Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
૧ નવેમ્બર નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૩૦૫મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૩૦૬મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૬૦ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૧૬૦૪ – વિલિયમ શેક્સપિયરનું ઓથેલો નાટક પહેલી વાર લંડનના વ્હાઇટહોલ પેલેસમાં રજૂ કરવામાં આવ્યું.
 ૧૮૦૦ – જ્હોન એડમ્સ વ્હાઇટ હાઉસ (તે સમયનું એક્ઝિક્યુટિવ મેન્શન)માં રહેનારા અમેરિકાના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ બન્યા.
 ૧૯૧૮ – પશ્ચિમી યુક્રેન ઓસ્ટ્રિયા-હંગેરીથી અલગ થયું.
 ૧૯૫૫ – ભારતના પ્રથમ વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુએ શામળદાસ આર્ટ્સ કૉલેજના હાલના મકાનનો પાયો નાખ્યો.
 ૧૯૫૬ – રાજ્ય પુનર્ગઠન અધિનિયમ અંતર્ગત કેરળ, આંધ્ર પ્રદેશ અને મૈસૂરની રચના કરવામાં આવી.
 ૧૯૫૬ – સૌરાષ્ટ્ર રાજ્યનું બૃહદ મુંબઇ રાજ્યમાં વિલિનીકરણ થયું.
 ૧૯૭૩ – ભારતીય રાજ્ય મૈસૂરનું નામ બદલીને કર્ણાટક રાખવામાં આવ્યું.
 ૧૯૮૧ – એન્ટીગુઆ અને બાર્બુડાને યુનાઇટેડ કિંગડમથી સ્વતંત્રતા મળી.
 ૧૯૮૨ – હોન્ડા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં કારનું ઉત્પાદન કરતી પ્રથમ એશિયન ઓટોમોબાઇલ કંપની બની.
 ૨૦૦૦ – છત્તીસગઢ સત્તાવાર રીતે ભારતનું ૨૬મું રાજ્ય બન્યું, જે પૂર્વીય મધ્ય પ્રદેશના સોળ જિલ્લાઓમાંથી રચાયું છે.

જન્મ 
 ૧૯૩૩ – ઊર્મિલા ભટ્ટ, હિન્દી ચલચિત્ર અભિનેત્રી (અ. ૧૯૯૭)
 ૧૯૩૯ – સુમન શાહ, ગુજરાતી સાહિત્યકાર.
 ૧૯૪૦ – રમેશચંદ્ર લાહોટી, ભારતીય વકીલ અને ન્યાયશાસ્ત્રી, ભારતના ૩૫મા મુખ્ય ન્યાયાધીશ.
 ૧૯૪૨ – પ્રભા ખેતાન, ભારતીય નવલકથાકાર, કવિ, ઉદ્યોગ સાહસિક અને નારીવાદી (અ. ૨૦૦૮)
 ૧૯૪૫ – નરેન્દ્ર દાભોલકર, ભારતીય લેખક અને કાર્યકર્તા, મહારાષ્ટ્ર અંધશ્રદ્ધા નિર્મૂલન સમિતિના સ્થાપક. (અ. ૨૦૧૩)
 ૧૯૬૩ – નીતા અંબાણી, ભારતીય ઉદ્યોગપતિ મુકેશ અંબાણીનાં પત્ની અને રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ડાયરેક્ટર.
 ૧૯૭૩ – ઐશ્વર્યા રાય, ભારતીય અભિનેત્રી તથા ભુતપૂર્વ વિશ્વસુંદરી (મિસ વર્લ્ડ)
 ૧૯૭૪ – વી. વી. એસ. લક્ષ્મણ, ભારતીય ક્રિકેટર.
 ૧૯૮૭ – ઇલિયાના ડીક્રુઝ, ભારતીય ફિલ્મ અભિનેત્રી.

અવસાન 
 ૧૯૭૨ – એઝરા પાઉન્ડ, અમેરિકન કવિ અને વિવેચક. (જ. ૧૮૮૫)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

નવેમ્બર
ઉમરકુઇ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. ઉમરકુઇ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, તુવર તથા શાકભાજીની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.

વાંસદા તાલુકો
શૃંગેરી (હિંદી મિશ્રિત ઉચ્ચારમાં શ્રીંગેરી) ભારતનાં કર્ણાટક રાજ્યના ચિકમંગલૂર જિલ્લામાં આવેલું એક નગર અને શૃંગેરી તાલુકાનું વહીવટીમથક છે. શૃંગેરી તુંગ નદીને કિનારે વસેલું છે અને અહિં આદિ શંકરાચાર્યએ ૮મી સદીમાં સૌથી પહેલા સ્થાપેલો શૃંગેરીમઠ આવેલો છે. અહિં ૭૦૦ વર્ષ પહેલા બંધાએલું ઐતિહાસિક મંદિર પણ આવેલું છે.

વ્યુત્પત્તિ
શૃંગેરી નામ તેની નજીકમાં આવેલા ઋષ્યશૃંગગીરી પર્વતો પરથી પડ્યું હશે તેમ માનવામાં આવે છે. વિભાંડક ઋષિ અને અપ્સરા ઉર્વશીના પુત્ર, કશ્યપ કુળના શૃંગ કે ઋષ્યશૃંગના નામ પરથી આ પર્વતોનું નામ પડ્યું છે અને આમ કહી શકાય કે આ ગામનું નામ પણ ઋષ્યશૃંગના નામ પરથી પડ્યું છે. રામાયણના બાલકાંડમાં વિભાંડક ઋષિ અને તેમના પુત્ર ઋષ્યશૃંગની વાત આવે છે, જ્યાં તેણે દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારમાં કેવી રીતે વરસાદ વરસાવ્યો હતો તેની કથા છે.

કર્ણાટક
ઝાલાબોરડી (તા. ઉમરેઠ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા  ઉમરેઠ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઝાલાબોરડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં, કેળાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઉમરેઠ તાલુકો
ચરોતર
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભૂગોળ 
ખીરસરા ખારી નદીના કાંઠે આવેલું છે. જિલ્લા મથક ભુજથી તે ૮૫ કિમીના અંતરે આવેલું છે.

ઇતિહાસ 
ખીરસરા સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિનું એક સ્થળ હતું.

સંશોધન 
૧૯૭૬-૭૭ના સંશોધન દરમિયાન ભારતીય પુરાતત્વ ખાતાને અહીંથી ચોરસ વજનિયું, માટીનાં વાસણો, પાણી છાંટવાનું સાધન તેમજ લાલ માટીના વાસણો આ સ્થળ પરથી મળ્યા હતા. ડિસેમ્બર ૨૦૦૯માં પુરાતત્વ વિભાગની વડોદરાના વિભાગે ૩૦૦ ચોરસ મીટરની કિલ્લેબંધ દિવાલ શોધી કાઢી હતી.

ખોદકામ 

ખોદકામ દરમિયાન અહીંથી માટીના વાસણોના નમૂના મળ્યા હતા. આ સ્થળથી મળેલી મુદ્રાઓ કચ્છ સંગ્રહાલયમાં રાખવામાં આવી છે.

સ્થળ પરથી ૧૪ સમાંતર દિવાલો ધરાવતી વખાર મળી આવી છે. આ વખાર ૨૮ મીટર x ૧૨ મીટર ક્ષેત્રફળ અને ૧૦.૮ મીટર લંબાઇ અને ૧.૫૫ મીટર જાડાઇની દિવાલો ધરાવે છે. તેની ઉપર લાકડા અને માટીના લિંપણનું બાંધકામ હશે. અહીં મળેલા ઘરોની રચના સુંદર છે. ચોરસ ઓરડાઓ જે એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે, રસોડામાં ચૂલો અને પાયાના થાંભલાઓ મળી આવ્યા છે. ઘરની દિવાલો ઇંટો અને માટીથી બની છે. ઘરની બહારનો રસ્તો બનાવવા માટે માટી, વાસણના ટુકડાઓ, શંખ અને નાના પથ્થરોનો ઉપયોગ થયો હતો.

ઓરડાઓમાંથી અસ્થિ ભરેલા વાસણો (મૃત્યુ પછી શરીરની રાખ અને અસ્થિઓ સાચવવા માટે) અને શંખના ટુકડાઓ મળી આવ્યા છે. અહીંથી મળેલા વાસણો અન્ય હડપ્પીય સ્થળો સાથે સમાનતા ધરાવે છે. ઉપરના સ્તરે મળેલા વાસણો કરતાં નીચેના સ્તરે મળેલા વાસણો જૂનાં સમયના છે. આ સ્થળની અન્ય વિગતો જેવી કે વ્યાપાર અને જીવનનિર્વાહ વગેરે વધુ સંશોધનો પછી જાણવા મળશે.

આ સ્થળ હડપ્પીય સમયગાળા દરમિયાન મુખ્ય ઔદ્યોગિક કેન્દ્ર હતું અને આશરે ઇ.સ. ૨૬૦૦ થી ૨૨૦૦ દરમિયાન સક્રિય રહ્યું હશે એવું જણાય છે.

માપ સાધનો 
ભારતીય પુરાતત્વ વિભાગે ગઢ વાળી વડી નામના સ્થળ પરથી આધુનિક માપણી યંત્ર સમકક્ષ એવું માપનું સાધન શોધી કાઢ્યું હતું.

સંદર્ભ

નખત્રાણા તાલુકો
સિંધુ સંસ્કૃતિનાં સ્થળો
ઘોડીયા (તા. ઝાલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. ઘોડીયા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.  ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.

ઝાલોદ તાલુકો
સબલપુર (તા. વડનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સબલપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વડનગર તાલુકો 
સબલપુર ગામમાં પ્રખ્યાત ગુરુ મહારાજ નું મંદિર આવેલું છે. આ ઉપરાંત વિશ્વેશ્વર મહાદેવ નું મંદિર એને રામજી મંદિર આવેલું છે.
રાજપરા (તા.ઝઘડીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાજપરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઝઘડીયા તાલુકો
મિથેન  એ એક રાસાયણિક સંયોજન છે  જેનું રાસાયણીક સૂત્ર CH4 છે. આ એક સૌથી સરળ અલ્કેન છે, અને પ્રાકૃતિક વાયુનો પ્રમુખ ઘટક છે.  મિથેનનો બંધ કોણ ૧૦૯.૫ અંશ  (cos-1(-1/3)) છે.  ઓક્સિજનની હાજરીમાં મિથેનને બાળતા કાર્બન ડાયોક્સાઈડ અને પાણી છૂટા પડે છે. અન્ય વાયુઓની સરખામણેઐ મિથેનની બહુતાયત  આને એક આકર્ષક ઈંધણ બનાવે છે.  જોકે સામાન્ય ઉષ્ણતામાન અને દબાણે મિથેન વાયુ સ્વરૂપે હોવાથી તેનું અવાગમન જોખમી બની જાય છે. સામાન્ય રીતે મોટા પ્રમાણમાં આનું વહન તેના પ્રાકૃતિક સ્વરુપમાં પાઈપલાઈન દ્વારા કરવામાં આવે છે. તેને ટંકીઓમાં ભરીને પ્રવાહી સ્વરૂપે પણ મોકલાય છે. અમુક દેશોમાં ખટારામાં પણ આને મોકલાય છે.   

૧૭૭૬ અને ૧૭૭૮ની વચ્ચે ઍલેસેન્ડ્રો વોલ્ટા  મેગિઓર તળાવના કળણના વાયુની શોધ કરતાં દ્વારા મિથેનને શોધીને છૂટું પડાયું હતું. 

વાતાવરણીય મિથેન એક અસરકારક  હરિત ગૃહ વાયુ છે. કાર્બન ડાયોક્સાઈડની સરખામણીએ આ માં અનેક ગણી (૨૦ વર્ષની સરાસરી ) ૭૨ જેટલી  અને ૨૫ (૧૦૦ વર્ષની સરાસરી)વૈશ્વીક ગરમી તીવ્રતા છે.  આનો એકંદર જીવન કાળ ૧૦ વર્ષનો હોય છે, અને આનો નાશ પ્રાયઃ વાતાવરણનઅ  હાયડ્રોક્સિલ અંશાણુના સાથેની રાસાયણિક ક્રિયાને લીધે થાય છે જેને પરિણામે કાર્બન ડાયોક્સાઈડ અને પાણી બને છે.  

ઓઝોન થરના સ્ખલનમાં પણ મિથેન ની અસર થાય છે.

પૃથ્વીના વાતાવરણમાં  મોલ ફ્રેક્શન ગણતરી અનુસાર મિથેનનું પ્રમાણ ૧૯૯૮માં ૧૭૪૫ nmol/mol (ભાગ પ્રતિ ૧૦ કરોડ) કે જે ૧૭૫૦માં ૭૦૦ nmol/mol હતું. ૧૯૯૮ પછી આ પ્રમાણ મોટે ભાગે સમાન રહ્યું હતું ૨૦૦૮માં અપ્રમાણ ૧૮૦૦ nmol/mol હતું. ૨૦૧૦માં આર્કટિક ક્ષેત્રમાં આ પ્રમાણ ૧૮૫૦ nmol/molનોંધાયું હતું, વૈજ્ઞાનિકો અનુસાર આ પ્રમાણ પૃથ્વી પરના છેલ્લાં ૪૦૦,૦૦૦ વર્ષોમાં સૌથી વધુ છે . ઐતિહાસિક રીતે પૃથ્વી પર મિથેનનું પ્રમાણ હિમયુગમાં   ૩૦૦ થી ૪૦૦ nmol/mol જેટલું અને હૂંફાળા યુગ માં ૬૦૦ થી ૯૦૦ જેટલું રહ્યું છે.

આ ઉપરાત ઘણાં વિપુલ (પણ અજ્ઞાત) પ્રમાણમાં દરિયાના પટમાં આવેલા  મિથેન ક્લેથરેટમાં તે મળી આવે છે. આ સિવાય પૃથ્વીના હાર્દમાં ઘણા પ્રમાણમાં એમોનિયા છે. જીવાણુ દ્વારા બિન ઓક્સિકારક શ્વસન કરતી વેળાએ મોટા પ્રમાણમાં મિથેન ઉત્સર્જીત થાય છે. આ સિવાય ઊંદી ફાટ વાળા કળણ જ્વાળામુખો, ઢોર ઢાંખરને લાગતા કાર્યો આદિને કારણે મિથેન મુક્ત થાય છે.

સંદર્ભ
લાલપુર (સરદોઈ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લાલપુર (સરદોઈ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મોડાસા તાલુકો
કુંભલગઢ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા રાજસ્થાન રાજ્યના રાજસમંદ જિલ્લામાં આવેલો છે.

આ સ્થળ ઉદયપૂરની ઉત્તર-પશ્ચિમે આશરે ૮૦ કિ.મી. અંતરે આવેલ છે. સમુદ્રસપાટીથી આશરે ૧૧૦૦ મીટરની ઉંચાઈએ આ કિલ્લો આવેલો છે. મેવાડના રાજા રાણા કુંભાએ આ ગઢનું બાંધકામ ઇ.સ. ૧૪૪૩ માં શરૂ કરી અને ઇ.સ.૧૪૫૮ માં પૂર્ણ કર્યું હતું. આ કિલ્લાની બાંધણી મેવાડી શૈલીની છે. અરવલ્લી પર્વતમાળાની ટોચે વ્યુહાત્મક જગ્યાએ આવેલો કુંભલગઢનો દુર્ગ માઇલો દૂરથી દેખાય છે. આ કિલ્લાની આસપાસ (ચોપાસ) બાંધવામાં આવેલી દિવાલની લંબાઇ ૩૬ કિ.મી. જેટલી થાય છે. આ દિવાલની પહોળાઇ આશરે ૧૫ ફૂટ થાય છે. કુંભલગઢની અંદર જ એક બીજો કિલ્લો છે, જે કટારગઢના નામથી ઓળખાય છે. જ્યાં મહારાણા પ્રતાપનો જન્મ થયો હતો એમ ઘણા ઇતિહાસકારોનુ મંતવ્ય છે. આ કિલ્લાની અંદર બાદલમહેલ, કુંભમહેલ, આશરે ૩૬૦ જેટલા મંદિરો (જેમાં ૩૦૦ જેટલા જૈનમંદિરો છે), બાગબગીચા અને પાણીપૂરવઠાની વ્યવસ્થા છે.

રાજસ્થાન રાજ્યના રાજસ્થાન પ્રવાસન વિભાગ તરફથી ધ્વનિ અને પ્રકાશ કાર્યક્રમ (લાઇટ એન્ડ સાઉન્ડ શૉ) તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે, જેનો પ્રવાસીઓ લાભ લઈ શકે છે.

સંદર્ભ 

રજપૂત સામ્રાજ્ય
રાજસ્થાનના કિલ્લાઓ
ઇતિહાસ
ખાંડીયાકુવા (તા. બોડેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખાંડીયાકુવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.

બોડેલી તાલુકો
બાઘ ગુફાઓ ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા ધાર જિલ્લાના કુક્ષી તાલુકામાં વિંધ્યાચળ પર્વતમાળામાં દુર્ગમ વિસ્તારમાં આવેલી છે. આ ગુફાઓ કુદરતી રચના નથી, પણ ભારતીય શિલ્પ સ્થાપ્ત્ય કલા મુજબ પથ્થર કોતરીને બનાવવામાં આવેલ છે. આ ગુફાઓ તેનાં ભીંતચિત્રો માટે પ્રખ્યાત છે. બૌદ્ધ ધર્મનો વિકાસ ક્રમ અહીંના વિસ્તારમાં મંદ પડતાં વાઘ આ ગુફાઓમાં રહેતા હોવાથી તેનું નામ બાઘ ગુફા પડ્યું છે. આ ગુફાઓ પ્રાચીન માનવામાં આવે છે, પરંતુ તેનો ચોક્કસ સમય આપવામાં આવ્યો નથી.

આ ગુફાઓના સમુહમાં કુલ ૯ (નવ) ગુફાઓ આવેલી છે. પહેલી ગુફા ગૃહ ગુફા કહેવાય છે. બીજી ગુફા પાંડવ ગુફા કહેવાય છે. આ ગુફા બધી જ ગુફાઓ કરતાં મોટી અને સુરક્ષિત પણ છે. બૌદ્ધ ભિક્ષુકોના રહેઠાણની વ્યવસ્થા ધરાવતી ત્રીજી ગુફાનું નામ હાથી ગુફા છે. પછીની ચોથી ગુફા રંગમહેલ છે અને પાંચમા નંબરે આવેલી ગુફા ભિક્ષુકોને પ્રવચન આપવા માટે છે. પાંચમી અને છઠ્ઠી ગુફા એકબીજાને મળેલી છે અને આ બન્ને ગુફાઓ વચ્ચે સભામંડપ આવેલ છે, જે ૪૬ ફૂટ જેટલી પહોળાઈ ધરાવે છે. આ ગુફાઓ રેતીલા પર્વતને કોતરીને બનાવવામાં આવેલી હોઈ અંદર કેટલીક જગાએ પાણીના ઝરા પણ જોવા મળે છે. ગુફાનો ગર્ભ ભાગ ખૂબ જ ઠંડકવાળો છે.

સાતમી, આઠમી અને નવમી ગુફાઓની સ્થિતિ જર્જરીત છે, જે માત્ર અવશેષરૂપે જ બચી છે. 

ઈ. સ. ૧૯૫૩ના વર્ષમાં ભારત સરકારે આ સ્થળને રાષ્ટ્રીય સ્મારક ઘોષિત કરી, તેની જવાબદારી પુરાતત્ત્વ વિભાગને સુપરત કરી છે.

આ સ્થળ ઈન્દૌરથી આશરે ૧૫૦ કિલોમીટર તેમ જ જિલ્લા મથક ધાર શહેરથી આશરે ૯૭ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલી છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 બાઘ ગુફાઓ વિશે અંગ્રેજી ભાષામાં માહિતી
 

ઐતિહાસિક સ્થળો
મધ્ય પ્રદેશ
ભારતની ગુફાઓ
શોણિતપુર જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર - પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  આસામ રાજ્યનો એક જિલ્લો છે. શોણિતપુર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક  તેજપુર શહેરમાં આવેલું છે.

આ જિલ્લાનું ક્ષેત્રફળ ૫૩૨૪ ચોરસ કિલોમીટર જેટલું છે અને આ જિલ્લામાં વસવાટ કરતી કુલ વસ્તી ૧૬,૮૧,૫૧૩ (વસ્તીગણતરી ૨૦૦૧ પ્રમાણે) જેટલી છે. આ પૈકી ૧૨,૮૭,૬૪૬ જેટલા હિંદુઓ અને ૨,૬૮,૦૭૮ (૧૫.૯૪ %) જેટલા મુસ્લિમો છે.

આસામના જિલ્લાઓ
મોરવાડ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોરવાડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિજાપુર તાલુકો
રાણત ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના મહુવા તાલુકાનું ગામ છે. રાણત ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.

ગામના લોકો મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન નો વ્યવસાય કરે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેળાં, તુવર, કેરી, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહુવા તાલુકો(જિ.સુરત)
ભેરી (માદા), ભેરી બચ્ચો (નર) એ એક પાળીને કેળવી શકાય એવુ શીયાચશ્મ બાજ પક્ષી છે. ઉત્તર અમેરિકામાં એને બતક બાજ તરીકે પણ ઓળખાય છે. આ ફાલ્કોનીડે પરિવારનું લગભગ આખી દુનિયામાં જોવા મળતું શીકારી પંખી છે. ભેરી તેની ઝડપ માટે પ્રખ્યાત છે. શીકાર કરતી વેળાએ લાક્ષણિક શિકાર સ્ટોપ (હાઈ-સ્પીડ ડાઈવ) દરમિયાન એની ઝડપ  થી વધુ સુધી પહોંચે છે જેને કારણે એને વિશ્વનું સૌથી ઝડપી પક્ષી ગણવામાં આવે છે. ભેરી લૈંગિક રીતે દ્વિરૂપી હોય છે, જેમાં માદાઓ નર કરતાં નોંધપાત્ર રીતે મોટી હોય છે.
નીલવળા (તા. બાબરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાબરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નીલવળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાબરા તાલુકામાં આવેલાં ગામો

સંદર્ભ 

બાબરા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
નવાગામ (ડેડીયાપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ડેડીયાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. નવાગામ (ડેડીયાપાડા) ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો (જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી ઈમારતી લાકડા સિવાયની ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

ડેડીયાપાડા તાલુકો
કોટણા (તા.વડોદરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના વડોદરા જિલ્લાના વડોદરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોટણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. મકાઈ, બાજરી, કપાસ, ડાંગર, તમાકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત ઉત્પાદનો છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વડોદરા તાલુકો
વરસાડા (તા. કડાણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા  કડાણા તાલુકાનું આવેલું એક  ગામ છે. વરસાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કડાણા તાલુકો
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 1C (NH 1C) જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યમાં આવેલો ટૂંકો ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ છે. એ ડોમેલ અને કટરા (જમ્મુ અને કાશ્મીર)ને જોડે છે અને તેની લંબાઈ ૮ કિ.મી. છે.

તાજેતરમાં તેનું નામ બદલીને રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 144 (NH 144) કરવામાં આવ્યું છે; an offshoot of NH-1.

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ
 ભારતના રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોનો નકશો

ભારતીય રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો
ધરુસણ (તા. સરસ્વતી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સરસ્વતી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધરુસણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સરસ્વતી તાલુકો
આદરોડા (તા. બાવળા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લાના બાવળા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આદરોડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામના રસ્તા સિમેંટ કોંક્રીટના બનેલા છે.

સંદર્ભ 

બાવળા તાલુકો
વાલ્મીકી ઋષિ હતા, જેમણે રામાયણની રચના કરી હતી.

બ્રહ્મજ્ઞાન 
એક વખત તે અરણ્યમાં લૂંટને માટે ફરતા હતા ત્યાં એક મહર્ષિને જોઈને તેની પાસે જે હોય તે માગ્યું. ઋષિએ તેને કહ્યું કે, જેને માટે તું પાપ કરે છે તે તારાં સગાંઓને પૂછી આવ કે, તેઓ તારા પાપમાં ભાગીદાર થશે? કુટુંબીઓને પૂછતાં તેઓએ ના કહી. આથી તેને બહુ ખોટું લાગ્યું અને ઋષિને શરણે ગયા. તેથી તે મહર્ષિ તેને રામનામનો જપ કરવાનું કહી અંતર્ધાન પામ્યા.

નામ 
મહર્ષિ જતાં તે ત્યાં જ જપ કરતા કરતા એટલા કાળ પર્યંત બેઠા કે, તેના શરીર ઉપર ઉધઈના રાફડા થઈ ગયા. પછી એ જ ઋષિએ આવી તેને એ રાફડામાંથી કાઢયા. રાફડાને સંસ્કૃતમાં વલ્મીક કહે છે તે ઉપરથી તેનું વાલ્મીકિ એવું નામ પડયું. તે પછી તેની ગણના ઋષિમાં થવા લાગી.

સંસ્કૃત આદ્યકવિ 
તેઓ તમસા નદીને કાંઠે વિશ્રામ કરી રહ્યા. તેમના શિષ્યોમાં ભારદ્વાજ ઋષિ મુખ્ય હતા. એક વખત તે નદીએ સ્નાન કરવા ગયેલા. સ્નાન કરતાં કરતાં સામેના વૃક્ષ પર કૌંચ પક્ષીનાં જોડાં ઉપર તેમની નજર પડી. એ જોડાંમાંનો નર જે કામાસક્ત બન્યો હતો તેને એક શિકારીએ બાણ વડે વીંધી નાખ્યો. તેથી પાછળ રહેલા પક્ષીને અતિશય શોક થયો. આથી વાલ્મીકિના હૃદયમાં એટલી બધી દયા ઊપજી કે, તેમના મુખમાંથી અનુષ્ટુપ છંદોબદ્ધ વાણી નીકળી.

 मा निषाद प्रतिष्ठां त्वमगमः शाश्वतीः समाः।
 यत्क्रौंचमिथुनादेकम् अवधीः काममोहितम्॥

પાછળથી બ્રહ્મદેવની આજ્ઞા પ્રમાણે પરમેશ્વરના જે નામ વડે પોતે પાવન થયા હતા તેના જ નામ ઉપર શતકોટિ કાવ્ય તેણે રચ્યું. આ પહેલાં કોઈ પણ નિયમિત કાવ્ય હતું જ નહિ. આ કાવ્ય પ્રથમ જ રચાયેલું અને કવિ પણ પહેલા જ હોઈ ને વાલ્મીકિને આદ્યકવિ કહેવાય છે.

સંસ્કૃતના આદિ કવિ વાલ્મીકિએ રામાવતારની સાઠ હજાર વર્ષ પહેલાં જ દિવ્યદ્રષ્ટિથી રામાયણની રચના કરી હતી. તેમણે રચેલો ગ્રંથ વાલ્મીકિ રામાયણ આજે પણ સુપ્રસિદ્ધ છે. તે કાવ્યના સુબોધથી લાખો મનુષ્ય સુબુદ્ધિ તથા સુનીતિ શીખ્યા છે અને હજુ પણ એ ગ્રંથનો લાભ લેવાય છે. આ કવિ જેવા સંસ્કૃત ભાષામાં નવ રસમય વર્ણન કરવામાં બીજા થોડા જ કવિ થયા હશે. આ મહર્ષિની પવિત્રતા રામચંદ્રજી પણ જાણતા હતા. વનવાસ દરમિયાન રામ ચિત્રકૂટ ઉપર વાલ્મીકિને આશ્રમે આવી ઘણા દિવસ રહ્યા હતા. વળી ધોબીના વચનથી રામે સીતાને વનમાં મોકલ્યાં ત્યારે વાલ્મીકિ પોતાના ગંગા કિનારા ઉપરના આશ્રમે સીતાને તેડી લાવ્યા હતા. આ ઋષિએ લવ અને કુશને વેદ, ધનુર્વિદ્યા વગેરે શાસ્ત્રનું શિક્ષણ આપ્યું હતું. રામચંદ્રજીનો વાલ્મીકિ ઉપર પૂર્ણ ભાવ હતો તેથી તેમણે તેમની સલાહ લઈ પ્રજાહિતનાં કાર્યો કરેલાં છે.  

તેમનું રચેલું "વાલ્મીકી રામાયણ" અને આધ્યાત્મ રામાયણ એટલે કે "યોગ વશિષ્ઠ" સંસ્કૃત ભાષાના સૌથી પ્રાચીન ગ્રંથ માનવામાં આવે છે

સંદર્ભ 

 

રામાયણ
ઋષિઓ
નાની ઢઢેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા   ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાની ઢઢેલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ફતેપુરા તાલુકો
નરનારાયણ હિંદુ ધર્મમાં ભગવાન વિષ્ણુના ચોવીસ અવતારોમાંના ચોથા અવતાર હતા. આ અવતારમાં વિષ્ણુએ નર અને નારાયણના રૂપમાં જોડિયા ઋષિઓના રૂપમાં અવતાર લીધો હતો. આ સ્વરૂપમાં તેમણે બદ્રીનાથ તીર્થયાત્રામાં તપસ્યા કરી હતી. ધર્મશાસ્ત્રો અનુસાર ભગવાન નર અને નારાયણ બ્રહ્મદેવના પ્રપૌત્ર હતા.

સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય ની માન્યતા પ્રમાણે ભક્તોને અસુરોના ત્રાસમાંથી મુક્તિ આપવા નરનારાયણે કળિયુગમાં ભગવાન સ્વામિનારાયણ રૂપે અવતાર લીધો હતો.

આ પણ જુઓ 
 સ્વામિનારાયણ
 વિષ્ણુ

સંદર્ભ 

હિંદુ ધર્મ
કાસવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભરૂચ તાલુકામાં આવેલું એક મહત્વનું ગામ છે. કાસવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામમાં ભોઈએશ્વર મહાદેવનું ૪૦૦ વર્ષ જુનું મંદિર આવેલું છે.

ભરૂચ તાલુકો
ઑસ્ટ્રેલિયાનો રાષ્ટ્રધ્વજ બ્લુ રંગના ધ્વજના ધ્વજદંડ તરફના ઉપલા ચતુર્થ ભાગે યુનિયન ધ્વજ (બ્રિટિશ ધ્વજ) અને તેની નીચે મોટો સફેદ, સપ્તકોણીય તારો જે રાષ્ટ્ર સમૂહ તારા (Commonwealth Star) તરીકે ઓળખાય છે તથા સામેના ભાગમાં દક્ષિણી ક્રૂસ નક્ષત્ર (Southern Cross constellation) જે પાંચ સફેદ તારાઓ – એક નાનો પંચકોણીય તારો અને ચાર મોટા, સપ્તકોણીય તારાઓ વડે બનેલ છે.

ધ્વજ ભાવના

રાષ્ટ્રધ્વજો
મોટા હૈદવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના નાંદોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. મોટા હૈદવા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. 

નાંદોદ તાલુકો
નૌલખા મહેલ અથવા નવલખા મહેલ, ભારતના ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા ગોંડલ શહેરનો સૌથી પ્રાચીન મહેલ છે. આ મહેલનું બાંધકામાં ૧૮ મી સદીમાં (ઈ. સ. ૧૭૪૮)માં કરવામાં આવ્યું હતું. આ મહેલ દરબારગઢ કિલ્લા સંકુલનો એક ભાગ છે જે શિલ્પવાળા રવેશ (મહેલનો સામેનો ભાગ) ધરાવે છે.  તે સમયે તેને બનાવવા માટેના ખર્ચ - રૂપિયા "નવ લાખ" (૯,૦૦,૦૦૦ રૂપિયા) - ઉપરથી તેનું નામ "નવલખા" રાખવામાં આવ્યું હતું.  આ મહેલ પથ્થરની કોતરણીવાળા "ઝરુખા" (બાલ્કની), સ્તંભોવાળું એક આંગણું, નાજુક કોતરણી ધરાવતી કમાનો, અને એક અનન્ય સર્પાકાર દાદર ધરાવે છે. તે સાથે વિશાળ ઝુમ્મરથી પ્રકાશિત દરબાર હોલમાં મસાલા ભરેલા દિપડા, સોને મઢેલ લાકડાનું ફર્નિચર અને પ્રાચીન અરીસાઓ રાખવામાં આવેલા છે.     "ખાનગી મહેલ સંગ્રહાલય"માં ગોંડલના શાસક તરીકે તેમની રજત જયંતિ પર મહારાજા ભાગવત સિંહજી માટે સંદેશા અને ભેટો વહન કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલો ચાંદીનો થાળ પણ મુકવામાં આવેલો છે.

સ્થાન 
આ મહેલ ગોંડલ શહેરમાં આવેલું છે. ગોંડલ રસ્તા, રેલ્વે અને હવાઈ માર્ગે દ્વારા દેશના અન્ય ભાગો સાથે જોડાયેલું છે. તે રાજકોટથી  ૩૮ કિ. મી. દૂર આવેલું છે,  રાજકોટ [ગોંડલથી ૪૦કિમી દૂર] એક હવાઈ મથક છે અને તે એક રેલ્વે સ્થાનક પણ છે.

વિશેષતા 

ગોંડલ જાડેજા રાજપૂત કુળનું પાટનગર હતું.  નૌલખા મહેલ ગોંડલ વિસ્તારનો સૌથી પ્રાચીન મહેલ હોવાનું કહેવાય છે. તેમાં આર્કેડ્સ, ઝરૂખા, એક શાહી સમારંભ હોલ (દરબાર હોલ) (જે હજી પણ મહારાજા દ્વારા ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે), સર્પાકાર દાદર, ઝળહળતો ઝુમ્મર, શણગારેલા અરીસાઓ અને પ્રાચીન સજાવટની ખૂબ જ વિશિષ્ટ સ્થાપત્ય સુવિધાઓ ધરાવે છે.  તે પથ્થરની કોતરણીવાળા પ્રથમ માળ, ખુલ્લા આંગણા, મિનાર ધરાવતી એક અનન્ય ત્રણ માળ ધરાવતી ભવ્ય ઈમારત છે. આ માળના ઉપરના છજ્જા પર વાસ્તવિક અને પૌરાણિક પ્રાણીઓના શિલ્પો પથ્થરમાં કોતરવામાં આવ્યા છે. પ્રહેલા માળના એક ભાગમાં એક સંગ્રહાલય પણ છે, જેમાં દરવાજા ઉપર લાકડા અને પત્થરથી બનેલા બારસાખ રાખવામાં આવ્યા છે. આ સંગ્રહાલયના પ્રદર્શનોમાં મહારાજા દ્વારા મોટી સંખ્યામાં જમા કરવામાં આવેલ વસ્તુઓ રાખવામાં આવી છે જેમ કે રમકડાની ગાડી (કાર), ચિત્રો, પુસ્તકોની લાઇબ્રેરી, ટ્રોફીઓ વગેરે. સુશોભિત બાલ્કની ગોંડલ નગરના મનોહર દ્રશ્ય બતાવે છે. મહેલની ડાબી બાજુના ખંડમાં વાસણોનું પ્રદર્શન અને વિશાળ વજનકાંટાની જોડી છે; આ કાંટાનો ઉપયોગ  મહારાજાના જન્મદિવસની વિશેષ ઉજવણીઓ પર કરવામાં આવતો હતો, જ્યારે તેમને સોનાના બરાબર વજન બરાબર તોળવામાં આવતા હતા અને પછી તે રકમ ગરીબોને દાન કરવામાં આવતી.

પ્રાંગણ 

નૌલખા મહેલ દરબારગઢ સંકુલની અંદર આવેલો છે, જે ૧૮ મી સદી (૧૭૪૮  ) દરમિયાન બંધાવવામાં આવ્યો હતો, ત્યારબાદના વર્ષોમાં સંખ્યાબંધ વધારાના બાંધકામો ઉમેરવામાં આવ્યા હતા. સંકુલ તરફનો મુખ્ય માર્ગ ઘડિયાળ ધરવતા ટાવર નીચેથી પસાર થાય છે જે ત્રણ માળ જેટલું ઊંચુ છે. મહેલ દરવાજાથી વિરુદ્ધના છેવાડે આવેલો છે અને તેની આગળ લંબચોરસ બાગ છે.  મહેલમાંથી ગોંડલ નદી દેખાય છે.

સંકુલની અંદર અન્ય ઘણી ઈમારતો છે,  જેમ કે હુઝુર મહેલ (આ એક મોટી ઇમારત છે જે હાલમાં રાજવી પરિવારનું નિવાસસ્થાન છે); બાગ મહેલ (ઓચર્ડ પેલેસ); હુઝુર મહેલ વિંંગ જે બાગ મહેલ (ઓચર્ડ પેલેસ)નો એક ભાગ છે; અને નદીકિનારાનો મહેલ (જે નૈલખા મહેલથી ૧.૨૬ કિ. મી દૂર આવેલો છે).     મહેલને અડીને આવેલી ઝનાના જર્જરિત અવસ્થામાં છે. તેના દ્વાર પર રક્ષકોની બે પ્રતિમાઓ છે. તેના ઉપરના માળે બારીઓમાં પથ્થરી માળખું (ટ્રેસેરી) જેવી સુવિધાઓ છે. મહેલના પ્રાંગણમાં ગોરી પીર નામના એક મુસલમાન પીરની દરગાહ છે.  મહેલના બગીચામાં એક રેલ્વે સલૂન પ્રદર્શિત છે, જેમાં શયનખંડ, ભોજન ખંડ અને તે સમયના સરંજામ ધરાવતી બાથરૂમની મૂળભૂત સુવિધા છે.

સંદર્ભ

ગ્રંથસૂચિ

બાહ્ય કડીઓ 

    
ગુજરાતના મહેલો
સરોડા (તા. ધોળકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધોળકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. સરોડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ

ધોળકા તાલુકો
અરજણપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા કરજણ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અરજણપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કરજણ તાલુકો
મોડાસા તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના અરવલ્લી જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. મોડાસા શહેર આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

મોડાસા તાલુકામાં આવેલાં ગામો

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 મોડાસા તાલુકા પંચાયત વિશે માહિતી 

અરવલ્લી જિલ્લો
ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
હેલાબેલી (તા. કુતિયાણા) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા  કુતિયાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. હેલાબેલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

કુતિયાણા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
રાણાપુર બુજર્ગ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાણાપુર બુજર્ગ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ,  દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દાહોદ તાલુકો
કડચલા (તા.હાલોલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કડચલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હાલોલ તાલુકો
ખડોલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખડોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઝઘડીયા તાલુકો
રસુલપુર (તા. પ્રાંતિજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પ્રાંતિજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. રસુલપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

પ્રાંતિજ તાલુકો
નીરવ પટેલ (૨ ડિસેમ્બર ૧૯૫૦ - ૧૫ મે ૨૦૧૯) ગુજરાતી અને અંગ્રેજી ભાષાના કવિ, અનુવાદક અને સંપાદક હતા; જેઓ મુખ્યત્વે ગુજરાતી દલિત સાહિત્યમાં તેમના યોગદાન માટે જાણીતા છે, જેમાં બર્નિંગ ફ્રોમ બોથ ધ એન્ડ્સ (૧૯૮૦, અંગ્રેજી કવિતાઓ), વોટ ડીડ આઇ ડુ ટૂ બી બ્લેક એન્ડ બ્લુ (૧૯૮૭, અંગ્રેજી કવિતાઓ) અને બહિષ્કૃત ફુલો (૨૦૦૬, ગુજરાતી) મુખ્ય છે. તેમણે ગુજરાતીમાં દલિત લખાણના સામયિક સ્વમાનનું સંપાદન કર્યું હતું.

જીવન 
નીરવ પટેલનો જન્મ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ જિલ્લાના દસ્ક્રોઇ તાલુકાના ભુવલડી ગામમાં થયો હતો. તેમનું જન્મનું નામ સોમો હિરો ચમાર હતું. તેમણે પોતાનું નામ નીરવ પટેલ રાખ્યું કારણ કે તેમને જાતિવાદને કારણે અત્યાચારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. અંગ્રેજી સાહિત્યમાં તેમણે પીએચ.ડી. કર્યું હતું. તેમણે બેંક અધિકારી તરીકે સેવા આપી હતી. નિવૃત્તિ પછી, તેમણે પોતાનો સમય દલિત સાહિત્યમાં સમર્પિત કર્યો.  

તેમણે ૧૯૬૭માં કોલેજ દરમિયાન કવિતા લખવાનું શરૂ કર્યું. તેમણે દલિત લોકો પર આધારીત દલિત કવિતા લખી, જેઓ અત્યાચાર, શોષણ, ભેદભાવ અને અલગતાનો ભોગ બની રહ્યા હતા. 

તેમણે ગુજરાતી દલિત સાહિત્યની ચળવળની પહેલ કરી અને ગુજરાતના દલિત પેન્થરની આગેવાની હેઠળ ૧૯૭૮માં પ્રથમ દલિત સાહિત્યિક મેગેઝિન આક્રોશનું પ્રકાશન કર્યું. તેમણે અન્યો સાથે કાળો સુરજ, સર્વનામ, સ્વમાન અને વાચા જેવા અલ્પજીવી ગુજરાતી સામયિકો માટે સંપાદત કર્યું હતું. 

૧૫ મે ૨૦૧૯ના રોજ કેન્સરના કારણે અમદાવાદમાં તેમનું અવસાન થયું હતું.

સર્જન 
તેમણે અંગ્રેજીમાં બે કાવ્યસંગ્રહો બર્નિંગ ફ્રોમ બોથ ધ એન્ડ્સ (૧૯૮૦) અને વોટ ડીડ આઇ ડુ ટુ બી બ્લેક એન્ડ બ્લુ (૧૯૮૭) પ્રકાશિત કર્યા હતા. તેમણે ૨૦૦૬માં ગુજરાતી કવિતાસંગ્રહ બહિષ્કૃત ફુલો પ્રકાશિત કર્યો હતો. તેમણે તેમની કવિતાઓમાં દલિત સંવેદનશીલતા રજૂ કરી કરી.

પુરસ્કારો 
તેમને ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ તરફથી મહેન્દ્ર ભગત પુરસ્કાર (૨૦૦૪–૨૦૦૫) અને ગુજરાત સરકાર તરફથી સંત કબીર દલિત સાહિત્ય એવોર્ડ (૨૦૦૫) મળ્યો હતો.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 ફર્સ્ટપોસ્ટ પર નીરવ પટેલની અનુવાદિત કવિતાઓ 
 નીરવ પટેલ સાથે વાતચીત ('લે સિમ્પલેગડી'માં નીરવ પટેલની મુલાકાત) 

ગુજરાતી સાહિત્યકાર
૨૦૧૯માં મૃત્યુ
૧૯૫૦માં જન્મ
વાજપુર (તા. બોડેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાજપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.

બોડેલી તાલુકો
અડવાણા (તા. પોરબંદર) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા પોરબંદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અડવાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

પોરબંદર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ભાંગડા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  રાજકોટ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. 

આ ગામમાં આંગણવાડી, પંચાયતઘર તેમજ પ્રાથમિક શાળા જેવી સુવિધાઓ આવેલી છે. આ ગામમાં ખેતી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.

રાજકોટ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
વિનાયકપુરા (તા. કડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કડી તાલુકાનું આવેલું એક ગામ છે. આ ગામ તાલુકામથક કડીથી આશરે ૨૨ કિલોમીટર અતરે દક્ષિણ દિશામાં આવેલ છે તથા કડી-સચાણાને જોડતા રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર આવેલ વેકરા ગામથી પૂર્વ દિશામાં આશરે ત્રણ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલ છે. 

વિનાયકપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કડી તાલુકો
ભૂગોળ
વાંટડા (તા. બોડેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાંટડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.

બોડેલી તાલુકો
ભાસરીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા  મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહેસાણા તાલુકો
કરમબેલે ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઉમરગામ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કરમબેલે ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ જિલ્લો
ઉમરગામ તાલુકો
તિરપ જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર - પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  અરુણાચલ પ્રદેશ રાજ્યના ૧૬ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. તિરપ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ખોંસા ખાતે આવેલું છે.
પેથાપુર (તા. દાંતા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાંતા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પેથાપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભૂગોળ 
પેથાપુર ગામ દાંતાથી ૩ કિમી અંબાજી-પાલનપુર ધોરી માર્ગ પર આવેલું છે.

દાંતા તાલુકો
ચોરડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ચોરડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, બેંક, ગૌશાળા તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગોંડલ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ભાચલી (તા. વાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભાચલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

 

વાવ તાલુકો
ઝંડા (તા. કપડવંજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા તથા પહેલાંના સમયમાં વ્યાપારીક તેમજ લશ્કરી મહત્વ ધરાવતા એવા  કપડવંજ તાલુકાનું એક  ગામ છે. ઝંડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં હિંદુ ધર્મના પ્રણામી સંપ્રદાયનું મન્દિર પણ આવેલું છે. તેનપુરિઆ ફળિયું ગામનું એક ફળીયું છે. આ ગામમાં દુધ ઉત્પાદનનો વ્યવસાય કરતા ૫ (પાંચ) મોટા તબેલા પણ આવેલા છે.

કપડવંજ તાલુકો
ગોધા (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોધા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મેઘરજ તાલુકો
રુબે (; ફ્રેંચ ઉચ્ચારણ: [ʀuˈbɛ]) એ યુરોપ ખંડમાં આવેલા ફ્રાન્સ દેશના ઉત્તર ભાગમાં અને બેલ્જિયમની સરહદ નજીક આવેલું એક જુનું ઔદ્યોગિક શહેર છે. રુબેમાં આશરે ૯૬,૦૦૦ લોકો રહે છે. ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ દરમ્યાન કાપડ ઉદ્યોગનું તે મુખ્ય બની ગયું અને અહીં સ્થપાયેલા ટેક્સ્ટાઈલ ઉદ્યોગને કારણે તેને 'માન્ચેસ્ટર ઓફ ધ ફ્રાન્સ' તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું.

બાહ્ય કડીઓ 
 રુબેની અધિકૃત વેબસાઇટ 

ફ્રાન્સનાં શહેરો
ચેવડો એ એક કરકરું દાણેદાર ફરસાણ છે. જીણાં જીણાં ખાધ્ય પદાર્થોને શેકી કે તળી ને કરકારા બનાવીને તેમાં મસાલા આદિ ભેળવી આ વાનગી તૈયાર કરવામાં આવે છે. પારંપારિક રીતે આ વાનગી પૌંઆ માંથી બનાવવામાં આવતી પણ વિવિધ સંસ્કૃતિ ના સંગમ , દૂર દેશના ખાદ્ય પદાર્થોની સુલભ્યતા અને ખાધ્ય પદાર્થો પર થતા નીતે વનવા પ્રયોગોને કારણે આજે ચેવડાની અગણિત  જાતો ઉપલબ્ધ છે.

નામ વ્યુત્પતિ
ચેવડો એટલે ચાર દાળનું કે ચાર વસ્તુઓનું મિશ્રણ. સંસ્કૃત શબ્દ ચિપિટ (ચપટો) પરથી આ શબ્દ ઉતરી આવેલો હોવો જોઈએ. મરાઠી માં ચપટાને ચિપટા કહે છે અને તે પરથી ચિવડા (ચેવડાને મરાઠીમાં ચિવડા કહેવાય)શબ્દ ઉતરી આવ્યો છે. ચિવડા શબ્દ ગુજરાતમાં ચેવડા તરીકે પ્રચલિત થયો.

પદાર્થો
પારંપારિક રીતે ચેવડો પૌંઆ માંથી બનતો આવ્યો છે. તે સિવાય, તેમાં મમરા પણ ઉમેરાય છે. આજકાલ વિવિધ અનાજમાંથી બનતા પૌંઆ જેમકે મકાઈના પૌંઆ, બટેટાની સલ્લી, સાબુદાણા જેવા પદાર્થો વાપરીને પણ ચેવડો બને છે. આ સિવાય, સ્વાદ માટે તેમાં તળેલા શિંગદાણા, દાળિયા, સૂકું કોપરું, કાજુ, સૂકાયેલી દ્રાક્ષ, સેવ, તલ આદિ પદાર્થો ઉમેરવામાં આવે છે. મહારાષ્ટ્રમાં ચેવડામાં લસણ પણ ઉમેરાય છે.

ચેવડા માટે જાણીતા સ્થળો
ગુજરાતમાં વડોદરાનો ચેવડો વખણાય છે અને મહારાષ્ટ્રમાં નાશિકનો ચેવડો વખણાય છે. નાશિકમાં કોંડાજી ચિવડા અને ભિકાજી ચિવડા નામની બ્રાંડ પ્રખ્યાત છે. મુંબઈનો લક્ષ્મી નારાયણ ચેવડો કે મહાલક્ષ્મી ચેવડો પણવખણાય છે. મુંબઈમા લાલબાગ નામની જગ્યા પર એક ગલીનું નામ ચિવડા ગલ્લી છે. અહીં ચેવડો બનાવતા કારખાનાઓ આવેલા છે.

વિવિધ રૂપો
પૌંઆનો શેકેલો ચેવડો
પૌંઆનો તળેલો ચેવડો
મકાઈનો ચેવડો
બટેટાનો ચેવડો
સાબુદાણાનો ચેવડો

કૃતિ

પૌંઆનો શેકેલો ચેવડો
સામગ્રી: પાતળા પૌંઆ, શિંગ દાણા, તેલ, હળદર, મીઠું, લીલાં મરચાં.

પૌંઆને તડકે સૂકવી લો.
પૌંઅાને એક કડાઈમાં કોરા શેકી લો.
તે કડાઈમાં તેલ લઈ તેમાં શિગ દાણા તળી લો.
વધારાનું તેલ કાઢી લો.
તેમાં લેમડો અને મરચાનાખો અને કડક થાય ત્યાં સુધી તળો.
તેલમાં હળદર ઉમેરો અને પૌંઆ ઉમેરી મીઠું અને સાકર ઉમેરો અને હલાવો.
તળેલા શિંગદાણા તમાં ઉમેરો.

નોંધ: આ ચેવડો ઓછા તેલમાં તૈયાર થતો હોવાથી ખાવામાં સ્વાસ્થ્ય વર્ધક છે.

બટેટાનો ચેવડો
બટેટાનો ચેવડાનો મુખ્ય આધાર ઘટક બટેટાની તળેલી છીણ હોય છે. તેમાં તળેલા શિંગદાણા, તળેલી દ્રાક્ષ, કાજુ આદિ ઉમેરવામાં આવે છે. મુખ્યત્વે આ ચેવડો ઉપવાસના દિવસે ખાવાના ઉપયોગમાં લેવાય છે આથી, તેમાં મીઠું ન નાખતાં સાકર નખાય છે અને આ ચેવડો સ્વાદમાં મીઠો લાગે છે.

ફરસાણ
ખોરાક
દંતરાઇ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એવા હાંસોટ તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. દંતરાઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હાંસોટ તાલુકો
રૂપવતી (રાજાવાડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચોટીલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રૂપવતી (રાજાવાડ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ચોટીલા તાલુકો
કાંકણપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ગોધરા તાલુકામાં આવેલું એક મોટું ગામ છે.

કાંકણપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક, માધ્યમિક, ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા, કોલેજ, બેંક, પશુ દવાખાનું, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, રેફરલ સામૂહિક આરોગ્ય કેન્દ્ર, પોસ્ટ ઓફિસ, પોલીસ સ્ટેશન અને સબ માર્કેટ યાર્ડ જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

પ્રાચીન સમયમાં આ ગામ કંકાવટી નગરી નામે ઓળખાતું હતું.

સંદર્ભ 

ગોધરા તાલુકો
બાહુબલી, જૈન તિર્થંકર ઋષભ દેવના દ્વિતિય પુત્ર હતા. જે ગોમટેશ્વર કે બાહુબલિ અજાનબાહુ તરીકે પણ ઓળખાય છે. તેમની ઇસ.૯૭૮ - ૯૯૩ નાં સમયની વિશાળ પ્રતિમા શ્રવણબેલગોડા,કર્ણાટકમાં જોવા મળે છે.મુંબઇમાં સંજય ગાંધી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનમાં પણ તેમની પ્રતિમા સ્થપાયેલી છે. તેમના મોટાભાઈનું નામ ભરત હતું. તેઓ ગોમટેશ્વર નામે પણ ઓળખાય છે. તેમનામાં અનન્ય બાહુબલ હતું.

કથા
જ્યારે ઋષભ દેવે રાજપાટનો ત્યાગ કરી વૈરાગ્ય સ્વીકારવાનો નિર્ણય કર્યો ત્યારે તેમણે સાથે રાજપાટ તેમના જ્યેષ્ઠ પુત્ર ભરતને સોંપ્યો. તે સમયે બાહુબલીએ વાંધો ઉઠાવ્યો કે સત્તા જ્યેષ્ઠને નહિ પણ શ્રેષ્ઠને મળવી જોઈએ. બે ભાઈઓ વચ્ચે શ્રેષ્ઠતા સાબિત કરવા વિવિધ મુકાબલા થયા. છેવટે દ્વંદ્વ યુદ્ધ થયું. તેમાં પણ બાહુબલી શ્રેષ્ઠ સાબિત થયાં, ભરત અંતિમ પ્રહાર માટે તેમણે મુઠ્ઠી ઉગામી, તે ક્ષણે રાજપાટ જેવી વસ્તુ માટે પોતે પોતાના ભાઈને જ મારી રહ્યા હોવા પર પસ્તાવો થયો. તે ઉગામેલી મુઠ્ઠીથી તેમણે પોતાનો કેશલોચન કર્યો અને વૈરાગ્ય અંગીકાર કર્યો.

બાહ્ય કડીઓ

 ૨૪ તીર્થંકરો
 જૈન તીર્થંકરો વિશે માહિતી 

દેવી દેવતા
લાખાપરા (તા. સુત્રાપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા   ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સુત્રાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લાખાપરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

સુત્રાપાડા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
કાકર (તા. કાંકરેજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૨ (બાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કાંકરેજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાકર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઇતિહાસ 
કાકર કાંકરેજ વિસ્તારનું પ્રાચીન પાટનગર હતું. તે "કંકાવટી" તરીકે ઓળખાતું હોવાનું મનાય છે. તે બોમ્બે પ્રેસિડેન્સીની પાલનપુર એજન્સી હેઠળ આવતું હતું, જે ૧૯૨૫માં બનાસકાંઠા એજન્સી બની. ૧૯૪૭માં ભારતની સ્વતંત્રતા પછી તે પ્રથમ બોમ્બે રાજ્ય અને ગુજરાત મહારાષ્ટ્ર અલગ થયા પછી ૧૯૬૦માં તે ગુજરાત રાજ્યના બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવ્યું.

જોવાલાયક સ્થળો 
ગામમાં જૈન દેરાસર આવેલું છે, જેની કોતરણીમાં ગ્રીક કળાની ઝલક જોવા મળે છે. જયારે સમગ્ર મંદિરોમાં ચાલુક્ય અને જૈન શૈલીઓ જોવા મળે છે. ભીંત કોતરણીની શૈલી સિદ્ધપુર, પાટણ અને મોઢેરાના મંદિરો જેવી જ છે. પુરુષ અને સ્ત્રીઓના શિલ્પો માથામાં ચોક્કસ વસ્ત્રો ધરાવે છે અને પુરુષોના પગમાં હેસિયન કહેવાતા પગરખાં જોવા મળે છે.

અહીં સમોર દેવીનું ધામ આવેલું છે. ગામમાં એક પૌરાણિક વાવ પણ આવેલી છે.

સંદર્ભ

નોંધ

વાચન 
 
 

 આ લેખ  માંથી પબ્લિક ડોમેઇનમાં રહેલું લખાણ ધરાવે છે.

બાહ્ય કડીઓ
 

કાંકરેજ તાલુકો
સુધારા (તા.હાલોલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સુધારા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હાલોલ તાલુકો
ઢઢેલા (તા. ફતેપુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઢઢેલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ફતેપુરા તાલુકો
ગાંધીનગર જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલો એક જિલ્લો છે. ગાંધીનગર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ગાંધીનગર શહેરમાં આવેલું છે.

તાલુકાઓ 
ગાંધીનગર જિલ્લામાં ચાર તાલુકાઓનો સમાવેશ થાય છે.
 દહેગામ
 ગાંધીનગર
 કલોલ
 માણસા

વસ્તી 

૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે ગાંધીનગર જિલ્લાની વસ્તી ૧૩,૮૭,૪૭૮ છે, જે સ્વાઝીલેન્ડ દેશની વસ્તી અથવા યુ.એસ.ના હવાઇ રાજ્ય જેટલી છે. જિલ્લાની વસ્તી ગીચતા  છે. ૨૦૦૧-૨૦૧૧ના દાયકામાં વસ્તી વધારાનો દર ૧૨.૧૫% રહ્યો હતો. જિલ્લામાં સાક્ષરતા દર ૨૦૦૧માં ૭૬.૫% હતો જે ૨૦૧૧માં ૧૦ ટકા જેટલો વધીને ૮૫.૭૮% થયો હતો.

પ્રવાસન 
ગાંધીનગરમાં વિવિધ ઐતહાસિક, ધાર્મિક તેમજ સાંસ્કૃતિક પ્રવાસન સ્થળો આવેલા છે.

 અક્ષરધામ
 ઈંદ્રોડા પ્રકૃતિ શિક્ષણ અભયારણ્ય
 મહાત્મા મંદિર
 સરિતા ઉદ્યાન
 ચિલ્ડ્રન્સ પાર્ક

રાજકારણ

વિધાનસભા બેઠકો 
ગાંધીનગર જિલ્લામાં ૪ (ચાર) વિધાનસભા બેઠકોનો સમાવેશ થાય છે.

|}

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

 ગાંધીનગર જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટ
 ગાંધીનગર જિલ્લા સમાહર્તા કાર્યાલયનું અધિકૃત વેબસાઇટ 

ગુજરાતના જિલ્લાઓ
મેસવડા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  રાજકોટ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે.

આ ગામમાં આંગણવાડી, પંચાયતઘર તેમજ પ્રાથમિક શાળા જેવી સુવિધાઓ આવેલી છે. આ ગામમાં ખેતી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.

રાજકોટ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ગઢવાલી ભાષા ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તરાખંડ રાજ્યના ગઢવાલ પ્રદેશમાં વહેવારમાં વપરાતી મુખ્ય ભાષા છે. આ ભાષા હિંદી ભાષા પરથી ઉતરી આવેલી ભાષા છે. આ ઉપરાંત ઉત્તર તેમ જ મધ્ય ભારતમાં આવેલાં ઘણાં રાજ્યોમાં લોકો આ ભાષા બોલી, વાંચી કે લખી શકે છે.

આ ભાષાને લખવા માટે દેવનાગરિ લિપિનો ઉપયોગ થાય છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 ગઢવાલી ભાષામાં એક નિબંધ 

ભારતની ભાષાઓ
ઉત્તરાખંડ
રીનારી (તા. કાલાવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  કાલાવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રીનારી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

કાલાવડ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ઝારોલ (તા. વસો) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વસો તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઝારોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વસો તાલુકો
ગુરુદ્વારા બંગલા સાહેબ દિલ્હી શહેર ખાતેના સૌથી વધુ મહત્વના ગુરુદ્વારાઓ પૈકીનું એક છે. આ ગુરુદ્વારા તેના સુવર્ણજડિત ગુંબજ આકારના શિખરથી ઓળખાય છે. તે નવી દિલ્હીના બાબા ખડગસિંહ માર્ગ પર ગોલ માર્કેટ, નવી દિલ્હી નજીક આવેલ છે.

આ ગુરુદ્વારા મૂળ એક બંગલો હતો, જે જયપુરના મહારાજા જયસિંહનો હતો. શીખોના આઠમા ગુરુ હરકિશન સિંહ અહીં પોતાના દિલ્હી પ્રવાસ દરમિયાન રહ્યા હતા. તે સમયે અહીં શીતળા ‍(સ્મોલ પોક્ષ) અને કોલેરાનો રોગચાળો ફેલાયો હતો. ગુરુ મહારાજે તે મહામારીના દર્દીઓ માટે તેમના આવાસમાંથી પાણી અને અન્ય સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવી હતી. હવે તે જળ સ્વાસ્થ્યવર્ધક, આરોગ્યવર્ધક અને પવિત્ર માનવામાં આવે છે અને વિશ્વભરમાં શીખો દ્વારા લઈ જવામાં આવે છે. આ ગુરુદ્વારા હવે શીખો અને હિન્દુઓ માટે એક પવિત્ર તીર્થ છે.

દિલ્હી
યાત્રાધામ
ડેરીયા (તા. વિજાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેરીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિજાપુર તાલુકો
કોચરબ આશ્રમ ભારતની આઝાદીની ચળવળના નેતા ગાંધીજી દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલો પ્રથમ આશ્રમ હતો. ૨૫ મે, ૧૯૧૫ના રોજ તેની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી અને તે ગાંધીજીના મિત્ર બેરિસ્ટર જીવણલાલ દેસાઈ દ્વારા તેમને ભેટ આપવામાં આવ્યો હતો. આ આશ્રમ ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ શહેરમાં આવેલ છે. દક્ષિણ આફ્રિકાથી આવ્યા પછી, તેમના દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલ પ્રથમ આશ્રમ હતો. વિદ્યાર્થીઓ અને નવયુવાનો માટે સત્યાગ્રહ, સ્વરોજગાર, સ્વદેશી ચીજોના હિમાયતી, ગરીબો, મહિલાઓ અને અસ્પૃશ્યોના ઉદ્ધાર માટેના કાર્યો, જાહેર શિક્ષણ, જાહેર શૌચાલય અંગેના ગાંધીજીના વિચારોના અભ્યાસ માટેનું મુખ્ય કેન્દ્ર હતું. આશ્રમનું નિર્માણ સાદગી, સમાનતા જેવા સિદ્ધાંતો પર થયું હતું.

હાલમાં આ આશ્રમનું સંચાલન ગુજરાત વિદ્યાપીઠ વડે થાય છે.

આ પણ જુઓ
મહાત્મા ગાંધીજી
સાબરમતી આશ્રમ

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ
કોચરબ આશ્રમ - ગુજરાત ટુરીઝમ

અમદાવાદ
ભારતનો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ
કલક (તા.જંબુસર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા જંબુસર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કલક ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

જંબુસર તાલુકો
અસામલી (તા. માતર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માતર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અસામલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, ઘઉં, મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

માતર તાલુકો