Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
યશોધર નર્મદાશંકર મહેતા (૨૪ ઓગસ્ટ ૧૯૦૯ - ૨૯ જૂન ૧૯૮૯) એ એક ગુજરાતી નાટ્યકાર, નવલકથાકાર અને નિબંધકાર હતા. તેઓ તેમના ભવિષ્ય વિષયક લેખનો માટે જાણીતા છે.  ૧૯૪૬માં તેમને કુમાર ચંદ્રક એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.

જીવન
તેમનો જન્મ ૧૯૦૯માં અમદાવાદમાં ગુજરાતી સાહિત્યકાર નર્મદાશંકર મહેતાને ઘરે થયો હતો. ૧૯૩૨માં તેમણે ગુજરાત કૉલેજમાંથી ઇતિહાસ અને અર્થશાસ્ત્રના વિષયો સાથે બી.એ.ની પદવી મેળવી. ૧૯૪૦માં તેઓ લંડનમાંથી બાર-ઍટ-લૉ થયા. અને તેમણે વકીલાતનો વ્યવસાય શરૂ કર્યો. તેઓ ભારત સરકાર અને ગુજરાત સરકારના વિવિધ કાયદા-કમિશનોના સભ્યપદે અને અધ્યક્ષપદે રહ્યા હતા. ૧૯૮૯માં તેમનું હૃદયરોગથી અવસાન થયું હતું.

સાહિત્ય કૃતિઓ

નાટકો
તેમણે ઘણાં નાટકોનાં પુસ્તકો લખ્યા છે જેમાંના અમુક આ મુજબ છે:

 રણછોડલાલ અને બીજાં નાટકો (૧૯૪૭)
 મંબો જંબો (૧૯૫૧)
 ઘેલો બબલ (૧૯૫૨) 
 સમર્પણ (૧૯૫૭) 

રણછોડલાલ અમદાવાદને ઔદ્યોગિક નગર બનાવનાર ઉદ્યોગપતિ રણછોડલાલના જીવનને આલેખતું ચરિત્રલક્ષી નાટક છે. મંબો જંબો અને ઘેલો બબલ પ્રહસનો છે અને સમર્પણ રેડિયોનાટક છે.

નવલકથા
 સરી જતી રેતી ભાગ ૧-૨ (૧૯૫૦, ૧૯૫૨)
 વહી જતી જેલમ (૧૯૫૫)
 તુંગનાથ (૧૯૫૭)
 સંધ્યારાગ (૧૯૬૩) 
 મહમદ ગઝની (૧૯૬૬)
 મહારાત્રિ (૧૯૫૪)
 નેવું વર્ષ (૧૯૭૪–૧૯૮૩)

સરી જતી રેતી ભાગ ૧-૨ (૧૯૫૦, ૧૯૫૨) જાતીય સંબંધો અને કામુક નિરૂપણોને આલેખતી તેમજ સમાજમાં ચર્ચાસ્પદ બનેલી નવલકથા છે. ઐતિહાસિક પરિબળોમાંથી જન્મતા ઘર્ષણ અને અધ્યાત્મના વિષયને આલેખતી વહી જતી જેલમ (૧૯૫૫), તુંગનાથ (૧૯૫૭), સંધ્યારાગ (૧૯૬૩) અને મહમદ ગઝની (૧૯૬૬) ઉલ્લેખનીય ઐતિહાસિક નવલકથાઓ છે. મહારાત્રિ (૧૯૫૪) તેમના અધ્યાત્મના અનુભવને આલેખતી નવલકથા છે. ૧૮૫૭થી ૧૯૪૭ સુધીનાં નેવું વર્ષના ગુજરાતના જાહેર સાંસ્કૃતિક જીવનને આલેખતી ચાર ભાગમાં લખાયેલી નવલકથા નેવું વર્ષ (૧૯૭૪–૧૯૮૩) ઉલ્લેખનીય કૃતિ છે.

જીવનચરિત્રો
ઐતિહાસિક પ્રેમકથા, યોગસિદ્ધિના અનુભવો અને વ્યક્તિવિશેષનાં ચરિત્રોનાં પુસ્તકો પણ તેમણે આપ્યાં છે; 
 પ્રેમગંગા (૧૯૫૪), 
 રસનંદા (૧૯૫૪) 
 કીમિયાગરો (૧૯૫૧)

અન્ય રચનાઓ
 પ્રવાસ્ વર્ણનો -  શ્રી નંદા (૧૯૫૮) અને ૪૪ રાત્રિઓ (૧૯૬૦) 
 નોબંધો -  સરી જતી કલમ (૧૯૫૪), યશોધારા (૧૯૫૬), શિવસદનનું સ્નેહકારણ (૧૯૫૯) 
 રેડિયો વાર્તાલાપ - નદીઓ–નગરો (૧૯૫૦) 
 અધ્યાત્મિક - અગમનિગમ (૧૯૫૯), શૂન્યતા અને શાંતિ (૧૯૬૨), ઋષિઓનું સ્વરાજ્ય (૧૯૬૭), શ્રદ્ધાની રાત્રિ (૧૯૬૯), આનંદધારા (૧૯૬૯), સાક્ષાત્કારને રસ્તે (૧૯૭૨), શ્રદ્ધા અને અનુભૂતિ (૧૯૭૫) અને સમાપ્તિ (૧૯૭૭) 
 જ્યોતિષ - ભાવિના ભેદ (૧૯૫૪), ભાવિના ગગનમાં (૧૯૬૬), ભાવિના મર્મ (૧૯૭૮)

તેમણે તેમના પિતા નર્મદાશંકર મહેતા વિશેના નર્મદાશંકર મહેતા સ્મારક ગ્રંથ (૧૯૬૮)ના સંપાદનમાં અન્ય સાથે મહત્ત્વનો ફાળો આપ્યો છે. અંગ્રેજીમાં પણ તેમના કેટલાક ગ્રંથો લખ્યા છે.

સન્માન
૧૯૪૬માં તેમને કુમાર ચંદ્રક એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. અમદાવાદ સ્ટેશનની ઉત્તર તરફ આવેલા એક ચોકને યશોધર મહેતા ચોક નામ આપવામાં આવ્યું છે.

સંદર્ભ

ગુજરાતી સાહિત્યકાર
કુમાર સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
૧૯૦૯માં જન્મ
૧૯૮૯માં મૃત્યુ
૩૧ જાન્યુઆરી નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૩૧મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન પણ ૩૧મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૩૪ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૧૭૪૭ – લંડન લોક હોસ્પિટલમાં સૌ પ્રથમ ગુપ્તરોગ સારવાર કેન્દ્ર શરૂ થયું.
 ૧૯૫૧ – કોરિયન યુદ્ધને લગતા સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના ઠરાવ ક્રમાંક ૯૦ને સ્વીકારવામાં આવ્યો.
 ૧૯૬૮ – નૌરુએ ઓસ્ટ્રેલિયાથી સ્વતંત્રતા મેળવી.
 ૧૯૬૯ – બનાસકાંઠા જિલ્લા સહકારી દૂધ ઉત્પાદક સંઘ લિમિટેડ (બનાસ ડેરી) સહકારી કાયદા હેઠળ નોંધણી કરાવી.
 ૨૦૨૦ – ૪૭ વર્ષ સુધી સભ્ય રાષ્ટ્ર રહ્યા પછી પ્રજામત ૨૦૧૬ના આધારે યુનાઇટેડ કિંગડમ યુરોપિયન યુનિયનમાંથી છૂટું પડ્યું.

જન્મ 
 ૧૮૬૫ – શાસ્ત્રીજી મહારાજ, ભગવાન સ્વામિનારાયણના તૃતીય આઘ્યાત્મિક અનુગામી અને બીએપીએસના સ્થાપક (અ. ૧૯૫૧)
 ૧૯૨૩ – સોમ નાથ શર્મા, ભારતનો સર્વોચ્ચ લશ્કરી પુરસ્કાર પરમવીર ચક્ર મેળવનાર પ્રથમ વ્યક્તિ (અ. ૧૯૪૭)
 ૧૯૨૯ – રુડૉલ્ફ મોસબાઉઅર, જર્મન ભૌતિકશાત્રી (અ. ૨૦૧૧)
 ૧૯૭૫ – પ્રીટિ ઝિન્ટા, ભારતીય અભિનેત્રી, નિર્માતા અને ટેલિવિઝન હોસ્ટ

અવસાન 
 ૧૯૬૧ – કૃષ્ણસિંહ, ભારતીય રાજકારણી, બિહારના પ્રથમ મુખ્ય પ્રધાન (જ. ૧૮૮૭)
 ૧૯૬૯ – મેહર બાબા, ભારતીય આધ્યાત્મિક ગુરુ (જ. ૧૮૯૪)
 ૨૦૦૪ – સુરૈયા, ભારતીય અભિનેત્રી અને પાર્શ્વ ગાયિકા (જ. ૧૯૨૯)
 ૨૦૦૫ – મકરંદ દવે, ગુજરાતી ભાષાના કવિ (જ. ૧૯૨૨)
 ૨૦૧૨ – મણિરામ બાગરી, ભારતીય વકીલ અને રાજકારણી (જ. ૧૯૨૦)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

જાન્યુઆરી
જુની બેડી (તા. દેવગઢબારિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા   ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દેવગઢબારિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જુની બેડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ,  દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દેવગઢબારિયા તાલુકો
ઘુટું ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરબી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઘુટું ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન તેમજ સિરામિક ફેકટરીઓ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઘુટું ગામ મોરબીથી ૯ કિ.મી.ના અંતરે આવેલું છે. આજુબાજુ વિકસેલી સિરામિકની ફેકટરીઓના કારણે આ ગામની જમીન કિંમત વધુ છે. ગામની વસ્તી લગભગ ૧૩,૦૦૦ જેટલી છે અને ફેકટરીઓના હિસાબે આ ગામમાં બીજા ગામથી આવેલા ઘણા લોકો વસવાટ કરે છે. ઘુટું એ મોરબી તાલુકાનું સૌથી ઊંચાઈ પર આવેલું ગામ છે.

મોરબી તાલુકો
ચેતેશ્વર અરવિંદભાઈ પુજારા ભારત દેશના આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ રમતા ખેલાડી છે. તેનો જન્મ જાન્યુઆરી ૨૫, ૧૯૮૮ નાં દિવસે ભારત દેશનાં ગુજરાત રાજયનાં રાજકોટ શહેરમાં થયો હતો. ચેતેશ્વર પુજારા જમણેરી બેટધર તરીકે રમે છે. આઇ. પી. એલ. શૃંખલાની મેચોમાં તે કોલકાતા નાઇટ રાઇડર્સ તરફથી રમે છે.

આ પણ જુઓ 
 ક્રિકેટ

બાહ્ય કડીઓ
 ક્રિકઈન્ફો.કોમ ઉપર ચેતેશ્વર પુજારા વિષે માહિતી

ગુજરાતી ક્રિકેટર ખેલાડી
૧૯૮૮માં જન્મ
ગડાપાણી (તા.નસવાડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગડાપાણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

નસવાડી તાલુકો
વાકતમપુરા (તા. ધાનેરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધાનેરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાકતમપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ધાનેરા તાલુકો
સેંભર (તા. વડગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સેંભર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધાર્મિક સ્થળો 
ગામની દક્ષિણ દિશા માં એક કિલોમીટરના અંતરે પર્વત તેમજ વન આવેલ છે. પર્વતની ટોચ ઉપર ગુરૂ રખેશ્વર મહારાજ રહેતા હતા જેથી આ પર્વતને લોકો ગુરુનો પર્વત પણ કહેવાય છે. પર્વતની તળેટીમાં પ્રાચીન નાગદેવતાનું મંદિર આવેલું છે જેને સ્થાનીય લોકો ગોગા મહારાજનું મંદિર તરીકે ઓળખે છે.

સંદર્ભ 

વડગામ તાલુકો
કમલપુર (તા. વિજાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજાપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કમલપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિજાપુર તાલુકો
રાણપુર આથમણોવાસ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ડીસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાણપુર આથમણોવાસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વેબટાટા ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ડીસા તાલુકો
સુબેદાર જોગીન્દર સિંહ (૨૬ સપ્ટેમ્બર ૧૯૨૧-૨૩ ઓક્ટોબર ૧૯૬૨) ભારતીય ભૂમિસેનામાં સૈનિક હતા. તેમનો જન્મ પંજાબ, ભારતના મોગા જિલ્લામાં થયો હતો. તેમને ભારત-ચીનના યુદ્ધ સમયના સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર પરમવીર ચક્ર વડે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. ૨૮ સપ્ટેમ્બર ૧૯૩૬ના રોજ તેઓ ૧ શીખ રેજિમેન્ટમાં ભરતી થયા. તેમના પિતા શેર સિંહ સાહના એક ખેડૂત સૈની શીખ પરિવારના સભ્ય હતા અને હોશિયારપુર જિલ્લાના નિવાસી હતા. તેમની માતાનું નામ બીબી ક્રિશન કૌર ભેલા હતું. તેમના લજ્ઞ બીબી ગુરદયાલ કૌર બાંગા સાથે થયા હતા. તેઓએ પ્રાથમિક શિક્ષણ નાથુ આલા ખાતે અને માધ્યમિક શિક્ષણ દારોલી ખાતે મેળવ્યું હતું.

લશ્કરી કાર્યવાહી 
૧૯૬૨ના ભારત-ચીન યુદ્ધ સમયે સુબેદાર જોગીન્દર સિંહ નેફા વિસ્તારમાં તવાંગ ખાતે એક ટુકડીનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા હતા. તેઓ બુમ લા ધુરી પર તોન્ગપેન લા ખાતે એક ટેકરી પર રક્ષણાત્મક ચોકી પર હતા ત્યારે તેમની ટુકડીએ સરહદની બીજી તરફ ૨૦ ઓક્ટોબરના રોજ મોટી સંખ્યામાં ચીની સૈનિકોને જોયા. તેઓ ઓક્ટોબર ૨૩ના રોજ બુમ લા થનારા હુમલાની તૈયારી કરી રહ્યા હતા.

ઓક્ટોબર ૨૩એ સવારના ૫.૩૦ વાગ્યે ચીની સૈનિકોએ બુમ લા ધુરી પર મોટી સંખ્યામાં હુમલો કર્યો. તેમનો ઇરાદો તવાંગ સુધી પ્રતિરોધ ખતમ કરી પહોંચવાનો હતો. ચીની સૈનિકોએ ટેકરી પર ત્રણ તબક્કામાં હુમલો કર્યો અને દરેક ટુકડીમાં આશરે ૨૦૦ સૈનિકો હતા. હુમલાને અન્ય હથિયારો સાથે સાથે મોર્ટાર અને તોપખાનાની મદદ હતી. પરંતુ શીખ ટુકડીના સખત વિરોધને કારણે ચીની સૈનિકોએ મોટી જાનહાનિ સાથે પાછા હટવું પડ્યું. પરંતુ તેઓ તુરત જ ફરીથી તૈયાર થઈ અને તોપખાનાની મદદથી હુમલો કર્યો. 

આગળ વધતા દુશ્મન સામે સુબેદાર જોગીન્દર સિંહ અને તેમની ટુકડી ખડક બની અને ઉભી રહી. આ ભીષણ સંઘર્ષમાં ટુકડીએ તેના અડધો અડધ સૈનિકો ખોયા પરંતુ લડવાની ઈચ્છાશક્તિ ગુમાવી નહિ. સુબેદાર જોગીન્દર સિંહે સાથળમાં જખમ થવા છતાં પાછા હટવાની ના પાડી. તેમની ટુકડીએ પણ ચીની સૈન્ય સામેથી હટવાની ના પાડી. ચીની સૈન્યાના હુમલા આગલા હુમલાઓ કરતાં વધુ શક્તિશાળી અને કૃતનિશ્ચયી બનતા ગયા. સુબેદાર જોગીન્દર સિંહે આશરે ૫૨ દુશ્મનોને મોતને ઘાટ ઉતાર્યા.

પરંતુ તેઓ એકલે હાથે ચીની સૈનિકોના ધસારાને રોકી ન શક્યા. ચીની સૈનિકો જાનહાનિને ગણકાર્યા સિવાય આગળ વધતા ગયા. અત્યાર સુધીમાં ભારતીય ટુકડીની તમામ ગોળીઓ વપરાય ચુકી હતી. જ્યારે સ્થિતિ વધુ વણસી ત્યારે જોગીન્દર સિંહ અને તેમના સાથીઓ સંગીન લગાવી "જો બોલે સો નિહાલ, સત્ શ્રીઅકાલ" ના યુદ્ધનારા સાથે ખાઈમાંથી બહાર કૂદી પડ્યા અને સંગીન વડે ઘણા દુશ્મનોને મોતને ઘાટ ઉતાર્યા.

અંતે ચીની સૈનિકોના આધુનિક હથિયારો અને સાંખ્યિક દૃષ્ટિએ બહુમતી સફળ થઈ અને સુબેદાર સિંહ બંદી બન્યા. લડાઈમાં થયેલા જખમો અને હિમડંખને કારણે તેઓ ચીની કબ્જામાં મૃત્યુ પામ્યા. તેમના પ્રેરણાદાયક નેતૃત્વ, અડગ વીરતા અને ફરજની સર્વોચ્ચ ભાવના માટે સુબેદાર જોગીન્દર સિંહને મરણોપરાંત પરમવીર ચક્ર વડે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા.

મોગા, પંજાબ ખાતે સ્મારક 
૨૦૦૬માં સુબેદાર જોગીન્દર સિંહની પ્રતિમાનું મોગા ખાતે અનાવરણ કરવામાં આવ્યું અને નાગરિક સન્માન કરવામાં આવ્યું.

અન્ય સન્માનો
ભારતીય નૌકાપરિવહન નિગમે તેમની નૌકાને સુબેદાર જોગીન્દર સિંહ નું નામ આપી અને આ વીર પુરુષને સન્માન આપ્યું.

સંદર્ભો 

વ્યક્તિત્વ
પરમવીર ચક્ર વિજેતા
પંજાબ
શીખ ધર્મના અનુયાયીઓ
૧૯૨૧માં જન્મ
૧૯૬૨માં મૃત્યુ
જ્ઞાનસુધા એ પ્રાર્થનાસમાજનું ગુજરાતી ભાષામાં પ્રકાશિત થતું મુખપત્ર હતું. તેની સ્થાપનાનું ચોક્કસ વર્ષ જાણી શકાયું નથી. શરુઆતમાં આ સામયિક સાપ્તાહિક તરીકે પ્રકાશિત થતું હતું, ત્યારબાદ પખવાડિક હતું, અને ૧૮૯૨ના જાન્યુઆરીથી તે માસિક બન્યું હતું. ૧૮૮૭માં ગુજરાતી લેખક રમણભાઈ નીલકંઠ 'જ્ઞાનસુધા'ના તંત્રી બન્યા હતા. આ સામયિક ૧૯૧૯ સુધી ચાલ્યું હતું.

રમણભાઈ નીલકંઠ લિખીત ગુજરાતી ભાષાની જાણીતી નવલકથા 'ભદ્રંભદ્ર' સૌપ્રથમ આ સામયિકમાં હપ્તાવાર પ્રગટ થઈ હતી. 'રાઈનો પર્વત' સિવાયનું રમણભાઈનું લગભગ બધું જ લખાણ આ સામયિકમાં જ પ્રકાશિત થયું હતું

ઇતિહાસ
જ્ઞાનસુધા માસિક તરીકે ૧૮૯૨થી ૧૯૧૯ સુધી ચાલ્યું હતું. રમણભાઈ નીલકંઠ જ્યારે ૧૮૮૭માં એના તંત્રી બન્યા ત્યારે તે સાપ્તાહિક હતું. રમણભાઈ પ્રાર્થનાસમાજ તેમજ સમાજસુધારાની પ્રવૃત્તિમાં વ્યસ્ત રહેતા હોવાથી ૧૯૧૬માં તેમણે તે સમયના જાણિતા પ્રકાશક જીવનલાલ અમરશી મહેતાને આ સામયિક સોંપેલુ, જે જીવનલાલે એક વર્ષ સુધી સંભાળ્યું હતું. ત્યારબાદ પ્રાર્થનાસમાજના મંત્રી ગટુલાલ ગો. ધ્રુવે આ સામયિક ૧૯૧૯ સુધી ચલાવેલું.

પ્રકાશિત સામગ્રી
'જ્ઞાનસુધા'ના માધ્યમથી રમણભાઈએ પ્રાર્થનાસમાજના ધર્મસિદ્ધાંતનું સમર્થન કર્યું હતું, ઉપરાંત સમાજમાં પ્રવર્તમાન વહેમ તથા અજ્ઞાનનો અને હિન્દુ સમાજના કુરુવાજોનો વિરોધ કર્યો હતો. આ માટે તેમણે 'વહેમખંડન' અને 'વ્રત' જેવી લેખમાળાઓ આ સામયિકમાં ચલાવી હતી. એમની નવલકથા ભદ્રંભદ્ર સૌપ્રથમ આ સામયિકમાં હપ્તાવાર પ્રગટ થઈ હતી. 'રાઈનો પર્વત' સિવાયનું રમણભાઈનું લગભગ બધું જ લખાણ આ સામયિકમાં પ્રગટ થયું હતું. વિવેચક ધીરુભાઈ ઠાકર નોંધે છે કે "આ પત્ર ચલાવીને રમણભાઈ ત્રણ દાયકા સુધી ગુજરાતના સાહિત્ય અને સાંસ્કૃતિક જીવન પર છવાઈ ગયા હતા."

આ ઉપરાંત 'જ્ઞાનસુધા'માં ગુજરાતી સાહિત્યમાં ઐતિહાસિક મહત્ત્વ ધરાવતી અન્ય સામગ્રીઓ પ્રકાશિત થઈ હતી — જેમાં રમણભાઈએ રજૂ કરેલો કવિતાસિદ્ધાંત, તેમના અને તેમની પત્ની વિદ્યાગૌરી નીલકંઠના હળવા લેખો, દ્વૈત-અદ્વૈતને કેન્દ્રમાં રાખીને મણિલાલ દ્વિવેદી અને રમણભાઈ વચ્ચે જ્ઞાનસુધા અને સુદર્શન (મણિલાલ દ્વારા સંપાદિત સામયિક)માં ૭ વર્ષ સુધી ચાલેલો વિવાદ, કવિ કાન્તે કરેલું 'સિદ્ધાંતસાર'નું પ્રકરણવાર અવલોકન, ન્હાનાલાલ અને આનંદશંકર ધ્રુવના શરુઆતના ગદ્યપદ્ય લખાણો, બળવંતરાય ઠાકોરના સૉનેટગુચ્છ 'પ્રેમનો દિવસ'ના સૉનેટો અને કાન્ત ના ઉર્મિકાવ્યો તેમજ કાન્તનું જાણિતું ખંડકાવ્ય 'વસન્તોત્સવ', નરસિંહરાવ દિવેટિયા અને ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી વચ્ચે ચાલેલી જોડણીવિષયક ચર્ચા વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. આ બધી સામગ્રી સૌપ્રથવાર 'જ્ઞાનસુધા'માં પ્રસિદ્ધ થઈ હતી.

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ
 
ગુજરાતી સામયિકો
સાતકુંદા (તા. દેવગઢબારિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લાના  દેવગઢબારિયા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. સાતકુંદા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ,  દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દેવગઢબારિયા તાલુકો
વાધગઢ (તા. ધ્રાંગધ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રાંગધ્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાધગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધ્રાંગધ્રા તાલુકો
દાસલા (તા. દાહોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દાસલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ,  દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દાહોદ તાલુકો
યુક્લિડ (; અંગ્રેજી : Euclid, ગ્રીક : Εὐκλείδης Eukleidēs; fl. ૩૦૦ ઈ.પૂ.),  Euclid of Alexandria તરીકે પણ જાણીતા હતા, ગ્રીક ગણિતશાસ્ત્રી હતા, જેને ‘ભૂમિતિના પિતા’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ ટોલેમિના શાસનકાળ (૩૨૩-૨૮૩ ઈ.પૂ.) દરમિયાન એલેક્ઝાન્ડ્રિયામાં સક્રિય હતા. તેનું યુક્લિડીયન તત્ત્વો ગણિતના ઇતિહાસનું ખુબ જ પ્રભાવશાળીમાંનું એક યોગદાન છે, જેણે તેના પ્રકાશનકાળથી લઈને છેક ૧૯મી સદીના અંતકાળ અને ૨૦મી સદીના ઉદયકાળ સુધી ગણિત, ખાસ કરીને ભૂમિતિ શિખવા માટેના મુખ્ય પુસ્તક તરીકે સેવા આપી છે.

યુક્લિડ એ ગ્રીક નામ Εὐκλείδηςની અંગ્રેજી આવૃત્તિ છે, જેનો અર્થ "સુવિજય" ("Good Glory") થાય છે.

સંદર્ભો અને નોંધો

બાહ્ય કડીઓ 

 Euclid's Elements, All thirteen books, with interactive diagrams using Java. Clark University
 Euclid's Elements , with the original Greek and an English translation on facing pages (includes PDF version for printing). University of Texas.
 Euclid's Elements, books I-VI, in English pdf, in a Project Gutenberg Victorian textbook edition with diagrams.
 Euclid's Elements, All thirteen books, in several languages as Spanish, Catalan, English, German, Portuguese, Arabic, Italian, Russian and Chinese.
 Elementa Geometriae 1482, Venice. From Rare Book Room.
 Elementa 888 AD, Byzantine. From Rare Book Room.
 Euclid biography by Charlene Douglass With extensive bibliography.
 Texts on Ancient Mathematics and Mathematical Astronomy PDF scans (Note: many are very large files). Includes editions and translations of Euclid's Elements, Data, and Optica, Proclus's Commentary on Euclid, and other historical sources.

વૈજ્ઞાનિક
ગણિત
વ્યક્તિત્વ
ભગવદ્ દર્શન દરેક મહિને પ્રકાશીત થતુ ગુજરાતી સામાયિક છે. આ એક હરે કૃષ્ણ આંદોલનની પત્રિકા છે. આ માસીકની શરૂઆત એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદે કરી હતી. આ માસીકનુ પ્રકાશન ભક્તિવેદાંત બુક ટ્રસ્ટ દ્વારા થાય છે, જે ઇસ્કોનની એક શાખા છે. આ માસીકમાં પ્રકાશીત થતા નીયમીત લેખો શ્રીલ પ્રભુપાદ પ્રવચન, પ્રભુપાદ કથા, ઈતીહાસ, વૈદિક વિચારધારા, શ્રીલ પ્રભુપાદ વાણી, વૈષ્ણવ દિનદર્શિકા, બાળ વિભાગ નટખટ કૃષ્ણ, શ્રીમદ્ ભાગવતમ્, ભગવદ્ ગીતા તેના મૂળ રૂપે, તંત્રીલેખ, વિગેરે છે.

બાહ્ય કડીઓ 
ભગવદ્ દર્શન ઑનલાઇન

ધર્મ
ઇસ્કોન
ભક્તિવેદાંત બુક ટ્રસ્ટ
હરે કૃષ્ણ
ધાર્મિક સાહિત્ય
મીઠી નદી એ ભારતના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં વહેતી એક નદી છે. મુંબઈના સાલ્શેત ટાપુ (Solsette) પર આ નદી વિહાર અને પવઈ તળાવોના જળાશયમાંથી શરૂ થાય છે અને બોરિવલી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનમાંથી પસાર થઈ માહિમની ખાડીમાં મળી જાય છે. જે નદી લાંબા સમય સુધી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન વચ્ચે વહે છે, ત્યાં સુધી તે સ્વચ્છ રહે છે અને ઉદ્યાનમાંથી બહાર નીકળાતાં જ તે દૂષિત થવા લાગે છે. મુંબઈનું હવાઈમથક બનવાને કારણે તેના તળવિસ્તારમાં ફેરફાર થવાને કારણે તેનો પટ બદલાયેલ છે. પરિણામે મીઠી નદીમાં પૂર આવ્યું હતું અને ઘરવખરીને ઘણું નુકસાન થયું હતું.

મીઠી નદીના પુનરોદ્ધાર કાજે મીઠી નદી પ્રાધિકરણની સ્થાપના કરવાનો પ્રસ્તાવ છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

ભારતની નદીઓ
મુંબઈ
સ્વામી સચ્ચિદાનંદ ગુજરાતના જાણીતા સંત અને લેખક છે.

જીવન 
તેમનો જન્મ ૨૨ એપ્રિલ, ૧૯૩૨ ના રોજ ઉત્તર ગુજરાતના મોટી ચંદુર ગામે થયો હતો. તેમનું પૂર્વાશ્રમનું નામ નાનાલાલ મોતીલાલ ત્રિવેદી હતું. તેમણે વારાણસી સંસ્કૃત વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી વેદાન્તાચાર્યની પદવી મેળવી હતી. સ્વામી મુક્તાનંદજી ‘પરમહંસ’ તેમનાં ગુરુ છે.

તેમનો શ્રી ભક્તિ નિકેતન આશ્રમ ગુજરાતના દંતાલી ગામ ખાતે આવેલો છે.

સર્જન
મારા અનુભવો (૧૯૮૫) અને વિદેશયાત્રાના પ્રેરક પ્રસંગો (૧૯૮૫) એમના ચરિત્રલક્ષી ગ્રંથો છે. ભારતીય દર્શનો (૧૯૭૯), સંસાર રામાયણ (૧૯૮૪), વેદાન્ત સમીક્ષા (૧૯૮૭) વગેરે અધ્યાત્મ અને સંસ્કૃતિવિષયક ગ્રંથો છે.

સન્માન
 નર્મદ સુવર્ણ ચંદ્રક (૧૯૮૪) - મારા અનુભવો માટે.
 પદ્મભૂષણ (૨૦૨૨)

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ

 
 ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય
 અધિકૃત વેબસાઇટ
 

 ગુજરાતી સાહિત્યકાર
 નર્મદ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
૧૯૩૨માં જન્મ
પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા
નવી મુંબઈ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના મુખ્ય શહેર મુંબઈ શહેરથી પૂર્વ ભાગમાં પૂર્ણ રૂપથી સુનિયોજિત શહેર છે, જે મુંબઈ શહેરના જોડિયા શહેર તરીકે ઈ. સ. ૧૯૭૨ના વર્ષથી વિકસિત કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ મહાનગર લગભગ ૧૬૩ ચોરસ કિલોમીટર જેટલા વિસ્તારમાં ફેલાયેલ છે તથા નવી મુંબઈ મહાનગરપાલિકા નિગમના કાર્યક્ષેત્રમાં આવે છે.

નવી મુંબઈ થાણાની ખાડીના પૂર્વ ભાગમાં આવેલ છે. વાશી આ શહેરનું મુખ્ય ક્ષેત્ર ગણાય છે. નવી મુંબઈ એ વિવિધ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓનું ઘર છે જેમાં એન્જિનિયરિંગ, મેડિકલ સાયન્સ, ઇન્ટિરિયર ડિઝાઇનિંગ, અને હોટલ મેનેજમેંટ સહિતના ઘણા પ્રવાહોના અભ્યાસક્રમો આપવામાં આવે છે. સિમેન્સ, મેકડોનાલ્ડ્સ, મોર્નિંગસ્ટાર ઇન્ક., બેકર હ્યુજીસ, બ્યુરો વેરિટાઝ, બિઝેરબા, રિલાયન્સ, એક્સેન્ચર, અને લાર્સન અને ટુબ્રોની વિવિધ મલ્ટીનેશનલ કોર્પોરેશનો શહેરમાં તેમની મુખ્ય કચેરીઓ/શાખાઓ ધરાવે છે, જે તેને એક સક્રિય વ્યવસાયનું કેન્દ્ર બનાવે છે.

નવી મુંબઈમાં વિવિધ મનોરંજક સુવિધાઓ પણ છે જેમ કે ખારઘરમાં ગોલ્ફ કોર્સ, સેન્ટ્રલ પાર્ક અને પાંડવકાડા વોટર ફૉલ્સ, સીબીડી બેલાપુર નજીક પાર્સિક હિલ, નેરૂલ અને સીવુડ્સમાં વંડર્સ પાર્ક અને નવી મુંબઈનો રત્ન, જુહુ નગરમાં મીની સીશૉર જુહુ ચોપાટી (જુહુ ગાઓન), વાશીમાં સાગર વિહાર, પીરવાડ, નાગવ અને ઉરણમાં માનકેશ્વર બીચ, સીબીડી બેલાપુરનો બેલાપુર કિલ્લો, પનવેલ નજીક કર્નાલા પક્ષી અભયારણ્ય, અને અન્ય ઘણા જાહેર સ્થળો જેવા કે બગીચા અને જોગિંગ ટ્રેક.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

નવી મુંબઈ મહાનગરપાલિકા નિગમ 
નવી મુંબઈ સેઝ (Special Economic Zone) 
સિડકો (CIDCO) – City and Industrial Development Corporation
સિડકો (CIDCO) > નવી મુંબઈ વિકાસ રૂપરેખા (Navi Mumbai Development Plan)

મહારાષ્ટ્ર
રી ભોઇ જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  મેઘાલય રાજ્યનો એક જિલ્લો છે. રી ભોઇ જિલ્લાનું મુખ્યાલય નોન્ગપોહમાં છે.

આ જિલ્લાની સ્થાપના ૪ જૂન ૧૯૯૨ના રોજ પૂર્વ ખાસી હિલ્સ જિલ્લામાંથી અમુક ભાગ છુટો પાડી કરવામાં આવી હતી. આ જિલ્લાનું ક્ષેત્રફળ ૨૩૭૮ ચોરસ કિલોમીટર જેટલું છે અને ઇ.સ. ૨૦૧૧ની વસ્તીગણતરી પ્રમાણે આ જિલ્લાની વસ્તી ૨,૫૮,૮૪૦ જેટલી છે.

મેઘાલય
કૃષ્ણ દ્વેપાયન ભગવાન વેદવ્યાસ ના શિષ્ય જૈમિનિ એક મોટા ઋષિ હતા. તેઓ પૂર્વમીમાંસાદર્શનના પ્રવર્તક ઋષિ અને પૂર્વમીમાંસા નામનો તત્ત્વજ્ઞાનનો બહુ અટપટો શાસ્ત્રીય સૂત્રમય ગ્રંથ ના રચયિતા પણ છે. આ ગ્રંથ માં કર્મ કરવાથી જ મોક્ષ મળે છે એવો સિદ્ધાંત તેમણે સ્થાપિત કર્યો હતો. ઉત્તરમીમાંસા અથવા વેદાંત તેમના ગુરુ કૃષ્ણ દ્વૈપાયને બનાવેલ છે. આ ગ્રંથોમાં વેદવ્યાસે એના જૈમિનિ ઋષિના પક્ષનું ખંડન કર્યું છે.

તેમના કાર્યો

પૂર્વ મિમાંસા સૂત્ર 
જૈમિનિ ખાસ કરીને તેમના પૂર્વ મીમાંસા સૂત્ર એટલે કે કર્મ મીમાંસાની રચના માટે પ્રસિદ્ધ છે, આ એક એવી રચના છે જે વેદીક આજ્ઞાઓનો અભ્યાસ કરે છે. આ પ્રાચીન ભારતીય તત્વદર્શનનો એક ભાગ છે. 

ઈ.પૂ. ત્રીજી શતાબ્દીમાં રચાયેલી આ કૃતિમાં ૩,૦૦૦ સૂત્રો છે અને મીમાંસાદર્શનનું આધારભૂત સાહિત્ય છે. આ ગ્રંથનો હેતુ વેદોના કર્મ અને ધર્મની સમજૂતી આપવાનો છે જેનો ઉલ્લેખ શરૂઆતના ઉપનિષદોમાં પણ છે. જૈમિનિની મીમાંસા તે સમયના ગૂઢ વેદાંતના પ્રવાહની વિરુદ્ધ એક પ્રતિ-ચળવળ હતી. તેના પર શબરે પણ શરૂઆતના સૈકાઓમાં ટિપ્પણી કરી છે.

જૈમિની ભારત 
તેમણે જૈમિની ભારતનામે મહાભારતના એક અન્ય સંસ્કરણની પણ રછના કરીએ જે તેના અશ્વમેઘ પર્વ નામના ખંડ માટે જાણીતી છે.

જૈમિની સૂત્રો 
જૈમિની સૂત્રો કે ઉપદેશ સૂત્રો બૃહદપરાશર હોરા શાસ્ત્ર પછી આવતી એક ઐતિહાસીક રચના છે.તેમાં તેમણે વિષ્તુત વર્ણન આપ્યુ^ છે જેના આધારે જ્યોતિષીની નવી શાખા જૈમિની જ્યોતિષની શરૂઆત થઈ.

અન્યત્ર ઉલ્લેખ

સામ વેદ 
જ્યારે ઋષિ વેદ વ્યાસએ પ્રાચીન વૈદિક સૂત્રોને તેમના બલિદાનના આધારે ચાર ભાગમાં વિભાજીત કર્યાં, અને તેમને પાના ચાર મુખ્ય શિક્ષણ શાખાઓ રૂપે શીખવ્યાં – પૈલા, વૈસમ્પાયન, જૈમિની અને સુમન્તુ, સામવેદ એ ઋષિ જૈમિનીને સમર્પિત હતું.

"તેમણે વેદોને ચારભાગમઅં વિભાજીત કર્યાં, ઋગ, યજૂર, સામ અને અથર્વ. ઇતિહાસ અને પુરાણ ને પાંચમો વેદ માનવામાં આવે છે."
 -- Brahmanda Purana 1.4.21

માર્કંડ પુરાણ 
સૌથી પ્રાચીન પુરાણોમાંનું એક માર્કંડ પુરાણ, એ જૈમિની અને માર્કંડેય વચ્ચે વાર્તાલાપ સ્વરૂપે વર્ણવેલું છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 પૂર્વ મીમાંસા મુખપૃષ્ઠ 
 જૈમિનિ, વેદવ્યાસના વિદ્યાર્થી 

ઋષિઓ
ફ્રાન્ઝ કાફકા (જ. ૩ જુલાઈ ૧૮૮૩, પ્રાગ; અ. ૩ જૂન ૧૯૨૪) આધુનિક યુરોપીય કથાસાહિત્યના અગ્રણી પ્રયોગશીલ સર્જક હતા. એમનાં લખાણો ભયાવહ અને દુઃસ્વપ્નભરી પરિસ્થિતિનું આલેખન કરે છે. યુગવૈફલ્ય અને સાર્વત્રિક ભયાવહતાનો નિર્દેશ તેમનાં લખાણોમાં ભારોભાર છે. યુદ્ધકાલીન યુરોપનો - ખાસ કરીને છિન્નભિન્ન માનવસમાજનો ચિતાર તેમનાં સાહિત્યમાં પ્રતિકાત્મક રીતે વ્યક્ત થયો છે. જેમ કે તેમની નવલકથા મેટામૉરફોસિસનો નાયક મનુષ્યમાંથી જંતુમાં રૂપાંતર પામે છે.

શરુઆતનું જીવન 

તેમનો જન્મ ૩ જુલાઈ ૧૮૮૩ ના રોજ હરમાન કાફકા અને જુલી કાફકા ને ત્યાં પ્રાગમાં થયો હતો. તેમના પિતા હરમાન કાફકાનો સ્વભાવ અત્યંત કઠોર હતો અને કાફકાનો પ્રયત્ન પિતાની જોહુકમીમાંથી છૂટવાનો હતો. પ્રાગ યુનિવર્સિટિમાંથી તેમને કાયદાની ડિગ્રી મેળવી હતી. પણ વકિલાત ન કરતા તે વીમાની કંપનીમાં જોડાયા. તેઓ અત્યંત સંવેદનશીલ સ્વભાવના હતા અને સતત આધ્યાત્મિક વિષાદ અનુભવતા હતા. પિતાના ત્રાસમાંથી અને રોજિંદા ઑફિસ-કામમાંથી કેમ છૂટવુ તે પ્રશ્ન તેમને હંમેશા સતાવ્યા કરતો. ટી.બી ના રોગે ઊથલો મારતા જુદા જુદા આરોગ્યનિકેતનોમાં તેમને રહેવું પડ્યું હતું. ૧૯૨૨ માં તેઓ પ્રાગ છોડી બર્લિનમાં વસવાટ માટે ગયા. અહિં તેઓ લેખનનો વ્યવસાય સ્વિકારી બધો જ સમય સાહિત્યમાં પ્રવ્રુત્ત રહ્યા. વિયેનામાં ૩ જૂન ૧૯૨૪ ના રોજ કાફકા મૃત્યુ પામ્યા હતા.

સાહિત્યસર્જન 
કાફકાની નવલકથાનાં પાત્રોના મનોભાવો અત્યંત રસાળ શૈલીમાં થયેલા છે પરંતુ કાફકાની પ્રતિકગૂંથણી ઘણી સંકુલ હોવાથી તેમા ભાવસંદિગ્ધતા અને અર્થસમ્દિગ્ધતા અતિશય અનુભવાય છે. બૌદ્ધિક દ્રષ્ટિએ અગ્રાહ્ય જણાતા વિશ્વ સાથે સંઘર્ષમાં ઉતરતા મનુષ્યની આત્મવિદારક અનુભૂતી કાફકાના સમગ્ર સર્જનના કેન્દ્રમાં રહેલી છે. તેમના જીવન દરમ્યાન તેમના અમુક જ પુસ્તકો પ્રગટ થયા હતા. બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી લેખક તરીકે તેમની ખ્યાતિ આખા યુરોપમાં વિસ્તરી હતી. કાફકાએ પોતાના મિત્ર મેક્સબ્રૉડને સૂચન કરેલું કે પોતાના મૃત્યુ બાદ અપ્રગટ હસ્તપ્રતોનો નાશ કરવામાં આવે પણ મેક્સ બ્રૉડ, જે સ્વયં એક પ્રકાશનસંસ્થાના સલાહકાર હતા, તેમણે કાફકાના સૂચનને ન ગણકારતાં કાફકાની હસ્તપ્રતોને પ્રકાશિત કરી અને આ રીતે કાફકાની બે નવલકથાઓ ધ ટ્રાયલ અને ધ કાસલ પ્રકાશિત થઈ હતી.

ધ ટ્રાયલ (૧૯૨૫) કાફકાની વિશ્વ પ્રસિદ્ધિ પામેલી કૃતિ છે. આ નવલકથા નાયક જોસેફ કે. ની આસપાસ રચાયેલી છે, જેને પોતાને ખબર નથી એવા અપરાધના સંદર્ભમાં બે શખ્સોએ એને પકડ્યો છે. એક્ મોટા ગોદામ જેવા મકાનમાં એની ઉપર મુકદ્દમો ચાલે છે. જ્યારે એ ચૂકાદો લેવા માટે પહોંચે છે ત્યારે કૉર્ટ ખાલી હોય છે. જોસેફ કે. વકીલ રોકે છે પણ વકીલને તેના કરતા પણ ઓછી જાણકારી છે. આ પછી તે એક ચિત્રકારની સહાય લે છે પણ એ સંદિગ્ધ ભાષામાં વાત કરે છે. જોસેફ કે. ત્યારબાદ પાદરિને મળે છે પણ એને તેના અપરાધ વિશે કંઇ ખબર પડતી નથી. છેવટે બે શખ્સ આવીને જોસેફ કે. ને પકડી ઘસડીને ખૂન કરે છે. આમ, આ નવલકથા નિ:સહાયતા અને અપરાધવૃત્તિના વૈશ્વિક અર્થને પ્રતીકાત્મક રીતે રજૂ કરે છે અને જીવનની અસંગતિને તદ્દન અવાસ્તવિક ઢબે પ્રત્યક્ષ કરે છે.

સંદર્ભ 

લેખક
૧૯૨૪માં મૃત્યુ
સનાડા (તા. છોટાઉદેપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા  છોટાઉદેપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સનાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. 

છોટાઉદેપુર તાલુકો
કોલાપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા રાધનપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોલાપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. રાધનપુર તાલુકામાં સૌથી વધુ દાડમની ખેતી અહીં થાય છે. કોલાપુર ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સમગ્ર વઢિયાર પંથકમ  આ ગામ "હેમડકી" નામથી પણ ઓળખાય છે.

રાધનપુર તાલુકો
સાવરકુંડલા ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશના અમરેલી જિલ્લાના સાવરકુંડલા તાલુકાનું વહીવટી મથક છે.

પૌરાણિક વિગતો મુજબ સાવર અને કુંડલા બંને ગામો અલગ હતા, જ્યારે વચ્ચે નાવલી નદી વહેતી હતી. સાવરકુંડલા આઝાદી પહેલા ભાવનગર રાજ્યનું એક શહેર હતું.

સાવરકુંડલા તેના કાંટા ઉદ્યોગ, અહીંના વણકરો દ્વારા વણવામાં આવતા ઊનના ધાબળા અને ધાબળી તેમજ દિવાળીની રાત્રે દેશી પ્રકારના ફટાકડા ઇંગોરિયાની રમત માટે જાણીતું છે.

જાણીતા વ્યક્તિઓ 
 જોગીદાસ ખુમાણ - સાવરકુંડલાના ક્ષત્રિય કાઠી દરબાર   અને બહારવટિયા.
 મનહર ઉધાસ - જાણીતા ગઝલકારનું જન્મ સ્થળ.

સંદર્ભ 

ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
સાવરકુંડલા તાલુકો
બસ્તી જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા સૌથી મોટા એવા  ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. બસ્તી જિલ્લાનું મુખ્યાલય બસ્તીમાં છે. 

ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓ
કારતક સુદ ૮ ને ગુજરાતી માં કારતક સુદ આઠમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના પહેલા મહિનાનો આઠમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના આઠમાં મહિનાનો આઠમો દિવસ છે.

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

મહત્વની ઘટનાઓ

જન્મ

અવસાન

સંદર્ભ

પંચાંગ
સમય
જોંક નદી મહા નદીની એક સહાયક નદી છે કે જે આશરે ૨૧૦ કિલોમીટર જેટલી લંબાઈ ધરાવે છે. આ નદી મધ્ય ભારતમાં ઑડિશા રાજ્યના નુઆપડા જિલ્લા અને બરગઢ જિલ્લા તેમ જ છત્તીસગઢ રાજ્યના મહાસમન્દ જિલ્લા અને રાયપુર જિલ્લામાં થઈને વહે છે. આ નદીનો ઉદ્‌ગમ સુંદાબેડાના ઉચ્ચપ્રદેશ ખાતે થાય છે અને પછી મારાગુડા ખીણમાં પ્રવેશે છે, જ્યાં તે પાટોરા ગામ નજીક ગૈધાસ-નાલા સાથે જોડાય છે. આ નદી પર બેનીધાસ ધોધ (૮૦ ફુટ) અને ખરાલધાસ ધોધ (૧૫૦ ફુટ) આ ખીણમાં દાખલ થતાં પહેલાં આવે છે. આ નદી શિવારીનારાયણ પાસે મહા નદીમાં મળી જાય છે.

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ 
 મહા નદી સાથે જોડાતી જોંક નદી - વિકિમેપીયા પર

ઑડિશા
છત્તીસગઢ
ભારતની નદીઓ
સવગઢ (તા. ઇડર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક  ગામ છે. સવગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઇડર તાલુકો
ભાયાવદર (તા. કુંકાવાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  કુંકાવાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે.  ભાયાવદર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

કુંકાવાવ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ખાંડીવાવ (તા. જાંબુઘોડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જાંબુઘોડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખાંડીવાવ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

જાંબુઘોડા તાલુકો
ગુજરાત વિદ્યા સભા, જેનું મૂળનામ ગુજરાત વર્નાક્યુલર સોસાયટી હતું, તે એક સ્થાનિક ગુજરાતી સાહિત્ય અને શિક્ષણનો પ્રસાર કરતી અને હસ્તપ્રતો તથા મુદ્રિત પુસ્તકોના સંગ્રહ માટે કાર્ય કરતી એક સાહિત્યિક સંસ્થા છે. આ સંસ્થા ભારતના અમદાવાદ શહેરમાં આવેલી છે. તેની સ્થાપના બ્રિટીશ એડમિનિસ્ટ્રેટર, એલેક્ઝાંડર કિનલોક ફોર્બ્સે ૧૮૪૮ માં ગુજરાતી લેખક દલપતરામ સાથે મળી કરી હતી. સંસ્થાના શતાબ્દી પ્રસંગે સંસ્થાનું નામ બદલી "ગુજરાત વિદ્યા સભા" રાખવામાં આવ્યું હતું.

આ સંસ્થાએ ગુજરાતનું પહેલું અખબાર, પહેલું ગુજરાતી સામયિક શરૂ કર્યું તથા પ્રથમ પુસ્તકાલય અને છોકરીઓ માટે પ્રથમ ગુજરાતી શાળાની સ્થાપના કરી.

ઇતિહાસ 

ગુજરાત વર્નાક્યુલર સોસાયટીની સ્થાપના બ્રિટીશ ઈસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીના સંચાલક, એલેક્ઝાંડર કિનોલોચ ફોર્બ્સે ૨૬ ડિસેમ્બર ૧૮૪૮ ના દિવસે દલપતરામની સાથે મળીને કરી હતી. સ્થાનિક લોકો, વડોદરા રજવાડું અને બ્રિટીશ અધિકારીઓ પાસેથી રૂપિયા ૯૬૦૧ નું ભંડોળ ઉભું કરવામાં આવ્યું હતું. ઈ. સ. ૧૮૭૭માં આ સોસાયટીમાં રૂ. ૨૭,૯૧૦ નું ભંડોળ હતું, જેમાં મુંબઈના પ્રેમચંદ રાયચંદ દ્વારા રૂ. ૧૦,૦૦૦ ની ફાળવણી કરવામાં આવી હતી. આ સોસાયટી દ્વારા ગુજરાતમાં પ્રથમ અખબારની શરૂઆત અમદાવાદમાં કરવામાં આવી હતી. આ એક સાપ્તાહિક વર્તમાન હતું અને દર બુધવારે અમદાવાદથી પ્રકશિત થતું. આને કારણે તે સમયે અમદાવાદથી પ્રકાશીત થતા દરેક સમાચાર પત્રને બુધવારીયા કહેવાતા. હાલમાં હેમાભાઇ સંસ્થામાં સમાવિષ્ટ થયેલ પુસ્તકાલય અને અમદાવાદની પ્રથમ કન્યા શાળા, આ સંસ્થાની સહાયથી સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી. તેના દ્વારા ઉપયોગી પુસ્તકો છાપવામાં આવ્યાં હતાં, અને બીજા પુસ્તકોના પ્રકાશનને નાણાંના અનુદાન દ્વારા મદદ મળી હતી. આ સંસ્થાએ બુદ્ધિપ્રકાશ નામનું માસિક બહાર પાડ્યું. ઈ.સ. ૧૮૭૬માં આ માસિક ૧૨૫૦ પ્રતોનું વેચાણ ધરાવતું હતું. આ સામાયિક હજી પ્રકાશિત થાય છે. આ સોસાયટી ગુજરાત અને કાઠિયાવાડના તમામ ભાગોમાં પુસ્તકાલયોને મદદ કરે છે અને શાળાઓને ઈનામ આપે છે. આ સાથે તે પુસ્તકોના વેચાણ અને વિતરણનું કાર્ય પણ કરે છે અને વિવિધ ઉપયોગી વિષયો પર નિબંધો માટે વાર્ષિક ઇનામ આપે છે. મુંબઈના વેપારી, સોરાબજી જમશેદજી જીજીભોય દ્વારા ૧૮૬૪ માં કરવામાં આવેલી રૂ. ૨૫૦૦ની ફાળવણીમાંથી આપવામાં આવતા ભંડોળ દ્વારા આપેલ વિષય પરના શ્રેષ્ઠ ગુજરાતી નિબંધ માટે, વાર્ષિક રૂ. ૧૫૦નું ઇનામ આપવામાં આવતું હતું. ૧૮૭૭માં સંસ્થાના પુસ્તકાલયમાં વિવિધ ભાષાઓના ૧૫૯૦ પુસ્તકો હતા. ૧૮૭૬ ના અંતમાં તેમાં આડતાળીસ આજીવન સભ્યો, બે વાર્ષિક સભ્યો અને બે માનદ સભ્યો હતા. તેની વાર્ષિક રસીદો લગભગ રૂ. ૧૮૦૦ અને તેનો ખર્ચ રૂ. ૧૨૯૦ હતો.

ગુજરાતના કાપડના અગ્રણી, રાવ બહાદુર રણછોડલાલ છોટાલાલે, ગુજરાત વર્નાક્યુલર સોસાયટી દ્વારા ૧૮૯૨ માં શરૂ થયેલી એક કન્યા શાળા (ગર્લ્સ હાઈસ્કૂલ)ને શરૂ કરવા માટે નાણાં આપ્યા હતા, અને દાતા પરથી તે શાળાનું નામ આર. બી. રણછોડલાલ છોટાલાલ ગર્લ્સ હાઇ સ્કૂલ રાખવામાં આવ્યું હતું. 

૧૯૪૬માં સંસ્થાએ પોતાનું નામ બદલીને "ગુજરાત વિદ્યા સભા" રાખ્યું.

આ પણ જુઓ 
 ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ
 ગુજરાત સાહિત્ય સભા
 ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ
 

ગુજરાતી સાહિત્ય
ગુજરાતી સાહિત્ય માટે કાર્યરત સંગઠનો
કણાલ (તા. ધનસુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધનસુરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કણાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધનસુરા તાલુકો
મેડજીના મુવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક ગામ છે. મેડજીના મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

લુણાવાડા તાલુકો
બોફા (તા.નસવાડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ  ભાગમાં આવેલા  નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બોફા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

નસવાડી તાલુકો
પડાલ (તા. ગળતેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ગળતેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પડાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુસ્લિમ તથા અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. ગામની બાજુમાંથી નર્મદા નદી પરની સરદાર સરોવર યોજના તેમ જ મહી નદી પરની વણાકબોરી સિંચાઇ યોજનાની નહેરો પસાર થાય છે. આ ગામના યુવાનોએ પોતાની દક્ષતાને કારણે રાજ્યસ્તરની વોલિબોલની ટીમમાં સ્થાન મેળવ્યું છે.

ભૌગોલિક સ્થાન 

પડાલ ગામ . પર વસેલું છે. સમુદ્રની સપાટીથી આ શહેરની સરેરાશ ઉચાંઇ ૫૬ મીટર (૧૮૭ ફીટ) છે.

સંદર્ભો 

ગળતેશ્વર તાલુકો
છાપટી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના ઉચ્છલ  તાલુકાનું ગામ છે. છાપટી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર,વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન,જેવા કાર્યો કરે છે.

ઉચ્છલ તાલુકો
જોરાપુરા ભાડલી (તા. દાંતીવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાંતીવાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જોરાપુરા ભાડલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

દાંતીવાડા તાલુકો
વાવડી (તા. જોડિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાવડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, સહકારી મંડળી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

જોડિયા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ભાંથલા (તા. બાલાસિનોર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક તથા એક સમયના બાબી વંશના રાજ્ય એવા ઐતિહાસિક  બાલાસિનોર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભાંથલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાલાસિનોર તાલુકો
સિમલીયા બુજર્ગ (તા. ગરબાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ગરબાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સિમલીયા બુજર્ગ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગરબાડા તાલુકો
આંબોલી, દાદરા અને નગરહવેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દાદરા અને નગરહવેલીના  દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લાના એકમાત્ર તાલુકાનું મહત્વનું ગામ છે.  આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયત ઘર, આંગણવાડી જેવી સવલતો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.
આંબોલી ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ તેમની કુકણા બોલી, ધોડિઆ બોલીનો ઉપયોગ પોતાના સામાન્ય વહેવાર દરમ્યાન કરે છે. આ બોલીઓ ગુજરાતી ભાષા કરતાં જુદી હોય છે.

દાદરા અને નગરહવેલી
દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લો
પારડી કણદે ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ચોર્યાસી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. પારડી કણદે ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
ચોર્યાસી તાલુકો
ચરાડા (તા. માણસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માણસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચરાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. 

--106.76.74.23 ૧૨:૫૫, ૨૦ જૂન ૨૦૧૨ (IST)આ ગામમાં બ્રહ્માણી માતાજીનું મોટું મંદિર આવેલું છે. આ ઉપરાંત એક વિશાળ અને ભવ્ય રામજી મંદિર આવેલું છે.
આ ગામ માં ચાર શાળા આવેલિ છે.
આ ગામ માં ચાર દૂધની ડેરી આવેલિ છે.
૧૫૦૦૦ થિ વધુ વ્યક્તિ આ ગામ મા રહે છે.

માણસા તાલુકો
નવાનીયા ખાખરીયા (તા. કાલાવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  કાલાવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવાનીયા ખાખરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

કાલાવડ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
પડાણા (તા. લાલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લાલપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પડાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધાર્મિક સ્થળો 
પડાણા ગામમાં સોલંકી વંશના સમયથી પુજાતા પ્રસિદ્ધ શ્રી વાછરાદાદાનું મંદિર આવેલું છે. અહીંની લોકવાયકા પ્રમાણે જ્યારે વચ્છરાજ સોલંકી ગાયોને બચાવવા દુશ્મનો સાથે ધિંગાણે ચડ્યા અને ત્યાં જ વીરગતી પામ્યા ત્યારે આકાશવાણી થઇ કે હવે થી વચ્છરાજ સોંલંકી કુળમાં પુજાશે અને હાલારના પડાણા ગામે પ્રગટ થશે.

લાલપુર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
જુની જીથરડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા કરજણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જુની જીથરડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કરજણ તાલુકો
સામપુરા(ઉમરપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડા તાલુકાનું   ગામ છે. સામપુરા ગામના લોકોના મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું ડુંગરાળ ભૂપૃષ્ઠ ધરાવતું ગામ છે. અહીં મુખ્યત્વે વસાવા, ચૌધરી તેમ જ ગામિત જેવા આદિવાસી જાતિના લોકો રહે છે. ગામના લોકો ડાંગર, જુવાર, વરાઇ, નાગલી વગેરે ધાન્યોની ખેતી કરે છે. ગામના કેટલાક લોકો જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી લાકડા સિવાયની વસ્તુઓ(ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) મેળવી તેના વડે પણ જીવન ગુજારે છે.

સુરત જિલ્લો
ઉમરપાડા તાલુકો
નાનકભાઈ મેઘાણી (૨૯ ડિસેમ્બર ૧૯૩૧ - ૨૦ જુલાઇ ૨૦૧૪) ઝવેરચંદ મેઘાણી અને તેમનાં પ્રથમ પત્ની દમયંતિબેનના પુત્ર હતા. તેઓ ગ્રંથાગાર પુસ્તક ભંડાર માટે સાહિત્ય જગતમાં જાણીતા હતા. ૩૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૩ના રોજ ગ્રંથાગાર બંધ થયું એ વખતે તેનું સ્થાન ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદમાં હતું.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 નાનકભાઈ મેઘાણીનો પરિચય

સાહિત્ય
ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
૨૦૧૪માં મૃત્યુ
૧૯૩૧માં જન્મ
મેડીટિંબા (તા. માલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મેડીટિંબા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

માલપુર તાલુકો
વખતપર (તા. સાયલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાયલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વખતપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

સાયલા તાલુકો
જામ ગાભણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. જામ ગાભણ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે. 

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

કપરાડા તાલુકો
વલસાડ જિલ્લો
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના ભુજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામ કોટડા આથમણા ગ્રામપંચાયત હેઠળ આવે છે.

સંદર્ભ

ભુજ તાલુકો
શિક્ષક દિન વિશ્વમાં શિક્ષકોના માનમાં ઉજવવામાં આવતો દિવસ છે, જે ૫ ઓક્ટોબરના રોજ વિશ્વ શિક્ષક દિન તરીકે મનાવાય છે. ભારતમાં શિક્ષક દિન દર વર્ષની ૫ સપ્ટેમ્બરના રોજ મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસ ભારતના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન‎નો જન્મદિવસ છે, જેને તેમની યાદમાં ભારતમાં શિક્ષક દિન તરીકે ઘોષિત કરવામાં આવ્યો છે.

ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન‎ રાષ્ટ્રપતિ બનતા પહેલાં એમની કારકિર્દીમાં સૌપ્રથમ ચેન્નઈની મદ્રાસ પ્રેસિડેન્સી કોલેજમાં તત્ત્વજ્ઞાન વિષયના શિક્ષક તરીકે નિમણૂક પામ્યા હતાં.

આ પણ જુઓ 
 ગુરુ પૂર્ણિમા

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

મહત્વના દિવસો
શિક્ષણ
સોટાવડ (તા. સરસ્વતી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સરસ્વતી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. સોટાવડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સરસ્વતી તાલુકો
ચાઠી (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચાઠી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

ઘોઘંબા તાલુકો
૨૨ મેનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૧૪૨મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૧૪૩મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૨૩ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૧૮૨૬ – ચાર્લસ ડાર્વિન (Charles Darwin)ને લઇને બિગલ જહાજ તેની પ્રથમ સફરે નીકળ્યું.
 ૧૮૪૯ – ભાવિ યુ.એસ. પ્રમુખ અબ્રાહમ લિંકનને હોડીઓ ઉચકવાની શોધ માટે પેટન્ટ જારી કરવામાં આવ્યું, તેઓ પેટન્ટ ધરાવતા એકમાત્ર યુ.એસ. પ્રમુખ છે. 
 ૧૮૯૭ – થેમ્સ નદી (River Thames)ની નીચે બંધાયેલ 'બ્લેકવૉલ ટનલ' (Blackwall Tunnel) અધિકૃત રીતે ખુલ્લી મુકાઇ. 
 ૧૯૦૬ – રાઇટ બંધુઓ (Wright brothers)ને "ફ્લાઇંગ મશીન" તરીકે ઓળખાયેલા તેમના વિમાન માટે અમેરિકન પેટન્ટ નં:૮૨૧,૩૯૩ ફાળવવામાં આવ્યો.
 ૧૯૫૭ – દક્ષિણ આફ્રિકાની સરકારે યુનિવર્સિટીઓમાં વંશીય અલગાવને મંજૂરી આપી.
 ૧૯૭૨ – 'સિલોને' નવું બંધારણ ધારણ કર્યું, તે હવે ગણરાજ્ય બન્યું અને નામ ફેરવી શ્રીલંકા બન્યું, તથા રાષ્ટ્રમંડળનાં દેશોનું (Commonwealth of Nations) સભ્ય બન્યું. 
 ૧૯૯૦ – માઇક્રોસોફ્ટ (Microsoft) દ્વારા 'વિન્ડોઝ ૩.૦' (Windows 3.0) 'ઓપરેટીંગ સિસ્ટમ' (Operating system)મુકવામાં આવી.
 ૧૯૯૦ –  ઉત્તર અને દક્ષિણ યમન એકીકૃત થઈ યમન ગણરાજ્ય બન્યા.
 ૨૦૧૦ – એર ઇન્ડિયા એક્સપ્રેસ બોઇંગ ૭૩૭ ભારતના મેંગલોર ખાતે ઉતરતા જ એક ખડક પર ક્રેશ થયું હતું, જેમાં વિમાનમાં સવાર ૧૬૬માંથી ૧૫૮ લોકો માર્યા ગયા હતા, જે લાયન એર ફ્લાઇટ ૬૧૦ના ક્રેશ સુધી બોઇંગ ૭૩૭ સાથે સંકળાયેલો સૌથી ઘાતક અકસ્માત બની ગયો હતો.
 ૨૦૧૫ – રિપબ્લિક ઓફ આયર્લેન્ડ જાહેર જનમત સંગ્રહ દ્વારા સમલૈંગિક લગ્નને કાયદેસર બનાવનાર વિશ્વનું પ્રથમ રાષ્ટ્ર બન્યું.

જન્મ 
 ૧૪૦૮ – અન્નામાચાર્ય, દક્ષિણ ભારતીય હિંદુ સંત. (અ. ૧૫૦૩)
 ૧૭૭૨ – રાજા રામમોહનરાય,સમાજ સુધારક (અ. ૧૮૩૩)
 ૧૮૫૯ – આર્થર કૉનન ડોયલ, સ્કોટીશ ચિકિત્સક અને જાસૂસી કથા શેરલોક હોમ્સના લેખક. (અ. ૧૯૩૦) 
 ૧૯૪૦ – એરોપલ્લી પ્રસન્ના, ભારતીય ક્રિકેટર
 ૧૯૫૯ – મહેબૂબા મુફ્તી, જમ્મુ-કાશ્મીર પીપલ્સ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી (પીડીપી)ના ભારતીય રાજકારણી અને જમ્મુ-કાશ્મીરના છેલ્લા મુખ્યમંત્રી.

અવસાન 
 ૧૫૪૫ – શેર શાહ સૂરી, ભારતમાં સૂરી સામ્રાજ્યના સ્થાપક અને રૂપિયાનું ચલણ રજૂ કરનાર શાસક. (જ. ૧૪૮૬)
 ૧૯૯૧ – શ્રીપાદ અમૃત ડાંગે, ભારતીય સામ્યવાદી નેતા તેમ જ કામદાર આગેવાન.

તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
 આંતરરાષ્ટ્રીય જૈવિક વિવિધતા દિવસ (International Day for Biological Diversity) 
 શ્રીલંકા: ગણતંત્ર દિવસ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

મે
ટિપ્પણી અથવા ટીપણી નૃત્યએ એક લોકનૃત્ય છે. તેનું ઉદ્ગમ ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્રમાંના ચોરવાડ પ્રદેશમાં થયું હતું.

વ્યુત્પત્તિ 
ટીપણી લાકડાની ૧૭૫ સેમી લાંબી લાકડીની બનેલી હોય છે જેને એક છેડે લાકડાનો અથવા ધાતુનો ઘનાકાર ટુકડો હોય છે, જેને ગરબો કહે છે. પ્રાચીન સમયમાં બાંધકામના પાયાને અથવા ઉપરના માળમાં વપરાયેલા ચૂનાના ગારાને ટીપી ટીપી મજબૂત બનાવવા માટે ટીપણી વપરાતી. ટીપવાના કામમાં આવતી એકવિધતાને રોચક બનાવવા માટે તે સાથે નૃત્ય કરવામાં આવતું. પથ્થર તોડીને જમીન સપાટ કરનારી કોળી જાતિના લોકોએ આ નૃત્યની શરૂઆત કરી.

નૃત્ય 
આ નૃત્ય માત્ર સ્ત્રીઓ દ્વારા જ કરવામાં આવતું હતું. આ નૃત્યમાં ટીપવાનું કાર્ય કરતી મહિલાઓ સામસામી હરોળમાં ઊભી રહી લોક ગીતો ગાતી નૃત્યો કરતી. આ સાથે સંગીત ઉત્પન્ન કરવા તુરી અને થાળીનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો. આ સિવાય નૃત્યમાં ઝાઝ, મંજીરા, તબલા, ઢોલ અને શરણાઈ પણ વપરાય છે. કાર્ય સિવાય ઉત્સવો અને લગ્નપ્રસંગે પણ આ નૃત્ય કરવામાં આવે છે.

સંદર્ભ 

નૃત્ય
ગુજરાતનાં લોકનૃત્યો
નિયોલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પલસાણા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. નિયોલ ગામમાં હળપતિ તેમ જ પાટીદારોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, કેળાં, સૂરણ, પપૈયાં, કેરી તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

નિયોલ ગામ, અહીં પોતાના મામાને ઘેર ઉછરીને મોટા થયેલા ગુજરાતી મૂળના અને હિંદી ફિલ્મ જગતના જાણીતા અભિનેતા સંજીવ કુમાર (હરીભાઈ જરીવાલા)ને કારણે પ્રસિદ્ધ છે.

પલસાણા તાલુકો
કેન નદી એ બુંદેલખંડ પ્રાંતની મુખ્ય નદીઓ પૈકીની એક છે. આ મધ્ય ભારતમાં મધ્ય પ્રદેશ અને ઉત્તર પ્રદેશ એમ બે રાજ્યોમાં થઈ વહે છે. તે યમુના નદીની સહાયક નદીઓ પૈકીની એક છે.

નદીનો માર્ગ 
આ કેન નદી નીકળે છે જબલપુર જિલ્લાના અહિરગાંવાં નામના ગામ નજીકના ઉત્તર-પશ્ચિમ ઢોળાવ પરના બારનેરના પહાડી ક્ષેત્રમાંથી નીકળે છે  અને ૪૨૭ કિલોમીટર જેટલું અંતર કાપી ચિલ્લા ગામ, બાંદા જિલ્લો, ઉત્તર પ્રદેશ ખાતે યમુના નદીમાં મળી જાય છે, જેનું ભૌગોલિક સ્થાન 

કેન નદીનો સ્ત્રાવ વિસ્તાર એકંદરે ૨૮,૦૫૮ ચોરસ કિલોમીટર છે, જે પૈકી ૧૨,૬૨૦ ચોરસ કિલોમીટર સ્ત્રાવ વિસ્તાર આ નદીની ઉપનદી એવી સોનાર નદીનો છે, જે સમગ્ર મધ્ય પ્રદેશ પરિસરમાં ફેલાયેલ છે; અને સાથે તેના ના પ્રવાસ દરમિયાન અન્ય ઉપનદીઓ જેમ કે બવાસ નદી, દેવાર નદી, કૈથ નદી, બૈન્ક નદી (ડાબા કાંઠાની ઉપનદીઓ) અને કોપરા નદી તથા બિઅરમા નદી (જમણા કાંઠાની ઉપનદીઓ)માંથી પણ તે મેળવે પાણી છે. તેની કુલ લંબાઈ  પૈકી  મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં વહે છે, જ્યારે  જેટલું અંતર ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં વહે છે, અને  જેટલું અંતર બે રાજ્યો વચ્ચેની સરહદ તરીકે વહે છે.

બિજાવર-પન્ના ટેકરીઓ પાર કરતી વખતે કેન નદી ૬૦ કિ. મી અંતર માટે ૧૫૦-૧૮૦ મીટર ઊંડા કોતરમાં થઈને વહે છે. કેટલાક પ્રવાહો આ નદીમાં જોડાવા ધોધ બનાવે છે. આ કેન નદીનો ખીણપ્રદેશ રેવા ઉચ્ચપ્રદેશને સતના ઉચ્ચપ્રદેશમાંથી અલગ કરે છે.

પ્રવાસી આકર્ષણ 
કેન નદી પર આવેલ રાનેહ ધોધ અને કેન ઘરિયલ અભયારણ્ય પર્યટન આકર્ષણો છે. આ નદીના ખડકોની રચના અહીં એક અદભૂત દેખાવ (અલગ અલગ રંગછટામાં ગ્રેનાઇટ, ડોલોમાઇટ અને ક્વાર્ટઝ ખડકો) પ્રસ્તુત કરે છે.
કેન અને સિમરી નદીઓના સંગમ પર ગંગાઉ બંધનું નિર્માણ કરવામાં આવેલ છે. આ કેન નદી પન્ના નેશનલ પાર્કમાંથી પસાર થાય છે.

આ કેન નદીના કિનારા પર કેટલાક કિલ્લાઓ હતા, જેનો ઉપયોગ આ પ્રદેશના રાજપૂતો મોગલ સામે લડવા માટે કરતા હતા. આજકાલ આ કિલ્લાઓ પર ડાકુઓ દ્વારા કબજો કરવામાં આવે છે અને આ સ્થાનિક પોલીસ માટે એક ચિંતાનું કારણ બનેલ છે. આ કિલ્લાઓની વર્તમાન ખંડેર પરિસ્થિતિ એવી છે કે આ દિવાલો નીચે ટેકરી તેઓ પરથી જોવી મુશ્કેલ છે અને ખંડેરની માત્ર મુખ્ય ઇમારતો હજુ પણ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. આ પૈકી કેટલાક કિલ્લાઓ આરોહણ માટે હજી સારા છે.

આ નદી તેના દુર્લભ પથ્થર સાઝાર અથવા ડેન્ડ્રિટિક અકીક પથ્થર માટે પ્રખ્યાત છે. બાંદા શહેર કેન નદીના કિનારા પર આવેલ છે.

સંદર્ભો 

ભારતની નદીઓ
ઉત્તર પ્રદેશ
મધ્ય પ્રદેશ