Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
નૌકાસન અથવા નાવાસન:
યોગના આ આસનમાં અંતિમ તબક્કામાં શરીરનો આકાર નૌકા (નાવ) સમાન દેખાય છે, આ કારણોસર તે નૌકાસન કહેવાય છે. આ આસનની ગણતરી ચત્તા સૂઈને કરવામાં આવતાં આસનોમાં કરવામાં આવે છે.

પદ્ધતિ 
પીઠના બળે સુઈ જાઓ.

આ મુદ્રામાં બંને હથેળીઓ પરસ્પર જોડાયેલ રાખી બંને હાથ, માથું અને બંને પગ (જોડે રાખી) એક સાથે ઉપરની બાજુ ઉઠાવવાથી આ આસન કરી શકાય છે.

જેટલી વાર આ સ્થિતિમાં રહેવાય એટલું રહો.

લાભો 
આ આસન કરવાથી પાચન, નાના-મોટા આંતરડાને લાભ મળે છે. અંગૂઠા થી આંગળીઓ સુધી ખેંચાણ થવાથી શુદ્ધ રક્ત ઝડપી ગતિએ વહે છે, જેને કારણે શરીર રોગમુક્ત (નિરોગી) રહે છે. સારણગાંઠના રોગમાં પણ આ આસન ખૂબ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. 
નિંદ્રા અધિક આવતી હોય તો તેને નિયંત્રણ કરવા માટે આ નૌકાસન સહાયક છે.

નોંધ:-
વિશેષ લાભો માટે - આસન કરતી વેળા પોતાના ગુરુમંત્રનું રટણ કરવું. જો ગુરુમંત્ર ન મળ્યો હોય તો ઓમ નમ: શિવાય મંત્રનું રટણ કરવું અથવા કોઈપણ મંત્ર જે મનને ગમતો હોય આસન વેળા સાથે સાથે તેનું રટણ કરવું.

બાહ્ય કડીઓ 
 યોગ

યોગ
યોગાસન
ગુજરાતના લોકમેળાઓ સમગ્ર લોક સમુદાયને માટે એક સવિશેષ મહત્ત્વ ધરાવે છે. ગુજરાતમાં કારતક માસથી પ્રારંભ કરીને આસો માસ દરમિયાન ક્યાંકને ક્યાંક મેળા યોજાય છે. એક અંદાજ મુજબ ગુજરાતમાં વર્ષ દરમિયાન ૧૫૨૧ જેટલા મેળા વિવિધ સ્થળે યોજાય છે. જેમાં સૌથી વધુ ૧૫૯ મેળા સુરત જિલ્લામાં જ્યારે સૌથી ઓછા ૦૭ ડાંગ જિલ્લામાં યોજાય છે. ગુજરાતમાં ૨૮૦ જેટલા આદિવાસીઓના મેળા યોજાય છે, જેમાં સૌથી વધુ ૮૯ પંચમહાલ જિલ્લામાં યોજાય છે.

અર્થ

લોક 
ભગવદ્ગોમંડલમાં લોક શબ્દનો અર્થ લોક-(પું) કોમ, જાતિ, દુનિયા, પ્રજા, રૈયત, સમાજ, જનતા બતાવ્યો છે.

મેળો 
મેળો એટલે મેળાપ, મેળાવડો, જ્યાં જનસમૂહ એકઠો થાય છે. ભગવદ્ગોમંડલમાં મેળો એટલે અંત ઘડીએ છેલ્લો મેળાપ થવો તે, મેળો એટલે મેળાપ-મુલાકાત, એક બીજા ને મળવા ભેગા થયેલા માણસોનો સમૂહ, મંડળ કે ટોળું, સભા, જલસો, મેળાવડો, નક્કી તારીખે અને મુકરર કરેલ સ્થળે ભરાતું વિવિધ વસ્તુઓનું ગંજાવર બજાર.

બ્રિટાનિકા એન્સાયકલોપિડિયા મેળાનો અર્થ "કલા, વિજ્ઞાન અથવા ઉદ્યોગ ક્ષેત્રે પ્રજાનો રસ વધારવા માટે ઉત્પાદકોને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, વેપારના વિસ્તાર માટે અથવા એક કે વધુ ઉત્પાદન પ્રવૃત્તિઓની પ્રગતિ આયોજિત સુવ્યવસ્થિત રજૂઆત" કરે છે.

મેળાનો ઉદ્ભવ 
સૌપ્રથમ મેળો ક્યાં ભરાયો તેની કોઈ સચોટ માહિતી ઉપલબ્ધ નથી પણ મેળાનો ઉલ્લેખ પ્રાચીનકાળનાં બે મહાકાવ્યો રામાયણ અને મહાભારતમાં જોવા મળે છે સામાન્ય રીતે મેળાઓ નદી કિનારે, પર્વતીય પ્રદેશ, વનવિસ્તાર કે ધાર્મિક સ્થળોએ લોકો ભેગા મળી પ્રસંગની ઉજવણી કરતા કે એક સ્થળથી જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓ ખરીદતા અથવા એકબીજાને મળી શકતા હતા.

ગુજરાતની સાંસ્કૃતિક એકતાના મૂળ લોક ઉત્સવો અને લોકમેળામાં પડેલા છે. દરેક મેળાનું સ્વરૂપ અને તેમની પ્રવૃત્તિઓ જુદી જુદી હોય છે. આપણા પૂર્વજોનો મૂળ ઉદ્દેશ્ય આપણી સંસ્કૃતિનું જતન કરવાનો હોવાથી મેળાઓની શરૂઆત થઈ હશે તેમ અનુમાન કરી શકાય.

મહત્વ 
ગુજરાતમાં યોજાતા લોકમેળાઓ મહદઅંશે ધાર્મિક તહેવારો પ્રસંગો કે માન્યતાઓના અનુસંધાનમાં યોજાય છે. ભગવાન શંકર, રામ,કૃષ્ણ, હનુમાન, તથા અંબાજી, બહુચરાજી, સીતા માતા, ખોડીયાર માતા જેવા દેવી-દેવતાઓના પર્વ પ્રસંગે યોજાતા હોય છે, એવી જ રીતે સહજાનંદ સ્વામી, કબીર, ઓઘડદાદા ભાથી-ખત્રી, જલારામ બાપા જેવા સંતો તથા મુસ્લિમ પીર-ઓલિયા મીરા દાતાર, હઝરતપીર, નરુદ્દીન ઓલિયા વગેરેની યાદમાં ભરાય છે. આવા ધાર્મિક મહત્વ ના મેળા વાસ્તવમાં બિનસાંપ્રદાયિક મૂલ્ય ધરાવે છે.

મેળાઓ સામાન્ય રીતે ધાર્મિક ભાવનાને કેન્દ્રમાં રાખી લોકલ્યાણ માટે બલિદાન આપનાર પુરુષોને અંજલિ આપવા તથા શ્રદ્ધા, ભક્તિનું અર્ધ્ય અર્પવા ભરાય છે. તેની સાથે સામાજિક તથા આર્થિક હેતુઓ પણ જોડાયેલા છે. તેમાં અનેક ચીજ વસ્તુઓનું ખરીદ-વેચાણ થાય છે. ખેડૂતો પોતાની ગાયો, ઘોડા, ઊંટ કે બળદો જેવા પશુઓની લે-વેચ કરતા હોય છે.

સ્થળ 
મેળાઓ સામાન્ય રીતે ડુંગરો પર કે તળેટીમાં, નદીકિનારે કે સાગર કિનારે ભરાતા હોય છે. સાત નદીઓના સંગમ સ્થળે વૌઠાનો મેળો, નર્મદાકાંઠે શુકલતીર્થનો મેળો, જૂનાગઢની તળેટીમાં યોજાતો ભવનાથનો મેળો અને શત્રુંજયનો મેળો વગેરે ખૂબ જ પ્રસિદ્ધ મેળાઓ છે.

મુદત 
સામાન્યરીતે મેળાઓ વર્ષમાં એકવાર ભરાતા હોય છે પણ મેળા ભરાવાની મુદત અલગ અલગ જોવા મળે છે. મોટાભાગના મેળાઓ સવારમાં અથવા તો બપોર પછી ભરાતા હોય છે અને તો ક્યાંક એક દિવસ ના મેળા તો ક્યાંક બે દિવસ ના મેળા તો ક્યાંક ત્રણ કે પાંચ દિવસ કે અઠવાડિયાના મેળા ભરાતા જોવા મળે છે.આદિવાસી વિસ્તારના મેળાઓ, જે હાટમેળાઓ તરીકે ઓળખાય છે એ દર અઠવાડિયે યોજવામાં આવે છે.

સંદર્ભ 

ગુજરાતી સંસ્કૃતિ
નાથાના મુવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા તથા પહેલાંના સમયમાં વ્યાપારીક તેમજ લશ્કરી મહત્વ ધરાવતા એવા  કપડવંજ તાલુકાનું એક  ગામ છે. નાથાના મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કપડવંજ તાલુકો
ઘોડા (તા. વિરમગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરમગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઘોડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિરમગામ તાલુકો
મેવલીયાપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા સાવલી તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. મેવલીયાપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સાવલી તાલુકો
શ્રીનિવાસ ઐયંગર રામાનુજન (; ૨૨ ડિસેમ્બર ૧૮૮૭ – ૨૬ એપ્રિલ ૧૯૨૦) ૨૦મી સદીમાં ભારતના સૌથી મહાન અને સૌથી પ્રખ્યાત ગણિતજ્ઞ હતા. નાનપણથી જ તેઓ ગણિતમાં અસાધારણ પ્રતિભા દેખાડી શિક્ષકોને અચંબામાં નાખી દેતા હતા. મુખ્યતઃ તેઓ ગણિત જાતે જ શિખ્યા હતા અને જીવનમાં ક્યારેય યુનિવર્સિટી ગયા નહોતા.

રામાનુજનની પ્રતિભાની ઓળખ વિશ્વને કરાવી રામાનુજનને પ્રસિદ્ધ કરવામાં અંગ્રેજ પ્રોફેસર ગોડફ્રી હાર્ડીનો મોટો હાથ હતો. તેમણે ટૂંકા જીવનગાળા દરમ્યાન લગભગ ૩૯૦૦ જેટલાં ગણિતનાં પરિણામો શોધ્યાં હતા. અત્યંત ધાર્મિક રામાનુજને કહ્યું હતું, "ગણિતનુ જે સમીકરણ ઈશ્વરના વિચારને ન દર્શાવતુ હોય, તે સમીકરણ મારા માટે નિરર્થક છે."

૨૨ ડિસેમ્બર ૨૦૧૨ના રોજ તેમની ૧૨૫મી જન્મતિથિ ઉજવવામાં આવી હતી. અને હવે ૨૦૨૧ માં ૧૩૪મી જન્મતિથિ ઉજવામાં આવશે.

સન્માન 

ભારતીય ટપાલ વિભાગ દ્વારા ૨૬ ડિસેમ્બર ૨૦૧૧ અને ૨૨ ડિસેમ્બર ૨૦૧૨માં રામાનુજનના માનમાં સ્મારક ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી છે.

આ પણ જુઓ 
 અવિભાજ્ય સંખ્યા

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

ગણિત
વ્યક્તિત્વ

 શ્રીનિવાસ રામાનુજન નું જીવનચરિત્ર
બાંધણી (તા. પેટલાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પેટલાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાંધણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

પેટલાદ તાલુકો
ચરોતર
ટિટોદ (તા.કવાંટ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા  કવાંટ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ટિટોદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. આ ગામ ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

કવાંટ તાલુકો
૧૯ ઓક્ટોબર નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૯૨મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૯૩મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૭૩ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ

જન્મ 
 ૧૯૨૦ - પાંડુરંગ શાસ્ત્રી આઠવલે, સ્વાધ્યાય પરિવાર સ્થાપક.

અવસાન

તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
 મનુષ્ય ગૌરવદિન
 વિશ્વ માનવતા દિવસ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

ઓક્ટોબર
નવાગામ (ચોટીલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચોટીલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવાગામ (ચોટીલા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ચોટીલા તાલુકો
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાનાં મહત્વનાં તાલુકા ઘોઘા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભુગોળ

ઇતિહાસ

આ પણ જુવો
  ભાવનગર
  ગુજરાત
  ભારત

સંદર્ભ

ઘોઘા તાલુકો

.
બાંધીયા (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાંધીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ગોંડલ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
બાંથીવાડા (લાલા કંપા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાંથીવાડા (લાલા કંપા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મેઘરજ તાલુકો
તરોલ (તા.નસવાડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ  ભાગમાં આવેલા  નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. તરોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

નસવાડી તાલુકો
અંજાર એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ
ઘાતુ, પથ્થર, દાંત, લાકડું, સિમેન્ટ, પ્લાસ્ટર ઓફ પેરીસ, કાચ, રેતી, પ્લાસ્ટિક કે માટી વગેરેનો ઉપયોગ કરી દેવ-દેવી વગેરેની બનાવવામાં આવેલી પ્રતિમાને મૂર્તિ કહેવામાં આવે છે. ભારતીય ઉપખંડમાં સૌથી મહત્વના તેમ જ વિશ્વમાં સૌથી પ્રાચીન ગણાતા હિંદુ ધર્મના લોકોમાં મુર્તિ પૂજાનું ખુબ જ મહત્વ છે. હિંદુધર્મમાં, મૂર્તિ એટલે, ચિત્ર કે ધાતુ, પથ્થર, લાકડું, હાથીદાંત વગેરેની બનાવેલી શરીરપ્રતિમા, પૂતળું, બાવલું, જેવા શિલ્પ સ્વરૂપે, દૈવીઆત્માને વ્યક્ત કરતું (મૂર્ત) સ્વરૂપ. દૈવી ભક્તિમાર્ગમાં મૂર્તિપૂજાના માધ્યમે ઈશ્વર સાથે વ્યક્તિગતપણે ઊંડો પ્રેમસંબંધ જોડવાની લાગણી મધ્યસ્થ હોય છે. મૂર્તિને ઈશ્વરનું સ્વરૂપ માની ભક્ત તેની સેવાપૂજા કરે છે, સવારે મૂર્તિને જગાડે છે, સ્નાન, શણગાર, ભોજન, પ્રસાદ, આરતિ, શયન જેવી વિધિઓ દ્વારા મૂર્તિના માધ્યમે ઈશ્વર સાથેનો પોતાનો પ્રેમસંબંધ અને ભક્તિભાવ વ્યક્ત કરવાનો આશય હોય છે. આર્ય સમાજ  અને બ્રહ્મોસમાજ જેવા કેટલાંક હિંદુ સંપ્રદાયો મૂર્તિપૂજાને નકારે છે, અને તેને ’ઢિંગલા ઢિંગલીના ખેલ’ સાથે સરખાવે છે.

મૂર્તિની આવશ્યકતા સંબંધમાં ભગવદ્ગોમંડલમાં લખ્યા પ્રમાણે, વિદ્યાવિજયજી મહારાજ જણાવે છે કે, અસલી વસ્તુ આપણી પાસે નથી, તો તેની પિછાણ માટે તેની આકૃતિ એક મોટું સાધન છે. સાધુની પિછાણ તેના ભેખથી થાય છે. જુદા જુદા પ્રાંતના લોકોને તેના પહેરવેશથી ઓળખી શકીએ છીએ. તે પ્રમાણે સાક્ષાત્ પરમાત્મા અહીં નથી અને મૂર્તિ તેની સાક્ષાત્ પ્રતિકૃતિ ન હોવા છતાં પણ શાસ્ત્રોમાં વર્ણવેલ તેમના રૂપ અનુસાર તેની મૂર્તિ બનાવી, તે મૂર્તિમાં તેમનો આરોપ કરીને એ મૂર્તિ અમારા પરમાત્મા સમાન છે અને આ મૂર્તિથી અમે વીતરાગ દશા પ્રાપ્ત કરી શકીએ છીએ એમ માનવું જોઈએ. પરમાત્માથી જેટલો ફાયદો છે તેટલો તેની મૂર્તિથી પણ છે.

ધાર્મિક મહત્વ 
ભારતીય આધ્યાત્મિક જગતમાં સગુણ અને નિર્ગુણ , આ બે સ્વરુપે ભગવાનની ઉપાસના થાય છે. શાસ્ત્રકારોએ ત્રણ પ્રકારની પૂજા બતાવી છે: (૧) સ્મરણપૂજા, (૨) દર્શનપૂજા અને (૩) સ્પર્શનપૂજા. એકાંતમાં શાંત જગ્યાએ બેસી પરમાત્માનું સ્મરણ કરવું, તેની માળા ફેરવવી તે સ્મરણપૂજા. જેનું સ્મરણ કરીએ છીએ, તેનાં દર્શનની ઈચ્છા થાય છે. સાક્ષાત્ પરમાત્માનું દર્શન થવું તો દુર્લભ છે, તેથી તેની મૂર્તિનાં દર્શનથી આપણે પ્રસન્ન થઈએ છીએ. દર્શન પછી તે વસ્તુ ઉપર જ્યાદા પ્રેમ જાગ્રત થાય તો તેને ભેટવાની ઈચ્છા થાય છે. તેને ભેટીને આપણે તલ્લીન થઈ જઈએ છીએ. આ સ્પર્શનપૂજા છે.

બાહ્ય કડીઓ 

 દિવ્ય ઉપાસના (ઈસ્કોન, ગૌડિય વૈષ્ણવ સંપ્રદાય)
 ભારતીય મૂર્તિકલા - સ્થાપત્ય, ઇતિહાસ અને સાંસ્કૃતિક અભ્યાસ પરિયોજના (અંગ્રેજી) 

હિંદુ ધર્મ
ભારતીય સંસ્કૃતિ
મંગલકુઈ (તા. સાયલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાયલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મંગલકુઈ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

સાયલા તાલુકો
નાની ટિંબલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મહેમદાવાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાની ટિંબલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહેમદાવાદ તાલુકો
સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના થાનગઢ પાસે આવેલ અનસૂયાથી એકાદ માઈલ ઉપર પાપનાશન નામનો કુંડ તથા મહાદેવજીનું મંદિર આવેલાં છે. ચારે બાજુ પથ્થરથી બાંધેલા આ કુંડ માટે કહેવાય છે કે કણ્વ ઋષિએ કોઈ પારધિના ઉદ્ધાર માટેની વિનંતિ પરથી ત્યાં સ્નાન કરવા જણાવેલું જેથી એનાં બધાં પાપ નાશ પામ્યાં. ત્યારથી આ કુંડ ‘પાપનાશણા’ તરીકે પ્રસિદ્ધ થયો.

યાત્રાધામ
સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો
જોવાલાયક સ્થળો
હરણીવાવ (તા. દસ્ક્રોઇ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસ્ક્રોઇ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હરણીવાવ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દસ્ક્રોઇ તાલુકો
જાવળી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના સાતારા જિલ્લાનું એક નગર છે.  જાવળીમાં જાવળી તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

મહારાષ્ટ્ર
થોરાળા (તા. મોરબી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરબી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. થોરાળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી  જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામ પરમાર ક્ષત્રિય દ્વારા વસાવવામાં આવેલ ગામો પૈકીનું એક ગામ છે. તે ચાંચાપર ચોવીસીનું ગામ છે.

આ ગામ વધુ વરસાદ થતા બેટમાં ફેરવાય જાય છે અને ગામથી મોરબી આવવા વચ્ચે બે વોકડામાં પાણી હોવાથી આવી શકાતું નથી.

મોરબી તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ચુંબકીય ટેકરીઓ વિશ્વમાં અલગ અલગ વિસ્તારોમાં, જુદા જુદા દેશોમાં ૩૦ કરતાં પણ વધારે જગ્યાઓએ આવેલી છે. આ એવી ટેકરીઓ છે કે જેની ટોચ કોઈ મોટું ચુંબક હોય તેમ લાગે છે. અહીં વાહનો નીચેથી ટોચ તરફ ખેંચાય છે, એમ લાગે છે. વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા પ્રમાણે આ ઘટના માત્ર દૃષ્ટિભ્રમ છે, આ જમીનમાં તપાસ કરતાં કોઈ ચુંબકીય બળ હોય એવો અનુભવ થતો નથી. આ પ્રકારનાં સ્થળો ગ્રેવિટી હિલ, મેગ્નેટિક હિલ, મેજિક હિલ, મિસ્ટ્રી હિલ તરીકે જાણીતાં બન્યાં છે, તથા અહીં સહેલાણીઓ આપમેળે નીચેથી ઉપર જતાં વાહનો જોવા જાય છે.

વિશ્વમાં આવેલાં આવી અચરજભરી લાક્ષણિકતા ધરાવતા સ્થળો પૈકી ભારત દેશમાં લડ્ડાખ વિસ્તારના લેહ ખાતે આવેલી ચુંબકીય ટેકરી જાણીતી છે. આ ટેકરી લેહ-શ્રીનગર રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ઉપર લેહથી ૫૦ કિલોમીટરના અંતરે આવેલી છે. આ સ્થળ સાગરસપાટીથી ૧૧,૦૦૦ ફૂટની ઊંચાઈ ધરાવે છે તેમ જ સિંધુ નદીના કિનારે આવેલું છે.

ભારત ઉપરાંત ઓસ્ટ્રેલિયાના ઓરોરો, બોવેન પર્વત અને વિક્ટોરિયા એમ ત્રણ સ્થળોએ, કેનેડામાં પાંચ સ્થળોએ, ચીનમાં એક, ઈટલીમાં ચાર અને કેલિફોર્નિયામાં પાંચ સ્થળોએ આવી ટેકરીઓ આવેલી છે. આ તમામ સ્થળોએ તેની લાક્ષણિકતા દર્શાવતાં બોર્ડ મુકવામાં આવેલાં છે.

સંદર્ભો

ભૂગોળ
એક્લેરા, ભારત દેશ ના પશ્ચિમ માં આવેલ ગુજરાત રાજ્ય ના સૌરાષ્ટ્ર માં આવેલ મહત્વ ના જુનાગઢ જિલ્લાના માણાવદર તાલુકાનું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, મગફળી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

માણાવદર તાલુકો
સહરાનપુર પ્રાંત (Saharanpur division) એ ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા વહીવટી પ્રાતો પૈકીનો એક પ્રાંત છે.

જિલ્લાઓ 
આ પ્રાંતમાં નીચે પ્રમાણેના જિલ્લાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવેલ છે:

 સહરાનપુર જિલ્લો
 શામલી જિલ્લો
 મુજફ્ફરનગર જિલ્લો

ઉત્તર પ્રદેશના પ્રાંતો
મેસણ (તા. ઇડર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક  ગામ છે. મેસણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, એચ. એસ. વ્યાસ વિદ્યાલય (માધ્યમિક શાળા), પંચાયતઘર, આંગણવાડી, દુધ ઉત્પાદક સહકારી મંડળી (દૂધની ડેરી), સેવા સહકારી મંડળી, બ્રહ્માણી વન‌ઉછેર મંડળી  જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં નર્મદેશ્વર મહાદેવ, વટેશ્વર મહાદેવ, બ્રહ્માણી માતા, હનુમાનજી, આશાપુરા માતા, મહાકાળી માતા તેમ જ જલારામ મંદિર (અન્નક્ષેત્ર) આવેલાં છે.

ઇડર તાલુકો
નવાગામ (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવાગામ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઘોઘંબા તાલુકો
ઉદાવાસ (તા. દાંતા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દાંતા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઉદાવાસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દાંતા તાલુકો
નુગર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમજ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહેસાણા તાલુકો
નવી નગરી (તા. વડગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવી નગરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

વડગામ તાલુકો
વેકુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોનગઢ તાલુકાનું ગામ છે. વેકુર ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા,  પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.

સોનગઢ તાલુકો
લાવણપુર (તા. માળિયા-મિયાણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માળિયા (મિયાણા) તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લાવણપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

માળિયા (મિયાણા) તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
હળદવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના મહુવા તાલુકાનું ગામ છે. હળદવા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.

ગામના લોકો મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન નો વ્યવસાય કરે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેળાં, તુવર, કેરી, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહુવા તાલુકો(જિ.સુરત)
પાણીયા દેવસ્થાન (તા. ધારી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધારી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાણીયા દેવસ્થાન ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ધારી તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
મોટી નંદુકાણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા   ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટી નંદુકાણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ફતેપુરા તાલુકો
રતનજી દાદાભાઈ તાતા (આર. ડી. તાતા, ૧૮૫૬-૧૯૨૬) એક ભારતીય ઉદ્યોગપતિ હતા, જેમણે ભારતમાં તાતા ગ્રુપના વિકાસમાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેઓ અગ્રણી ઉદ્યોગપતિ અને ટાટા સન્સના સ્થાપક જમશેદજી તાતાના પ્રથમ પિતરાઇ ભાઇ હતા. તેઓ જમશેદજી તાતા દ્વારા સ્થાપવામાં આવેલા ટાટા સન્સના ભાગીદારોમાંના એક હતા. રતનજી જે. આર. ડી. તાતાના પિતા હતા.

અંગત જીવન 
રતનજીનો જન્મ ૧૮૫૬માં ગુજરાતના નવસારીમાં થયો હતો. તેમણે બોમ્બેની કેથેડ્રલ એન્ડ જ્હોન કોનોન સ્કૂલ અને ઍલ્ફિન્સ્ટન કોલેજમાં અભ્યાસ કર્યો હતો. સ્નાતક થયા બાદ તેમણે મદ્રાસમાં કૃષિનો કોર્સ કર્યો. ત્યારબાદ તેઓ ફાર ઇસ્ટમાં તેમના પારિવારિક વેપારમાં જોડાયા હતા.

રતનજીએ કુમળી વયે પારસી યુવતી સાથે લગ્ન કર્યા હતા. જોકે, લગ્નના થોડા સમય બાદ જ તે નિઃસંતાન મૃત્યુ પામી હતી. ૧૯૦૨માં તેમણે સુઝાન બ્રિયેર નામની એક ફ્રેન્ચ સ્ત્રી સાથે બીજાં લગ્ન કર્યાં ત્યારે તેઓ છેતાળીસ વર્ષના હતા. તેમના સમયમાં આ લગ્નને ક્રાંતિકારી માનવામાં આવતું હતું અને પારસી સમુદાયના કેટલાક લોકોએ તેને આવકાર્યું ન હતું. તેમને પાંચ બાળકો રોદાબેહ, જહાંગીર, જીમી, સાયલા અને દોરાબ હતા.

અફીણનો વેપાર 
ટાટા એન્ડ કંપની નામે રતનજી ચીનમાં અફીણની આયાતનો ધંધો કરતા હતા, જે તે સમયે કાયદેસર હતો. ૧૮૮૭માં, તેમણે અને ડેવિડ સોલોમન સસૂન જેવા અન્ય વેપારીઓએ અફીણના વેપારીઓ વતી હોંગકોંગ વિધાન પરિષદના બિલ અંગે ફરિયાદ કરવા માટે એક અરજી રજૂ કરી હતી.

ટાટા સ્ટીલના નિયામક 
ટાટા સ્ટીલ પ્રોજેક્ટની પરિકલ્પના જમશેદજી તાતાએ કરી હતી. જો કે જમશેદજીનું આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થાય તે પહેલા જ અવસાન થયું હતું. રતનજીએ જમશેદજીના પુત્ર દોરાબ સાથે ટાટા સ્ટીલ પ્રોજેક્ટ પૂરો કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી અને આ રીતે જમશેદપુરમાં ટાટા સ્ટીલની સ્થાપના થઈ હતી.

પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન ટાટાએ બ્રિટિશરોને સ્ટીલ પૂરું પાડ્યું હતું. જો કે, યુદ્ધ પછી ટાટા સ્ટીલ ૧૯૨૦ના દાયકામાં મુશ્કેલ સમયમાંથી પસાર થયું કારણ કે બ્રિટન અને બેલ્જિયમમાંથી ભારતમાં સ્ટીલ ખડકી દેવામાં આવ્યું હતું. રતનજીએ અન્ય ડિરેક્ટરો સાથે મળીને તે સમયની સંસ્થાનવાદી સરકાર પાસેથી ભારતીય સ્ટીલ ઉદ્યોગને રક્ષણ આપવાની સફળતાપૂર્વક માગણી કરી હતી અને તાતા સ્ટીલની કામગીરીને સ્થિર કરી હતી.

સંદર્ભ 

૧૯૨૬માં મૃત્યુ
ગુજરાતી ઉદ્યોગપતિઓ
૬ મેનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૧૨૬મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૧૨૭મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૩૯ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૧૮૪૦ – પેની બ્લેક ટપાલ ટિકિટ યુનાઇટેડ કિંગડમ અને આયર્લેન્ડમાં ઉપયોગ માટે માન્ય બની.
 ૧૮૫૭ – ભારતના પ્રથમ સ્વાતંત્ર્ય સેનાની મંગલ પાંડેનાં બળવા પછી, ઇસ્ટ ઇન્ડીયા કંપનીએ તેની બંગાળ ઇન્ફન્ટ્રિની ૩૪મી પલટણને વિખેરી નાખી. 
 ૧૮૮૯ – પેરીસમાં યુનિવર્સલ પ્રદર્શની દરમિયાન, ઍફીલ ટાવર અધિકૃત રીતે જનતા માટે ખુલ્લો મુકાયો.
 ૧૯૦૪ – હેરી માર્ટિન્સન, સ્વીડિશ કવિ, નલકથાકાર અને નોબલ પુરસ્કાર વિજેતા. (અ. ૧૯૭૮)
 ૧૯૧૦ – જ્યોર્જ પંચમ તેના પિતા એડવર્ડ સાતમાના અવસાન પર ગ્રેટ બ્રિટન, આયર્લેન્ડ અને અન્ય વિદેશી પ્રદેશોના રાજા બન્યા.
 ૧૯૩૭ – હિંડેનબર્ગ દુર્ઘટના (Hindenburg disaster): જર્મન હવાઇ જહાજ 'હિંડેનબર્ગ', લેકહર્સ્ટ, ન્યુ જર્સીમાં દુર્ઘટનાગ્રસ્ત બન્યું. જેમાં ૩૬ લોકોની જાનહાની થઇ.

 ૧૯૪૦ – જ્હોન સ્ટેઇનબેકને તેમની નવલકથા ધ ગ્રેપ્સ ઓફ રેથ માટે પુલિત્ઝર પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો.
 ૧૯૯૪ – ભૂતપૂર્વ કર્મચારી પૌલા જોન્સે અમેરિકાના પ્રમુખ બિલ ક્લિન્ટન સામે કેસ દાખલ કર્યો. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે ૧૯૯૧માં બિલ ક્લિન્ટને તેમની જાતીય સતામણી કરેલ. 
 ૧૯૯૪ – ચેનલ ટનલ (Channel Tunnel) ખુલ્લી મુકાઇ, સાત વર્ષની કામગીરી પછી ઇંગલેન્ડ અને ફ્રાન્સ વચ્ચે યાતાયાત માટે બનાવાયેલ આ ટનલ ખુલ્લી મુકાઇ.

જન્મ 
 ૧૮૫૬ – સિગ્મંડ ફ્રેઇડ (Sigmund Freud), ઓસ્ટ્રિયન મનોચિકિત્સક (અ. ૧૯૩૯)
 ૧૮૬૧ – મોતીલાલ નહેરૂ, સ્વતંત્રતા સેનાની (અ. ૧૯૩૧)

અવસાન

તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
 આંતરરાષ્ટ્રીય ઉપવાસ દિન (International No Diet Day)

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

મે
શાંતિ મંત્ર  વેદના એ મંત્રો છે જેમાં શાંતિ માટે પ્રાર્થના કરવામાં આવી છે. સામાન્ય રીતે ભારતિય પરંપરામાં ધાર્મિક ક્રિયાકાંડોની શરુઆત કરવાં સમયે આ શાંતિ મંત્રોનું ગાન કરવામાં આવે છે. વેદો અને ઉપનિષદના રચયિતાઓ દ્વારા વિશ્વ શાંતિ માટે પ્રાર્થનાઓ લખવામાં આવી હતી. લોકોમાં વિખ્યાત થયેલો શ્લોક 'સ્વસ્તિ ન: ઇન્દ્રો વ્રુદ્ધિ સ્વાહા' એ શ્લોક પણ વૈદિક શાંતિસૂક્તનો એક ભાગ છે.

વિવિધ શાંતિમંત્રો

બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ તથા ઇશાવાસ્ય ઉપનિષદ 
 ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदम् पूर्णात् पूर्णमुदच्यते ।
 पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते ॥
 ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥

તૈતરિય ઉપનિષદ
 ॐ शं नो मित्रः शं वरुणः।
 शं नो भवत्वर्यमा।
 शं न इन्द्रो वृहस्पतिः।
 शं नो विष्णुरुरुक्रमः।
 नमो ब्रह्मणे। नमस्ते वायो।
 त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्मासि।
 त्वामेव प्रत्यक्षम् ब्रह्म वदिष्यामि।
 ॠतं वदिष्यामि। सत्यं वदिष्यामि।
 तन्मामवतु।
 तद्वक्तारमवतु।
 अवतु माम्।
 अवतु वक्तारम्।
 ''ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥

 ॐ सह नाववतु ।
 सह नौ भुनक्तु ।
 सह वीर्यं करवावहै ।
 तेजस्विनावधीतमस्तु मा विद्विषावहै ॥
 ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥

બાહ્ય કડીઓ
ઓડિયો-શાંતિસૂક્તનું બ્રાહ્મણો દ્વારા પઠન
ભારતીય સાહિત્ય
વિકિમીડિયા ફાઉન્ડેશન, ઇન્ક. (WMF, અથવા સરળ રીતે વિકિમીડિયા) સાન ફ્રાન્સિસ્કો, કેલિફોર્નિયા, સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકામાં મુખ્ય મથક ધરાવતી એક નફારહિત સંસ્થા છે. વિકિમીડિયા વિકિપીડિયાના પ્રકલ્પોનું સંચાલન કરે છે.

તેની સ્થાપના જિમ્મી વેલ્સ વડે ૨૦૦૩માં વિકિપીડિયા અને તેના સહયોગી પ્રકલ્પોને મદદ કરવા માટે થઇ હતી. ૨૦૨૧ મુજબ, તેમાં ૫૫૦ કાર્યકરો અને તેની વાર્ષિક આવક  છે.

સંદર્ભ
શ્રીનિવાસ વેંકટરાઘવન ભારત દેશના આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ રમતા ખેલાડી છે, કે જે હાલ રમતમાંથી નિવૃત્ત થઇ ચુક્યા છે. આ ખેલાડી એકદિવસીય ક્રિકેટ સ્પર્ધા તેમ જ પાંચ દિવસની ટેસ્ટ ક્રિકેટ સ્પર્ધામાં બોલીંગમાં  ઘણીવાર પોતાની કાબેલિયત પુરવાર કરી ચુક્યા છે.

આ પણ જુઓ

ક્રિકેટ

 ખેલાડી
ક્રિકેટર
રમત
ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
લાખાપર એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  રાજકોટ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે.

આ ગામમાં આંગણવાડી, પંચાયતઘર તેમજ પ્રાથમિક શાળા જેવી સુવિધાઓ આવેલી છે. આ ગામમાં ખેતી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે. આ ગામ આર્થિક રીતે ખુબ જ પછાત છે. 

રાજકોટ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
રાજકોટ જિલ્લો
દડવા રાંદલ (તા. કુંકાવાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  કુંકાવાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે.  દડવા રાંદલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

કુંકાવાવ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
કરણપુર (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કરણપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મેઘરજ તાલુકો
નાના ખીજડીયા (તા. ટંકારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ટંકારા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. નાના ખીજડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ટંકારા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
હિંદુ ધર્મના મહત્વના પૌરાણિક ગ્રંથ વિષ્ણુ પુરાણ  અનુસાર આ પૃથ્વી સાત દ્વીપોમાં વહંચાયેલી છે. આ સાતે ય દ્વીપ ચારે તરફથી સાત સમુદ્રો વડે ઘેરાયેલા છે. આ બધા દ્વીપ એક પછી એક બીજાને ઘેરતા હોય તેમ બનેલા છે, અને એને ઘેરતા સાત સમુદ્ર આવેલા છે. મીઠા જળના સાગર પુષ્કરદ્વીપને ઘેરે છે. પુષ્કર દ્વીપને ઘેરતા મીઠા જળના સાગરની પાર ઉસસે દૂની સુવર્ણમયી ભૂમિ દિલ્ખાયી દેતી હૈ૤ અહીંયા દસ સહસ્ર યોજન વાળા લોક-આલોક પર્વત છે. આ પર્વત ઊંચાઈમાં પણ એટલા જ સહસ્ર યોજન છે. એની આગળ પૃથ્વીને ચારે તરફથી ઘેરીને ઘોર અંધકાર છવાયેલો હોય છે. આ અંધકાર ચારે તરફથી બ્રહ્માંડ કટાહથી આવૃત્ત છે. અણ્ડ-કટાહ સહિત બધા દ્વીપો મળીને સમસ્ત ભૂ-મણ્ડલનું પરિમાણ પચાસ કરોડ યોજન છે.

હિંદુ ધર્મ 
વિષ્ણુ પુરાણ 
હિંદુ કથાઓ 
 હિંદુ ઇતિહાસ
પૃથ્વી
લોક
એ એક આધ્યાત્મિક યોગ છે  જેને જાપાની બુદ્ધ સંત મિકાઊ ઉસુઊ દ્વારા ૧૯૨૨મઆં વિકસિત કરવામાં આવી હતી. ત્યારથી આ ઓગ વિવિધ પરંપરાઓ દ્વારા અપનાવાઈ છે.  મુખ્ય રૂપે આ યોગ પાલ્મ હીલીંગ  (હથેળી  કે હેન્ડ ઓન હીલીંગ નામની હથેલી કે હાથ દ્વારા સાજા કરવાની વૈકલ્પિક ઉપચાર પદ્ધતિ છે અમુક વ્યાવસાયિક વૈદકીય સંસ્થાઓ આને પૂર્વી વૈદક (ઓરિયેન્ટલ મેડિસીન તરીકે પણ ઓળખે છે.).  રેકીના અભ્યાસુઓ એમ માને છે કે આ યોગનો વપરાશ કરીને તેઓ  જીવન શક્તિ (ચીની, જાપાની "કી") સ્વરૂપે રહેલી વૈશ્વીક શક્તિ (રેકી)ને  હથેળી દ્વારા પ્રવાહીત કરે છે, જેના દ્વારા દર્દીમાં સ્વયં સાજા થવાની ચેતના કે શારીરિક સમતોલનની પ્રક્રિયાજાગૃત થાય છે.

સંદર્ભ

આ પણ જુઓ 
વૈકલ્પિક સારવારોની યાદી

ચરક સંહિતા

મિકાઊ ઉસુઊ
કુસકી (તા. ભિલોડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કુસકી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભિલોડા તાલુકો
જમ્મુ ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા  જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યના જમ્મુ જિલ્લાનું એક નગર છે. જમ્મુમાં જમ્મુ જિલ્લાનું મુખ્યાલય છે.

જમ્મુ અને કાશ્મીર
જમ્મુ અને કાશ્મીરનાં જિલ્લા મથકો
રોબાસ મોટી (તા. ડીસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ડીસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રોબાસ મોટી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ડીસા તાલુકો
પડાર (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પડાર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મોડાસા તાલુકો
નાંદોત્રા બ્રાહ્મણવાસ (તા. દાંતીવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાંતીવાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાંદોત્રા બ્રાહ્મણવાસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

દાંતીવાડા તાલુકો
શિહોરી (તા. કાંકરેજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લાના કાંકરેજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ તેમજ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

શિહોરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. એમ કહેવાય છે કે શિવા રબારીના નામ ઉ૫રથી આ ગામનું નામ શિહોરી ૫ડયું છે. 

શિહોરીમાંથી રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ નંબર ૧૪ મધ્યમાંથી પસાર થાય છે.

શિહોરીમાં ગૃપ ગ્રામ પંચાયત ઉપરાંત કાંકરેજ તાલુકા પંચાયત પણ છે. કાંકરેજ તાલુકાનુ મુખ્યમથક હોવાથી તાલુકાના લોકો પંચાયતના કામકાજ માટે આવે છે. બેંકની સવલતમાં દેનાબેંક, નાગરિક બેંક, સ્ટેટ બેંક બેંક ઓફ બરોડા,જમીન વિકાસ બેંક,ઉપરાંત બીજી અન્ય પ્રાઇવેટ બેંકો પણ કાર્યરત છે. પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર ઉપરાંત તાલુકાની સૌથી મોટી રેફરલ હોસ્પિટલની સેવા પણ ઉપલબ્ધ પણ છે. અહીં કન્યા કેળવણી મંડળ, એમ વી વાલાણી હાઇસ્કૂલ, તાલુકા પુસ્તકાલય,આંગણવાડી મુખ્યાલય, તાલુકા ફાસ્ટટ્રેક કોર્ટ આવેલ છે.

નામકરણ 
શિવા નામના લોઢા રબારીના નામ પરથી શિવોરી નામ પડેલ, જે પાછળથી અપભ્રંશ થતાં શિઓરી કે શિહોરી તરીકે ઓળખાય છે.

જોવાલાયક સ્થળો 
[૧] ગાય માતાનુ મંદિર :-
વિક્રમ સંવત ૧૯૪૯ ના કારતક સુદી અગિયારસ ને મંગળવારના રોજ શિવા નામના લોઢા શાખના રબારીની એક ગાય, નામ એનુ વાદળી.
વાદળી ગામના ઉભા પાક ચરી જતી અને હેરાન કરતી હોવાથી શિવા રબારીએ પોતાની દેવરુપી ગાય વાદળીને ઠપકો આપતાં લાકડી મારી પરંતુ ગાય સતી હોવાથી એકદમ દોડી અને ત્રણ દરબાર ભાઈઓની જમીનના ખુંટની મધ્યમાં આવીને ઊભી રહી, ત્યાં એક વડલાનું ઝાડ હતું ત્યાં આવીને પોતાની વાછરડીને ધવરાવતી હતી. ત્યારબાદ આ ગાયએ વાચા આવી અને કરશનદાસબાપુ થળી જાગીર મઠના મહંતને બોલાવવા કહ્યું અને મંહત આવતા કહ્યું કે મારે જીવતા સમાધિ લેવી છે ત્યારે મહંત દ્વારા ધરતી માતા પર ગંગાજળની અંજલો આપતાં ધરતી માતાએ તેને માર્ગ દીધો અને ગાય ધરતીમાં સમાઈ ગઈ.

(નોંધ : આ જમીન ત્રણ રાજપુત ભાઈઓ ભાવસિંહ, વજેસિંહ અને હિંમતસિંહની હતી, આજેપણ શિહોરીમાં ત્રણ પાર્ટીના વંશજો છે, ભાવાણી પાર્ટી, વજાણી પાર્ટી, અને હેમાણી પાર્ટી. અને લોઢા રબારીના વંશજો પણ હાલમાં દશાવાડા અને સુણોખ બે ગામે વસે છે તથા થળી જાગીર મઠ માં હાલમાં ૧૩ મા મંહત શ્રી જગદીશપુરી બાપુ છે. )

ગામમાં પ્રવેશતાં ૫શ્ચિમે દરબારવાસનો રસ્તો ૫સાર કરીએ એટલે સામે એક નાનકડો વડલો દેખાય છે. તેના બીલકુલ પાસે કોટ છે. અંદરના ભાગમાં નાની દેરીના ઘુમટ ઉ૫ર લીલા રંગની અડધી ધજા ફરકે છે આ જ ગૌરી માતાનું મંદિર છે. ગુજરાત ભરમાં ગાયમાતાનું આ એક માત્ર મંદિર છે અને ધર્મશાળા ૫ણ છે. આ નાનકડી દેરીને ત્રણ બાજુ ત્રણ દરવાજા છે. દેરીની જાળીમાં જોતાં આરસ ૫હાણની ગાયમાતાની મૂર્તિ છે.જયાં આસો સુદ ૧૧ થી ૧૫(શરદ પૂર્ણિમા) રાસ ગરબા ઉપરાંત ભવ્ય મેળો ભરાય છે.

આ મંદિર અંગ્રેજ સમયમાં કનૈયાલાલ ફોજદાર હતા તેમને દીકરો ન હતો ત્યારે માતાજીની માનતા રાખી અને માતાજીએ બે દીકરા આપ્યા તેથી આ મંદિર કનૈયાલાલે બનાવ્યું હતું. 

[૨] મહામંડલેશ્વર મહાદેવનુ મંદિર :-
શિહોરીથી ૨ કિમી દુર પાંડવોએ સ્થાપેલું પૌરાણિક મહામંડલેશ્વર મહાદેવનું મંદિર પણ આવેલું છે. 

[૩] દુગાવાડા પંચમુખી હનુમાનજીનુ મંદિર :-
શિહોરીથી ૨ કિમી દુર દુગાવાડા પંચમુખી હનુમાનદાદાનું મંદિર આવેલ છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ
 કાંકરેજ તાલુકા પંચાયત 

કાંકરેજ તાલુકો
ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
સલિયાવડી (તા. બાલાસિનોર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક તથા એક સમયના બાબી વંશના રાજ્ય એવા ઐતિહાસિક  બાલાસિનોર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સલિયાવડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાલાસિનોર તાલુકો
ભક્તિબલ્લભ તીર્થ ગોસ્વામીનો જન્મ રામનવમીના શુભ દિવસે આસામમાં થયો હતો. ૧૯૪૭માં તેઓ શ્રી ચૈતન્ય ગૌડીય મઠ સાથે જોડાયા અને ૧૯૬૧માં સંન્યાસ લીધો. ૧૯૭૯માં શ્રી ચૈતન્ય ગૌડીય મઠના સંસ્થાપક આચાર્ય ભક્તિદયીત માધવ ગોસ્વામી મહારાજના તીરોભાવ પછી એમને  શ્રી ચૈતન્ય ગૌડીય મઠના પ્રમુખ આચાર્ય બનાવવામા આવ્યા.

બાહ્ય કડીઓ 
ભક્તિબલ્લભ તીર્થ ગોસ્વામી મહારાજ વીશે 
ભક્તિબલ્લભ તીર્થ ગોસ્વામી મહારાજનુ જીવન ચરીત્ર 

ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ
હરે કૃષ્ણ
જેતકુબા (તા. લોધિકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લોધિકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જેતકુબા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

લોધિકા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
માધવ કંપો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માધવ કંપો ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાયડ તાલુકો
કલમકુઇ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાલોડ તાલુકાનું ગામ છે. કલમકુઇ ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.  ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે.

વાલોડ તાલુકો
વેણાસર (તા. માળિયા-મિયાણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માળિયા (મિયાણા) તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વેણાસર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

માળિયા (મિયાણા) તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
દીક્ષા ડાગર (જન્મ: ૧૪ ડિસેમ્બર, ૨૦૦૦) ભારતનાં પ્રોફેશનલ ગોલ્ફર છે. ડાગર મૂળ હરિયાણાના ઝજ્જરનાં છે અને દિલ્હીમાં રહે છે. તેઓ 2018માં લેડીઝ યુરોપિયન ટૂરનો ખિતાબ જીતીને સૌથી યુવા ભારતીય મહિલા અને ભારતનાં બીજાં ખિતાબ જીતનારાં મહિલા બન્યાં. સાંભળવાની ખામીને સાથે જન્મેલાં આ યુવતીએ 2017માં સમર ડેફ્લિમ્પિક્સમાં દેશને સિલ્વર મેડલ અપાવ્યો હતો. ઉપરાંત 2018માં એશિયન ગેમ્સમાં પણ ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું.

વ્યક્તિગત જીવન અને ભૂમિકા  
14  ડિસેમ્બર 2000ના રોજ હરિયાણામાં દીક્ષાનો જન્મ થયો ત્યારે દીક્ષાના પિતા કર્નલ નરીન્દર ડાગર અને માતા સુનીતા ડાગર ચિંતામાં હતાં કારણ કે દીક્ષાનો મોટો ભાઈ યોગેશ પણ સાંભળવાની ખામી સાથે જન્મ્યો હતો. દીક્ષાના જન્મના ત્રણ વર્ષ બાદ તેમનાં માતાપિતાનો ડર સાચો ઠર્યો. તેમણે અનેક ટેસ્ટ કરાવ્યા બાદ તેમને ખબર પડી કે દીક્ષા પણ સાંભળવામાં અસમર્થ છે. આમ છતાં તેમનાં માતા-પિતાએ સંકલ્પ કર્યો કે તેમની આ ક્ષતિ દૂર કરવા તે તમામ પ્રસાયો કરશે. દીક્ષાએ કોક્લીયર ઇમ્પ્લાન્ટ અને સ્પીચ થૅરપી લીધી. ત્યારબાદ તેમની 60 થી 70 ટકા સાંભળવાની ક્ષમતા વધી અને હવે પહેલાં કરતાં સારી રીતે સાંભળી શકે છે.

ડાગરના પિતા પણ એક ગોલ્ફર છે. જ્યારે તેમણે છ વર્ષે ગોલ્ફ સ્ટીક ઉપાડી ત્યારે તેમના પિતા કર્નલ ડાગરે જ તેમને તાલીમ આપી હતી અને આ સમયે બીજું કોઈ તેમને તાલીમ આપવા તૈયાર ન હતું. દીક્ષા ગોલ્ફ સિવાય સ્વિમિંગ, ટેનિસ અને બૅડમિન્ટન પણ રમે છે.

2012માં તેમની પહેલી ટુર્નામેન્ટ ઇન્ડિયન ગોલ્ફ યુનિયન (સબ) જુનિયર સર્કિટમાં ભાગ લીધા બાદ તેમણે આ રમતમાં કારકિર્દી બનવાનો નિર્ણય લીધો.

ડાગર માટે આ રમત રમવી સહેલી ન હતી કારણ કે આ રમત ઘણી ખર્ચાળ હતી. આ રમતમાં એક ટુર્નામેન્ટમાં 35થી 40 હજાર રૂપિયા ખર્ચ થતા હતા. તેમની સામે એક બીજો પડકાર હતો કે તેઓ ડાબોડી હતાં અને ડાબા હાથે રમી શકાય એવાં સાધનો સહેલાઈથી ઉપલબ્ધ ન હતાં. ડાબા હાથથી રમવા માટે તેમના માટે ક્લબ શોધવી એટલી મુશ્કેલ હતી કે તેઓ ઘણી વાર જમણા હાથથી જ રમવાનો પ્રયત્ન કરતાં હતાં. ભાગ્યે જ 10 ટકા ગોલ્ફર જ ડાબોડી હોવાથી સ્પૉર્ટ્સના સાધનો આયાત કરનાર વેપારીઓ તેના માટે જલદી તૈયાર નહોતા થતા. આખરે તેઓ ઑસ્ટ્રેલિયામાં ટુર્નામેન્ટ રમવા ગયાં અને ત્યાં તેમને દુકાનમાં તેમનાં યોગ્ય સાધનો મળી ગયાં.

કારકિર્દી  
દીક્ષાએ ઇન્ડિયન તેમણે યુનિયન સબ જુનિયર સર્કિટમાં ભાગ લઈને 12 વર્ષની ઉંમરે કારકિર્દીની શરૂઆત કરી અને તેઓ અંડર-15 અને અંડર-18ના ગ્રૂપમાં ટોચનાં ભારતીય મહિલા ગોલ્ફર બન્યાં. 2015માં તેઓ લેડીઝ યુરોપિયન ટૂરમાં વિમેન્સ હીરો ઇન્ડિયન ઓપનમાં પ્રવેશ મેળવીને દેશના ટોચનાં ઍમેચ્યોર મહિલા ગોલ્ફર બન્યાં.

2017માં તેઓ ઍમેચ્યોર તરીકે પ્રથમ વખત પ્રોફેશનલ ઇવૅન્ટ હીરો વુમન્સ પ્રો ગોલ્ફ ટૂરમાં જીત્યાં. ત્યારબાદ તેમને એ જ વર્ષે તુર્કીમાં ડેફ્લિમ્પિક્સમાં સિલ્વર મેડલ જીતનારાં પ્રથમ ભારતીય ગોલ્ફર બન્યાં.

2018માં તેમણે સિંગાપોર ઓપન જીત્યું. જર્કાતામાં એશિયન ગેમ્સમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું અને થાઇલૅન્ડની ક્વીન સરકિટ કપમાં ટીમ ઇવૅન્ટમાં ભારત તરફથી શ્રેષ્ઠ સ્કોર બનાવ્યો.

ડિસેમ્બર 2018માં તેઓ વ્યાવસાયિક રીતે યુવા ગોલ્ફર બન્યાં. માર્ચ 2019માં ઑસ્ટ્રેલિયામાં કેટલીક ઇવૅન્ટ રમ્યા પછી તેઓ કેપટાઉનમાં સાઉથ આફ્રિકન લેડીઝ યુરોપિયન ટૂર જીત્યા. આ તેમની મોટી સિદ્ધિ હતી.

સંદર્ભ 

૨૦૦૦માં જન્મ
વ્યક્તિત્વ
જીવિત લોકો
હુમલા જિલ્લો દક્ષિણ એશિયા સ્થિત આવેલા નેપાળ દેશમાં આવેલા કુલ ૧૪ પ્રાંતો પૈકીના એક એવા  કર્ણાલી પ્રાંતમાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક તેમજ નેપાળ દેશમાં આવેલા કુલ ૭૫ (પંચોતેર) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. આ જિલ્લાનું વહીવટી વડું મથક હુમલા ખાતે આવેલું છે.

કર્ણાલી ક્ષેત્ર નેપાળ ના ક્ષેત્રિય વર્ગીકરણ અનુસાર સૌથી મોટું ક્ષેત્ર છે. આ મધ્યપશ્ચિમાંચલ વિકાસ ક્ષેત્ર નો  એક ક્ષેત્ર છે. આ ક્ષેત્ર ને ૫ જિલ્લા માં વર્ગીકૃત કરાયું છે

આ પણ જુઓ 

નેપાળ
કર્ણાલી પ્રાંત
નેપાળના જિલ્લાઓ
નેપાળની ભૂગોળ
બોડકા (તા.આમોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા આમોદ તાલુકાનું ગામ છે. બોડકા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આમોદ તાલુકો
કાસવી (તા. થરાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા થરાદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કસાવી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

થરાદ તાલુકો
સેવરી-ન્હાવા શેવા દરિયાઇખાડી (પારપોત) સેતુ એ ૨૨ કિલોમીટર લંબાઈ ધરાવતો એક સેતુ છે, જેનું નિર્માણકાર્ય હજુ બાકી છે. આ સેતુ દક્ષિણ મુંબઈમાં આવેલા  સેવરી ખાતેથી શરુ થશે અને થાણાની ખાડી પરથી પસાર થઈ ન્હાવા સેવા બંદર ખાતે સમાપ્ત થશે. ૬૦ અબજ રૂપિયાના અંદાજિત ખર્ચ વડે બનાવવામાં આવનાર આ સેતુ માટેનો પ્રસ્તાવ અનિલ ધીરૂભાઈ અંબાણી જુથ દ્વારા સમર્થિત રિલાયન્સ એનર્જી તરફથી મહારાષ્ટ્ર સરકાર સમક્ષ ઈ. સ. ૨૦૦૮ના વર્ષમાં મુકવામાં આવ્યો હતો.

મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય સડક વિકાસ નિગમ, કે જે આ પરિયોજના માટેની કેન્દ્રીય સંસ્થા છે, ઍમ વિચાર કર રહી છે કે રિલાયન્સ એનર્જી તથા હ્યૂન્દેના સંકલન પાસે ૫૦ અબજ રૂપિયા જેટલી અનામત રાશિ રાખવામાં આવે જે કુલ અંદાજિત ખર્ચના ૮૫% જેટલા થાચ છે.

આ સેતુયોજના પાછળના ચાર દાયકાઓથી કાગળ સુધી જ સિમિત રહી હતી. પહેલાં આ યોજનાનો વહિવટ એમએસાઆરડીસી દ્વારા કરવામાં આવનાર હતો પરંતુ અત્યારે આનો ઠેકો એમએમઆરડી દ્વારા લેવામાં આવ્યો છે. આ સેતુ ૬ (છ) લેન જેટલો પહોળો હશે અને ભવિષ્યમાં મેટ્રો રેલ સુવિધા જોડવા માટે પણ આ સેતુ પર બંને બાજુ પર કેટલાંક સ્થાન રાખવા માટેનું પ્રાવધાન છે. આ સેતુ ઈ. સ. ૨૦૧૩ અથવા ઈ. સ. ૨૦૧૪ સુધીમાં તૈયાર થઈ જવાનું અનુમાન છે.

આ યોજના પૂર્ણ થઈ જાય ત્યારબાદ નિર્માણ કંપનીઓ દ્વારા સેતુ પરથી પસાર થવા બદલ જે તે વાહનો પાસેથી ચુંગીકર (ટોલ ટેક્સ) ઉઘરાવવામાં આવશે.

આ પણ જુઓ 
 બાંદ્રા-વરલી સમુદ્રસેતુ

મુંબઈ
મુંબઈ પરિવહન
ચેલેશન એ મેટલ આયનો સાથે આયનો અને પરમાણુઓના બંધનનો એક પ્રકાર છે. તેમાં પોલિડેન્ટેટ (મલ્ટીપલ બોન્ડેડ) લિગાન્ડ અને સિંગલ સેન્ટ્રલ મેટલ અણુ વચ્ચે બે કે તેથી વધુ અલગ સંકલન બોન્ડની રચના અથવા હાજરીનો સમાવેશ થાય છે. આ લિગાન્ડ્સને ચેલન્ટ્સ, ચેલેટર્સ, ચેલેટિંગ એજન્ટ્સ અથવા સિક્વેસ્ટરિંગ એજન્ટ્સ કહેવામાં આવે છે. તે સામાન્ય રીતે કાર્બનિક સંયોજનો હોય છે, પરંતુ આ જરૂરી નથી, જેમ કે ઝિંકના કિસ્સામાં છે અને તેનો ઉપયોગ વિલ્સન રોગવાળા લોકોમાં તાંબાના શોષણને રોકવા માટે જાળવણી ઉપચાર તરીકે થાય છે.

ચેલેશન પોષક પૂરવણીઓ પ્રદાન કરવા માટે, શરીરમાંથી ઝેરી ધાતુઓને દૂર કરવા માટે ચેલેશન થેરાપીમાં, એમઆરઆઈ સ્કેનિંગમાં કોન્ટ્રાસ્ટ એજન્ટ તરીકે, સજાતીય ઉત્પ્રેરકનો ઉપયોગ કરવાના ઉત્પાદનમાં, રાસાયણિક પાણીની સારવારમાં ધાતુઓને દૂર કરવામાં મદદ કરવા અને ખાતરોમાં ઉપયોગી છે.

સંદર્ભ
મોસ્કુટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ડેડીયાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. મોસ્કુટ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો (જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી ઈમારતી લાકડા સિવાયની ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

ડેડીયાપાડા તાલુકો
મુજકુવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા આંકલાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે.  મુજકુવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આંકલાવ તાલુકો
ચરોતર
આસ્તાન ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બારડોલી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આસ્તાન ગામમાં હળપતિ તેમ જ પાટીદારોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, કેળાં, સૂરણ, પપૈયાં, કેરી તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
બારડોલી તાલુકો
ભારતી ભૂષણ એ ગુજરાતી સાહિત્યનું ત્રિમાસિક સામયિક હતું.

બાલાશંકર કંથારીયાની ગઝલો અને ઉર્મિકાવ્યો આ ત્રિમાસિકમાં જ પ્રગટ થયેલા. બલિહારી તારા અંગની ચંબેલીમાં દીઠી નહીં સખ્તાઈ તારા દિલની, મે વ્રજ માં દીઠી નહીં ગઝલ સામાયિકમાં પ્રથમ પ્રગટ થઈ હતી.

ભારતી ભૂષણમાં ધર્મ, ઇતિહાસ, રાજકારણ વગેરે વિષયો ઉપર લેખો પ્રગટ થયા અને અનુવાદો પણ તેમાં જ પ્રગટ થતાં હતા. કવિ મણિશંકર રત્નજી ભટ્ટ 'કાન્ત' દ્વારા થયેલ મુચ્છકટિકાનો અનુવાદ પણ આ સામાયિકમાં છપાયેલો. કાન્તની કવિતાઓ અને લેખો પણ તેમાં પ્રગટ થયેલા.

કેશવ હ. ધ્રુવના અમરુશતકનું અવલોકન અને હાફિઝ વિશેના લેખો પણ આ સામાયિકમાં છે.

ઇતિહાસ
ભારતી ભૂષણની શરૂઆત ગુજરાતી ગઝલકાર બાલાશંકર કંથારીયાએ ઇ.સ ૧૮૮૭માં ભરૂચથી કરી હતી. તેના અઢાર અંક ઇ.સ ૧૮૯૫ સુધીમાં પ્રગટ થયા હતા.

સંદર્ભો

ગુજરાતી સામયિકો
મલેકપુર (તા. લુણાવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. મલેકપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામમાં પેટ્રોલ પંપ પણ આવેલો છે.

આ ગામમાં હનુમાનજીનું મંદિર આવેલું છે.

લુણાવાડા તાલુકો
વરોરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના ચંદ્રપૂર જિલ્લાનું એક નગર છે. વરોરામાં વરોરા તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

મહારાષ્ટ્ર
કંટવાવ (માંગરોળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કંટવાવ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, જુવાર, તુવર, કપાસ તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
માંગરોળ તાલુકો
આંબાપુરા (તા. સંખેડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંખેડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંબાપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

સંખેડા તાલુકો