સર્ચ એન્જિન ઓપ્ટિમાઇઝેશન (SEO) એ વેબ સર્ચ એન્જિનના વપરાશકર્તાઓ માટે વેબસાઇટ અથવા વેબ પૃષ્ઠની દૃશ્યતા વધારીને વેબસાઇટ ટ્રાફિકની ગુણવત્તા અને માત્રામાં વૃદ્ધિ કરવાની પ્રક્રિયા છે. તે છબી શોધ, વિડિઓ શોધ, શૈક્ષણિક શોધ, સમાચાર શોધ અને ઉદ્યોગ-વિશિષ્ટ વર્ટિકલ સર્ચ એન્જિન્સ સહિત વિવિધ પ્રકારના શોધને લક્ષ્ય બનાવી શકે છે. બેકલિંક્સ, અથવા ઇનબાઉન્ડ લિંક્સની સંખ્યા વધારવા માટે કોઈ સાઇટને પ્રોત્સાહન આપવી એ બીજી SEO યુક્તિ છે. મે 2015 સુધીમાં, મોબાઇલ શોધ કમ્પ્યુટર શોધ શોધને વટાવી ગઈ હતી.

ઇન્ટરનેટ માર્કેટિંગ વ્યૂહરચના તરીકે, SEO ધ્યાનમાં લે છે કે સર્ચ એન્જીન કેવી રીતે કાર્ય કરે છે, કમ્પ્યુટર એ પ્રોગ્રામ કરેલ અલ્ગોરિધમ્સ જે સર્ચ એન્જિન વર્તણૂકને સૂચવે છે, લોકો શું શોધે છે, શોધ એન્જિનમાં ટાઇપ કરેલા વાસ્તવિક શોધ શબ્દો અથવા કીવર્ડ્સ, અને કયા શોધ એંજીન્સને તેમના લક્ષ્યાંકિત પ્રેક્ષકો દ્વારા પસંદ કરવામાં આવે છે . કોઈ વેબસાઇટ શોધ એંજિનથી વધુ મુલાકાતીઓ મેળવશે જ્યારે શોધ એન્જિન પરિણામ પૃષ્ઠ (એસઇઆરપી) માં વેબસાઇટ રેન્ક વધુ હોય તે કારણ SEO કરવામાં આવે છે . આ મુલાકાતીઓ પછી ગ્રાહકોમાં રૂપાંતરિત થઈ શકે છે.

ઇતિહાસ 
વેબમાસ્ટર્સ અને કન્ટેન્ટ પ્રદાતાઓએ 1990 ના દાયકાના મધ્યમાં સર્ચ એન્જીન માટે વેબસાઇટ્સને ઓપ્ટિમાઇઝ કરવાનું શરૂ કર્યું, કારણ કે પ્રથમ સર્ચ એન્જિન પ્રારંભિક વેબની સૂચિબદ્ધ કરતા હતા. શરૂઆતમાં, બધા વેબમાસ્ટર્સને ફક્ત પૃષ્ઠનું(પાનાનુ) સરનામું, અથવા યુઆરએલ (URL), વિવિધ એન્જિન પર જમા કરાવવાની જરૂર હતી જે તે પૃષ્ઠને ક્રોલ કરવા માટે વેબ ક્રોલરને મોકલશે, તેમાંથી અન્ય પૃષ્ઠોની લિંક્સ ની માહિતી મેળવવામાં આવશે, અને પૃષ્ઠ (પાનું) પર મળેલ માહિતીને ઇન્ડેક્સ કરવા પરત આવશે. પ્રક્રિયામાં સર્ચ એન્જિન સ્પાઈડર એક પૃષ્ઠ ડાઉનલોડ કરવા અને તેને શોધ એંજિનના પોતાના સર્વર પર સ્ટોર કરવા માટે શામેલ છે.

બીજો પ્રોગ્રામ, જેને ઇન્ડેક્સર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે પૃષ્ઠ વિશેની માહિતી સમાવે છે, જેમ કે તેમાં શામેલ શબ્દો, તે ક્યાં સ્થિત છે, અને ચોક્કસ શબ્દો માટેનું કોઈપણ વજન, તેમજ પૃષ્ઠમાંની તમામ લિંક્સ. આ બધી માહિતી પછીની તારીખે ક્રોલિંગ માટે શેડ્યૂલરમાં મૂકવામાં આવે છે.

વેબસાઇટ માલિકોએ સર્ચ એન્જિન પરિણામોમાં ઉચ્ચ રેન્કિંગ અને દૃશ્યતાના મૂલ્યને માન્યતા આપી છે, સફેદ ટોપી (વ્હાઇટ હેટ)  અને બ્લેક ટોપી (બ્લેક હેટ) બંને SEO વ્યવસાયિકો માટે એક તક બનાવે છે. ઉદ્યોગ વિશ્લેષક ડેની સુલિવાનના કહેવા મુજબ, "સર્ચ એન્જિન ઓપ્ટિમાઇઝેશન (SEO)" વાક્ય કદાચ 1997 માં ઉપયોગમાં આવ્યો હતો. સુલિવાન બ્રુસ ક્લેને આ શબ્દ લોકપ્રિય બનાવવા માટેના પ્રથમ લોકો તરીકેનો શ્રેય આપે છે.

શોધ અલ્ગોરિધમ્સના પ્રારંભિક સંસ્કરણો વેબમાસ્ટર-પ્રદાન કરેલી માહિતી જેમ કે કી-વર્ડ મેટા ટેગ અથવા અલીવેબ (ALIWEB) જેવા એન્જિનમાં ઇન્ડેક્સ ફાઇલો પર આધારિત છે. મેટા ટેગ દરેક પૃષ્ઠની સામગ્રી માટે માર્ગદર્શિકા પ્રદાન કરે છે. ઇન્ડેક્સ પૃષ્ઠો પર મેટાડેટાનો ઉપયોગ કરવો તે વિશ્વસનીય કરતાં ઓછું હોવાનું જણાયું છે, જોકે, મેટા ટેગમાં વેબમાસ્ટરની કીવર્ડ્સની પસંદગી સંભવત સાઇટની વાસ્તવિક સામગ્રીની અચોક્કસ રજૂઆત હોઈ શકે છે. અચોક્કસ, અપૂર્ણ અને મેટા ટેગમાં અસંગત ડેટા અસ્પષ્ટ શોધ માટે પૃષ્ઠોને ક્રમાંકિત કરી શકે છે અને કર્યું છે.

વેબ સામગ્રી પ્રદાતાઓએ પણ સારામાં ક્રમ લાવવાના પ્રયાસમાં પૃષ્ઠના એચટીએમએલ(HTML) સ્રોતની અંદર કેટલાક ગુણધર્મોને ચાલાકી કરી છે. શોધ એંજીન. 1997 સુધીમાં, સર્ચ એન્જિન ડિઝાઇનરોએ માન્યતા આપી હતી કે વેબમાસ્ટર્સ તેમના શોધ એંજિનમાં સારી રેન્ક મેળવવાના પ્રયત્નો કરી રહ્યા છે, અને કેટલાક વેબમાસ્ટર્સ અતિશય અથવા અપ્રસ્તુત કીવર્ડ્સવાળા પૃષ્ઠોને ભરીને શોધ પરિણામોમાં તેમની રેન્કિંગમાં ફેરફાર પણ કરી રહ્યા હતા. પ્રારંભિક શોધ એંજીન્સ, જેમ કે અલ્ટિવિસ્ટા અને ઇન્ફોસીક, વેબમાસ્ટરને રેન્કિંગમાં હેરાફેરી કરતા અટકાવવા માટે તેમના એલ્ગોરિધમ્સને સમાયોજિત કરે છે.

કી-વર્ડ ડેન્સિટી જેવા પરિબળો પર ખૂબ આધાર રાખીને જે ફક્ત વેબમાસ્ટરના નિયંત્રણમાં હતા, પ્રારંભિક સર્ચ એન્જિનો દુરૂપયોગ અને રેન્કિંગની હેરાફેરીથી પીડાય છે. તેમના વપરાશકર્તાઓને વધુ સારા પરિણામો આપવા માટે, શોધ એંજીનને તેમના પરિણામ પૃષ્ઠોને અનૈતિક વેબમાસ્ટરો દ્વારા અસંખ્ય કી-વર્ડ્સથી ભરેલા અસંબંધિત પૃષ્ઠોને બદલે, સૌથી વધુ સંબંધિત શોધ પરિણામો બતાવવા ખાતરી કરવા માટે સ્વીકારવાનું હતું. આનો અર્થ થાય છે સિમેન્ટીક સિગ્નલને સ્કોર કરવા માટેની મુદતની ઘનતા પર વધુ નિર્ભરતાથી વધુ સાકલ્યવાદી પ્રક્રિયા તરફ પ્રયાણ.

સર્ચ એન્જિનની સફળતા અને લોકપ્રિયતા કોઈપણ આપવામાં આવેલી શોધમાં સૌથી વધુ સંબંધિત પરિણામો ઉત્પન્ન કરવાની તેની ક્ષમતા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવી છે, નબળી ગુણવત્તા અથવા અપ્રસ્તુત શોધ પરિણામ વપરાશકર્તાઓને અન્ય સર્ચ સ્રોત શોધવામાં પરિણમી શકે છે. સર્ચ એન્જિનોએ વધુ જટિલ રેન્કિંગ એલ્ગોરિધમ્સ વિકસાવીને જવાબ આપ્યો, વેબમાસ્ટર્સ માટે ચાલાકી કરવા માટે વધુ મુશ્કેલ એવા વધારાના પરિબળો ધ્યાનમાં લીધા. 2005 માં, સર્ચ એન્જિન ઓપ્ટિમાઇઝેશન (SEO) અને સંબંધિત વિષયો સાથે સંકળાયેલા પ્રેક્ટિશનરો અને સંશોધનકારોને એક સાથે લાવવા માટે વાર્ષિક પરિષદ, AIRWEB (એડવર્ઝઅરિયલ ઇન્ફર્મેશન રીટ્રીવલ વેબ ) ની રચના કરવામાં આવી હતી.

વધુ પડતી આક્રમક તકનીકનો ઉપયોગ કરતી કંપનીઓ તેમની ક્લાયંટ વેબસાઇટ્સને શોધ પરિણામ પરથી પ્રતિબંધિત કરી શકે છે. 2005 માં, વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલલે ટ્રાફિક પાવર નામની કંપની પર અહેવાલ આપ્યો હતો, જેણે કથિત રીતે ઉચ્ચ જોખમની તકનીકોનો ઉપયોગ કર્યો હતો અને તે તેના ગ્રાહકોને તે જોખમો જાહેર કરવામાં નિષ્ફળ ગઈ હતી. વાયર્ડ મેગેઝિનએ અહેવાલ આપ્યો છે કે આ જ કંપનીએ બ્લોગર અને એસઇઓ (SEO) આરોન વોલ પર પ્રતિબંધ અંગે લખવા માટે દાવો કર્યો હતો. ગૂગલના મેટ કટ્સે પાછળથી પુષ્ટિ કરી કે ગૂગલે હકીકતમાં ટ્રાફિક પાવર અને તેના કેટલાક ગ્રાહકોને પ્રતિબંધિત કર્યા છે. 

કેટલાક સર્ચ એંજીન એસઇઓ (SEO) ઉદ્યોગ સુધી પણ પહોંચ્યા છે, અને એસઇઓ પરિષદો, વેબચેટ્સ અને સેમિનારોમાં વારંવાર પ્રાયોજકો અને અતિથિઓ છે. મુખ્ય સર્ચ એંજીન વેબસાઇટ ઓપ્ટિમાઇઝેશનમાં સહાય માટે માહિતી અને માર્ગદર્શિકા પ્રદાન કરે છે. ગૂગલ પાસે વેબમાસ્ટર્સને તે શીખવામાં સહાય માટે સાઇટમેપ્સ પ્રોગ્રામ છે કે શું ગૂગલને તેમની વેબસાઇટની ઇન્ડેક્સ બનાવવામાં કોઈ સમસ્યા આવી રહી છે અને તે વેબસાઇટ પર ગુગલ ટ્રાફિક પર ડેટા પ્રદાન કરે છે. બિંગ વેબમાસ્ટર ટૂલ્સ વેબમાસ્ટરને સાઇટમેપ અને વેબ ફીડ્સ સબમિટ કરવાની રીત પ્રદાન કરે છે, વપરાશકર્તાઓને "ક્રોલ રેટ" નિર્ધારિત કરવા અને વેબ પૃષ્ઠોની ઇન્ડેક્સ સ્થિતિને ટ્રેક કરવાની મંજૂરી આપે છે.

2015 માં, જાણ કરવામાં આવી હતી કે ગૂગલ, મોબાઇલ શોધને ભવિષ્યના ઉત્પાદનોમાં મુખ્ય સુવિધા તરીકે વિકસિત અને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે. જવાબમાં, ઘણી બ્રાન્ડ્સ તેમની ઇન્ટરનેટ માર્કેટિંગ વ્યૂહરચના માટે એક અલગ અભિગમ લેવાનું શરૂ કર્યું.

પદ્ધતિઓ 
કેવી રીતે ઇન્ડેક્સ મેળવવી

ગૂગલ, બિંગ અને યાહૂ જેવા અગ્રણી સર્ચ એન્જિન્સ, તેમના અલ્ગોરિધ્મિક શોધ પરિણામ માટે પૃષ્ઠોને શોધવા માટે ક્રોલર્સનો ઉપયોગ કરે છે. પૃષ્ઠો કે જે અન્ય શોધ એંજિન ઇન્ડેક્સ પૃષ્ઠોથી જોડાયેલા છે તેમને સબમિટ કરવાની જરૂર નથી કારણ કે તે આપમેળે મળી આવે છે. યાહુ! ડિરેક્ટરી અને ડીએમઓઝેડ, બે મુખ્ય ડિરેક્ટરીઓ જે અનુક્રમે 2014 અને 2017 માં બંધ થઈ હતી, બંને મેન્યુઅલ સબમિશન અને માનવ સંપાદકીય સમીક્ષાની આવશ્યકતા છે. 

ગૂગલ ગૂગલ સર્ચ કન્સોલ પ્રદાન કરે છે, જેના માટે એક એક્સએમએલ (XML) સાઇટમેપ ફીડ બનાવી શકાય છે અને નિશુલ્ક સબમિટ કરી શકાય છે તેની ખાતરી કરવા માટે કે બધા પૃષ્ઠો મળી આવે છે, ખાસ કરીને એવા પૃષ્ઠો કે જે આપમેળે URL ને અનુસરીને લિંક્સ ને અનુસરીને શોધી શકાતા નથી. યાહુ! અગાઉ એક પેઇડ સબમિશન સેવા સંચાલિત કરતી હતી જે ક્લિક દીઠ ખર્ચ માટે ક્રોલિંગની બાંયધરી આપે છે; જોકે, આ પ્રથા 2009 માં બંધ કરવામાં આવી હતી.

સાઇટને ક્રોલ કરતી વખતે સર્ચ એન્જિન ક્રોલર્સ ઘણાં વિવિધ પરિબળોને જોઈ શકે છે. દરેક પૃષ્ઠ શોધ એન્જિન દ્વારા ઇન્ડેક્સ નથી. પૃષ્ઠની રુટ ડિરેક્ટરીથી પૃષ્ઠોનું અંતર પૃષ્ઠો ક્રોલ થાય છે કે નહીં તે પણ એક પરિબળ હોઈ શકે છે. 

આજે, મોટાભાગના લોકો મોબાઇલ પર મોબાઇલ ઉપકરણનો ઉપયોગ કરીને ગૂગલ પર શોધી રહ્યા છે. નવેમ્બર, 2016 માં, ગૂગલે વેબસાઇટ્સને ક્રોલ કરવાની રીતમાં મોટા ફેરફારની જાહેરાત કરી અને તેમનો ઇન્ડેક્સ મોબાઇલ-પ્રથમ બનાવવાનું શરૂ કર્યું, જેનો અર્થ એ કે આપેલ વેબસાઇટનું મોબાઇલ સંસ્કરણ ગૂગલ તેમના ઇન્ડેક્સ માં શામેલ છે તે માટેનો પ્રારંભિક બિંદુ બની જશે. મે 2019 માં, ગૂગલે ક્રોમિયમ (ઘોષણા સમયે 74) નું નવીનતમ સંસ્કરણ હોવાનું તેમના ક્રોલરના રેન્ડરિંગ એન્જિનને અપડેટ કર્યું. 

ગૂગલે સંકેત આપ્યો છે કે તેઓ નિયમિતરૂપે ક્રોમિયમ રેન્ડરિંગ એન્જિનને નવીનતમ સંસ્કરણ પર અપડેટ કરશે. ડિસેમ્બર 2019 માં, ગૂગલે તેમની રેન્ડરિંગ સેવા દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા નવીનતમ ક્રોમ સંસ્કરણને પ્રતિબિંબિત કરવા માટે તેમના ક્રોલરના વપરાશકર્તા-એજન્ટ શબ્દમાળાને અપડેટ કરવાનું પ્રારંભ કર્યું. વિલંબ એ વેબમાસ્ટરને તેમના કોડને અપડેટ કરવા માટે સમયની મંજૂરી આપવાનો હતો જેણે ખાસ રોબોટ વપરાશકર્તા-એજન્ટ શબ્દમાળાઓને પ્રતિસાદ આપ્યો. ગૂગલે મૂલ્યાંકન ચલાવ્યું હતું અને વિશ્વાસ અનુભવ્યો હતો કે અસર ઓછી હશે.

સંદર્ભ