Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
મણિપુરની નાગ રાજકુમારી ઉલૂપી (સંસ્કૃત: उलूपी) ના પ્રેમલગ્ન અર્જુન સાથે થયા હતા. હિંદુ મહાકાવ્ય મહાભારત અનુસાર ઉલૂપી અર્જુનની એક પત્ની હતી. જ્યારે અર્જુન મણિપુર ગયો હતો ત્યારે નાગ રાજકુમારી તેના તરફ આકર્ષિત થઈ. તેણે અર્જુનને વિષ બાધીત કરી તેનું અપહરણ કરાવ્યું અને તેના આવાસમાં મંગાવ્યો. ત્યાં તેણે ઈચ્છાહીન અર્જુનને પોતાને પત્ની તરીકે સ્વીકાર કરવા વિવશ કર્યો. તે ઈરવનની માતા હતી.

પાછળથી તેણે શોકાતુર અર્જુનની પત્ની ચિત્રાંગદાને જોઈ અર્જુનને પુન:જીવિત કરી આપ્યો. તેને અર્જુન અને ચિત્રાંગદાના પુત્ર બબ્રુવાહનને ઉછેરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભાગ ભજવ્યો. બબ્રુવાહન દ્વારા જ્યારે અર્જુનનો વધ કરી નખાયો ત્યારે પણ તેણે અર્જુનને પુન:પ્રાણ અપાવ્યાં. ભીષ્મના વધ પછી જ્યારે ભીષ્મના ભાઈઓએ અર્જુનને શાપ આપ્યો ત્યારે ઊલૂપિએ જ તેને શાપ મુક્ત કરાવ્યો.

પૌરાણિક પાત્રો
ચોરબારિયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધાનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચોરબારિયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ,  દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધાનપુર તાલુકો
નવાપરા (વાલિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગ અને દક્ષિણ ભાગને જોડતા ભરુચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાલિયા તાલુકાનું એક  ગામ છે. નવાપરા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે.

આ ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો સરકારી કે ખાનગી નોકરી પણ કરે છે. જુવાર, તુવર, મકાઈ, કપાસ તથા અન્ય શાકભાજી અહીંના મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.

વાલિયા તાલુકો
ઇંગોરાળા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા બોટાદ જિલ્લાના ગઢડા (સ્વામિના) તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સુવિધા ઉપરાંત પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી પણ ઉપલબ્ધ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તથા પશુપાલન છે.

સંદર્ભ 

સૌરાષ્ટ્ર
ગઢડા તાલુકો
પીપળસેટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. પીપળસેટ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી 
નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે. 

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

કપરાડા તાલુકો
વલસાડ જિલ્લો
સરંભડા (તા. હળવદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હળવદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સરામભડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

હળવદ તાલુકો
જાલ (તા. ઉપલેટા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ઉપલેટા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ઉપલેટા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
લાજપોર(તા.ચોર્યાસી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ચોર્યાસી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. લાજપોર ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
ચોર્યાસી તાલુકો
અહીં ભારતદેશના બિહાર રાજ્યના મુખ્યમંત્રીઓની યાદી અપાયેલી છે:

આ પણ જુઓ
ભારતનાં રાજ્યોના મુખ્ય મંત્રીઓ

નોંધ

રાજકારણ
બિહાર
ડાળખીથી સાવ છૂટાં એ અશોક ચાવડા 'બેદિલ' દ્વારા લખાયેલ ગુજરાતી કાવ્યસંગ્રહ છે. સાહિત્ય અકાદમી, નવી દિલ્હી દ્વારા સ્થાપિત વર્ષ ૨૦૧૩નો યુવા પુરસ્કાર આ પુસ્તકે મેળવ્યો છે. પુસ્તકમાં ગઝલ, ગીત અને એકલ શેર જેવા કવિતાના વિવિધ સ્વરૂપોમાં કવિની ઊંડી અને તીવ્ર લાગણીઓ વ્યક્ત થઈ છે. આ પુસ્તકની કવિતાઓ ભારતના સામાજિક મુદ્દાઓ, જેમ કે જાતિવાદ અને અસ્પૃશ્યતા સાથે સંકળાયેલી છે.

વાંચન સામગ્રી 
પુસ્તકમાં ૨૪ ગઝલો, ૩ મુક્તકો, ૧૫ ગીતો અને ૧૦ એકલ શેર છે. આ પુસ્તકની મોટાભાગની ગઝલો અરબી મીટર 'ખફીફ', 'રામલ' અને 'હઝાજ'માં રચાયેલ છે. આ પુસ્તકની કૃતિઓ દેશમાં ઊંડી ઉતરેલી જાતિવાદી પદ્ધતિ, પેઢી દર પેઢી પસાર થતી ઐતિહાસિક અને સામાજિક દુર્ઘટનાઓ અને દલિતોના વિખેરાયેલા સપનાઓની આસપાસ કેન્દ્રિત છે.

પ્રતિભાવ 
આ પુસ્તક પર રઘુવીર ચૌધરી, ચન્દ્રકાન્ત ટોપીવાળા, રાજેશ પંડ્યા અને નીરવ પટેલ સહિત અનેક ગુજરાતી ભાષાના લેખકો અને વિવેચકોની વિવેચન કર્યું છે. આ પુસ્તકની એક ગઝલ, બહાર રાખ્યો છે, દલિત સમુદાયની લાગણીઓને પ્રતિબિંબિત કરે છે. કેટલાક વિવેચકોને તેને ગઝલ વર્ગમાં શ્રેષ્ઠ માને છે. આ ગઝલ ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા પ્રકાશિત વર્ષની પસંદ કરેલી કવિતાઓ - કવિતાચયન (૨૦૦૯) માં પણ પ્રગટ થઈ છે. ચન્દ્રકાન્ત ટોપીવાળાએ સમીપે (અંક - મે ૨૦૧૪) માં નોંધ્યું છે કે, "હરિ નું ઘર આમ હોય છે કેવુ?, કેમ પુછી શકાય હરિજન થી? એ પંક્તિ ચાબખાના કાવ્ય પ્રકારની ચરમ સીમા સ્પર્શે છે."

પુરસ્કાર 
આ પુસ્તકને સાહિત્ય અકાદમી, નવી દિલ્હી દ્વારા સ્થાપિત વર્ષ ૨૦૧૩નો યુવા ગૌરવ પુરસ્કાર અને ગુજરાત સરકાર દ્વારા ૨૦૧૪માં દાસી જીવણ પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો હતો.

સંદર્ભ 

ગુજરાતી સાહિત્ય
કંડાચ (ઇનામી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કંડાચ (ઇનામી) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કાલોલ તાલુકો
ચિકમંગલૂર ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  કર્ણાટક રાજ્યના ચિકમંગલૂર જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. ચિકમંગલૂરમાં ચિકમંગલૂર જિલ્લાનું મુખ્યાલય  છે. 

કર્ણાટક
ભારતીય ધ્વજ સંહિતા, કે ધ ફ્લૅગ કોડ ઑફ ઈન્ડિયા, એ કાયદાઓ, પ્રથાઓ અને સંમેલનોનો સમૂહ છે જે ભારતના રાષ્ટ્રધ્વજના પ્રદર્શન પર લાગુ થાય છે. ભારતીય ધ્વજ સંહિતાને ત્રણ ભાગમાં વહેંચવામાં આવી છે. સંહિતાના પ્રથમ ભાગમાં રાષ્ટ્રધ્વજનું સામાન્ય વર્ણન છે; સંહિતાનો ભાગ બીજો જાહેર, ખાનગી સંસ્થાઓ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ વગેરેના સભ્યો દ્વારા રાષ્ટ્રધ્વજના પ્રદર્શનને સમર્પિત છે જ્યારે કોડનો ત્રીજો ભાગ સંઘ અને રાજ્ય સરકારો અને તેમની સંસ્થાઓ અને એજન્સીઓ દ્વારા રાષ્ટ્રધ્વજના પ્રદર્શન સાથે સંબંધિત છે. ધ ફ્લૅગ કોડ ઑફ ઈન્ડિયા ૨૦૦૨ (ભારતીય ધ્વજ સંહિતા)ને ૨૬ જાન્યુઆરી ૨૦૨૨થી અમલ કરવામાં આવી અને "ફ્લૅગ કોડ-ઈન્ડિયા" પહેલા અસ્તિત્વમાં હતો તેનું સ્થાન તેણે લીધું.

ઇતિહાસ 
અગાઉ, રાષ્ટ્રધ્વજનું પ્રદર્શન ધ એમ્બ્લેમ્સ એન્ડ નેમ્સ (અયોગ્ય ઉપયોગ નિવારણ) અધિનિયમ, ૧૯૫૦ (૧૯૫૦નો નં. ૧૨) અને રાષ્ટ્રીય સન્માનના અપમાન નિવારણ અધિનિયમ, ૧૯૭૧ (૧૯૭૧નો નં. ૬૯) ની જોગવાઈઓ દ્વારા સંચાલિત હતું. ધ ફ્લૅગ કોડ ઑફ ઈન્ડિયા, ૨૦૦૨ એ તમામ સંબંધિતોના માર્ગદર્શન અને લાભ માટે આવા તમામ કાયદાઓ, સંમેલનો, પ્રથાઓ અને સૂચનાઓને એકસાથે લાવવાનો પ્રયાસ છે. એડવોકેટ બીએમ બિરાજદારે જણાવ્યું હતું કે, "ભારતની ધ્વજ સંહિતા ૨૦૦૨ ધ્વજના સન્માન અને ગરિમાને અનુરૂપ ત્રિરંગાના અપ્રતિબંધિત પ્રદર્શનની પરવાનગી આપે છે."

૨૦ જુલાઇ ૨૦૨૨ના રોજ ભારતીય ધ્વજ સંહિતામાં ફરીથી ફેરફાર કરવામાં આવ્યા. અગાઉ, ધ્વજ માત્ર ખાદીમાંથી બનેલ હોવો જરૂરી હતો જ્યારે હવે તેને પોલીઍસ્ટર, સુતરાઉ, રેશમી તથા ઊની કાપડમાંથી પણ બનાવી શકાય છે. સૌપ્રથમ તો સૂર્યાસ્ત પછી તિરંગો લહેરાતો રાખવાની મનાઇ હતી પણ ૨૦૦૯થી રાતે તિરંગો ફરકાવવાની પરવાનગી આપવામાં આવી, જો દંડ ખૂબ ઉંચાઈ પર હોય અને વ્યવસ્થિત રીતે પ્રકાશ ધ્વજ પર પડતો હોય. આ શરતને પણ ૨૦૨૨થી દૂર કરવામાં આવી છે.

ભારતની ધ્વજ સંહિતા ત્રણ ભાગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવી છે:-

 પ્રથમ ભાગ : રાષ્ટ્રીય ધ્વજનું સામાન્ય વર્ણન.
 બીજો ભાગ : જાહેર, ખાનગી સંસ્થાઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ વગેરેના સભ્યો દ્વારા રાષ્ટ્રધ્વજનું પ્રદર્શન.
 ત્રીજો ભાગ : સંઘ અથવા રાજ્ય સરકારો અને તેમની સંસ્થાઓ અને એજન્સીઓ દ્વારા રાષ્ટ્રીય ધ્વજનું પ્રદર્શન.

બાંધકામ પત્રક

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ 

 ભારતીય ધ્વજ સંહિતા
નવા મુવાડા (તા. લુણાવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. નવા મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

લુણાવાડા તાલુકો
૨૮ ફેબ્રુઆરી નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૫૯મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન પણ ૫૯મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૦૬ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૧૯૯૧ – પ્રથમ ખાડી યુદ્ધનો અંત આવ્યો.
 ૧૯૨૮ – ડૉ. રામને તેમની નોબેલ પુરસ્કાર મેળવનારી શોધ ‘રામન ઇફેકટ’નો આવિષ્કાર કર્યો.
 ૨૦૦૨ – ગુજરાતમાં ધાર્મિક હિંસા દરમિયાન નરોડા પાટિયા હત્યાકાંડમાં ૯૭ અને ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડમાં ૬૯ લોકો માર્યા ગયા.

જન્મ 
 ૧૯૦૫ – યશવંત પંડ્યા, ગુજરાતી લેખક (અ. ૧૯૫૫)
 ૧૯૪૪ – રવિન્દ્ર જૈન, ભારતીય સંગીતકાર અને ગીતકાર (અ. ૨૦૧૫)

અવસાન 
 ૧૯૬૩ – ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ, ભારતીય રાજનેતા અને ભારતના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ (જ. ૧૮૮૪)
 ૧૯૯૩ – બાલમુકુન્દ દવે, ગુજરાતી ભાષાના કવિ અને પત્રકાર (જ. ૧૯૧૬)
 ૨૦૧૬ – હની છાયા, ભારતીય લેખક, અભિનેતા અને દિગ્દર્શક (જ. ૧૯૩૦)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
 રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

ફેબ્રુઆરી
ધોરણ (કામરેજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લામાં આવેલા કામરેજ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. તાપી નદીના કિનારા પર આવેલ ધોરણ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ અને પાટીદારો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, કેળાં, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

આ ગામ તાલુકામથકથી આશરે ૯ (નવ) કિલોમીટર જેટલા અંતરે તેમ જ જિલ્લામથકથી ૩૨ (બત્રીસ) કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. આ ગામ ખાતે નદીકિનારે પથ્થર પર દેખાતાં ગાયનાં પગલાંને કારણે આ ગામ પ્રખ્યાત બનેલ છે. હાલમાં આ ગાયપગલાને મંદિર ખાતે સ્થાપિત કરવામાં આવેલ છે.

સંદર્ભો 

સુરત જિલ્લો
કામરેજ તાલુકો
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા વિસાવદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વસતી 
વસતી ગણતરી ૨૦૧૧ પ્રમાણે ગામમાં કુલ ૧૧૨ કુટુંબ મળી ૬૮૯ લોકોની વસતી છે, જેમાં ૩૫૬ પુરુષો અને ૩૩૩ સ્ત્રીઓ છે.

સંદર્ભો
માનપુરીયા (તા. અમીરગઢ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં અમીરગઢ તાલુકાનું એક ગામ છે. માનપુરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

અમીરગઢ તાલુકો
રામપુરાદેવી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લાના  દેવગઢબારિયા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. રામપુરાદેવી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ,  દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દેવગઢબારિયા તાલુકો
કર્ણાટક સંગીત એ ભારતના શાસ્ત્રીય સંગીતની દક્ષિણ ભારતીય શૈલી છે, જે ઉત્તર ભારતની હિંદુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીત શૈલીથી ઘણી રીતે અલગ પડે છે. કર્ણાટક સંગીત મોટા ભાગે ભક્તિ સંગીતના સ્વરૂપમાં હોય છે અને તેની રચનાઓ દેવી-દેવતાઓને સંબોધીને ગાવામાં આવે છે. ઉપરાંત કેટલોક હિસ્સો પ્રેમ અને સામાજિક મુદ્દાઓને પણ સમર્પિત હોય છે. જેમ સામાન્ય રીતે ભારતીય સંગીતમાં હોય છે તેમ કર્ણાટક સંગીતના પણ બે મુખ્ય તત્ત્વ રાગ અને તાલ છે.

કર્ણાટક શાસ્ત્રીય સંગીત શૈલીમાં રાગનું ગાયન અધિક તેજ અને હિંદુસ્તાની શૈલીની તુલનાએ ટૂંકા સમયનું હોય છે. ત્યાગરાજ, મુથુસ્વામી દીક્ષિતાવતાર અને શ્યામા શાસ્ત્રીને કર્ણાટક સંગીત શૈલીની ત્રિમૂર્તિ કહેવામાં આવે છે, જ્યારે પુરંદર દાસને કર્ણાટક શૈલીના જનક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. કર્ણાટક શૈલીના વિષયોમાં પૂજા-અર્ચના, મંદિરોનું વર્ણન, દાર્શનિક ચિંતન, નાયક-નાયિકા વર્ણન અને દેશભક્તિ સામેલ છે.

કર્ણાટક ગાયનશૈલીના મુખ્ય રૂપ 
વર્ણમ: તેના મુખ્ય ત્રણ ભાગ પલ્લવી, અનુપલ્લવી અને મુક્તયીશ્વર છે. આની તુલના હિંદુસ્તાની શૈલીના ઠુમરી સાથે કરવામાં આવે છે.

જાવાલી: આ પ્રેમપ્રધાન ગીતોની શૈલી છે. ભરતનાટ્યમ સાથે તેને વિશેષરુપે ગાવામાં આવે છે. તેની ગતિ ઘણી તેજ હોય છે.

તિલ્લાના: ઉત્તર ભારતમાં પ્રચલિત તરાનાની જેમ જ કર્ણાટક સંગીતમાં તિલ્લાના શૈલી હોય છે. આ ભક્તિપ્રધાન ગીતોની ગાયનશૈલી છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 સંગીતમ્
 श्रीहरिदास संकीर्तन स्रवंति 
 श्री अन्नमाचारि पदसौरभं - १ 
 श्री अन्नमाचारि पदसौरभं - २ 
 सुनादम्  - કર્ણાટક સંગીતમાં દક્ષતા વિકસીત કરવા માટેનો સોફ્ટવેર

ભારતીય સંગીત
નાની પારડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. નાની પારડી ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, જુવાર, તુવર, કપાસ   તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
માંગરોળ તાલુકો
પૂનમ પછીના ૧૫ દિવસના વિભાગને કૃષ્ણ પક્ષ કહેવાય છે. આ કૃષ્ણ પક્ષમાં અનુક્રમે દરેક તિથિએ રાત્રે આકાશમાં ચંદ્ર ઓછો ઓછો સમય દેખાઈ ચંદ્રબિંબ નાનું થતું જઈ કૃષ્ણ પક્ષની છેલ્લી તિથિ અમાસની રાત્રીએ બિલકુલ ચંદ્ર દેખાતો નથી.

સંદર્ભો

આ પણ જુઓ 
 શુક્લ પક્ષ

પંચાંગ
તિથિ
હરદ્વાર જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તરાખંડ રાજ્યમાં આવેલા ૧૩ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક તેમ જ ગઢવાલ મંડલમાં આવેલો જિલ્લો છે. હરદ્વાર જિલ્લાનું મુખ્યાલય હરદ્વારમાં છે. 

ઉત્તરાખંડ
ચવેલી (તા. ચાણસ્મા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા  ચાણસ્મા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચવેલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ચાણસ્મા તાલુકો
રાંચરડા (તા. કલોલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  કલોલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાંચરડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, રાઇ, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કલોલ તાલુકો
આત્મવૃત્તાંત એ મણિલાલ દ્વિવેદી દ્વારા લીખિત આત્મકથા છે. આ પુસ્તકમાં મણિલાલે ૧૮૯૬ સુધીના પોતાના જીવનની હકિકતો આલેખી છે. મણીલાલના અવસાન પછી ૮૦ વર્ષ સુધી અપ્રગટ રહેલી આ આત્મકથા ૧૯૭૯માં ધીરુભાઈ ઠાકરે સંપાદન કરેલાં રુપમાં પ્રગટ થઈ ત્યારે ગુજરાતી સાહિત્યમાં ઘણો ઊહાપોહ થયો હતો કેમ કે તેમાં લેખકના અંગતજીવનનું અને તેમના લગ્નબાહ્ય સંબધોનું નીર્ભિક અને નિખાલસ આલેખન થયેલું છે. આ પુસ્તકમાં તત્કાલીન સમાજસ્થિતિનું પ્રતિબિંબ પણ ઝીલાયું છે

ઇતિહાસ

૧૮૮૬ આસપાસ મણિલાલે ૨૮ વર્ષની ઉંમરે આ પુસ્તક કથા રૂપે લખવું શરૂ કરેલું અને પછી (૧૭-૧૧-૧૮૮૯ થી ૨૨-૮-૧૮૯૫ સુધી) ડાયરી રૂપે ચાલુ રહેલું.

મણિલાલે પોતાના મૃત્યુ પહેલાં આ આત્મકથાની હસ્તપ્રત પોતાના વિશ્વાસુ મિત્ર આનંદશંકર ધ્રુવને સોંપી હતી, જે આનંદશંકરે જીવનપર્યંત સાચવી હતી. તેમના અવસાન પછી આ હસ્તપ્રત તેમના જ્યેષ્ઠ પુત્ર ધ્રુવભાઈ ધ્રુવ પાસે રહી હતી. આનંદશંકરના જીવનકાળ દરમિયાન (૧૯૨૯-૩૧ દરમિયાન) અંબાલાલ પુરાણી, વિજયરાય વૈદ્ય તેમજ બીજા કેટલાક યુવાન લેખકોએ મણિલાલની આ આત્મકથા પ્રગટ કરવા માટે વિવાદ ઊભો કર્યો હતો. તથા વિજયરાય વૈદ્ય સંપાદિત સામાયિક 'કૌમુદી'માં તેને લગતા ચર્ચાપત્રો પ્રગટ થયાં હતાં. આ ચર્ચાપત્રોનો જવાબ આનંદશંકરે પોતાના સામાયિક 'વસંત'માં આપ્યો હતો. આનંદશંકરે 'કૌમુદી'ના જુલાઈ ૧૯૩૦ના અંકમાં ચર્ચાપત્ર પ્રસિદ્ધ કરી વિજયરાય વૈદ્યને સંબોધીને લખ્યું છે:

ત્યાર પછી વિવાદ ઊભો કરનાર આ લેખકોની જિજ્ઞાસા સંતોષવા માટે આનંદશંકરે મણિલાલની આત્મકથા 'વસંત'માં ટુકડે ટુકડે પ્રગટ કરી હતી. તેમણે વિ.સં. ૧૯૮૬ (અંક ૪, ૭), ૧૯૮૭ (અંક ૧, ૮) અને ૧૯૮૮ (અંક ૧, ૩) દરમ્યાન છ ટૂકડે આત્મકથાનો કેટલોક ભાગ ખંડિત સ્વરૂપે પ્રગટ કર્યો હતો. તે દરમ્યાન આ યુવાન લેખકોનો ઊહાપોહ બંધ થઈ જતાં આનંદશંકરે આ આત્મકથાનો બાકીનો ભાગ પ્રગટ કરવાનું અટકાવી દીધું હતું. મૂળ હસ્તપ્રતનાં કુલ ૧૯૮ કે ૧૯૬ પાનામાંથી ૮૧ પાનાં જેટલું લખાણ આ રીતે પ્રગટ થવા પામ્યું હતું. અંબાલાલ પુરાણીએ આ આત્મકથાની હસ્તપ્રત મેળવવા ૧૫ વખત પ્રયત્નો કર્યા હતા, પરંતુ તેઓ એ મેળવી શકયા ન હતા. આનંદશંકરે સાચવી રાખેલી આ હસ્તપ્રત તેમના અવસાન બાદ તેમના પુત્ર ધ્રુવભાઈ ધ્રુવ પાસેથી ૧૯૫૦ની આસપાસ ધીરુભાઈ ઠાકરે પોતાના સંશોધનાત્મક અભ્યાસ માટે મેળવી હતી. ધીરુભાઈ ઠાકરે આ આત્મકથા પુસ્તકરૂપે ૧૯૭૯માં પ્રગટ કરી હતી.

આવકાર અને વિવેચન
ધીરુભાઈ ઠાકરે આ આત્મકથાને 'લેખક, ચિંતક, પંડિત અને અધ્યાત્મપ્રેમી લોકશિક્ષક તરીકે ખ્યાતિ પામનાર જીવનવીરે વ્યાધિ, કુસંગ અને અતૃપ્ત પ્રેમતુષાને કારણે અદમ્ય બનેલી પ્રકૃતિની સામે જિંદગીભર ચલાવેલા યુદ્ધની દારૂણ કથા' કહીને ઓળખાવી છે. લેખકના જાતીય જીવનના સંઘર્ષની નિખાલસ કબૂલાતો આપતું આ આત્મચરિત્ર સત્યકથનથી નોખી ભાત પાડે છે - એમ કહીને ચંદ્રકાન્ત ટોપીવાળાએ એની પ્રશંસા કરેલ છે.

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ

 

પુસ્તક
આત્મકથા
મણિલાલ દ્વિવેદીની કૃતિઓ
જિમ્મી વેલ્સ હુંતિવલી, અલબામા ખાતે જન્મ્યા હતા. એમણે એક નાની ખાનગી શાળામાં અભ્યાસ કરી, પછી એક યુનિવર્સિટીમાં સ્નાતક, અને ત્યારબાદ વાણિજ્ય શાખામાં અનુસ્નાતકની પદવી મેળવી. ત્યારબાદ વેલ્સ એક વાણિજ્ય કંપનીમાં નોકરી કરવા લાગ્યા અને ત્યારબાદ કેટલાક વર્ષો સુધી એમણે શિકાગો ખાતે એક વાયદા અને વિકલ્પ કંપનીના શોધ નિર્દેશક તરીકે કામ કર્યું. ઈ. સ. ૧૯૯૬ના વર્ષમાં જિમ્મી વેલ્સ અને એમના બે સાથીઓએ મળીને એક વેબ પોર્ટલની સ્થાપના કરી અને એમણે વિકિપીડિયા અને નુપેડિયા માટે પ્રારંભિક ધનરાશિ ઉપલબ્ધ કરાવી.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

વિકિપીડિયા
જીવિત લોકો
અમેરિકન વ્યક્તિત્વ
૧૯૬૬માં જન્મ
૩ ગુજરાતી લિપિમાં પ્રયુક્ત થનારી એક સંખ્યા છે, આ સંખ્યા ને ત્રણ બોલવામાં આવે છે. આ સંખ્યાનું મુલ્ય ત્રણ એકમો જેટલું થાય છે. આ સંખ્યા ત્રણની સંજ્ઞા દેવનાગરી લિપિની સંખ્યા ३ માંથી ઉતરી આવી છે. સંખ્યા ૩ પહેલાં સંખ્યા ૨ અને પછી સંખ્યા ૪ આવે છે.

સંદર્ભ

સંખ્યા
જીતપુર (અકોડીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જીતપુર (અકોડીયા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાયડ તાલુકો
આહારમાં માંસનો ઉપયોગ કરતા જીવોને માંસાહારી કહેવાય છે. આમાં જંગલી પ્રાણીઓ, જળચરો, પક્ષીઓ અન્ય જીવોનો શિકાર કરી તેનું માંસ આરોગે છે. પશુઓ જેમ કે સિંહ, વાઘ, દિપડો, ચિત્તો, વરુ વઞેરે માંસાહારી છે. જ્યારે અમુક માંસાહારી જીવો શિકાર કરતાં નથી, પરંતુ અન્ય મરેલાં જીવોના શરીરનું માંસ આરોગે છે. દા.ત. ગીધ, ઝરખ, શિયાળ વગેરે.

માણસો પણ માંસનો આહાર તરીકે રાંધીને ઉપયોગ કરે છે, આથી એ પણ માંસાહારી કહેવાય છે.

માણસો અને પશુઓ ઉપરાંત પક્ષીઓ પણ માંસાહારી હોય છે. જેમ કે બાજ, સમડી, કાગડો વઞેરે  માંસાહારી છે.

વિજ્ઞાન
પક્ષી અવલોકન અથવા વિહંગાવલોકન એટલે પક્ષીઓનું નજીકથી અવલોકન કરવું. આ એક અત્યંત રુચિકર શોખ છે. પક્ષીઓને નિહાળવા ખૂબ જ સરળ છે. આપણે ત્યાં જંગલ, ખેતર, વાડી, ઘરઆંગણું, નદી કિનારો, તળાવ કિનારો, દરિયા કિનારો કે વિજળીના તારો પર પર મોજ કરતાં પક્ષીઓ નિહાળી શકાય છે. ભારત દેશ ભૌગોલિક વિષેશતાઓ ધરાવતો હોવાને કારણે અહીં લગભગ ૧૨૦૦ (બારસો) પ્રકારનાં પક્ષીઓ જોવા મળે છે, જે સંપૂર્ણ યુરોપ ખંડમાં જોવા મળતા પક્ષીઓના પ્રકાર કરતાં પણ વધારે છે.
જાકાસણા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના જોટાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

જોટાણા તાલુકો
વેણુ શ્રીનિવાસન (અંગ્રેજી:Venu Srinivasan) ભારત દેશના તામિલ નાડુ રાજ્યમાં રહેતા એક ઉદ્યોગપતિ છે. તેમને વેપાર અને ઉદ્યોગ ક્ષેત્રે ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન બદલ ઈ. સ. ૨૦૧૦ના વર્ષમાં ભારત સરકાર તરફથી પદ્મશ્રી વડે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

સંદર્ભો 

પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
ઉદ્યોગપતિ
તામિલનાડુ
કાગડો (Corvus splendens) કોલંબો ક્રો તરીકે પણ ઓળખાય છે,તે ૪૦ સે.મી. લંબાઇ તથા માથું,ગળું અને પીઠના ભાગે ચમકતો ઘેરો કાળો રંગ તથા ગરદન નીચે અને છાતીના ભાગે હલ્કો રખોડી કથ્થાઇ રંગ ધરાવે છે.તેના પાંખ,પૂંછડી અને પગ કાળા રંગના હોય છે.જોકે વિસ્તાર પ્રમાણે ચાંચની જાડાઇ અને રંગમાં થોડો ફેરફાર હોય છે. 

મોટાભાગે બધેજ જોવા મળતાં આ પક્ષીને અંગ્રેજીમાં House Crow તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

વિસ્તાર અને આદતો 
કાગડાનો ફેલાવો દક્ષિણ એશીયામાં બધેજ, નેપાળ, ભારત, પાકિસ્તાન, શ્રીલંકા, માલદીવ્સ, દક્ષિણ પશ્ચિમ થાઇલેન્ડ અને ઇરાનનાં દક્ષીણનાં તટવર્તી પ્રદેશોમાં છે. કાગડો માનવ વસાહતોની આસપાસ,નાના ગામડાઓ થી શહેરો સુધી રહેતું પક્ષી છે.

વર્તુણક

ખોરાક 
કાગડો મોટાભાગે એંઠવાડ, નાના સાપોલીયા, જીવાત, ઇંડા, દાણા અને ફળ ખાય છે. મોટાભાગેતો જમીન પરથીજ ચારો શોધી લે છે, ક્યારેક તક મળેતો ઝાડ પરથી પણ ભોજનનો પ્રબંધ કરી લે છે. કાગડો ભારે તકવાદી અને સર્વભક્ષી પક્ષી છે, આને કારણે તે જે કંઇ પણ ખાવાલાયક મળે તેમાં ગુજારો કરી જાણે છે.

માળો 
કાગડાની માળો બનાવવાની ઋતુ મે મહીનાથી લઈને ઓગષ્ટ મહિના સુધીની હોય છે પણ મોટાભાગના માળા ચોમાસામાં જોવા મળે છે.
માળો બનાવવા માટે સ્થાનિક પર્યાવરણમાં થોડા ઝાડ જરૂરી છે. તે સાંઠીકડા વડે બનાવેલ માળામાં ૩ થી ૬ લીલાશ પડતા ભૂરા રંગના ઘેરા ડાઘાઓવાળા ઇંડા મૂકે છે,અને મોટાભાગે એક ઝાડમાં ઘણા માળાઓ જોવા મળે છે. ઘણી વખત કોયલનાં ઇંડા પણ તેના માળામાં સેવાવા માટે રહેલા હોય છે.

અવાજ 
 કા-કા

કવિતા અને કહેવતો માં 
 કાગડો દહિંથરું લઇ ગયો.
 કાગનું બેસવું અને ડાળનું પડવું
 પારેવામાં કાગડો

એક રંગાને ઊજળા, જેને ભિતર બીજીન ભાત,
એને વહાલી દવલી વાત, કહેજે દિલની કાગડા.

પોત સૌ પોતા તણા, ને પાળે પંખીડા,
બચડા બીજાના (એ તો) કોક જ સેવે કાગડા.

ધર્મ-રિવાજો માં 
શ્રાદ્ધમાં કાગડો અગત્યનો છે.

ચિત્રો

બાહ્ય કડીઓ

ચિત્રો 

 Oiseaux ચિત્રો
 કાગડો
 કાગડો

વિડીયો 
 House Crow videos  ઇન્ટરનેટ પક્ષીસંગ્રહ પર.

સંદર્ભો

પક્ષી
પ્રાણીશાસ્ત્ર
ગુજરાતનાં પક્ષીઓ
કાગડો
સુભા વરિયર એક ભારતીય અવકાશ ઇજનેર છે. તેઓ ભારતીય ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણમાં ઉપયોગમાં લેવાતી વિડીયો સિસ્ટમના વિશેષજ્ઞ છે. ૨૦૧૭ માં એક પ્રક્ષેપણમાં ૧૦૪ ઉપગ્રહો અવકાશમાં તરતા મુકવાના રેકોર્ડની વિડિયોગ્રાફી બાદ તેમને ભારતમાં મહિલાઓ માટેનો સર્વોચ્ચ એવો નારી શક્તિ પુરસ્કાર મળ્યો.

જીવન 
તેમનો ઉછેર એલાપુળા (એલેપ્પી) ખાતે થયો હતો. તેઓ ત્રિવેન્દ્રમ કૉલેજ ઑફ એન્જિનિયરિંગમાંથી ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને કોમ્યુનિકેશન એન્જિનિયરિંગમાં સ્નાતક થયા.

૧૯૯૧માં તેઓ ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠનમાં જોડાયા. તેઓ વિક્રમ સારાભાઈ સ્પેસ સેન્ટરના એવિઓનિક્સ વિભાગમાં ફરજ બજાવતા હતા.

પી.એસ.એલ.વી. સી. ૩૭ (PSLV C37) અવકાશ મિશન ૧૫ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૧૭ના દિવસે ૧૦૪ ઉપગ્રહોને સૂર્ય-સમન્વીત ભ્રમણકક્ષામાં તરતા મુકવાનો ઉદ્દેશ ધરાવતું હતું. આ ઉપગ્રહો છ જુદા જુદા રાષ્ટ્રોના હતા અને એ મહત્વનું હતું કે દરેક ઉપગ્રહ બીજાને સ્પર્શ કર્યા વગર જ પ્રક્ષેપિત થાય અને એવું બન્યું હોવાના પુરાવા પણ મેળવવા જરૂરી હતા. આ પ્રક્ષેપણનો વિડીયો ખાત્રી પમાડે એવો હોવો જરૂરી હતો અને વેરિયરને આ કાર્ય આપવામાં આવ્યું. યાનનું પ્રક્ષેપણ સફળ રહ્યું અને તેને આઠ અલગ અલગ કેમેરા દ્વારા રેકોર્ડ કરવામાં આવ્યું. પરિણામી વિડીયો પર પ્રક્રિયા કરી, તેનું સંકુચન કરી અને તેને પૃથ્વી પર પાછા મોકલવામાં આવ્યા. આ વિડીયોને ડીકોડ કરી અને સેટેલાઈટ અવકાશમાં મુક્ત થતી વખતે રીયલ ટાઇમમાં બતાવવામાં આવ્યો હતો. બાદમાં આ વિડીયો જોઈ ફાઇલોને VSSC વેબ રીપોઝીટરીમાં મોકલવામાં આવી.

માર્ચ ૨૦૧૭માં, ભારતીય રાષ્ટ્રપતિ તરફથી એવોર્ડ મેળવવા માટે પસંદ કરાયેલા ત્રણ મહિલા વૈજ્ઞાનિકો, અનાટ્ટા સોન્ની, બી. કોડનાયકી અને વેરિયર પૈકી તેઓ એક હતા. ૨૦૧૭માં આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિન પર, નવી દિલ્હીના રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ મુખર્જી દ્વારા તેમને નારી શક્તિ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. દરેક વિજેતાને સન્માનપત્ર અને ૧,૦૦,૦૦૦ રૂપિયા આપવામાં આવ્યા હતા.

અંગત જીવન 
વરિયર અને તેમના પતિ રઘુને બે બાળકો છે. તેમના પતિ પણ VSSC માં કામ કરે છે અને તેઓ કોવડીયાર નજીક અંબાલામુક્કુ ખાતે રહે છે.

સંદર્ભ 

જીવિત લોકો
નારી શક્તિ પુરસ્કાર વિજેતા
ઇસરો
રાહોર (કપરાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. રાહોર ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી 
નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે. 

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

કપરાડા તાલુકો
વલસાડ જિલ્લો
ગમાણી (તા. ઘોઘંબા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ઘોઘંબા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગમાણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર, ચણા તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

ઘોઘંબા તાલુકો
ભાણા સીમલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંતરામપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભાણા સીમલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંતરામપુર તાલુકો
ચચાણા (તા. ચુડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચુડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચચાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઇતિહાસ 
ચચાણા પૂર્વ કાઠિયાવાડ એજન્સીના ઝાલાવાડ પ્રાંતનું નાનું રજવાડું હતું, જેનાં શાસકો ઝાલા રાજપૂતો અને લીંબડીના ભાયાત હતા. તે ભોઇકા થાણા હેઠળ હતું.

ઇ.સ. ૧૮૭૨ની વસ્તી ગણતરી મુજબ ચચાણાની વસ્તી ૭૮૩ અને ઇ.સ. ૧૮૮૧માં ૭૮૨ હતી.

ઇ.સ. ૧૯૦૧માં વસ્તી ઘટીને ૪૫૯ થઇ ગઇ હતી, જેનાથી રજવાડાને ૫,૦૦૦ રૂપિયાની આવક હતી (૧૯૦૩-૦૪ મુજબ મોટાભાગની આવક જમીનમાંથી હતી), અને રાજ્ય બ્રિટિશરોને ૩૧૮ રૂપિયાનો કર ચૂકવતુ હતું.

સંદર્ભ

સ્ત્રોત અને બાહ્ય કડીઓ 
 Imperial Gazetteer2 of India, Volume 15, page 168 - on Digital South Asia Library 

 આ લેખ હવે પબ્લિક ડોમેનમાં રહેલા પ્રકાશન  માંથી માહિતી ધરાવે છે.
 

 

ચુડા તાલુકો
નાનાપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના વઘઇ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. નાનાપાડા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપુર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે.

આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

વઘઇ તાલુકો
બોદ્ધ ધર્મ એક ભારતીય ધર્મ છે, ૫૦ કરોડ થી પણ વધુ અનુયાયીઓ સાથે આ વિશ્વનો ચોથો સૌથી મોટો ધર્મ છે. બોદ્ધ ધર્મ નો ઉદય ભારતમાં થયો હતો. આ ધર્મનો ઉદ્ભવ ઇ.સ. પૂર્વેની ૬ઠ્ઠી થી ૪થી સદી દરમિયાન થયો હોવાનું મનાય છે. ગૌતમ બુદ્ધ આ ધર્મના સ્થાપક હતા. ઇ.સ. પૂર્વે ૫૬૩ના વર્ષમાં બુદ્ધનો જન્મ વર્તમાન નેપાળના લુંબિની નગરમાં શાકય પરિવારમાં થયો હતો. જન્મ સમયે તેમનું નામ સિદ્ધાર્થ હતું. જન્મના કેટલાક દિવસો બાદ માતાનું અવસાન થતાં તેમનો ઉછેર તેમની માસી ગૌતમીએ કર્યો હતો. આથી તેને લોકોએ ગૌતમ કહીને બોલાવવાનું શરૂ કર્યું હતું. ગૌતમ બુદ્ધને શાક્યમુનિ પણ કહેવાય છે.

બોધિગયા નગરમાં આ ધર્મનું કેન્દ્રસ્થાન છે. આ ધર્મનો પ્રાચીન ધર્મગ્રંથ "ત્રીપિટક" છે જે પાલિ ભાષામાં લખાયો છે. આ ધર્મના ધર્મસ્થાનને પેગોડા, ચૈત્ય, સ્તુપ કહે છે. બૌદ્ધ ધર્મનો હેતુ નિર્વાણને પામવાનો છે અને તેમના જીવનમાં પંચશીલ મનુષ્યનું માપદંડ અને સાદગીનું મહત્વ છે. તેના માર્ગને આર્ય અષ્ટાંગ માર્ગ કહે છે. આ ધર્મમાં ધ્યાનનું સવિશેષ મહત્વ છે. વિપશ્યના ધ્યાનની રીતનો ફેલાવો ભગવાન બુદ્ધે કર્યો હતો.

બૌદ્ધ ધર્મના દસ શીલ આ પ્રમાણે છે: ૧. અહિંસા, ૨. સત્ય, ૩. અસ્તેય, ૪. અપરિગ્રહ, ૫. નશો ન કરવો, ૬. અસમય ખોરાક ન લેવો, ૭. આરામદાયક પથારી પર ન સૂવું, ૮. બ્રહ્મચર્ય, ૯. નાચ-ગાનનો ત્યાગ, ૧૦. વ્યભિચાર ન કરવો.

આ પણ જુઓ 
 પાલિ ભાષા

સંદર્ભ 

ધર્મ
બૌદ્ધ ધર્મ
મુંજીયાસર મોટા (તા. બગસરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બગસરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મુંજીયાસર મોટા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમજ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમજ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. અહીં મુંજીયાસર ડેમ પણ આવેલો છે.

બગસરા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ગૂગલ નોલ એ ગૂગલની વિકિપીડિયા જેવી એક મહત્વાકાંક્ષી પરિયોજના હતી. મે ૧, ૨૦૧૨ ના રોજથી ગૂગલ નોલ પરિયોજના બંધ કરી દેવામાં આવી છે. તેમાં રહેલી માહિતી વર્ડપ્રેસ પર નિકાસ કરી શકાય તેવી સુવિધા ઉપલબ્ધ કરવામાં આવી હતી.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ
 ગુગલ નોલ વેબસાઇટ 

આંતરજાળ
ઘૃષ્ણેશ્વર કે ઘુષ્મેશ્વર, એ ભગવાન શિવના બાર જ્યોતિર્લિંગમાંનું એક જ્યોતિર્લિંગ છે. આ મંદિર ભારતમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના ઔરંગાબાદ નજીક આવેલા શહેર દૌલતાબાદથી ૧૧ કિમી દૂર અવેલું છે. આ મંદિર વિશ્વ પ્રસિદ્ધ ઇલોરાની ગુફાઓ નજીક આવેલું છે.

જ્યોતિર્લિંગ
શિવ પુરાણ અનુસાર એક વખત બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ વચ્ચે સૃષ્ટિની રચનાના આધિપત્યને લઈને વિવાદ થયો. તેમની પરીક્ષા કરવા, શિવજી એજ ત્રણે લોકને ભેદતું એક અંતહીન જ્યોતિર્લિંગ બનાવ્યું. તેનો અંત કે સ્ત્રોત શોધાવા બ્રહ્મા નીચે તરફ અને વિષ્ણુ ઉપર તરફ ગયા. તેમને આનો છેડો મળી ગયો એમ બ્રહ્માજી અસત્ય બોલ્યાં જ્યારે વિષ્ણુએ પોતાની હાર સ્વીકારી. શિવજી એક અન્ય સ્તંભ તરીકે પ્રગટ થયાં અને તેમણે બ્રહ્માને શાપ આપ્યો કે કોઈ પણ પૂજા-અર્ચના આદિમાં તેમનું કોઈ સ્થાન નહીં રહે જ્યારે અનંતકાળ સુધી લોકો વિષ્ણુની પૂજા કરશે. 

'જ્યોતિર્લિંગ' એ સર્વોચ્ચ ભિન્ન ન કરી શકાય એવું સત્ય માનવામાં આવે છે, જેમાં શિવનો અંશ રહેલો હોય છે. આ જ્યોતિર્લિંગ એવા સ્થળો છે જ્યાં ભગવાન શંકર દિવ્ય જ્યોતી સ્વરૂપે પ્રગત થયા હતાં. એમ માનવામાં આવે છે કે શરૂઆતમાં ૬૪ જ્યોતિર્લિંગ હતાં. તેમાંના ૧૨ને અત્યંત પવિત્ર અને શુકનવંતા માનવામાં આવે છે. દરેક જ્યોતિર્લિંગનું તેના અધિપતી દેવ પ્રમાણે નામકરણ કરાયું છે - તે દરેક શિવના જ વિવિધ સ્વરૂપો છે. આ દરેક દેવસ્થાનની મૂળ મૂર્તિ એ એક લિંગ છે જે એક અનંત સ્તંભનું ચિન્હ છે, જે અનંત અને વિશાળ એવા શિવજીને દર્શાવે છે. આ બાર જ્યોતિર્લિંગ છે: ગુજરાતમાં સોમનાથ, શ્રીસૈલમ (આંધ્ર પ્રદેશ)માં મલ્લિકાર્જુન, ઉજ્જૈન (મધ્ય પ્રદેશ)માં મહાકાલેશ્વર, મધ્ય પ્રદેશમાં ઓમકારેશ્વર, હિમાલયમાં કેદારેશ્વર, મહારાષ્ટ્રમાં ભીમાશંકર, વારાણસી (ઉત્તર પ્રદેશ)માં વિશ્વેશ્વર, મહારાષ્ટ્રમાં ત્ર્યંબકેશ્વર, ઝારખંડના દેવગઢમાં વૈદ્યનાથ, ગુજરાતનાં દ્વારકામાં નાગેશ્વર, તમિલનાડુમાં રામેશ્વરમ અને મહારાષ્ટ્રના ઔરંગાબાદમાં ઘૃષ્ણેશ્વર.

મંદિર
ઘૃષ્ણેશ્વર મંદિરનું પુન:નિર્માણ ૧૬મી સદીમાં વેરુળના માલોજી રાજે ભોંસલે (શિવાજીના દાદાજી)દ્વારા કરવામાં આવ્યું અને ત્યાર બાદ ૧૮મી સદીમાં અહિલ્યાબાઈ હોળકર દ્વારા તેનું પુન:નિર્માણ કરાયું. અહીલ્યાબાઈએ બનારસના કાશીવિશ્વનાથ મંદિર અને ગયાના વિષ્ણુપુર મંદિરનું પણ પુનર્નિર્માણ કરાવ્યું હતું.

સ્થાન
ઘૃષ્ણેશ્વર મહારાષ્ટ્રના ઔરંગાબાદ નજીક આવેલા દૌલતાબાદથી ૧૧ કિમી દૂર છે. એક સમયે દૌલતાબાદ દેવગિરી તરીકે પ્રસિદ્ધ હતું. આની નજીક ઈલોરા, અજંતાની ગુફાઓ જેવા પ્રવાસી આકર્ષણો છે.

દંતકથા
એક સમયે કુસુમ નામની એક ભક્ત સ્ત્રી શિવલિંગને તળાવમાં બોળીને પુજા કરતી. આ તેનો નિત્ય ક્રમ હતો. તેના પતિની પ્રથમ પત્ની તેની ભક્તિ અને સમાજમાં માનથી ઈર્ષ્યા પામતી અને તેણે કુસુમના બાળકની હત્યા કરાવી. દુ:ખી કુસુમે પોતાનો નિત્ય ક્રમ ન છોડ્યો અને જ્યારે તે શિવલિંગને ફરી તળાવમાં બોળવા ગઈ કે તેનો પુત્ર સજીવન થઈ ગયો. શિવ ભગવાન તેની અને ગામડાના લોકો સમક્ષ પ્રગટ થયાં અને ત્યારથી ત્યાં ઘુષ્મેશ્વર સ્વરૂપે શિવલિંગ પુજાય છે.

ચિત્રમાલા

સંદર્ભ

નોંધ

.

બાહ્ય કડીઓ 
 બહ્ગવાન શિવના કોમ્પ્યુટર દર્શન અને ફોટા
 ઘૃષ્ણેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ - ગુગલ અર્થ સમુદાય 

યાત્રાધામ
મહારાષ્ટ્ર
શ્યોપુર જિલ્લો ભારત દેશના  મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યનો જિલ્લો છે. શ્યોપુર જિલ્લાનું મુખ્યાલય શ્યોપુરમાં છે. 

મધ્ય પ્રદેશ
મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
વિવેકાનંદ નીડમ્ એ ભારત દેશના મધ્ય-ઉત્તર ભાગમાં આવેલા  ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના  ગ્વાલિયર શહેર સ્થિત એક અત્યંત મનોરમ્ય અને શાંત સ્થળ છે, જે ગ્વાલિયર રેલવે મથકથી લગભગ ૪ કિલોમીટર દૂર અને હરિશંકરપુરમના પાછલા ભાગમાં આવેલી એક સુરમ્ય ટેકરી પર આવેલું છે. અહિયાં પ્રાતઃકાળથી શરૂ કરી રાત્રિ સુધી, વિભિન્ન સુનિયોજિત કાર્યક્રમોના માધ્યમ દ્વારા આશ્રમ જીવનનો પરિચય કરાવવાનો ઉપક્રમ સંપન્ન થતો હોય છે. દૈનિક વ્યક્તિગત તેમજ સાર્વજનિક જીવનની કઠોરતા અને દોડાદોડને કારણે ઉત્પન્ન થતા તનાવોથી મુક્તિ અને વિશ્રાંતિ મેળવવા હેતુ પ્રશિક્ષણ સત્ર અહીં પરિચાલિત કરવામાં આવે છે.

વિવેકાનંદ નીડમ્ ખાતેના લગભગ ૩ એકર જેટલું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા પરિસરમાં, વિભિન્ન પ્રજાતિઓની ૮૦૦૦ જેટલી વનસ્પતિઓ (છોડવાઓ તથા વૃક્ષો)નું ઉપવન તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. અંભોદ એક પેયજળ ધરાવતું જળાશય છે, જેના માધ્યમ વડે સંપૂર્ણ નીડમ્ પરિસરમાં શુદ્ધ તેમજ સ્વાદિષ્ટ પેયજળની આપૂર્તિ કરવામાં આવે છે.

સ્વામી વિવેકાનંદજીના આદર્શોંમાંથી પ્રેરણા પ્રાપ્ત કરી આ કેન્દ્ર માત્ર ગ્વાલિયર શહેર જ નહીં પરંતુ ગ્વાલિયરથી બહાર જઇને પણ સમાજસેવાનાં વિભિન્ન મહત્વપૂર્ણ કાર્યોમાં પોતાનું યોગદાન આપતું રહ્યું છે, જેમાં પ્રાકૃતિક ચિકિત્સા, યોગ, ધ્યાન તથા અધ્યાત્મ જેવાં કાર્યો પણ સામેલ છે. મનુષ્યના શારીરિક, માનસિક અને આત્મિક વિકાસ એ વિવેકાનન્દ કેન્દ્ર, ગ્વાલિયરનાં મુખ્ય ધ્યેય છે. આવી ઉમદા દૃષ્ટિથી વર્ષ ૧૯૯૫માં વિવેકાનન્દ નીડમ્ સંસ્થાની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી, જે પ્રાકૃતિક સૌંદર્ય ધરાવતી પહાડી પર નીરવ શાંત વાતાવરણમાં સ્થાપિત સાદગીપૂર્ણ, તનાવરહિત, પ્રદૂષણરહિત, મનોહર તેમજ સુરમ્ય વાતાવરણ પૂરું પાડતું એક સુપ્રસિદ્ધ સ્થળ છે.

ગતિવિધિઓ 
આ કેન્દ્ર દ્વારા કોઇપણ આયુ વર્ગના લોકો માટે વિભિન્ન સેવા ગતિવિધિઓનું નિયમિતપણે આયોજન કરવામાં આવે છે. જેના અંતર્ગત - કિશોર-કિશોરીઓ માટે "આવાસીય વ્યક્તિત્વ વિકાસ શિબિર", યુવાનો માટે "યુવા પ્રેરણા શિબિર", પ્રૌઢજનો માટે "આધ્યાત્મિક સાધના શિબિર", શિશુ સંસ્કાર વર્ગ, આરોગ્ય સેવા વગેરે. આ કેન્દ્રની માન્યતા છે કે ઉપરોક્ત કાર્યક્રમોના માધ્યમ દ્વારા વ્યક્તિમાં અહેલી સુષુપ્ત પ્રતિભા જાગ્રત કરવાનું શક્ય છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 વિવેકાનંદ નીડમ્ ગ્વાલિયરનું અધિકૃત વેબસાઇટ 
 વિવેકાનંદ નીડમ્ ગ્વાલિયરનું ચિત્ર-દર્શન 

જોવાલાયક સ્થળ
ઉત્તર પ્રદેશ
ગ્વાલિયર જિલ્લો
જલાલુદીન સઆહુદિન અલવી જેઓ જલન માતરી તરીકે જાણીતા હતા, (૧ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૩૪ - ૨૫ જાન્યુઆરી, ૨૦૧૮) ગુજરાતી ગઝલકાર હતા. ૨૦૦૭માં ગુજરાત સરકાર દ્વારા તેમને વલી ગુજરાતી ગઝલ એવોર્ડથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

પ્રારંભિક જીવન 
તેમનો જન્મ ૧ સપ્ટેમ્બર ૧૯૩૪ ના રોજ ખેડા જિલ્લાના માતર ગામે થયો હતો. તેમણે ૧૯૫૩માં મેટ્રિક સુધીનો અભ્યાસ કર્યા પછી એસ.ટી.માં નોકરી કરી હતી. ૧૯૫૭થી ગુજરાત ટ્રાન્સપોર્ટ કોર્પોરેશનમાં ઓફીસ સુપ્રિન્ટેન્ડેટના હોદા પર કાર્ય કર્યુ અને ૧૯૯૨માં નિવૃત થયા હતા.

તેમનું અવસાન અમદાવાદના રાયખડ ખાતેના તેમના નિવાસ સ્થાને ૮૩ વર્ષની વયે ૨૫ જાન્યુઆરી, ૨૦૧૮ ના રોજ અવસાન થયું હતું.

સાહિત્ય

ગઝલ સંગ્રહો 
 જલન
 શુકન
 સુખવતર
 તપિશ
 સહી નથી

સંગ્રહો 
 ઉર્મિની ઓળખ (ભાગ ૧-૨)
 ઉર્મિનુ શિલ્પ
 ઉઘડી આંખ બપોરે રણમાં (જીવનકથા)

પુરસ્કારો 
 ઉઘડી આંખ બપોરે રણમાં આત્મકથાને સાહિત્ય અકાદમી દ્વારા પ્રથમ પારિતોષિક (૨૦૦૫)
 વલી ગઝલ એવોર્ડ, ૨૦૦૭
 વડોદરા સાહિત્ય સભા દ્વારા "શ્રેષ્ઠ ગઝલ સંગ્રહ એવોર્ડ"
 નરસિંહ મહેતા એવોર્ડ (૨૦૧૬)

સંદર્ભ 

ગુજરાતી સાહિત્યકાર
૧૯૩૪માં જન્મ
૨૦૧૮માં મૃત્યુ
પ્રાંતવેલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પ્રાંતવેલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાયડ તાલુકો
પ્રાણ (૧૨ ફેબ્રુઆરી ૧૯૨૦ – ૧૨ જુલાઇ ૨૦૧૩) હિન્દી ફિલ્મોના ખુબજ જાણીતા અને પ્રખ્યાત અભિનેતા હતા. એમણે મુખ્ય નાયકથી માંડીને સહાયક અભિનેતા તરીકેના પાત્રો ભજવ્યા હતા, પણ મુખ્યત્વે ખલનાયકના પાત્રમાં તેમણે ખૂબ જ સફળતા મેળવી હતી.

કારકિર્દી 
તેમનું મૂળ નામ પ્રાણ કૃષ્ણ સિકંદ હતું પણ તેમના ફિલ્મોના નામ પ્રાણથી જ તેઓ વધુ જાણીતા હતા. તેમનો જન્મ ૧૨ ફેબ્રુઆરી ૧૯૨૦ના રોજ જૂની દિલ્હીના કોટગઢમાં આવેલા બાલીમારનમાં સુખી-સંપન્ન પંજાબી કુટુંબમાં થયો હતો. તેઓ એમની ભૂમિકામાં દરેક પાત્રની જરૂરિયાત પ્રમાણે જાન રેડી દેતા હતા અને એને જીવંત બનાવી દેતા હતા. ૧૯૪૨માં રજૂ થયેલા ચલચિત્ર ખાનદાનથી તેમણે હિંદી ચલચિત્ર ઉદ્યોગમાં પદાર્પણ કર્યું હતું. મનોજ કુમાર જેવા અભિનેતા નિર્દેશકે એમને 'ઉપકાર' ચલચિત્રમાં મલંગચાચા નામના લંગડા પણ ભલા માણસની ભૂમિકા આપી હતી, તે ખૂબ યાદગાર નિવડી હતી. એ ફિલ્મનું એમના પર અંકિત થયેલું 'કસમે વાદે પ્યાર વફા' ગીત આજે પણ લોકોની સ્મૃતિમાં વસે છે. 'જંજીર' ફિલ્મમાં પણ એમની પઠાણની ભૂમિકા ખૂબ વખણાઈ હતી અને એમના પર અંકિત થયેલું 'યારી હૈ મેરા યાર જીન્દગી' અત્યંત લોકપ્રિય થયું હતું.

અવસાન 
લાંબી બીમારીને કારણે ૧૨ જુલાઇ ૨૦૧૩ના દિવસે ૯૩ વર્ષની ઉમરે મુંબઈની લીલાવતી હોસ્પિટલમાં સારવાર દરમ્યાન અવસાન થયું.

સંદર્ભ 

ભારતીય ફિલ્મ અભિનેતાઓ
૧૯૨૦માં જન્મ
પદ્મભૂષણ પુરસ્કાર વિજેતા
૨૦૧૩માં મૃત્યુ
દાદાસાહેબ ફાળકે પુરસ્કાર વિજેતા
ચંપાનેર (તા. માળિયા-મિયાણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માળિયા (મિયાણા) તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચંપાનેર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

માળિયા (મિયાણા) તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
માતર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ખેડા જિલ્લાના માતર તાલુકાનું ગામ અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

માતર પહેલા માતબર, (અર્થ: સમૃદ્ધ) તરીકે જાણીતું હતું. અહીં સચદેવ જૈન મંદિર આવેલું છે, જે પાંચમાં જૈન તીર્થંકર સુમતિનાથને સમર્પિત છે.

સંદર્ભ 

ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
માતર તાલુકો
નેપાળ ભારત અને ચીન થી ઘેરાયેલો દેશ છે. વિશ્વનું સૌથી ઉંચું શિખર માઉન્ટ એવરેસ્ટ (સગરમાથા) નેપાળમાં આવેલું છે. ઇ.સ. ૨૦૦૮ સુધી નેપાળ જગતનું એકમાત્ર હિન્દુ રાષ્ટ્ર હતું. એના નાના માપ પ્રમાણે ઘણું બહુભાષિક અને બહુસાંસ્કૃતિક છે. નેપાલની રાજધાની કાઠમંડુ છે. અહી હિન્દુ અને બૌદ્ધ ધર્મમાં લોકો માને છે. બૌદ્ધ ધર્મનો પ્રચાર સમ્રાટ અશોકથી થયો. નેપાળમાં ગૌતમ બુદ્ધનો જન્મ લુમ્બિનીમાં માયાદેવી મંદિર પાસે થયો હતો. સીતાજીનું જન્મસ્થાન મિથિલા નેપાળમાં આવેલુ છે.

"નેપાળ" નામ સૌપ્રથમ ભારતીય ઉપખંડના વૈદિક સમયગાળાના ગ્રંથોમાં નોંધાયેલું છે, પ્રાચીન નેપાળમાં તે યુગ જ્યારે હિન્દુ ધર્મની સ્થાપના થઈ હતી, જે દેશનો મુખ્ય ધર્મ હતો. પૂર્વે પ્રથમ સહસ્ત્રાબ્દીના મધ્યમાં, બૌદ્ધ ધર્મના સ્થાપક ગૌતમ બુદ્ધનો જન્મ દક્ષિણ નેપાળમાં લુમ્બિનીમાં થયો હતો. ઉત્તર નેપાળના ભાગો તિબેટની સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલા હતા. કેન્દ્રમાં સ્થિત કાઠમંડુ ખીણ ભારત-આર્યોની સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલી છે, અને નેપાળ મંડલા તરીકે ઓળખાતી સમૃદ્ધ નેવાર સંઘની બેઠક હતી.

શાહ વંશે નેપાળ રાજ્યની સ્થાપના કરી અને બાદમાં તેના રાણા વંશના પ્રીમિયર્સ હેઠળ બ્રિટિશ સામ્રાજ્ય સાથે જોડાણ કર્યું. આ દેશ ક્યારેય વસાહત ન હતો પરંતુ શાહી ચીન અને બ્રિટિશ ભારત વચ્ચે બફર રાજ્ય તરીકે સેવા આપી હતી.

અંચલ 
 મેચી
 કોસી
 સગરમાથા
 જનકપુર
 બાગમતી
 નારાયણી
 ગણ્ડકી
 લુમ્બિની
 ધવલાગિરી
 રાપ્તી
 કર્ણાલી
 ભેરી
 સેતી
 મહાકાલી

પ્રમુખ નદીઓ 
 કોસી
 બાગમતી
 નારાયણી
 ગણ્દકી
 કર્ણાલી
 મહાકાલી

સંદર્ભ
જીવાપર (તા. કાલાવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  કાલાવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામ  તાલુકા મથક કાલાવડથી ૩ કિમી દૂર છે. 
 

કાલાવડ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
મોહનલાલ પંડ્યાએ એક ભારતીય સ્વતંત્ર્ય સેનાની, સમાજ સુધારક અને મહાત્મા ગાંધીના શરૂઆતના કાળના અંતેવાસી હતાં. નરહરી પરીખ અને રવિ શંકર વ્યાસ જેવા સહયોગીઓ સાથે તેઓ ગુજરાતમાં ચાલી રહેલી સ્વાતંત્રય ચળવળના પ્રમુખ આયોજકોમાં ના એક હતાં. દારૂબંદી, સાક્ષરતા, અછૂતતા અને સ્રી સ્વાતંત્ર્ય જેવા સમાજ સુધારાના કાર્યોમાં તેઓ મોખરે હતાં. 

ભારતની સ્વતંત્રતાની ચળવળ દરમ્યાન તેઓ ગાંધીજી અને સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ બંને ના નિકટ અંતેવાસી હતાં. 

ગાંધીજી એ તેમને ડુંગળી ચોર તરીકેનું હુલામણું નામ આપ્યું હતું કેમકે તેમણે બ્રિટિશ સરકાર દ્વારા જપ્ત કરેલે જમીન પર  કાંદાનો પાક લીધો હતો.  

ગાંધીવાદીઓ
ઢાલપૂચ્છ કે ઈલીયેટનો સર્પ કે ઈલીયેટ ( અંગ્રેજી: Elliot’s Shield Tail Snake દ્વિપદ-નામ: Uropeltis ellioti) એ ગુજરાતમાં દેખાતી સર્પોના કુલ બાર(૧૨)  કુટુંબોની ત્રેસઠ (૬૩) જાતિઓમાંની એક બિનઝેરી સર્પની જાતી છે.

ઓળખ
આ સર્પ ગુજરાતમાં ગુજરાત-મહારાષ્ટ્ર રાજ્યોની સરહદ પર આવેલા વિસ્તારોમાં જ જોવા મળે છે. કેમકે તેમને વધુ ભેજવાળુ વાતાવરણ, ડૂગરાળ પ્રદેશ અને ગાઢ જંગલો જ માફક આવે છે. આ સાપની પૂછડી પર ઢાલ જેવું ભીંગડું હોય છે. શરીરનો મુખ્ય રંગ ચળકતો ઘેરો બદામી અને એપા પર પીળા ટપકા વાળો હોય છે. ટપકાઓનું કદ પેેટ બાજુ વધારે મોટું હોય છે. મહત્તમ લંબાઈ ૩૨ ઇંચ નોંધવામાં આવી છે.

આહાર
ઢાંલીયા ન હોય એવા જીવડાં, અળસિયા, ઉધઈ, કીડી-મંકોડા અને એમના ઇંડા - આ બધુ આ સર્પનું મુખ્ય ભોજન છે.

પ્રજનન
પ્રજનન દરમ્યાન ૩ થી ૫ બચ્ચાને જન્મ આપે છે. ઈંડા મુકતો નથી.

સંદર્ભ

સર્પ
બિન ઝેરી સર્પ
બચ્ચાને જન્મ આપતા સર્પ
રાંઢીયા (તા. અમરેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા અમરેલી તાલુકાનું એક  ગામ છે.  શંઠીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

અમરેલી તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
બાલેટા (તા. વિજયનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજયનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાલેટા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિજયનગર તાલુકો
સણસોરા (તા. લાલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લાલપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સણસોરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

લાલપુર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
બેડાત (તા. ધાનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધાનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બેડાત ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ,  દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધાનપુર તાલુકો
નાની વરેઠ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા  કડાણા તાલુકાનું આવેલું એક  ગામ છે. નાની વરેઠ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કડાણા તાલુકો
હૃદય કુંજ એ સાબરમતી આશ્રમ ખાતે આવેલું ગાંધીજીનું મૂળ વસવાટ છે. આ નાના ઓરડામાં ગાંધીજી તેમના વસવાટ દરમિયાન અહિંસાનું આંદોલન અને સ્‍વાતંત્ર્ય ચળવળની પ્રવૃત્તિઓ ચલાવતા હતાં. હૃદયકુંજ તરીકે પ્રચલિત સાબરમતી આશ્રમનું આ સ્‍મારક તેની મૂળ બાંધણી મુજબ સચવાયેલું છે. જેમાં ગાંધીજીના દૈનિક કાર્યોની ચીજવસ્‍તુઓ તેમજ તેમની અંગત જીવનોપયોગી વસ્‍તુઓનો સંગ્રહ કરવામાં આવ્‍યો છે, જે તેની મૂળ સ્‍થિતિમાં આજની તારીખે પણ સચવાયેલાં છે.

‘હૃદયકુંજ’ વિશ્વ પ્રવાસીઓ માટેનું મુખ્‍ય કેન્‍દ્ર છે. અહીં પ્રવાસીઓ પુસ્‍તકાલય, ગાંધીજીના હસ્‍તલિખિત પત્રો, સ્‍વાતંત્ર્ય સંગ્રામના મૂળ દસ્‍તાવેજો ઉપરાંત ધ્‍વનિ અને પ્રકાશના આયોજનથી સ્‍વાતંત્ર્ય સંગ્રામની હુબહુ ઝાંખી કરાવતો કાર્યક્રમ પ્રવાસીઓ માટે રજૂ કરાય છે. ગાંધીજી દ્વારા નિયમિતપણે કરાતી હૃદયકુંજની પ્રાર્થના આશ્રમના ઇતિહાસનું બેનમૂન સંભારણું છે.

ઐતિહાસિક સ્થળો
નલિયા (તા.તિલકવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના તિલકવાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. નલિયા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન જેવી વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

તિલકવાડા તાલુકો
બોલુન્દ્રા (સોનગઢ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક  ગામ છે. બોલુન્દ્રા (સોનગઢ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઇડર તાલુકો
રાયણ મધ્યમ કદનું, ઘટાદાર સદાપર્ણી વૃક્ષ છે, જેનાં ફળ પણ સામાન્ય રીતે રાયણ તરીકે ઓળખાય છે. રાયણના વૃક્ષને થોડો સુકો વિસ્તાર પણ ઉગવા માટે માફક આવે છે. આ વૃક્ષ ૪૦ થી ૮૦ ફુટની ઊંચાઇ સુધી વધી શકે છે. થડનો ઘેરાવો ૧ થી ૩ મીટર સુધીનો થઇ શકે છે. રાયણના વૃક્ષના ફળને રાયણ કોકડી, રાયણાં (દ. ગુજરાત) અથવા રાણકોકડી કહે છે. એ ચીકુના કુટુંબનુ ફળ છે. પાકાં ફળ પીળા રંગના ખૂબ જ મીઠાં, પૌષ્ટિક, ચિકાશયુક્ત દૂધથી ભરેલા અને સ્વાદિષ્ટ હોય છે. ફળને સૂકવીને લાંબો સમય સાચવી શકાય છે. વૃક્ષ ખૂબ ખડતલ અને ટકાઉ હોય છે. રાયણના છોડ પર ચીકુની કલમ ચડાવવામાં આવે છે. હિન્દી ભાષામાં આ વૃક્ષને "ખિરની" કહે છે, જ્યારે અંગ્રેજી ભાષામાં સેલોન આયર્નવુડ ટ્રી (Ceylon Ironwood Tree) કહેવાય છે. રાયણના વૃક્ષની છાલ ચીકણી હોય છે. રાયણનાં ફળ કાચાં લીલા રંગનાં અને પાકી જાય ત્યારે પીળા રંગના હોય છે. ગુજરાતમાં કાંઝ (તા. દેત્રોજ) ગામમાં આવેલાં ૨૦૦ વર્ષથી પણ વધારે જૂના રાયણના ઝાડને ગુજરાત સરકારે હેરીટેજતરીકે જાહેર કરેલ છે.

રાયણનાં વૃક્ષો કાઠીયાવાડમાં ગીર સીવાય બહુ ઓછા જોવા મળે છે પણ બાકીના ગુજરાતમાં આસાનીથી જોવા મળે છે. રાયણના સુકાઇ ગયેલા ફળોને રાણકોકડી કહે છે. રાણકોકડીનો ઊપયોગ ફરાળ તરીકે પણ કરવામાં આવે છે.

બાહ્ય કડીઓ

સંદર્ભ

 ફળ
 સ્ટબ
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે..

ધાર્મિક સ્થળો 
ગામમાં ચામુંડા મા અને મેલડી માનો મઠ આવેલો છે.

સંદર્ભ 

તળાજા તાલુકો
ચાંદણા (તા. ખેડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક તથા વાત્રક તેમજ સાબરમતી નદીની વચ્ચે આવેલા એવા  ખેડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચાંદણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય  શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ખેડા તાલુકો
બાલુજીના મુવાડા (પશ્ચિમ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા શહેરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાલુજીના મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શહેરા તાલુકો
લોઢવા (તા. સુત્રાપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા   ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સુત્રાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લોઢવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

સુત્રાપાડા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ચીખલી (શામગહાન) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. ચીખલી ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપુર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે.

આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

આહવા તાલુકો
આંત્રોલી (તા. છોટાઉદેપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા છોટાઉદેપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંત્રોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

છોટાઉદેપુર તાલુકો