ દર્શન અનુસાર બ્રહ્મ આ વિશ્વનુ એકમાત્ર અને પરમસત્ય છે. હિંદુ તત્વચિંતન મુજબ, બ્રહ્મ આ જગતનુ મૂળભૂત કારણ છે. તે એક અને અદ્વિતીય છે. વેદોમાં બ્રહ્મ નિરાકાર, કારણરહિત, નિર્ગુણ, શાંત, ૐકાર સ્વરૂપે દર્શાવાયુ છે.

હિંદુ ધર્મ
આંતી (તા.પાદરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા પાદરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંતી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

પાદરા તાલુકો
અક્કાના મદન્ના ગુફા મંદિર (અંગ્રેજી: Akkana Madanna cave temple) વિજયવાડા, આંધ્ર પ્રદેશ, ભારત ખાતે આવેલ કનકદુર્ગા મંદિર નજીક આવેલ એક ગુફા મંદિર છે. આ મંદિર ૧૭મી સદીમાં બનેલ છે, છતાં આ ગુફાઓ પોતાની જાતને ૬ઠ્ઠી અને ૭મી સદીઓમાં બનાવી હોવાનું માને છે. અહીં નજીક આવેલ અન્ય બીજી ગુફા જે ઇ. સ. પૂર્વે ૨જી સદીમાં બનેલ છે, જ્યાં ગુફામાં ત્રિમૂર્તિ એવા બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવ યજમાન તરીકે સ્થાપિત છે.

ચિત્ર-દર્શન

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ 
 અતુલ્ય  આંધ્રપ્રદેશ ડૉટકૉમ
 આંધ્રપ્રદેશ પર્યટન 

આંધ્ર પ્રદેશ
જોવાલાયક સ્થળો
દુગારી (તા. તારાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  તારાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દુગારી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

તારાપુર તાલુકો
ચરોતર
રામગઢ (તા. રાણાવાવ) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા રાણાવાવ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. રામગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

રાણાવાવ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
જેઠ વદ ૭ને ગુજરાતીમાં જેઠ વદ સાતમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના આઠમા મહિનાનો બાવીસમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના ત્રીજા મહિનાનો બાવીસમો દિવસ છે.

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

મહત્વની ઘટનાઓ

જન્મ

અવસાન

સંદર્ભ

પંચાંગ
સમય
નમાજ઼ (ઉર્દૂ: نماز ) અથવા સલાહ્ (અરબી: صلوة) , ઇસ્લામમાં સૌથી મહત્વની ઇબાદત (પ્રાર્થના) ગણાય છે, કુર્આનમાં અનેક વાર સ્પષ્ટ શબ્દોમાં નમાજ઼ પઢવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. નમાજ઼ માટે પૂર્વ તૈયારી રૂપે અમૂક ચીજો જરૂરી છે. 
 (૧) જે સ્થળે નમાજ઼ પઢવામાં આવી રહી છે, તે પાક-સ્વચ્છ હોય, એટલે કે ત્યાં ગંદકી ન હોય.
 (૨) માણસનું શરીર ચોખ્‍ખું – સ્‍વચ્‍છ હોય. અહિંયા પાક ચોખ્‍ખા હોવાનો મતલબ એ છે કે શરીઅતના આદેશ પ્રમાણે જો જરૂરત હોય તો નહાઈ લેવામાં આવે. (પત્ની સાથે સંભોગ કર્યા પછી કે સ્વપ્ન દોષ પછી નાહવું શરીઅત પ્રમાણે જરૂરી છે. તે વગર માણસ નાપાક ગણાય છે. )અને નાહવાની જરૂરત નથી તો વુઝૂ કરવામાં આવે. (કોગળો કરવા, હાથ, મોં, પગ ધોવા વગેરેને વુઝૂ કહેવામાં આવે છે). 
 (૩) કપડાં પાક – સ્‍વચ્‍છ હોય. એટલે કે તેના પર કોઇ નાપાકી, મળ – મુત્ર , લોહી વગેરેની ન હોય. 
 (૪) કિબ્‍લા તરફ મોઢું કરવું,(કિબ્‍લા એટલે મક્કા શહેર પવિત્ર મસ્જિદ ના મધ્યે આવેલ એક વિશેષ સ્થળ ), ભારતવાસીઓ માટે એ પશ્ચિમ દિશાએ પડે છે. 
 (પ) નમાજ઼નો સમય હોવો, શરીઅત તરક઼થી પાંચે ય નમાજ઼ોનો સમય નક્કી છે, જે તે નમાજ઼ માટે એનો સમય હોવો જરૂરી છે, એ સિવાય જો માણસ વધારાની (નફલ) નમાજ઼ વધુ ઇબાદત રૂપે પઢવા માંગતો હોય અથવા કોઇ છૂટેલી નમાઝ પઢવા માંગતો હોય તો શરીઅત તરફથી મના કરવામાં આવેલ સમયો ન હોય એની ખાતરી કરી લે. 
 (૬) નિય્‍યત કરવી, એટલે કે નમાજ઼ શરૂ કરતાં પહેલાં એ બાબતનું ધ્યાન ધરવું કે હું અલ્‍લાહના આદેશાનુસાર ફલાણી નમાઝ પઢી રહ્યો છું.

નમાજ઼ોનો સમય 
૧. ફ્જર [સવાર ની નમાજ઼]
૨. જ઼ોહર [બપોર ની નમાજ઼]
૩. અસર [સાજ્ ની નમાજ઼] 
૪. મગરીબ [સુર્યાસ્ત પછી ની નમાજ઼]
૫. ઇશા [રાત ની નમાજ઼]

ઇસ્લામ
લીમખેડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દાહોદ જિલ્લાના લીમખેડા તાલુકાનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

લીમખેડા ખાતેથી ગાંધીનગરથી ઈંદોર જતો રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૫૯ પસાર થાય છે. લીમખેડા હડફ નદીના કાંઠે વસેલું છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 લીમખેડાનું હવામાન

ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
લીમખેડા તાલુકો
ઈથિલીન બ્રોમાઇડ અથવા 1,2-ડાઇબ્રોમોઇથેન અથવા ઈથિલીન ડાઇબ્રોમાઇડ (EDB) એ ઈથિલીન અને બ્રોમીન વચ્ચેની પ્રક્રિયાથી બનતું રંગવિહીન, મીઠી વાસવાળૂં, ન સળગે તેવું પ્રવાહી સંયોજન છે.  તેનું અણુસૂત્ર (CH2Br)2 છે.

તેનું ઉત્કલનબિંદુ 129 થી 133 °C છે, જ્યારે ગલનબિંદુ 9.4 થી 10.2 °C છે. તે પાણીમાં અદ્રાવ્ય છે, તથા ત્વચાને સ્પર્શ થતાં ખંજવાળ પેદા કરે છે. લાંબો સમય શ્વાસમાં લેવાથી તે યકૃત અને મૂત્રપિંડને નુકસાન કરે છે. તેનો ઉપયોગ જમીન અને અનાજના ધૂમક (fumigant) તરીકે થાય છે.

બનાવટ
ઈથિલીન અને બ્રોમીન વચ્ચેની પ્રક્રિયાથી ઈથિલીન બ્રોમાઇડ મળે છે:

CH2=CH2  +  Br2  →  BrCH2CH2Br

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ
 

રસાયણો
દોડીયા (તા. માલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. દોડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

માલપુર તાલુકો
નારદીપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  કલોલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નારદીપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, રાઇ, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કલોલ તાલુકો
પેથાપુર (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પેથાપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હિંમતનગર તાલુકો
ફાતિમા ઝીણા (ઉર્દૂ ભાષામાં: فاطمہ جناح‎; જુલાઇ ૩૧, ૧૮૯૩ — જુલાઇ ૯, ૧૯૬૭) એક પાકિસ્તાની દંત ચિકિત્સક, ચરિત્રલેખક, અને રાજનેત્રી હતાં. તેઓ મહમદ અલી ઝીણાના નાના બહેન અને પાકિસ્તાનના મુખ્ય સંસ્થાપકોમાંના એક હતા.

પ્રારંભિક જીવન અને કારકિર્દી
ફાતિમાનો જન્મ ૩૧ જુલાઈ ૧૮૯૩ના રોજ પૂંજાભાઈ ઝીણા અને મીઠીબાઈના સાતમા સંતાન તરીકે કરાંચી ખાતેના તેમના ભાડાના મકાન વજીર હવેલીમાં થયો હતો. તેના અન્ય ભાઈ બહેનોમાં મહમદ અલી ઝીણા, અહમદ અલી, બુન્દે અલી, રહેમત અલી, મરિયમ અને શિરીનનો સમાવેશ થાય છે. તેના ભાઈ બહેનોમાં તે મહમદ અલી ઝીણાની સૌથી નજીક હતા અને ૧૯૦૧માં તેમના પિતાના નિધન બાદ મહમદ અલીના પાલક બન્યા હતા. ૧૯૦૨માં તેઓએ મુંબઈની બાંદ્રા કોન્વેન્ટમાં પ્રવેશ મેળવ્યો હતો. ૧૯૧૯માં તેમણે કલકત્તા વિશ્વવિદ્યાલયની ડૉ. આર. અહેમદ ડેન્ટલ કોલેજ એન્ડ હોસ્પિટલમાં પ્રવેશ મેળવી દંત ચિકિત્સકની પદવી મેળવી. સ્નાતકની પદવી મેળવ્યા બાદ ૧૯૨૩માં તેમણે મુંબઈ ખાતે એક દંત ચિકિત્સાલય (ડેન્ટલ ક્લિનિક)ની શરૂઆત કરી હતી.

મહમદ અલી ઝીણાના સહયોગી
૧૯૧૮માં મહમદ અલીના લગ્ન  રતનબાઈ પેટીટ સાથે થયા ત્યાં સુધી તેઓ તેમના ભાઈ સાથે જ રહેતા હતા. ફેબ્રુઆરી ૧૯૨૯માં રતનબાઈનું નિધન થવાથી તેઓ પોતાનું ચિકિત્સાલય બંધ કરી મહમદ અલી ઝીણાના નિવાસસ્થાને સ્થળાંતરીત થયા અને ઘરનો કાર્યભાર સંભાળ્યો. તેમનું આ આજીવન સાહચર્ય ૧૧ સપ્ટેમ્બર ૧૯૪૮માં તેમના ભાઈ મહમદ અલી ઝીણાના મૃત્યુ સુધી રહ્યું.

રાજકીય કારકિર્દી
ફાતિમા તેમના ભાઈની તમામ સાર્વજનિક પ્રવૃતિઓમાં સાથે રહ્યાં હતા.૧૯૪૭માં ભારત પાકિસ્તાનના વિભાજન દરમિયાન મહમદ અલી ઝીણાએ ગઠન કરેલા મહિલા રાહત સમિતિના સદસ્ય બન્યા હતા. ઉપરાંત પાકિસ્તાનના નિર્માણ બાદ સ્થળાંતરીત મુસ્લિમોના પુનર્વસનમાં અગત્યની ભૂમિકા ભજવી હતી.

૧૯૬૦ના દશકમાં તેઓનું રાજનૈતિક જીવન ચરમસીમા પર રહ્યું. તેમણે પાકિસ્તાનના સંયુક્ત વિપક્ષી દળ (COPP) માટે પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિના પદ માટે ઉમેદવારી નોંધાવી હતી.

રાષ્ટ્રપતિ નિર્વાચન (૧૯૬૫)

૧૯૬૫માં ૭૧ વર્ષની વયે ફાતિમાએ રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવાર તરીકે ચુંટણીમાં ઉમેદવારી નોંધાવી હતી. તત્કાલીન સૈન્ય શાસક અયુબખાન અને ફાતિમા ઝીણા સિવાય અન્ય બે અપક્ષ ઉમેદવારો વચ્ચેની આ ચુંટણી ૨ જાન્યુઆરી ૧૯૬૫ના રોજ યોજાઈ.

અવસાન
ફાતિમા ઝીણાનું મૃત્યુ ૯ જુલાઈ ૧૯૬૭ના રોજ કરાંચી ખાતે હૃદય બંધ પડી જવાના કારણે થયું હતું. જોકે એક વર્ગ એવું પણ માને છે કે સૈન્ય શાસકોના આદેશને પગલે તેમની હત્યા કરવામાં આવી હતી. ૨૦૦૩માં તેમના ભત્રીજા અકબર પીરભાઈએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેમની રાજકીય હત્યા કરવામાં આવી હતી.ફાતિમાને તેમના ભાઈ મહમદ અલી ઝીણાની કબર મઝાર-એ-કાઇદની બાજુમાં જ કરાંચીમાં દફન કરવામાં આવ્યા હતા.

સંદર્ભો 

લેખક
પાકિસ્તાન
૧૯૬૭માં મૃત્યુ
૧૮૯૩માં જન્મ
રાણપરી (તા. બરવાળા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  બોટાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બરવાળા તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. રાણપરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ
ચંદ્રમાસના શુકલ પક્ષ કે સુદ અને કૃષ્ણ પક્ષ કે વદ એમ બંન્ને પક્ષનો નવમો દિવસ.
 કારતક સુદ ૯ અને કારતક વદ ૯
ચૈત્ર સુદ ૯ ના દિવસે રામનવમી ઉજવવામા આવે છે. આ દિવસે હિન્દુ પુરાણો મુજબ, ભગવાન રામ નો જન્મ અયોધ્યામા થયો હતો. ભગવાન રામ ની યાદ મા આ દિવસ ઉજવવામા આવે છે. 

તિથિ
વર્ણન
મુખ્યત્વે વિષુવવૃત્તિય વિસ્તારોના સમુદ્રમાં જ જોવા મળતા લીલા દરીયાઈ કાચબાનું સરેરાશ વજન ૨૫૦ કિલોગ્રામ જેટલું અને તેમની લંબગોળાકાર ઢાલની લંબાઈ ૯૦ થી ૧૨૦ સેન્ટીમીટર જેટલી જોવા મળે છે. મુખ્ય રંગ લીલાશ પડતો કથ્થઇ અને બચ્ચાઓમાં ચળકતી લકીરો પણ જોવા મળે છે. દરીયા કીનારાની રેતીમાં એ ચાલે ત્યારે ૧૦૦થી ૧૩૦ સેન્ટીમીટર પહોળી ભાત એમના આગલા પગને કારણે પડે છે જે કીનારાની રેતીના પ્રકાર પ્રમાણે ૨ થી ૩ સેન્ટીમીટર જેટલી ઉંડી હોય છે અને બરોબર વચ્ચે પુછડીના ઘસડાવાથી એક સળંગ કે ત્રુટક ત્રુટક લીટી દોરાતી રહે છે. એક ઇંડાની લંબાઇ લગભગ સાડા ચાર સેન્ટીમીટર જેટલી હોય છે.

વિતરણ

વર્ગીકરણ

આ પણ જુઓ
 માધવપુર કાચબા ઉછેર કેન્દ્ર‎

પ્રાણીઓ
ઉભયચર
કાચબો
પર્યાવરણ
દિહેણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા ઓલપાડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે.  દિહેણ ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, માધ્યમિક શાળા  તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
ઓલપાડ તાલુકો
આગરવા (તા. ઠાસરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઠાસરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આગરવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઠાસરા તાલુકો
સિંધરોટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના વડોદરા જિલ્લાના વડોદરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામ મહી નદીને કિનારે આવેલું છે અને આજુબાજુના ગામો તેમજ નગરો માટે અહીંથી સ્‍વચ્‍છ રેતી પુરી પાડવામાં આવે છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. મકાઈ, બાજરી, કપાસ, ડાંગર, તમાકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત ઉત્પાદનો છે.  આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. 

ગામમાં ખોડલ સકત માતાનું મંદીર આવેલું છે, જ્યાં દર રવિવારે અન્નક્ષેત્ર ચલાવવામાં આવે છે. 

વડોદરા તાલુકો
પાયરપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. પાયરપાડા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપુર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

આહવા તાલુકો
અલી ખેરવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અલી ખેરવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

બોડેલી તાલુકો
સાયણ (તા.હાંસોટ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એવા હાંસોટ તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. સાયણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હાંસોટ તાલુકો
ધોળાટ્રી (તા. જાફરાબાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જાફરાબાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધોળાટ્રી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

જાફરાબાદ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ખોડાઆંબા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક ગામ છે. ખોડાઆંબા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,ઘઉં, ડાંગર, ચણા, મગ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડીતેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ઉપરાંત ગામમાં મંદિર પણ આવેલું છે તથા જળ સંચય અને સિંચાઇ માટે તળાવ અને નહેરની સુવિધા છે.

લુણાવાડા તાલુકો
બુબવાણા (તા. દસાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બુબવાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

દસાડા તાલુકો
ખાલક (તા.ઝઘડીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખાલક ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઝઘડીયા તાલુકો
વાંધરોલી (તા. ગળતેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ગળતેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાંધરોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલીં, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગળતેશ્વર તાલુકો
પાક્કિમ હવાઈમથક () ભારતના સિક્કિમ રાજ્યની રાજધાની ગંગટોક નજીક આવેલું હવાઈમથક છે. ૪૦૦ હેક્ટરથી વધુ વિસ્તાર ધરાવતું આ હવાઈ મથક, ગંગટોકથી ૩૫ કિલોમીટર દક્ષિણે પાક્કિમ ગામમાં સ્થિત છે. ૪,૫૦૦ ફુટ ઉંચાઈ પર સ્થિત પાક્કિમ હવાઈમથક એ ભારતનું પાંચમું સૌથી વધુ ઉંચાઈ પર આવેલું હવાઈમથક છે. તે ભારતના ઉત્તર-પૂર્વનું પ્રથમ અને ભારતનું ૧૦૦મું સંચાલિત હવાઈમથક છે, સિક્કિમનું આ એકમાત્ર હવાઈમથક છે.  પાક્કિમ હવાઈમથક એ વિશ્વનું સૌથી ઉંચું પ્રબલિત માટીનું માળખું છે.

આ હવાઈમથક સપ્ટેમ્બર ૨૪,૨૦૧૮ના રોજ ખુલ્લુ મુકવામાં આવ્યુ઼ં છે. ઓક્ટોબર ૨, ૨૦૧૮ના રોજ થી વ્યાવહારિક હવાઈપરિવહનનો આરંભ થશે.

ભારતનાં હવાઈ મથકો
ડુમાણા (તા. વિરમગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરમગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ડુમાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિરમગામ તાલુકો
ચક્રવર્તી રાજગોપાલાચારી (૧૦ ડિસેમ્બર ૧૮૭૮ – ૨૫ ડિસેમ્બર ૧૯૭૨), જેઓ ’રાજાજી’ નામે પણ જાણીતા હતા, તેઓ ભારતના સ્વતંત્રતા સેનાની, રાજપુરૂષ, લેખક અને વકીલ હતા. તેઓ ભારતના છેલ્લા ગવર્નર જનરલ હતા. તેઓએ કોંગ્રેસનાં નેતા, મદ્રાસ પ્રેસિડેન્સીના વડા, મદ્રાસના મુખ્યમંત્રી, ભારતના ગૃહમંત્રી અને પશ્ચિમ બંગાળના રાજ્યપાલ તરીકે પણ સેવાઓ આપી હતી. તેઓએ ’સ્વતંત્ર પાર્ટી’ નામે પક્ષ પણ રચ્યો હતો અને ભારત રત્ન સન્માન પ્રાપ્ત કરનાર પ્રથમ લોકોમાંના એક હતા. 

રાજગોપાલાચારીનો જન્મ ત્યારની મદ્રાસ પ્રેસિડેન્સીના સાલેમ જિલ્લાના (જે હવે તામિલ નાડુ રાજ્યનો કૃષ્ણાગિરિ જિલ્લો છે) થોરાપલ્લી ગામે થયો હતો. તેઓએ સેન્ટ્રલ કોલેજ બેંગાલુરૂ અને પ્રેસિડેન્સ કોલેજ મદ્રાસમાં અભ્યાસ કર્યો. સને:૧૯૦૦માં તેમણે વકિલાત શરૂ કરી. રાજકારણમાં પ્રવેશતાં, પ્રથમ સાલેમ નગરપાલિકાનાં સભ્ય અને પછી પ્રમુખ બન્યા. તેઓ કોંગ્રેસમાં જોડાયા અને ’રોલેટ એક્ટ’, ’અસહકારની ચળવળ’, ’વાઈકોમ સત્યાગ્રહ’ અને ’સવિનય કાનૂનભંગની ચળવળ’માં ભાગ લીધો.   

તેઓએ ૨૧ જૂન ૧૯૪૮થી ૨૬ જાન્યુઆરી ૧૯૫૦ સુધી ભારતનાં ગવર્નર જનરલ તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળ્યો હતો. ૧૯૫૫નાં ગણતંત્ર દિન પર તેમને ભારતનાં ઉચ્ચત્તમ નાગરીક સન્માન ભારત રત્નથી સન્માનવામાં આવ્યા. 

ભારત રત્ન પુરસ્કારના વિજેતા
રાજકારણી
સ્વાતંત્ર્ય સેનાની
૧૯૭૨માં મૃત્યુ
ભવથાણ અંબોસી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા  ધરમપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભવથાણ અંબોસી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. આ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. પહેલાં અહીં નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો જ પકવવામાં આવતાં પરંતુ, હાલના સમયમાં શેરડી, ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ જિલ્લો
ધરમપુર તાલુકો
સમુદ્રપુર (વર્ધા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના વર્ધા જિલ્લામાં આવેલા ૮ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  સમુદ્રપુર તાલુકાનું મહત્વનું નગર છે. સમુદ્રપુર (વર્ધા) નગર ખાતે સમુદ્રપુર તાલુકાનું વહીવટી મુખ્ય મથક આવેલું છે.

મહારાષ્ટ્ર
વર્ધા જિલ્લો
ઉંડવા (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઉંડવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મેઘરજ તાલુકો
કાલા, દાદરા અને નગરહવેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દાદરા અને નગરહવેલીના  દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લાના એકમાત્ર તાલુકાનું મહત્વનું ગામ છે. કાલા ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ તેમની કુકણા બોલી, ધોડિઆ બોલીનો ઉપયોગ પોતાના સામાન્ય વહેવાર દરમ્યાન કરે છે. આ બોલીઓ ગુજરાતી ભાષા કરતાં જુદી હોય છે.

દાદરા અને નગરહવેલી
દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લો
ચોરલા ઘાટ () એક પ્રાકૃતિક સ્થળ છે, જે ભારત દેશના ગોવા, કર્ણાટક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યોના ત્રિભેટાના સરહદી વિસ્તારમાં આવેલ છે. ચોરલા ઘાટ પણજી, ગોવા (લગભગ ૫૦ કિલોમીટર સડક માર્ગ દ્વારા)ની ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાં તેમ જ બેલગામ, કર્ણાટક થી લગભગ ૫૫ કિલોમીટર અંતરે આવેલ છે. આ સ્થળ પશ્ચિમ ઘાટમાં સહ્યાદ્રી પર્વત શ્રેણીનો એક ભાગ છે અને તેની દરિયાઇ સપાટી થી ઊંચાઈ ૮૦૦ મીટર જેટલી છે. આ ઘાટમાં તેના ઉપ-ઉષ્ણકટિબંધીય જંગલો ખાતે વન્યજીવન પૈકીની કેટલીક દુર્લભ પ્રજાતિઓ જેમ કે બેર્રડ વુલ્ફ સ્નેક (Lycodon striatus) જોવા મળે છે.

ચોરલા ઘાટ ખાતે પ્રકૃતિ સંરક્ષણ સુવિધાની સ્થાપના કરવામાં આવેલ છે, જેમાં સંશોધન સુવિધા અને પશ્ચિમ ઘાટના સહયાદ્રિ પ્રદેશ તેમ જ તેની જૈવવિવિધતાના લાંબા ગાળાના અવલોકન માટેની જગ્યા પૂરી પાડે છે. આ સ્થળ પર્યાવરણ વિજ્ઞાનીઓ તેમ જ વન્યજીવન જીવવિજ્ઞાનીઓ માટે માર્ગ દ્વારા સંપૂર્ણપણે સજ્જક્ષેત્ર તરીકે આ વિસ્તારમાં એક મંચ પૂરો પાડે છે.

આ વિસ્તારનાં જોવાલાયક સ્થળોમાં જોડિયા વજ્ર ધોધ તેમ જ લાસની ટેંબ શિખરનો સમાવેશ થાય છે. આ સ્થળ ખાતે પ્રવૃત્તિઓમાં કેડી ભ્રમણ (ફૂટ ટ્રે‌ઇલ), વન ભ્રમણ (જંગલ વોક), પર્વત આરોહણ અને શિખરવેધ, માંચડાઓ અને છુપાં સ્થાનોનો સમાવેશ થાય છે.

બાહ્ય કડીઓ 

જોવાલાયક સ્થળો
ગોઆ
મહારાષ્ટ્ર
કર્ણાટક
હેરંજ (તા. વસો) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વસો તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. હેરંજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વસો તાલુકો
બોરસદ (માંગરોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. બોરસદ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, જુવાર, તુવર, કપાસ   તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
માંગરોળ તાલુકો
સખપર (તા. ટંકારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ટંકારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સખપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ટંકારા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
તાલુકા પંચાયત એ તાલુકા મથકે આવેલ સરકારી કચેરી છે, જે ભારતની પંચાયતી રાજ પદ્ધતિનું બીજું સ્તર છે. અહીં તાલુકા વિકાસ અધિકારી તેમના સરકારી અધિકારી છે, જેના હસ્તક તાલુકા પંચાયતના કાર્યો થાય છે.

ગુજરાતમાં તાલુકા પંચાયતોની સંખ્યા કુલ ૨૪૮ છે.

આ પણ જુઓ 
 જિલ્લા પંચાયત

સંદર્ભ 

સરકારી કચેરી
નખત્રાણા તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. નખત્રાણા ખાતે આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે. નખત્રાણા તાલુકામાં મુખ્ય ધંધો કોલસા પાડવાનો તથા ખેતી અને પશુપાલનનો છે.                                                                                                                                  

તાલુકાનો વિસ્તાર  છે.

જોવાલાયક સ્થળો 
ધીણોધર ગામમાં આવેલું ધીણોધર ટેકરીઓ પર આવેલું મંદિર જોવાલાયક છે, જે નખત્રાણાથી ૨૦ કિમી દૂર નાની અરાલ ગામના રસ્તે આવેલું છે. આ ટેકરી ૧૧૯૦ ફીટ ઉંચી છે. મંદિરની દક્ષિણ બાજુમાંથી કર્કવૃત્ત પસાર થાય છે.

અન્ય સ્થળો:
 રૂડીમા સ્થાનક,
 હોલિપેત પર્વત, નવાવાસ,
 ફોર્ટ મહાદેવ,
 શિવ મંદિર પિયોણી ગામ.

તાલુકાના ગામો 
નખત્રાણા તાલુકામાં ૭૭ ગ્રામ પંચાયતોનો, અને ૧૩૩ ગામોનો સમાવેશ થાય છે.

સંદર્ભ 

કચ્છ જિલ્લો
ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
કેશીયા (તા. જોડિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કેશીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગુજરાતનાં ખ્યાતનામ તસવીરકાર પ્રાણલાલ પટેલ આ ગામનાં વતની હતા.
 

જોડિયા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ટી. એન. મનોહરન (અંગ્રેજી:T.N. Manoharan) ભારત દેશના તામિલ નાડુ રાજ્યમાં રહેતા એક ઉદ્યોગપતિ છે. તેમને વેપાર અને ઉદ્યોગ ક્ષેત્રે ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન બદલ ઈ. સ. ૨૦૧૦ના વર્ષમાં ભારત સરકાર તરફથી પદ્મશ્રી વડે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

સંદર્ભો 

પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
તામિલનાડુ
ઉદ્યોગપતિ
મારેથા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના વડોદરા જિલ્લાના વડોદરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મારેથા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. મકાઈ, બાજરી, કપાસ, ડાંગર, તમાકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત ઉત્પાદનો છે.  આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વડોદરા તાલુકો
નાચણ  પક્ષી પંખા તથા ચકદિલ ના નામે પણ ઓળખાય છે.
અંગ્રેજી નામ= White-throated Fantail
શાસ્ત્રીય નામ= Rhipidura albicollis

કદ અને દેખાવ

કદમાં ચકલીને મળતું આવતું આ પક્ષી પોતાની પૂંછડીને પંખા આકારમાં ફેલાવે છે,તેના ટપકાંવાળા ધોળા નેણ કપાળથી શરૂથઇ ઓડ સુધી આવે છે.તેની પીઠ કાળાશ પડતી અને પાંખપર સફેદ ટપકાં દેખાય છે.તેની પૂંછડીના વચલા બે પીંછા કાળા અને બીજાં પીંછા લાંબે સૂધી જતી ધોળી લાગતી પૂંછડીમાં હોય છે.નર-માદા સરખા રંગના હોય છે.આંખ,ચાંચ અને પગ કાળા રંગના હોય છે.

રહેઠાણ

નાચણ ઝાડ પર બનાવેલા કપ આકારના માળામાં ત્રણ ઇંડા મૂકે છે.

ખોરાક
મચ્છર, માખી, જીવાત તથા જમીન પરની જીવાત પણ ખાય છે.

અવાજ
જરા કર્કશ 'ચક-ચક',ક્યારેક મધુર સીટીઓ પણ વગાડે છે.

ફોટો

સંદર્ભ
 Birds of India by Grimmett, Inskipp and Inskipp, ISBN 0-691-04910-6

પક્ષી
પ્રાણીશાસ્ત્ર
ગુજરાતનાં પક્ષીઓ
માખીમાર
એ.વી.એસ. રાજુ (અંગ્રેજી:Alluri Venkata Sathyanarayana Raju) ભારત દેશના આંધ્ર પ્રદેશ રાજ્યમાં રહેતા એક ઉદ્યોગપતિ છે. તેમને વેપાર અને ઉદ્યોગ ક્ષેત્રે ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન બદલ ઈ. સ. ૨૦૧૦ના વર્ષમાં ભારત સરકાર તરફથી પદ્મશ્રી વડે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

સંદર્ભો 

પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
ઉદ્યોગપતિ
આંધ્ર પ્રદેશ
બગડા (તા. મુન્દ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના વાયવ્ય ભાગમાં આવેલા  કચ્છ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મુન્દ્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બગડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી, સ્વરોજગાર તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે   બાજરી, મગ, જુવાર  અને શાકભાજીની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં માધ્યમિક શાળા પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, બેંક તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

જોવાલાયક સ્થળો 
અહીં કેટલાક પાળિયા આવેલા છે. જેમાંનો એક ૧૬૪૮ (સંવત ૧૭૦૫)ની સાલમાં ખત્રી પરમાનંદને સર્મપિત છે. બગડા અને નજીકના ગામ વાઘુરાની વચ્ચે ફૂલેશ્વર મહાદેવનું મંદિર આવેલું છે, જેનાં પરનું લખાણ દર્શાવે છે કે આ મંદિર ૧૮૩૭ (સંવત ૧૮૯૪)માં સ્વામી સુરજગર વડે ફરી બાંધવામાં આવ્યું હતું. કાળગ્રસ્ત થયેલ પાર્વતી, હનુમાન અને નંદીના ચિત્રો અને સતીને સમર્પિત પાળિયો ૧૬૩૦ (સંવત ૧૬૮૭) ત્યાં આવેલો છે. બગડા અને વાઘુરાની વચ્ચે આવેલી વાવ ૧૮૫૩ (સંવત ૧૯૧૦)માં ગોસાઇ હીરગર જીવનગર દ્વારા ફરી બાંધવામાં આવી હતી.

મુન્દ્રા તાલુકો
અજાવાસ (તા. પોશીના) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા પોશીના તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અજાવાસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

પોશીના તાલુકો
પાલીપુર (તા. સમી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાલીપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સમી તાલુકો
ટુંડેલ (તા. નડીઆદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  નડીઆદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ટુંડેલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

નડીઆદ તાલુકો
હેરિટેજ સ્ક્વેર અથવા ચોક બજાર હેરીટેજ સ્ક્વેર  સુરતના જૂના અદાલત વિસ્તારના ચોક બજારમાં સ્થિત છે.

આકર્ષણો 
હેરિટેજ સ્ક્વેરના સાત મુખ્ય આકર્ષણો છે.

સુરતનો કિલ્લો 
સુરતનો કિલ્લો, ૧૬ મી સદીમાં ખુદાવંદ ખાન દ્વારા બંધાવવામાં આવ્યો હતો.

એન્ડ્રુઝ લાયબ્રેરી 
એન્ડ્રુઝ લાયબ્રેરી સુરતમાં ૧૭૫ વર્ષીય પુસ્તકાલય છે.

જેજે ટ્રેનિંગ કૉલેજ 
કિલ્લાની સામે ૧૮૨૭ માં શેઠ સોરાબજી જમશેદજી જીજીભાયના દાન દ્વારા સ્થાપિત એક પૂર્વ અંગ્રેજી શાળા હતી. પાછળથી આ શાળા "સોરાબજી જમશેદજી જીજીભાઈ હાઇસ્કુલ" તરીકે જાણીતી થઈ હતી. ૧૯૩૯ માં પ્રાથમિક શાળાના શિક્ષકોને તાલીમ આપવા માટેની કૉલેજ શરૂ કરવા માટે આ હાઇ સ્કૂલ સરકાર દ્વારા બંધ કરવામાં આવી હતી.

ઓલ્ડ મ્યુઝિયમ 
ઓલ્ડ મ્યુઝિયમ બ્રિટીશ યુગ દરમિયાન વિકસાવવામાં આવ્યું હતું.

એંગ્લિકન ચર્ચ 
એંગ્લિકન ચર્ચ, સીએનઆઇ ક્રાઇસ્ટ ચર્ચ તરીકે પણ ઓળખાય છે. તે સુરતનું સૌથી જૂનું ચર્ચ છે. ૧૯ મી સદીમાં પ્રચલિત પશ્ચિમી ડિઝાઇનની અનુસાર ૧૮૨૪ માં આ ઍંગ્લિકન ચર્ચનું નિર્માણ થયું હતું. ૧૮૨૦ માં માઉન્ટ સ્ટુઅર્ટ એલ્ફિસ્ટનના આશીર્વાદ હેઠળ આ ચર્ચ બિલ્ડિંગનું બાંધકામ શરૂ થયું હતું. ૧૦ ફૂટ લાંબુ ક્રોસ અને ૩૦૦ વર્ષ જુની બાઈબલ આ ચર્ચના મુખ્ય આકર્ષણો છે.

કસ્તુરબા ગાર્ડન 
કસ્તુરબા ગાંધી બાલ ઉદ્યાન ઍંગ્લિકન ચર્ચ નજીક એક ઐતિહાસિક બગીચો છે.

વિક્ટોરિયા ગાર્ડન (ગાંધી બાગ) 
આજે ગાંધી બાગ તરીકે ઓળખાતો, આ બગીચો સુરતના કિલ્લા નજીક આવેલું છે.

અન્ય આકર્ષણો 
હેરિટેજ સ્ક્વેરની પાસે થોડા વધુ ઐતિહાસિક આકર્ષણો છે: 

 શનિવારી બજાર 
 હેરિટેજ વૉકવે 
 મુગલ સરાઈ

ઇતિહાસ 
હેરિટેજ સ્ક્વેરમાંની ઈમારતો બ્રિટિશ અને મુઘલ સંસ્કૃતિ ધરાવે છે. 

૨૦૧૩માં, સુરત મહાનગરપાલિકા દ્વારા હેરિટેજ સ્ક્વેરનો પુનઃ વિકાસ થયો.  હાલમાં તે સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા સંચાલિત છે.

આ પણ જુઓ 
 સુરતમાં પ્રવાસી આકર્ષણની સૂચિ

સંદર્ભ 

સુરત શહેર
ગૌમુખનો અર્થ થાય છે ગાયનું મુખ એટલે કે પોતાના શરીરને ગૌમુખ સમાન બનાવી રાખવું. આ કારણે જ આ આસનને ગૌમુખાસન કહેવામાં આવે છે. ગૌમુખાસન ત્રણ શબ્દોની સંધિ વડે બનાવવામાં આવેલ છે - ગૌ (ગાય) + મુખ (ચહેરો) + આસન.

પદ્ધતિ 
દંડાસનમાં બેસી ડાબા પગને વાળીને એડીને જમણા નિતંબ નજીક રાખવો અથવા એડી પર પણ બેસી શકાય છે. જમણા પગને વાળીને ડાબા પગ ઉપર એ પ્રકારે રાખો કે જેથી બંને ઘૂંટણ એકબીજાનો સ્પર્શ કરે. જમણા હાથને ઉપર ઉઠાવી પીઠ પાછળ વાળો અને ડાબા હાથને પીઠ પાછળ લઇને જમણા હાથને પકડો. ગરદન અને કમર સીધી રાખો. એક બાજુ પરથી આસન કર્યા બાદ બીજી બાજુ પણ સમાન રીતે કરવું.

સમય 
યોગનો અભ્યાસ કરતી વખતે ૧ અથવા ૨ મિનિટ માટે આ આસન કરી શકો છો.

સાવધાની 
ગરદન દર્દ, કમર દર્દ જે લોકોને હોય તેમણે આ આસન કરવું નહીં.

આ પણ જુઓ 
 યોગ

યોગ
યોગાસન
સદાદ (તા. લખતર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લખતર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સદાદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

લખતર તાલુકો
ત્રાંકલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાગરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ત્રાંકલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વાગરા તાલુકો
પ્રિન્ટર એ કોમ્પ્યુટરનું બાહ્ય ઉપકરણ છે, જે કોમ્પ્યુટરની અંદર સંગ્રહ થયેલ લખાણ, ચિત્રો વગેરેને કાગળ પર છાપી આપે છે. પિન્ટર કોમ્પ્યુટરની સાથે પ્રિન્ટર કેબલ અથવા યુ.એસે.બી. કેબલથી જોડાયેલ હોય છે.

પ્રિન્ટરના પ્રકારો
ડોટ મેટ્રીક પ્રિન્ટર
ઇન્કજેટ પ્રિન્ટર
લેઝર પ્રિન્ટર
પ્લોટ્ટર
સ્પાર્ક પ્રિન્ટર
બારકોડ પ્રિન્ટર
૩ડી પ્રિન્ટર

કોમ્પ્યુટર હાર્ડવેર
ગુરુ પૂર્ણિમા (ઉચ્ચાર: Guru Pūrṇimā, ), હિંદુ અને બૌદ્ધ ધર્મમાં મનાવવામાં આવતો ઉત્સવ છે. આ દિવસે મુખ્યત્વે આધ્યાત્મિક ગુરુનું સ્મરણ અને પૂજન કરવામાં આવે છે. આ ઉત્સવ અષાઢ સુદ પૂર્ણિમાના દિવસે મનાવવામાં આવે છે.

મહાભારતના રચયિતા વેદ વ્યાસનો જન્મદિવસ આ દિવસે હોવાથી તેમના સન્માનમાં ગુરુ પૂર્ણિમાને વ્યાસ પૂર્ણિમા નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે. સંત કબીરના શિષ્ય અને ભક્તિકાળના સંત ઘીસાદાસનો જન્મ પણ આ જ દિવસે થયેલો.

સંદર્ભ 

હિંદુ તહેવારો
મજાદર (તા. રાજુલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા રાજુલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મજાદર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મજાદર ગામ હવે કવિ દુલા ભાયા કાગ પરથી કાગધામ તરીકે ઓળખાય છે.

જાણીતા વ્યક્તિઓ 
 દુલા ભાયા કાગ - ગુજરાતી કવિ, ગીતકાર, લેખક.

સંદર્ભ 

રાજુલા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર