Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
રાણી સિપ્રીની મસ્જીદ અથવા મસ્જીદ-એ-નગીના, અથવા પૂર્વે રાની અસ્નીની મસ્જીદ એ મધ્યયુગીન ભારતના ગુજરાતમાં અમદાવાદ શહેરની કોટ વિસ્તારમાં આવેલી મસ્જિદ છે. આ મસ્જીદની સ્થાપના ગુજરાતના શાસક, મહમદ બેગડાની હિંદુ મહારાણી, રાણી સિપ્રી દ્વારા ૧૫૧૪ માં કરવામાં આવી હતી. તેની દીવાલો પર જટિલ જાળીદાર કોતરણીઓને કારણે તેને મસ્જિદ-એ-નગીના (મસ્જિદના રત્ન) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ૨૦૦૬-૦૭ માં, અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને રસ્તાના વિસ્તરણ માટે આ સ્મારકનો ભાગ તોડી નાખવાની દરખાસ્ત કરી હતી.

બાંધકામ 
આ મસ્જિદનું નામ સુલતાન મહમદ બેગડાની હિંદુ રાણી, રાણી સિપ્રિના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. ઈ. સ. ૧૫૧૪ માં જ્યારે તેના પુત્રને કોઈ દુષ્કર્મ માટે રાજાએ મારી નાખ્યો ત્યારે રાણીએ આ મસ્જિદ શરૂ કરાવી.  તેણીના મૃત્યુ પછી રાણીને આ મસ્જિદમાં દફનાવવામાં આવી હતી. મસ્જીદની અંદર, એક જનાના પણ છે, જે મહિલાઓની પ્રાર્થના માટે એક અલગ વિસ્તાર છે.

સ્થાપત્ય 
લહેરાતા છોડ અને ઝાડ દર્શાવતી જાળીદાર કોતરણી આ સ્મારકનું મુખ્ય આકર્ષણ છે. સીદી સૈયદની જાળી અને સરખેજ રોઝા જેવા શહેરના અન્ય ઇસ્લામિક સ્થાપત્ય સ્મારકો સમાન આ જાળીનું કામ પણ જટીલ છે

ચિત્રો

સંદર્ભ 

રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
ફોટોજર્નાલિઝમ પત્રકારત્વ (ફોટો એકત્ર, સંપાદન કરી અને સમાચારની પ્રસ્તુતી કરવામાં આવે છે પ્રકાશન અથવા પ્રસારણ માટે) નું એક ખાસ સ્વરૂપ છે, જે સમાચાર વાર્તાને જણાવવા માટે છબીઓ પહોંચાડે છે. તે સામાન્ય રીતે હંમેશા માત્ર છબીઓને સંદર્ભિત કરવા માટે સમજવામાં આવે છે, પરંતુ કેટલાક કિસ્સાઓમાં  વિડિઓનો પણ ઉપયોગ  થાય છે. ફોટોજર્નાલિઝમ એ એની નજીકની ફોટોગ્રાફી (દા.ત., દસ્તાવેજી ફોટોગ્રાફી, સામાજીક ફોટોગ્રાફી, શેરી ફોટોગ્રાફી અથવા સેલિબ્રિટી ફોટોગ્રાફી)ની શાખાથી અલગ છે, જે ફોટો અથવા ચિત્રો લેવામાં આવે છે એ પત્રકારની પરિભાષામાં લેવામાં આવે છે જેથી સમાચારને તે પ્રમાણિક અને નિષ્પક્ષ બનાવે છે. ફોટોજૉર્નેલિસ્ટ ફોટો પાડી સમાચાર માધ્યમોને પોતાનું યોગદાન આપે છે, અને બધા સમુદાયોને એકબીજા સાથે જોડવામાં મદદરૂપ બને છે. ફોટોજર્નલિસ્ટ્સને તેમના બારણાની બહાર થતી ઘટનાઓ વિશે સારી રીતે જાણકારી અને તેની માહિતી હોવી જોઈએ. તેઓ સર્જનાત્મક સ્વરૂપમાં સમાચાર પહોંચાડે છે જે ફક્ત માહિતીપ્રદ જ નથી, પણ મનોરંજક પણ છે.
રાશ્ત ગોફ્તાર (અર્થ: સત્ય વક્તા) બોમ્બેમાં કાર્યરત એંગ્લો-ગુજરાતી છાપું હતું જેની શરૂઆત દાદાભાઈ નવરોજી અને ખરશેદજી કામા દ્વારા ૧૮૫૪માં કરવામાં આવી હતી. તે પશ્ચિમ ભારતમાં પારસી લોકોમાં સમાજ સુધારણાની હિમાયત કરતું હતું.

પૃષ્ઠભૂમિ 
૧૮૫૧માં મોહમ્મદના ચિત્રના છાપકામ અંગે પારસી અને મુસ્લિમો વચ્ચે થયેલી રમખાણો એ છાપાની સ્થાપનાનું તાત્કાલિક કારણ હતું. બોમ્બેમાં હુલ્લડો ચાલુ રહ્યાં હોવાથી પારસીઓ તેમના નેતાઓથી હતાશ થઈ ગયા, અને દાદાભાઈ નવરોજીએ તેમના લોકોના ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગની ફરિયાદોનો અવાજ ઉઠાવવાના હેતુથી છાપું શરૂ કર્યું. ઊંચા ટપાલ દરોને કારણે તેનો ફેલાવો નજીકના વિસ્તારો સુધી મર્યાદિત રહ્યો હતો, પરંતુ કેટલીક વાર ઉત્સાહને લીધે છાપાના સંચાલકોએ દરેક અંકની કેટલીક નકલો નિ:શુલ્ક વિતરણ કરી હતી. આમ, છાપાના સ્થાપકોએ પારસી સમાજની સ્થિતિમાં સુધારા માટે અધીરા હતા તેથી તેમણે આ છાપાનો પહેલો અંક મફતમાં વહેંચ્યો અને તેમાં આશરે ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા ગુમાવ્યા.

૧૮૫૭માં બોમ્બેમાં રાશ્ત ગોફ્તારના માલિકોએ તેમની સંપત્તિને સંયુક્ત માલિકીમાં ફેરવી દીધી જેથી શરૂઆતથી જ છાપાને નાણાં આપનારા નસારવણજી કામા એકમાત્ર ખોટ ખાનાર ન બને. કે. આર. કામા, સોરાબજી શાપુરજી બેંગાલી, અને નૌરોજી ફરદોનજી બધા જ માલિક બન્યા. સ્થાનિક સરકારોએ બંગાળ અને બોમ્બેમાં થોડા અને ઉત્તર ભારતમાં ઘણા સ્થાનિક ભાષાની સામાયિકોને આર્થિક મદદ આપી હતી જેમાં જે તે સમાયિકનું ચોક્કસ સંખ્યામાં લવાજમ લઈને પણ મદદ કરવામાં આવતી. 

૧૮૫૮માં વિતરણની સંખ્યા ૪૩૨થી વધીને ૮૫૨ પર પહોંચી ગયું. આ એ સંખ્યા હતી કે જે તે સમયે સ્થાનિક ભાષાના પત્રકારત્વ માટે સાંભળવામાં આવતી નહોતી. પારસી વિષયોથી લઈને ભારતીય રાજકારણના મોટા પ્રશ્નો સુધીના વિષયોનો સમાવેશ થવા લાગ્યો. ૧૮૫૭ના બળવા દરમિયાન, છાપું બ્રિટિશરો પ્રત્યે વફાદાર રહ્યું હતું. તેણે ગુજરાતમાં પહેલી અંગ્રેજી કૉલમની શરૂઆત પણ કરી, જે મોટે ભાગે નૌરોજી ફરદૂંજે લખી હતી. ૧૮૭૦ના દાયકા સુધીમાં રાશ્ત ગોફ્તાર બોમ્બેમાં કાર્યરત ચાર દૈનિક અખબારોમાંનું એક હતું. તે ફક્ત પોતાનામાં ઉત્સાહપૂર્ણ જ નહીં, પરંતુ વિરોધ અથવા ટેકા દ્વારા અન્ય સામયિકોમાં ઉત્સાહનું કારણ પણ હતું.

સંદર્ભો 

ગુજરાતી સમાચારપત્ર
દૈનિક
નેત્રંગ (કામરેજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લામાં આવેલા કામરેજ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. નેત્રંગ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ અને પાટીદારો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, કેળાં, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
કામરેજ તાલુકો
સીલવાડ (તા. ખેડબ્રહ્મા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  ખેડબ્રહ્મા તાલુકામાં આવેલું  એક ગામ છે. સીલવાડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ખેડબ્રહ્મા તાલુકો
હામપર (તા. ધ્રાંગધ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રાંગધ્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હામપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હામપરની આસપાસ લખતર, સુરેન્દ્રનગર, વઢવાણ શહેરો અને મૂળી તાલુકો આવેલા છે.

સંદર્ભ 

 

ધ્રાંગધ્રા તાલુકો
રામેશરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રામેશરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હાલોલ તાલુકો
શિર (તા.ઝઘડીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. શિર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઝઘડીયા તાલુકો
ગંભીરપરા (તા. ગરૂડેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વપટ્ટીમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગરૂડેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ગંભીરપરા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.

ગરૂડેશ્વર તાલુકો
રાવચોંડ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. રાવચોંડ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે.

આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

આહવા તાલુકો
ગઢ (તા. પાવી જેતપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના છોટાઉદેપુર જિલ્લાના પાવી જેતપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.

પાવી જેતપુર તાલુકો
આષ્ટી તાલુકો, જિ. વર્ધા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના વર્ધા જિલ્લામાં આવેલા ૮ તાલુકાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો તાલુકો છે. આષ્ટી (વર્ધા) નગર ખાતે આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે.

વર્ધા જિલ્લો
સગોડીયા (તા. સરસ્વતી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સરસ્વતી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સગોડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સરસ્વતી તાલુકો
પીપલધરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ગણદેવી તાલુકાનું ગામ છે. પીપલધરા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દુધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

આ ગામના લોકો મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલનનો વ્યવસાય કરી પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે. આ ગામ ગણદેવીથી ૭ કિમીના અંતરે આવેલુ છે.

ગણદેવી તાલુકો
ક્રાંતિ અથવા રેવોલ્યુશન () એટલે પ્રણાલિકાગત પુરાણી વ્યવસ્થાનો નાશ અને નવી વ્યવસ્થા માટેનું એકાએક પરિવર્તન. ઓક્સફર્ડ શબ્દકોશમાં ક્રાંતિ એટલે 'આમૂલ પરિવર્તન', 'પરિસ્થિતિમાં મહાન પલટો' જેવા અર્થ આપવામાં આવ્યા છે.

વિવિધ ક્ષેત્રે ક્રાંતિના વિવિધ અર્થો થાય છે. કૃષિ ક્ષેત્રે હરિયાળી ક્રાંતિ, ઉત્પાદન ક્ષેત્રે ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ, સામાજિક ક્ષેત્રે સામાજિક ક્રાંતિ તથા સંચાલન ક્ષેત્રે સંચાલકીય ક્રાંતિ વગેરે પારિભાષિક શબ્દો જે-તે ક્ષેત્રમાં ધરમૂળથી આવેલાં પરિવર્તનને દર્શાવવા માટે પ્રચલિત બન્યા છે.

ઈતિહાસ
'ક્રાંતિ' (Revolution) શબ્દનો સૌપ્રથમ ઉપયોગ મધ્યયુગના પાછળના ભાગમાં ઇટાલિયન સિટી સ્ટેટ્સમાં થયો હતો. તે સમયે આ શબ્દનો ઉપયોગ ધાર્મિક સુધારણાના અર્થમાં થતો હતો. આ શબ્દ ઈ.સ. ૧૬૦૦ની આસપાસ અંગ્રેજી ભાષામાં પ્રવેશ્યો અને તેનો ઉપયોગ જૂની વ્યવસ્થાનું પુન:સ્થાપન કરવાના અર્થમાં થવા લાગ્યો. ક્રાંતિને મૂળભૂત સામાજિક પરિવર્તન તરીકે ગણવાનો ખ્યાલ અઢારમી સદીમાં ઉદભવ્યો હતો. આજે આ શબ્દ સામાજિક જીવનનાં વિવિધ ક્ષેત્રોમાં મૂળગામી પરિવર્તન સૂચવવા માટે વપરાય છે. કેટલીક વાર આ શબ્દ રાજકીય સત્તાપલટાના અર્થમાં પ્રયોજાય છે. આમ છતાં, સામાજિક, આર્થિક અને સાંસ્કૃતિક જીવનમાં પાયાનું પરિવર્તન સૂચવવા માટે 'ક્રાંતિ' કે 'સામાજિક ક્રાંતિ' શબ્દોનો ઉપયોગ સામાજિક વિજ્ઞાનીઓ કરતાં હોય છે.

ક્રાંતિના પ્રકારો
જ્યારે કોઈ ઘટનાને ક્રાંતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે ત્યારે સ્વાભાવિક રીતે જ તે ઘટનાની પ્રક્રિયામાં અમુક ચોક્કસ પરિબળોની ભૂમિકા અપેક્ષિત હોય છે. ક્રાંતિના સંદર્ભમાં પ્રક્રિયા ઉપરાંત પરિણામ પણ મહત્ત્વનું લક્ષણ ગણવામાં આવે છે. અમુક પરિણામ આવે તો જ ક્રાંતિ થઈ એમ કહેવાય છે. આથી પ્રક્રિયા અને ઘટના ઉપરાંત તેના પરિણામે શું સિદ્ધ થાય છે તેના આધારે, સમગ્ર ઘટના અને પ્રક્રિયાને ક્રાંતિનું બિરુદ પ્રાપ્ત થાય છે. આમ ક્રાંતિ ચોક્કસ લક્ષવાળું, વિશિષ્ટ પરિબળો ધરાવતું પરિવર્તન છે.

હેતુ, સ્વરૂપ અને પરિણામોની દ્રષ્ટિએ ક્રાંતિના વિવિધ પ્રકારો પાડવામાં આવ્યા છે. ક્રાંતિનો પ્રકાર તે માનવીના કયા પાસાને સ્પર્શે છે તેની પર આધાર રાખે છે. મુખ્ય પ્રકારો તરીકે રાજકીય ક્રાંતિ અને સામાજિક ક્રાંતિને ગણાવી શકાય. સામાજિક ક્રાંતિમાં ક્રાંતિના બધા જ પ્રકારોનો સમાવેશ થાય છે, કારણ કે ધાર્મિક, સાંસ્કૃતિક, આર્થિક કે રાજકીય ક્રાંતિઓ થોડે ઘણે અંશે વહેલા કે મોડા માનવસમાજને સ્પર્શે છે.

રાજકીય ક્રાંતિ
કોઈ એક દેશના થોડાક લોકો અથવા વિશાળ જનસમુદાય પ્રવર્તમાન રાજતંત્રની સામે વિદ્રોહ કરીને તેમાં સંપૂર્ણ પરિવર્તન લાવે તેને સામાન્યપણે રાજકીય ક્રાંતિ કહેવામાં આવે છે. રાજકીય ક્રાંતિઓ અને રાજકીય બળવાઓ મોટાભાગના દેશોમાં સામાન્યપણે વખતોવખત થતા રહે છે.

સામાજિક ક્રાંતિ
સામાજિક ક્રાંતિ સર્વગ્રાહી પરિવર્તન લાવનારી ક્રાંતિ છે. તેમાં સમાજની તલસ્પર્શી કાયાપલટ થાય છે. સામાજિક ક્રાંતિ કરવા માટે બળનો કે હિંસાનો ઉપયોગ અનિવાર્ય નથી હોતો. આ પ્રકારની ક્રાંતિમાં સરકારનું સમગ્ર તંત્ર અને સમાજનું સમગ્ર માળખું બદલી નાખવાની નેમ હોય છે.

સંદર્ભો

સમાજશાસ્ત્ર
ગોરસા (કુકરમુંડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કુકરમુંડા  તાલુકાનું ગામ છે. ગોરસા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. ગામના લોકો ખાસ કરીને જુવાર, તુવર, મગફળી તેમ જ અન્ય શાકભાજીની ખેતી કરે છે.

કુકરમુંડા તાલુકો
નારણકા (તા. મોરબી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરબી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નારણકા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

મોરબી તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
મોરવા (તા. શહેરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા શહેરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોરવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શહેરા તાલુકો
ભુતરડી (તા. ગરબાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ગરબાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભુતરડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગરબાડા તાલુકો
કૈલાશપતિ મિશ્ર  (૫ ઓક્ટોબર, ૧૯૨૩ – ૩ નવેમ્બર, ૨૦૧૨) ભારતીય રાજકારણી હતા. તેઓ ભારતીય જનતા પક્ષના નેતા હતા અને ગુજરાતના પૂર્વ રાજ્યપાલ હતા. રાજસ્થાનના રાજ્યપાલ નિર્મલચંદ્ર જૈનના અવસાન પછી ટૂંક સમય માટે તેઓએ રાજસ્થાનના કાર્યકારી રાજ્યપાલ તરીકે પણ પદભાર સંભાળેલો.

કૈલાશપતિ મિશ્રનો જન્મ બિહારનાં બુક્સર નજીકના દુધારચક ગામે, ભુમિહાર બ્રાહ્મણ કુટુંબમાં થયેલો. તેઓ અપરણિત હતા. તેઓ બિહારના "ભિષ્મપિતામહ"નું બિરૂદ પામેલા હતા. તેઓ ૧૯૪૪ પછીથી રાષ્ટ્રીય સ્વયં સેવક સંઘ સાથે જોડાયેલા હતા અને મહાત્મા ગાંધીની હત્યા પછી જેલમાં પણ ગયેલા. તેમણે ૧૯૪૨નાં ભારત છોડો આંદોલનમાં ભાગ લીધેલો અને એ માટે જેલમાં પણ ગયેલા. તેઓ પટણાનાં બિક્રમ વિધાનસભા ક્ષેત્રમાંથી ચૂંટણી જીતી અને બિહાર સરકારમાં નાણામંત્રી તરીકે જવાબદારી સંભાળેલી. ૧૯૭૭-૭૮માં જ્યારે બિહારમાં જનતા પાર્ટીની સરકાર હતી ત્યારે પણ તેઓને નાણામંત્રી તરીકે નિયુક્ત કરાયા હતા.  

૮૬ વર્ષની આયુએ, પટણા, બિહાર ખાતે તેઓનું અવસાન થયું.

પુસ્તક લેખન-પ્રકાશન
 ચેતના કે સ્વર - કાવ્ય સંગ્રહ 
 પથ કે સંસ્મરણ - આત્મકથા

સંદર્ભો

ગુજરાતના રાજ્યપાલો
રાજનેતા
૨૦૧૨માં મૃત્યુ
૧૯૨૩માં જન્મ
ગુરૂનો ભોખરો એ ઉત્તર ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લાના વડગામ તાલુકામાં આવેલા મુમનવાસ ગામ પાસે  સ્થિત ટેકરી છે. આ ટેકરી ધાર્મિક મહત્વ ધરાવે છે અને મોટાભાગે નાનાં બાળકોની બાબરી માટેનું સ્થાન છે. ટેકરી પર પાણિયારી આશ્રમ આવેલો છે.

સંદર્ભ 

ધાર્મિક સ્થળો
વડગામ તાલુકો
રામપુર (વાસણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વડાલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રામપુર (વાસણા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વડાલી તાલુકો
ભણપુરા (તા. ગોધરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  ગોધરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે.  ભણપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગોધરા તાલુકો
ઈન્દુલાલ ફુલચંદ ગાંધી ગુજરાતી સાહિત્યકાર હતા.

જીવન 
તેમનો જન્મ ૯ ડિસેમ્બર, ૧૯૦૫ના રોજ મકનસર ખાતે થયો હતો. તેમણે ઇન્ટર આર્ટસ સુધી અભ્યાસ કર્યો પછી પત્રકારત્વ, આકાશવાણીમાં નોકરી, સામયિક- સંપાદન જેવા વ્યવસાયિક કાર્યો કરેલા.

એમનું અવસાન ૧૦ જાન્યુઆરી, ૧૯૮૬ના દિવસે થયું હતું.

સાહિત્ય સર્જન 
આંધળી માનો કાગળ, તેજરેખા, જીવનના જળ, ખંડિત મૂર્તિઓ, શતદલ, ગોરસી, ઇંધણા, ધનુરદોરી, ભાણી, ઉન્મેષ, પથ્થર ના પારેવા વગેરે તેમના કાવ્યગ્રંથો છે.

સંદર્ભ 

ગુજરાતી સાહિત્યકાર
૧૯૦૫માં જન્મ
૧૯૬૮માં મૃત્યુ
૪ જાન્યુઆરી નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ચોથો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન પણ ચોથો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૬૧ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૧૯૪૮ – બર્મા યુનાઇટેડ કિંગડમથી સ્વતંત્રતા મેળવી પ્રજાસત્તાક રાષ્ટ્ર બન્યું.
 ૧૯૫૮ – સ્પુટનિક ૧, ૧૯૫૭માં સોવિયેત યુનિયન દ્વારા પ્રક્ષેપણ કરવામાં આવેલ પ્રથમ કૃત્રિમ ઉપગ્રહ ભ્રમણકક્ષામાંથી પૃથ્વી પર પછડાયો.
 ૧૯૫૯ – લુના ૧ ચંદ્રની નજીક પહોંચનાર પ્રથમ અવકાશયાન બન્યું.
 ૧૯૬૨ – રાષ્ટ્રીય સંસ્કૃત વિદ્યાપીઠનો શિલાન્યાસવિધિ ભારતના તત્કાલીન ઉપરાષ્ટ્રપતિ ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણનના હસ્તે કરાયો.
 ૨૦૧૦ – વિશ્વની હાલની સૌથી ઊંચી ઇમારત બુર્જ ખલીફા સત્તાવાર રીતે દુબઇમાં ખુલ્લી મૂકાઈ.

જન્મ 
 ૧૬૪૩ – સર આઇઝેક ન્યૂટન, ઇંગ્લીશ ભૌતિક વિજ્ઞાની, ગણિતશાસ્ત્રી, ખગોળશાસ્ત્રી, ફિલસૂફ, રસાયણવિજ્ઞાની અને ધર્મશાસ્ત્રી (અ. ૧૯૨૭)
 ૧૮૦૯ – લૂઈ બ્રેઈલ, "બ્રેઈલ લિપિ"ના શોધક. (અ. ૧૮૫૨)
 ૧૯૩૧ – નિરુપા રોય, હિન્દી ફિલ્મોના જાણીતા ચરિત્ર અભિનેત્રી (અ. ૨૦૦૪)
 ૧૯૩૭ – રમણ સુરેન્દ્રનાથ, ભારતીય ક્રિકેટર (અ. ૨૦૧૨)
 ૧૯૪૦ – રજનીકાંત ત્રિવેદી ભાવનગરના પ્રથમ કક્ષાના ક્રિકેટર

અવસાન 
 ૧૯૦૭ – ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી, ગુજરાતી લેખક, નવલકથાકાર, કવિ, વિવેચક અને સાહિત્યિક ઇતિહાસકાર (જ. ૧૮૫૫)
 ૧૯૬૦ – આલ્બેર કેમ્યૂ, ફ્રેન્ચ સાહિત્યકાર અને દાર્શનિક (જ. ૧૯૧૩)
 ૧૯૯૪ – આર. ડી. બર્મન, ભારતીય ફિલ્મ સંગીતકાર (જ. ૧૯૩૯)
 ૨૦૧૫ – ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી, ગુજરાતી ચલચિત્ર અને નાટ્યઅભિનેતા, દિગ્દર્શક, નિર્માતા (જ. ૧૯૩૬)
 ૨૦૧૭ – શશી કપૂર, ભારતીય અભિનેતા (જ. ૧૯૩૮)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

જાન્યુઆરી
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અંજાર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ

અંજાર તાલુકો
મલીકા (તા. લખતર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લખતર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મલીકા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામની પૂર્વ દિશામાં નળ સરોવરની જેમ થોડું પાણી ભરાઇ રહે છે અને ત્યાં વિવિધ પક્ષીઓ જોવા મળે છે. આ સ્થળને સ્થાનિક લોકો તોરણિયા કહે છે.

લખતર તાલુકો
જયપતાકા સ્વામીના ગુરુ  એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદ હતા. જયપતાકા સ્વામી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કૃષ્ણ ભાવનામૃતનો પ્રચાર કરે છે. જયપતાકા સ્વામી ઇસ્કોનના સંન્યાસી છે.

બાહ્ય કડીઓ 
જયપતાકા સ્વામી વીશે 

ધર્મ
ઇસ્કોન
ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ
હરે કૃષ્ણ
કાકરેલી (તા. સંજેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંજેલી તાલુકાનું ગામ છે. કાકરેલી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.

સંજેલી તાલુકો
બોભા (તા. દહેગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દહેગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બોભા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દહેગામ તાલુકો
લાપશી કે કંસાર એ ઘઉંના ઝીણાં ફાડા, ઘી, અને ગોળ કે સાકરમાંથી શુભ પ્રસંગોએ બનાવવામાં આવતી એક ગળી વાનગી છે.

સંદર્ભ

ખોરાક
મીઠાઈ
ગરબાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દાહોદ જિલ્લાના ગરબાડા તાલુકાનું નગર અને મુખ્ય મથક છે.

ભૂગોળ 
ગરબાડા ગુજરાતના સૌથી પૂર્વ છેડે આવેલું હોવાથી અહીં સૌથી પહેલો સૂર્યોદય થાય છે.

સંદર્ભ 

ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
ગરબાડા તાલુકો
ભીલડી (તા. ડીસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ડીસા તાલુકામાં આવેલું એક નગર છે. ભીલડી નગરના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. અહીં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ નગરમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભૂગોળ
ભીલડી  પર સમુદ્ર સપાટીથી ૯૪ મીટરની ઉંચાઇ પર આવેલું છે.

આ પણ જુઓ 
 નવા ભીલડી (તા. ડીસા)

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 ભીલડી વિષે
 ભીલડીનો અવકાશી નકશો

ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
ડીસા તાલુકો
હાથીજણ (તા. દહેગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દહેગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હાથીજણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દહેગામ તાલુકો
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલ્લભીપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માલપરા ગામ જવા માટે ભાવનગર-અમદાવાદ હાઈવે ઉપર પાણવી ગામ આવેલ છે, પાણવી ગામથી પૂર્વ દિશાએ ૬ કિ.મી.ના અંતરે માલપરા ગામ આવેલ છે. .

આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ પણ જુવો
  ભાવનગર
  ગુજરાત
  ભારત

સંદર્ભ

વલ્લભીપુર તાલુકો
ધારી તાલુકો ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશના અમરેલી જિલ્લાનો તાલુકો છે. ધારી આ તાલુકાનું વહીવટી મથક છે.

ધારી તાલુકામાં આવેલાં ગામો

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 ધારી તાલુકા પંચાયત 

અમરેલી જિલ્લો
સૌરાષ્ટ્ર
ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
કાદવકુવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાવી જેતપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાદવકુવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.

પાવી જેતપુર તાલુકો
માંઝા (તા. ખંભાળિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા  ખંભાળિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માંઝા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ખંભાળિયા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
૧૧ ઓગસ્ટનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૨૩મો (લિપ વર્ષદરમ્યાન ૨૨૪મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૪૨ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૧૯૬૧ – પોર્ટુગીઝ સંસ્થાનો દાદરા અને નગર હવેલીનો ભારતમાં વિલય.
 ૧૯૭૯ – ઉપરવાસમાં ભારે વરસાદને કારણે મોરબી જિલ્લાના મચ્છુ નદી પરનો બંધ તૂટતાં મચ્છુ બંધ હોનારત સર્જાઈ.
 ૧૯૯૯ – સદીનું છેલ્લું ગ્રહણ, ખગ્રાસ સૂર્યગ્રહણ, યુરોપ, મધ્યપૂર્વ અને ભારતમાં જોવા મળ્યું.
 ૨૦૦૩ – નાટોએ અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિ રક્ષક દળની કમાન સંભાળી, જે તેના ૫૪ વર્ષના ઇતિહાસમાં યુરોપની બહાર તેનું પ્રથમ મોટું ઓપરેશન છે.
 ૨૦૦૮ – અભિનવ બિંદ્રા બેજિંગ ઓલમ્પિક રમતોત્સવમાં ૧૦ મીટર એર રાયફલ સ્પર્ધામાં સુવર્ણ ચંદ્રક જીતીને ઓલમ્પિક રમતોત્સવમાં વ્યક્તિગત સુવર્ણ ચંદ્રક મેળવનારા પ્રથમ ભારતીય રમતવીર બન્યા.

જન્મ 
 ૧૭૭૮ – ફ્રેડરિક લુડવિગ જ્હૉન, જિમ્નાસ્ટીક્સનો પાયો નાંખનાર જર્મન શિક્ષક (અ. ૧૮૫૨)
 ૧૯૨૯ – ગીતા પરીખ, ગુજરાતી કવિયત્રી (અ. ૨૦૧૨)
 ૧૯૩૮ – બાપ્સી સિધવા, ગુજરાતી પારસી મૂળના અંગ્રેજી ભાષાના પાકિસ્તાની લેખિકા 
 ૧૯૪૩ – પરવેઝ મુશર્રફ, પાકિસ્તાની રાજદ્વારી અને સેનાના ભુતપૂર્વ વડા.
 ૧૯૫૪ – યશપાલ શર્મા, ભારતીય ક્રિકેટર (અ. ૨૦૨૧)
 ૧૯૫૪ – એમ.વી.નરસિમ્હારાવ, ભારતીય ક્રિકેટર

અવસાન 
 ૧૯૦૮ – ખુદીરામ બોઝ, ભારતીય ક્રાંતિકારી (જ. ૧૮૮૯)
 ૧૯૧૯ – એન્ડ્રુ કાર્નેગી,  સ્કોટિશ-અમેરિકન ઉદ્યોગપતિ (જ. ૧૮૩૫)
 ૨૦૦૦– ઉષા મહેતા, ગાંધીવાદી સ્વાતંત્ર્ય સેનાની અને સમાજ સેવિકા (જ. ૧૯૨૦)
 ૨૦૧૩ – ઝફર ફતેહ અલી, (Zafar Futehally) ભારતીય પ્રકૃતિવાદી અને બોમ્બે નેચરલ હિસ્ટ્રી સોસાયટીના પૂર્વ સેક્રેટરી (જ. ૧૯૨૦)
 ૨૦૧૮ – વી. એસ. નાયપોલ,  અંગ્રેજી સાહિત્યકાર (જ. ૧૯૩૨)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

બાહ્ય કડીઓ
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

ઓગસ્ટ
દાણાવાડા ભારત દેશની પશ્ચિમે આવે ગુજરાત રાજ્યની મધ્યમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના મુળી તાલુકાનું ગામ છે. દાણાવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.  આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.આ ગામ સુરેન્દ્રનગરથી પશ્ચિમે લગભગ ૧૫ કી.મી. અંતરે આવેલું છે. ગામની વસ્તી આશરે ૪૦૦૦ની છે.

મુળી તાલુકો
વિનોદ બાપાલાલ અધ્વર્યુ (૨૪-૧-૧૯૨૭) કવિ, વિવેચક, સંપાદક. જન્મ ડાકોરમાં. પ્રાથમિક, માધ્યમિક શિક્ષણ ડાકોરમાં. ૧૯૪૩માં મૅટ્રિક. ઉચ્ચ શિક્ષણ મુંબઈમાં. ૧૯૪૭માં વિલ્સન કૉલેજમાંથી સંસ્કૃત સાથે બી.એ. તથા ભારતીય વિદ્યાભવનમાંથી ગુજરાત મુખ્ય વિષય સાથે એમ.એ. ૧૯૫૪માં એ. જી. ટીચર્સ કૉલેજમાંથી બી.એડ. અને ૧૯૫૭માં એમ.એડ. ૧૯૫૭ થી ૧૯૬૯ સુધી અમદાવાદની બી. ડી. આર્ટસ કૉલેજમાં ગુજરાતીના પ્રાધ્યાપક. ૧૯૬૯ થી બાલાસિનોરની આર્ટસ-કૉમર્સ કૉલેજના આચાર્ય. ૧૯૮૭ થી નિવૃત્ત.

કાવ્યસંગ્રહ ‘નંદિતા’ (૧૯૬૦)માં પ્રયોગશીલ કવિતા છે. અર્થઘનતા, પ્રતીકાત્મકતા અને લાઘવ એમની કવિતાનાં પ્રમુખ લક્ષણો છે. એમણે નવલકથા સાહિત્યસ્વરૂપ પર ‘માયાલોક’ (કનુભાઈ જાની સાથે, ૧૯૬૫) નામક પુસ્તક આપ્યું છે. ‘ગુજરાતી નાટકનું ગદ્ય’ (૧૯૬૭)માં નાટકની ભાષા તપાસી છે. ‘રંગલોક’ (૧૯૮૭) નાટ્યસાહિત્યવિષયક લેખોનો સંગ્રહ છે. પ્રેમાનંદ તથા નરસિંહ કૃત ‘સુદામાચરિત’ (૧૯૬૬)ના સંપાદન ઉપરાંત એમણે પ્રેમાનંદ ભટ્ટકૃત ‘અભિમન્યુ આખ્યાન’ (૧૯૬૮)નું સંપાદન કર્યું છે. ‘ગુજરાતી પ્રતિનિધિ વાર્તાઓ’ (૧૯૮૩) અને ‘સુવર્ણ કેસૂડાં-એકાંકી’ (૧૯૮૪) પણ એમનાં સંપાદનો છે.

 ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય

 ગુજરાતી સાહિત્યકાર
૧૯૨૭માં જન્મ
શ્રીધર વ્યાસ ૧૪ મી-૧૫ મી સદીના પશ્ચિમ ભારતના એક ગુજરાતી કવિ હતા. તેઓ તેમણે રચેલી રણમલ્લ છંદ નામની વીરરસ ધરાવતી ઐતિહાસિક કવિતા માટે જાણીતા છે.

જીવન
તેમના નિજી જીવન વિષે વધુ માહિતી ઉપલબ્ધ નથી. રાજદરબાર કે સમાજમાં ધાર્મિક અનુષ્ઠાન કરાવનાર બ્રાહ્મણોને વ્યાસની ઉપાધિ અપાતી. કનૈયાલાલ મુનશી તેમણે રાજકવિ તરીકે વર્ણવે છે. તેઓ ઈડરના રાઠોડ રાજપૂત સાશક, રણમલ્લ સાથે સંબંધ ધરાવે છે.

સર્જન
૧૪૦૦ની સાલમાં તેમના દ્વારા લખાયેલી રચના રણમલ્લ છંદ માટે તેઓ વિશેષ જાણીતા છે. આ રચના દીલ્હી સલતનત દ્વારા નિમાયેલા અણહિલવાડ (પાટણ)ના સૂબેદાર મુઝફ્ફર શાહ પ્રથમ (ઝફર ખાન)ના ઇ. સ. ૧૩૯૮માં અમદાવાદ ખાતે થયેલા પરાજયની વાર્તા વર્ણવે છે.. પ્રાચીન ગુજરાતીમાં લખાયેલી કૃતિઓમાં આ એક ઉત્તમ કૃતિ માનવામાં આવે છે. આમાં અવહતથા નામની રાજ કવિઓ દ્વારા વાપરવામાં આવતી કૃત્રિમ વાણીનું મિશ્રણ છે. તેઓ આ યુદ્ધના પ્રત્યક્ષ સાક્ષી હોઈ શકે છે. આની સત્યતા સમકાલીન મુસ્લીમ લેખાણોથી પ્રસ્થાપિત થાય છે આથી આને એક ઐતિહાસિક કૃતિ પણ ગણી શકાય છે. આ કવિતા સંસ્કૃતના ૧૦ શ્લોકથી શરૂ થાય છે અને ત્યાર બાદ ૬૦ ગુજરાતી શ્લોક ધરાવે છે. આ કવિતાની કડીઓ ઘણા પર્શિયન અને અરબી શબ્દો ધરાવે છે. વીરરસ ઉપજાવવા વ્યંજનો તેમાં વપરાયા છે. તેમાં દર્શાવેલ લડાઈનું વર્ણન, નાયકનું ચિત્રણ અને પ્રાસ વગેરે ને કારણે આ કૃતિ ગુજરાતી સાહિત્યમાં અનન્ય છે. 
 
તેમની રચના દશમ સ્કંધ એ ભાગવદ્ પુરાણના દસમા સ્કંધનું ગુજરાતી સંસ્કરણ છે. તેમાં ફક્ત ૧૨૭ કડીઓ છે અને તે હસ્ત પ્રત પણ ક્ષીણ થઈ ગઈ છે.
 
તેમણે શપ્તશતી છંદ અથવા ઈશ્વરી છંદની પણ રચના કરી છેજે દુર્ગા શપ્તશી (દેવી માહાત્મ્ય) પર આધારિત છે, તે માર્કંડેય પુરાણનો ભાગ છે. તેમાં ૧૨૦ કડીઓ છે.

આ પણ જુઓ
 ગુજરાતી સાહિત્યકારોની યાદી

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ
 History of Gujarati Literature

ગુજરાતી સાહિત્યકાર
માંડલ તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. માંડલ આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

આ તાલુકાનો ભૌગોલીક વિસ્તાર ૩૪૬૬૨ હેક્ટર ૧૭ ગુંઠા જેટલો છે. આ તાલુકામાં મુખ્યત્વે કપાસ, બાજરી, જુવાર, જીરૂં જેવાં ખેત ઉત્પાદનો મેળવવામાં આવે છે.

તાલુકાના ગામો

જોવાલાયક સ્થળો 
 કડવાસણ
 વાવેશ્વર મહાદેવ
 ખંભલાવ મંદીર

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 માંડલ તાલુકા પંચાયતની વેબસાઇટ 

અમદાવાદ જિલ્લો
ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
ખીજડીયા રવાની (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખીજડીયા રવાની ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

જામનગર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
આઈએનએસ કુરસુરા (એસ ૨૦) એ ભારત દેશની એક યુદ્ધ સબમરીન હતી. આ ડીઝલ તેમ જ ઈલેકટ્રીક ઊર્જા સંચાલિત કલવરી કક્ષાની ભારત દેશની પાંચમી સબમરીન હતી. આ સબમરીનને ૧૮ ડિસેમ્બર, ૧૯૬૯ના રોજ કાર્યરત કરવામાં આવી હતી અને ૩૧ વર્ષની દીર્ઘકાળની સેવાઓ પછી ૨૭ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૦૧ના રોજ સબમરીનને તેના કાર્યમાંથી નિવૃત્ત કરવામાં આવી હતી. આ સબમરીને વર્ષ ૧૯૭૧ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધમાં ભાગ લઈ દરિયાઈ સંત્રી તરીકે ચાવીરુપ ભૂમિકા ભજવી હતી.

હાલમાં આ સબમરીનને એક સંગ્રહાલય તરીકે આંધ્ર પ્રદેશ રાજ્યના વિશાખાપટનમ શહેર ખાતે રામકૃષ્ણ મીશન બીચ ખાતે જાહેર જનતા માટે પ્રદર્શિત કરવામાં આવેલ છે. આ એશિયા ખંડનું સૌ પ્રથમ સબમરીન સંગ્રહાલય છે.

ચિત્રદર્શન

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ 
 કુરસુરા સબમરીન સંગ્રહાલય વિષયક સચિત્ર માહિતી- હિંદી ભાષામાં

આંધ્ર પ્રદેશ
જોવાલાયક સ્થળો
ભારતીય સેના
અલકનંદા નદી ભારતીય ઉપખંડની સૌથી વધુ મહત્વની તેમ જ પવિત્ર એવી ગંગા નદીની ઉપનદી તેમજ ઉત્તર ભારતની મુખ્ય નદીઓમાંની એક છે. અલકનંદા એ ગંગા નદીનાં ચાર નામો પૈકીનું એક નામ છે. ચાર ધામમાં ગંગા નદીનાં ઘણાં રુપ અને નામ જોવા મળે છે. ગંગોત્રી ખાતે ગંગા નદીને ભાગીરથીના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. કેદારનાથ ખાતે મંદાકિની અને બદ્રીનાથ ખાતે અલકનંદા નામથી ઓળખવામાં આવે છે.

અલકનંદા નદી ઉત્તરાખંડ રાજ્યમાં શતપથ અને ભગીરથ ખડક નામક હિમનદીમાંથી નીકળે છે. આ સ્થાન ગંગોત્રી કહેવાય છે. અલકનંદા નદી પહાડોની ખીણમાં લગભગ ૨૨૯ કિલોમીટર જેટલું અંતર કાપે છે. દેવ પ્રયાગ અથવા વિષ્ણુ પ્રયાગ ખાતે અલકનંદા અને ભાગીરથી નદીઓનો સંગમ થાય છે અને ત્યારબાદ અલકનંદા નામ સમાપ્ત થઇ કેવળ ગંગા નામ વડે ઓળખાય છે. અલકનંદા નદી ચમોલી, તેહરી અને પૌડી જિલ્લાઓમાંથી પસાર થઇને આગળ વહે છે. ગંગા નદીમાં વહેતા પાણીમાં અલકનંદા નદીના પાણીનું યોગદાન ભાગીરથી નદી કરતાં વધારે પ્રમાણમાં છે. હિંદુઓના પ્રસિદ્ધ તીર્થસ્થળ બદ્રીનાથ અલકનંદા નદીના તટ પર જ વસેલું છે. રીવર રાફ્ટિંગ જેવી સાહસિક નૌકા રમત માટે આ નદી ખુબ જ લોકપ્રિય છે. તિબેટની સીમા પાસે આવેલા કેશવપ્રયાગ નામના સ્થળ પર આ નદી આધુનિક સરસ્વતી નદી સાથે મળે છે. કેશવપ્રયાગ બદ્રીનાથ કરતાં અધિક ઊંચાઈ પર આવેલું છે.

અલકનંદા નદી ક્યાંક ખુબ જ ઊંડી, તો ક્યાંક છીછરી છે. આ નદીની સરેરાશ ઊંડાઈ ૫ ફૂટ (૧.૩ મીટર) જેટલી છે અને મહત્તમ ઊંડાઈ ૧૪ ફૂટ (૪.૪ મીટર) જેટલી છે.

પંચ પ્રયાગ 
અલકનંદા નદીની પાંચ ઉપનદીઓ એટલે કે સહાયક નદીઓ આવેલી છે, જે ગઢવાલ ક્ષેત્રમાં પાંચ અલગ અલગ સ્થળો પર અલકનંદા નદી સાથે મળી જાય છે, જે પંચ પ્રયાગના નામથી ઓળખાય છે. આ પંચ પ્રયાગ નીચે પ્રમાણે છે:

 વિષ્ણુ પ્રયાગ, જ્યાં આગળ શ્વેત ગંગા અને અલકનંદા નદીઓનો સંગમ થાય છે.
 નંદ પ્રયાગ, જ્યાં આગળ નંદાકિની અને અલકનંદા નદીઓનો સંગમ થાય છે.
 કર્ણ પ્રયાગ, જ્યાં આગળ પિંડારી અને અલકનંદા નદીઓનો સંગમ થાય છે.
 રુદ્રપ્રયાગ, જ્યાં આગળ મંદાકિની અને અલકનંદા નદીઓનો સંગમ થાય છે.
 દેવ પ્રયાગ, જ્યાં આગળ ભાગીરથી અને અલકનંદા નદીઓનો સંગમ થાય છે.

બંધો 
અલકનંદા અને તેની ઉપનદીઓ પર કુલ ૩૭ જળબંધો નિર્માણ પામેલા, બાંધકામ હેઠળ અથવા યોજના હેઠળ છે, જેનો મુખ્ય ઉપયોગ વિદ્યુત ઉત્પન્ન કરવાનો છે.

અલકનંદા નદી અને તેની ઉપનદીઓ પર અન્ય ૨૩ યોજનાઓનો પ્રસ્તાવ છે. આ યોજનાઓ નીચે પ્રમાણે છે.

કાંઠા પર આવેલા નગરો 
અલકનંદા નદીના કાંઠા પર બદ્રીનાથ, વિષ્ણુપ્રયાગ, જોશીમઠ, ચમોલી, નંદપ્રયાગ, કર્ણપ્રયાગ, રુદ્રપ્રયાગ, શ્રીનગર અને દેવપ્રયાગ જેવા નગરો વસેલા છે.

છબીઓ

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ 

 અલકનંદા નદી વિશે બ્રિટાનીકા ડૉટકૉમ પર માહિતી.
 બધાં પ્રયાગ વિશે માહિતી GMVN (ગઢવાલ મંડલ વિકાસ નિગમ)ની વેબસાઇટ પર.

ઉત્તરાખંડ
ભારતની નદીઓ
કાતર એ કપડાં કે કાગળ કાપવા માટે વાપરવામાં આવતું એક સાદું યાંત્રિક ઉપકરણ છે. કાતર ઉચ્ચાલનના સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે. બે પાંખીયાં વચ્ચે રીવેટ જડીને બનાવવામાં આવતી કાતરના ટૂંકા છેડા તરફ આંગળી અને અંગુઠો ભેરવીને પકડી શકાય તેવા ખાનાં હોય છે અને રીવેટના બીજી તરફ ધારદાર બે લાંબા પાનાં હોય છે. આંગળી ને અંગુઠા વચ્ચે લાંબા પાનાં હોય છે. આંગળી અને અંગુઠા વડે અપાતું દબાણ બીજા છેડે વધુ શક્તિશાળી બનીને કાગળ અથવા કાપડને કાપવાનું કાર્ય કરે છે. કાતરનો ઉપયોગ માણસ ૩ હજાર વર્ષ પહેલાંથી કરતો આવ્યો છે.

સામાન્ય કાતર ૬ ઈંચની હોય છે, જ્યારે ઘાસ વગેરે કાપવાની કાતર ૬ ઈંચ કરતાં મોટી હોય છે. દરજીઓ કાપડ કાપવા જેનો ઉપયોગ કરે છે, તે કાતરનું એક જ પાનું ધારવાળું હોય છે. ૪૦૦ વર્ષ પહેલાં કાતરના પાંખીયા વચ્ચે સ્પ્રીંગ પણ જડવામાં આવતી હતી. તે જમાનામાં લોકો ધાતુની પટ્ટીમાંથી જાતે જ કાતર બનાવી લેતા. આજે ઉપયોગમાં આવે છે, તેવી કાતર સૌ પ્રથમ ઈ. સ. ૧૭૬૧માં બેન્જામિન હન્ટસમેન નામના અંગ્રેજ સંશોધકે બનાવી હતી.

સંદર્ભો 

ઉપકરણ
ઓજાર
આઈના મહેલ એ ભારતના પશ્ચિમ ભાગના એક રાજ્ય ગુજરાતના સૌથી મોટા કચ્છ જિલ્લાના ભુજ શહેરમાં આવેલો ૧૮મી સદીમાં બંધાયેલો એક મહેલ છે. આ મહેલ પ્રાગ મહેલની બાજુમાં આવેલો છે. આ મહેલ ૧૭૬૧માં રાવ લખપતજી દ્વારા બંધાવવામાં આવ્યો. આના મુખ્ય વાસ્તુકાર કચ્છી મિસ્ત્રી રામ સિંહ માલમ હતા.મહેલની દિવાલો સફેદ આરસની છે જેમાં અરીસાઓ લગાવવામાં આવ્યા છે.

૨૦૦૧ના ગુજરાત ધરતીકંપમાં આ મહેલ પૂર્ણ રીતે નાશ પામ્યો હતો. પણ આ મહેલનો એક ભાગ ને તેટલું નુકશાન થયું ન હતું. તેનું સમારકામ કરીને તેને પુનઃ સ્થાપિત કરરવામાં આવ્યો છે. આ ભાગમાં એક શયન ખંડ, સંગીત ખંડ, દરબાર ખંડ, અમુક પુરાતન વસ્તુઓ, ચિત્રો, શસ્ત્રો અને સિંહાસન આદિ સાચવીને મુકવામાં આવ્યાં છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

"આઈના મહેલ" . ગુજરાત ટુરિઝમ.

ભુજ તાલુકો
કચ્છ જિલ્લો
ગુજરાતના મહેલો
ગુજરાતના સંગ્રહાલયો
નવાપરા (તા. ઉપલેટા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ઉપલેટા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવાપરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ઉપલેટા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
હમીરસર તળાવ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના મુખ્ય મથક ભુજ શહેરમાં આવેલું ઐતિહાસિક તળાવ છે. આ તળાવ જોવાલાયક છે. આ ઐતિહાસિક તળાવ માનવસર્જિત છે. આ તળાવ ૨૮ એકરના વિસ્તારમાં ફેલાયેલુ છે અને તેની આસપાસ સુંદર બગીચા આવેલા છે. આ તળાવ ભુજ શહેરની પાણીની જરુરિયાત સંતોષે છે.

ઇતિહાસ 
હમીરસર તળાવ ૪૫૦ વર્ષ જુનું તળાવ છે અને તેનું નામ ભુજના સ્થાપક જાડેજા શાસક રાઓ હમીર (૧૪૭૨-૧૫૨૪) પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. તળાવનું બાંધકામ રાઓ ખેંગારજી પ્રથમ ‍(૧૫૪૮-૧૫૮૫‌) ના શાસન દરમિયાન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમણે તળાવનું નામ તેમના પિતા હમીર પરથી આપ્યું હતું. ખેંગારજીએ આ સ્થળની પસંદગી કચ્છના સૂકા અને ખારા વિસ્તારમાં રહેલા રણદ્રીપને જોઇને કરી હતી અને ભુજની પાણીની જરૂરિયાત નહેરો અને નદીઓના સંગમ વડે થઇ શકે તે માટેની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. ભુજને ૧૫૪૯માં કચ્છની રાજધાની જાહેર કરવામાં આવી હતી. 

તળાવના કાંઠાનું બાંધકામ પ્રાગમલજી દ્વિતિય અને વધુ બાંધકામ ખેંગારજી તૃતિયના સમયમાં જયરામ રુડા ગજધરના માર્ગદર્શન હેઠળ કરવામાં આવ્યું હતું. આ બાંધકામ સ્થાનિક કડિયા સમુદાય - કચ્છના મિસ્ત્રીઓએ કર્યું હતું.

૨૦૦૧ના ભૂકંપ પહેલા જ હમીરસરનું ઘણું ખરું પાણી સૂકાઇ ગયું હતું અને તેનાથી ભુજની પાણીની જરૂરિયાત સંતોષી શકાતી નહોતી. જોકે ભૂકંપ પછી સ્થાનિક લોકો, નગરપાલિકા અને અન્યોની મદદથી ૨૦૦૩ સુધીમાં તળાવને ભરવા માટેનું સમારકામ થયું હતું. ૨૦૦૩માં ચોમાસા પહેલાં તળાવ તૈયાર થઇ ગયું હતું અને એ વર્ષે ૫૦ વર્ષના સૌથી વધુ વરસાદને કારણે તળાવ છલકાઇ ગયું હતું અને તે ઘટના એક ઉજવણી સમાન બની હતી.

જયારે હમીરસર તળાવ વરસાદના પાણીથી ભરાઇ જાય છે ત્યારે હમીરસર તળાવની પુજા કરવામાં આવે છે અને પ્રસાદના લાડુ કે જેને "મેઘલાડુ" કહે છે, તેને નાગરિકોમાં વહેંચવામાં આવે છે. રેકોર્ડ મુજબ ભારતની આઝાદી પછી તળાવ માત્ર ૧૮ વખત જ સંપૂર્ણપણે ભરાયું છે.

સંદર્ભ 

જોવાલાયક સ્થળો
કચ્છ જિલ્લો
તળાવ
વટાર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાપી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે.  વટાર ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. શેરડી, ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.

વટાર ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વાપી તાલુકો
વર્તણૂક 

સાંજનાં સમયે જંગલ આસપાસનાં ગામોમાં ફરે છે. મોટા પ્રાણી દ્વારા કરેલ શિકાર તથા મરેલ ઢોરોની  આસપાસ માંસ ખાવા માટે ફરતા જોઇ શકાય છે. બોરની ઝાડીમાં ફળ આવે ત્યારે બોર ખાતા જોઇ શકાય છે. સાંજનાં સમયે ગામના પાદરમાં એકસાથે અવાજ કરે છે,જેને 'લાળી' કહેવાય છે. સંકટ સમયે કલાકનાં ૪૦ કિમી.ની ઝડપે દોડી શકે છે.

ગુજરાતનાં વન્યજીવો
વન્ય
સસ્તન પ્રાણીઓ
પ્રાણીઓ
જખૌ પશ્ચિમ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અબડાસા તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. જખૌ તાલુકાના મુખ્ય મથક નલિયાથી પશ્ચિમ-નૈઋત્યે ૧૭ કિમી દૂર આવેલું છે. જખૌ બંદર પશ્ચિમે ૮ કિમી દૂર આવેલું છે.

ઇતિહાસ 
જખૌ ગામ અને બંદરનું નામ વિખ્યાત જખ બોંતેરા પરથી પડ્યું હતું, જેમનું જહાજ કચ્છના કાંઠા પર હાલના જખૌ બંદરે તૂટી ગયું હતું. તેઓ લાંબા અને ગોરા અને આગળ પડતા હતા અને તેઓની સંખ્યા ૭૨ હતી, જેમાં ઓછામાં ઓછી એક સ્ત્રીનો સમાવેશ થતો હતો. તેમનું મૂળ સ્પષ્ટ નહોતું.

મધ્યકાલીન સમયમાં, જખૌ એ વ્યસ્ત બંદર અને માલ સામાનના સંગ્રહસ્થાન માટે જાણીતું હતું. તેમ છતાં, ગોડિયા ખાડી પૂરાતા તેમજ જહાજોના કદમાં વધારો થતાં, મોટાભાગનો વેપાર માંડવી અને મુંબઈ ખાતે જતો રહ્યો. અહીંથી મીઠું, કપાસ, જુવાર, દિવેલની નિકાસ થતી હતી અને પછીથી કપડાં અને તમાકુનો વેપાર વધ્યો. આયાત મોટાભાગે ચોખા, લાકડું, સૂકા મેવા તેમજ ખાંડની હતી.

૧૯૯૮માં આવેલા વાવાઝોડામાં જખૌ બંદરને ભારે નુકશાન પહોંચ્યું હતું. હવે અહીં મુખ્ય વ્યવસાય માછીમારીનો છે.

વસ્તી 
૨૦૦૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ જખૌની વસ્તી ૪,૦૭૬ વ્યક્તિઓની હતી, જેમાં ૨,૦૩૨ ‍(૪૯.૯%) અને ૨,૦૪૪ સ્ત્રીઓ (૫૦.૧%)નો સમાવેશ થતો હતો.

આ પણ જુઓ 
 જખૌ બંદર
 કચ્છ ઘોરાડ અભયારણ્ય

સંદર્ભ 

અબડાસા તાલુકો
તુરખેડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા  કવાંટ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. તુરખેડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. આ ગામ ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

કવાંટ તાલુકો
મોટા ત્રાડીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધંધુકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટા ત્રાડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધંધુકા તાલુકો
વાવરડા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ
કૌકા (તા. ધોળકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધોળકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કૌકા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

ધોળકા તાલુકો
ચંપેલી (તા. લુણાવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક ગામ છે. ચંપેલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

લુણાવાડા તાલુકો
ચચાકપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સીંગવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચચાકપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સીંગવડ તાલુકો
ઉભારીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા સાગબારા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ઉભારીયા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

સાગબારા તાલુકો
વસંતપંચમી ગુજરાતી પંચાંગ મુજમ મહા સુદ પાંચમના દિવસે ઊજવાતો હિંદુ તહેવાર છે જે ફેબ્રુઆરી મહિનાની શરૂઆતમાં કે જાન્યુઆરી મહિનાના અંતમાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ, કૃષ્ણ, રાધા અને માતા સરસ્વતીને પીળા રંગનાં વસ્ત્રો અને ફૂલોથી શણગારીને ગુલાલ, ધૂપ-દીપ અને જળ અર્પણ કરીને તેમની પૂજા કરવામાં આવે છે. વસંતપંચમીનો તહેવાર સરસ્વતી પૂજા અને શ્રી પંચમી તરીકે પણ જાણીતો છે. શીખ સમાજના લોકો આ દિવસે પતંગોત્સવ ઊજવે છે.

હિંદુ સંસ્કૃતિમાં વસંતપંચમીનો દિવસ તે વસંત ઋતુનો પ્રથમ દિવસ ગણવામાં આવે છે, એટલે કે આ દિવસથી વસંત ઋતુની શરૂઆત થાય છે.

તહેવાર
હિંદુ તહેવારો
વ્યાયામ દ્વારા શરીરના સાંધાઓની નબળાઇ કે વેદના દૂર કરવા તેમ જ મહત્તમપણે કાર્યરત કરવા માટે માંસપેશીઓને સક્રિય કરીને કરવામાં આવતા ઉપચારની પદ્ધતિને ફિઝિયોથેરાપી કહેવાય છે. આ ચિકિત્સા પદ્ધતિમાં દવાઓ આપવામાં આવતી નથી, માટે તેની કોઈ આડાઅસરોનો પ્રશ્ન મહદંશે ઉત્પન્ન થતો નથી. પરંતુ, મહત્ત્વની વાત એ છે કે, ફિઝિયોથેરાપી જો લાંબા સમય સુધી અને નિયમિત પણે કરવામાં આવે તો જ તેની અસર દેખાય છે અને તકલીફ દૂર થાય છે. ફિઝિયોથેરાપીની સારવાર આપનાર વિશેષજ્ઞને ફિઝિયોથેરાપિસ્ટ તરિકે ઓળખવામાં આવે છે.

શરીરમાં અમુક પ્રકારની તકલીફો માટે જો આપ દવા લેવા ના ચાહતા હોવ તો, પ્રમાણભૂત ફિઝિયોથેરાપિસ્ટની સલાહ લઈને આપ તે તકલીફ ફિઝિયોથેરાપી દ્વારા પણ દૂર કરી શકો છો.

બાહ્ય કડીઓ 
 ફિઝિયોથેરાપી દ્વારા વિના ઔષધ રોગ મટાવો (હિંદીમાં)

સંદર્ભ 

સારવાર
ચિકિત્સા પદ્ધતિ
મોટી પાનેલી અથવા પાનેલી મોટી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઉપલેટા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મોટી પાનેલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

જાણીતાં વ્યક્તિઓ 
 હર્ષદ મહેતા - ભારતીય શેરબજારના વ્યાપારી અને કૌભાંડી.
 મહમદ અલી ઝીણાની પ્રથમ પત્નિનું મૂળ વતન.

સંદર્ભ 

ઉપલેટા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
અસલગામ (તા. વિરમગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરમગામ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અસલગામ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિરમગામ તાલુકો
ગલેસરા (તા. પ્રાંતિજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પ્રાંતિજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગલેસરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

પ્રાંતિજ તાલુકો
હાથબ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા ભાવનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ભાવનગરથી ૩૦ કિલોમિટર દૂર આવેલું આ દરિયાકિનારાના ગામ પાસે એક હવા ખાવાનું સ્થળ પણ છે.

ભારતીય પુરાતત્વ ખાતા દ્વારા હાથબમાં ઉત્ખનન કાર્ય હાથ ધરવામાં આવ્યું છે. અહીં માનવસંસ્કૃતિના પ્રાચીન અવશેષો મળી આવવાની શકયતા છે. ૧૯૮૫માં અહીંયા દરિયાઈ કાચબા ઊછેર કેંદ્ર દીપકભાઈ પ્ર. મેહતાએ ગુજરાત વન વિભાગના સહયોગથી બનાવેલું. હાથબ બંગલાની બાજુનાં મકાનમાં લોકશાળા ચાલે છે.

હાથબ બંગલા પારિસ્થિકી-પ્રવાસન સ્થળ
ભાવનગર રજવાડાંના સમયમાં અહીં ભાવનગરના રાજવીએ હાથબ ગામથી દોઢ કિ.મી.ના અંતરે સોનેરી રેતી વાળા દરિયા કિનારે એક બંગલો બનાવેલો જે હાથબ બંગલા તરીકે ઓળખાય છે. એ બંગલો હાલ જંગલખાતાનાં કબ્જા હેઠળ બંધ હાલમાં છે. એ પછી ૧૫ ઓગસ્ટ ૨૦૧૪ના દિવસે એ બંગલાના પરિસરની બાજૂમાં આવેલી જમીન પર હાથબ બંગલા પારિસ્થિકી-પ્રવાસન સ્થળ સંકૂલ બનાવવામાં આવ્યું છે જ્યાં પ્રવાસીઓ માટે રહેવા - જમવા સહીતની સુવિધાઓ છે.

સંદર્ભ 

ગુજરાતનાં ગામો
ભાવનગર તાલુકો
જોવાલાયક સ્થળો
દરિયાકિનારો
લેંગપુઈ વિમાનમથક (लेंगपुई हवाई अड्डा; Lengpui Airport) (આઇએટીએ  ICAO ), ઐઝવાલ, મિઝોરમ ખાતે આવેલ એક વિમાનમથક છે.

આ વિમાનમથક હવાઈ સેવા દ્વારા કોલકત્તા અને ગુવાહાટી ખાતેથી તેમ જ અઠવાડિયામાં ત્રણ વિમાનસેવા દ્વારા ઇમ્ફાલ સાથે જોડાયેલ છે. મિઝોરમના પાટનગર ઐઝવાલ શહેરથી ૩૨ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. આ વિમાનમથક ભારતનું પ્રથમ અને સૌથી મોટું હવાઈમથક છે, જેનું બાંધકામ રાજ્ય સરકાર દ્વારા કરવામાં આવ્યું હોય. ઉપરાંત તે પૂર્વોત્તર ભારતમાં બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું વિમાનમથક છે.

હવાઈ પટ્ટી અને વિમાનક્ષેત્ર 
અહીંની હવાઈ પટ્ટી (રન-વે) ૨૫૦૦ મીટર લાંબી છે, જેની નીચેથી ઘણા પહાડી ઝરણાંઓ વહે છે. આ કારણથી તે પોતાની જાતને અનોખું બનાવે છે. આ વિમાનમથકનો બાંધકામ ખર્ચ ૯૭.૯૨ કરોડ રૂપિયા થયો હતો અને તે બે વર્ષ અને બે મહિનાના વિક્રમજનક સમયમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. તેનું બાંધકામ ડિસેમ્બર ૧૯૯૫માં શરૂ કરી ફેબ્રુઆરી ૧૯૯૮માં પૂર્ણ પણ કરવામાં આવ્યું હતું. તેના બાંધકામ પૂર્વેના સમયમાં રાજધાની ઐઝવાલ ખાતેથી, સૌથી નજીકનું રેલવે સ્ટેશન બૈરાબી  અને સૌથી નજીકનું વિમાનમથક સિલ્ચર  જેટલા અંતરે પડતું હતું.

હવાઈ સેવાઓ અને સ્થળ 
 એર ઇન્ડિયા (ઇમ્ફાલ, કોલકાતા)
 જેટ એરવેઝ (દિલ્હી, ગુવાહાટી)

સંદર્ભો 

 વિમાનમથકનું ઉદઘાટન 

ભારતનાં હવાઈ મથકો
મિઝોરમ
કોસમડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગ અને દક્ષિણ ભાગને જોડતા ભરુચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાલિયા તાલુકાનું એક ગામ છે. કોસમડી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે.

આ ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો સરકારી કે ખાનગી નોકરી પણ કરે છે. જુવાર, તુવર, મકાઈ, કપાસ તથા અન્ય શાકભાજી અહીંના મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.

વાલિયા તાલુકો
કબીર બીજક એ સંત કબીર રચિત એમની રચના જેમાં સંગ્રહિત છે તે ગ્રંથનું નામ છે.

વિભાગો 
 રમૈની (Ramaini)
 શબદ (Shabd)
 જ્ઞાન-ચૌતીસા (Gyan-chautisa)
 વિપ્રમતીસી (Vipramatisi)
 કહારા (Kahara)
 બસન્ત (Basant)
 ચાચર (Chachar)
 બેલી (Beli)
 બિરાહુલી (Birahuli)
 હિંડોલા (Hindola)
 સાખી (Sakhi)

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ 
 કબીર બીજકનું અંગ્રેજી ભાષાંતર
કબીર રમૈની સુધા - સરળ ગુજરાતીમાં સમજૂતી
કબીર શબ્દ સુધા - સરળ ગુજરાતીમાં સમજૂતી
કબીર પદ સુધા - સરળ ગુજરાતીમાં સમજૂતી
કબીર સાખી સુધા - સરળ ગુજરાતીમાં સમજૂતી

પુસ્તક
ભાલચંદ્ર વનાજી નેમાડે (भालचंद्र वनाजी नेमाडे) (જન્મ ૧૯૩૮) એક મરાઠી લેખક છે. તેઓ તેમના "હિંદુ" અને "કોસલ" નામના પુસ્તકો માટે જાણીતા છે. આ સિવાય તેમની નવલથા "હિંદુ જગાચી સમૃદ્ધિ અડગળ" પણ જાણીતી છે. આ નવલથા માટે તેમને ૨૦૧૪નો જ્ઞાનપીઠ એવોર્ડ મળ્યો છે.

જીવન
તેમનો જન્મ મહારાષ્ટ્રના ખાનદેશમાં આવેલા સનગાવી ગામમાં થયો હતો. તેમણે પુણેમાં આવેલી ફર્ગ્યુસન કોલેજમાંથી સ્નાતક સુધી અભ્યાસ કર્યો. ત્યારબાદ તેમણે ડેક્કન કોલેજમાંથી ભાષાશાસ્ત્રમાં અને મુંબઈ વિદ્યાપીઠમાંથી અંગ્રેજી વિષયમાં અનુસ્નાતકની પદવી મેળવી. તેમણે ઉત્તર મરાઠવાડામાંથી પીએચ.ડી. તથા ડી.લીટ.ની પદવી મેળવી.

લંડનની સ્કુલ ઓફ ઓરિયેન્ટલ એન્ડ સ્ટડીઝ સહિત અન્ય અનેક સંસ્થાઓમાં તેમણે અંગ્રેજી, મરાઠી અને સાહિત્ય સમાલોચના જેવા વિષયો શીખવાડ્યા છે. મુંબઈ વિદ્યાપીઠની સાહિત્ય સમાલોચન વિભાગની ગુરુદેવ ટાગોર ચેર પરથી તેઓ રિટાયર થયા. નેમાડે ૧૯૬૦ના મરાઠી સામયિક "વાચા"ના તંત્રી રહી ચૂક્યા છે. ૧૯૯૦માં તેમની રચના "ટીકા સ્વયંવર" માટે તેમને સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર મળ્યો હતો. ૬ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૫ના દિવસે તેમને જ્ઞાનપીઠ એવોર્ડ મળ્યો.

સંદર્ભ

 સાહિત્યકાર
જ્ઞાનપીઠ એવોર્ડ વિજેતા
૧૯૩૮માં જન્મ
જોગેશચંદ્ર ચેટર્જી અથવા જોગેશચંદ્ર ચેટરજી (૧૮૯૫ – ૨ એપ્રિલ ૧૯૬૦) એક ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, ક્રાંતિકારી અને રાજ્યસભાના સભ્ય હતા.

જીવન પરિચય 
જોગેશચંદ્ર અનુશિલન સમિતિના સભ્ય બન્યા. તેઓ હિન્દુસ્તાન રિપબ્લિકન એસોસિયેશન (એચઆરએ)ના સ્થાપક સભ્યોમાંના એક હતા (૧૯૨૪માં) જે પાછળથી હિન્દુસ્તાન સોશિયાલિસ્ટ રિપબ્લિકન એસોસિયેશન બન્યું હતું. ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિઓ બદલ તેમની ઘણી વખત ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ૧૯૨૬ માં કાકોરી ષડ્‌યંત્ર કેસમાં તેમના પર કેસ ચાલ્યો હતો અને આજીવન સખત કેદની સજા થઈ હતી.

તેમણે બે પુસ્તકો લખ્યાં છે .૧) ઈન્ડિયન રિવોલ્યુશનરીઝ ઇન કૉન્ફરન્સ ૨) ઇન સર્ચ ઑફ ફ્રિડમ (આત્મકથા)

૧૯૩૭માં જોગેશચંદ્ર કોંગ્રેસ સોશિયાલિસ્ટ પાર્ટીમાં જોડાયા હતા, પરંતુ ટૂંક સમયમાં જ તેને છોડીને ૧૯૪૦માં રિવોલ્યુશનરી સોશિયાલિસ્ટ પાર્ટી''ના નામથી એક નવો પક્ષ રચ્યો હતો, જેમાંથી તેઓ ૧૯૪૦થી ૧૯૫૩ સુધી મહાસચિવ રહ્યા હતા. તેઓ ૧૯૪૯થી ૧૯૫૩ સુધી યુનાઇટેડ ટ્રેડ્સ યુનિયન કોંગ્રેસ (આરએસપીની ટ્રેડ યુનિયન પાંખ)ના અને માત્ર ૧૯૪૯ના વર્ષ માટે યુનાઇટેડ સોશિયાલિસ્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશનના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ (ઉપપ્રમુખ) હતા.

આઝાદી બાદ તેઓ કોંગ્રેસમાં પાછા ફર્યા અને ૧૯૫૬માં ઉત્તર પ્રદેશથી રાજ્ય સભાના સભ્ય બન્યા અને ૨ એપ્રિલ ૧૯૬૦ના રોજ તેમના મૃત્યુ સુધી તેમના સભ્ય રહ્યા.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ
મુક્તધારા લેખ

ભારતીય ક્રાંતિકારી
૧૯૬૦માં મૃત્યુ
અનુશીલન સમિતિ
આ સાર્વભૌમ દેશોના રાષ્ટ્રધ્વજોની ચિત્રગેલેરી સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘના સભ્ય દેશોની યાદી પરના સાર્વભૌમ રાષ્ટ્રોના રાષ્ટ્રધ્વજ દર્શાવે છે. દરેક ધ્વજ ધ્વજસ્થંભ ધ્વજની ડાબી બાજુએ રહે તે રીતે ચિત્રિત કરવામાં આવ્યો છે, જો કે ઈરાન, ઈરાક અને સાઉદી અરેબિયાના ધ્વજો અપવાદ છે. આ ધ્વજો ધ્વજસ્થંભ ધ્વજની જમણી બાજુ રહે એ રીતે ચિત્રિત કરવામાં આવ્યા છે.



સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘના સભ્ય અને નિરીક્ષક દેશો

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

Y

Z

અન્ય રાષ્ટ્રો

બાહ્ય કડીઓ 

રાષ્ટ્રધ્વજો