Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
સાગર અને શશી એ ગુજરાતી કવિ મણિશંકર રત્નજી ભટ્ટ 'કાન્ત' લિખિત કાવ્ય છે, જે ગુજરાતી સાહિત્યની એક ઉત્તમ રચના ગણવામાં આવે છે. ઝૂલણા છંદમાં રચાયેલું અને સંદિગ્ધ પદાવલીઓ ધરાવતું આ કાવ્ય ચન્દ્રોદય જોઈને કવિના રૂપાંતરિત થયેલા હ્રદયના ભાવ અને સાગરનાં ગતિશીલ ચિત્રને રજૂ કરે છે.

પાર્શ્વભૂમિ
કાન્તની જાણીતી રચનાઓમાંથી એક એવું આ કાવ્ય કાન્તે હિન્દુમાંથી ખ્રિસ્તી ધર્મ અપનાવ્યો ત્યારબાદ લખાયું હતું. એવું માનવામાં આવે છે કે  ગોપનાથના દરિયાકિનારે ઊભા રહીને કવિ કાન્તને જે અનુભૂતિ થઈ એનું વર્ણન આ કાવ્યમાં છે.

કાવ્ય

આજ મહારાજ! જલ પર ઉદય જોઈને
ચન્દ્રનો હૃદયમાં હર્ષ જામે,
સ્નેહઘન કુસુમવન વિમલ પરિમલ ગહન
નિજ ગગન માંહિ ઉત્કર્ષ પામે;
પિતા! કાલના સર્વ સન્તાપ શામે!
નવલ રસ ધવલ તવ નેત્ર સામે!
પિતા! કાલના સર્વ સન્તાપ શામે!

જલધિજલદલ ઉપર દામિની દમકતી,
યામિની વ્યોમસર માંહિ સરતી;
કામિની કોકિલા કેલિ કૂજન કરે,
સાગરે ભાસતી ભવ્ય ભરતી.
પિતા! સૃષ્ટિ સારી સમુલ્લાસ ધરતી!
તરલ તરણી સમી સરલ તરતી!
પિતા! સૃષ્ટિ સારી સમુલ્લાસ ધરતી!

બંધારણ

'સાગર અને શશી' કાવ્ય ઝૂલણા છંદમાં રચવામાં આવ્યું છે. એવું પણ કહેવાય છે કે કવિ કાન્તે 'શંકરા ભરમાણ' રાગને આધારે આ કાવ્યની રચના કરી હતી.

અર્થઘટન
ગોપનાથના દરિયાકિનારે ઉદય પામતા ચંદ્રના દર્શન કર્યા પછી કવિના મનમાં જે પ્રબળ આવેગ ઉમટે છે એનું આ કાવ્યમાં 'નાજુક' શબ્દોમાં આલેખન થયું છે, કાવ્યની શરૂઆત 'આજ' શબ્દથી થાય છે. આ 'આજ' શબ્દ દ્વારા ચંદ્રોદયદર્શન પહેલીવાર નથી થયા, પરંતુ આજે સ્થિતિ કંઈક જુદી છે અને કવિના મનની સ્થિતિ પણ અલગ છે એવું દર્શાવાયું છે. એ મનની સ્થિતિ અલગ હોવાને કારણે હ્રદયમાં હર્ષની લાગણી ઉત્પન્ન થાય છે. 'આજ' શબ્દ વિશે વિવેચક સતીશ વ્યાસ જણાવે છે કે, "કાવ્યનો પ્રારંભ 'આજ' શબ્દથી થાય છે. એ સાપેક્ષ શબ્દ છે. એમાં વીતી ગયેલી ભયાનક 'કાલ'ના પડઘા સંભળાય છે, જે પછી 'સંતાપ' શબ્દ સાથે જોડાય છે, પણ 'આજ' તો સુમધુર છે. 'આજ'ની સાથે જ 'મહારાજ'નો પ્રાસ છે".

ચંદ્રના દર્શનથિ હ્રદયમાં હર્ષની લાગણી જામ્યા પછી કવિને સૃષ્ટિનાં દરેક તત્ત્વમાંથી સ્નેહનો અનુભવ થાય છે; આ અનુભવ એકદમ 'વિમલ' છે, શુદ્ધ છે. આ અનુભવનો ઉત્કર્ષ 'નિજ ગગન'માં (કવિના પોતાના મનમાં) થાય છે એમ કવિ કહે છે. આ અનુભવ કવિને સર્વ સંતાપો, ત્રાસદાયક મન:સ્થિતિમાંથી મુક્ત કરાવે છે. ચાંદની રાતનો ધવલ પ્રકાશ આંખ સામે તરવરે છે જેને કારણે એક અનુપમ દ્રશ્ય રચાય છે, જેને કારણે ગઈકાલના સઘળા સંતાપ દૂર થાય છે. એથી 'પિતા ! કાલના સર્વ સંતાપ શામે !' પંક્તિનું પુનરાવર્તન કરવામાં આવ્યું છે. 'પિતા' શબ્દ દ્વારા કવિએ અહિં ઈશ્વરને સંબોધન કર્યું છે.

આવકાર
નિરંજન ભગતે આ કાવ્યને 'ગુજરાતી ભાષાનું સર્વોત્તમ અદ્વિતીય સંગીતકાવ્ય' કહ્યું છે. આ કાવ્ય તેના વર્ણસગાઈ અલંકાર માટે પણ જાણીતું છે. 'કામિની કોકિલા કેલિ કૂજન કરે' અને 'ભાસતી ભવ્ય ભરતી' જેવી પંક્તિઓમાં કવિએ વર્ણસગાઈ અલંકારનો ઉપયોગ કર્યો છે.

સંદર્ભો

પૂરક વાચન
 આ કાવ્યનો સુરેશ જોષીએ કરાવેલો આસ્વાદ

ગુજરાતી પદ્ય
જસમલનાથજી મહાદેવ મંદિર ગુજરાતના મહેસાણા જિલ્લાના વિજાપુર તાલુકાના આસોડા ગામ માં આવેલું એક પ્રાચીન મંદિર છે. સ્થાનિક લોકોમાં તે વૈજનાથ મહાદેવ મંદિર તરીકે પણ ઓળખાય છે. આ મંદિર શિવ ભગવાનને સમર્પિત છે. આ મંદિર રાષ્ટ્રીય મહત્વનું સ્મારક (N-GJ-153) છે અને ભારત સરકારના પુરાતત્વ ખાતા વડે સુરક્ષિત છે.

આ મંદિર ૧૨મી સદીમાં બંધાયેલું છે. તે ગર્ભગૃહ, મંડપ અને તોરણ ધરાવે છે.

સંદર્ભ 

મહેસાણા જિલ્લો
રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
નાના વાસણા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાના વાસણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઝઘડીયા તાલુકો
નેસડા ખાનપર (તા. ટંકારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ટંકારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નેસડા ખાનપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ટંકારા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ભાસ્કર-૧ અને ૨,ઉપગ્રહો ભારતીય અવકાશ કાર્યક્રમ દ્વારા નિર્મીત થયેલ હતા.તે ભારતનાં પ્રથમ "નીચી ભ્રમણકક્ષાનાં ભુ-અવલોકન ઉપગ્રહ"(low orbit Earth Observation Satellite) હતા.જેણે ટેલીમેટ્રી,ઓશનોગ્રાફી અને હાઇડ્રોલોજી પર માહિતીઓ એકત્ર કરવાનું કામ કર્યું.

માહિતી

સંદર્ભ 
Bharat-rakshak.com Indian satellite systems 

ભારતીય અવકાશ કાર્યક્રમ
બોરડીયા (તા. માલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. બોરડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

માલપુર તાલુકો
રોઝડ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તલોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. રોઝડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

તલોદ તાલુકો
આંબલીયાળા (તા. ખાંભા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ખાંભા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંબલીયાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ખાંભા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
આકાશ એક કમ્પ્યૂટર છે, જેને ટેબ્લેટની શ્રેણીમાં મુકવામાં આવી રહ્યું છે. તેનો મૂળ ઉદ્દેશ્ય સમાજમાં રહેલા અમીર-ગરીબના ભેદને મિટાવવાનો છે, જેને કારણે કમ્પ્યૂટર ટેક્નોલોજીથી આજે પણ એક મોટો વર્ગ વંચિત રહેવા પામ્યો છે. આ નવીન ઉપકરણ દ્વારા દેશના ખૂણે-ખૂણા સુધી ટેકનોલોજી ને પહોંચાડવાનો પ્રયાસ થઇ રહ્યો છે.

કિંમત 
ધી ગાર્ડિઅન નામનાં અંગ્રેજી દૈનિકે શરૂઆતમાં જણાવ્યું હતું કે આ દુનિયાનું સૌથી સસ્તું કમ્પ્યૂટર હશે અને ભારતમાં તેની કિંમત ફક્ત રૂ. ૫૦૦ રહેશે. પરંતુ બી.બી.સી.એ દાવો કર્યો હતો કે આ કિંમત ફક્ત ગાર્ડિઅને કરેલા ખોટા અર્થઘટનનું જ પરિણામ છે, અને ખરી કિંમત રૂ. ૫,૦૦૦ હશે.

ભારતના માનવ અને શંસાધન વિકાસ મંત્રી શ્રી કપિલ સિબ્બલે જુલાઇ ૨૦૧૦માં તેની કિંમત રૂ. ૧,૫૦૦ હોવાની જાહેરાત કરી છે.

કેન્દ્રીય માનવ અને શંસાધન વિકાસ મંત્રાલય દ્વારા અયોજીત શૈક્ષણિક કાર્યક્રમ પરનાં રાષ્ટ્રીય મિશનનાં ઉદ્ઘાટન સમયે સંયુક્ત સચિવ શ્રી એન.કે. સિન્હાએ એ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે તે લેપટોપ નથી, પરંતુ ફક્ત એક કમ્પ્યૂટર ઉપકરણ છે, જે ૧૦ ઈંચ લાંબું અને ૫ ઈંચ પહોળું હશે તથા તેની કિંમત લગભગ રૂ. ૧,૫૦૦ની આસપાસ રહેશે. જો આ લેપટોપ નથી તો શરૂઆતથી તેની જાહેરાત લેપટોપ તરિકે કેમ કરવામાં આવી રહી છે, તેમ પુછવામાં આવતાં તેમણે જવાબ આપવાનું ટાળ્યું હતું.

આ કમ્પ્યૂટર ઉપકરણનું વિમોચન શૈક્ષણિક કાર્યક્રમ પરનાં રાષ્ટ્રીય મિશનનાં ભાગરૂપે કરવામાં આવશે તેમ માનવામાં આવી રહ્યું છે. આ કાર્યક્રમ હેઠળ માહિતી અને પ્રસારણ ટેક્નોલોજી દ્વારા ભારતીય ઉપખંડની ૨૫,૦૦૦ મહાવિદ્યાલયો (કોલેજો) અને ૪૦૦ વિશ્વવિદ્યાલયો (યુનિવર્સિટીઓ)ને હાલમાં કાર્યરત સાક્ષત પોર્ટલ દ્વારા જોડવામું આયોજન છે.

રૂપરેખા 

આકાશની રૂપરેખા (કન્ફિગરેશન-Configuration) નીચે મુજબ રહેશે:

 ૨ ગીગા બાઈટ (GB) મેમરી (મેમરી કાર્ડનો ઉપયોગ કરીને)
 વાઇ-ફાઇ સક્ષમ
 સ્થાયી ઇથરનેટ ક્ષમતા
 એન્ડ્રોઇડ ૨.૩ (જીંજર બ્રેડ) ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ
 ૨ વૉટ પાવર વપરાશ (સૌર ઉર્જા અને પરંપરાગત બેટરીના સમન્વયથી)

ઉપલબ્ધતા 
જનતાના વપરાશ માટે તે ઇ. સ. ૨૦૧૧ના પ્રારંભમાં ઉપલબ્ધ થશે તેમ માનવામાં આવે છે.
તમે અગાઉથી બુક કરાવી શકો છો.

સંદર્ભ 

લેપટોપ્સ
કોમ્પ્યુટર
કલ્યાણપુરા (તા. લુણાવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક ગામ છે. કલ્યાણપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લુણાવાડા તાલુકો
માનપુર (પેથાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાંતા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માનપુર (પેથાપુર) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દાંતા તાલુકો
ચાંગા (તા. કાંકરેજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા  કાંકરેજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચાંગા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કાંકરેજ તાલુકો
હાથીથાન (તા.કવાંટ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા  કવાંટ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હાથીથાન ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. આ ગામ ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

કવાંટ તાલુકો
મોરીખા (તા. વાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોરીખા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં ૨ પ્રાથમિક શાળાઓ, પંચાયતઘર, ૩ આંગણવાડીઓ તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વાવ તાલુકો
મીતાણા (તા. ટંકારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ટંકારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મીતાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, બેંક તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગામ મોરબી-મોરબી ધોરીમાર્ગ પર આવેલું છે, અને તેની બંને બાજુએ ડેમ બનેલા છે.
 

ટંકારા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
સાતારા જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. સાતારા આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. આ જિલ્લાનું ક્ષેત્રફળ ૧૦૪૮૪ ચોરસ કિલોમીટર જેટલું છે. અહીંનો સરેરાશ વાર્ષિક વરસાદ ૧૪૨૬ મીલીમીટર જેટલો છે.
આ જિલ્લાની કુલ વસ્તી ૨૭,૯૬,૯૦૬ (વસ્તી ગણતરી ૨૦૦૧ મુજબ) જેટલી છે. આ જિલ્લાનો સાક્ષરતા દર ૭૮.૫૨ % જેટલો છે, જે પૈકી પુરુષોમાં સાક્ષરતા દર ૮૮.૪૫ % અને સ્ત્રીઓમાં સાક્ષરતા દર ૬૮.૭૧ % જેટલો છે.

સાતારા જિલ્લામાં નીચેના પરિચ્છેદમાંની યાદી મુજબ કુલ ૧૧ તાલુકાઓ આવેલા છે.

ભૌગોલિક સ્થાન 

સાતારા જિલ્લો મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલ છે. સાતારા જિલ્લાની પૂર્વ દિશાની સીમા પર સોલાપૂર જિલ્લો, પશ્ચિમ દિશાની સીમા પર રત્નાગિરી જિલ્લો, ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશાની સીમા પર રાયગઢ જિલ્લો, ઉત્તર દિશાની સીમા પર પુના જિલ્લો તેમ જ દક્ષિણ દિશાની સીમા પર સાંગલી જિલ્લો સ્થાન ધરાવે છે. સાતારા જિલ્લાની પૂર્વ દિશામાં સ્થિત સહ્યાદ્રિ પર્વતમાળા આ જિલ્લાને કોંકણ વિસ્તારથી છૂટો પાડે છે.

સાતારા જિલ્લાના તાલુકાઓ 

 સાતારા તાલુકો
 કરાડ તાલુકો
 વાઇ તાલુકો
 મહાબળેશ્વર તાલુકો
 ફલટણ તાલુકો
 માણ તાલુકો
 ખટાવ તાલુકો
 કોરેગાંવ તાલુકો
 પાટણ તાલુકો, મહારાષ્ટ્ર
 જાવળી તાલુકો
 ખંડાળા તાલુકો
નાંધઇ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા   ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા  વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ ખેરગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાંધઇ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર,  શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.

ગુજરાતનાં ગામો
ખેરગામ તાલુકો
માઘનીસર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. માઘણીસર ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.  ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.

ઝાલોદ તાલુકો
કુંઝુમ ઘાટ અથવા કુંઝુમ પાસ (; તિબેટિયન ભાષા: Kunzum La) ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના ૧૨ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક એવા લાહૌલ અને સ્પીતી જિલ્લામાં અત્યંત ઊંચાઈ (૪૫૯૦ મીટર અથવા ૧૫,૦૫૯ ફીટ) પર આવેલ એક ઘાટ છે, જે બરફ વર્ષાને કારણે વર્ષમાં ઘણો ખરો સમય બંધ રહે છે. આ ઘાટ હિમાલયમાં આવેલી કુંઝુમ પર્વતમાળાના પૂર્વીય ક્ષેત્રમાં આવે છે, જે મનાલી થી આશરે ૧૨૨ કિલોમીટર (૭૬ માઇલ) જેટલા અંતરે આવેલ છે. આ ઘાટ આ જિલ્લાનું એક મહત્વપૂર્ણ સ્થાન છે. આ ઘાટ પસાર કરીને કુલુ ખીણ તેમ જ લાહૌલ ખીણમાંથી સ્પીતી ખીણમાં આવેલા કાઝા નગર જઈ શકાય છે. કુંઝુમ ઘાટનું નામ અહિંયા આવેલા કુંઝુમ માતાના નામ પરથી પડ્યું હોવાની માન્યતા છે.

આ ઘાટથી ચંદ્રતાલ પગપાળા રસ્તે (ટ્રેકીંગ રૂટ) ૧૪ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે, જ્યારે સડક માર્ગે ચંદ્રતાલ ૨૧ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે.

સંદર્ભો 

હિમાચલ પ્રદેશ
હિમાલય
ઘાટના રસ્તાઓ
કોદરેલી (તા. વડાલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વડાલી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોદરેલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વડાલી તાલુકો
ઓમ્ મંગલમ્ સિંગલમ્ એ ૨૦૨૨ની ગુજરાતી રોમેન્ટિક હાસ્ય ફિલ્મ છે જેનું નિર્દેશન સાંદીપ પટેલ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. તેમાં મલ્હાર ઠાકર, આરોહી પટેલ, તત્સત મુનશી, ભામિની ઓઝા ગાંધી, દર્શન જરીવાલા અને નિસર્ગ ત્રિવેદી મુખ્ય ભૂમિકામાં છે.

સારાંશ 
બાળપણના મિત્રો અને પ્રેમીઓ લગ્ન કરવા તૈયાર છે. પરંતુ તે પહેલા "સિંગલ" હોવાનો અનુભવ પણ કરવા માંગે છે.

કલાકારો 
ફિલ્મમાં નીચેના કલાકારો છે:

 સિદ્ધાર્થ તરીકે મલ્હાર ઠાકર
 વાણી તરીકે આરોહી પટેલ
 ઈશિતા તરીકે ભામિની ઓઝા ગાંધી
 મેક્સ તરીકે તત્સત મુનશી
 દર્શન જરીવાલા
 નિસર્ગ ત્રિવેદી
 આરતી પટેલ
 સંજય ગલસર
 દેવાંગી
 રવિ ગોહિલ
 જૈની શાહ
 નિલેશ પરમાર
 રેહાન મેઘાણી

નિર્માણ 
ઠાકર અને આરોહી અગાઉ ૨૦૧૭માં સાંદીપ પટેલ દ્વારા નિર્દેશિત રોમેન્ટિક કોમેડી ફિલ્મ લવની ભવાઈમાં જોવા મળ્યા હતા. આ ફિલ્મ માટે આ સૌ ફરીવાર એક સાથે આવ્યા. આ ફિલ્મનું ફિલ્માંકન અમદાવાદ અને પોળોના જંગલોમાં થયું હતું.

સંગીત 

ઓમ્ મંગલમ્ સિંગલમ્ નું સંગીત સચિન-જીગરની જોડીએ આપ્યું છે.

રજૂઆત 
આ ફિલ્મના પોસ્ટર અને ટ્રેલર અનુક્રમે ૧૩ અને ૧૪ ઓક્ટોબર ૨૦૨૨ના રોજ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. આ ફિલ્મ ૧૮ નવેમ્બર ૨૦૨૨ના રોજ રજૂ થઈ હતી.

આવકાર 
ધ ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડિયાનાના યેશા ભટ્ટે તેને ૫માંથી ૪ રેટિંગ આપ્યું છે. તેણીએ અભિનય, વાર્તા, કથાવસ્તુ, સંગીત, નૃત્ય અને ગીતોની પ્રશંસા કરી. મિડ-ડે ગુજરાતીના રચના જોશીએ તેને ૫માંથી ૪ રેટિંગ આપ્યું અને દિગ્દર્શક, પટકથા, અભિનય અને સંગીતની પ્રશંસા કરી.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 

ગુજરાતી ચલચિત્ર
પોર્ટ બ્લેર (હિંદી ભાષા:पोर्ट ब्लेयर) (અંગ્રેજી ભાષા:Port Blair) અંદામાન અને નિકોબાર નામથી ઓળખાતા ભારત દેશના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં આવેલું સૌથી મોટું અને આ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશનું વહિવટી રાજધાનીનું શહેર પણ છે. આ શહેર દક્ષિણ અંદામાનમાં આવેલું છે. આ દ્વિપસમૂહ બંગાળની ખાડીની દક્ષિણમાં હિંદ મહાસાગરમાં આવેલો છે.

આવાગમન 
હવાઈ જહાજ દ્વારા જનારા પર્યટકો માટે ભારતીય સરકારી તેમજ ખાનગી હવાઈ સેવાઓ ઉપલબ્ધ છે. જે ચૈન્નાઈ, કોલકાતા થી પકડી શકાય છે. સમુદ્રી જહાજ દ્વારા પણ અહીં આવી શકાય છે. ચૈન્નાઈ થી ત્રણ જહાજ અહીં આવે છે, જેની દૂરી લગભગ ૧૧૯0 કિલોમીટર છે. કોલકાતા થી પોર્ટ બ્લેયરની દૂરી 1255 કિલોમીટર અને વિજયવાડા થી 1200 કિલોમીટર છે. વિશાખાપટનમ થી પણ રાજધાની પોર્ટ બ્લેયર જવા માટે જહાજ આવજા કરે છે.

કોલકાતા, ચેન્નઈ અને દિલ્લી શહેરો સાથે આંદામાનની રાજધાની પોર્ટ બ્લેયર આવાગમન માટે સીધી વિમાન સેવાઓ ઉપલબ્ધ છે. આ ઉપરાંત અહીં આવવા માટે દરિયાઇ જહાજ એકમાત્ર અન્ય વિકલ્પ પ્રાપ્ય છે. જોકે અહીં યાત્રા કરવા માટે કેટલાક ટાપુઓ પર પ્રતિબંધ ફરમાવવામાં આવેલો છે. એટલે કે કેટલાક દ્વીપ ખાતેજ પર્યટન માટે અનુમતિ હોય છે. આ બાબત અહીંના ખૂબસૂરત તટો અને ટાપુઓ ધરાવતા વિસ્તૃત જળ ક્ષેત્ર માટે છે.

અંદામાન અને નિકોબાર દ્વિપસમૂહ
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના એક તાલુકા તાલાળા તાલુકામાં આવેલ એક  ગામ છે. આ ગીર વિસ્તારનું ગામ કહેવાય છે. દુનીયાભરમાં પ્રખ્યાત કેસર કેરી એ આ ગામની મુખ્ય પેદાશ છે.

ઇતિહાસ
આ ગામથી થોડે દુર સરસ્વતી નદીના કાંઠે વજીર પનાતનો કોઠો તરીકે ઓળખાતો બૌદ્ધ સ્તૂપ આવેલો છે જે ઈસ્વીસનની શરૂઆતના વર્ષોમાં બંધાયેલ હોવો જોઈએ. તેનો બહારનો ભાગ પકવેલી ઇંટોથી બનેલ છે જયારે અંદર પથ્થરો ભરેલા છે. આ રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારક (S-GJ-141) છે.

આ પણ જુવો
 કેસર કેરી
 ભારત
 ગુજરાત
 જૂનાગઢ

પ્રવાસન માહિતી
 ગીરનું જંગલ

તાલાલા તાલુકાના ગામ

સંદર્ભો
વાંદરીયા (તા.નસવાડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ  ભાગમાં આવેલા  નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાંદરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર અને  શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

નસવાડી તાલુકો
ચોપડા ખુર્દ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોરવા (હડફ) તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચોપડા ખુર્દ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. 

મોરવા (હડફ) તાલુકો
દરબારી દેતાલ કે દેતાલકે દેતાલ (દરબારી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  લાખણી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દરબારી દેતાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કહેવાય છે કે ગામનું નામ દેતાલ તેના જુના રજવાડી શાસક 'હાથીયા દેતાલા' ના નામ પરથી પડ્યું છે.

લાખણી તાલુકો
આમળાં એક નાનાં કદનું તથા લીલા રંગ ધરાવતું ફળ છે. આ ફળનો સ્વાદ ખાટો હોય છે. આયુર્વેદમાં આ ફળને અત્યંત સ્વાસ્થ્યવર્ધક માનવામાં આવેલું છે. આમળાં વિટામિન 'સી' મેળવવા માટેનો સર્વોત્તમ અને પ્રાકૃતિક સ્રોત છે. આ ફળમાં વિદ્યમાન વિટામિન 'સી' નષ્ટ થતું નથી. આ ફળ ભારે, રુક્ષ, શીતળ, અમ્લ રસ પ્રધાન, લવણ રસ સિવાયના શેષ પાંચેય રસ ધરાવતું, વિપાક માટે મધુર, રક્તપિત્ત અને પ્રમેહના રોગને હરનારું, અત્યંત ધાતુવર્દ્ધક તથા રસાયણ છે. આ ફળ 'વિટામિન સી'નો સર્વોત્તમ ભંડાર ગણાય છે. આમળાં દાહ, પાંડુરોગ, રક્તપિત્ત, અરુચિ, ત્રિદોષ, દમ, ખાંસી, શ્વાસ રોગ, કબજિયાત, ક્ષય, છાતીના રોગ, હૃદય રોગ (ઇમરજન્સી અથવા સ્વાસ્થ્ય ની સલાહ રજિસ્ટર્ડ તબીબ/ડોકટર પાસે થી મેળવો), મૂત્ર વિકાર આદિ અનેક રોગોને નષ્ટ કરવાની શક્તિ ધરાવે છે. વીર્યને પુષ્ટ કરીને પૌરુષત્વમાં વધારો કરે છે, તથા શરીરની ચરબી ઘટાડીને મોટાપો દૂર કરે છે. માથા પર આવેલા વાળને કાળા, લાંબા અને જાડા રાખે છે. વિટામિન સી એવું નાજુક તત્વ હોય છે જે ગરમીના પ્રભાવને કારણે નષ્ટ થઇ જાય છે, પરંતુ આમળાંમાં રહેલું વિટામિન 'સી' નષ્ટ થતું નથી.

રાસાયણિક ઘટકો 
આમળાંના ૧૦૦ ગ્રામ જેટલા રસમાં ૯૨૧ મિ.ગ્રા. તથા ગરમાં ૭૨૦ મિ.ગ્રા. જેટલું વિટામિન સી મળી આવે છે. આર્દ્રતા ૮૧.૨, પ્રોટીન ૦.૫, ચરબી ૦.૧, ખનિજ દ્રવ્ય ૦.૭, કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ ૧૪.૧, કેલ્શિયમ ૦.૦૫, ફૉસ્ફોરસ ૦.૦૨, પ્રતિશત, લોહતત્વ ૧.૨ મિ.ગ્રા., નિકોટિનિક એસિડ ૦.૨ મિ.ગ્રા. જેટલું મળી આવે છે. આ ઉપરાંત આમાં  ગૈલિક એસિડ, ટૈનિક એસિડ, શર્કરા (ગ્લૂકોઝ), આલબ્યૂમિન, કાષ્ઠજ વગેરે તત્વ પણ જોવા મળે છે.

લાભ 
આમળાં દાહ, પાંડુરોગ, રક્તપિત્ત, અરુચિ, ત્રિદોષ, દમ, ખાંસી, શ્વાસ રોગ, કબજિયાત, ક્ષય, છાતીના રોગ, હૃદય રોગ, મૂત્ર વિકાર આદિ અનેક રોગોને નષ્ટ કરવાની શક્તિ ધરાવે છે. વીર્યને પુષ્ટ કરીને પૌરુષત્વમાં વધારો કરે છે, તથા શરીરની ચરબી ઘટાડીને મોટાપો દૂર કરે છે. માથા પર આવેલા વાળને કાળા, લાંબા અને જાડા રાખે છે. દાંત તથા પેઢાંની ખરાબી, કબજિયાત, રક્ત વિકાર, ચર્મ રોગ, પાચન શક્તિમાં ખરાબી, નેત્ર જ્યોતિ ઘટવી, વાળ મજબૂત ન હોવા, માથાનો દુખાવો, ચક્કર, નકસીર, રક્તાલ્પતા, બલ-વીર્યમાં કમી, અલ્પ આયુમાં બુઢાપાનાં લક્ષણ પ્રગટ થવાં, યકૃતની કમજોરી તેમજ ખરાબી, સ્વપ્નદોષ, ધાતુ વિકાર, હૃદય વિકાર, ફેફસાંની ખરાબી, શ્વાસ રોગ, ક્ષય, દૌર્બલ્ય, પેટ કૃમિ, ઉદર વિકાર, મૂત્ર વિકાર આદિ અનેક વ્યાધિઓના વ્યાપને દૂર કરવાને માટે આમળાંનું સેવન અત્યંત ઉપયોગી નીવડે છે.

બાહ્ય કડીઓ 

 
ફળ
ભારતીય મસાલા
મસાલા
કલાજી (તા. કપડવંજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા તથા પહેલાંના સમયમાં વ્યાપારીક તેમજ લશ્કરી મહત્વ ધરાવતા એવા કપડવંજ તાલુકાનું એક ગામ છે. કલાજી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કપડવંજ તાલુકો
ત્રિકમપુર (તા. માલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ત્રિકમપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

માલપુર તાલુકો
બારમેર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા રાજસ્થાન રાજ્યનું એક નગર છે. બારમેરમાં બારમેર જિલ્લાનું મુખ્યાલય છે. 

રાજસ્થાન
ઉમરીયા (તા. કડાણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કડાણા તાલુકાનું આવેલું એક ગામ છે. ઉમરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કડાણા તાલુકો
વડપાડા(ટોકરવા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોનગઢ તાલુકાનું ગામ છે. વડપાડા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા,  પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.

સોનગઢ તાલુકો
અનિલા અમૃતલાલ દલાલ (૨૧ ઓક્ટોબર ૧૯૩૩) ગુજરાતી ભાષાના વિવેચક, અનુવાદક છે.

જીવન 
તેમનો જન્મ અમદાવાદમાં ૨૧ ઓક્ટોબર ૧૯૩૩ના રોજ થયો હતો. ૧૯૪૯માં તેમણે એસ.એસ.સી, ૧૯૫૪માં અંગ્રેજી વિષય સાથે બી.એ. અને ૧૯૫૬માં એ જ વિષયમાં એમ.એ.ની પદવી મેળવી. ૧૯૫૯માં યુ.એસ.એ.ની યુનિવર્સિટી ઑફ ઈલિનોયની એમ.એસ.ની. ડિગ્રી એજ્યુકેશન વિષયમાં મેળવી. જૂન ૧૯૬૦ થી તેઓ અમદાવાદની સરદાર વલ્લભભાઈ આર્ટ્સ કૉલેજમાં અંગ્રેજીનાં વ્યાખ્યાતા.

સર્જન 
એમનું વિવેચનપુસ્તક ‘રવીન્દ્રનાથ અને શરતચંદ્રના કથા સાહિત્યમાં નારી’ (૧૯૭૯) બે ખંડમાં વિભાજિત છે. પ્રથમ ખંડમાં રવીન્દ્રનાથનાં નારીપાત્રો વિષે સાત લેખો, જયારે બીજા ખંડમાં શરતચંદ્રનાં નારીપાત્રો વિષે પાંચ લેખો છે. ‘દેશાન્તર’ (૧૯૮૧)માં જર્મન, રશિયન, હિબ્રૂ, ફ્રેન્ચ, ગ્રીક, ઈટાલિયન, સ્પેનિશ વગેરે ભાષાઓની સાહિત્યસૃષ્ટિ છે. એમાં કવિ ટેડ હ્યુઝ, હેરલ્ડ પ્રિન્ટર, ફિલિપ લાર્કિન, નવલકથાકાર આઈરિસ મરડોખ જેવાનો સમાવેશ છે. ‘દર્પણનું નગર’ (૧૯૮૭) પણ એમનો વિવેચનગ્રંથ છે.

સુનીલ ગંગોપાધ્યાયની ત્રણ નવલકથાઓના અનુવાદ ‘રાધાકૃષ્ણ’ (૧૯૮૧), ‘અરણ્યમાં દિનરાત’ (૧૯૮૩) અને ‘પ્રતિદ્વન્દ્વી’ (૧૯૮૬) એમણે આપ્યા છે. મૂળને વફાદાર અનુવાદ આપવાનો એમનો એમાં પ્રયાસ છે. ઉપરાંત બુદ્ધદેવ બસુકૃત ‘મહાભારત : એક આધુનિક દ્રષ્ટિકોણ’ (૧૯૮૦), નારાયણ ચૌધરી રચિત ‘મહર્ષિ દેવેન્દ્રનાથ ઠાકુર’ (૧૯૮૦),  હેમ બરુવાકૃત ‘લક્ષ્મીનાથ બેજબરુવા’ (૧૯૮૫) ના અનુવાદ પણ એમણે આપ્યા છે. રવીન્દ્રનાથના કેટલાક નિબંધોના એમના અનુવાદ ‘રવીન્દ્ર નિબંધમાળા’- ભા. ૨ (૧૯૭૬)માં છે. ઉપરાંત રવીન્દ્રનાથનાં સિતેરેક ગીતોના એમના અનુવાદો અન્યના અનુવાદ સાથે ‘ગીત પંચશતી’ (૧૯૭૮) માં ગ્રંથસ્થ છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય

 ગુજરાતી સાહિત્યકાર 
ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
૧૯૩૩માં જન્મ
હડકાળા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ
અહુ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા, ગુજરાતના દક્ષિણ દિશામાં સૌથી છેલ્લે આવેલા એવા ઉમરગામ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અહુ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ જિલ્લો
ઉમરગામ તાલુકો
શરાવતી નદી (કન્નડ: ಶರಾವತಿ) ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કર્ણાટક રાજ્યમાં વહેતી એક નદી છે. આ નદી કર્ણાટક રાજ્યના શિમોગા જિલ્લામાં આવેલા તીર્થાહલ્લી તાલુકાના અંબુતીર્થ નામના ગામ પાસેથી નીકળે છે અને ૧૨૮ કિલોમીટર જેટલું અંતર પસાર કરી પશ્ચિમ કાંઠા પર આવેલા ઉત્તર કન્નડ જિલ્લામાં આવેલા હોનાવર ગામ પાસે અરબી સમુદ્રમાં ભળી જાય છે. ભારતભરમાં પ્રખ્યાત એવો જોગનો ધોધ આ નદી પર આવેલ છે.

આ નદી પર લિંગણમક્કી બંધ તેમ જ ગેરુસપ્પા બંધના નિર્માણ કરવામાં આવેલ છે, જેમાં લિંગણમક્કી બંધ પાસે જળ વિદ્યુત મથક દ્વારા વીજળીનું ઉત્પાદન કરવામાં આવે છે.

બાહય કડીઓ 

ભારતની નદીઓ
કર્ણાટક
ખાંટાની મગરી (તા. દાંતા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દાંતા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખાંટાની મગરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દાંતા તાલુકો
રાણા કુંભા રાજસ્થાનના મેવાડના સિસોદિયા રાજપૂત કુળના રાજા હતા.

માલવા અને ગુજરાતના સુલતાનો સાથે સંઘર્ષ

કિલ્લાઓનું બાંધકામ

અન્ય સ્થાપત્ય

કળા અને સંગીતમાં યોગદાન

મૃત્યુ અને પછીનું પરિણામ

સંદર્ભ
કિલવણી, દાદરા અને નગરહવેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દાદરા અને નગરહવેલીના  દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લાના એકમાત્ર તાલુકાનું મહત્વનું ગામ છે. કિલવણી ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ તેમની કુકણા બોલી, ધોડિઆ બોલીનો ઉપયોગ પોતાના સામાન્ય વહેવાર દરમ્યાન કરે છે. આ બોલીઓ ગુજરાતી ભાષા કરતાં જુદી હોય છે.

દાદરા અને નગરહવેલી
દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લો
દરિયાખાનનો મકબરો, દરિયાખાનની કબર અથવા દરિયાખાનનો ગુંબજ અથવા ઘુમ્મટ એ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદના શાહીબાગ વિસ્તારમાં આવેલી એક મધ્યયુગીન ઇંટોનો મકબરો છે.

ઇતિહાસ અને સ્થાપત્ય 

દરિયાખાનની સમાધિ તેમના જીવનકાળ દરમિયાન ૧૪૫૩માં બનાવવામાં આવી હતી. તેઓ મહમદ બેગડાના પ્રતિભાશાળી મંત્રી અને સલાહકાર હતા. ગુજરાતની આ સૌથી મોટી કબર, અમદાવાદની પથ્થરોથી બનેલી અન્ય કબરોથી વિપરીત ઈંટની બનેલી છે, જેની દિવાલ નવ ફૂટ જાડી છે. આ મકબરો કમાનો અને ગુંબજથી બનેલો છે, જે તુર્કી-પર્શિયન ઇસ્લામિક સ્થાપત્યની જેમ ગુફારૂપ આંતરિક ભાગનું નિર્માણ કરે છે. સોળ નાના ગુંબજથી ઘેરાયેલો એક મોટો કેન્દ્રીય ગુંબજ છે અને માળખાની ચારે બાજુએ દરેક બાજુએ પાંચ પ્રવેશદ્વાર છે. આંતરિક ભાગમાં કમાનેદાર વરંડાથી ઘેરાયેલી કબર છે. આ સ્થળ પર હવે અતિક્રમણ થયું છે.

આ પણ જુઓ

સંદર્ભ 

અમદાવાદનાં જોવાલાયક સ્થળો
રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
સાગથળા (તા. ખેરાલુ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ખેરાલુ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સાગથળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ખેરાલુ તાલુકો
કુકડી (તા. પોશીના) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા પોશીના તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કુકડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

પોશીના તાલુકો
નુરપુર (તા. સંખેડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નુરપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

સંખેડા તાલુકો
ઘાંટી (તા. ભિલોડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઘાંટી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભિલોડા તાલુકો
મંડી જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા  હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યના ૧૨ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. મંડી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક મંડીનગર ખાતે આવેલું છે.

બાહ્ય કડીઓ 

 મંડી જિલ્લાનું અધિકૃત વેબસાઇટ

હિમાચલ પ્રદેશ
કીડી (તા. ધનસુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધનસુરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કીડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધનસુરા તાલુકો
પીપરીયા (માંડવી,સુરત) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડવી  તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પીપરીયા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. જુવાર, મગફળી, ડાંગર, ચણા, વાલ, તુવર અને અન્ય શાકભાજી અહીંનાં ખેત- ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.

માંડવી તાલુકો(સુરત)
સુરત જિલ્લો
રેંદા (તા.કવાંટ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા  કવાંટ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રેંદા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. આ ગામ ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

કવાંટ તાલુકો
માંજરોલ (તા. સંખેડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માંજરોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. 

આ ગામમાં મુખ્યત્વે પટેલ્ લોકો વસવાટ કરે છે.

સંખેડા તાલુકો
દુર્લભરાજ ( ઈ.સ. ૧૦૦૮-૧૦૨૨) એક ભારતીય રાજા હતા, જેમણે અણહિલવાડપાટણની રાજધાનીથી હાલના ગુજરાતના કેટલાક ભાગો પર શાસન કર્યું હતું. તેઓ સોલંકી વંશ (ચાલુક્ય)ના સભ્ય હતા.

પ્રારંભિક જીવન
દુર્લભરાજ ચાલુક્ય રાજા ચામુંડરાજના પુત્ર હતા. તેમના ભાઈ વલ્લભરાજનું શીતળાને કારણે અચાનક અવસાન થવાથી તેઓ રાજા બન્યા હતા.

સૈન્ય કૂચ

લાટ પ્રદેશ પરનું સફળ આક્રમણ એ દુર્લભરાજની સૌથી મોટી સિદ્ધિ હતી. તેમણે કદાચ લાટ પ્રદેશના ચાલુક્ય રાજા કિર્તીરાજ (કિર્તીપાલ) કે જેઓ કલ્યાણી ચાલુક્ય (પશ્ચિમી ચાલુક્ય વંશ)ના પ્રતિનિધિ હતા તેમને હરાવ્યા હશે. કલ્યાણી ચાલુક્ય રાજા જયસિંહ દ્વિતીય (પશ્ચિમી ચાલુક્ય વંશ) ચોલ વંશ સામેના યુદ્ધમાં વ્યસ્ત હતા, જેનો લાભ લઈ દુર્લભરાજે લાટ પર હુમલો કર્યો હોઈ શકે છે. થોડા સમય બાદ, કીર્તિરાજે આઝાદી મેળવી લીધી હોય તેવું લાગે છે (અથવા કલ્યાણી ચાલુક્યની સત્તા પાછી મેળવી લીધી હોય). જોકે, ઈ.સ. ૧૦૧૮માં પરમાર વંશના રાજા ભોજે પણ લાટ પર હુમલો કર્યો અને કીર્તિરાજને હરાવ્યા.

૧૨મી સદીના લેખક હેમચંદ્રાચાર્યના એક દંતકથારૂપ વર્ણનમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે દુર્લભરાજે કેટલાક રાજાઓના રાજ્યમંડળોને પરાજય આપ્યો હતો. આ વર્ણન મુજબ, તેમને નાડોલ ચૌહાણ વંશના રાજા મહેન્દ્રની બહેન દુર્લભાદેવીના સ્વયંવર સમારોહમાં આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું. આ સમારોહમાં અંગ, અવંતી, ચેડી, ગુર્જરા, હુણ, કાશી, કુરુ રાજ્ય, મથુરા, અને વિંધ્ય તથા તટીય આંધ્રના રાજાઓ તેમના પ્રતિસ્પર્ધી હતા. આ બધા રાજાઓમાં દુર્લભાદેવીએ દુર્લભરાજની પસંદગી કરી. મહેન્દ્રએ પોતાની નાની બહેન લક્ષ્મીના લગ્ન દુર્લભરાજના નાના ભાઈ નાગરાજ સાથે કરાવ્યા. ગુજરાત પાછા ફરતી વખતે સ્વયંવરમાં નાપસંદ થયેલા દાવેદારોએ દુર્લભરાજ પર સંયુક્તપણે હુમલો કર્યો હતો. દુર્લભરાજે હુમલાખોરોને ઠપકો આપ્યો અને પોતાની નવી દુલ્હન સાથે ઘર તરફ કૂચ કરી. આ દંતકથા ઐતિહાસિક રીતે સચોટ જણાતી નથી. નાડોલના વડા અપેક્ષાકૃત ઓછા મહત્ત્વપૂર્ણ શાસકો હતા અને એ માનવું મુશ્કેલ છે કે જ્યારે ઉત્તર ભારતનું ક્ષેત્ર મહમદ ગઝનીના આક્રમણ હેઠળ હતું ત્યારે આટલા બધા શાસકો તેમના સમારોહમાં હાજરી આપવા માટે પોતાના રાજ્યો છોડી ગયા હોય. દુર્લભરાજ દ્વારા આ તમામ શક્તિશાળી રાજાઓનો પરાજય પણ અકલ્પનીય લાગે છે.

૧૪મી સદીના લેખક મેરુતુંગાનો દાવો છે કે નિવૃત્તિ પછી દુર્લભરાજ કાશી જતી વખતે માળવા પરથી પસાર થયા હતા. ત્યાં પરમાર રાજા મુંજ દ્વારા તેમનું અપમાન કરાયું હતું. તેઓ ગુજરાત પાછા ફર્યા અને તેમના ઉત્તરાધિકારી ભીમદેવને મુંજને સજા કરવા કહ્યું. આ વર્ણન અગાઉની દંતકથાઓ જેમાં અપમાનિત રાજાને ચામુંડરાજ નામ આપવામાં આવ્યું છે તેનું રૂપાંતરણ છે. તે ઐતિહાસિક રીતે ખોટું છે, કારણ કે દુર્લભરાજના ઉદ્‌ગમના લગભગ એક દાયકા પહેલાં મુંજનું મૃત્યુ થયું હતું.

હેમચંદ્રના મત અનુસાર દુર્લભરાજ નિઃસંતાન મૃત્યુ પામ્યા હતા અને તેમના શાસન બાદ તેમના ભત્રીજા ભીમદેવ રાજા બન્યા હતા.

સંદર્ભ

ગ્રંથસૂચિ

બાહ્ય કડીઓ 
 
સોલંકી વંશ
ગુજરાતનો ઇતિહાસ
ગ્રેનવિલ સેવર્ડ ઓસ્ટિન (૧૯૨૭ - ૬ જુલાઈ, ૨૦૧૪) ભારતીય બંધારણના અમેરિકન ઇતિહાસકાર હતા.

શિક્ષણ 
ઓસ્ટિને તેમનું મોટાભાગનું પ્રારંભિક શિક્ષણ નોર્વિચ, વર્મોન્ટ, યુ.એસ.એ.માં મેળવ્યું હતું. તેઓ ડાર્ટમાઉથ કોલેજમાંથી અમેરિકન લિટરેચરમાં બી.એ. સાથે સ્નાતક થયા. ત્યારબાદ તેણે ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીમાંથી આધુનિક ભારતીય ઇતિહાસ વિષયમાં ડોક્ટરેટની પદવી મેળવી હતી.

કારકિર્દી 
ઓસ્ટિને પત્રકાર/ફોટોગ્રાફર તરીકે કામ કર્યું હતું અને બાદમાં તેમણે યુ.એસ.માહિતી સેવા, રાજ્ય વિભાગ, આરોગ્ય,શિક્ષણ અને સહાય વિભાગ, અને યુ.એસ સાંસદનાં ખાતામાં પણ કાર્ય કર્યું. તેમણે ઓક્સફર્ડની સેન્ટ એન્ટની કૉલેજ, ફોર્ડ ફાઉન્ડેશન, ફૂલબ્રાઇટ પ્રોગ્રામ, અમેરિકન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટડીઝ, રોકફેલર ફાઉન્ડેશન, વૂડરો વિલ્સન ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર સ્કોલર્સ, રાજીવ ગાંધી ફાઉન્ડેશન અને ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ કરન્ટ વર્લ્ડ અફેર્સમાંથી ફેલોશિપ્સ અથવા ગ્રાન્ટ્સ મેળવી હતી.

ઓસ્ટિન ભારતના બંધારણના બે અંતિમ રાજકીય ઇતિહાસના લેખક હતા, ધ ઇન્ડિયન કોન્સ્ટિટ્યુશન: કોર્નરસ્ટોન ઓફ અ નેશન તથા વર્કિંગ અ ડેમોક્રેટિક કોન્સ્ટિટ્યુશન: ધ ઇન્ડિયન એક્સપિરિયન્સ.

૬ જુલાઈ ૨૦૧૪ના રોજ તેમનું અવસાન થયું હતું.

પુરસ્કાર 
વર્ષ ૨૦૧૧માં, ભારતીય બંધારણના ઘડતર અને કાર્ય પર તેમના લેખનના સન્માનમાં, ગ્રાનવિલે ઓસ્ટિનને પદ્મશ્રી પુરસ્કારથી નવાજવામાં આવ્યા હતા, જે પ્રજાસત્તાક ભારતનું ચોથું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન છે. ભારત સરકારના માનવ સંસાધન વિકાસ મંત્રાલયના રાષ્ટ્રીય અનુવાદ મિશન અંતર્ગત ભારતીય ભાષાઓમાં અનુવાદ માટે તેમના પુસ્તક 'ધ ઇન્ડિયન કોન્સ્ટિટ્યુશન: કોર્નરસ્ટોન ઓફ અ નેશન પસંદ કરવામાં આવ્યું હતું જેનો તેલુગુ, મરાઠી, પંજાબી, ઓડિયા, હિન્દી અને મલયાલમ ભાષાઓમાં અનુવાદ પ્રકાશિત થઈ ચૂક્યો છે.

 પુસ્તક સૂચિ The Indian Constitution: Cornerstone of a NationWorking a Democratic Constitution: The Indian ExperienceRetrieving Times'' (White River Press, 2008)

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 ગ્રેનવિલ ઔસ્ટિન વેબસાઇટ 

વ્યક્તિત્વ
૧૯૨૭માં જન્મ
૨૦૧૪માં મૃત્યુ
પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
ઉંબોરા (તા. ખેડબ્રહ્મા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ખેડબ્રહ્મા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઉંબોરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ખેડબ્રહ્મા તાલુકો
આસણા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જલાલપોર તાલુકાનું ગામ છે. આસણા ગામમાં ખાસ કરીને કોળી પટેલો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, માછીમારી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.

જલાલપોર તાલુકો
ગોગાડીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોગાડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.

બોડેલી તાલુકો
પરા પીપળીયા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  રાજકોટ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામ રાજકોટ થીકાલાવડ તરફ જતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ ઉપર આવેલું છે. આ ગામની મુખ્ય વસ્તી આહીર લોકોની છે.

આ ગામમાં આંગણવાડી, પંચાયતઘર તેમજ પ્રાથમિક શાળા જેવી સુવિધાઓ આવેલી છે. આ ગામમાં ખેતી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.

રાજકોટ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
કેપ્લર-૪૫૨બી એ કેપ્લર-૪૫૨ તારાનો ગ્રહ છે. તે કેપ્લર સ્પેસ ટેલિસ્કોપ દ્વારા શોધવામાં આવ્યો હતો અને આ શોધ નાસા દ્વારા ૨૩ જુલાઇ ૨૦૧૫ ના રોજ જાહેર કરવામાં આવી હતી.

સંદર્ભ 

અવકાશ
ગ્રહ
જામણકુવાબાર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડવી  તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જામણકુવાબાર ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. જુવાર, મગફળી, ડાંગર, ચણા, વાલ, તુવર અને અન્ય શાકભાજી અહીંનાં ખેત- ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.

માંડવી તાલુકો(સુરત)
સુરત જિલ્લો
સાગડીવિડી ભારતનાં ગુજરાતરાજ્યમાં જુનાગઢ જિલ્લાનાં જુનાગઢ તાલુકામાં આવેલું છે.

અહીં જુનાગઢ કૃષિ વિશ્વવિધાલય હેઠળનું કેન્દ્રીય પ્રાયોગિક સંશોધન મથક (Central Experimental Research Station)આવેલ છે, જે "સાગડીવિડી ફાર્મ" તરીકે પણ ઓળખાય છે. અહીં મુખ્યત્વે મગફળીનાં બિયારણની વિવિધ જાતો વિકસાવવામાં આવે છે. અહીં વિકસાવેલી અમુક જાણીતી જાતો 'જી-૨','જી-૨૦','જી-૭' વગેરે ભારતભરનાં ખેડુતોમાં પ્રસિધ્ધ છે.

બાહ્ય કડીઓ
 જુનાગઢ કૃષિ વિશ્વવિધાલય,સાગડીવિડી ફાર્મ

જૂનાગઢ તાલુકો
અજબપુરા (તા. બાયડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અજબપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાયડ તાલુકો
રસેલા(તા.નાંદોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના નાંદોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. રસેલા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. 

નાંદોદ તાલુકો
કૃષ્ણાપુરી (તા.ઝઘડીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કૃષ્ણાપુરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઝઘડીયા તાલુકો
ભોજપરા (તા. લીંબડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લીંબડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભોજપરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

લીંબડી તાલુકો
ચમ્ફાઇ જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા ભાગમાં આવેલ સાત ભગીની રાજ્યો પૈકીના એક એવા મિઝોરમ રાજ્યના ૮ (આઠ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. ચમ્ફાઇ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ચમ્ફાઇ નગરમાં આવેલું છે. 

મિઝોરમ
વેડ (તા. સમી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વેડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સમી તાલુકો
દૂધરાજ ( પેરેડાઈઝ્ ફ્લાઈકેચર )

દૂધરાજ 
આ સુંદરપક્ષીને તરવરીયો, સુલતાન બુલબુલ, શાહ બુલબુલ ના નામે પણ ઓળખવામાં આવે છે.માખીમાર કુટુંબમા આ પક્ષી લંબાઇમાં સૌથી મોટું છે.

કદ અને દેખાવ 
નરનું કદ બુલબુલને મળતું પણ દેખાય છે બુલબુલથી નાનો. તેની પૂંછડીમાં બે લાંબા પીંછા હોય છે, જેની લંબાઇ ૧૨" થી ૧૫" હોય છે. પૂખ્ત દૂધરાજનો રંગ સફેદ અને માથું ભુરૂં કાળું ચળકતું હોય છે. આંખો ઘેરી કથ્થાઇ, ચાંચ અને આંખ ફરતે આછોભૂરો અને પગ ભૂરાશા પડતા હોય છે.માદા અને નાની ઊંમરના નરને પીઠ ઉપર પેસ્ટનટ રંગ અને રાખોડી ધોળું પેટાળ હોય છે. ત્રણ વરસનો નર સફેદ થવા લાગે છે, માત્ર તેનું માથું ચળકતું ભુરૂં રહે છે. નરને બે વરસની ઉંમરે પૂંછડીના લાંબા બે પીંછા નિકળે છે, માદાને પૂંછડીમાં લાંબા પીંછા હોતા નથી.

રહેઠાણ 
આ પક્ષી ઘાટી વનરાજી, કાંટ, ઘટાદાર વૃક્ષો,આંબાવાડિયા અને મોટા બાગ બગીચામાં જોવા મળે છે. તે માનવ વસાહત પાસે આવવામાં જરાપણ ડરતૂં નથી. તે ઝાડપર નાના કપ જેવા માળામાં ત્રણ થી ચાર ઇંડા મૂકે છે.

આહાર 
મુખ્ય ખોરાક ઉડતી જીવાત,પતંગીયા વિગેરે છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 દૂધરાજ વિશે વધુ માહિતી અને ફોટાઓ
 માળાનાં બાંધકામનું ચલચિત્ર અને ફોટાઓ

ફોટો 

પક્ષી
પ્રાણીશાસ્ત્ર
ગુજરાતનાં પક્ષીઓ
માખીમાર
રાફડો એ કીટક વર્ગના ઉધઈ નામના જંતુનું ઘર છે. આ રાફડો જમીનના પેટાળમાં તેમ જ ઉપરની બાજુ અદ્ભૂત રચના કરી બનાવવામાં આવતા દર હોય છે.
કીડી, મંકોડા, ઉધઇ જેવા કીટકો જમીનમાં ઊંડે દર બનાવીને રહે છે. આ બધા જંતુઓમાં ઉધઇ અગ્રણી છે. ઉધઇ સૌથી નબળુ કીટક છે અને વળી આંખ વગરનું હોવા છતાંય જમીનમાં ખોદકામ કરીને અદ્ભૂત ઘર બનાવે છે.

ઉધઇ વધારે ગરમી કે ઠંડી સહન કરી શક્તી નથી. આથી જ તેને સલામત અને વાતાનુકૂલિત (એરકંડિશન્ડ) ઘર બનાવવાની શક્તિ મળેલી છે. ઉધઇ હંમેશાં સમૂહમાં રહેતી હોય છે. તેમના સમૂહમાં રાણી (સ્વાર્મર), મજૂર (વર્કર) જેવા વર્ગ હોય છે. મજૂર ઉધઇ ઘર બનાવવાનું કાર્ય કરે છે. જમીનના પેટાળથી શરુઆત કરીને સપાટી પર નાનકડા ટેકરા જેવું તેમનું ઘર હોય છે. આ ટેકરાને રાફડો કહે છે. રાફડાની ઊંચાઈ કેટલીક વાર ઘણી વધુ હોય છે.

રાફડો બાંધતી વખતે મજૂર ઉધઇ પોતાની લાળ માટીમાં ભેળવી નાની નાની ગોળીઓ તૈયાર કરે છે. આ ગોળીને ઇંટો માફક ગોઠવીને રાફડો તૈયાર કરે છે. સૌ પ્રથમ ગોળાકાર ચિમની બનાવે જે પેટાળથી માંડીને ઉપરની સપાટી સુધી બનાવવામાં આવે છે, જેથી હવાની આવ-જા થઈ શકે. એક રાફડામાં લાખો ઉધઇ રહેતી હોય છે.

બહાર દેખાતા લાલ માટીના ટેકરા જેવા રાફડા હેઠળ મોટા ઓરડા અને કોઠાર જેવી રચના હોય છે. તેમાં આવ જા માટે બારી અને બારણા જેવા બાકોરાં પણ હોય છે. ઇંડા મૂકવા માટે અલગ જગ્યા રાખવામાં આવે છે.

રાફડામાં રાણી ઉઘઇને રહેવા માટે અલગ ખંડ હોય છે. આપણને આશ્ચર્ય થાય પણ નબળી અને અંધ ઉધઇ પોતાના શરીરના કદ કરતાં કેટલાય ગણું મોટું ઘર બાંધવાની ક્ષમતા ધરાવતી હોય છે.

સંદર્ભો 

રહેઠાણ
પ્રાણીશાસ્ત્ર
માલવીયા પીપરીયા (તા. લાઠી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લાઠી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માલવીયા પીપરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

લાઠી તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
પાંગોંગ સરોવર (હિન્દી: पांगोंग त्सो; અંગ્રેજી: Pangong Tso) એ ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના લડાખ વિસ્તારમાં આવેલ  લેહ જિલ્લામાં આવેલું એક સરોવર છે. હિમાલયની પર્વતમાળામાં દરિયાઈ સપાટી થી ૧૪૨૭૦ ફૂટ જેટલી ઊંચાઈ પર આવેલ આ તળાવ ૫ કિલોમીટર જેટલી પહોળાઈ તથા ૧૩૪ કિલોમીટર જેટલી લંબાઈ ધરાવે છે. આશરે ૬૦૪ ચોરસ કિલોમીટર જેટલું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા આ સરોવરની ૧૩૪ કિલોમીટરની લંબાઈ પૈકી ૬૦ % જેટલી લંબાઈ તિબેટના વિસ્તારમાં આવે છે. ભારત અને ચીનની સરહદ આ જળાશયની વચ્ચેથી પસાર થાય છે. શિયાળામાં આ સરોવરનું પાણી થીજીને બરફ થઈ જાય છે.

ચિત્ર દર્શન

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ 
 લેહ જિલ્લાનું અધિકૃત વેબસાઇટ 

જોવાલાયક સ્થળો
તળાવ
લડાખ
ખડકી (તા.ધરમપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ધરમપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખડકી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. આ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. પહેલાં અહીં નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો જ પકવવામાં આવતાં પરંતુ, હાલના સમયમાં શેરડી, ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ જિલ્લો
ધરમપુર તાલુકો
પાતર (તા.ઝઘડીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાતર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઝઘડીયા તાલુકો
ઉપાસના એ ઈશ્વર સમીપ પહોંચવાની ધાર્મિક ભક્તિની વિધિ છે. ઉપાસના વિધિ વ્યક્તિગત, ઔપચારિક કે અનૌપચારિક સમૂહમાં કે કોઈ નિયુક્ત નેતા કે ધર્મગુરુની આગેવાની હેઠળ કરાય છે. ઉપાસના એ મૂળ સંસ્કૃત શબ્દ છે જેની વ્યુત્પત્તિ જોઈએ તો, ઉપ=નજીક અને આસ (આસન)=બેસવું, અર્થાત નજીક બેસવું એવો થાય છે. તત્વતઃ અહીં એનો અર્થ ઈશ્વરીય શક્તિ કે ઇષ્ટદેવનું સ્મરણ; ધ્યાન ધરવું એવો થાય છે. અંગ્રેજી ભાષામાં આને માટે વર્શિપ (worship) શબ્દ છે જે વ્યુત્પત્તિ શાસ્ત્ર મુજબ જુની અંગ્રેજીના ’weorþscipe’ શબ્દ પરથી "worthiness" કે "worth-ship"—’કશાક પ્રત્યે યોગ્યતા કેળવવી’—ના સરળ રૂપ તરીકે આવેલો છે, જેનો અર્થ છે; કશાક (ઈશ્વર) પ્રત્યે સન્માન દાખવવું.

વિવિધ ધર્મોમાં ઉપાસના

હિન્દુ ધર્મ

હિંદુ ધર્મમાં ઉપાસના એ કોઈ એક કે વધુ દેવી દેવતા પ્રત્યેનું ભક્તિકર્મ છે. સામાન્ય રીતે એને ભક્તિ કે ભક્તિમય પ્રેમ કહી શકાય. હિંદુ ધર્મમાં ઉપાસના એ મુખ્ય કે કેન્દ્રસ્થ ક્રિયા કહી શકાય. ઉપાસના એ મૂળ સંસ્કૃત શબ્દ છે જેની વ્યુત્પત્તિ જોઈએ તો, ઉપ=નજીક અને આસ (આસન)=બેસવું, અર્થાત નજીક બેસવું એવો થાય છે. તત્વતઃ અહીં એનો અર્થ ઈશ્વરીય શક્તિ કે ઇષ્ટદેવનું સ્મરણ; ધ્યાન ધરવું એવો થાય છે.

બૌદ્ધ ધર્મ
બૌદ્ધ ધર્મમાં ઉપાસના સૈદ્ધાંતિક કુશળતાના અર્થમાં અસંખ્ય સ્વરૂપો ધારણ કરે છે. કેટલાંક સ્વરૂપ જોઈએ તો: ગુરુયોગ, મંડળ, થાંક કે ટાંક, યંત્રયોગ, શાઓલિનના લડવૈયા સાધુઓનું શિસ્ત, પંચામૃત, મંત્ર પઠન, ચા ઉત્સવ, ગણચક્ર, વગેરે. મોટાભાગનાં બૌદ્ધધર્મીઓ માટે બૌદ્ધ ભક્તિ એ ઉપાસનાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. સમાધી એ બૌદ્ધ ધર્મમાં ઉપાસનાનું મધ્યવર્તી સ્વરૂપ છે.

ખ્રિસ્તી ધર્મ 
ખ્રિસ્તી ધર્મ

ઈસ્લામ ધર્મ

ઇસ્લામમાં ઉપાસના અરેબીક શબ્દ "ઈબાદત (عبادة)" થી ઓળખાય છે. જે ધાર્મિક નિષ્ઠા અને અલ્લાહ (ઈશ્વર) દ્વારા અપાયેલા ઇસ્લામીક કાયદાઓ પ્રમાણે વર્તન કરવા અને અલ્લાહને રાજી કરવા એવો અર્થ દર્શાવે છે. ઇસ્લામનાં પાંચ મહત્વના સિદ્ધાંતમાં ’પાંચ વખતની નમાઝ’ સ્વરૂપે ઉપાસનાનો સમાવેશ થાય છે.

યહૂદી ધર્મ
યહૂદી ધર્મ

શિખ ધર્મ
શિખ ધર્મ

આધુનિક ઉપાસના

સંદર્ભો

ધર્મ