Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
૧૦ જૂનનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૧૬૧મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૧૬૨મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૦૪ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૬૭૧ – જાપાનના સમ્રાટ તેન્જી દ્વારા રોકોકુ નામની પાણીની ઘડિયાળ (ક્લેપ્સીડ્રા) તેની રાજધાની ઓત્સુ (Ōtsu)માં મૂકવામાં આવી.
 ૧૫૯૬ – વિલેમ બેરેન્ટ્સ અને જેકબ વાન હીમસ્કર્કે બેર આઇલેન્ડ (Bear Island (Norway)) શોધી કાઢ્યો.
 ૧૭૭૦ – કેપ્ટન જેમ્સ કૂકે (James Cook) ગ્રેટ બેરિયર રીફ (Great Barrier Reef) આસપાસ ચક્કર લગાવ્યું.
 ૧૮૨૯ – ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટી અને કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટી વચ્ચે લંડનની થેમ્સ નદી પર પ્રથમ બોટ રેસ યોજાઈ.
 ૧૯૮૦ – દક્ષિણ આફ્રિકામાં આફ્રિકન નેશનલ કોંગ્રેસે તેમના કેદ નેતા નેલ્સન મંડેલા તરફથી લડવાનું આહ્વાન પ્રકાશિત કર્યું.
 ૨૦૦૧ – પોપ જ્હોન પોલ બીજાએ લેબેનોનની પ્રથમ મહિલા સંત સંત રક્કાને કેનોનાઇઝ (મૃત્યુ પામેલા વ્યક્તિને સત્તાવાર રીતે માન્યતા પ્રાપ્ત સંત તરીકે જાહેર કરવા તે) કર્યા.
 ૨૦૦૨ – બે મનુષ્યોના ચેતાતંત્ર વચ્ચેનો પ્રથમ સીધો ઇલેક્ટ્રોનિક સંદેશાવ્યવહાર પ્રયોગ યુનાઇટેડ કિંગડમમાં કેવિન વોરવિક દ્વારા હાથ ધરવામાં આવ્યો.
 ૨૦૦૩ – "સ્પિરીટ રોવર" નામનાં 'મંગળ અન્વેષક વાહન'નું પ્રક્ષેપણ કરાયું, આ સાથે નાસાનું 'મંગળ અન્વેષણ રોવર અભિયાન' શરૂ થયું.

જન્મ 
 ૧૯૧૫ – સૉલ બેલો, અમેરિકન નવલકથાકાર, નોબલ પુરસ્કાર વિજેતા (અ. ૨૦૦૫)
 ૧૯૨૭ – ચંદ્રકાંત સાંઘાણી, ગુજરાતી ભાષાના દિગ્દર્શક, લેખક અને અભિનેતા
 ૧૯૩૮ – રાહુલ બજાજ, ભારતીય ઉદ્યોગપતિ અને રાજકારણી (અ. ૨૦૨૨)
 ૧૯૫૫ – પ્રકાશ પાદુકોણ, વર્લ્ડ નંબર ૧ બેડમિન્ટન રેન્કિંગ હાંસલ કરનારા પ્રથમ ભારતીય ટેનિસ ખેલાડી
 ૧૯૬૦ – નંદમુરી બાલકૃષ્ણ, ભારતીય ફિલ્મ અભિનેતા અને રાજકારણી
 ૧૯૭૭ – મીકા સિંહ, ભારતીય પોપ ગાયક અને રેપ-ગાયક
 ૧૯૯૨ – કેટ અપટોન, અમેરિકન મોડેલ અને અભિનેત્રી

અવસાન 
 ૧૯૫૫ – માર્ગારેટ એબોટ, ઓલિમ્પિક ઈવેન્ટ જીતનારી પ્રથમ અમેરિકન (ગોલ્ફર) મહિલા (જ. ૧૮૭૮)
 ૧૯૭૬ – એડોલ્ફ ઝુકોર, અમેરિકન ફિલ્મ નિર્માતા અને પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સના સહસ્થાપક (જ. ૧૮૭૩)
 ૨૦૦૧ – ભોગીલાલ ગાંધી, સ્વાતંત્ર્યસેનાની અને સાહિત્યકાર (જ. ૧૯૧૧)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

જૂન
પોષ સુદ ૧૦ને ગુજરાતીમાં પોષ સુદ દશમ અથવા પોષ સુદ દસમી કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના ત્રીજા મહિનાનો દશમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના દશમાં મહિનાનો દશમો દિવસ છે.

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

મહત્વની ઘટનાઓ

જન્મ

અવસાન

સંદર્ભ

પંચાંગ
સમય
ધારણોજ (તા. પાટણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાટણ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ધારણોજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

પાટણ તાલુકો
ઓડકી (તા. માંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઓડકી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

માંડલ તાલુકો
ખાંભોદર (તા. પોરબંદર) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા પોરબંદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખાંભોદર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

પોરબંદર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
૨૯ સપ્ટેમ્બરનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૭૨મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૭૩મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૯૩ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૧૮૮૫ – ઈંગ્લેન્ડના બ્લેકપૂલ ખાતે વિશ્વનો પ્રથમ જાહેર ઇલેક્ટ્રિક ટ્રામવે શરૂ કરવામાં આવ્યો.
 ૧૯૫૭ – કિશ્તીમ હોનારત: અત્યાર સુધીનો ત્રીજો સૌથી ખરાબ પરમાણુ અકસ્માત થયો.
 ૧૯૫૯ – આરતી સાહા ઇંગ્લીશ ચેનલ પસાર કરનારા પ્રથમ એશિયન મહિલા બન્યા.
 ૧૯૭૧ – ઓમાન આરબ લીગમાં જોડાયું.
 ૨૦૧૬ – ઉરી હુમલાના અગિયાર દિવસ પછી ભારતીય સેનાએ પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં શંકાસ્પદ આતંકવાદીઓ સામે "સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક" કરી.

જન્મ 
 ૧૮૭૩ – મોતીભાઈ નરસિંહભાઈ અમીન, શિક્ષણશાસ્ત્રી અને સમાજસુધારક (અ. ૧૯૩૯)
 ૧૯૨૮ – બ્રજેશ મિશ્રા, ભારતીય રાજકારણી અને રાજદ્વારી, પ્રથમ ભારતીય રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (અ. ૨૦૧૨)
 ૧૯૪૦ – કૃષ્ણકાન્ત કડકિયા, ગુજરાતી લેખક
 ૧૯૪૭ – એસ. એચ. કાપડિયા, ભારતીય વકીલ, ન્યાયાધીશ અને રાજકારણી, ભારતના ૩૮મા મુખ્ય ન્યાયાધીશ (અ. ૨૦૧૬)
 ૧૯૬૬ – કાજલ ઓઝા-વૈદ્ય, ગુજરાતી સાહિત્યકાર અને કટારલેખિકા.

અવસાન 
 ૧૯૪૨ – માતંગિની હાઝરા, ભારતીય ક્રાંતિકારી (જ. ૧૮૭૦)
 ૨૦૧૭ – શિરીન વજીફદાર, ભારતીય શાસ્ત્રીય નૃત્યાંગના, કોરિયોગ્રાફર, પ્રશિક્ષક અને વિવેચક (જ.?)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
 વિશ્વ હૃદય દિવસ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

સપ્ટેમ્બર
જામ-સખપુર એ ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  જામજોધપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. જામ-સખપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે. આ ગામની વસ્તી આશરે ૧૯૦૦ જેટલી છે.

જામજોધપુર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
અંબાવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ખેરાલુ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અંબાવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ખેરાલુ તાલુકો
રતનમહાલ વન્ય પ્રાણી અભયારણ્ય ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વ મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લાના ધાનપુર તાલુકામાં આવેલું એક અભયારણ્ય છે. આ અભયારણ્યનો વિસ્તાર આઝાદી પહેલાં ચાંપાનેર રાજ્યની હકુમત હેઠળ આવતો હતો. ઇ. સ. ૧૯૮૨ના વર્ષમાં  ઓગણીસમી માર્ચના દિવસે રતનમહાલને વન્ય પ્રાણી અભયારણ્ય તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. આ અભયારણ્ય કુલ ૫૫.૬૮ ચોરસ કિલોમીટર જેટલા વિસ્તારમાં ફેલાયેલ છે.

વનસ્પતિઓ 
આ અભયારણ્યના વિસ્તારમાં અલગ અલગ જગ્યાઓ પર વનસ્પતિની કેટલીય પ્રજાતિઓ મળે છે. અહીં સાગ, સીસમ, મહુડો, ગરમાળો, બીલી, શીમળો તથા અનેક વન્ય વનસ્પતિઓની પ્રજાતિઓ જોવા મળે છે.

પ્રાણી વૈવિધ્ય 

આ અભયારણ્ય ખાતે સસ્તન પ્રાણીઓ તથા સરીસૃપ પ્રાણીઓ તેમજ પક્ષીઓની ઘણી પ્રજાતિઓ જોવા મળે છે. આ જંગલમાં રીંછ, દીપડો, જંગલી બિલાડી, ઝરખ, શિયાળ, માકડાં, સસલાં, નોળિયો, શાહુડી જેવાં સસ્તન પ્રાણીઓ ઉપરાંત સરીસૃપ વર્ગમાં આવતાં સાપ, અજગર, ધામણ, ઘો, નાગ,  કાચીંડા પણ જોવા મળે છે.

આ સિવાય અહીં ભાતભાતનાં રંગબેરંગી પક્ષીઓ પણ જોવા મળે છે.  જેમાં લક્કડખોદ, ભીમરાજ, તેતર, ઘુવડ, હરિયાલ, બાજ, સમડી અને બીજાં ઘણાં પક્ષીઓ જોવા મળે છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 દાહોદ જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટ પર રતનમહાલ અભયારણ્ય વિશે માહિતી
 રતનમહાલ રીંછ (sloth bear) અભયારણ્ય વિશે માહિતી ગુજરાત પ્લસ ડોટકોમ પર
 રતનમહાલનું ચિત્ર દર્શન

દાહોદ જિલ્લો
ગુજરાતના અભયારણ્યો
જબુગામ (તા. બોડેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જબુગામ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.

બોડેલી તાલુકો
થળા (તા. ધ્રાંગધ્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધ્રાંગધ્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. થળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત ઘણા લોકો નજીક આવેલા કચ્છના નાના રણમાં મીઠું પકવવાનું કામ પણ કરે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ધ્રાંગધ્રા તાલુકો
ગાજણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગાજણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

માલપુર તાલુકો
મસ્તુપુર (તા. ઇડર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ઇડર તાલુકાનું એક  ગામ છે. મસ્તુપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઇડર તાલુકો
તાલેપુરા (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. તાલેપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

પાલનપુર તાલુકો
ઝાબ પૂર્વ (તા. ફતેપુરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ફતેપુરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઝાબ પૂર્વ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ફતેપુરા તાલુકો
કોળી ભરથાણા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લામાં આવેલા કામરેજ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કોળી ભરથાણા ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ અને પાટીદારો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, શેરડી, કેળાં, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
કામરેજ તાલુકો
વસરાઇ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના મહુવા તાલુકાનું ગામ છે. વસરાઇ ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.
ગામના લોકો મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન નો વ્યવસાય કરે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેળાં, તુવર, કેરી, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહુવા તાલુકો(જિ.સુરત)
બાર (તા. વિરપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિરપુર તાલુકો
ફિરોઝપુર ભારત દેશના ઉતર ભાગમાં આવેલા તથા પાંચ નદીઓને કારણે ઉત્તમ ખેતી કરવા માટે પ્રખ્યાત એવા  પંજાબ રાજ્યમાં આવેલું એક મહત્વનું શહેર છે. આ શહેરમાં પંજાબ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૦ (વીસ) જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા  ફિરોઝપુર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે. 

પંજાબ
ગાભેણી(તા.ચોર્યાસી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ચોર્યાસી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. ગાભેણી ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

સુરત જિલ્લો
સુરત શહેર તાલુકો
ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના અંજાર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ , તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ચાંદ્રોડા ગામ અંજારથી  અંતરે આવેલું છે.

સંદર્ભ

અંજાર તાલુકો
જામવંથળી (તા. જામનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જામવંથળી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

જામનગર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
મધ્યમા અને કનીષ્ટિકા ની વચ્ચેની આંગળી. ધાર્મિક કાર્યોમાં તેનું આગવું મહત્વ છે.

વ્યુત્પત્તિ (Etymology) 
આ આંગળીને અલગ અલગ સભ્યતાઓ માં અનેક નામથી ઓળખવામાં આવે છે.જેમકે "ઉપચારક આંગળી"(medical finger), "મુદ્રિકા આંગળી"(ring finger) અને "અનામિકા"(nameless finger). અહીં તેનાં વિવિધ ભાષાઓનાં નામ આપેલ છે.

 ઉપચારક આંગળી (The medical finger). કેટલીક સભ્યતાઓમાં આ નામ,તેની સાજા કરવાની જાદુઇ શક્તિ વિશેની માન્યતાને કારણે મળેલ છે.
 અંગ્રેજી:લિચ ફિંગર ,(leech finger)
 જાપાનિઝ : કુસુરી-યુબિ (薬指 kusuri-yubi) (medicine finger)
 કોરિયન : યાક-જી (약지 yak-ji) (medicine finger)
 લેટિન : ડિજીટસ મેડિસિનાલિસ (digitus medicinalis) (medical finger)
 મુદ્રિકા આંગળી (The ring finger). યુરોપિયન ભાષાઓમાં આ નામ બહુ પ્રચલિત છે.
 આલ્બેનિયન : (gishti i unazës) (ring finger)
 અરેબિક : (البنصر)
 આર્મેનિયન : (մատանեմատ) (ring finger)
 કાટલાન : (dit anular) (ring finger)
 કોર્નિશ : (bys-bysow) (ring finger)
 ક્રોએશિયન : (prstenjak) (ring finger)
 ઝેક : (prsteníček) (ring finger)
 ડેનિશ : (ringfinger) (ring finger)
 ડચ : (ringvinger) (ring finger)
 અંગ્રેજી: (ring finger)
 ફ્રેન્ચ : (annulaire) (ring finger)
 જર્મન : (Ringfinger) (ring finger)
 હિબ્રુ :(קמיצה (kemitzah))
 હંગેરિયન : (gyűrűsujj) (ring finger)
 આઇસલેન્ડીક : (baugfingur) (ring finger)
 આઇરીશ : (méar fáinne) (ring finger)
 ઇટાલિયન : (dito anulare) (ring finger)
 લેટિન : (digitus annularis) (ring finger)
 લાત્વિયન : (zeltnesis) (gold carrier)
 મલય : (jari manis) (sweet finger)
 નોર્વેજીયન : (ring(e)finger) (ring finger)
 પર્શિયન :('انگشت انگشتری') (ring finger)
 પોલીશ : (palec serdeczny) ("finger of heart") (ring finger)
 પોર્ટુગીઝ : (dedo anelar) (ring finger)
 રોમાનિયન : (degetul inelar) (ring finger)
 સ્લોવૅક : (prstenník) (ring finger)
 સ્પેનિશ : (dedo anular) (ring finger)
 સ્વાહિલી : (cha pete) (of the ring)
 સ્વિડિશ : (ringfinger) (ring finger)
 તમિલ: (Mothira Viral) (ring finger)
 ટર્કિશ : (Yüzük parmağı) (ring finger)
 અનામિકા (The nameless finger). ઘણી સભ્યતાઓમાં આ આંગળીને કોઇ નામ આપવામાં આવ્યું નથી અને તે "અનામિકા" તરીકે ઓળખાય છે.
 બલ્ગેરિયન : (безименен пръст) (nameless finger)
 કેન્ટોનિઝ : (無名指 mo ming ji) (nameless finger)
 ફિનિશ : (nimetön (sormi)) (nameless finger)
 જ્યોર્જીયન : (ara titi) (no finger/useless finger)
 જાપાનિઝ : (名無し指 nanashi-yubi) (nameless finger)
 લિથુઆનિયન : (bevardis) (nameless)
 મેન્ડેરિન : (無名指/无名指 wú míng zhǐ) (nameless finger)
 પર્શિયન : (binàme) (nameless)
 રશિયન : (безымянный палец) (nameless finger)
 સંસ્કૃત: અનામિકા (अनामिका,anámika) (nameless)
 તાતાર : (atsyz parmak) (nameless finger)
 યુક્રેનિયન : (безіменний палець) (nameless finger)
 કેટલીક ભાષાઓમાં આ આંગળીનું નામ તેમના અન્ય આંગળીઓ વચ્ચેનાં સ્થાન પરથી પડેલ છે.
 લેટિન : (digitus medio proximus) (the finger next to the middle)(મધ્યમાં પછીનીં આંગળી)
 ગ્રિક : પારામેસોસ (παράμεσος , paramesos) (para = next to + mesos = in the middle: મધ્યમાં પછીનીં આંગળી)
 સર્બિયન : (domali prst) (ટચલી પહેલાંની આંગળી)

માનવ શરીર
ભારતીય મુસ્લિમ મહિલા આંદોલન અથવા BMMA એક સ્વાયત્ત, બિનસાંપ્રદાયિક, અને અધિકારો આધારિત સામાજીક સંસ્થા છે જેનું નેતૃત્વ ઝાકિયા સોમણ કરે છે, જે ભારતમાં મુસ્લિમ મહિલાઓના અધિકારો માટે લડે છે. મુંબઇ સ્થિત આ સંસ્થાની રચના જાન્યુઆરી ૨૦૦૭માં કરવામાં આવી હતી.

BMMA એ ૧૦ રાજ્યોમાં મુસ્લિમ પર્સનલ લૉમાં સુધારા અંગે મુસ્લિમ મહિલાઓના મંતવ્યોનો સર્વે - સીકિંગ જસ્ટિસ ઇન ધ ફેમિલીના નામે કર્યો હતો. સર્વેમાં ૪૦૦૦ મહિલાઓને આવરવામાં આવી હતી અને તેમાંથી એકેયના નામે કોઈ મિલકત નહોતી અને ૭૮% ગૃહિણીઓ હતી કે જેમની પોતાની કોઈ આવક નહોતી. 

BMMA એ 'ટ્રિપલ તલાક' (મૌખિક છૂટાછેડા)ની પ્રથા પર પ્રતિબંધની માંગ કરી હતી. સંસ્થાએ મુસ્લિમ પર્સનલ લો પર ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને પણ અરજી કરી હતી. BMMA એ હિન્દુ મહિલાઓનું શનિ શિંગણાપુર મંદિરમાં પ્રવેશના વિવાદમાં સમર્થન કર્યું છે. તેણે ૨૩ જૂન ૨૦૧૪ના રોજ 'મુસ્લિમ લગ્ન અને છૂટાછેડા અધિનિયમ'નો મુસદ્દો બહાર પાડ્યો હતો જેમાં ભારતના મુસ્લિમ પર્સનલ લૉમાં બહુપત્નીત્વને ગેરકાયદેસર બનાવવાની ભલામણ કરવામાં આવી હતી.

સંદર્ભો 

ઇસ્લામ
અજુજા (તા. સરસ્વતી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા સરસ્વતી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અજુજા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સરસ્વતી તાલુકો
મોરલીપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા  તથા વડોદરાથી પૂર્વ દિશામાં આવેલા  વાઘોડિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોરલીપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વાઘોડિયા તાલુકો
દાપારીજો ભારત દેશના ઉત્તરપૂર્વ ભાગમાં આવેલા  અરુણાચલ પ્રદેશ રાજ્યના ઉપરી સુબનસિરી જિલ્લામાં આવેલું નગર છે. દાપારીજોમાં ઉપરી સુબનસિરી જિલ્લાનું મુખ્યાલય  છે. 

અરુણાચલ પ્રદેશ
છમીછા (તા. ચાણસ્મા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા  ચાણસ્મા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. છામીછા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. અહીંથી નર્મદાની મુખ્ય નહેર પસાર થાય છે.

ચાણસ્મા તાલુકો
કાઠી (તા. સમી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાઠી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સમી તાલુકો
રજત સેન (૧૯૧૩ - ૬ મે ૧૯૩૦) ઉર્ફે રજત કુમાર સેન એક બંગાળી ક્રાંતિકારી હતા જે ચિતાગોંગ શસ્ત્રાગાર દરોડામાં જોડાયા હતા. બ્રિટિશ પોલીસ સાથે કાલારપોલ એન્કાઉન્ટરમાં તેઓ મૃત્યુ પામ્યા હતા.

ક્રાંતિકારી પ્રવૃત્તિઓ 
રજત સેનનો જન્મ ૧૯૧૩માં બ્રિટીશ ભારતમાં થયો હતો. તેઓ ચિત્તાગોંગના ફેરીંગબજારના વતની હતા, તેમના પિતાનું નામ રંજનલાલ સેન હતું. તેઓ માધ્યમીક અભ્યાસ કરતી વખતે બ્રિટીશ શાસન સામેના ક્રાંતિકારી રાજકારણમાં જોડાયા હતા. તેમણે સૂર્ય સેનના નેતૃત્વમાં ચિત્તાગોંગ ક્રાંતિમાં સક્રિય ભાગ લીધો હતો. તેઓ સૂર્ય સેનની ભારતીય રિપબ્લિકન આર્મીના સભ્ય હતા. તેમણે ૧૮ એપ્રિલ ૧૯૩૦ના દિવસે શસ્ત્રાગાર હુમલામાં અને ૨૨ એપ્રિલ ૧૯૩૦ના દિવસે જલાલાબાદ ટેકરીમાં સશસ્ત્ર એન્કાઉન્ટરમાં ભાગ લીધો હતો. એન્કાઉન્ટર પછી સેન તેના સાથીઓ સાથે સફળતાપૂર્વક પોલીસ અને લશ્કરી નજરોથી બચ્યા બાદ ભારે મુશ્કેલીથી તેઓ એક ગામમાં પહોંચી ગયા.

મૃત્યુ 
૬ મે ૧૯૩૦ના દિવસે બ્રિટીશ પોલીસે તેમનો પીછો કર્યો અને આખરે તેમને ઘેરી લીધા. ગુપ્તા અને તેમના ત્રણ સાથીઓએ કર્ણફુલી નદીની બાજુમાં આવેલા ગામમાં આશ્રય લીધો હતો. તેઓએ ભાગવાનો પ્રયાસ કર્યો અને ચિત્તાગોંગ જિલ્લાના કાલારપોલમાં વાંસના વાડામાં પ્રવેશ કર્યો. જ્યારે પોલીસ આવી, ત્યારે તીવ્ર બંદૂકો ચલાવવામાં આવી.  દેબ ગુપ્તા, રજત સેન અને મોનોરંજન સેનનું અવસાન ત્યાંજ અવસાન થયું. ચોથા સ્વદેશરંજન રેનું બીજા દિવસે પોલીસના તાબામાં અવસાન થયું.

સંદર્ભ 
 
ભારતીય ક્રાંતિકારી
૧૯૧૩માં જન્મ
૧૯૩૦માં મૃત્યુ
ડભાલ (તા.ઝઘડીયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝઘડીયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ડભાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઝઘડીયા તાલુકો
ધોબી એ ભારત અને પાકિસ્તાન દેશની એક જ્ઞાતિ છે. ધોબી જ્ઞાતિનાં લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય કપડા ધોવાનો અને તેને ઈસ્ત્રી કરવાનો હોય છે. તેઓ સમુહમાં જે સ્થળે કપડા ધોવા જતા હોય તેને ધોબીઘાટ કહે છે.

બાહ્ય કડિઓ
 ધોબીઘાટ વિડીયો

જ્ઞાતિ
ભારતની જ્ઞાતિઓ
અમરાપર (તા. જેતપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જેતપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અમરાપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

જેતપુર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
પૂર્વીય સિંહભૂમ જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ઝારખંડ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૨ (બાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. પૂર્વીય સિંહભૂમ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક જમશેદપુર નગરમાં આવેલું છે. 

ઝારખંડ
દાંડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં સૌથી છેલ્લા આવતા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વલસાડ તાલુકાનું ગામ છે. દાંડી ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી,  પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં દાંડી વિભાગ ખેતી સહકારી મંડળી, દાંડી વિભાગ દૂધ ઉત્પાદક સહકારી મંડળી, રાધાકૃષ્ણ મંદિર, હજાણીબીબીની દરગાહ આવેલા છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ તાલુકો
તરઘડીયા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  રાજકોટ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. 

આ ગામમાં આંગણવાડી, પંચાયતઘર તેમજ પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી અને ટપાલ કચેરી જેવી સુવિધાઓ આવેલી છે. આ ગામમાં ખેતી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.

રાજકોટ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
નિષ્કુળાનંદ સ્વામી ગુજરાતી ભાષાનાં ભક્તિમાર્ગના કવિ હતાં. તેઓ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના અનુયાયી હ્તાં. તેમની 'ત્યાગ ન ટકે રે વૅરાગ્ય વિના, કરિએ કોટી ઉપાયજી" આશ્રમ ભજનાવલિમાં નોંધાયુ છે. તેમની અનેક ભજન રચનાઓ આજે સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના મંદિરોમાં ખુબજ પ્રેમથી ગવાય છે.

સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયમાં તેઓ ખુબજ મહત્વનું સ્થાન ધરાવે છે. વૈરાગ્યપ્રધાન જીવનની અસર તેમની કૃતિઓમાં પણ જણાય છે. વૈરાગ્યપ્રધાન જીવન છતાં "સ્નેહગીતા" ભક્તિ અને શણગાર રસનું અદ્ભુત વર્ણન કવિની આગવી પ્રતિભાનો પુરાવો છે. તેમની નાની મોટી ૨૪ જેટલી રચનાઓ "નિષ્કુલાનંદ કાવ્ય"નાં નામથી શ્રી સ્વામિનારાયણ મંદિર વડતાલ, ભુજ, અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત વિગેરે મંદિરો દ્વારા પ્રકાશિત થઇ છે. તેમના રચેલા ભજનો "નિષ્કુલાનંદ કાવ્ય કીર્તન"નાં નામથી પ્રસિદ્ધ થયાં છે. સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના આ સંતના જીવન-કવન પર શોધગ્રંથ પણ લખવામાં આવ્યો છે.

જીવન
નિષ્કુળાનંદ સ્વામીનો જન્મ જામનગર જિલ્લાનાં શેખપાટ ગામમાં થયો હતો. તેમનો જન્મ વિક્રમ સંવત ૧૮૨૨ મહા સુદ પાંચમ (વસંત પંચમી)નાં દિવસે સુથાર જ્ઞાતિમાં થયો હતો. તેમનાં પિતાશ્રીનું નામ રામજી અને માતાનું નામ અમ્રુતાબા હતું. તેમનું દિક્ષા પહેલાનું નામ લાલજી હતું. કવીષ્વર દલપતરામ અને નિષ્કુલાનંદજી નો મિલાપ ધોલેરામાં થયેલો અને આ મુલાકાતનો ઉલ્લેખ કવિ શ્રી દલપતરામે બુદ્ધિપ્રકાશમાં પણ કર્યો હતો.

સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયનાં તમામ કવિઓમાં નિષ્કુળાનંદજી આગવી વિષેશતા ધરાવતાં કવિ માનવામાં આવે છે, કારણ કે તેમણે અક્ષરજ્ઞાન નહોતું લીધું છતાં આટલુ વિરાટ સાહિત્ય આ સંપ્રદાયને આપ્યું છે. આ કવિને દિક્ષા આપીને તુરંત ભગવાન સ્વામિનારાયણ ગ્રંથ રચવાની આજ્ઞા આપે છે, ત્યારે આ કવિવર "કાળા અક્ષર કુહાડે માર્યા" એમ કહ્યું ત્યારે ભગવાને કહ્યું લખવા માંડો તમારી કલમમાં અમે લખીશું. આ સાથે નિષ્કુળાનંદ સ્વામીએ લખવાની શરુઆત કરી. તેમની પ્રથમ કૃતિ યમદંડ છે. સર્વ શ્રેષ્ઠકૃતિ "ભક્તચિંતામણી " અને "પુરુષોત્તમ પ્રકાશ" છે.

આજીવન ગ્રંથ પ્રણયનની સાથે તેમણે કાષ્ઠકલાક્ષેત્રે પણ સંપ્રદાયની અમુલ્ય સેવા કરી છે. શિલ્પકલાનાં તેમના જ્ઞાનનાં દર્શન ધોલેરા શ્રી સ્વામિનારાયણ મંદિરમાં થાય છે. ત્યાં આજે પણ કવિ દ્વારા કંડારાયેલી કમાનો જોવા મળે છે. આ જ મંદિરમાં સેવા કરતાં કરતાં વિ.સં. ૧૮૪૮ માં તેમણે દેહ ત્યાગ કર્યો.

સર્જન 

 પુરુષોત્તમ પ્રકશ 
 ભક્તિનિધિ 
 હરિબળ ગીતા
 વચનવિધિ 
 યમદંડ 
 લગ્ન શુકનાવલિ 

 ચોસઠપદી  
 મન ગંજન 
 ભક્તચિંતામણિ 
 વ્રુતિ વિવાહ 
 હરિ સ્મ્રુતિ 
 સારસિદ્ધિ  

 સ્નેહગીતા  
 ધીરજ આખ્યાન 
 હદય પ્રકાશ 
 હરિ વિચરણ 
 ગુણ ગ્રાહક 
 કલ્યાણ નિર્ણય 

 અરજી વિનય 
 ચિન્હ ચિંતામણી 
 પુષ્પ ચિંતામણી 
 શિક્ષાપત્રી પદ્યરૂપા 
 અવતાર ચિંતામણી, વિગેરે

બાહ્ય કડીઓ

 સદ્.શ્રી નિષ્કુળાનંદસ્વામીનું જીવનચરીત્ર

 ગુજરાતી સાહિત્યકાર
 ધાર્મિક સાહિત્યકાર
 સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય
 ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ
ઉન (માંડવી,સુરત) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડવી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઉન ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. જુવાર, મગફળી, ડાંગર, ચણા, વાલ, તુવર અને અન્ય શાકભાજી અહીંનાં ખેત- ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.

માંડવી તાલુકો(સુરત)
સુરત જિલ્લો
૬ માર્ચ નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૬૫મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૬૬મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૦૦ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ

જન્મ 
 ૧૯૪૦ – જ્યોત્સના ભટ્ટ, માટીકામ દ્વારા વિવિધ કલાત્મક નમૂનાઓ બનાવવા માટે જાણીતા ગુજરાતી. (અ. ૨૦૨૦)
 ૧૯૫૭ – અશોક કુરજીભાઇ પટેલ, ભૂતપૂર્વ ભારતીય ક્રિકેટના ખેલાડી

અવસાન 
 ૧૯૨૮ – રમણભાઈ નીલકંઠ, ગુજરાતી નવલકથા લેખક, નિબંધકાર અને સાહિત્યિક વિવેચક. (જ. ૧૮૬૮)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

માર્ચ
વયનાડ જિલ્લો ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  કેરળ રાજ્યના ૧૪ જિલ્લા પૈકીનો એક જિલ્લો છે. વયનાડ જિલ્લાનું મુખ્યાલય કાલપેટ્ટા ખાતે આવેલું છે.

સંદર્ભ 

કેરળ
રાષ્ટ્રીય રમતગમત દિવસ એ વિવિધ દેશોની રાષ્ટ્રીય રમત અને રમતગમતની પરંપરાઓને સન્માનિત કરવાના હેતુથી મનાવામાં આવે છે. આ દિવસે વિવિધ વયજૂથના લોકો કબડ્ડી, મેરેથોન, બાસ્કેટબોલ, હોકી વગેરે રમતોમાં ભાગ લે છે.

ઉજવણી

ભારત 
ભારતમાં રાષ્ટ્રીય રમતગમત દિવસ ૨૯ ઓગસ્ટના રોજ ઉજવવામાં આવે છે.  આ દિવસ ૧૯૨૮, ૧૯૩૨ અને ૧૯૩૬ના વર્ષોમાં ભારત માટે ઓલમ્પિક્સમાં સુવર્ણપદક જીતનાર હોકી ખેલાડી મેજર ધ્યાનચંદનો જન્મદિવસ છે. તેમણે ૧૯૨૬ થી ૧૯૪૯ સુધીની તેમની રમત કારકિર્દી દરમિયાન (તેમની આત્મકથા અનુસાર ) ૫૭૦ ગોલ કર્યા હતા. 

આંતરરાષ્ટ્રીય હોકી ક્ષેત્ર પર સિક્કો જમાવનાર ધ્યાનચંદના સન્માનમાં ભારત સરકાર દ્વારા દરવર્ષે રમતગમતના ક્ષેત્રમાં ઉત્કૃષ્ઠ પ્રદાન કરનાર ખેલાડીને ધ્યાનચંદ પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવે છે.

ઈરાન 
ઈરાનમાં, ૧૭ ઓક્ટોબરને 'શારીરિક શિક્ષણ અને રમતગમત દિવસ' તરીકે તથા અને ૧૭ થી ૨૩ ઓક્ટોબર ને 'શારીરિક શિક્ષણ અને રમતગમત સપ્તાહ' તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.  ઉજવણીનો મુખ્ય ધ્યેય લોકોના વ્યક્તિગત અને સામાજિક જીવનમાં વ્યાયામના મહત્વ પર ભાર મૂકવાનો છે.

જાપાન 
જાપાનમાં 'સ્વાસ્થ્ય અને રમતગમત દિવસ' ઓક્ટોબર મહિનામાં  ઉજવવામાં આવે છે. ટોક્યોમાં ૧૯૬૪માં આયોજીત સમર ઓલમ્પિક્સની બીજી વર્ષગાંઠના ઉપ્લક્ષમાં  સૌ પ્રથમવાર ૧૦ ઓક્ટોબર ૧૯૬૬ ના રોજ તેની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. વર્ષ ૨૦૦૦થી તે ઓક્ટોબરના બીજા સોમવારે યોજવામાં આવે છે.

મલેશિયા 
મલેશિયામાં 'રાષ્ટ્રીય રમતગમત દિવસ'  દર વર્ષે ઓક્ટોબરના બીજા શનિવારે યોજાય છે , તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ સ્વસ્થ જીવનશૈલીને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. પ્રથમ રાષ્ટ્રીય રમતગમત દિવસ ૨૦૧૫માં યોજાયો હતો.

કતાર 
કતારમાં રાષ્ટ્રીય રમતગમત દિવસ  દર વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં બીજા મંગળવારે યોજાય છે, જેનો મુખ્ય ઉદેશ્ય સ્વસ્થ જીવનશૈલીને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. પ્રથમ રાષ્ટ્રીય રમત દિવસ ૨૦૧૨ માં યોજાવામાં આવ્યો હતો.

સંદર્ભ 

મહત્વના દિવસો
વણસાજડા (તા. કલોલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  કલોલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વણસાજડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, રાઇ, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કલોલ તાલુકો
દિંડોરી એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નાસિક જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે.

આ પણ જુઓ 

 નાસિક જિલ્લો

સંદર્ભ 

નાસિક જિલ્લો
Coordinates on Wikidata
Wikipedia page with obscure country or subdivision
નિચલી દિબાંગ ઘાટી જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર - પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  અરુણાચલ પ્રદેશ રાજ્યના ૧૬ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. નિચલી દિબાંગ ઘાટી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક  રોઇન્ગ  ખાતે આવેલું છે.
સામાજિક દરજ્જો () એ વ્યક્તિને સમાજમાં કે એક ચોક્કસ સમૂહમાં મળતું સ્થાન કે હોદ્દો છે. દરજ્જો ચડતા-ઉતરતા ક્રમની સામાજિક વ્યવસ્થામાં વ્યક્તિના સ્થાનનું સૂચન કરે છે. જેમ કે કુટુંબમાં પિતા, માતા, મોટો પુત્ર, નાનો પુત્ર એવો ચડતો-ઊતરતો ક્રમ હોય છે, જેમાં પિતા સૌથી ઊંચા સ્થાને હોય છે અને નાનો પુત્ર સૌથી નીચા સ્થાને આવે છે. આમ, દરજ્જો વ્યક્તિના સ્થાનનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

વ્યાખ્યાઓ
જુદા જુદા સમાજશાસ્ત્રીઓએ દરજ્જાની જુદીજુદી વ્યાખ્યાઓ આપેલી છે. કિંગ્સલે ડેવિસ ના મતે "દરજ્જો એ સ્થાનનો પર્યાય છે". રોબર્ટ બસ્ટ્રેડના મતે "સમાજમાં કે સમૂહમાં વ્યક્તિ જે સ્થાન ધરાવે છે તે સ્થાનને દરજ્જો કહેવામાં આવે છે". એટલે કે વ્યક્તિ સમાજમાં અનેક દરજ્જાઓ ધરાવે છે. વ્યક્તિ જેટલા જૂથની સભ્ય હોય તેટલા દરજ્જા તે ધરાવતી હોય છે. જેમ કે કુટુંબમાં પતિનો દરજ્જો, કોલેજમાં પ્રોફેસરનો દરજ્જો, ક્લબમાં સભ્યનો દરજ્જો, ભારતમાં નાગરિકનો દરજ્જો, વગેરે. જોનસનના મતે "દરજ્જો હકોનો નિર્દેશ કરે છે".

પ્રકારો
રાલ્ફ લિંટને સામાજિક દરજ્જાના બે પ્રકાર દર્શાવ્યા છે: (૧) અર્પિત દરજ્જો અને (૨) પ્રાપ્ત દરજ્જો. મોટાભાગના સમાજશાસ્ત્રીઓ લિંટનના વર્ગીકરણને જ અનુસરે છે.

કુટુંબમાં જન્મ લેવાથી પરંપરાગત રીતે વ્યક્તિને જે દરજ્જો આપોઆપ પ્રાપ્ત થાય છે, તેને અર્પિત દરજ્જો કહેવામાં આવે છે. આ દરજ્જો મેળવવા માટે પુરુષાર્થ કરવો પડતો નથી. આ એવા સ્થાનો છે કે જે વ્યક્તિઓને શક્તિઓ અથવા તો ભૂમિકાઓ પ્રદાન કર્યા સિવાય જ મળે છે. અર્પિત દરજ્જામાં નિર્ણાયક પરિબળો તરીકે લિંગ, ઉંમર અને રક્તસંબંધ મુખ્ય છે.

વ્યક્તિ પોતાના વ્યક્તિગત પ્રયત્નોથી જે દરજ્જો પ્રાપ્ત કરે છે, તેને પ્રાપ્ત દરજ્જો કહેવામાં આવે છે. વ્યાવસાયિક દરજ્જાઓ, રાજકીય દરજ્જાઓ વગેરે પ્રાપ્ત દરજ્જા છે. આ દરજ્જો મેળવ્યા પછી તેને ટકાવી રાખવા પુરુષાર્થ કરવો પડે છે. જો વ્યક્તિ પ્રાપ્ત દરજ્જા સાથે સંકળાયેલ ભૂમિકા ભજવી ન શકે તો દરજ્જો ગુમાવવાનો ભય રહે છે.

સમાજમાં એક નાના સમૂહના સભ્યોના ઘણા દરજ્જાઓ જોવા મળે છે. જ્યારે એક નાના સમૂહમાં જુદા જુદા દરજ્જાઓ ધરાવતી જુદી જુદી વ્યક્તિઓનો સમૂહ હોય, તો તેને બહુવિધ દરજ્જા કહેવામાં આવે છે. આધુનિક જટિલ સમાજમાં એક વ્યક્તિ અનેક દરજ્જાઓ ધરાવતી હોય છે. આ બધા દરજ્જાના સમૂહને દરજ્જા-સંકુલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. દરજ્જા-સંકુલ સંસ્થા અને સમાજની ઉપવ્યવસ્થા વચ્ચે આંતરસંબંધો પૂરા પાડે છે.

સંદર્ભો

સમાજશાસ્ત્રીય પરિભાષાઓ
ખારી પાલડી (તા. ભાભર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાભર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખારી પાલડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભાભર તાલુકો
ભારતીય જ્ઞાનપીઠ ભારતીય સાહિત્યનો સૌથી વિશ્વસનીય મંચ ગણાય છે. ભારતીય જ્ઞાનપીઠ સાહિત્યિક પુસ્તકોના પ્રકાશનનું તેમ જ સંશોધનનું કાર્ય કરે છે. આ ઉપરાંત આ સંસ્થા જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર તથા મૂર્તિદેવી પુરસ્કાર નામના બે પુરસ્કાર પણ નિયમિતપણે દર વર્ષૈ પ્રદાન કરે છે, જે સાહિત્યના ક્ષેત્રમાં ઉચ્ચકક્ષાનું યોગદાન આપનારા સાહિત્યકારોને આપવામાં આવતા સર્વોચ્ચ પુરસ્કારોમાંથી એક છે. આ સંસ્થાની સ્થાપના ઇ. સ. ૧૯૪૪ના વર્ષમાં થઈ હતી. શાહુ શાંતિ પ્રસાદ જૈન આ સંસ્થાના સ્થાપક હતા.

બાહ્ય કડીઓ 
 ભારતીય જ્ઞાનપીઠનું અધિકૃત વેબસાઇટ
 

હિંદી પ્રકાશક
ભારતની પ્રકાશન સંસ્થાઓ
૧૮ એપ્રિલનો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૧૦૮મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૧૦૯મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૨૫૭ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૨૦૦૮ – ઇન્ડિયન પ્રીમિયર લીગનું ઉદ્‌ઘાટન. કોલકાતા નાઇટ રાઇડર્સ અને રોયલ ચેલેન્જર્સ બેંગ્લોર વચ્ચેની મેચસાથે પ્રથમ સિઝનનો પ્રારંભ.

જન્મ 
 ૧૮૫૮ – ધોન્ડો કેશવ કર્વે, ભારતીય સમાજ સુધારક અને ભારત રત્ન. (અ. ૧૯૬૨)
 ૧૯૫૬ – પૂનમ ધિલ્લોન, ભારતીય ફિલ્મ હિરોઈન.

અવસાન 
 ૧૮૫૯ – તાત્યા ટોપે,  ૧૮૫૭ની ભારતીય ક્રાંતિના એક સેનાપતિ અને તેના એક નોંધપાત્ર નેતા. (જ. ૧૮૧૪)
 ૧૮૯૮ – દામોદર હરી ચાપેકર, સ્વતંત્રતા સેનાની. (જ. ૧૮૬૯)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

એપ્રિલ
ચલાલી (તા.કાલોલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  કાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચલાલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કાલોલ તાલુકો
મોજરુ નવા (તા. દિયોદર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દિયોદર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોજરુ નવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

દિયોદર તાલુકો
દેવકા (તા. રાજુલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા રાજુલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેવકા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી,  તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, શ્રી વ્રજ ભાગીરથી ચેરીટેબલ ટ્ર્સ્ટ દ્વારા સંચાલિત દેવકા વિદ્યાપીઠ, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. દેવકા જાણીતા ભાગવત કથાકાર રમેશભાઈ ઓઝાની જન્મભૂમિ છે.

સંદર્ભ 

 

રાજુલા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
રાંદલ મા કે રન્નાદેવી કે રન્ના દે હિંદુ દેવી છે, તેઓ સૂર્ય દેવના પત્ની તરીકે પૂજાય છે અને ખાસ કરીને ગુજરાતમાં તેમની પૂજા વધુ થાય છે. રાંદલ માતાને છાયા તરીકે પણ વર્ણવવામાં આવે છે.

પૂજા
ગુજરાતમાં સીમંત પ્રસંગે માતાની સ્થાપના થાય છે, એટલે કે સાત જાતનાં ધાન્ય વાવી જવારા ઉગાડવામાં આવે છે. બાજોઠ ઉપર તેમની સ્થાપના કરી, માંડવી બનાવી તેને વસ્ત્રોથી આચ્છાદિત કરવામાં આવે છે. ગુજરાતમાં કોઈપણ શુભ પ્રસંગે રાંદલ તેડવામાં આવે છે. આઠ દિવસ સુધી આનંદમંગળ વર્તે છે. રાંદલને રાજી કરવા અને તેના પૂર્વ પ્રસંગની યાદ આપી, તેની સરસાઈ બતાવવા, રાંદલનો ઘોડો ખૂંદવા માટે રાંદલની ભૂઇને બોલાવાય છે. એ ભૂઈ સાધારણ રીતે સુતાર, કુંભાર કે એવાં વસવાયા જાતની હોય છે. ઘણીવાર તો તે વાળંદ પણ હોય છે. ઘણીવાર રાંદલ સાથે જાગ તેડે છે. જાગ તેડવાનો ભપકો જુદો છે. તેમાં સૂર્યદેવની પૂજા વધારે શાસ્ત્રીય રીતે કરવામાં આવે છે. રાંદલ તેડવાનું એક મોટું કારણ રાંદલને ખુશ કરવાં એ છે, પણ તેથી વધુ સૂર્યદેવને ખુશ કરવા એ છે.

મંદિર
ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં ગોંડલ નજીક આવેલા દડવા ગામમાં રાંદલ માતાનું મંદિર આવેલું છે. આ મંદિર ગોંડલથી મોવીયા–વાસાવડ માર્ગે ૩૫ કિલોમીટરના અંતરે સ્થિત છે. આ ઉપરાંત ઉમરાળા તાલુકાનાં દડવા (રાંદલના) ગામની વાવમાં રાંદલ માતાનું મંદિર આવેલું છે. આ મંદિરમાંથી રાંદલ માતાની મૂર્તિ શાસ્ત્રોક્ત વિધીથી લઈ જઈને વલ્લભીપુરમાં નવનિર્મિત મંદિરમાં પધરાવવામાં આવી છે.

સંદર્ભ

હિંદુ દેવતા
સોનાર () એક ટેકનીક છે, જેનો ઊપયોગ સમુદ્રના જળની ઊંડાઈ માપન તેમજ સમુદ્રના તળના અભ્યાસ માટે કરવામાં આવે છે. દરિયાના પાણીમાં ડૂબકી માર્યા વગર જહાજમાં ગોઠવેલા સોનાર ઉપકરણ વડે ઊંડાઈ-માપન તેમ જ તળનો અભ્યાસ થઈ શકે છે. મૂળ અંગ્રેજી શબ્દ સોનાર SOund Navigation And Rangingનું સંક્ષિપ્ત સ્વરૂપ છે. 

સોનાર એ ધ્વનિના મોજાં ઉત્પન્ન કરતું સાદું ઉપકરણ છે. આ ધ્વનિના મોજાંઓ ઉપકરણમાંથી નિકળીને દરિયાના તળિયે અથડાઈને પાછાં ફરે છે. ઉપકરણમાં પરત ફરેલાં ધ્વનિનાં મોજાંને ઝીલવાની સગવડ હોય છે. ધ્વનિના મોજાં કેટલા સમયમાં પાછા ફરે છે, તે સમયના માપ ઉપરથી સમુદ્રની ઊંડાઈ જાણી શકાય છે.

આ ઉપરાંત દરિયાના તળિયે પડેલી મોટા કદની વસ્તુઓ ધ્વનિના મોજાના પથમાં વિક્ષેપ પાડે છે. આ ખલેલનો અભ્યાસ કરી તળમાં પડેલી વસ્તુ કેવી અને કેટલી મોટી છે, તેનો અંદાજ બાંધી શકાય છે. જહાજમાંથી અવાજના મોજાંની એક કરતાં વધુ શ્રેણીઓ પ્રસારિત કરી વ્યાપક અભ્યાસ કરવામાં આવે છે, જેને મલ્ટીબીમ સોનાર કહેવામાં આવે છે. ધ્વનિનાં મોજાં સમુદ્રના ભૂતળને અથડાઈને ૧૫ સેકંડ જેટલા સમયમાં જ પરત આવે છે.

સંદર્ભો 

ભૌતિકવિજ્ઞાન
ઉપકરણ
રામપુર કોટ (તા. વિજાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રામપુર કોટ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિજાપુર તાલુકો
લલીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા  ખંભાળિયા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ખંભાળિયા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
અંજારિયા ભૃગુરાય દુર્લભજીઃ (૬-૧૦-૧૯૧૩, ૭-૭-૧૯૮૦): સાહિત્ય-સંશોધક, વિવિચેક. જન્મ રાજકોટમાં. પિતા 
જામનગરમાં શિક્ષક તેથી પ્રાથમિક શિક્ષણ જામનગરમાં, માતા-પિતાના અવસાનને કારણે મેટ્રિક સુધીનું, પછીનું શિક્ષણ 
રાજકોટમાં. ૧૯૩૫માં બી.એ. ભાવનગરની શામળદાસ કૉલેજમાંથી અંગ્રેજી અને ગુજરાતી વિષયો સાથે એ જ વિષયો સાથે 
એમ.એ.નો અભ્યાસ મુંબઈમાં કર્યો, પણ પરીક્ષા અધૂરી છોડી. પીએચ.ડી. માટે કવિ કાન્ત વિશે ઊડો અભ્યાસ કર્યો, પરંતુ 
એ કામ પણ અધૂરું મુકાયું. તબિયતને કારણે થોડાં વર્ષ જેતપુરમાં રહી રાષ્ટ્રસેવાનાં કામો કર્યા અને થોડાં વર્ષ 
પીએચ.ડી.ના અભ્યાસ માટે અમદાવાદમાં રહ્યા, તે સિવાય મુંબઈમાં જ નિવાસ. ખાનગી ટ્યુશનો, ચિલ્ડ્રન્સ અકેડમી અને 
ફાર્બસ ગુજરાતી સભામાં (અનુક્રમે મંત્રી તથા ત્રૈમાસિકના તંત્રી તરીકે) કામગીરી અને કૉલેજમાં અધ્યાપનકાર્ય-એમ 
વિવિધ પ્રકારની ને વિક્ષેપભરી વ્યાવસાયિક કારકિર્દી. ૧૯૭૭માં મુંબઈની મીઠીબાઈ કોલેજમાંથી અંગ્રેજીના અધ્યાપક 
તરીકે નિવૃત્ત થયા. અવસાન મુંબઈમાં.

સંશોધક વિદ્વાનની તીક્ષ્ણ તથ્યદ્રષ્ટિ અને સાહિત્યવિવેચકની રસજ્ઞતા તથા વિશ્લેષણશક્તિ ધરાવતાં આ લેખકે જોડણી, 
શબ્દાર્થ, છંદોલય, કૃતિપાઠ, કૃતિરચના અને કર્તાજીવનના સમગ્ર અભ્યાસક્ષેત્રમાં અવિરતપણે અને ખંતપૂર્વક કામ કર્યા 
કર્યું ને અનેક લેખો લખ્યા, જે ગ્રંથસ્થ ધરાર ન કર્યા. ‘કાન્ત વિશે’ (૧૯૮૩) એમનો, લેખક-અભ્યાસનો એક અસાધારણ 
નમૂનો રજૂ કરતો, મરણોત્તર પ્રકાશિત લેખસંચય છે. ઉમાશંકર જોશી સંપાદિત ‘કલાન્ત કવિ’માં સંઘરાયેલાં કાવ્યોના 
કર્તૃત્વના કોયડાને અપૂર્વ સજ્જતા ને સામથર્યથી ચર્ચાતો સંશોધનલેખ અને અન્ય ઘણા લેખો હજુ સામયિકોમાં જ રહ્યા છે. 
એમણે નરસિંહરાવ દીવેટિયા કૃત ‘કવિતાવિચાર’ (૧૯૬૯), પ્રહલાદ પારેખ કૃત ‘બારી બહાર’ (ત્રી.આ.૧૯૭૦) અને 
‘શ્રીધરાણી અને પ્રહલાદનાં કાવ્યો’ (૧૯૭૫)નું સંપાદન પણ કર્યું છે. (- જયંત કોઠારી)

કાન્ત વિશે (૧૯૮૩): ભૃગુરાય અંજારિયાનો મરણોત્તર પ્રકાશિત વિવેચનલેખસંગ્રહ. એમાં ૧૯૪૩ થી ૧૯૬૭ સુધીમાં 
લખાયેલા લેખો ને અપાયેલાં વ્યાખ્યાનો ઉપરાંત કાન્ત-થીસિસ નિમિત્તે થયેલી નોંધો-‘કાન્તઃસાલવારી’, ‘કાન્તનાં કાવ્યોની 
આનુપૂર્વી’ અને ‘કાન્તના જીવન અંગેની મુલાકાત નોંધો’ છે. આ નોંધો હકીકતોમાં રસ લેવાની, એ માટેની વિશાળ 
દસ્તાવેજી સામગ્રીને સાધનોમાં ઘૂમી વળવાની અને ખરી હકીકત સુધી પહોંચવાની લેખકની શક્તિનો પરિચય કરાવે છે. 
તેઓ પ્રમાણભૂત હકીકતોને આધારે પોતાનું દર્શન પણ રચે છે, જે એમના ‘પૂર્વાલાપઃછંદની દ્રષ્ટિએ’ જેવા લેખો બતાવે છે. 
ઉક્ત લેખ કાવ્યગત છંદ-અભ્યાસની એક નૂતન દિશા ઉઘાડનારો છે, તેમ અન્ય ઘણા લેખોમાં પણ એમની તથ્યદ્રષ્ટિની 
સાથે સાથે એમનાં રસજ્ઞતા અને માર્મિક વિવેચકત્વનાં પ્રભાવક ઉદાહરણો મળી આવે છે. (- જયંત કોઠારી)

 ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય

ગુજરાતી સાહિત્યકાર
૧૯૧૩માં જન્મ
૧૯૮૦માં મૃત્યુ
એદલા (તા. બહુચરાજી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બહુચરાજી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. એદલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગામમાં મેલડી માતાનું મંદિર આવેલું છે.

બહુચરાજી તાલુકો
ખેરબારી, દાદરા અને નગરહવેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દાદરા અને નગરહવેલીના  દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લાના એકમાત્ર તાલુકાનું મહત્વનું ગામ છે. ખેરબારી ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ તેમની કુકણા બોલી અને ધોડિયા બોલીનો ઉપયોગ પોતાના સામાન્ય વ્યવહાર દરમિયાન કરે છે. આ બોલીઓ ગુજરાતી ભાષા કરતાં જુદી હોય છે.

દાદરા અને નગરહવેલી
દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લો
ઉંટરડા (તા. બાયડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઉંટરડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, માધ્યમિક શાળા, ડી.એલ.એડ.કોલેજ તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

અહીં દિપેશ્વરી માતાજીનું મંદિર આવેલું છે.

સંદર્ભ 

બાયડ તાલુકો
નવાવાસ (તા. સતલાસણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સતલાસણા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવાવાસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સતલાસણા તાલુકો
ગૃહમંત્રી એ ભારત સરકારમાં વડાપ્રધાન પછીનું પ્રથમ સૌથી મહત્વપુર્ણ પદ છે. રાષ્ટ્રિય મંત્રીમંડળમાં ટોચના પદોમાં શામેલ ગૃહમંત્રીના પદભાર સંભાળનાર વ્યક્તિ પાસે દેશની આંતરિક સુરક્ષા અને સામાજીક સુરક્ષાની જવાબદારી હોય છે.

હાલમાં દેશના ગૃહમંત્રાલયનો પદભાર દેશના એકત્રીસમાં ગૃહમંત્રી તરીકે અમિત શાહ સંભાળી રહ્યા છે.

અત્યાર સુધીના ગૃહમંત્રીઓની યાદી

રાજ્ય કક્ષાના ગૃહમંત્રીઓ 

રાજકારણ
મોહિની (ઉચ્છલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના ઉચ્છલ  તાલુકાનું ગામ છે. મોહિની ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.

ઉચ્છલ તાલુકો
પાલૈયા (તા. દહેગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દહેગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાલૈયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દહેગામ તાલુકો
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાણંદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધાર્મિક સ્થળો 
ગામમાં તળાવ કિનારે સતેશ્વર મહાદેવનું મંદિર, ગામનાં ચારણનાં દિકરી ગેલીમાંનું મંદિર અને વાઘેશ્વરી માતાનું મંદિર, ભરવાડ ભગતબાપુનો આશ્રમ આવેલા છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ
 અમદાવાદ જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટ પર સાણંદ વિષે માહિતિ
સુરદેવી (તા. મેઘરજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મેઘરજ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સુરદેવી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મેઘરજ તાલુકો
દીપિકા કુમારી ‍(જન્મ: ૧૩ જૂન ૧૯૯૪) ભારતીય ખેલાડી છે, જેઓ તીરંદાજીમાં ભાગ લે છે અને હાલમાં વિશ્વમાં પાંચમો ક્રમ ધરાવે છે અને પહેલાં પ્રથમ ક્રમ ધરાવતા હતા.૨૦૧૦ની કોમનવેલ્થ રમતોમાં તેમણે સુવર્ણચંદ્રક મેળવ્યો હતો.

તેમને ૨૦૧૬ના ઓલ્મપિક રમતોત્સવ, રિયો માં ભાગ ભાગ લીધો છે.

સંદર્ભ 

જીવિત લોકો
અર્જુન પુરસ્કાર વિજેતાઓ
પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
૧૯૯૪માં જન્મ
કરમબેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા, ગુજરાતના દક્ષિણ દિશામાં સૌથી છેલ્લે આવેલા એવા ઉમરગામ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કરમબેલી ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ જિલ્લો
ઉમરગામ તાલુકો
ત્રંબકેશ્વર એ મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નાસિક જિલ્લાના ત્રંબક શહેરમાં આવેલું પ્રાચીન હિંદુ મંદિર છે. ત્રંબક નાસિક શહેરથી ૨૮ કિમી દૂર આવેલું છે. ત્રંબકેશ્વર શિવના ૧૨ જ્યોતિર્લિંગમાંનું એક છે.

મંદિરના પરિસરમાં આવેલો કુંડ કુશાવર્ત ગોદાવરી નદીનો સ્ત્રોત ગણાય છે. ગોદાવરી નદી દખ્ખણ પ્રદેશમાં આવેલી સૌથી લાંબી નદી છે. હાલનું મંદિર પેશ્વા બાલાજી રાવ (નાનાસાહેબ) દ્વારા બાંધવામાં આવ્યું હતું.

આ મંદિર પંદરેક ફૂટ ઊંચા કિલ્લાથી રચાયેલ છે. ઉત્તરમાં આવેલ સિંહદ્વારમાંથી દાખલ થતાં જ વિશાળ પટાંગણ આવે છે. અને તેની વચ્ચે ૯૦ ફૂટ પહોળું, ૧૧૫ ફૂટ લાંબુ અને ૯૫ ફૂટ ઊંચુ અદ્ભૂત કોતરણીવાળું કાળમીંઢ પથ્થરનું ભવ્ય મંદિર આવેલ છે. આ જયોર્તિલિંગ પરંપરાગત શિવલિંગ જેવું નથી. ગર્ભગૃહની અંદર વિશાળ થાળામાં અડધો ફૂટ પહોળો અને દોઢેક ફૂટ ઊંડો ખાડો છે. જે મોટેભાગે આ જયોર્તિલિંગના પેટાળમાં વહેતી ગૌતમી નદીના પાણીથી ભરાયેલો જ રહે છે. એથી જયાંથી જળનો સ્ત્રાવ થાય છે, તે મુખને હાથથી બંધ કરી દેવામાં આવે તો તેની અંદરની દિવાલ પર થોડા ઊંડે આવેલ મોટા લીંબુ જેવડા ત્રણ લિંગો અને ચોથો ખાડો સ્પષ્ટ દેખાય છે. અહીં સ્ત્રીઓને જયોર્તિલિંગની પૂજા કરવાની મનાઈ છે.

કથા 
કથાસાર પ્રમાણે, હજારો વર્ષ પહેલાં મહાન ૠષિ ગૌતમ અને તેમની પત્ની અહલ્યા આશ્રમમાં બીજા ૠષિઓ સાથે રહેતા હતા. પરંતુ એક વખત ઝઘડો થતાં બીજા ૠષિઓએ ગૌતમ ૠષિને હેરાન કરવા શ્રી ગણેશજીને રીઝવવા તપ કર્યું. ગણપતિજી પ્રસન્ન થયા ત્યારે આ આશ્રમમાંથી ગૌતમ ૠષિને કાઢી મૂકવાનું વરદાન માંગ્યુ. ત્યારે ગણેશજીએ નિર્બળ ગાયનું રૂપ ધારી ગૌતમ ૠષિ પાસે પડેલું ધાન ખાવા ગયા. જેવા ગૌતમ ૠષિએ ઘાસના પૂળાથી ગાયને અટકાવી કે તરતજ ગાય જમીન પર પડીને મૃત્યુ પામી આ સમયે અન્ય ૠષિઓ દોડી આવ્યા અને કહ્યું કે તે ગૌહત્યા કરી છે, માટે સપરિવાર અહીંથી ચાલ્યો જા ત્યારે ગૌતમ ૠષિએ ગૌહત્યાના પાપ-નિવારણનો ઉપાય પૂછતાં ૠષિઓએ જવાબ આપ્યો કે ગંગા નદી કે અહીં બોલાવીને તેમાં સ્નાન કરવું તેમજ ૧૧ વખત બ્રહ્મગિરિ પર્વતની પ્રદક્ષિણા કરીને જો પાર્થિવ શિવલિંગને એ ગંગાજળથી સ્નાન કરાવશો તો પાપશુદ્ધિ થશે આ પ્રમાણે ગૌતમ તથા અહલ્યાએ કર્યું. આથી ભગવાન શંકર પ્રસન્ન થઈને પ્રકટ થયા અને વરદાન માંગવા કહ્યું. ત્યારે ૠષિએ તેમને પાપ મુકત કરવા કહ્યુ, આ પછી મહર્ષિ ગૌતમની ભકિતપૂર્ણ યાચનાથી બ્રહ્મગિરિના પર્વત ઉપરથી ગંગાજી નીચે ઊતર્યા અને ૠષિના આશ્રમ પાસે થઈને વહેવા લાગી, જયારે તેને કિનારે ભગવાન શંકર, બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને ઈન્દ્ભ એમ ચાર શિવલિંગોના બનેલા જયોર્તિલિંગ સ્વરૂપે શિવજી અહીં સ્થિત થયા. અહીં આ ગંગા નદી ગૌતમીના નામથી પૂજાવા લાગી, એક વખત ઈન્દ્ર એ અહલ્યાના રૂપથી મોહિત થઈને તેને છેતરીને તેનો ઉપયોગ કર્યો, તેની સજારૂપે ભગવાન શંકરે જયોર્તિલિંગના સ્થાનમાંથી ઈન્દ્ભને કાઢી મૂકયા. તેથી ત્યા ખાડો રહ્યો, આમ ત્રણ લિંગનું બનેલુ આ જયોર્તિલિંગ ત્ર્યંબકેશ્વર કહેવાય છે.

નાસિક-ત્ર્યંબક અવિભાજય બની ગયેલા અંગ છે. ગોદાવરી નદીના તટે વસેલું નાસિક દક્ષિણનું બનારસ પણ કહેવાય છે. કારણ કે અહીં સંખ્યાબંધ મંદિરો છે. જોવાલાયક મંદિરોમાં સુંદરનારાયણ મંદિર, કાલારામ મંદિર, ગોરારામ મંદિર, મુકિતધામ, પંચવટી અને તપોવન મુખ્ય છે. દર બાર વર્ષે અહીં કુંભમેળો ભરાય છે.

આ પણ જુઓ 
 જ્યોતિર્લિંગ
 શિવ

બાહ્ય કડીઓ 
 http://www.trimbakeshwar.net/ ત્રંબકેશ્વરમાં થતી વિવિધ પુજાઓનું વર્ણન

જ્યોતિર્લિંગ
મહારાષ્ટ્ર
સુરવાડા (તા.કરજણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા કરજણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સુરવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કરજણ તાલુકો
પીપલગ (તા. નડીઆદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લાના  નડીઆદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. પીપલગ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી રૂડસેટ સંસ્થા (શિક્ષિત બેરોજગાર યુવક/યુવતિઓને તાલીમ આપતી સંસ્થા) તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.ગામમા બે પ્રાથમિક શાળા છે.એક હાઈસ્કૂલ છે.એક મોટું શાક માર્કેટ યાર્ડ છે.ગામમા ઓએનજીસી નો એક કૂવો છે.

નડીઆદ તાલુકો
યતી (અંગ્રેજી: Yeti) એટલે કે હિમ માનવ. ભારતની ઉત્તરદિશામાં આવેલા હિમાલયના હિમાચ્છાદિત પર્વતોમાં વર્ષોથી રહસ્યમય વિશાળકાય, રૂંવાટીદાર, બે પગે ચાલતાં અને વાનર જેવા દેખાતા પ્રાણીના કિસ્સાઓ આપણે સાંભળતા આવ્યા છીએ, આ પ્રાણી કે મહાકાય માણસ એટલે યતી. પરંતુ તેના અસ્તીત્વના કોઇ સચોટ પુરાવા હજુ સુધી મળ્યા નથી. કેટલાક સંશોધકોનુ માનવુ છે કે, તે માનવના વાનરમાંથી વિકાસ પામવાની જે પ્રકિયા થઇ હતી તેનીજ એક વિખુટી પડેલી શાખા છે. વર્ષો પહેલા જ્યારે તેનસીંગ અને હીલેરી માઉન્ટ એવરેષ્ટ સર કરવા ગયા હતા ત્યારે તેમણે આ યતીનાં પગલાનાં નીશાન જોયા હતા.

યતી કે એબોમિનેબલ સ્નોમેન એ એક એપ (વાનર) રૂપી પૌરાણીક કથાનું પાત્ર છે જે  હહિમાલયના નેપાળ અને તિબેટ ક્ષેત્રમાં માં વસતો હોવાનું મનાય છે. તે  યતિ અને મેહ-તેહ ના નામે સ્થાનીય લોકોમાં પ્રચલિત છે, અને તે તેમના ઇતિહાસ અને પરંપરાનો ભાગ છે. યેતિ અને તેને લાગતી વાતો ૧૯મી સદી દરમ્યાન પશ્ચિમ પ્રસાર માદ્યમમાં પ્રસિદ્ધિ પામ્યાં.

વૈજ્ઞાનિક સમાજ આને એક એદંત કથાનું પાત્ર સમજે છે,કેમકે તેમના અસ્તિત્વનો કોઈ પુરાવો નથી, તેમ છતા ક્રીપ્ટોઝુલોજીનું તે સૌથી રોચક પ્રાણી છે. યતિ એ અમિરિકાની પુઇરાણ કથાના બીગ ફૂટને સમાનાંતર માનવામાં આવે છે.

સંદર્ભ

પ્રાણીઓ