Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
મળેલા જીવ પન્નાલાલ પટેલ દ્વારા લિખિત ગુજરાતી નવલકથા છે. આ નવલકથા કાનજી અને જીવીની પ્રણયકથા અને બંનેના પાત્રોના સંઘર્ષની કથાનું આલેખન કરે છે. પન્નાલાલ પટેલની સીમાસ્તંભ ગણાતી આ નવલકથા અંગ્રેજીમાં તેમજ કેટલીક ભારતીય ભાષાઓમાં અનુવાદિત થઈ છે તેમજ તેનું ફિલ્મ અને નાટ્ય રૂપાંતરણ થયું છે.

કથાસાર

ગામડામાં રહેતા અને ભિન્ન જ્ઞાતિમાં જન્મેલા બે યુવાન પાત્રો પટેલ કાનજી અને વાળંદ જીવી જન્માષ્ટમી પ્રસંગે કાવડિયા ગામના ડૂંગરની નેળમાં ભરાયેલા મેળામાં આકસ્મિક રીતે ભેગા થાય છે અને પ્રથમ મુલાકાતે જ એકબીજાના પ્રેમમાં પડે છે, પરંતુ એ બંનેના લગ્નમાં જ્ઞાતિભેદ અવરોધરૂપ થાય છે. પોતાના મિત્ર હિરાની પ્રયુક્તિથી પ્રેરાઈને અને પોતાની પ્રેમીકા જીવી પોતાની નજર આગળ રહે એ હેતુથી, કાનજી જીવીને પોતાના ગામના કદરૂપા ધૂળા સાથે પરણાવે છે. કાનજીને આપેલા વચનથી બંધાઈને અને કાનજી પ્રત્યેની લાગણીથી દોરવાઈને જીવી આ સંબંધ કબૂલે છે, પણ એણે વહેમી પતિની મારઝૂડ વેઠવાનો વારો આવે છે. કાનજી નૈતિક સચ્ચાઈથી આત્મસંયમ જાળવે છે પણ જીવીનું દુઃખ જોઈ ન શકતાં ગામ છોડીને નોકરીની શોધમાં શહેર ચાલ્યો જાય છે. બીજી તરફ, વહેમી પતિ તરફનો શારીરિક અને માનસિક ત્રાસ સહન ન થતાં જીવી રોટલામાં ઝેર ભેળવીને આત્મહત્યાનો પ્રયાસ કરે છે, પરંતુ વિધિવશાત્ અજાણતાં એ રોટલો ધૂળો ખાઈ જાય છે અને જીવી વિધવા બને છે. આ બનાવથી જીવી લોકનિંદાનો ભોગ બને છે અને કાનજી પણ એના પર વહેમાય છે, આથી આઘાતથી શોકમગ્ન જીવી માનસિક સમતુલા ગુમાવી બેસે છે. છેવટે કાનજી શહેરથી આવે છે અને જીવીને પોતાની સાથે લઈ જાય છે.

આવકાર અને વિવેચન
મળેલા જીવની પ્રથમ આવૃત્તિ ૧૯૪૧માં પ્રકાશિત થઈ હતી, ત્યારબાદ તેની અન્ય આવૃત્તિઓ ૧૯૪૪, ૧૯૪૭, ૧૯૫૦, ૧૯૫૬, ૧૯૬૦, ૧૯૬૨, ૧૯૬૭, ૧૯૬૯, ૧૯૭૩, ૧૯૭૭, ૧૯૮૪, ૧૯૮૬, ૧૯૯૧, ૧૯૯૩, ૧૯૯૮, ૧૯૯૯, ૨૦૦૩, ૨૦૦૫, ૨૦૦૮, ૨૦૦૯, ૨૦૧૧, ૨૦૧૨, ૨૦૧૪ અને ૨૦૧૬માં પ્રકાશિત થઈ હતી.

સુન્દરમે આ નવલકથાની પ્રશંસા કરતા લખ્યું છે કે, 'અત્યારે આ કથા જેવી છે તેવી પણ હિન્દના કોઈ પણ સાહિત્યમાં અને થોડા સંકોચ સાથે દુનિયાના સાહિત્યમાં પણ ગુજરાતી કળાનું પ્રતિનિધિત્વ કરી શકે તેવી બની છે.'

અનુવાદ અને રૂપાંતરણ
મળેલા જીવનો જીવી શીર્ષક હેઠળ હિંદીમાં અનુવાદ થયેલો છે. ઉપરાંત, તેના પરથી ઉલઝન નામનું હિન્દી ચલચિત્ર પણ બન્યું છે. આ નવલકથા પરથી ગુજરાતી ચલચિત્ર પણ બન્યું છે અને તેનું નાટ્યરૂપાંતર પણ થયેલ છે. આ નવલકથાનો અંગ્રેજી અનુવાદ રાજેશ આઈ. પટેલે ધ યુનાઇટેડ સાઉલ્સ (૨૦૧૧) શીર્ષક હેઠળ કર્યો છે.

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ
 , ઇન્ટરનેટ અર્કાઇવ પર.
 .

નવલકથા
સુરવદર (તા. હળવદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હળવદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સુરવદર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

હળવદ તાલુકો
રામપુરા (તા. સમી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રામપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સમી તાલુકો
બુકણા (તા. વાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બુકણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

વાવ તાલુકો
ટોંક જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  રાજસ્થાન રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૩ (તેત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. ટોંક જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ટોંક શહેરમાં આવેલું છે.

સંદર્ભો 

રાજસ્થાન
રાજસ્થાનના જિલ્લાઓ
સવિશેષ પરિચય 

ઈસ્માઈલી નશીરૂદ્દીન પીરમહંમદ ‘નસીર ઈસ્માઈલી’, ‘ઝુબિન’ (૧૨-૮-૧૯૪૬) : જન્મસ્થળ : હિંમતનગર, જિ. સા. કાં. વતન ધોળકા એમ.કૉમ.; એલએલ.બી.; સી.એ. ; આઈ.આઈ.બી. નિવૃત્ત અધિકારી, સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા, અમદાવાદ પ્રવૃત્તિ : આમા ક્યાંક તમે છો, વાર્તાસંગ્રહ, ૧૯૭૬ ગુ. સા. અકાદમી દ્વારા પ્રકાશનો : નવલકથા : ગઝલકાર, ૧૯૭૪; તૂટેલો એક દિવસ, ૧૯૭૬; ઝાકળ ઘૂઘવે રણમાં, ૧૯૮૭; પાનખનાં ફૂલ, ૨૦૦૫; આગિયાની આરપાર, ૨૦૦૭; વાર્તાસંગ્રહ : નવસંપાન, ૧૯૮૦ (સંયુ.); શાયદ આકાશ ચૂપ છે, ૧૯૮૨; સંવેદનાના સૂર, ૧૯૮૬; સંવેદનાની ક્ષણ, ૧૯૯૨; રોશની ક્યાં છે ? ૧૯૯૪; સુક્કી પાંદડીઓ ભીના શ્વાસ, ૨૦૦૫; હાસ્ય : સ્મિતમાં વરસે સોનું, ૧૯૯૮; હીરા જડે હસતાં હસતાં, ૨૦૦૭; સોનું સાંપડે સ્મિતમાં, ૨૦૦૮

 ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય

ગુજરાતી સાહિત્યકાર
૧૯૪૬માં જન્મ
રવજીભાઈ સાવલિયા (૧ જૂન, ૧૯૪૬ - ૬ જૂન, ૨૦૦૭) ગુજરાતના એક સંશોધક હતા.

જીવન 
તેમણે અમરેલી જિલ્લાના બાબાપુર ગામમાં મેટ્રિક સુધી જ અભ્યાસ કર્યો હતો, પણ વિજ્ઞાનના વિવિધ વિષયો પર તેમનું જ્ઞાન તજ્જ્ઞની કક્ષાનું હતું. આ જ્ઞાનને પ્રેક્ટિકલ રીતે અમલમાં મૂકી તેમણે સમાજલક્ષી શોધ-સંશોધનો કર્યા હતા અને વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજિને ગામડાંના સામાન્ય લોકો સુધી તેમણે પહોંચતા કર્યા હતા.

સંશોધન 
રવજીભાઇએ ૧૯૮૨ના અરસામાં વાહનોમાં હવા ભરવાના ફૂટપંપ બનાવ્યો હતો, સાયકલથી માંડીને ટ્રક સુધીના ગમે તે વાહનના ટાયરમાં એ ફૂટપંપ વડે બહુ સરળતાથી હવા ભરી શકાતી હતી, એટલે ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં તેમનો આ ફૂટપંપ ક્રાંતિકારી ઉપકરણ સાબિત થયો. આ લોકોપયોગી શોધ કરવા બદલ ભારતના તત્કાલિન રાષ્ટ્રપતિ જ્ઞાની ઝૈલસિંઘેે ૧૯૮૪માં તેમને દિલ્હીના રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં ઉદ્યોગ રત્નના ખિતાબ વડે સન્માનિત કર્યા હતા.

પરંપરાગત ધાતુનાં તવાની કાર્યક્ષમતા ઘણી ઓછી હોવાથી તેમણે એલ્યુમિનિયમ ધાતુનો તવો શોધી કાઢ્યો હતો, જેની પાછળની બાજુએ પાસાદાર લાઈનો ઉપસાવેલી હતી, જેના લીધે જ્યોતનો સંપર્ક વિસ્તાર વધવાથી તવાની કાર્યક્ષમતા વધી ગઈ હતી. પરિણામે રાંધણગેસની બચત થતી હતી. સૌરાષ્ટ્રનાં ગામનાં ઘરોમાં સ્ત્રીઓને પરંપરાગત વલોણાં વડે રોજિંદા ધોરણે છાશ તૈયાર કરવામાં પડતા અડધાપોણા કલાકના શારીરિક કષ્ટને હંમેશ માટે નાબૂદ કરી દેતા યાંત્રિક વલોણાં રવજીભાઇએ ૧૯૭૨-૭૩ના અરસામાં બનાવ્યાં હતા. જેમનાં થકી સાતેક મિનિટમાં છાશ તૈયાર કરી શકાતી હતી. ડાયમંડ પોલિશિંગ લેથ, અકીક ગ્રાઇન્ડિંગ મશીન, ઓઇલરહિત ઍર કોમ્પ્રેસર, વીજળીની બચત કરીને વધુ અનાજ દળતી મોનોબ્લોક ઘરઘંટી વગેરે તેમના અન્ય સંશોધનો છે.

સંદર્ભ 

૧૯૪૬માં જન્મ
૨૦૦૭માં મૃત્યુ
ખડાણા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પેટલાદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખડાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ખડાણા ગામની પૂર્વ બાજુએ જોગણ, પશ્વિમ બાજુએ પંડોળી ગામનો સીમ વિસ્તાર, ઉત્તર બાજુએ પન્ડોળી ગામ અને દક્ષિણે કણિયા અને દંતેલી ગામ આવેલાં છે. આશરે ૮૦૦ વર્ષ પૂર્વે સૈયદ લોકોએ ખડાણા ગામ વસાવેલુ મનાય છે.તે વખતે ગામ હલની જગ્યાથી થોડુ દૂર વસેલુ હતુ. તેની કેટલીક નિશાનીઓ આજે પણ જોવા મળે છે. સૌથી નજીકનું રેલ્વે સ્ટેશન ગામથી લગભગ ૮ કિ.મી. દૂર આવેલું છે. વસ્તી ગણતરી મુજબ ગામમાં ૧,૫૨૮ ઘરો આવેલાં છે.

પેટલાદ તાલુકો
ચરોતર
વરોડ (તા. ઝાલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. વરોડ ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.  ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.

ઝાલોદ તાલુકો
ઇન્દ્રપ્રસાદ ગોરધનભાઈ પટેલ (૧૧મી નવેમ્બર ૧૯૨૪, સુણાવ - ૧૭મી જુલાઈ ૨૦૦૫, ન્યુ યોર્ક), જેઓ આઇ. જી. પટેલ તરીકે વધુ જાણીતા હતા, ભારતીય અર્થશાસ્ત્રી અને સનદી અધિકારી હતા. તેઓ ૧ ડિસેમ્બર ૧૯૭૭ થી ૧૫ સપ્ટેમ્બર ૧૯૮૨ સુધી રીઝર્વ બેંકના ગવર્નર રહ્યા હતા.

શિક્ષણ 
ડો.પટેલે તે સમયની મેટ્રીક્લેશન પરિક્ષામાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યુ હતું. ત્યારબાદ તેઓએ મુંબઈ વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી અર્થશાસ્રમાં બી.એ.ની પદવી મેળવી હતી. આ ઉપરાંત કેમ્બ્રીજ વિશ્વવિદ્યાલયની કિંગ્સ કોલેજમાંથી ડોક્ટર ઓફ ફિલોસોફીની પદવી મેળવી હતી.

કારકિર્દી 
૧૯૪૯માં વિદેશમાં અભ્યાસ પુર્ણ કર્યા બાદ તેઓ વડોદરાની મહારાજા સયાજીરાવ વિશ્વવિદ્યાલયમાં અર્થશાસ્ત્રના પ્રાદયાપક તરીકે જોડાયા હતાં અને બાદમાં આચાર્યનો હોદ્દો સંભાળ્યો હતો. ૧૯૫૦ની સાલમાં તેઓ એડુઆર્ડો બર્નસ્ટેનનાં આગ્રહથી ઈન્ટરનેશનલ મોનીટરી ફંડમાં સલાહકાર રુપે જોડાયા હતાં અને પાંચ વરસ સુધી સેવાઓ આપી હતી.ત્યાર બાદ તેઓ ભારત સરકારની ઈકોનોમીક સેવામાં જોડાયા હતાં અને નાંણા મંત્રાલયમાં સેક્રેટરીનો હોદો સંભાળ્યો હતો અને ૧૮ વરસ સુધી વિવિધ  હોદ્દાઓ સંભાળ્યા હતાં. ૧૯૭૨ની સાલમાં યુનોના ડેવલેપમેન્ટ પ્રોગ્રામમાં ઉપનિયામક નિમાયા હતાં અને ૫ વરસ સુધી પોતાની સેવાઓ આપી હતી. ૧૯૮૨ની  સાલમાં રિઝર્વ બેંકના ગવર્નર પદેથી નિવ્રુત્ત થઈને અમદાવાદ સ્થીત આઈ.આઈ.એમ સંસ્થાના ડિરેક્ટર નિમાયા હતાં. ૧૯૮૪માં પ્રતિષ્ઠીત લંડન સ્કુલ ઓફ ઈકોનોમીક્સમાં ડિરેક્ટરની નિમણૂંક પામનાર સૌપ્રથમ ભારતીય હતા.

રિઝર્વ બેંકનાં ગવર્નર 
૧ડિસેમ્બર ૧૯૭૭થી ૧૫ સપ્ટેમ્બર ૧૯૮૨ સુધી તેઓએ ભારતની રિઝર્વ બેંકના ગવર્નરનો હોદ્દો સંભાળ્યો હતો. તેમના કાર્યકાળ દરમ્યાન ભારતીય ચલણની ૧૦૦૦,૫૦૦૦ અને ૧૦૦૦૦ રુપીયાની નોટો વિમુદ્રિકરણ દ્વારા પાછી ખેચવામાં આવી હતી.તેઓની સેવાઓ ની કદર રુપે તેઓને ભારત સરકાર દ્વારા ૧૯૯૧માં પદ્મવિભૂષણનો ઈલ્કાબ અર્પણ કરયો હતો.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 

ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
૧૯૨૪માં જન્મ
૨૦૦૫માં મૃત્યુ
આસ્તે (બુધવળ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા નિઝર તાલુકાનું ગામ છે. આસ્તે (બુધવળ) ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. ગામના લોકો ખાસ કરીને જુવાર, તુવર, મગફળી તેમ જ અન્ય શાકભાજીની ખેતી કરે છે.

નિઝર તાલુકો
દિંડીગુલ જિલ્લો ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તમિલનાડુ રાજ્યના ૩૨ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. દિંડીગુલ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક દિંડીગુલ નગર ખાતે આવેલું છે.

External links 

 દિંડીગુલ જિલ્લાનું અધિકૃત વેબસાઇટ 
 AllLocale.com તમિલનાડુ અને દિંડીગુલ તેમ જ તેની આસપાસના વિસ્તારો વિશે માહિતી આપતું વેબસાઇટ 
 - દિંડીગુલ અને તેની નજીકનાં સ્થળોની સહેલ કરવા જતા સહેલાણીઓ માટે વિકિટ્રાવેલ પર ઉપયોગી માહિતી

 

તમિલનાડુ
ધુડાશીયા (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધુડાશીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ગોંડલ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
કેનેડાનો રાષ્ટ્રધ્વજ સપ્રમાણ હોવાથી બંને બાજુએ એકસમાન લાગે છે. મેપલ લિફ નો ઉપયોગ કેનેડાના રાષ્ટ્રિય ચિહ્ન તરીકે આશરે ૩૦૦ વર્ષથી થાય છે. જ્યારે લાલ અને સફેદ એ જ્યૉર્જ પાંચમા દ્વારા નિયત કરાયેલ કેનેડાના સત્તાવાર રંગ હતા અને બાદમાં ઈ.સ. ૧૯૬૨માં કેનેડાની સરકારે પણ તેમને અપનાવ્યા.

રાષ્ટ્રધ્વજો
કેનેડા
સેક્ટર ૨૮નો બગીચો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પાટનગર ગાંધીનગર શહેરમાં ખાતે આવેલો છે.

આ ઉદ્યાનમાં ફુલછોડ, વૃક્ષો તેમ જ લીલીછમ ચાદર બિછાવી હોય તેવી લોન ઉગાડવામાં આવેલી છે. આ ઉપરાંત બાળકોને રમત અને મનોરંજન મળે તેવી અનેક સગવડો આ ઉદ્યાનમાં જોવા મળે છે, જે પૈકી મીની ટ્રેન અહીંનું ખાસ આકર્ષણ છે. આ ઉપરાંત અહીં ઉપહારગૃહ પણ ચલાવવામાં આવે છે. જો કે ઉદ્યાનની બહાર પણ નાસ્તા-પાણી માટેની રેંકડીઓ જોવા મળે છે. દરરોજ સાંજના સમયે તેમ જ રવિવારના દિવસે અહીં મોટી સંખ્યામાં સહેલ કરવા આવે છે. વહેલી સવારે પણ અહીં લોકો ચાલવા કે દોડવા માટે આવતા હોય છે.

ગાંધીનગર
નિરુપા રોય હિન્દી ફિલ્મોના ખુબ જ જાણીતા ચરિત્ર અભિનેત્રી હતા. એમનો જન્મ ૪ જાન્યુઆરી, ૧૯૩૧ ના ગુજરાતના વલસાડ શહેરમાં થયો હતો. એમનું મૂળ નામ 'કોકિલા કિશોરચન્દ્ર બલસારા' હતું. અને 'કમલ રોય' સાથે લગ્ન થયા હતા. નિરુપા રોય મુખત્વે મા ના પાત્રમાં ખુબ જ જાણીતા થયા હતા. એમનો અભિનય અમિતાભ બચ્ચનની મા તરીકે 'દીવાર' ફિલ્મમાં અવિસ્મરણિય હતો. એમની કારકિર્દીની શરૂઆતમાં એમણે મુખ્ય હિરોઈન તરીકે પણ અભિનય કર્યો હતો. લગભગ ૫૦ વર્ષ સુધી ૨૫૦ જેટલી ફિલ્મોમાં અભિનય કર્યો. અવસાનના એક વર્ષ પહેલાં જ એમનું ફિલ્મફેર પુરસ્કારમાં 'બેસ્ટ સ્પોર્ટિંગ અભિનત્રી' તરીકે એવોર્ડ આપી સન્માન કરવા માં આવ્યું હતું. એમનું અવસાન ૧૩ ઓક્ટોબર ૨૦૦૪ હૃદયરોગના હુમલાને લીધે થયું હતું.

કલાકાર
અભિનેત્રી
૧૯૩૧માં જન્મ
૨૦૦૪માં મૃત્યુ
૧૬ જુલાઇનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૧૯૭મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૧૯૮મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૬૮ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૬૨૨ – ઇસ્લામીક પંચાંગની શરૂઆત થઈ.
 ૧૬૬૧ – યુરોપની પ્રથમ ચલણી નોટો સ્વીડિશ બેંક સ્ટોકહોમ્સ બેન્કો દ્વારા બહાર પાડવામાં આવી.
 ૧૯૪૫ – મેનહટ્ટન પ્રોજેક્ટ: ન્યૂ મેક્સિકોના એલામોગોર્ડો નજીક યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે પ્લુટોનિયમ આધારિત પરીક્ષણ પરમાણુ શસ્ત્રનો સફળતાપૂર્વક વિસ્ફોટ કરી પરમાણુ યુગની શરૂઆત કરી.
 ૧૯૬૫ – ફ્રાન્સ અને ઇટાલી (Italy)ને જોડતી મૉ બ્લાં ટનલ (Mont Blanc Tunnel) ખુલ્લી મુકાઈ.
 ૧૯૬૯ – એપોલો કાર્યક્રમ: એપોલો ૧૧ (Apollo 11), ચંદ્ર પર માનવ ઉતરાણ માટેની પ્રથમ અંતરિક્ષ યોજનાનું કેનેડી અવકાશ મથક,ફ્લોરિડાથી, પ્રક્ષેપણ કરાયું. 
 ૧૯૭૯ – ઇરાકી પ્રમુખ 'હસન અલ બક્ર'એ રાજીનામું આપ્યું, અને તેને સ્થાને સદ્દામ હુસૈન (Saddam Hussein) પ્રમુખ બન્યા.
 ૧૯૯૪ – ધૂમકેતુ શુમેકર-લેવિ ૯ (Comet Shoemaker-Levy 9), ગુરુ સાથે અથડાયો. જેનો પ્રભાવ જુલાઇ ૨૨ સુધી ચાલુ રહ્યો. 
 ૧૯૯૯ - જ્હોન એફ કેનેડી જુનિયર, તેમનાં પત્ની કેરોલિન અને તેમની બહેન લોરેન બેસેટનું હવાઈ દુર્ઘટનામાં અવસાન થયું. દુર્ઘટનાગ્રસ્ત પાઇપર સારાટોગા પીએ-32આર વિમાનનું સંચાલન જ્હોન એફ કેનેડી જુનિયર કરી રહ્યા હતા, તે માર્થાના દ્રાક્ષના બગીચાના દરિયાકાંઠે એટલાન્ટિક મહાસાગરમાં તૂટી પડ્યું.
 ૨૦૦૪ – શિકાગોના ૨૧મી સદીની પ્રારંભિક સ્થાપત્ય પરિયોજના ગણાતા મિલેનિયમ પાર્કને મેયર રિચાર્ડ એમ. ડેલી દ્વારા જાહેર જનતા માટે ખુલ્લો મૂકવામાં આવ્યો.

જન્મ 
 ૧૮૪૪ – હરગોવિંદદાસ કાંટાવાલા, લેખક, સંપાદક અને સંશોધક (અ. ૧૯૩૦)
 ૧૯૦૯ – અરુણા આસફ અલી, ભારતીય સ્વાતંત્ર્યસેનાની, રાજકીય કાર્યકર્તા, શિક્ષણશાસ્ત્રી અને પ્રકાશક (અ. ૧૯૯૬)
 ૧૯૩૬ – વેંકટરામન સુબ્રમણ્યમ (Venkatraman Subramanya), ભારતીય ક્રિકેટર
 ૧૯૪૨ – મધુ રાય, ગુજરાતી વાર્તાકાર, નવલકથાકાર અને નાટ્યકાર
 ૧૯૬૮ – લેરી સેંગર, અમેરિકન ઇન્ટરનેટ પ્રોજેક્ટ ડેવલપર અને ઇન્ટરનેટ એનસાયક્લોપીડિયા વિકિપીડિયાના સહ-સ્થાપક
 ૧૯૬૮ – ધનરાજ પિલ્લે, ભૂતપૂર્વ ફિલ્ડ હોકી ખેલાડી અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય ટીમના પૂર્વ કેપ્ટન
 ૧૯૮૩ – લીના જુમાની, ભારતીય અભિનેત્રી અને મૉડલ
 ૧૯૮૪ – કૅટરિના કૈફ, હિન્દી ચલચિત્ર અભિનેત્રી

અવસાન 
 ૧૯૧૯ – ભાવસિંહજી દ્વિતીય, ભાવનગરના ગોહિલ વંશના મહારાજા (જ. ૧૮૭૫)
 ૧૯૭૩ – મીઠુબેન પેટીટ, ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સેનાની (જ. ૧૮૯૨)
 ૧૯૯૪ – જુલિયન શ્વાઇન્ગર, નોબલ પારિતોષિક વિજેતા ભૌતિકશાસ્ત્રી (જ. ૧૯૧૮)
 ૨૦૦૩ – દિલીપ રાણપુરા, ગુજરાતી ભાષાના નવલકથાકાર, વાર્તાકાર, ચરિત્રકાર (જ. ૧૯૩૨)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

જુલાઇ
રાણકપુર (તા. કાંકરેજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા  કાંકરેજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાણકપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કાંકરેજ તાલુકો
ખીજડીયા ખાન (તા. કુંકાવાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કુંકાવાવ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખીજડીયા ખાન ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

કુંકાવાવ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
લિપીડ પ્રોફાઇલ એ લોહીમાં રહેલા કોલેસ્ટેરોલના પરીક્ષણનો હેવાલ છે. આ હેવાલ અંતર્ગત કુલ કોલેસ્ટેરોલ, ઉચ્ચ ઘનતાવાળું કોલેસ્ટેરોલ (હાઈ ડેન્સિટી લિક્વિડ કોલેસ્ટેરોલ), નિમ્ન ઘનતાવાળું કોલેસ્ટેરોલ, અતિ નિમ્ન ઘનતાવાળું કોલેસ્ટેરોલ અને ટ્રાય ગ્લિસરાઇડની તપાસ કરી એનું પ્રમાણ નક્કી કરવામાં આવે છે. આ પરીક્ષણ નિયમિત રીતે દર વરસે કરાવવું જરુરી હોય છે. જો ઉચ્ચ રક્તચાપ (હાઇ બ્લડ પ્રેશર)નો  પારિવારિક ઇતિહાસ હોય તો પિસ્તાલીસ વરસની ઉમર પછી આ પરીક્ષણ જલ્દી જલ્દી કરાવી લેવું જરુરી છે.

સંદર્ભો 

ચિકિત્સા પરીક્ષણ
કોલેસ્ટેરોલ
મધુપ્રમેહ
ઇસખાંડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના સુબિર તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. ઇસખાંડી ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

સુબિર તાલુકો
પંડ્યાનો ગઢ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના  કચ્છ જિલ્લામાં આવેલા  રાપર તાલુકામા આવેલુ આ નાનુ ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે.  આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

રાપર તાલુકો
વાગડ
ચેનપુર (તા. દેવગઢબારિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દેવગઢબારિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચેનપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ,  દિવેલી,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દેવગઢબારિયા તાલુકો
કોલીવાડા (બોગજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ડેડીયાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. કોલીવાડા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો (જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી ઈમારતી લાકડા સિવાયની ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

ડેડીયાપાડા તાલુકો
ધાંધુસણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા  મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહેસાણા તાલુકો
ઈશ્વરભાઈ રમણભાઈ પરમારભારતીય રાજકારણી છે અને ગુજરાત સરકારમાં સામાજિક ન્યાય, પછાત વર્ગ વિકાસના વર્તમાન મંત્રી છે. તેઓ સુરતના બારડોલી વિધાનસભા મત વિસ્તારના ધારાસભ્ય છે અને ભારતીય જનતા પાર્ટીના રાજકારણી છે. તેઓ ૨૦૧૨ અને ૨૦૧૭ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ચૂંટાયા હતા.

સંદર્ભ 

રાજકારણી
૧૯૭૧માં જન્મ
ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
જીવિત લોકો
પાટીયા (તા. બોડેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાટીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.

બોડેલી તાલુકો
ઉપરી સુબનસિરી જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર - પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  અરુણાચલ પ્રદેશ રાજ્યના ૧૬ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. ઉપલી સુબનસિરી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક દાપારીજો ખાતે આવેલું છે.
માચુપીચુ (Machu Pikchu, "જુનું શિખર") એક પૂર્વ-કોલમ્બીયન ઈંકા સામ્રાજ્યનું ક્ષેત્ર છે જે સમુદ્ર સપાટીથી ૨૪૩૦મી ઉંચાઈ પર આવેલૌં છે. આ સ્થળ પેરુમાં આવેલ ઉરુબામાના ખીણ પ્રદેશ જ્યાંથી ઉરુબામા નદી વહે  છે તેની ઉપરના શિખરની ધાર પર સ્થિત છે જે કુઝકોથી ૮૦ કિમી વાયવ્યમાં આવેલો છે. આને મોટે ભાગે ઈંકાના ખોવાયેલ શહેર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. માચુપીચુ ઈંકા સામ્રાજ્યનું એક ચિન્હ રૂપ બની ગયું છે.

આ સ્થલ પર લગભગ ઈ.સ. ૧૪૩૦ની આસપાસ ઈંકાઓએ બાંધકામ શરૂ કર્યું પણ તેના ૧૦૦ વર્ષ પછી ઈંકા સામ્રાજ્ય પર સ્પેનીશ વિજય પછી ઈંકનોએ આ સ્થળ છોડી દીધું. જો કે તે સ્થાનીક રીતે જાણીતું હતું, પણ ૧૯૧૧ પહેલાં તે વિશ્વ તેનાથી અજ્ઞાત હતું. હીરમ બીંગહૅમ નામના અમેરીકન ઇતિહાસકાર દ્વારા તેને દ્વારા તેના પર પ્રકાશ પડી આંતરરાષ્ટ્રીય ધ્યાન આકર્ષીત કર્યું. ત્યારથી, માચુપીચુ એક મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રવાસી આકર્ષણ બની ગયું છે. 

૧૯૮૧માં માચુપીચુમે પેરુકીય ઐતિહાસિક અભયારણ્ય અને ૧૯૮૩માં યુનેસ્કો વિશ્વ ધરોહર સ્થળ જાહેર કરાયું.  સ્પેનીશોએ ઈંકા વિજય ઉપરાંત આ સ્થળને ધ્વસ્ત કર્યું નહતું આથી આ સ્થળને પવિત્ર સ્થળ અને સાંસ્કૃતિક ધરોહર મનાય છે. 

માચુપીચુને પરંપરાગત ઈંકાશલિમાં બાંધવામાં આવ્યું હતું, ચકચકીત સૂકી-પાષાણ ભીંત જેની ખાસિયત છે. આ ની મૂળ ઈમારતો છે ઇંતિહુતાના,સૂર્યનું મંદિર, અને ત્રીબારી ખંડ. આ બધા સ્થળો પુરાતત્વીવિદો દ્વારા ઓળખાવાતા માચુપીચુના પવિત્ર જિલ્લામાં આવેલ છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૭માં, પેરુ અને યેલ વિશ્વવિદ્યાલય  વચ્ચે એક થયેલ સંધિ અનુસાર હીરમ બીંગહેમ દ્વારા વીસમી સદીમાં  લઈ જવાયેલ ઐતિહાસિક અવશેષો પરત કરવાની વાત છે.

દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય માધ્યમોમાં 
સીક્રેટ ઑફ ઈંકા નામની ફીલ્મ પેરામાઉંટ પીક્ચર્સ દ્વારા કુઝકો અને માચુપીચુ ના સ્થળે ચિત્રિત કરાઈ હતી,આ એક હોલીવુડની મહત્ત્વની ફીલમ હતી.  આ ફીલમમાં કામ કરવા ૫૦૦ સ્થાનીકો લોકોને એક્સ્ટ્રા (વધારાના નાયકો) તરીકે બોલાવાયા હતાં.   આ ફીમમાં પેરુવીયન ગાયક ય્મા સુમૅકને કોરી-ટીકાનું પાત્ર ભજવવા મળ્યું હતું. આ ફીલ્મ પછી પેરુમાં પ્રવાસ માં અપૂર્વ વધારો થયો.

સંદર્ભ

ઇતર વાંચન 
 Bingham, Hiram (1979 [1930]) Machu Picchu a Citadel of the Incas. Hacker Art Books, New York.
 Burger, Richard and Lucy Salazar (eds.) (2004) Machu Picchu: Unveiling the Mystery of the Incas. Yale University Press, New Haven.
 Frost, Peter (1995) Machu Picchu Historical Sanctuary. Nueves Imágines, Lima.
 MacQuarrie, Kim. The Last Days of the Incas. Simon & Schuster, 2007. ISBN 978-0-7432-6049-7.
 Reinhard, Johan (2002) Machu Picchu: The Sacred Center. Lima: Instituto Machu Picchu (2nd ed.).
 Richardson, Don (1981) Eternity in their Hearts. Regal Books, Ventura. ISBN 0-8307-0925-8, pp. 34–35.
 Wright, Kenneth and Alfredo Valencia (2000) Machu Picchu: A Civil Engineering Marvel. ASCE Press, Reston.

બાહ્ય કડીઓ 

 UNESCO - Machu Picchu (World Heritage)
 Machu Picchu on National Geographic

 The World Monuments Fund's 2008 Watch listing for Machu Picchu

વિશ્વની સાત અજાયબીઓ (નવી)
વિશ્વ ધરોહર સ્થળ
મીણાપુર (તા. ચુડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ચુડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મીણાપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ચુડા તાલુકો
કચ્છ સ્ટેટ રેલ્વે (સી.એસ.આર.) એક ૨ ફૂટ ૬ ઈંચ (૭૬૨ મિમી)ની બ્રિટીશ ભારત સાથે સંલગ્ન એવા કચ્છ રાજ્યની નેરોગેજ રેલ્વે લાઇન હતી.

ઇતિહાસ 
આ રેલ્વે માટે કચ્છ રાજ્યના મહારાજા ખેંગારજી બાવાએ નાણાં પૂરા પાડ્યા હતા. તુણાથી અંજાર સુધીની પ્રથમ રેલલાઇન બાંધવાની શરુઆત ૧૯૦૦-૦૧માં થઈ, જે ૧૯૦૫માં કાર્યરત થઈ હતી. અંજારથી તત્કાલીન રાજ્યની રાજધાની ભુજ સુધીની લાઇનો માટેની કામગીરી ૧૯૦૧-૦૨માં શરૂ થઈ અને તે ૧૯૦૮ માં પૂર્ણ થઈ. ૧૯૧૨માં વર્સામેડી (અંજારની નજીક) થી ભચાઉ સુધી ૩૨ માઇલનો વધુ ઉમેરો કરવામાં આવ્યો હતો. કંડલા બંદર સુધીના ૧૫ માઇલ સુધીનું વિસ્તરણ ૧૯૩૦ના અંતમાં શરૂ થઈ ૧૯૩૨માં પૂર્ણ થયું હતું.  સીએસઆરની નૅરો ગેજ લાઇનો કચ્છના મિસ્ત્રીઓ દ્વારા નાખવામાં આવી હતી અને બ્રિટીશ એન્જિનિયરોની સેવાઓ પણ કાર્યરત હતી.  રેલ્વેની માલિકી, વ્યવસ્થાપન અને સંચાલન  કચ્છ રાજ્યનું હતું 

૧૯૪૦ માં રેલ્વે ૩,૦૦,૦૦૦ મુસાફરોનું વહન કરતું હતું, જ્યારે માલ વહન મુખ્યત્વે કપાસ, અનાજ અને ખાંડનું હતું. રેલ્વે ચાર નાના ૪-૪-૦ પ્રકારના એન્જિનનો ઉપયોગ કરતી હતી, પાછળથી ત્રણ ૨૫ ટનના  ૪-૬-૦ એન્જિન જોડવામાં આવ્યા. મહારાઓ પાસે પોતાની માલિકીની પાટા પર ચાલતી ગાડી (પેટ્રોલ રેલકાર) હતી, જેની ડિઝાઇન  એવરાર્ડ કાલથ્રોપે તૈયાર કરી  હતી. તેનો ઉપયોગ મહારાઓ તેના શિકાર અભિયાનમાં શૂટિંગ કાર તરીકે કરતા હતા.

૫ નવેમ્બર ૧૯૫૧ના દિવસે પશ્ચિમ રેલ્વે વિભાગમાં વિલિન ન કરવામાં આવી ત્યાં સુધી કચ્છ સ્ટેટ રેલ્વેએ અલગ સિસ્ટમ (ભારતની સ્વતંત્રતા અને ભારત સાથેના કચ્છના જોડાણ પછી પણ) તરીકે કામ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું, તે સમયે તેની કુલ લંબાઈ ૭૨ માઇલ હતી.

બ્રોડગેજમાં રૂપાંતર 
આ ભારતીય રેલ્વે સાથે જોડાયેલી છે અને હવે તેને અને તેને બ્રોડગેજમાં રૂપાંતરીત કરવામાં આવી છે.

સંદર્ભ 

ગુજરાત રજવાડાની રેલ્વે
હરીપરા (દુમલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હરીપરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઝઘડીયા તાલુકો
વિજાપુર તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મહેસાણા જિલ્લાનો મહત્વનો તાલુકો છે. વિજાપુર આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

વિજાપુર તાલુકામાં આવેલાં ગામો

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 વિજાપુર તાલુકા પંચાયતની વેબસાઇટ 

ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
નવાગામ (તા. લાલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લાલપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવાગામ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

લાલપુર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
મદિકેરી ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  કર્ણાટક રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૭ (સત્તાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા કોડાગુ જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. માડીકેરીમાં કોડાગુ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે. 

કર્ણાટક
ચિચવા (તા.કવાંટ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા  કવાંટ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચિચવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. આ ગામ ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

કવાંટ તાલુકો
સ્વાદુપિંડ (પેન્ક્રિયાસ; Pancreas) એ શરીરમાં જઠર અને નાના આંતરડાની વચ્ચે આવેલું એક અંગ છે, જેમાં પાચક રસો (સોમાટોસ્ટેટિન, પેન્ક્રિયાટિક પોલિપેપ્ટાઇડ બને છે. આ પાચક રસોનો સ્ત્રાવ થવાને કારણે નાના આંતરડામાં વિટામીનોનું શોષણ થવાથી તેમ જ ખોરાકમાંના કાર્બોહાઇડ્રેટ, પ્રોટિન તથા ચરબીનું પાચન થવાને કારણે પાચનક્રિયા સરળ બને છે.

સ્વાદુપિંડમાં ઈન્સ્યુલિન અને ગ્લુકાગોનનો સ્ત્રાવ થાય છે, જેના કારણે શરીરમાં શર્કરાનું પ્રમાણ જળવાય રહે છે. જ્યારે શરીરના લોહીમાં સુગરનું પ્રમાણ વધે ત્યારે ઈન્સ્યુલિનનો સ્ત્રાવ થાય છે, જ્યારે લોહીમાં સુગરનું પ્રમાણ ઘટે ત્યારે ગ્લુકાગોનનો સ્ત્રાવ થાય છે.

સંદર્ભો 

શરીરવિજ્ઞાન
માનવ શરીર
પંડિત ઓમકારનાથ ઠાકુર (૨૪ જૂન ૧૮૯૭ – ૨૯ ડિસેમ્બર ૧૯૬૭) એ સંગીત શિક્ષક, સંગીત વિશારદ અને ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીતના ગાયક હતા. તેમણે સંગીતની શિક્ષા ગ્વાલિયર ઘરાનાના વિષ્ણુ દિગંબર પુલસ્કર પાસેથી મેળવી હતી. તેઓ ગાંધર્વ મહાવિદ્યાલયના આચાર્ય અને બનારસ હિન્દુ વિશ્વવિદ્યાલયના સંગીત વિભાગના પ્રથમ કુલપતિ હતા.

પ્રારંભિક જીવન
પંડિત ઓમકારનાથ ઠાકુરનો જન્મ આણંદ જિલ્લાના જહાજ ગામમાં ૨૪ જૂન ૧૮૯૭ ના રોજ થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ ગૌરીશંકર ઠાકુર હતું. અને માતાનું નામ ઝવેરબા હતું. પિતા વડોદરા રાજ્યમાં નોકરી કરતા હતા. તેમના દાદા મહાશંકર ઠાકુરે ૧૮૫૭ના વિપ્લવમાં નાનાસાહેબ પેશ્વાના પક્ષે ભાગ લીધો હતો. સંગીત પ્રત્યેની તેમની લગન બાળપણથી જ આંખે વળગે તેવી હતી. ક્યાંયપણ સંગીતનો કાર્યક્રમ હોય તો તે અચૂક પહોંચી જતા. શાળામાં જ્યારે તેઓ કાવ્યગાન કરતાં ત્યારે શિક્ષકો સહિત સૌ મંત્રમુગ્ધ બની જતાં. તેમનો સંગીત પ્રત્યેનો લગાવ અને શ્રદ્ધા જોઇને ભરુચના એક પારસી સજ્જન શાહપુરજી મંચેરજી એ ૧૯૦૯માં તેમને સંગીતનો વિધિવત અભ્યાસ કરવા ગાંધર્વ મહાવિદ્યાલય, મુંબઇ મોકલ્યાં. જ્યાં તેમણે પંડિત વિષ્ણુ દિગંબર પાસેથી સંગીતની પાસેથી શિક્ષા મેળવી ગ્વાલિયર ઘરાનાના ગાયક બન્યાં. સાથોસાથ તેઓએ પોતાની અલગ જ ગાયકી વિકસાવી. ૧૯૧૮માં તેમણે પોતાનો સૌ પ્રથમ સંગીત કાર્યક્રમ આયોજીત કર્યો. જોકે, તેમના ગુરુ પુલસ્કરના અવસાન (૧૯૩૧) સુધી તેઓ તેમના શિષ્ય રહ્યાં.

કારકિર્દી
૧૯૧૬ માં લાહોરની ગાંધર્વ મહાવિદ્યાલયના આચાર્ય તરીકે સેવાઓ આપી. જ્યાં તેઓ પટિયાલા ઘરાનાના પરિચયમાં આવ્યાં. અહીં તેમની મુલાકાત ગાયક અલી બક્ષ અને બડે ગુલામ અલી ના પૈતૃક કાકા કાલે ખાન સાથે થઈ. ૧૯૧૯માં તેઓ ભરૂચ પરત ફર્યા. અહીં તેમણે પોતાની સંગીતશાળા ‘ગાંધર્વ નિકેતન’ ની સ્થાપના કરી. ૧૯૨૦ ના સમયગાળામાં તેમણે મહાત્મા ગાંધીના અસહકાર આંદોલનને સ્થાનિક સ્તરે ટેકો આપ્યો અને ભરુચ જિલ્લા રાષ્ટ્રીય કૉગ્રેસના પ્રમુખ પણ બન્યાં. કૉગ્રેસના રાષ્ટ્રીય અધિવેશનોમાં તેમના કંઠે વંદે માતરમ્ નું ગાન એ સભાનું નજરાણું ગણાતું.  ૧૯૩૩ માં તેમણે યુરોપનો પ્રવાસ ખેડ્યો અને ફ્લોરેન્સ ખાતે યોજાયેલી આંતરરાષ્ટ્રીય સંગીત પરિષદમાં ભાગ લીધેલો. આમ, યુરોપમાં કાર્યક્રમ આપનાર પ્રથમ ભારતીય સંગીતવિદ્‌ બન્યાં. અંગત રીતે આ કાર્યક્રમ તેમણે બેનિટો મુસોલિની માટે કર્યો હતો. આ જ વર્ષે તેમના ધર્મપત્ની ઈન્દિરાદેવીનું અવસાન થતાં તેમણે શેષ જીવન સંગીતને સમર્પિત કરી દીધું. નેપાળના સંગીત પ્રેમી રાજાના દરબારમાં પણ સંગીતના કાર્યક્રમો આપ્યાં. દેશ વિદેશમાં સંગીતના કાર્યક્રમોની સાથે સાથે ભારતીય સંસ્કૃતિ વિષયક પ્રવચનો પણ કર્યાં. કાલિદાસકૃત મેઘદૂત અને શાકુંતલ ના અનુવાદ પણ કર્યા. ‘સંગીતાજલિ’ નામનું સંગીત શાસ્ત્ર ઉપર છ ભાગમાં એક સંશોધાનત્મક પુસ્તક પણ લખ્યું. આ ઉપરાંત ‘પ્રણવભારતી’ તેમનો વિદ્વતાપૂર્ણ ગ્રંથ છે. ૧૯૩૮માં કરાચીના ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના સંગીત વિભાગના અધ્યક્ષ બન્યાં. ૧૯૫૦ માં કાશી વિશ્વ વિદ્યાલયના ડીન તરીકે જોડાયાં. ૧૯૫૩ માં બુડાપેસ્ટ ખાતે યોજાયેલ ‘વિશ્વશાંતિ પરિષદ’ માં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું. જ્યાં તેમણે પ્રસ્તુત કરેલું ‘વંદેમાતરમ’ શ્રોતાઓની અપાર ચાહના પામ્યું.

સન્માન
 ૧૯૫૫ માં ભારત સરકાર તરફથી પદ્મશ્રી 
 નેપાળના મહારાજા તરફથી સંગીત મહોદય
 કાશી વિશ્વ મહાવિદ્યાલય તરફથી સંગીત સમ્રાટની પદવી 
 ૧૯૪૩ માં ગુજરાત સાહિત્ય સભા તરફથી રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક 
 ૧૯૬૩ માં વારાણસી હિંદુ વિશ્વ વિદ્યાલય તરફથી ડૉક્ટર ઓફ લેટર્સ ની પદવી.
 ૧૯૯૭મા ભારતીય ટપાલ વિભાગ દ્વારા તેમની સ્મારક ટિકિટ બહાર પાડવામા આવી.

સંદર્ભ 

વ્યક્તિત્વ
શાસ્ત્રીય સંગીત
રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
૧૯૬૭માં મૃત્યુ
૧૮૯૭માં જન્મ
જેઠ વદ ૧૪ને ગુજરાતીમાં જેઠ વદ ચૌદસ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના આઠમા મહિનાનો ઓગણત્રીસમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના ત્રીજા મહિનાનો ઓગણત્રીસમો દિવસ છે.

તહેવારો અને ઉજવણીઓ
 શિવરાત્રિ

મહત્વની ઘટનાઓ

જન્મ

અવસાન

સંદર્ભ

પંચાંગ
સમય
ચિત્ર એ કોઇપણ વસ્તુનું માધ્યમ રેખાંકન છે. તે દ્વિ-પરિમાણી કે ત્રિ-પરિમાણી હોઇ શકે છે. ચિત્ર એકરંગી કે વિવિધરંગી હોઇ શકે છે.

સંદર્ભ 

કલા
મીરાપોર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગ અને દક્ષિણ ભાગને જોડતા ભરુચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાલિયા તાલુકાનું એક  ગામ છે. મીરાપોર ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે.

આ ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો સરકારી કે ખાનગી નોકરી પણ કરે છે. જુવાર, તુવર, મકાઈ, કપાસ તથા અન્ય શાકભાજી અહીંના મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.

વાલિયા તાલુકો
છાપરા (તા. મહેમદાવાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક તથા મોગલકાળમાં મહેમુદાબાદ તરીકે ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવતા એવા  મહેમદાવાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. છાપરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહેમદાવાદ તાલુકો
ઇન્દ્રવર્ણા (તા. માતર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માતર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઇન્દ્રવર્ણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

માતર તાલુકો
લબુકીયા ખીજડીયા (તા. કાલાવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  કાલાવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

કાલાવડ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
વાઘપુર (તા. ભિલોડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાઘપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભિલોડા તાલુકો
પુષ્કર તળાવ અથવા પુષ્કર સરોવર પશ્ચિમ ભારતના રાજસ્થાન રાજ્યના અજમેર જિલ્લામાં આવેલા પુષ્કર શહેરમાં આવેલ કૃત્રિમ તળાવ છે. પુષ્કર તળાવ હિન્દુઓનું પવિત્ર તળાવ છે. હિંદુ ધર્મગ્રંથો તેને "તીર્થ-ગુરુ" તરીકે વર્ણવે છે. જળ-શરીરથી સંબંધિત તીર્થસ્થાનોની અનુભૂતિ કરનાર અને તે સર્જક-દેવ બ્રહ્માની પુરાણકથા સાથે સંબંધિત છે. જેમનું પુષ્કરમાં સૌથી પ્રખ્યાત મંદિર છે. 

પુષ્કર તળાવ આસપાસ ૫૨(બાવન) સ્નાનગૃહો (તળાવ તરફ જવાના પગલાઓની શ્રેણી) થી ઘેરાયેલા છે, જ્યાં પુષ્કર મેળો યોજવામાં આવે છે. ત્યારે ખાસ કરીને કાર્તિક પૂર્ણીમા (ઓક્ટોબર-નવેમ્બર) ની આસપાસ પવિત્ર સ્નાન કરવા યાત્રાળુઓ મોટી સંખ્યામાં ઉમટે છે. માનવામાં આવે છે કે પવિત્ર તળાવમાં ડૂબકી મારવાથી પાપોનો નાશ થાય છે અને ત્વચાના રોગો મટે છે.  ૫૦૦ થી વધુ હિંદુ મંદિરો તળાવની આસપાસ આવેલા છે.

વાતાવરણ 

આ પ્રદેશ ઉનાળા માં શુષ્ક અને ગરમ તેમજ શિયાળામાં ઠંડી સાથે અર્ધ-શુષ્ક આબોહવાની પરિસ્થિતિઓનો અનુભવ કરે છે. "મે" અને "જૂન"ના ઉનાળાના મહિનાઓ સૌથી ગરમ હોય છે, મહત્તમ તાપમાન આશરે ૪૫ ° સે (૧૧૩ (ફે) હોય છે. શિયાળાના મહિનાઓ દરમિયાન, મહત્તમ સરેરાશ તાપમાન ૨૫-૧૦ ° સે (૭૭-૫૦ ° ફે) ની રેન્જમાં હોય છે. વરસાદ મુખ્યત્વે જુલાઈ અને ઓગસ્ટ દરમિયાન બે મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં થાય છે. જાન્યુઆરી અને ફેબ્રુઆરી મહિનાના શિયાળા દરમિયાન પણ વરસાદની નોંધણી કરવામાં આવે છે.

એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર સુધી, દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં અને ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાં પવન ફૂંકાતા પવન રેતીના ટેકરાઓની રચનામાં વધારો કરે છે.

ઇતિહાસ 

હિંદુ મહાકાવ્યો મહાભારત અને રામાયણમાં  પુષ્કરનો ઉલ્લેખ છે, જેને આદિ તીર્થ માનવામાં આવે છે. દંતકથા છે કે તળાવ ભગવાન બ્રહ્મા દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. વજ્રા નાભા નામના રાક્ષસે બ્રહ્માના બાળકોનો વધ કરી દીધો હતો. બદલામાં બ્રહ્માએ તેને કમળના ફૂલ વડે પ્રહાર કર્યો. અસરમાં વ્રજ નાભા મૃત્યુ પામ્યો અને કમળની પાંખડીઓ ત્રણ જગ્યાએ પડી હતી. તેમાંથી એક પુષ્કર છે, જ્યાં એક તળાવ અસ્તિત્વમાં આવ્યું છે. માનવામાં આવે છે કે બ્રહ્માએ કાર્તિક પૂર્ણિમા (કાર્તિક મહિનાનો પૂર્ણ ચંદ્રનો દિવસ) પર આ તળાવ પર બલિદાન આપ્યું હતું. નવેમ્બરમાં કાર્તિકી પૂર્ણિમાના તહેવાર દરમિયાન હજારો યાત્રાળુઓ તળાવના પાણીમાં સ્નાન કરવા આવે છે. તેનું પાણી ત્વચાના રોગોને મટાડે છે એમ માનવામાં આવે છે.

કહેવામાં આવે છે કે ૧૦ મા શીખ ગુરુ, ગુરુ ગોવિંદસિંહે (૧૬૬૬–૧૭૦૮) તળાવના કાંઠે શીખ પવિત્ર લખાણ ગુરુ ગ્રંથ સાહેબનો પાઠ કર્યો હતો.

સંદર્ભ 

તળાવ
હોળીઆંબલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા સાગબારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. હોળીઆંબલી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

સાગબારા તાલુકો
મિચ્છામિ દુક્કડં એ પ્રાચીન પ્રાકૃત ભાષાનો એક રૂઢિ પ્રયોગ છે, જેનો અર્થ - મારા સર્વ પાપ મિથ્યા થાવ - થાય છે.

પ્રતિક્રમણ (જૈન પ્રાર્થના, અર્થાત "મનોમંથન") પછી, જૈનો જાણતા અજાણતા પોતાના દ્વારા પહોંચાડેલા દુ:ખ પીડા આદિની વિશ્વના સર્વે જીવો પાસે ક્ષમા માંગે છે. બહારગામ વસતા મિત્રો અને અને સંબંધીઓ આદિની ફોન દ્વારા માફી મંગાય છે. આ માફી એકબીજાને મિચ્છામિ દુક્ક્ડં કહીને માંગવામાં આવે છે. તેનો અર્થ એ રીતે થાય છે,"જાણતાં કે અજાણતાં, વિચારમાં, શબ્દ દ્વારા કે કોઈ ક્રિયા દ્વારા જો મેં તમને કોઈ પણ રીતે દુઃખ પહોંચાડ્યું હોય તો હું તમારી ક્ષમા માંગુ છું". કોઈ નિજી ઝઘડો કે મતભેદને સંવત્સરીથી વધુ આગળ ખેંચતા નથી.

વ્યુત્પત્તિ 
મિચ્છા મે દુક્કડમ એ પ્રાકૃત ભાષાનું વાક્ય છે જે સામાન્ય રીતે જૈન ગ્રંથોમાં ઉલ્લેખાયેલું જોવા મળે છે. તેનું સંસ્કૃત સંસ્કરણ છે 'मिथ्या मे दुष्कृतम्'-'મિથ્યા મે દુષ્કૃતમ'. તે જૈન સંતોની આચાર સંહિતાના એક વિભાગ સાથે સંબંધિત છે જેને આવશ્યક કહેવાય છે. તેનો શબ્દશઃ અર્થ થાય છે "મારાં બધાં અનિષ્ટ નિરર્થક થાય". વાક્યમાં મિથ્યાનો અર્થ નિરર્થક બનવું, મે એટલે મારું અને દુષ્કૃતમનો અર્થ ખરાબ કાર્યો છે. આમ આ વાક્ય ક્ષમાપના માટે કરવામાં આવે છે જેમાં બોલનાર વ્યક્તિ સામેવાળા પાસે પોતે કરેલા કોઈ દુર્વ્યવહાર કે ખોટા કર્મોને ક્ષમા કરવાની યાચના કરે છે.

સંદર્ભ

જૈન ધર્મ
ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છત્તીસગઢ રાજ્યના બસ્તર જિલ્લાના મુખ્ય મથક જગદાલપુર શહેરથી ૩૯ કિમી. જેટલા અંતરે ઇન્દ્રાવતી નદી પર ચિત્રકોટનો ધોધ (જળ પ્રપાત) આવેલો છે. સમીક્ષકોએ આ જળ પ્રપાતને આનંદ અને આતંકના મેળાપ તરીકે ઓળખાવ્યો છે. ૯૬ ફુટ (૨૯ મીટર) ઊંચાઇએથી ઉપરથી નીચે ઇન્દ્રાવતી નદીની ઓજસમય ધારા ગર્જના કરતી કરતી પડે છે. એના ધોધમાં ઇન્દ્રધનુષનું મનોરમ દૃશ્ય, આહ્લાદક લાગે છે. આ બસ્તર વિસ્તારનો સૌથી મુખ્ય જળપ્રપાત માનવામાં આવે છે. જગદલપુર શહેરથી નજીકના અંતરે આવેલું હોવાને કારણે આ સ્થળ એક મહત્વના જોવાલાયક સ્થળ અને ઊજાણી મથકના રુપમાં પણ પ્રસિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી ચુક્યું છે. એના ઘોડાની નાળ સમાન મુખ હોવાને કારણે આ જળ પ્રપાતને ભારતનો નાયગ્રા ધોધ પણ કહેવામાં આવે છે.

આ પણ જુઓ 

 તામડા ઘુમર
 તીરથગઢ ધોધ
 કોટુમસર ગુફા
 મેન્દ્રી ઘુમર
 જગદાલપુર

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

ભારતના જળધોધ
જોવાલાયક સ્થળો
છત્તીસગઢ
પીલુદરા (તા. પ્રાંતિજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પ્રાંતિજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. પીલુદરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

પીલુદરા ગામમાં સત્ય સનાતન આશ્રમ આવેલો છે.

પ્રાંતિજ તાલુકો
૪૮ કડવા પાટીદાર સમાજ એ પાટીદાર સમાજનો એક સમુહ છે. જે અમદાવાદની નજીક આવેલા માંડલ વિસ્તારનાં ૪૮ ગામોનો બનેલો છે. પહેલાંના સમયમાં વાહન વ્યવહાર, રસ્તાઓ કે અન્ય ભૌતિક સગવડો ઓછા પ્રમાણમાં હતી ત્યારે નજીકનાં ગામોમાં જ લગ્ન વ્યવહાર થાય તો વહેવાર સાચવવાની સવલત રહે તેવા હેતુથી કડવા પાટીદાર સમાજના લોકોએ અમુક ગામોમાં જ વહેવાર કરવો એવો સર્વસંમત નિયમ બનાવી આ ૪૮ કડવા પાટીદાર સમાજની સ્થાપના કરી હતી. આ સમાજને ગોળ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ એક સામાજીક વ્યવસ્થા છે. આજે પણ આ વ્યવસ્થા પ્રમાણે જ મોટેભાગે અને સ્વયંભૂ રીતે લોકો પોતાના લગ્ન વહેવારો ગોઠવતા જોવા મળે છે અને આ સમાજને વઢીયાર સમાજ પણ કહેવામાં આવે છે.

કડવા પાટીદારમા આ સિવાય નિચેના સમાજ હોય્ છે.

 ૫૨ કડવા પાટીદાર
 ૮૪ કડવા પાટીદાર
 ૭૨ કડવા પાટીદાર
 ૧૨ કડવા પાટીદાર
 ૪૨ કડવા પાટીદાર

ગામો 
શેર, આલમપુર, કાચરોલ, કુણપુર્, કોચાડા, ગીતાપુર, ગોરીયાવડ, ચણોઠીયા, જરવલા, ઝાઝરવા, ઝુડ, ટ્ર્ન્ટ, ડુમાણા, ડેડાણા, ઢેડાસણા, દાલોદ, ધાકડી, નવરગપુરા, નાનાઉભડા, નાયકપુર, પ્રતાપગઢ, બામણવા, ભડાણા, ભોજવા, માડલ, મોટા ભડા, રખીયાણા, રીબડી, વરમોર, વનપરડી, વણોદ, વાસણા, વિછણ, વિઝુવાડા, સીતાપુર, સુરજપુર, સોલગામ, હાસલપુર.

સમાજશાસ્ત્ર
જ્ઞાતિ
રાજાવાડ (તા. ચોટીલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચોટીલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાજાવાડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ચોટીલા તાલુકો
તાજ ફાર્માસ્યૂટિકલ્સ લિમિટેડ તાજ ફાર્મા મુંબઇ ભારત આધારિત ગ્રુપ ફ્લેગશીપ કંપની છે, તે 1995 માં એક સાહસ તરીકે સ્થાપના કરવામાં આવી હતી અને 2004 માં પબ્લિક લિમિટેડ કંપની બની હતી. 

તાજ ફાર્માસ્યૂટિકલ્સ 4600 ઉપર ઉત્પાદન વૈશ્વિક રજીસ્ટ્રેશન સાથે 30 કરતાં વધુ દેશોમાં ચલાવે છે. 
વધુમાં, તે સંપૂર્ણ માલિકીની પેટાકંપનીઓ 4 છે:
 તાજ ફાર્મા કંપની ઇન્ટરનેશનલ SARL, લેબેનોન 
 ઓમેગા ફાર્મા, બેલ્જિયમ
 તાજ ફાર્મા (UK) લિમિટેડ, યુનાઇટેડ કિંગડમ .
 HPC તાજ ફાર્મા, રશિયા .

તાજ ફાર્માસ્યૂટિકલ્સ Mulbery કેમ U.S. હાથ હસ્તગત REVIB જૂથ કંપની પાસેથી તમામ મંજૂરીઓ (DEA) સાથે 2009 માં.

Operations
કંપનીનું કી વિસ્તારોમાં સામાન્ય દવાઓ, ફોર્મ્યૂલેશન API એ, આર એન્ડ ડી માદક છે તેની કામગીરી સ્થળો છે:
 Sarigam, તાલુકા-Umbargaon જી.આઇ.ડી.સી. ખાતે ગુજરાત Sounth માં ઉત્પાદન પ્લાન્ટ
 Kalgam ખાતે anufacturing પ્લાન્ટ, વલસાડ ગુજરાત
 Raigarh, મહારાષ્ટ્ર ખાતે ઉત્પાદન પ્લાન્ટ
 સંશોધન કેન્દ્ર, વાપી, ગુજરાત
 કોર્પોરેટ ઓફિસ, પાંચમી ઉપનગર અંધેરી, મુંબઇ

2011 માં એપ્રિલ તાજ ફાર્મા કોર્પોરેટ સાહસ ભંડોળ ઉપર ગ્લેક્સોસ્મિથક્લાઇન અને ઇલી Lilly અને કંપની ગ્રુપ સમૂહ આધારભૂત તરીકે સાથીઓની ભવિષ્યમાં તબીબી સારવાર નવલકથા અભિગમ યોજના ઘડી રહ્યા હોય.

બાહ્ય કડીઓ

 [Home page of Taj Pharmaceuticals Limited – www.tajpharma.com]

Taj Pharma media reports 
 [www.tajpharma.com/media-taj-pharmaceuticals.htm]

વધારાની માહિતી

 The Pharmacist 2008, Vol. 3, No. 1, Published by Index Copernicus []

સંદર્ભો
બોડો ભાષા તિબેટો-બર્મન ભાષા છે,જે ઉતર પૂર્વીય ભારત તેમજ નેપાળ અને બાંગ્લાદેશમાં વસતા બોડો જાતિનાં લોકો દ્વારા બોલવામાં આવે છે. આ ભાષા આસામ રાજ્યની અધિકૃત ભાષાઓમાંની એક અને ભારતની ૨૨ અધિકૃત ભાષાઓમાંની એક ભાષા છે.

ભાષાઓ
ભારતની ભાષાઓ
પીપળવા (તા. સુત્રાપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા   ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સુત્રાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પીપળવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

સુત્રાપાડા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
નાગરપુરા (તા. વડગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાગરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

વડગામ તાલુકો
કારેલી (તા. વાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લો|બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાવ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કારેલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે જીરુ, , બાજરી,મગ ,મઠ,તલ,બીજડાં તેમ જ અન્ય પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામ માં રાજપૂત ,દરબાર, હરિજન ,બ્રાહ્મણ ,સુથાર,વજીર રબારી વગેરે જાતિના લોકો રહે છે.આ ગામમાંથી અલગ પડીને એક ગામ બન્યું છે જેનું નામ કારેલીગામડી છે , હજુ સુધી રેવન્યુ ગામ બન્યું ન હોવાથી સરકારી દફતરે કારેલીગામના હિસ્સા તરીકે ઓળખાય છે ,તે ગામમાં ચૌધરી,ઠાકોર,જૈન,બ્રાહ્મણ ,રબારી,પ્રજાપતિ વગેરે જાતિના લોકો રહે છે,તે ગામ માં પણ સ્વતંત્ર પ્રાથમિક શાળા,આંગણવાડી વગેરે આવેલા છે
 

વાવ તાલુકો
શિયાલી (તા.ઝઘડીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. શિયાલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઝઘડીયા તાલુકો
આણંદ () શહેર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના આણંદ જિલ્લાનું તેમ જ આણંદ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. આણંદને દૂધ અને તેના ઉત્પાદનનું મુખ્ય મથક પણ કહેવામાં આવે છે.

ભૂગોળ 
આણંદ . પર આવેલું છે. સમુદ્રની સપાટીથી આણંદની સરેરાશ ઉચાંઇ ૩૯ મીટર (૧૨૭ ફુટ) છે. આણંદ શહેર એ અમદાવાદ અને વડોદરાને જોડતી રેલ્વે લાઇન પર આવે છે.

વસ્તી 
ઇ.સ. ૨૦૦૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ આણંદ શહેરની વસ્તી ૧,૩૦,૪૬૨ હતી જેમાં પુરુષોની સંખ્યા ૫૨% અને સ્ત્રીઓની સંખ્યા ૪૮% હતા.

સંસ્થાઓ 
આણંદ ખાતે ઈન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ રુરલ મેનેજમેન્ટ (ઈરમા) આવેલી છે. અમૂલ ડેરી અને રાષ્ટ્રીય ડેરી વિકાસ નિગમ (NDDB) અહીં આવેલા છે. અહીં આણંદ કૃષિ યુનિવર્સિટી પણ આવેલી છે. ગુજરાત કોઓપરેટિવ મિલ્ક માર્કેટિંગ ફેડરેશન લિ.નું વડું મથક પણ આણંદમાં આવેલું છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
આણંદ તાલુકો
ઋષિ એ જ્ઞાની અને પૂર્ણ મનુષ્ય માટે વપરાતો વૈદિક શબ્દ છે. ઋષિઓ એ વેદ અને સ્મૃતિ (ઉપનિષદ, રામાયણ અને મહાભારતની ઋચાઓની) રચના કરી હતી. અનુવૈદિક હિન્દુ પરંપરાઓ કોઈ વ્યક્તિ કે જેણે સખ્ત તપ/ધ્યાન કર્યું છે અને જેની પાસે અંતિમ સત્ય અને ઊંડાણ વાળું જ્ઞાન છે તેના માટે ઋષિ શબ્દ વાપરે છે.

વ્યૂત્તપત્તિ 
સંસ્કૃત વ્યાકરણવિદો ના મત પ્રમાણે શબ્દ ઋષિ એ સંસ્કૃત ધાતુ 'રશ ' પરથી ઉતરી આવ્યો છે કે જેનો બીજો અર્થ: "ચાલવું, હલવું" એમ થાય છે. વી એસ આપ્ટે અને મોનીએર વિલિયમન્સ બન્ને આ જ વ્યાખ્યા આપે છે.

આ શબ્દનો અન્ય અર્થ "વહેવું" એમ પણ થાય છે.

વેદ ના રચયિતા 
વેદના રચયિતા તરીકે ઋષિઓ નો ઉલ્લેખ થાય છે. ખાસ કરીને, ઋગ્વેદ ના રચયિતા તરીકે ઋષિઓ વર્ણવાયા છે. સ્વામી વિવેકાનંદ ના મત પ્રમાણે ભારતમાં સૌથી પ્રથમ જ્ઞાન એ ઋષિઓ પાસે આવ્યું હતું.

મહિલા ઋષિને ઋષિકાઓ કહેવાય છે. ઋગ્વેદ રોમાશા, લોપામુદ્રા, અપાલા, કદ્રુ, વિશ્વવારા, જુહુ, યામી, ઈન્દ્રાણી, દેવયાની, પૌલોમી અને સાવિત્રીનો ઉલ્લેખ કરે છે.

સપ્તર્ષિ એ સાત ઋષિઓનું એક વર્ગીકરણ છે. એક અન્ય વર્ગીકરણ મુજબ, ઋષિઓનું વર્ગીકરણ - રાજર્ષિ, મહર્ષિ અને બ્રહ્મર્ષિ માં થાય છે.

ઇન્ડોનેશિયા અને ખ્મેર ના મંદિરોમાં ઋષિ 
જાવાના મોટા ભાગના મધ્યકાલીન મંદિરો માં, ઋષિ અગત્સ્યની પ્રતિમા શિવમંદિર ના દક્ષિણ ભાગમાં જોવા મળે છે. ઋષિ અગત્સ્ય ને ઇન્ડોનેશિયામાં ફ્રા રેઉસી અક્ખોટ કહેવામાં આવે છે.

કંબોડીયા, મ્યાનમાર, થાઇલેન્ડ અને લાઓસમાં રૂંએસી 
રૂંએસી એ ભારતના ઋષિને સમતુલ્ય છે.

સંદર્ભ
મોટી ફળી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંગરોળ તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. મોટી ફળી ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, જુવાર, તુવર, કપાસ   તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
માંગરોળ તાલુકો
૨૨ સપ્ટેમ્બરનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૬૫મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૬૬મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૦૦ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૧૮૯૬ – રાણી વિક્ટોરિયાએ બ્રિટિશ ઇતિહાસમાં સૌથી લાંબા સમય સુધી શાસન કરનારા રાજા (શાસક) તરીકે તેમના દાદા કિંગ જ્યોર્જ ત્રીજાને પાછળ છોડ્યા.
 ૧૯૬૦ – માલી ફેડરેશનમાંથી સેનેગલના ખસી ગયા બાદ સુદાન ગણરાજ્યનું નામ માલી રાખવામાં આવ્યું.
 ૧૯૬૫ – સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા યુદ્ધવિરામની હાકલ બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે કાશ્મીરને લઈને શરૂ થયેલું ૧૯૬૫નું ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ  સમાપ્ત થયું.
 ૧૯૮૦ – ઇરાકે ઈરાન પર આક્રમણ કર્યું.
 ૨૦૧૩ – પાકિસ્તાનના પેશાવરમાં એક ખ્રિસ્તી ચર્ચમાં થયેલા આત્મઘાતી બોમ્બ વિસ્ફોટમાં ઓછામાં ઓછા ૭૫ વ્યક્તિઓ માર્યા ગયા.

જન્મ 
 ૧૭૯૧ – માઈકલ ફેરાડે, ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિઝમ અને ઇલેક્ટ્રોકેમિસ્ટ્રીના અભ્યાસમાં ફાળો આપનારા અંગ્રેજી વૈજ્ઞાનિક (અ. ૧૮૬૭)

અવસાન

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

સપ્ટેમ્બર
પાડાપાદર એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ
કૃષ્ણ ને ભજે તે વૈષ્ણવ. અને ગૌડ, તે પશ્ચિમ બંગાળમાં આવેલો પ્રદેશ છે, વૈષ્ણવની આ શાખાનો ઉદ્ભવ ગૌડ પ્રદેશમાંથી થયો હોવાથી, તેને ગૌડીય વૈષ્ણવ સંપ્રદાય તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ગૌડીય વૈષ્ણવ સંપ્રદાયના સંસ્થાપક આચાર્ય ચૈતન્ય મહાપ્રભુ હતા. ગૌડીય વૈષ્ણવ સંપ્રદાય ભારતમાં ખાસ કરીને બંગાળ અને ઓરિસ્સામાં છેલ્લ પાંચસો વર્ષોથી અતુટ રીતે ચાલી આવી છે, એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી પ્રભુપાદ એ આ વૈષ્ણવ પરંપરાનાં સિદ્ધાંતો અને શિક્ષા પાશ્ચાત્ય દેશો સુધી પહોંચાડ્યા અને તે માટેનું માધ્યમ હતું તેમણે લખેલા પુસ્તકો અને શાસ્ત્રોના કરેલા અનુવાદો. તેમણે ભગવદ્ ગીતા તેના મૂળ રૂપે (અંગ્રેજીમાં Bhagavad Gita As It Is), શ્રીમદ્ ભાગવતમ્, ચૈતન્ય ચરિતામૃત તથા અન્ય અનેક પુસ્તકોના અનુવાદ અંગ્રેજીમાં ટિકા સાથે કર્યા છે. આ અનુવાદો આજે ૬૦થી વધુ ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે.

મહા મંત્ર

ભક્તો મહામંત્ર મોટેથી વાધ્યો સાથે મંદિરમાં અને નગર સંકિર્તન દરમ્યાન તાલબધ્ધ રીતે ગાય છે અને જપમાળા ઉપર તેનો જાપ કરે છે. સોળ શબ્દોના બનેલા આ મંત્રમાં કૃષ્ણ, રામ અને ભગવાનની અંતરંગ શક્તિ હરે (રાધા રાણી અને સીતા)નું ઉચ્ચારણ છે. આ મંત્રના સતત ઉચ્ચારણથી ઉત્પન્ન થતાં તરંગો ભગવદ્ ભક્તિ અને કૃષ્ણ ભાવનામૃતની વૃધ્ધિ કરે છે.

મહામંત્ર:
 હરે કૃષ્ણ હરે કૃષ્ણ | 
 કૃષ્ણ કૃષ્ણ હરે હરે ||
 હરે રામ હરે રામ | 
 રામ રામ હરે હરે ||

ઇસ્કોન
ધર્મ
સંપ્રદાયો
હરે કૃષ્ણ
મંદસૌર જિલ્લો ભારત દેશના  મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યનો જિલ્લો છે. મંદસૌર જિલ્લાનું મુખ્યાલય મંદસૌરમાં છે. 

મધ્ય પ્રદેશ
મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
ભુરીવેલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોનગઢ તાલુકાનું ગામ છે. ભુરીવેલ ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.  ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.

સોનગઢ તાલુકો