Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
કાંટેલા (તા. પોરબંદર) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા પોરબંદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાંટેલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

પોરબંદર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
હંગેરીના રાષ્ટ્રધ્વજના રંગો મધ્યકાલીન યુગથી વપરાતા આવ્યા છે જ્યારે હાલની ડિઝાઈન અઢારમી અને ઓગણીસમી સદીમાં લોકતંત્ર માટેની લડાઈ દરમિયાન પ્રચલિત બન્યાં.

ધ્વજ ભાવના

સત્તાવાર રીતે ઈસ ૨૦૧૨માં નક્કી થયા મુજબ લાલ રંગ શક્તિનું, સફેદ રંગ વફાદારીનું અને લીલો રંગ આશાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ સિવાય અનેક બિનસત્તાવાર માન્યતાઓ પ્રચલિત છે.

રાષ્ટ્રધ્વજો
બરવાળા (ઘેલાશા) તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના બોટાદ જિલ્લાનો તાલુકો છે. બરવાળા આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

ઇતિહાસ 
ઓગસ્ટ ૨૦૧૩ પહેલા આ તાલુકો અમદાવાદ જિલ્લાનો ભાગ હતો.

બરવાળા તાલુકાના ગામો

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 બરવાળા તાલુકા પંચાયત  

બોટાદ જિલ્લો
ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
રોબર્ટ કોચ એક જર્મન વૈજ્ઞાનિક હતા, જેમને માઇક્રોબાયોલોજી ક્ષેત્રમાં યુગપુરુષ માનવામાં આવે છે. તેમણે કોલેરા, એન્થ્રેક્સ અને ક્ષય જેવા રોગો પર ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો. આ અભ્યાસમાં રોબર્ટ કોચ સાબિત કરવામાં સફળ થયા કે ઘણા રોગ સુક્ષ્મસજીવોને કારણે થાય છે. તે માટે ઈ. સ. ૧૯૦૫માં તેમને ચિકિત્સાક્ષેત્રમાં ઉમદા કાર્ય બદલ નોબેલ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. રોબર્ટ કોચે રોગો અને તેમના કારક સજીવની શોધ કરવા માટે કેટલીક પરિકલ્પનાઓ કરી હતી, જે આજે પણ વપરાશમાં છે.

અગિયાર ડિસેમ્બર, ૨૦૧૭ના દિવસે ગૂગલના ડૂડલ પર આ જર્મન વૈજ્ઞાનિક ડૉ. રોબર્ટ કોચને સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું. તેમના જન્મ દિવસના સન્માનમાં તેમનું આ ડૂડલ બનાવવામાં આવ્યું હતું..

સંદર્ભો 

વૈજ્ઞાનિક
વ્યક્તિત્વ
જર્મની
૧૯૧૦માં મૃત્યુ
વાળોત્રા (તા. રાણાવાવ) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા રાણાવાવ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. વાળોત્રા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

રાણાવાવ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
બિકાનેર જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  રાજસ્થાન રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૩ (તેત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. બિકાનેર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક બિકાનેર શહેરમાં આવેલું છે.

સંદર્ભો 

રાજસ્થાન
રાજસ્થાનના જિલ્લાઓ
ગિરી ગંગા મંદિર ભારત દેશના હિમાચલ પ્રદેશ રાજ્યમાં, શિમલા - રોહરુ માર્ગ, પર સ્થિત ખડા પથ્થર નામના સ્થળ ખાતેથી જતા એક પગદંડીના રસ્તે આશરે ૪-૫ કિલોમીટર જેટલું દૂર એક ટેકરીની ટોચ પર આવેલ એક મંદિર છે.

આ મંદિર, ગિરી ગંગા નદીના કિનારે આવેલ છે. 

હિમાચલ પ્રદેશ પ્રવાસન વિકાસ નિગમ સંચાલિત યાત્રી નિવાસ ખડા પથ્થર ખાતે આવેલ છે, જેનું નામ છે ગિરી ગંગા પરથી ગિરી ગંગા રિસોર્ટ રાખવામાં આવેલ છે.

માન્યતાઓ 
એવી માન્યતા છે કે આ મંદિરની સ્થાપના દુર્વાસા ઋષિએ કરી હતી.

માર્ગ-દર્શન 
આ મંદિર ખાતે સિમલા રોહરુ માર્ગ પર સ્થિત ખડા પથ્થર ખાતેથી કેડી માર્ગ દ્વારા જઈ શકાય છે.

સંદર્ભો 

હિમાચલ પ્રદેશ
ધાર્મિક સ્થળો
માલગા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકાનું ગામ છે. માલગા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપુર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

આહવા તાલુકો
૧૪ ફેબ્રુઆરી નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૪૫મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન પણ ૪૫મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૨૦ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૧૫૫૬ – અકબરનો રાજ્યાભિષેક કરવામાં આવ્યો.
 ૧૯૬૧ – આલ્બર્ટ ઘીરોસો નામના અણુ ભૌતિકશાસ્ત્રીએ લોરેન્સીયમ તત્ત્વનું સૌ પ્રથમ સંયોગીકરણ કર્યું.

જન્મ 
 ૧૪૮૩ – બાબર, ભારતમાં મુઘલ સામ્રાજ્યના સ્થાપક (અ. ૧૫૩૦)
 ૧૯૦૫ – સોમાલાલ શાહ, ભારતીય ચિત્રકાર અને કળા શિક્ષક (અ. ૧૯૯૪)
 ૧૯૦૯ – અકમ્મા ચેરિયન, ભારતીય સ્વતંત્રતા સેનાની (અ. ૧૯૮૨)
 ૧૯૨૯ – વસંત પરીખ, ગુજરાત રાજ્યના રાજકારણી, સામાજિક કાર્યકર, લેખક, આંખના સર્જન અને આયુર્વેદિક ડૉક્ટર (અ. ૨૦૦૭)
 ૧૯૩૩ – મધુબાલા, હિંદી ચલચિત્રના જાણીતા અભિનેત્રી (અ. ૧૯૬૯)
 ૧૯૪૧ – અરવિંદ રાઠોડ, ગુજરાતી નાટ્યમંચ અને ચલચિત્ર જગતના જાણીતા અભિનેતા (અ. ૨૦૨૧)
 ૧૯૫૨ – સુષ્મા સ્વરાજ, ભારતીય રાજકારણી અને સુપ્રિમ કોર્ટના વકીલ (અ. ૨૦૧૯)

અવસાન 
 ૧૯૮૦ – મનહર રસકપૂર, ગુજરાતી સિનેમામાં તેમના યોગદાન માટે જાણીતા ભારતીય ચલચિત્ર દિગ્દર્શક (જ. ૧૯૨૨)
 ૨૦૦૮ – ઇમામુદ્દીન મુર્તુઝાખાન બાબી, રુસ્વા મઝલૂમી ઉપનામથી જાણીતા ગુજરાતી કવિ અને જુનાગઢ જિલ્લાના પાજોદ રાજ્યના રાજવી (જ. ૧૯૧૫)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
 વેલેન્ટાઇન્સ ડે

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

ફેબ્રુઆરી
ધનપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના જોટાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

જોટાણા તાલુકો
કારેલું (અંગ્રેજી: bitter melon or bitter gourd, વૈજ્ઞાનિક નામ: Momordica charantia) એ વ્યાપક જોવા મળતું તથા શાકોમાં સૌથી કડવું શાક છે. આ શાક શાસ્ત્રીય રીતે કકુર્બીટેસી વર્ગમાં આવે છે. આના વેલા થાય છે. એશિયા આફ્રિકા અને કેરેબિયન ક્ષેત્રોમાં આમા ફળો માટે  ઉગાડવામાં આવે છે. તેન ફળનો આકાર અને કડવાશ વિવિધ પ્રજાતિ અનુસાર બદલાય છે.  આ ફળ આમ તો ઉષ્ણકટિબંધ ક્ષેત્રનો વેલો છે પણ તેનું મૂળ ક્ષેત્ર અજ્ઞાત છે.  

કારેલું આર્યુવેદમાં ઔષધિ તરીકે વપરાય છે.  

શાકભાજી
પોંભુર્ણા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના ચંદ્રપૂર જિલ્લાનું એક નગર છે.  પોંભુર્ણામાં  પોંભુર્ણા તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

મહારાષ્ટ્ર
ભાકોદર (તા. દાંતીવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાંતીવાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભાકોદર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 
 

દાંતીવાડા તાલુકો
પોમલાપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ડેડીયાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. પોમલાપાડા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો (જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી ઈમારતી લાકડા સિવાયની ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

ડેડીયાપાડા તાલુકો
કાઠગોદામ ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા  પર્વતીય ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ ધરાવતા ઉત્તરાંચલ રાજ્યના નૈનિતાલ જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે, જે હલ્દ્વાની-કાઠગોદામ જોડિયા શહેર પૈકીનું એક છે. ઉત્તર-પૂર્વ રેલ્વેનું આ અંતિમ રેલ્વે મથક કુમાઉ વિસ્તારનું પ્રવેશદ્વાર ગણાય છે. પર્વતોની વચ્ચે વસેલા આ નાના શહેર પાસેથી ગૌલા નદી પસાર થાય છે. કાઠગોદામ રેલ્વે માર્ગ દ્વારા દિલ્હી, આગ્રા, લખનૌ સાથે જોડાયેલ છે. સડક માર્ગ દ્વારા આ શહેર રામપુર (ઉત્તર પ્રદેશ) અને કર્ણ પ્રયાગ (ઉત્તરાંચલ)ને જોડતા રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૮૭ પર આવેલું છે. આ શહેર થી કુમાઉના બધા જ વિસ્તારના મથકો જેમ કે નૈનિતાલ, અલમોડા, રાનીખેત, પિથોરગઢ માટે અહીંથી કુમાઉ મંડલની બસો પ્રાપ્ય છે.

ઉત્તરાખંડ
રાજપર (તા. દસાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાજપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

 

દસાડા તાલુકો
આદુનો છોડ પાંદડાવાળા દાંડી અને પીળાશ વાળા લીલા ફૂલો ધરાવે છે. આદુ મસાલા છોડ મૂળિયા માંથી આવે છે. આદુ ચીન, જાપાન અને ભારત જેવા એશિયાના ગરમ ભાગોમાં ઉગાડવામા આવે છે, પરંતુ હવે દક્ષિણ અમેરિકન અને આફ્રિકાના કેટલાક ભાગોમાં વિકસ્યું છે. તે પણ હવે દવા તરીકે અને ખોરાક સાથે ઉપયોગ કરવા મધ્યપૂર્વમા ઉગાડવામાં આવે છે.

આદુના છોડનો ભૂગર્ભ સ્ટેમ (ભૂપ્રકાંડ) નો તાજા, પાઉડર ઉપયોગ કરી શકાય છે, તેલ સ્વરૂપમાં અથવા રસ તરીકે, એક મસાલા તરીકે સૂકા. આદુ, ઝિંજીબરેસી કુટુંબ ભાગ છે ઇલાયચી અને હળદર સાથે, અને તે સામાન્ય રીતે ભારત, જમૈકા, ફીજી, ઇન્ડોનેશિયા અને ઓસ્ટ્રેલિયામાં બનાવવામાં આવે છે.

મસાલા
ઔષધીય વનસ્પતિ
ભારતીય મસાલા
ટાવલ(ઉમરપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડા તાલુકાનું   ગામ છે. ટાવલ ગામના લોકોના મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું ડુંગરાળ ભૂપૃષ્ઠ ધરાવતું ગામ છે. ગામના લોકો ડાંગર, જુવાર, વરાઇ, નાગલી વગેરે ધાન્યોની ખેતી કરે છે. ગામના કેટલાક લોકો જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી લાકડા સિવાયની વસ્તુઓ(ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) મેળવી તેના વડે પણ જીવન ગુજારે છે.

સુરત જિલ્લો
ઉમરપાડા તાલુકો
રાપર (તા. મોરબી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મોરબી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

મોરબી તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ચંદ્રકાંત સાંઘાણી (જન્મ ૧૦ જૂન ૧૯૨૭) એ ગુજરાતી ભાષાના દિગ્દર્શક, લેખક અને અભિનેતા હતા, જેમણે મુખ્યત્વે ગુજરાતી સિનેમા માટે કામ કર્યું હતું.

જીવનપરિચય 
સાંઘાણીનો જન્મ ૧૦ જૂન ૧૯૨૭ના રોજ ગુજરાત, ભારતના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં થયો હતો. તેમણે રેડિયો પ્રસ્તુતકર્તા તરીકે પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. આ ઉપરાંત તેમણે કેટલીક નવલકથાઓ પણ લખી હતી. તેમણે ૧૯૫૭ થી ૧૯૬૩ સુધી ગુજરાતી સામયિક પ્રજાતંત્ર માટે પત્રકાર તરીકે સેવા આપી હતી. ૧૯૬૮ માં, તેમણે ગુજરાતી સિનેમામાં તેમની ફિલ્મ મારે જાવું પેલે પારથી પ્રદાર્પણ કર્યું હતું.

૧૯૭૦ માં, તેમણે ચુનીલાલ શાહની નવલકથા જીગર અને અમીને આ જ શીર્ષક સાથે ફિલ્મમાં રૂપાંતરિત કરી હતી. તાના અને રીરીની વાર્તા પર આધારિત તેમનું સંગીતમય નાટક તાનારીરી (૧૯૭૫) ગુજરાતી સિનેમામાં નોંધપાત્ર ફિલ્મ માનવામાં આવે છે. ૧૯૭૭ માં, તેમણે શયદાની વાર્તા વણઝારી વાવ પરથી કરિયાવર નામની ફિલ્મ બનાવી હતી.

ફિલ્મોગ્રાફી 
ચંદ્રકાંત સાંઘાણીએ ૧૯૬૮થી પોતાની ફિલ્મ કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. તેમણે દિગ્દર્શક, લેખક અને અભિનેતા તરીકે ૧૫થી પણ વધુ ફિલ્મો અને ટેલિવિઝન ધારાવાહિકોમાં પોતાનું યોગદાન આપ્યું હતું. તેમની ફિલ્મ કારકિર્દી નીચે પ્રમાણે છે:-

 મારે જાવુંપેલે પાર (૧૯૬૮)
 જીગર ને અમી (૧૯૭૦)
 તાનારીરી (૧૯૭૫)
 સતી જસ્મા ઓડણ (૧૯૭૬)
 વણજારી વાવ (૧૯૭૭)
 સૌભાગ્ય સિંદૂર (૧૯૭૭)
 તમે રે ચંપો ને અમે કેળ (૧૯૭૮)
 ગરવો ગરાસિયો (૧૯૮૦)
 પરણ્યા તો પ્યારા લાડી (૧૯૮૦)
 વાંસડી વાગી વાલમની (૧૯૮૧)
 પ્રેમ દિવાની (૧૯૮૨)
 રાખના રામકડા (૧૯૮૩)
 સોરઠનો સાવજ (૧૯૮૫)
 ગુનાહોં કે શતરંજ (૧૯૮૮)
 ઘર એક મંદિર (૧૯૮૮), ટીવી શ્રેણી
 માયવી જાલ (૧૯૯૨), ટીવી શ્રેણી
 ગીતાંજલિ (૧૯૯૩)

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 

૧૯૨૭માં જન્મ
ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
ગુજરાતી સાહિત્યકાર
મામન્નાર ધીરન ચિન્નામલઈ ગૌન્ડર (૧૭ એપ્રિલ ૧૭૫૬ - ૩૧ જુલાઈ ૧૮૦૫) એ કોંગુ તામિલ સરદાર અને કોંગુ નાડુ (પશ્ચિમી તમિલનાડુ) ના પલય્યકાર હતા, જેમણે બ્રિટીશ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની સામે લડત ચલાવી હતી.

પ્રારંભિક જીવન 
મામન્નાર ધીરન ચિન્નામલઈનો જન્મ ૧૭ એપ્રિલ ૧૭૫૬ ના દિવસે તમિલનાડુ ના ઇરોડ નજીક આવેલા મેલપલાયમમાં રતત્નસ્વામી અને પેરિયથાને ઘેર થયો હતો. તેમને સાત સંતાનો હતા જેમાં ૬ પુત્ર અને ૧ પુત્રી હતી.  તેઓ બીજું સંતાન હતા. તેમનું જન્મનું નામ તીર્થગિરી ગૌન્ડર હતું.

હૈદર અલી સાથે ચકમક 
૧૭૦૦ના અંત સમયમાં કોંગુ ક્ષેત્ર મૈસુરુના મુસ્લિમ શાસક હૈદર અલીના હેઠળ આવતું હતું. તેણે મોહમ્મદ અલી નામના તેના દિવાનને કર વસુલ કરવા કોંગુ મોકલ્યો. કે કર વસૂલ કરવા ખેડૂતો પર ત્રાસ ગુજારવા લાગ્યો તેમની જમીનો જપ્ત કરવા લાગ્યો. ખેડૂતો પર થતો અત્યાર જોઈ ધીરન અને તેના ભાઈઓએ દિવાનને શિવન મલઈ અને ચેન્ની મલઈ પર્વતો વચ્ચે આંતર્યો અને જમા કરેલો કર ઝૂંટવી ખેડૂતો ને પાછો આપી દીધો. તેનો બદલો લેવા સંકાગિરિ પર પહોંચી સૈન્ય મોકલ્યું. તેની સાથે યુદ્ધમાં ધીરનની જીત થઈ.

પોલીગર યુદ્ધો 
મામન્નાર ચિન્નામલાઈ પોલીગર યુદ્ધોના મુખ્ય સેનાપતિ હતા, જે ૧૮૦૧-૧૮૦૨ દરમ્યાન લડાયા હતાં. તેમણે બ્રિટિશ ઇસ્ટ ઈન્ડિયા કંપની સામે લડવા ટીપુ સુલતાનની સાથે સાથે ફ્રેન્ચ લશ્કર પાસે પણ આધુનિક યુદ્ધ કળાની તાલીમ લીધી હતી જેણે ચિતેશ્વરમ, મઝાહવલ્લી અને શ્રીરંગપટ્ટનમાં અંગ્રેજો સામે જીત મેળવવામાં મદદ કરી હતી.

કટ્ટાબોમન અને ટીપુ સુલતાનના મૃત્યુ પછી, તેઓ ઑડનિલયમાં સ્થાયી થયા ત્યાં તેમણે એક કિલ્લો બંધાવ્યો. ચિન્નામલઇએ ઈ. સ.૧૮૦૦ માં કોઇમ્બતુર ખાતે અંગ્રેજો પર હુમલો કરવા માટે મરાઠાઓ અને મારુથુ પાંડિયારની મદદ લીધી. અંગ્રેજ સૈન્ય સાથીઓની સેનાને રોકવામાં સફળ રહ્યા, આથી ચિન્નામલાઈને કોઈમ્બતુર પર જાતે એકલા હુમલો કરવાની ફરજ પડી. તેમની સેનાનો પરાજય થયો, પરંતુ તે અંગ્રેજ સૈન્યથી છટકી શક્યા. ચિન્નામલઇએ ત્યાર કિલ્લો છોડ્યો અને પલણીના કરુમલઈ ક્ષેત્રમાં વસવાટ કરી ગેરિલા યુદ્ધ નીતિ વાપરી અને ૧૮૦૧ માં કાવેરીમાં, ઈ.સ. ૧૮૦૨ માં ઓડનિલાઇમાં અને ૧૮૦૪ માં અરાચલુર ખાતેની લડાઇઓમાં અંગ્રેજોને પરાજિત કર્યા.

મૃત્યુ 
મામન્નાર ધીરન ચિન્નામલઈને તેના રસોઈયા નલ્લપને દગો આપ્યો હતો અને અંગ્રેજ સિપાહીઓએ તેમને ઈ.સ. ૧૮૦૫ માં પકડી પાડ્યો હતો. ૧ જુલાઈ, ૧૮૦૫ ના દિવસે આદી પેરુક્કુના દિવસે તેને તેના બંને ભાઈઓ સાથે સંકાગિરી કિલ્લા પર અંગ્રેજોએ ફાંસી આપી હતી.

વારસો 

ચેન્નઈ, તિરુચિરાપલ્લી, ઇરોડ અને ઓડાનિલાઇમાં મામન્નાર ધીરન ચિન્નામલઈ ગૌન્ડરના સ્મરણાર્થે પ્રતિમાઓ અને સ્મારકો ઊભા કરવામાં આવ્યા છે.

૩૧ જુલાઇ ૨૦૦૫ ના દિવસે, ભારતીય ડાક દ્વારા તેમના સ્મરણાર્થે એક યાદગારીની ટપાલ ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી.

ઈ.સ. ૧૯૯૭ સુધી, તમિલનાડુ રાજ્ય પરિવહન નિગમનો તિરુચિરાપલ્લી વિભાગ ધીરન ચિન્નામલઈ પરિવહન નિગમ તરીકે જાણીતો હતો.

૧૯૯૬ સુધી, કરુર જિલ્લો ધીરન ચિન્નામલઈ જિલ્લા તરીકે જાણીતો હતો.

ઇરોડ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના મુખ્ય મથકનું નામ તેમના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું હતું.

સંદર્ભ 

ભારતીય ક્રાંતિકારી
પાલ (તા. વિજયનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજયનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિજયનગર તાલુકો
કપિલ દેવ ભારત દેશનો આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ રમતા ખેલાડી છે, કે જે હાલ રમતમાંથી નિવૃત્તિ લઇ ચુક્યા છે. આ ખેલાડી એકદિવસીય ક્રિકેટ સ્પર્ધા તેમ જ પાંચ દિવસની ટેસ્ટ ક્રિકેટ સ્પર્ધામાં બોલિંગ અને બેટિંગ એમ બંને ક્ષેત્રે ઘણીવાર પોતાની કાબેલિયત પુરવાર કરી ચુક્યા છે.
કપિલ દેવના સુકાનીપણા હેઠળ ભારતીય ક્રિકેટ ટીમ ૧૯૮૩ના વર્ષમાં ઇંગ્લેન્ડ ખાતે રમાયેલ એક દિવસીય ક્રિકેટ સ્પર્ધાનો વર્લ્ડ કપ જીતી લઇ વિશ્વવિજેતા બનેલ હતી.

કપિલ દેવ રામલાલ નિખંજ (હિન્દી ભાષા:कपिल देव) () (જન્મ જાન્યુઆરી ૬ ૧૯૫૯, ચંડીગઢ), જે વધુ જાણીતા નામ કપિલ દેવ તરીકે ઓળખાય છે, તે ભારતીય ક્રિકેટ ટીમનાં ભુતપૂર્વ ખેલાડી છે અને મહાન 'ઓલરાઉન્ડરો' પૈકીના એક છે.
જ્યારે ઇ. સ. ૧૯૮૩ માં ભારતીય ટીમ 'ક્રિકેટ વિશ્વ કપ' વિજેતા બની ત્યારે તેઓ ભારતીય ટીમનાં સુકાની હતા. આ વિશ્વકપ શૃંખલાની ઝીમ્બામ્વે સામેની એકદિવસીય રમત દરમ્યાન ભારતની ઓછા રનમાં પાંચ વિકેટો પડી ગઇ હતી. આ વેળાએ કપિલદેવે આક્રમક રીતે રમી ૧૭૫ રનો કરી અણનમ રહી, ભારતની ટીમને હારમાંથી ઉગારી લીધી હતી. આ ૧૭૫ રનનો જુમલો એ સમયનો વ્યક્તિગત સર્વશ્રેષ્ઠ જુમલો હતો. આ વિક્રમ ઘણાં વર્ષો સુધી અકબંધ રહ્યો હતો.  ઇ. સ. ૨૦૦૨ માં વિઝ્ડને તેઓને "સદીનાં ભારતીય ક્રિકેટર" (Indian Cricketer of the Century) તરીકે ઓળખાવ્યા.. ઓક્ટોબર ૧૯૯૯ થી ઓગસ્ટ ૨૦૦૦ સુધી, ૧૦ માસ તેઓ ભારતીય ક્રિકેટ ટીમનાં પ્રશિક્ષક તરીકે રહ્યા.

કપિલ દેવે તેમની કારકિર્દીમાં ટેસ્ટ ક્ષેત્રે ૪૩૪ વિકેટો અને એકદિવસીય મુકાબલાઓમાં ૨૫૩ વિકેટ ખેરવી, એ સમયના સૌથી વધુ વિકેટ લેનાર બોલર બન્યા હતા.

આંતરરાષ્ટ્રીય દેખાવ

ટેસ્ટક્ષેત્રે દેખાવ 
ટેસ્ટ ૧૩૧, દાવ ૧૮૪, નૉટ-આઉટ ૧૫, ઉચ્ચતમ સ્કોર ૧૬૩, રન ૫૨૪૮, બેટિંગ સરેરાશ ૩૧.૦૫ , શતક ૮ , અર્ધશતક ૨૭ , કેચ 64 , દડા ૨૭૭૪૦, રન ૧૨૮૬૭, વિકેટ ૪૩૪, બોલીંગ સરેરાશ ૨૯.૬૪ , સર્વશ્રેષ્ઠ ગેંદબાજી ૯/૮૩ , ૫ વિકેટ એક દાવમાં ૨૩ વાર.

એકદિવસીય રિકૉર્ડ 
એકદિવસીય મેચ ૨૨૫, દાવ ૧૯૮, નૉટઆઉટ ૩૯, ઉચ્‍ચતમ સ્‍કોર ૧૭૫*, રન ૩૭૮૩, બેટિંગ સરેરાશ ૨૩.૭૯, શતક ૧, અર્ધશતક ૧૪, કેચ ૭૧, ગેંદે ૧૧૨૦૨, વિકેટ ૨૫૩, બોલીંગ સરેરાશ ૨૭.૪૫, સર્વશ્રેષ્‍ઠ ગેંદબાજી ૫/૪૩, ૫ વિકેટ એક દાવમાં ૧ વાર.

આ પણ જુઓ 
ક્રિકેટ
ભારતીય ક્રિકેટ સંઘ વિશ્વકપ ૧૯૭૯
ભારતીય ક્રિકેટ સંઘ વિશ્વકપ ૧૯૮૩
ભારતીય ક્રિકેટ સંઘ વિશ્વકપ ૧૯૮૭
ભારતીય ક્રિકેટ સંઘ વિશ્વકપ ૧૯૯૨

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 કપિલ દેવ - અધિકૃત સાઇટ
 કપિલ દેવ વિશે એક માહિતીપ્રદ લેખ  (હિંદી ભાષામાં)
 કપિલ દેવ વિશે એક લેખ બી. બી. સી.ની વેબસાઇટ પર  (હિંદી ભાષામાં)

ખેલાડી
ક્રિકેટર
રમત
વ્યક્તિત્વ
ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
૧૯૫૯માં જન્મ
જેસીંગપુર (તા. ભિલોડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. જેસીંગપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભિલોડા તાલુકો
મથાવલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ડેડીયાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. મથાવલી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો (જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી ઈમારતી લાકડા સિવાયની ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

ડેડીયાપાડા તાલુકો
ઓરિગામિ એ કાગળને વાળીને બનાવવામાં આવતા વિવિધ વસ્તુઓની જાપાનીઝ કળા છે. જાપાનીઝ ભાષામાં ઓરિ એટલે વાળવુ અને ગામિ એટલે કાગળ. આ કળામાં કાગળને કાપવાની કે ગુંદર વડે જોડવાની મનાઇ હોય છે. જે રમકડા કે વસ્તુઓ કાગળ કાપીને બનાવવામાં આવે છે તેને 'કારિગામિ' નામે ઓળખવામાં આવે છે.

ઇતિહાસ 
જાપાનમાં આ કલાનો સૌપ્રથમ ઉલ્લેખ ઇ.સ.અ૧૬૮૦ના ઇહારા સાઇકાકુના કાવ્યમાં જોવા મળે છે. આ ઉપરાંત ચીન અને યુરોપમાં પણ આ પ્રકારની કળાનો ઉપ્યોગ જોવા મળતો હતો. ઇ.સ ૧૮૬૦ માં જાપાનની સરહદો અન્ય દેશો માટે ખુલ્લા મુકયા બાદ યુરોપીય કળાના કેટલાક પાસાઓને ઓરિગામિમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. વિસમી સદીના પાછલા વર્ષોમાં રોબર્ટ લેંગ, એરિક ડીમેઇન,  સિફો માબોના, જીઆંગ ડીન્ડ અને પોલ જેક્સન જેવા અભ્યાસીઓએ ઓરિગામિ અને ગાણીતીક સિધ્ધાંતોનો સમનવય કરીને તેને એક નવી દિશા આપી હતી.

કળા અને જરુરી સામગ્રી 
ઓરિગામિમાં કાગળને જુદીજુદી રીતો દ્વારા વાળવામાં આવે છે. સામન્ય રીતે કોઈપણ વાળી શકાય તેવો કાગળ ઓરિગામિ બનાવવામાં વાપરી શકાય છે. ઓરિગામિના કાગળ ૨.૫ સે.મી થી લઈને ૨૫ સે.મીનાં માપમાં આવે છે. ઓરિગામિના કાગળ એકબાજુથી જુદા જુદા રંગવાળો અને બીજી બાજુએ કોરો હોય છે. આ કાગળ રોજીંદા વપરાશના કાગળથી પાતળો હોય છે જેથી જુદાજુદા આકારો બનાવવામાં સરળતા રહે છે. આ ઉપરાંત વાળવા માટે સરળતા રહે તે માટે જાપાનમાં 'વાશી' નામનો કાગળ વપરાય છે જે વાંસના લાકડામાંથી બનેલો હોય છે અને ટકાઉ હોય છે. ઓરિગામિ બનાવવામાં ખાસ કોઇ સાધનો વપરાતા નથી પરંતુ 'બોન ફોલ્ડર', પેપર ક્લીપ અને ચિપિયા જેવા સાધનો વપરાય છે. જુદા જુદા દેશોની ચલણી નોટોમાંથી બનાવેલ ઓરિગામિને ડોલર ઓરિગામિ કે મની ઓરિગામિ કહે છે.

ઓરિગામિના પ્રકારો 
 મોડ્યુલર ઓરિગામિ: આ પ્રકારમાં જુદા જુદા ભાગોને જોડીને મોડેલ બનાવવામાં આવે છે અને સામાન્ય રીતે શણગારમાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે અને ક્યારેક ગુંદરથી જોડાયેલ હોય છે.
 વેટ ફોલ્ડીંગ ઓરિગામિ: આ પ્રકારના ઓરિગામિમાં કાગળને અપુરતો વાળવામાં આવે છે અને કાગળ થોડો ભેજવાળો રાખવામાં આવે છે જેથી કુદરતી ચહેરાવાળા પ્રાણીઓ બનાવવામાં સહેલુ રહે છે.
 પ્યોરલેન્ડ ઓરિગામિ: આ પ્રકારના ઓરિગામિમાં માત્ર 'માઉન્ટેન' કે 'વેલી' પ્રકારથી વાળેલ હોય તેવા જ ઓરિગામિ હોય છે.
 ઓરિગામિ ટેસ્ટેલેશન્સ: આ પ્રકારના ઓરિગામિમા સમતલમાં કોઇજ પ્રકારની જગ્યા કે ઉપરવટ કાગળ જાય નહીં તેવુ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે.
 ટીબેગ ફોલ્ડીંગ: આ પ્રકારમાં ટી બેગ રેપરને વાળીને એવી રીતે વાળીને બનાવવામાં આવે છે જેથી ત્રિ-પરીમાણીય આકારો બનાવવામાં સરળ રહે છે.

ઓરિગામિ અને ગણિતનો સંબધ 
ઓરિગામિની વાળવાની પધ્ધતીનો ગણિતનાં સંશોધનોમાં ઘણો ઉપયોગ થાય છે. મોટરકારની 'એર બેગ' અને હ્રદયમાં મુકવામાં આવતા 'સ્ટેન્ટ' ની રચનામાં ઓરિગામિનાં સિધ્ધાંતોનો ઉપ્યોગ થયેલ છે. આ ઉપરાંત 'સેટેલાઈટ ડીસ'ની સૌર પેનલો મુકવામાં પણ ઓરિગામિનો ઉપયોગ થયેલ છે. જે ભૌમિતિક આકારો પરિકર અને ફુટપટ્ટીની મદદથી દોરી શકાતા નથી તે ઓરિગામિની મદદથી દોરી શકાય છે. હાલના સમયમાં ઓરિગામિને મદદરુપ થાય તે માટે વિવિધ 'સોફ્ટવેર' ઉપ્લ્બ્ધ છે. 'ટ્રિ-મેકર' અને 'ઓરિપા સોફ્ટવેર' તેના ઉદાહરણ છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડી 
 વિકિ હાઉ પર ઓરિગામિ બનાવવાનુ પાનું

 જાપાન
ખીમાણાપાદર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાવ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખીમાણાપાદર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

વાવ તાલુકો
કવિઠા (તા. બોરસદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બોરસદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કવિઠા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બોરસદ તાલુકો
ચરોતર
અસદુદ્દીન ઓવૈસી (, હૈદરાબાદ) એક ભારતીય રાજકારણી છે. તેઓ ભારતના રાજકીય પક્ષ ઑલ ઇંડીયા મજલિસ-એ-ઇત્તેહાદુલ મુસ્લિમીનના રાષ્ટ્રીય પ્રમુખ છે.

ઓવૈસીનો જન્મ 13 મે 1969ના રોજ હૈદરાબાદ, આંધ્ર પ્રદેશમાં થયો હતો. તેઓ હૈદરાબાદમાંથી લગાતાર 3 વાર સાંસદ રહી ચૂક્યા છે. તેઓ સુલતાન સલાહુદ્દીન ઓવૈસીના દીકરા અમે અકબરુદ્દીન ઓવૈસીના મોટા ભાઈ છે.

સંદર્ભો 

રાજકારણી
૧૯૬૯માં જન્મ
ભારતીય મુસ્લિમો
જીવિત લોકો
બંગાવાડી (તા. ટંકારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ટંકારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બંગાવાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ટંકારા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
દાંતીવાડા બંધ એ ઉત્તર ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લામાં દાંતીવાડા ગામ નજીક બનાસ નદી પર આવેલો બંધ છે. આ બંધનું બાંધકામ ૧૯૬૫માં મુખ્યત્વે સિંચાઇ અને પૂર નિયંત્રણના હેતુથી કરવામાં આવ્યું હતું.

દાંતીવાડા બંધ હેઠળ કુલ ૧૧૧ ગામોને પાણી આપવામાં આવે છે અને ૧૨ ગામો આ બંધથી આંશિક રીતે ડૂબાણમાં ગયા હતા. બંધના સરોવર હેઠળ ૧,૨૧૫ હેક્ટર્સ (૩,૦૦૦ એકર્સ; ૪.૬૯ ચોરસ માઇલ) વન જમીન, ૮૧૦ હેક્ટર્સ (૨,૦૦૦ એકર્સ; ૩.૧ ચોરસ માઇલ) બિનઉપજાઉ જમીન, ૨૦૨૫ હેક્ટર્સ (૫,૦૦૦ એકર્સ; ૭.૮૨ ચોરસ માઇલ) ખેતીલાયક જમીન ડૂબાણમાં ગઇ હતી.

૧૯૯૪-૯૫ના વર્ષમાં ૫૦,૨૮૪ હેક્ટર્સ (૧,૨૪,૨૫૦ એકર્સ, ૧૪૪.૧૫ ચોરસ માઇલ) જમીનને સિંચાઇ પૂરી પડાઇ હતી.

આ બંધ બંધાયાના ૮ વર્ષ પછી ૧૯૭૩ના વર્ષમાં બંધમાં ભંગાણ પડ્યું હતું.

એપ્રિલ ૧૦, ૨૦૧૫ના રોજ ગુજરાત રાજ્યના મુખ્ય મંત્રીએ દાંતીવાડા બંધના પાણીને ૩ તાલુકાના ૧૨૩ ગામો સુધી પહોંચાડવાની યોજના માટે ૧૧૦ કરોડ રૂપિયા ફાળવવાની જાહેરાત કરી હતી.

જોવાલાયક સ્થળો 
બંધની જમણી બાજુના માટીના બંધ પાસે ભગવાન શંકરનું જુનું મંદિર અને નજીકમાં બીજમાસર માતાનું મંદિર આવેલું છે.

સંદર્ભ 

બનાસકાંઠા જિલ્લો
ગુજરાતના ડેમ
પેઠ તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નાસિક જિલ્લાના કુલ ૧૫ તાલુકાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો તાલુકો છે. પેઠ આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

મહારાષ્ટ્ર
નાસિક જિલ્લો
ઉમરકુઇ (તા.નસવાડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઉમરકુઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

નસવાડી તાલુકો
ઇટાવાડી (તા. વિજયનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજયનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઇટાવાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિજયનગર તાલુકો
બારીયાફ (તા. બહુચરાજી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બહુચરાજી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બારીયાફ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બહુચરાજી તાલુકો
પતંજલિ ચિકિત્સાલય એ પાંડુરંગ શાસ્ત્રી આઠવલેની પ્રેરણાથી સ્થપાયેલા સ્વાધ્યાય પરિવાર દ્વારા કરવામાં આવતા સમાજોપયોગી સેવાના કેટલાક પ્રયોગો પૈકીનો એક અનોખો પ્રયોગ છે. આ પ્રયોગમાં પરિવારના સભ્યમાંથી જે ડૉકટરનો વ્યવસાય કરતા હોય, તેઓ પોતાનો કિંમતી સમય નિ:શુલ્ક સેવા રૂપે કોઇક ગામડાંના લોકો માટે ફાળવે છે અને તેમની સારવાર કરે છે.આ પ્રયોગ હેઠળ નક્કી કરેલા ગામડામાં નક્કી કરેલા ગૃપો નિયમિત અને સતત પૂજારી તરીકે પોતાની ક્ષમતા યોગેશ્વરચરણે ધરે છે. ડૉકટરો, નર્સો ઉપરાંત સ્થાનિક લોકોને જીવનદર્શી તત્વજ્ઞાન લોકભાષામાં સરળ રીતે સમજાવી શકે તેવા ભાવફેરી કરનારા સ્વાધ્યાયીઓનો પણ આ ગૃપમાં સમાવેશ થાય છે.

સંસ્કૃતિ
પીપળીયા (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પીપળીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ગોંડલ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
દિફુ ભારત દેશના ઉત્તર - પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  આસામ રાજ્યના કાર્બી ઓન્ગલોન્ગ જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે. દિફુમાં કાર્બી ઓન્ગલોન્ગ જિલ્લાનું મુખ્યાલય છે. 

આસામ
રાબોડ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. રાબોદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કાલોલ તાલુકો
રાયપુર જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છત્તીસગઢ રાજ્યના ૧૬ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. રાયપુર જિલ્લાનું મુખ્યાલય રાયપુર (છત્તીસગઢ) નગરમાં આવેલું છે. 

છત્તીસગઢ
સુદર્શન ગદ્યાવલિ એ ગુજરાતી લેખક મણિલાલ નભુભાઈ દ્વિવેદીએ તેમનાં માસિક પત્રો 'સુદર્શન' અને 'પ્રિયંવદા'માં ૧૮૮૫થી ૧૮૯૮ દરમિયાન પ્રગટ કરેલાં ગદ્યલખાણોનો સંગ્રહ છે. આ લખાણોમાં ધર્મ, ગૃહ, રાજ્ય, સાહિત્ય, શિક્ષણ, સમાજસુધારણા તેમજ જીવનનાં બધા જ મુખ્ય ક્ષેત્રોની મીમાંસા કરવામાં આવી છે.

ઈતિહાસ 

'સિદ્ધાન્તસાર' અને 'પ્રાણવિનિમય' તથા 'કાન્તા' અને 'નૃસિંહાવતાર' જેવી સળંગ ગ્રંથરૂપે લખાયેલી કૃતિઓને બાદ કરતાં મણિલાલનું મોટાભાગનું ગદ્યપદ્યસાહિત્ય તેમનાં બે માસિકો 'પ્રિયંવદા' અને 'સુદર્શન'માં પ્રગટ થયું હતું. આ સામયિકોમાં હપ્તાવાર પ્રગટ થયેલ 'ગુલાબસિંહ' અને 'શ્રીમદભગવદગીતા' તેમજ તેમના કાવ્યો 'આત્મનિમજ્જન' નામના સંગ્રહરૂપે મણિલાલના જીવનકાળમાં જ પુસ્તકરૂપે પ્રગટ થયાં હતાં. પરંતુ તેમનું મહત્ત્વનુ પ્રદાન ગણાતા આ માસિકોમાં પ્રગટ થયેલા નિબંધો મણિલાલના મૃત્યું પછી પણ લાંબા ગાળા સુધી અપ્રગટ રહ્યાં હતાં. ૧૯૦૯માં આ નિબંધોને હિંમતલાલ છોટાલાલ પંડ્યા અને પ્રાણશંકર ગૌરિશંકર જોશી નામના મણિલાલના બે પ્રશંસકોએ આનંદશંકર ધ્રુવની સહાયથી 'સુદર્શન ગદ્યાવલિ' રૂપે સંગ્રહિત કરીને પુસ્તકાકારે પ્રગટ કર્યા હતાં. આ પુસ્તક જંબુસર ખાતેથી પ્રગટ થયું હતું. પુસ્તકમાં ૧૮૮૫થી ૧૮૯૮ દરમિયાન મણિલાલે લખેલ લગભગ બધા ગદ્યલેખો વિષયવાર વર્ગીકૃત કરીને મૂકવામાં આવ્યા હતા. ડબલ ક્રાઉન કદનાં ૧૧૦૦થી વધુ પૃષ્ઠો રોકે તેટલો આ લેખોનો જથ્થો હતો. આ સાથે મણિલાલના માનસ તથા સાહિત્ય ઉપર પ્રકાશ પાડે એવા આનંદશંકર ધ્રુવના બે લેખો પણ આ પુસ્તકમાં સમાવવામાં આવ્યાં હતાં.

આવકાર અને વિવેચન 
ગુજરાતી વિવેચક વિશ્વનાથ ભટ્ટે 'સુદર્શન ગદ્યાવલિ'ને 'ગુજરાતી સાહિત્યનો સર્વોત્તમ નિબંધભંડાર' કહ્યો છે અને મણિલાલને અર્વાચિન યુગના ઉત્તમ નિબંધકાર કહ્યાં છે.

સંદર્ભો

પૂરક વાચન

બાહ્ય કડીઓ 
 
 

પુસ્તક
મણિલાલ દ્વિવેદીની કૃતિઓ
ગોપાલીયા (તા.ડેડીયાપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ડેડીયાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. ગોપાલીયા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો (જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી ઈમારતી લાકડા સિવાયની ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

ડેડીયાપાડા તાલુકો
નાગર (કપરાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. નાગર ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે. 

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

કપરાડા તાલુકો
વલસાડ જિલ્લો
કરંબા (તા. સંજેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંજેલી તાલુકાનું ગામ છે. કરંબા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.

સંજેલી તાલુકો
રસાણા મોટા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ડીસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રસાણા મોટા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ડીસા તાલુકો
મધપુરા (તા. વાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મધપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

વાવ તાલુકો
ગાજલાવાંટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કવાંટ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગાજલાંવાટ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. આ ગામ ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

કવાંટ તાલુકો
રસાયણ શાસ્ત્રમાં, આલ્કોહોલ એ હાઈડ્રૉક્સિલ સમૂહ ધરાવતા કાર્બનિક સંયોજનોનો વિશાળ સમૂહ છે. આલ્કોહોલ સંયોજનોમાં ઑક્સિજન પરમાણુ કાર્બન પરમાણુ સાથે એકાકી બંધથી જોડાયેલ હોય છે. આ ઑક્સિજન પરમાણુ તેની બીજી સંયોજકતા દ્વારા હાઈડ્રોજન સાથે જોડાઈને હાઈડ્રૉક્સિલ સમૂહ (-OH) બનાવે છે. આ હાઈડ્રૉક્સિલ સમૂહ કાર્બન સાથે જોડાયેલ હોય છે. આલ્કોહોલ કુદરતી રીતે છોડવાઓમાં મળી આવે છે તેમજ સંશ્લેષણ દ્વારા ઈથિલીન જેવાં પેટ્રોરસાયણમાંથી મેળવી શકાય છે.

ઝેરી અસરો

ઇથેનોલ એ તેના પાચક તત્વોને કારણે DNA પર સીધી અસર કરતો હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

સંદર્ભો

રસાયણવિજ્ઞાન
વરાઇ એ એક પ્રકારનું ધાન્ય છે. ગુજરાતમાં મોટાભાગે ડાંગ જિલ્લામાં તેનું વાવેતર કરવામાં આવે છે. વરાઇનો પાક મોટાપાયે ભારત, પાકિસ્તાન અને નેપાળમાં લેવાય છે. ચોખા અને અન્ય પાકો જ્યાં યોગ્ય ન થતા હોય ત્યાં વરાઇનો પાક વધુ લેવાય છે. વરાઇનો ઉપયોગ વ્રત કે ઉપવાસના દિવસો દરમિયાન કરવામાં આવે છે. વરાઇના ઉદ્ભવ વિશે વિવિધ મતો પ્રવર્તે છે.

સંદર્ભ 

ધાન્ય
છતડીયા (તા. રાજુલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા રાજુલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. છતડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

રાજુલા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ઓવીયાણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લામાં આવેલા કામરેજ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ઓવીયાણ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ અને પાટીદારો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, કેળાં, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
કામરેજ તાલુકો
ભુતસાડ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જલાલપોર તાલુકાનું ગામ છે. ભુતસાડ ગામમાં ખાસ કરીને કોળી પટેલો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, માછીમારી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.

જલાલપોર તાલુકો
ધોળીયા નાના (તા. મોડાસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મોડાસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધોળીયા નાના ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મોડાસા તાલુકો
દૂધસાગર ધોધ (અંગ્રેજી: Dudhsagar Falls) ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલી ગોવા તથા કર્ણાટક રાજયની સરહદ પર વહેતી મંડોવી નદી પર આવેલો છે. આ ધોધ ચાર ભાગમાં વહેંચાયેલો છે. આ ધોધ પણજીથી સડક માર્ગે ૬૦ કિલોમીટર જેટલા અંતરે તેમજ મડગાંવ-બેલગામ રેલ્વે માર્ગ પર મડગાંવથી પૂર્વમાં ૪૬ કિલોમીટર તથા બેલગામથી દક્ષિણમાં ૮૦ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલો છે. દૂધસાગર ધોધ ભારતના સૌથી ઊંચાઈ ધરાવતા ધોધ પૈકીનો એક ગણાય છે, જેની ઊંચાઈ ૩૧૦ મીટર (૧૦૧૭ ફૂટ) તેમજ સરેરાશ પહોળાઈ ૩૦ મીટર (૧૦૦ ફૂટ) જેટલી છે..

આ ધોધ સહયાદ્રી પર્વતમાળા (પશ્ચિમ ઘાટ)માં આવેલા ભગવાન મહાવીર અભયારણ્ય તથા મોલેમ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનના રક્ષિત વિસ્તારમાં આવેલો છે. આ નદી વડે જ કર્ણાટક અને ગોવા રાજ્યની સરહદ અંકાયેલી હોવાથી આ ધોધ બે રાજ્યોને અલગ  પાડે છે. આ ધોધની આસપાસનો વિસ્તાર ગાઢ જંગલોથી ઘેરાયેલો છે, જ્યાં પ્રકૃતિ સોળેકળાએ ખીલેલી જોવા મળે છે. આ ધોધ જોવા માટે ચોમાસાનો સમય યોગ્ય છે, કારણ કે ત્યારે વરસાદના કારણે પાણીનો પ્રવાહ વેગીલો અને ભરપૂર હોય છે.

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ 

 HD Video of DudhSagar Waterfall, August 2014.
 Youtube Video with Amaravathi Express on railway bridge, December 2014
 World Waterfall Database - Dudhsagar Falls 
 A bewitching beauty called Dudhsagar 
 A guide to the falls 
 Trekking from Castlerock to Dudhsagar 
 Itinerary of DudhSagar Tour Goa 

જોવાલાયક સ્થળો
ગોઆ
કર્ણાટક
ભારતના જળધોધ
કોઠી (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોઠી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

વાંકાનેર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
સોલાજ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સુત્રાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. સોલાજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામની વસ્તી અંદાજે ૪૦૦૦ ની આસપાસ છે.

સુત્રાપાડા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
નાંદ (તા.ભરૂચ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભરૂચ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાંદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભરૂચ તાલુકો
એન્જીનપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના વઘઇ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. એન્જીનપાડા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

વઘઇ તાલુકો
કોસઆંબ્યા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કોસઆંબ્યા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

આહવા તાલુકો
માનપુર (તા. બાયડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માનપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાયડ તાલુકો
ભવથાણ જંગલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા  ધરમપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભવથાણ જંગલ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. આ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. પહેલાં અહીં નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો જ પકવવામાં આવતાં પરંતુ, હાલના સમયમાં શેરડી, ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ જિલ્લો
ધરમપુર તાલુકો
ભીમગુડા (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભીમગુડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

વાંકાનેર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ધાંધલપુર (તા. જોટાણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જોટાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ધાંધલપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

જોટાણા તાલુકો
જોટાણા તાલુકો
સીતોલ (તા. ખેડબ્રહ્મા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  ખેડબ્રહ્મા તાલુકામાં આવેલું  એક ગામ છે. સીતોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ખેડબ્રહ્મા તાલુકો
જે.બી. વોટસન (પુરુ નામ: જ્હોન બ્રૉડ્સ વૉટસન) (૯ જાન્યુઆરી ૧૮૭૮ – ૨૫ સપ્ટેમ્બર ૧૯૫૮) અમેરિકન મનોવૈજ્ઞાનિક હતા, કે જેઓ મનોવિજ્ઞાનના ઇતિહાસમાં વર્તનવાદના સ્થાપક અને પ્રખર હિમાયતી તરીકે જાણીતા છે. આત્મા, મન તેમજ ચેતનાના વિજ્ઞાન તરીકે ઓળખાતા મનોવિજ્ઞાનને તેમણે વર્તનના વિજ્ઞાન તરીકે ઓળખાવ્યું હતું.

જીવન
વૉટસનનો જન્મ ૯ જાન્યુઆરી ૧૮૭૮ના રોજ સાઉથ કેરોલિના (ગ્રીનવિલે) ટ્રાવેલર્સ રેસ્ટ શહેરમાં થયો હતો. વૉટસનની માતા એમા ધર્મિષ્ઠ, ઉદ્યમી, કુટુંબપરાયણ ગૃહિણી હતાં, જ્યારે વૉટસનના પિતા પિકન્સ વૉટસન વ્યસની, પ્રમાદી અને ખરાબ સોબતવાળા હતા. સ્વભાવગત અંતરને કારણે તેમનાં માતાપિતા વચ્ચે અણબનાવ ચાલ્યા કરતો અને પિતા ઘર છોડીને ઘણી વાર જતા રહેતા, તેથી તેમને આર્થિક તંગીનો અનુભવ કરવો પડતો હતો. ગ્રીનવિલે પાસેના નાનકડા ખેતરની ઊપજ પર તેમના સમગ્ર પરિવારનો નિભાવ થતો હતો. પિતા પિકન્સ વૉટસન પોતાનુ સુથારીકામ અને માકન-ચણતરનું કામ પુત્ર વૉટસનને સાથે રાખીને કરતા હતા.

વૉટસને ગ્રીનવિલેની નાનકડા પરગણા જેવી પ્રાથમિક શાળામાં પ્રારંભિક શિક્ષણ લીધું હતું. કુટુંબના પ્રતિકૂળ વાતાવરણને કારણે વૉટસનનો શાળાકિય અભ્યાસ એકંદરે નબળો રહ્યો હતો. ૧૮૯૪માં સોળ વયે તેમણે ફરમન યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશ મેળવ્યો, જ્યાં તેમણે મનોવિજ્ઞાન ક્ષેત્રે રસ લેવા માંડ્યો. ૧૮૯૭માં તેમણે બી.એ.ની અને ૧૮૯૯માં એમ.એ.ની ડિગ્રી મેળવી. ૧૯૦૩માં તેમણે શિકાગો યુનિવર્સિટીમાંથી પીચ.ડીની ડિગ્રી મેળવી હતી, અને ત્યાં જ તેમણે ૧૯૦૮ સુધી મદદનીશ સંશોધક તરીકે કાર્ય કર્યું હતું.

૧૯૦૪માં તેમણે શિકાગો યુનિવર્સિટીની સ્નાતક કક્ષાની વિદ્યાર્થીની મેરી સાથે લગ્ન કર્યા હતા. ૧૯૨૦માં પ્રથમ પત્નીથી છૂટાછેડા લીધા બાદ તેમણે તે જ વર્ષે પોતાની પ્રેમિકા રોઝાલી આલ્બર્ટ રેનર સાથે લગ્ન કર્યા હતા.

પ્રદાન
વૉટસને રચનાવાદ અને કાર્યવાદનો વિરોધ કર્યો અને જણાવ્યું કે મનોવિજ્ઞાનનું વિષયવસ્તુ મન કે ચેતના નહિ પણ વર્તન છે. તેમણે વર્તનવાદને એક નિશ્ચિત અને વ્યવસ્થિત સ્વરૂપ આપ્યું, પરિણામે તેઓ વર્તનવાદના પ્રણેતા તરીકે ઓળખાયા. તેમનો ઉદ્દેશ મનોવિજ્ઞાનને આત્મલક્ષી પ્રવાહથી દૂર લઈ જઈ વસ્તુલક્ષી પ્રવાહમાં મૂકવાનો તેમજ માનવવર્તનનો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ કરી શકાય છે તે બાબત સમજાવવાનો હતો. વૉટસનનો પ્રથમ ગ્રંથ ધ બિહેવિયર ૧૯૧૪માં, બીજો ગ્રંથ સાયકૉલોજી ફ્રૉમ ધ સ્ટેન્ડપૉઇન્ટ ઑફ્ બિહેવિયારિષ્ટ ૧૯૧૯માં તથા વૉટ ઇઝ બિહેવિયારિઝમ ૧૯૨૬માં પ્રકાશિત થયા હતા. આ ગ્રંથો માનવજાતિના બૌદ્ધિક ઇતિહાસમાં ક્રાંતિકારી હોવાનું 'ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સે' નોંધ્યું હતું

વૉટસને રજૂ કરેલા સિદ્ધાંતોમાં 'ઉદ્દીપક-પ્રતિક્રિયા'નો સિદ્ધાંત આધુનિક મનોવિજ્ઞાનમાં સંપૂર્ણ રીતે સ્વીકૃતિ પામ્યો નથી. માનવવર્તનના ઘડતરમાં વાતાવરણ પર તેમણે વધુ પાડતો ભાર મૂક્યો હતો, જેને આજે વંશાનુક્રમ સંબંધી થયેલા સંશોધનો પ્રમાણે પ્રમાણભૂત ગણવામાં આવતો નથી. આમ છતાં મનોવિજ્ઞાનને આત્મલક્ષી ન ગણતાં, તેને વસ્તુલક્ષી ભૂમિકાએ મૂકવાના તેમના કાર્યની પ્રશંસા થયેલ છે.

સંદર્ભો

પૂરક વાચન
 

મનોવૈજ્ઞાનિક
૧૯૫૮માં મૃત્યુ
ચીમનલાલ નારણદાસ પટેલ અથવા ચી. ના. પટેલ કે સી. એન. પટેલ  (૨૩ ડિસેમ્બર ૧૯૧૮ – ૩૦ જાન્યુઆરી ૨૦૦૪) ગુજરાતી ભાષાના લેખક, સાહિત્ય વિવેચક અને અનુવાદક હતા.

જીવન 
તેમનો જન્મ ૨૩ ડિસેમ્બર ૧૯૧૮ના અમદાવાદમાં થયો હતો. ૧૯૪૦માં તેમણે બી.એ. અને ૧૯૪૪માં અંગ્રેજી વિષયમાં એમ.એ.નો અભ્યાસ કર્યો હતો. અઢાર વર્ષ અંગ્રેજીના અધ્યાપક અને કૉલેજ-આચાર્ય. વચ્ચે એક વર્ષ વિદ્યાનગરની સરદાર પટેલ યુનિવર્સિટીમાં રજિસ્ટ્રાર તરીકે કાર્ય કર્યું. ત્યારપછી તેઓ તેવીસ વર્ષ ભારત સરકાર દ્વારા પ્રકાશિત ‘કલેકટેડ વર્કસ ઑવ મહાત્માં ગાંધી’ માં અનુવાદક, ઉપ-મુખ્ય સંપાદક અને માનાર્હ સલાહકાર રહ્યા હતા. તેઓ ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના બત્રીસમાં અધિવેશનમાં વિવેચન વિભાગના પ્રમુખ હતા.

૩૦ જાન્યુઆરી ૨૦૦૪ના રોજ તેઓ અવસાન પામ્યા હતા.

સર્જન 
પ્રથમ પુસ્તક ‘અભિક્રમ’ (૧૯૭૫) અને ત્યારપછી પ્રગટ થયેલા અન્ય ગ્રંથોના લેખોમાં ભારતીય અને પાશ્ચાત્ય શિષ્ટ સાહિત્યના પરિશીલનથી તથા એ બંને સંસ્કૃતિના ઐતિહાસિક પ્રવાહો અને જીવનમૂલ્યોની જાણકારીથી સજ્જ એમની દ્રષ્ટિ આ લેખોને તાજગી અર્પે છે. સાહિત્યને આકારલક્ષી દ્રષ્ટિએ ન જોતાં જીવનના વ્યાપક સંદર્ભમાં જોવામાં એમને રસ છે. ‘અભિક્રમ’ માં સાહિત્યમીમાંસા, સાહિત્યિક પ્રશ્નો કે સંસ્કૃત, અંગ્રેજી અને ગુજરાતી કૃતિઓને આ દ્રષ્ટિથી તપાસવાનો ઉપક્રમ છે. ‘ટ્રેજિડી-સાહિત્યમાં અને જીવનમાં’ (૧૯૭૮)માં પાશ્ચાત્ય સાહિત્ય, ‘રામાયણ’ ‘મહાભારત’, ‘સરસ્વતીચંદ્ર’ તથા ગાંધીજીવનને એમાંથી વ્યક્ત થતાં ટ્રેજિક દર્શનના સંદર્ભમાં તપાસ્યા છે. ‘કથાબોધ’ (૧૯૮૦)માં ગુજરાતી, બંગાળી અને વિદેશી કૃતિઓને એમાં વ્યક્ત થતી ભાવનાઓના સંદર્ભમાં તપાસી છે.

‘ગાંધીજીની સત્યસાધના અને બીજા લેખો’ (૧૯૭૮)માં એક અંગ્રેજી લેખકના ગ્રંથની સમીક્ષારૂપે લખાયેલો પહેલો લેખ, સત્યસાધના ગાંધીજી માટે કેવી રીતે આધ્યાત્મિક ખોજ હતી તેને પ્રતિપાદિત કરતો મહત્વનો લેખ છે. અન્ય લેખોમાં ગાંધીજી અને અરવિંદની જીવનભાવના વચ્ચે રહેલો ભેદ, ગાંધીજીના કાર્યોમાંથી પ્રગટ થતાં એમના જીવનનાં મૂલ્યો વગેરેને સ્પષ્ટ કરવા તરફ લેખકનું લક્ષ રહ્યું છે. ‘ગુજરાતી ગ્રંથકાર’ શ્રેણીમાં લખાયેલી ‘ગાંધીજી’ પુસ્તિકામાં ગાંધીજીનું અક્ષરકાર્ય એમના જીવનવિકાસનું કેવું સૂક્ષ્મ ચિત્ર છે તે બતાવીને ગાંધીજીની ભાષામાં રહેલી સર્જનાત્મકતાને તપાસી છે. ‘મહાત્મા ગાંધી ઈન હિઝ ગુજરાતી રાઈટિંગ્ઝ’ (૧૯૮૧)માં પણ ગાંધીજીના લેખનકાર્યને તેમના જીવનવિકાસના સંદર્ભમાં તપાસ્યું છે. ‘વિચારતરંગ’ (૧૯૮૬)માં સમાજ અને સંસ્કૃતિ, સાહિત્ય, ગાંધીજી વિશેના લેખો ઉપરાંત ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના વિવેચન વિભાગનો અધ્યક્ષીય વ્યાખ્યાનલેખ સમાવિષ્ટ છે.

‘વાલ્મીકીય રામકથા’ (૧૯૮૨) એ ‘વાલ્મીકિ રામાયણ’ નો ગુજરાતીમાં એમણે આપેલો સંક્ષેપ છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 
 ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય

ગુજરાતી સાહિત્યકાર 
સાહિત્યકાર
ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
૧૯૧૮માં જન્મ
રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
૨૦૦૪માં મૃત્યુ
થેપલા અથવા ઢેબરા એ  વિશ્વભરમાં પ્રસિદ્ધ એવી ગુજરાતી વાનગી છે, જેનો દેખાવ ભાખરી જેવો હોય છે. તે ઘઉંના લોટમાં મસાલા ભેળવીને, તેને વેલણની મદદથી ભાખરીની જેમ વણીને તેલમાં શેકીને તૈયાર કરાય છે. થેપલા બે પ્રકારનાં બને છે, ૧. નરમ થેપલા અને ૨. કડક થેપલા. નરમ થેપલા તેમાં રહેલ તેલને કારણે જલ્દીથી બગડતા નથી. થેપલાં ચા સાથે નાસ્તા તરીકે તેમજ બહારગામ જતી વખતે અથવા પર્યટન પર પ્રવાસ-ભોજન તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે. નરમ થેપલાને ઓછા તેલમાં છીછરા તવા પર સાંતળીને  બનાવાય છે. નરમ થેપલાં બટેટાની સૂકી ભાજી કે છૂંદા સાથે ખવાય છે. કડક થેપલાં ઉંડા તવામાં વધુ તેલમાં થેપલીયાથી દાબ આપતા આપતા તળીને બનાવાય છે. કડક થેપલાં ઘણાં દિવસ સૂધી ટકે છે અને તેને સૂકા નાસ્તા તરીકે ખવાય છે. આજ કાલ બજારમાં પાણીપૂરી અને પાવભાજીના સ્વાદવાળા કડક થેપલા સુદ્ધાં મળવા માંડ્યા છે.

વિવિધ રૂપો
 સાદાં થેપલા
 મેથીના થેપલા
 કોથમીરના થેપલા

બાહ્ય કડીઓ 
મેથીના ઢેબરા બનાવવાની રીત, તરલા દલાલ.

ગુજરાતી વાનગી
ગુજરાતી ભોજન
આહાર
વાનગી
ભગવાનને અનુલક્ષીને ગવાયેલા કોઇપણ પદ કે પદ્યને ભજન કહેવાય છે. ભારત દેશના લોકોમાં પૌરાણિક જમાનાથી જુદા જુદા દેવ-દેવીઓને અનુલક્ષીને જુદી જુદી ભાષાઓમાં બહોળી સંખ્યામાં ભજનો ગવાય છે. ગુજરાતી લોકો કહે છે કે ભોજનમાં પ્રભુની ભક્તિ ભળે તો ભોજન પ્રસાદ બની જાય અને જો કોઈ ગીતમાં પ્રભુની ભક્તિ ભળે તો ગીત ભજન બની જાય. 

નરસિંહ મહેતા, મીરાંબાઈ, દાસી જીવણ, સંત કબીર, ત્રિકમ સાહેબ, રવિ સાહેબ, નિરાંત મહારાજ અને ગંગાસતી વગેરેનાં ભજનો ગુજરાતનાં લોકોમાં ખુબ જાણીતાં છે. 

ભજન શબ્દ 'ભજ' ધાતુ પરથી બન્યો છે. ભજન એ માત્ર ગાવાની વસ્તુ નથી, ગાવાની સાથે ભજન (ભજવાનું) કરવાનું હોય છે.

ભારતના રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીજીને અનેક ભજનો કંઠસ્થ હતાં. એમાં નરસિંહ મહેતાનું વૈષ્ણવ જન તો એમને અત્યંત પ્રિય હતું.

સંત સાહિત્યમાં પ્રખ્યાત
 સાખીઓ          = કબીર સાહેબની
 પદો              = મીરાંબાઇનાં
 રવેણીઓ\રમૈની = કબીર સાહેબની
 ભજનો           = દાસી જીવણના
 આગમ           = દેવાયત પંડિતનાં
 પ્યાલા           = લખીરામના
 કાફી             = ધીરા ભગતની
 ચાબખા          = ભોજા ભગતના
 છપ્પા            = અખા ભગતના
 કટારી            = દાસી જીવણની
 ચુંદડી            = મૂળદાસની
 પંચપદી          = રતનબાઇની
 પ્રભાતિયાં        = નરસિંહ મહેતાનાં
 દોહા             = કબીર સાહેબ, રહીમ અને તુલસીદાસના
 ચોપાઇઓ        = તુલસીદાસની

ધાર્મિક સાહિત્ય
હિંદુ ધર્મ
રાયગઢ (તા. ધ્રાંગધ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રાંગધ્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રાયગઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ધ્રાંગધ્રા તાલુકો
દણોલી (તા.પાદરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા પાદરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દણોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

પાદરા તાલુકો