Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
નવઘણ પશ્ચિમ ભારતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના ચુડાસમા રાજા હતા જેમણે 1306 CE થી 1308 CE ( VS 1362 થી VS 1364) સુધી શાસન કર્યું હતું. તેમની રાજધાની જૂનાગઢમાં હતી.

શાસન 
નવઘણ આધેડ વયના હતા જ્યારે તેઓ તેમના પિતા માંડલિક પહેલાના અનુગામી થયા. ગિરનાર પરના નેમિનાથ મંદિરના અંદાજે વિક્રમ સંવત 1454ના શિલાલેખની વંશાવળીમાં તેમનો ઉલ્લેખ એક શકિતશાળી યોદ્ધા તરીકે કરવામાં આવ્યો છે. આ શિલાલેખ ચુડાસમાને યાદવ કુળના કહે છે.  તેમના બે વર્ષના ટૂંકા શાસન દરમિયાન, તેમણે સોમનાથ મંદિરમાં શિવલિંગ સ્થાપિત કર્યું હતું જે તેમના પિતાના શાસન દરમિયાન નાશ પામ્યું હતું. તેઓ કદાચ 1308માં મુસ્લિમો સાથે સ્થાનિક સંઘર્ષમાં મૃત્યુ પામ્યા હતા. તેમના અનુગામી તેમના પુત્ર મહિપાલ પહેલો હતો.

નોંધો

સંદર્ભ
મુંગેલી જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છત્તીસગઢ રાજ્યના ૨૭ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. મુંગેલી જિલ્લાનું મુખ્યાલય મુંગેલી નગરમાં આવેલું છે. ૧લી જાન્યુઆરી, ૨૦૧૨ના દિવસે તત્કાલીન બિલાસપુર જિલ્લામાંથી અલગ કરી આ જિલ્લાની રચના કરવામાં આવી હતી..

આ નવરચિત જિલ્લામાં મુંગેલી તાલુકો, પથરિયા તાલુકો તેમ જ લોરભી તાલુકાનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. ૧,૬૩,૯૮૨ હેક્ટર જેટલો વિસ્તાર ધરાવતા આ નવા જિલ્લામાં કુલ ૬૬૯ ગામો આવેલાં છે. આ જિલ્લાની કુલ વસ્તી ૪,૭૨,૦૦૦ જેટલી છે.

આગર નદી, મનિયારી નદી, રહન નદી અને શિવનાથ નદી આ જિલ્લાની મુખ્ય નદીઓ છે. આ જિલ્લામાં અચાનકમાર, સેતગંગા ટાઈગર રીઝર્વ, મદકૂ દ્વિપ જેવાં પર્યટન સ્થળો આવેલાં છે.

સંદર્ભ 

છત્તીસગઢ રાજ્યના જિલ્લાઓ
હાવેરી જિલ્લો ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  કર્ણાટક રાજ્યનો એક જિલ્લો છે. હાવેરી જિલ્લાનું મુખ્યાલય હાવેરીમાં છે. 

કર્ણાટક
ચિરોડા (રાજપરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચોટીલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચિરોડા (રાજપરા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ચોટીલા તાલુકો
બાદરાબાદ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસ્ક્રોઇ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાદરાબાદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દસ્ક્રોઇ તાલુકો
તવરા (તા.ભરૂચ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભરૂચ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. તવરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભરૂચ તાલુકો
દુધઇ (તા. કડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કડી તાલુકાનું આવેલું એક  ગામ છે. દુધઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામમાં ખોડીયાર માતા નું મંદીર બંધાઈ રહયું છે.

કડી તાલુકો
માધવળ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. માધવળ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે. 

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

કપરાડા તાલુકો
વલસાડ જિલ્લો
મિસ્ત્રી, એ કુશળ કલાકાર અથવા કારીગરોના ઉપરી-દેખરેખ રાખનાર માટે ભારતમાં વપરાતો શબ્દ - અટક છે. તાજેતરમાં, મિસ્ત્રીની જગ્યાએ સુપરવાઇઝર અને અન્ય શબ્દો વપરાય છે. ભારતીય રેલ્વે એ ૨૦૦૫માં આ શબ્દ બદલી નાખ્યો હતો.

ગુજરાતી ભાષામાં આ શબ્દ પોર્ટુગીઝ શબ્દ, "મેસ્ત્રે" જેનો અર્થ "માસ્ટર" અથવા "ટીચર" (શિક્ષક) થાય છે, પરથી આવ્યો છે. ક્ષત્રિયોએ દીવના કિલ્લાનું બાંધકામ કરેલું - જે પાછળથી દીવ શહેર બન્યો. પોર્ટુગીઝો ૧૫૩૫ થી ૧૯૬૧ સુધી અહીં હાજર હતા અને તેઓ કારીગરોને તેમની કિલ્લો બાંધવાની ક્ષમતાને કારણે મેસ્ત્રે કહેતા હતાં.

સુથાર સમાજમાં મિસ્ત્રીનો અર્થ કોન્ટ્રાકટર પણ થાય છે. – મુખ્યત્વે કચ્છના મિસ્ત્રીઓ રેલ્વે, પબ્લિક વર્ક ડિપાર્ટમેન્ટ અને જંગલના ઠેકેદારો તરીકે કામ કર્યું હતું. ઘણાં પારસીઓએ પણ કોન્ટ્રાકટર તરીકે કામ કરેલું તેથી તેઓએ પણ આ અટક અપનાવી. દાખલા તરીકે, ફાલૂનજી મિસ્ત્રી જાણીતાં પારસી છે.

સંદર્ભ 

જ્ઞાતિ
પ્રહલાદ હિંદુ ધર્મની પુરાણ કથાઓનું એક પાત્ર છે,જે તેની ભગવાનવિષ્ણુ પ્રત્યેની અદ્વિતિય ભક્તિ માટે પ્રસિદ્ધ છે,જેમાંથી તે તેમનાં પિતા હિરણ્યકશીપુનાં ભરપુર પ્રયાસો છતાં ડગ્યો નહીં. વૈષ્ણવ સંપ્રદાયમાં તે મહાન ભક્ત તરીકે પ્રસિદ્ધ છે અને નૃસિંહ અવતારનાં ભક્તોમાં તેનું ખાસ મહત્વ છે. 

ભાગવત પુરાણમાં પ્રહલાદને એક તત્વજ્ઞાની તરીકેનું માન પ્રાપ્ત છે. પ્રભુને પ્રેમ પૂર્વક પ્રાર્થના એ પણ એક ભક્તિરૂપે તત્વજ્ઞાન જ છે એ વાત બતાવી છે. ભાગવત પુરાણની મોટાભાગની કથા પ્રહલાદના બાળપણને આવરી લે જ છેૢ આને લેધે તેનું વર્ણન અને ચિત્રો માં વધુ જોવા મળે છે.

પ્રહલાદની કથા

પિતાની વારંવારની ચેતવણી છતાં પ્રહલાદ ભગવાન વિષ્ણુની પ્રાર્થના કરવાનું છોડતા નથી. તેના પિતા તેને ઝેર આપે છે, હાથીના પગ નીચે કચડાવે છે, તેને ઝેરી સર્પોથી ભરેલા ઓરડામાં પૂરે છે, પણ દરેક વખતે પ્રહલાદ બચી જાય છે.

હિરણ્ય ક્સ્યપની બહેન પાસે એક ખાસ પ્રકારની શાલ હતી, જે તેને ઓઢે તે આગમાં પણ બળે નહી. એક દિવસ હિરણ્ય ક્સ્યપ એ પ્રહલાદને હોળીકાના ખોળામાં બેસવા આદેશ દીધો. પ્રહલાદે ભગવાન વિષ્ણુને પોતાની રક્ષા માટે પ્રાર્થના કરી. જ્યારે આગ શરૂ થઇ ત્યારે હોલીકા તેમાં બળીને ભસ્મ થઈ ગઈ પણ પ્રહલાદને કાંઈ પણ ન થયું. આ ઘટનાને લીધે હિંદુ પર્વ હોળી મનાવાય છે. 

After tolerating much abuse from his father Hiranyakashipu, Prahlada is eventually saved by Vishnu in the form of Narasimha, the half-man, half-lion avatar.

પિતા હીરણ્યકશિપુના ઘણાં ત્રાસમાંથી પ્રહલાદને મુક્ત કરવા છેવટે વિષ્ણુ નરસિંહ (અર્ધ માનવ અને અર્ધ સિંહ) અવતાર લે છે.

પ્રહલાદની વાર્તા ઘણાં બોધ આપે છે જેમકે:
•	પ્રભુ અત્ર તત્ર સર્વત્ર છે. 
•	પ્રભુ હમેંશા તેમના ભક્તોની વહારે આવે છે.
•	પ્રભુની ભક્તિ ક્યારેપણ થઈ શકે, તેમાં ઉંમરની સીમા નથી હોતી. 
•	પ્રભુમાં વિશ્વાસનું સાતત્ય ભક્તિ તરફ દોરે છે. 
•	જે દુષ્ટ કાર્યો કરે છે તેમેને તેની સજા મળે છે
ભાગવતમમાં છેવટે પ્રહલાદ દૈત્યોનો રાજા બને છે અને મૃત્યુ બાદ વિષ્ણુના વૈકુંઠમાં સ્થાન પામે છે.

સાહિત્યક સંદર્ભ
ભાગવદ ગીતા(૧૦:૩૦)માં કૃષ્ણ પ્રહલાદના સંદર્ભમાં પ્રહલાદની તરફેણ કરતું નીચે મુજબ વાક્ય બોલે છે.
“દૈત્યોમાં હું પ્રહલાદને વરેલો છું. પ્રાણીઓમાં હું સિંહ છું અને પક્ષીઓમાં હું ગરુડ છું”

આ પણ જુઓ
 હોળી
 ભાગવત

સંદર્ભ

વધુ વાંચન
 વિષ્ણુપુરાણ
 શ્રીમદ ભાગવત

બાહ્ય કડીઓ
 ભાગવત પુરાણ,પ્રહલાદની કથા(અંગ્રેજી)  (srimadbhagavatam.com)
 ધર્મ-નિર્ણયમ(પ્રહલાદની વાર્તાઓ (moralstories.wordpress.com)
 પ્રહલાદનું ઉત્તમ શિક્ષણ (અંગ્રેજી) (pdf)  (krishna.com)
 વિષ્ણુપુરાણમાં પ્રહલાદ (sacred-texts.com)

ભાગવતનાં પાત્રો
હિંદુ ભક્તો
હિંદુ ધર્મ
હિંદુ સંત
અસુરો
વીટોજ (તા. સાવલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા સાવલી તાલુકામાં આવેલું એક મહ્ત્વનું ગામ છે. વીટોજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સાવલી તાલુકો
રોબર્ટ નોર્ટન નોયસી (અંગ્રેજી ભાષા:Robert Noyce) (૧૨મી ડિસેમ્બર, ૧૯૨૭ - ૩જી જૂન, ૧૯૯૦) એ કોમ્પ્યુટર ક્ષેત્રના ખ્યાતનામ ઉદ્યોગપતિ હતા. એમનો જન્મ અમેરિકાના આયોવા રાજ્યના બર્લિંગ્ટન ગામ ખાતે થયો હતો. તેઓ ફેરચાઈલ્ડ સેમીકન્ડક્ટર તથા ઈન્ટેલ કોર્પોરેશનના સહ-સ્થાપક હતા. આ ઉપરાંત એમણે એમના મિત્ર જેક કેલ્બીએ કરેલ માઇક્રોચીપના શોધકાર્યમાં પણ મહત્વનું યોગદાન આપ્યું હતું. તેઓ સિલિકોન વેલીના મેયરના હુલામણા નામથી જાણીતા થયા હતા.

અમેરિકન વ્યક્તિત્વ
ઉદ્યોગપતિ
૧૯૨૭માં જન્મ
૧૯૯૦માં મૃત્યુ
રામપુરા (તા. સુઈગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  સુઈગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રામપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

સુઈગામ તાલુકો
મહુવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાના મહત્વના એવા મહુવા તાલુકાનું નગર છે જે આ તાલુકાનું વહીવટી મુખ્ય મથક પણ છે.

ભૂગોળ 
મહુવા અરબી સાગર ના ઉત્તર કિનારે દરિયા કાંઠે વસેલું શહેર છે અને શહેરમાં માલણ નદી વહે છે.

ઉદ્યોગો 
ઔદ્યોગીક દ્રષ્ટિએ સારી એવી ગતિથી વિકસતા આ મહુવામાં ઘણાં ઉદ્યોગો સ્થપાયા છે અને ડુંગળી માટે જાણીતા મહુવામાં ડિહાઇડ્રેશન-Dehydration ના કારખાના ઝડપભેર વિકસી રહ્યા છે. મહુવા ખેતીવાડી ઉત્પન્ન બજાર સમિતિ તેની વિશાળતમ ક્ષમતા માટે ગુજરાતભરમાં જાણીતું છે.

ધાર્મિક સ્થળો 
મહુવામાં આવેલું ભવાની માતાનું મંદિર પ્રખ્યાત છે. ઉપરાંત મહુવા તાલુકામાં આવેલું બગદાણા ગામ બજરંગદાસબાપા જેવા સંતના આગમનથી એક મોટુ યાત્રા સ્થળ બન્યુ છે. મહુવા સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના ભગતજી મહારાજનું જન્મ સ્થળ છે. જૈન ધર્મના નેમી સૂરિ મહારાજની પણ આ જન્મભુમી છે. મહુવા તાલુકામાં સથરા ગામની નજીક સંતશ્રી નારણદાસબાપુનો આશ્રમ આવેલો છે. અહીં રામ જરૂખો, સમાધિ મંદિર, ગાદી મંદિર વગેરે જોવા લાયક છે. અહીં સવાર-સાંજ ભોજન પણ આપવામાં આવે છે તેમજ ખોડિયાર માનું સ્થાનક આવેલું છે. નજીકમાં ભગુડા ગામમાં મોગલ માનું મંદિર આવેલું છે.

જાણીતાં વ્યક્તિઓ 

 મોરારી બાપુ (તલગાજરડા) - જાણીતા કથાકાર.
 આશા પારેખ (કોંજળી) - હિંદી ચલચિત્રોની અભિનેત્રી.
 બળવંતરાય કલ્યાણજી પારેખ (કળસાર) - ફેવિકોલ કંપનીના સ્થાપક.
 છબીલદાસ મહેતા (મહુવા) - ગુજરાતના નવમા મુખ્યમંત્રી.

હવામાન

સંદર્ભ 

ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
મહુવા તાલુકો
રજોસણા (તા. વડગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રજોસણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

વડગામ તાલુકો
કાચબો એક ઉભયજીવી (પાણી તેમ જ જમીન બંનેમાં રહેતું) પ્રાણી છે. કાચબો ચાલી પણ શકે છે તેમ જ પાણીમાં તરી પણ શકે છે. કાચબો ખારા અને મીઠા પાણી એમ બંને જગ્યાએ જોવા મળે છે. સામાન્ય રીતે કાચબાનું આયુષ્ય લાંબુ (આશરે ૨૦૦ વર્ષ જેટલું) હોય છે. કાચબાની ઘણી પ્રજાતિઓ જગતમાં જોવા મળે છે. કાચબાની પીઠ અત્યંત મજબૂત હોય છે, જેનો ઉપયોગ તલવાર વડે લડતી વખતે બચાવ માટે વપરાતી ઢાલ બનાવવા માટે થતો હતો.

કેટલાક કાચબાઓ તેમનુ જીવન દરીયામાંજ વીતાવે છે ફક્ત તેઓ ઇંડા મુકવા માટેજ જમીન પર આવે છે.

પ્રાણીશાસ્ત્રીઓ જમીન પર વસનારા કાચબાને ટોટર્સ (tortoise) કહે છે, જ્યારે સમુદ્રના, નદીના, કુવાના તથા સરોવરના કાચબાને ટર્ટલ (turtle) કહે છે. બન્ને જાતો એકબીજા કરતા જુદી છે. પાણીનો (ટર્ટલ) કાચબો સહેજ ચપટા પગ ધરાવે છે, જેથી તેને હલેસાંનું કામ આપે છે. નદી ના તેમજ સરોવરના ટર્ટલ બહુ મોટા નથી હોતા, લંબાઇ ૧ થી ૨ ફીટ જેટલી અને વજન અંદાજે ૬૩ કિલોગ્રામ જેટલુ હોય છે.

કાચબાની જાતો 
ગુજરાતીમા ઢાલવાળા સરિસૃપ પ્રકારના પોતાનુ શરીર સંકોરી શકતા બધા પ્રણીઓને કાચબો કહે છે. પરંતુ જીવવિજ્ઞાનીકો કાચબાને ત્રણ પેટા પ્રકારમાં વહેચે છે. અંગ્રેજીભાષામાં એ ત્રણેય પ્રકારોના અલગ અલગ નામ આપેલા છે. તે પ્રકારો નીચે મુજબ છે:

 Tortoise એટલે કે ટોર્ટોઈઝ - ભુમિવાસી કાચબા
 Terrapin એટલે કે ટેરાપીન - મીઠા પાણીના કાચબા
 Turtle એટલે કે ટર્ટલ - દરીયાઈ અથવા સમુદ્રીક કાચબા

ટોર્ટોઈઝ - ભુમિવાસી કાચબા 
 ભારતીય તારક કાચબો

ટેરાપીન - મીઠાપાણીના કાચબા

ટર્ટલ - દરીયાઈ અથવા સમુદ્રીક કાચબા 
 ઓલિવ રિડલી દરીયાઈ કાચબો
 લીલો દરીયાઈ કાચબો
 લેધરબેક કાચબો

વિશ્વ કાચબા દિવસ 
મે ૨૩, ૨૦૦૦માં 'અમેરિકન કાચબા બચાવ સંસ્થા' દ્વારા મનાવવાનું શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું, જેનો હેતુ દરીયાઇ અને જમીની કાચબાઓ તરફ લોકોનું ધ્યાન દોરવાનો અને લોકોમાં તેના રક્ષણ અને વિકાસમાં મદદરૂપ થવાની ભાવના ઉત્પન કરવાનો છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 

પ્રાણીઓ
ઉભયચર
સરીસૃપ
દામનગર (તા.શિનોર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા શિનોર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દામનગર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

શિનોર તાલુકો
કિષ્કિંધા વાનરોના રાજા સુગ્રીવનું રામાયણના સમય દરમિયાનનું રાજ્ય હતું.

આ રાજ્ય તુંગભદ્રા નજીકનો વિસ્તાર હતો એમ ઓળખવામાં આવ્યું છે, જે હમ્પી નજીક છે અને કોપ્પાલ જિલ્લામાં કર્ણાટકમાં આવે છે. નદીની નજીકનો પર્વત ઋષિમુખ કહેવાય છે જ્યાં સુગ્રીવને વાલીએ રાજ્ય બહાર હાંકી કાઢતા તે તેના મિત્ર હનુમાનની સાથે તે સમય દરમિયાન રહ્યો હતો.

રામાયણ
પાટણા (તા. બોડેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાટણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

બોડેલી તાલુકો
ઉજેટી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઉજેટી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હાલોલ તાલુકો
દાશરાજ્ઞ અથવા દશ રાજાઓનું યુદ્ધ એ એક પૌરાણીક વૈદિક સમયમાં થયેલું યુદ્ધ છે કે જેનો ઉલ્લેખ ઋગ્વેદના સાતમા મંડળમાં (૭:૧૮, ૭:૩૩ અને ૭:૮૩:૪-૮)માં જોવા મળે છે. આ યુદ્ધ વૈદિક સમયના રાજવી દિવોદાસના પૌત્ર સુદાસ અને દશ રાજાઓ વચ્ચે થયું હતું. દશ રાજાઓમાં અલીન, અનુઓ, ભૃગુઓ, ભાલનો, દસ્યુઓ, દ્રુહ્યુઓ, મસ્ત્યો, પરસુ, પુરૂઓ અને પનીઓના રાજાઓનો સમાવેશ થતો હતો. આ દશ રાજાઓના સૈન્યનો મુખ્ય સરદાર પુરુઓનો રાજા હતો તથા તેમના સલાહકાર વિશ્વામિત્ર ઋષી હતા જ્યારે બીજી બાજુ ભરત (ભરતો)નો કબીલો હતો કે જેમનો નેત્રુત્વ તૃત્સુઓના રાજા સુદાસ કરી રહ્યા હતા તથા તેમના સલાહકાર વસિષ્ઠ ઋષી હતા. આ યુદ્ધમાં સુદાસની જીત થઈ હતી અને પરિણામે ઉત્તર ભારતિય ઉપમહાદ્વીપ પર ભરતોનું પ્રભુત્વ સ્થાપિત થયું હતું.

એવું કહેવામાં આવે છે કે આ યુદ્ધનું મુખ્ય કારણ વિશ્વામિત્ર અને વસિષ્ઠ વચ્ચેની અંગત દુશ્મની હતી.

સંદર્ભ 

વેદ
ચીયા કે ચીયા સિડ્સ કે ચીયા બીજ એ "ફુદીના" કુળની સાલ્વીયા હીસ્પાનિકા વૈજ્ઞાનિક નામ ધરાવતી અને અંગ્રજીમાં સામાન્ય પણે ચીઆ તરીકે ઓળખાતી ફુલો ધરાવતી વનસ્પતિના બીજનું નામ છે.

સંદર્ભ
વનસ્પતિશાસ્ત્ર
છોડ
બાવળવાવ (તા. પોરબંદર) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા  પોરબંદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. બાવળવાવ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

પોરબંદર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
અલગટ (વાલોડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાલોડ તાલુકાનું ગામ છે. અલગટ ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.  ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે. ડાંગર, શેરડી, કેરી, પપૈયાં, કેળાં તેમ જ વિવિધ પ્રકારનાં શાકભાજી આ ગામનાં ખેત ઉત્પાદનો છે.

વાલોડ તાલુકો
ભરોડ (તા. વડગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભરોડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

વડગામ તાલુકો
આન્તોન ચેખવ એક રશિયન કથાકાર અને નાટ્યકાર હતા. તેમના સાહિત્યિક જીવનમાં તેમણે રૂસી ભાષાને ચાર નાટક આપ્યા જ્યારે તેમની વાર્તાઓ વિશ્વના સમીક્ષકો અને વિવેચકો માં ખૂબ સમ્માન પામી. ચેખવ તેમના સાહીત્યકાળ દરમિયાન ચિકિત્સકના વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા રહ્યા હતા. તે કહ્યા કરતા કે ચીકીત્સા મારી ધર્મપત્ની છે અને સાહિત્ય પ્રેમિકા .

જીવન 
આન્તોન ચેખવ નો જન્મ દક્ષિણ રસિયના તગાનરોગમાં 29 જાન્યુઆરી 1860 ના રોજ એક દુકાનદાર ના પરિવારમાં થયો હતો.1868 થી 1884 સુધી ચેખવે હાઇસ્કૂલમાં શિક્ષણ મેળવ્યું.1879 થી 1884 સુધી ચેખવ ને મોસ્કોની નેડિકલ કોલેજમાં શિક્ષણ પૂરું કરી અને ડૉક્ટરી કરવા લાગ્યા.1880માં ચેખવે પોતાની પહેલી વાર્તા પ્રકાશિત કરી અને 1884માં તેમનો પ્રથમ વાર્તાસંગ્રહ તૈયાર થયો. 1886માં “રંગબેરંગી વાર્તાઓ” નામનો વર્તસંગ્રહ પ્રકાશિત થયો. અને 1887 માં પહેલું નાટક “ઈવાનવ”.1890માં ચેખવે સખલીન દ્વીપ ની યાત્રા કરી જ્યાં તેમણે દેશનિર્વાસિત લોકોના કસ્ટમે જીવનનો અભ્યાસ કર્યો . આ યાત્રાના ફળ સ્વરૂપ “સખાલીન દ્વીપ” નામનું પુસ્તક તેમણે લખ્યું. 1892 થી 1899 સુધી ચેખવ મોસ્કોના “મેલીખોવો” ગામમાં રહ્યા.તે સમયે પડેલા દુષ્કાળમાં ચેખવે ખેડૂતોની મદદ કરી હતી . 1899 માં ચેખવ બીમાર પડ્યા અને પછી તે ક્રીમ (ક્રાઇમિયા) કે યાલતા નગર માં વસી ગયા. જ્યાં તેઓ ગોર્કી સાથે પરિચિત થયા.

સાહિત્યિક કાર્ય 
ચેખવે સેંકડો વાર્તાઓ લખી. જેમાં સમાજની કુરીતિઓ નું વ્યંગાત્મક ચિત્ર રજૂ  કર્યું છે. “ત્રણ બહેનો “ નાટક માં સામાજિક પરિવર્તનની આવશ્યકતા ની જલક જોવા મળે છે. “ ખેડૂત” લઘુ ઉપન્યાસમાં જાર  કાળના રૂસી ગામડા ની દુખદ વાત કરવામાં આવી છે. પોતાના બધાજ નાટકોમાં ચેખવે સામન્ય માણસની મામૂલી જિંદગીનું સજીવ વર્ણન કર્યું છે. ચેખવ નો પ્રભાવ અનેક રૂસી લેખકો  જેવા કે બુનિન,કુપ્રિન,ગોર્કી વગેરે પર પડ્યો હતો. યૂરોપ,રશિયા અને અમેરિકના લેખકો પણ ચેખવથી પ્રભાવિત હતા. ભારતીય લેખકો ચેખવની કૃતિયો ને ઉચ્ચ કોટિ ની સમજે છે. પ્રેમચંદના માતાનુસાર “ચેખવ સંસારના સર્વશ્રેષ્ઠ વાર્તાકાર” હતા.

અવસાન
ચેખવ નું અવસાન 15 જુલાઈ 1904 ના રોજ થયું હતુ.

સંદર્ભો

લેખક
૧૯૦૪માં મૃત્યુ
ડાહ્યાભાઈ પીતાંબરદાસ દેરાસરી (ઉપનામ: બુલબુલ) (૧૧ ઓક્ટોબર ૧૮૫૭ - ૧૪ માર્ચ ૧૯૩૮) ગુજરાતી સાહિત્યકાર, શિક્ષક અને ભૂસ્તરશાસ્ત્રી હતા.

તેમનો જન્મ સુરતમાં થયો હતો. ૧૮૮૭માં પૂનાની કૉલેજ ઑવ સાયન્સમાં જોડાયા. રાજકોટની ટ્રેનિંગ કૉલેજમાં શિક્ષક અને પછી ઉપાચાર્ય. ૧૮૯૬માં ભૂસ્તરવિદ્યાના અભ્યાસ માટે ઈંગ્લૅન્ડ-ગમન. ત્યાં બાર એટ લૉની ઉપાધિ પણ મેળવી. અમદાવાદમાં વકીલાત. ગુજરાતના ભૂસ્તરવિદ્યા મંડળના પ્રથમ સભ્ય ફેલો. રૉયલ એશિયાટિક સોસાયટીના માનાર્હ સભ્ય. રાજકોટની લૅન્ગ લાઈબ્રેરી અને વોટસન મ્યુઝિયમના સેક્રેટરી.

સર્જન 
પંડિતયુગમાં મણિલાલ દ્વિવેદી અને બાલારામ ઉલ્લાસરામ કંથારિયાના ગઝલસંસ્કાર ઝીલીને સરલ તળપદી ભાષામાં દલપતરીતિએ પોતીકી લોકભોગ્ય રચનાઓ ઉતારનારા આ કવિનાં ‘ચેમલી’ અને ‘બુલબુલ’ (૧૮૮૩) મહત્વનાં સળંગ કાવ્યો છે. ‘ચમેલી’ પંદર ખંડોમાં વિભક્ત સળંગ હરિગીતમાં ત્રણસો પંક્તિનું કાવ્ય છે; તો ‘બુલબુલ’ માં હરિગીત સાથે દોહરાનું મિશ્રણ કર્યું છે અને તેર અસમ ખંડોમાં એ ચારસો પંક્તિમાં રચાયું છે. એક જ છંદમા વિસ્તારથી લખાયેલાં આ કાવ્યોમાં શિષ્ટ શૃંગારનું નિરૂપણ છે. એકના એક ભાવોની પુનરાવૃત્તિથી ક્યાંક એકતાનતા આવી જતી હોવા છતાં વિષય અને રજૂઆતમાં આ રચનાઓ લાક્ષણિક બની છે. ‘હરિધર્મશતક’ (૧૮૮૪) ની બસો પંક્તિઓમાં, ધર્મગ્રંર્થોનાં અનિષ્ટ તત્વોનો ઉપહાસ કર્યો છે. ‘અમારાં આંસુ’ (૧૮૮૪) અને ‘મધુભૂત’ પણ એમનાં કાવ્યો છે.

‘સાઠીના સાહિત્યનું દિગ્દર્શન’ (૧૯૧૧) એ એમનું સુપ્રતિષ્ઠ વિવેચન છે. એમાં ૧૮૫૦ થી ૧૯૧૦ સુધીના ગુજરાતી સાહિત્યની ઐતિહાસિક સમીક્ષા કરવાનો પહેલો પ્રયત્ન છે. ‘કાન્હદેપ્રબંધ’ નું ટિપ્પણ સહિત સંપાદન (૧૯૧૩) અને એનો સુગમ્ય પદ્યાનુવાદ (૧૯૨૪ ? ૧૯૩૪ ? ૧૯૩૬ ?) નોંધપાત્ર છે. 

મરાઠી પર આધારિત ‘પૌરાણિક કોશ’ અને ‘ભૌગોલિક કોશ’ તથા રસાયનશાસ્ત્ર, અર્થશાસ્ત્ર અને પદાર્થવિજ્ઞાન પરનાં પાઠ્યપુસ્તકો રસાયનશાસ્ત્ર, અર્થશાસ્ત્ર અને પદાર્થવિજ્ઞાન પરનાં પાઠ્યપુસ્તકો તેમ જ ‘રણજિતસિંહ’ (૧૮૯૫) અને ‘શહેનશાહ પંચમજ્યોર્જ’ (૧૯૩૦) જેવા અનુવાદગ્રંથો પણ એમના નામે છે. 

સાઠીના સાહિત્યનું દિગ્દર્શન (૧૯૧૧) : ડાહ્યાભાઈ પીતાંબરદાસ દેરાસરીએ લખેલા આ ગ્રંથમાં, ગુજરાત વર્નાક્યુલર સોસાયટીની સ્થાપનાને સાઠ વર્ષ પૂરાં થયાં તે નિમિત્તે સાઠીના સાહિત્યનું દિગ્દર્શન થયું છે. અર્વાચીન સાહિત્યના ઇતિહાસનું આ પહેલું ગુજરાતી પુસ્તક છે. સાઠ વર્ષનો ગાળો ટૂંકો હોવાથી પ્રગટ થયેલા સાહિત્ય વિશે અભિપ્રાય વ્યક્ત કરવા લેખકે એકલાનો અભિપ્રાય ન લેતાં, જે તે પુસ્તકોને માટે અન્ય દ્વારા શું કહેવાયું છે અને કેવી એની કિંમત અંકાયેલી છે તે જણાવવાની કાળજી રાખી છે. પહેલા ખંડનાં પાંચ પ્રકરણોમાં સાઠીની સ્થિતિ, કેળવણીની શરૂઆત, અમદાવાદમાં સાહિત્યને અંગે ચળવળ, તે સમયના અમદાવાદ, મુંબઈ, સુરત, કાઠિયાવાડના ગૃહસ્થો વગેરેની ચર્ચા છે;  અને એ રીતે સાઠીની સાક્ષરપ્રવૃત્તિને ઉપસાવી છે. બીજા ખંડનાં દશ પ્રકરણોમાં સાઠીનું વાઙમય તપાસ્યું છે; એમાં વિવિધ વિષયો અને વિવિધ સ્વરૂપોનાં અવલોકનો અને છેવટે સામયિક પત્રો અને છાપખાનાંની માહિતી આપ્યાં છે. ૧૯મી સદીના ઉત્તરાર્ધનાં પ્રકાશનોની મુલવણીનો આ સંનિષ્ઠ પ્રયાસ છે.

બાહ્ય કડીઓ

 
 
  ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય

 ગુજરાતી સાહિત્યકાર
૧૯૩૮માં મૃત્યુ
ગગન મે થાલ, રવ ચંદ દીપક બને.. ગુજરાતીમાં ભાષાંતર ગગનમાં થાળ આ આરતી શીખ લોકોના પહેલા ગુરુ શ્રી ગુરુ નાનક દેવ સાહેબ દ્વારા ઉચ્ચારિત છે.  તેમને આ આરતી ૧૫૦૬ કે ૧૫૦૮માં પૂર્વ ભારતની યાત્રા દરમ્યાન પુરીનાં શ્રી જગન્નાથ મંદિરમાં ઉચ્ચારી હતી. અમૃતસર સ્થિત શીખ લોકોનાં તીર્થસ્થળ શ્રી હરમંદિર સાહેબ (સ્વર્ણ મંદિર)માં દરરોજ સંધ્યાના સમયે રહેરાસ સાહેબનો પાઠ અને અરદાસ સાથે આ આરતી ગાવામાં આવે છે.

લિપ્યાંતરણ 
ગગન મે થાલ, રવિ ચંદ દીપક બને,
તારકા મંડલ જનક મોતી.
ધૂપુ મલાઅનલો, પવણ ચવરો કરે,
સલગ બનરાઇ ફુલંત જ્યોતિ..
કૈશી આરતી હોઇ.
ભવખંડના તેરી આરતી.
અનહત શબ્દ વાજંત ભેરી..

સંદભ 

શીખ ધર્મ
૨ ફેબ્રુઆરી નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૩૩મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન પણ ૩૩મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૩૨ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૧૯૦૧ – રાણી વિક્ટોરીયાના અંતિમ સંસ્કાર કરાયા.
 ૧૯૬૬ – ૧૯૬૫ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ પછી પાકિસ્તાને કાશ્મીર સંબંધિત છ મુદ્દાનો એજન્ડા સૂચવ્યો.
 ૧૯૭૧ – રાષ્ટ્રપતિ મિલ્ટન ઓબોટની જગ્યાએ ઈદી અમીન યુગાન્ડાના નેતા બન્યા.
 ૧૯૮૯ – સોવિયેત-અફઘાન યુદ્ધ: છેલ્લી સોવિયેત બખ્તરબંધ ટુકડીએ કાબુલ છોડ્યું.
 ૨૦૦૪ – સ્વિસ ટેનિસ ખેલાડી રોજર ફેડરર નંબર ૧ ક્રમાંકિત મેન્સ સિંગલ્સ પ્લેયર બન્યો, આ સ્થાન તેણે રેકોર્ડ ૨૩૭ સપ્તાહ સુધી જાળવી રાખ્યું.

જન્મ 
 ૧૮૮૯ – રાજકુમારી અમૃત કૌર, ભારતીય રાજનેતા અને સામાજીક કાર્યકર્તા (અ. ૧૯૬૪)
 ૧૯૧૫ – ખુશવંત સિંઘ, ભારતીય પત્રકાર અને લેખક (અ. ૨૦૧૪)
 ૧૯૨૦ – શિશિરકુમાર બોઝ, ભારતીય સ્વતંત્રતા સેનાની, બાળરોગ ચિકિત્સક અને ધારાસભ્ય (અ. ૨૦૦૦)
 ૧૯૨૨ – કુંવર દિગ્વિજય સિંહ, ભારતીય ફિલ્ડ હોકી ખેલાડી (અ. ૧૯૭૮)
 ૧૯૭૯ – શમિતા શેટ્ટી, ભારતીય અભિનેત્રી
 ૧૯૯૩ – રામ મોરી, ગુજરાતના ટૂંકી વાર્તા લેખક, પટકથા લેખક અને કટારલેખક

અવસાન 
 ૧૯૭૪ – મોહનલાલ દવે, ગુજરાતી ભાષાના વિવેચક અને નિબંધકાર (જ. ૧૮૮૩)
 ૧૯૭૪ – ચાંપશી ઉદેશી, ગુજરાતી નવલકથાકાર, વાર્તાકાર, નિબંધલેખક, કવિ. પત્રકાર (જ. ૧૮૯૨)
 ૨૦૦૭ – વિજય અરોરા, ભારતીય અભિનેતા (જ. ૧૯૪૪)
 ૨૦૧૩ – પી. શણમુગમ, ભારતીય રાજકારણી, પુડુચેરીના ૧૩મા મુખ્યમંત્રી (જ. ૧૯૨૭)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ 
 વિશ્વ આર્દ્રભૂમિ દિવસ (World Wetlands Day)

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ 

ફેબ્રુઆરી
શાયલોક વિલિયમ શેક્સપીયરના નાટક મર્ચન્ટ ઓફ વેનિસ () નું એક કાલ્પનિક પાત્ર છે. શાયલોક વેનિસનો એક યહુદી ધીરધાર છે. નાટકના અંતે તેની હાર થાય છે અને તેને ખ્રિસ્તી ધર્મ સ્વિકારતો દર્શાવાયો છે.

શાયલોકનું પાત્રાલેખન બીબાંઢાળ રીતે કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં તેને લોભી અને બદલાની વૃત્તિ ઘરાવતો યહૂદી દર્શાવાયો છે. પરંતુ, શેક્સપિયરના સમયમાં ઇંગ્લેન્ડમાં યહૂદીઓ હાજર હતા નહી. યહુદીઓને ઇ.સ. ૧૨૯૦ સુધીમાં એડવર્ડ પહેલાએ હાંકી કાઢ્યા હતા અને આ ક્રમ ક્રોમવેલના સમય સુધી ચાલુ રહ્યો હતો.
મઢાદ (વઢવાણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વઢવાણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મઢાદ (વઢવાણ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

વઢવાણ તાલુકો
જેઠ વદ ૧ને ગુજરાતીમાં જેઠ વદ એકમ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના આઠમા મહિનાનો સોળમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના ત્રીજા મહિનાનો સોળમો દિવસ છે.

તહેવારો અને ઉજવણીઓ
 યજ્ઞનારાયણ ઇષ્ટિયાગ

મહત્વની ઘટનાઓ

જન્મ

અવસાન

સંદર્ભ

પંચાંગ
સમય
ચોરા (તા. ડીસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ડીસા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચોરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ડીસા તાલુકો
સગરામપુરા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા રાજ્યનાં મહત્વના અને મોટા શહેર પૈકીના એક તથા  સુરત જિલ્લાના મુખ્ય મથક એવા  સુરત શહેરના મધ્ય ભાગમાં આવેલો એક મોટો વિસ્તાર છે. ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ આ વિસ્તારની વસ્તી ૮૧,૫૫૪ વ્યક્તિઓની છે.

સુરત શહેર
સુરત શહેર તાલુકો
સતવાડી (તા. ઉપલેટા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા  ઉપલેટા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સતવાડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ઉપલેટા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
પ્રીતિ ગૌતમ અદાણી (જન્મ: ૧૯૬૫) એક ભારતીય દાનવીર અને અદાણી ફાઉન્ડેશનના અધ્યક્ષા છે.  તેઓ ગુજરાત રાજ્યના અગ્રણી મહિલા શિક્ષણશાસ્ત્રીઓમાંના એક છે.

પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ 
પ્રીતિ અદાણીનો જન્મ ૧૯૬૫માં મુંબઈમાં એક ગુજરાતી કુટુંબમાં થયો હતો. તેમણે ગવર્નમેંટ ડેન્ટલ કૉલેજ, અમદાવાદમાંથી ડેન્ટલ સર્જરીમાં (દંત ચિકિત્સા) સ્નાતકની પદવી મેળવી. તેમણે અદાણી ગ્રુપના ચેરમેન ગૌતમ અદાણી સાથે લગ્ન કર્યા છે.

કારકિર્દી 
કારકિર્દીના પ્રારંભિક દિવસો દરમિયાન, તેમણે દંત ચિકિત્સક તરીકે વ્યવસાયની શરૂઆત કરી હતી. વર્ષ ૧૯૯૬માં, તેમને અદાણી ફાઉન્ડેશનના અધ્યક્ષ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

ઈ. સ. ૨૦૦૧ માં, ભૂજ ભૂકંપ પછી, તેમણે મુન્દ્રામાં અદાણી ડી.એ.વી. શાળા શરૂ કરી. પછીથી શાળાનું નામ બદલીને અદાણી પબ્લિક સ્કૂલ રાખવામાં આવ્યું. જૂન ૨૦૦૯ માં, તેમણે અને તેમના પતિએ ભદ્રેસર (મુન્દ્રા નજીક) અને અમદાવાદમાં અદાણી વિદ્યા મંદિરની સ્થાપના કરી. અદાણી વિદ્યા મંદિર વંચિત બાળકોને મફત ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ આપે છે. તેમના નેતૃત્વમાં, અદાણી જૂથનું ૨૦૧૮-૧૯નું સી.એસ.આર. બજેટ એક વર્ષમાં રૂ. ૯૫ કરોડથી વધીને ૧૨૮ કરોડ રૂપિયા થયું.

પુરસ્કારો 
 એફ. આઈ. સી. સી. આઈ. - ફ્લો મહિલા દાનવીર એવોર્ડ (૨૦૧૦–૧૧).
 ગુજરાત લો સોસાયટી યુનિવર્સિટી દ્વારા માનદ ડોક્ટરેટ પદવી.

અંગત જીવન 
પ્રીતિ અદાણીએ અદાણી ગ્રુપના વર્તમાન ચેરમેન ગૌતમ અદાણી સાથે લગ્ન કર્યા છે. તેમને બે પુત્રો છે - કરણ અદાણી અને જીત અદાણી.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 અદાણી ફાઉન્ડેશન પર પાનું
 
જીવિત લોકો
૧૯૬૫માં જન્મ
ગુજરાતી ઉદ્યોગપતિઓ
ટોરડા (તા. ભિલોડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ટોરડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના અગ્રગણ્ય સંત શ્રી ગોપાળાનંદ સ્વામીની આ જન્મભુમી હોવાથી આ ટોરડા ગામ યાત્રાભૂમી છે. આ ગોપાળાનંદ સ્વામીએ સાળંગપુરમાં શ્રી કષ્ટભંજનદેવ પધરાવ્યા છે. 

ભિલોડા તાલુકો
સવજ (તા. દ્વારકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા તેમજ ત્રણ બાજુએથી દરિયા વડે ઘેરાયેલા ઓખામંડળ તરીકે ઓળખાતા દ્વારકા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સવજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

દ્વારકા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ઉમરવા (તા. પાવી જેતપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાવી જેતપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઉમરવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.

પાવી જેતપુર તાલુકો
ભમરડો (‌) બાળકોને રમવા માટેનું એક પ્રકારનું રમકડું છે.

રચના 
ભમરડામાં ભમરડો અને દોરી એમ બે મુખ્ય વસ્તુઓ છે. લાકડાનો ભમરડો નીચેના ભાગમાં અણીવાળો હોય છે. ભમરડા પર યોગ્ય રીતે દોરી વિંટાળી, ચોક્કસ રીતે પકડીને ફેકવાથી ભમરડો જમીન પર પડી અણીવાળી ધરી પર ગોળ ફરવા માંડે છે અને દોરી ફેંકનારના હાથમાં જ રહે છે. કેન્દ્રત્યાગી બળના આધારે સંતુલન જાળવતો ભમરડો બળ ઓછું થાય ત્યાં સુધી ફરતો રહે છે.

વર્તમાન સમયમાં આધુનિક સ્પ્રિંગો અને વિવિધ ચક્રોનો ઉપયોગ કરી બનાવવામાં આવેલ ભમરડાથી બાળકો રમે છે. દોરી વડે ફેરવાતા ભમરડાની ચોક્કસ રીતથી હાલનાં બાળકો મોટેભાગે અજાણ હોય છે.

રમકડું
ધાટ (વ્યારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વ્યારા તાલુકાનું ગામ છે. ધાટ (વ્યારા) ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.  ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે. ડાંગર, જુવાર, કેરી અને શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.

વ્યારા તાલુકો
ભીતબુદ્રક કે ભીતભુદ્રક ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના ઉચ્છલ  તાલુકાનું ગામ છે. ભીતબુદ્રક ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. ઉચ્છલ તાલુકાનું તે વિકસીત ગામ છે. તે તાલુકામથક ઉચ્છલથી ૨ કિ.મી નાં અંતરે વસેલુ ગામ છે, ગામનો વિસ્તાર ૧,૨૮૦ યાર્ડ છે. તે રંગાવલી નદી નાં કિનારે વસેલુ હોવાથી પાણી આધારીત પિયતખેતી થાય છે.

જોવાલાયક સ્થળો 
બાયોગેસ પ્લાન્ટઃ ભીતબુદ્રક ગામમાં તાલુકાનો પ્રથમ મધ્યમ કક્ષાનો સામુહિક બાયોગેસ પ્લાન્ટ બનાવવામાં આવ્યો છે.જેમાં થી ગેસ ઉત્પન્ન કરી ઘરેઘરે પાઈપથી રસોઈ માટે ગેસ પહોચાડવાની સિધ્ધી મેળવી છે. ઉપરાંત તેનાથી ગામની સ્વર્છતા તો જળવાયજ છે સાથે સાથે ખેતીમાટે ઉપયોગી એવું સેન્દ્રીય ખાતર પણ મળી રહે છે,જે બદલ આ ગામને એવોડ પણ મળેલ છે.નદી કીનારાનો બગીચો:સમગ્ર ઉચ્છલ તાલુકામાં બગીચો ધરાવતુ આ એકમાત્ર ગામ છે. જેને ગામનાં લોકોએ સ્વખર્ચે બનાવ્યો છે. નદીનાં કિનારે હોવાથી તે ઘણોં જ સુંદર લાગે છે. અવારનવાર તેમાં ધાર્મીક આયોજનો પણ થતા રહે છે.રંગાવલી નદીનો વિયર-ડેમ:સરકારી સહાયતાની મદદથી અંહી નદી પર વિયર-ડેમ બાંધવામાં આવ્યો છે જેથી પાણીનોં સંગ્રહ પણ થતો રહે છે અને પુલ પરથી નદી ના સામેનાં ગામો તરફ જવા માંટે ઉચ્છલ સુધી જવુ પડતું નથી

ઉચ્છલ તાલુકો
ચોર્યાસીસ્તંભ છત્રી અથવા 84-Pillared Cenotaph એક ઐતિહાસિક સ્થળ છે, જે બુંદી નગર, રાજસ્થાન, ભારત ખાતે આવેલ છે. આ ઈમારતનું નિર્માણ ઈ. સ. ૧૬૮૩ના વર્ષમાં બુંદીના મહારાજા રાવ રાજા અનિરુદ્ધ દ્વારા તેમના સૌતેલા ભાઈ દેવાના સ્મારક  તરીકે કરાવવામાં આવ્યું હતું. તેને સંગીત મહારાણિની છત્રી પણ કહેવામાં આવે છે.

આ ઈમારતનું માળખું એક વિશાળ શિવલિંગ કે જે શણગારેલ છત કે જે ૮૪ (ચોર્યાસી) સ્તંભોનો આધાર ધરાવે છે તેના દ્વારા આવરી લેવામાં આવેલ છે; પરંપરા એવી છે કે આ સ્તંભોને ગણતી વખતે કોઈપણ વ્યક્તિ ૮૪ સ્તંભો સુધી પહોંચવા માટે અસમર્થ ગણાય છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 ચોર્યાસીસ્તંભ છત્રી, બુંદી

રાજસ્થાનનો ઇતિહાસ
જોવાલાયક સ્થળો
મધવાસ (તા.કાલોલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા  કાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માધવાસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કાલોલ તાલુકો
હૈજરાબાદ (તા. માતર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  માતર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. હૈજરાબાદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

માતર તાલુકો
મણિલાલ નભુભાઈ: જીવનરંગ એ ગુજરાતી લેખક ધીરુભાઈ ઠાકર દ્વારા લખાયેલ મણિલાલ નભુભાઈ દ્વિવેદીનું જીવનચરિત્ર છે જે ૧૯૫૭માં પ્રકાશિત થયું હતું.

પાર્શ્વભૂમિ
ગુજરાતી વિવેચક, સાહિત્યના ઈતિહાસકાર અને ગુજરાતી વિશ્વકોશના સંપાદક ધીરુભાઈ ઠાકરે તેમના પીએચ.ડી.ના વિષય તરીકે મણિલાલ નભુભાઈ દ્વિવેદીને પસંદ કર્યા હતા. આ મહાનિબંધ ૨ ગ્રંથરૂપે પ્રગટ થયો હતો: (૧) 'મણિલાલ નભુભાઈ: સાહિત્યસાધના', અને (૨) 'મણિલાલ નભુભાઈ: જીવનરંગ'. આ દ્વિતીય ગ્રંથમાં મણિલાલના જીવનનું આલેખન કરવામાં આવ્યું છે.

ધીરુભાઈએ આ ચરિત્ર લખવામાં પૂર્વે પ્રગટ થયેલ અને અંબુભાઈ પુરાણીએ લખેલ મણિલાલના જીવનચરિત્રનો ઉપરાંત આનંદશંકર ધ્રુવ પાસે સચવાયેલ મણિલાલના આત્મવૃત્તાંતનો તથા મણિલાલના પત્રો, ફાઈલો, વસિયતનામું, સ્વજનોની મુલાકાતો વગેરેનો ઉપયોગ કર્યો છે. આ સામગ્રીઓનો અભ્યાસ કરીને મણિલાલના જીવનના અગત્યના પાસાંઓ, જેને લીધે દંતકથાઓ અને અફવાઓ ચાલેલી હોય તેવા પાસાંઓ પર પ્રકાશ પાડવાનો લેખકે પ્રયત્ન કરેલો છે.

પુસ્તક સંક્ષેપ
પુસ્તકની શરુઆતમાં લેખકે મણિલાલના જન્મ સમયના યુગનો પરિચય આપ્યો છે. લેખકે બીજા પ્રકરણથી મણિલાલના જીવનની ક્રમશ: માહિતી આપી છે અને પ્રકરણવાર તેમના જીવનના પ્રસંગો, પ્રવૃત્તિઓ, આંતરજીવન અને જાહેરજીવન આલેખ્યું છે.

આવકાર
બહેચરભાઈ પટેલ નોંધે છે કે ધીરુભાઈ ઠાકરે આ ચરિત્ર દ્વારા 'મણિલાલના જીવનને 'ઊંચા પર્વત, ઊંડી ખીણ' તરીકે પ્રતિપાદિત કર્યું છે'. તેમજ અનંતરાય રાવળ કહે છે કે 'એમ કરવામાં તેમની વૈજ્ઞાનિક ચોક્સાઈ, તારતમ્યબુદ્ધિ, સમભાવ અને તાટસ્થ્ય જણાઈ આવે છે'.

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ
 

મણિલાલ દ્વિવેદી વિશેની કૃતિઓ
નાગેલ (તા. દાંતા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાંતા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાગેલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દાંતા તાલુકો
લેબ્રાડોર રિટ્રીવર કુતરાની એક પ્રજાતિ છે. તે ખાસ કરીને યુનાઇટેડ કિંગડમ અને અમેરિકા જેવા દેશોમાં સૌથી વધુ લોક્પ્રિય પ્રજાતિ છે.

શરીર 
લેબ્રાડોર રીટ્રીવરનું વજન ૫૫થી ૮૦ પાઉન્ડ વચ્ચે હોય છે. તેની સામાન્ય રીતે ઊંચાઈ ૨૨થી ૨૫ ઇંચ હોય છે.

આહાર

સ્થાન

વર્તણૂંક

વિશેષ

સંદર્ભ 

પ્રાણીઓ
કરોડ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના ઉચ્છલ  તાલુકાનું ગામ છે. કરોડ ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.આ ઉપરાંત કરોઙ ગામમાં આશ્રમશાળા અને માધ્યમિક શાળા પણ છે જેના લીધે ઘણાં ગરીબ બાળકોને શૈક્ષણિક આશ્રય મળ્યો છે.

કરોઙ ગામમાં એક વિશેષ માન્યતા અનુસાર, જ્યારે ચોમાસામાં વરસાદ પઙતો નથી ત્યારે મેઘરાજને રિઝવવા માટે ગામના બધા માણસો મળીને સમુહમાં નાચે છે. નાચતા નાચતા ગામલોકો ભેગા મળીને ગામની નદીએ જઈ નદીમાંથી પાણી લાવીને ગામના પાદરે આવેલા મંદિરમાં હનુમાનજીને તે પાણીથી સ્નાન કરાવે છે અને ત્યાર બાદ એકબીજાને પાણીથી નવઙાવે છે.

ઉચ્છલ તાલુકો
મેધાવાડ (તા. જામકંડોરણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામકંડોરણા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મેધાવાડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

જામકંડોરણા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
દીક્સાલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. દીક્સાલ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે. 

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

કપરાડા તાલુકો
વલસાડ જિલ્લો
ત્રાકુડા (તા. ગોંડલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા ગોંડલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ત્રાકુડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, આરોગ્ય કેન્દ્ર, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
અહીં તરબૂચ અને ગમ ગવાર (ગવાર ગમ)નું પણ મોટા પાયે ઉત્પાદન થાય છે.

ગોંડલ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
અડાસ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા આણંદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અડાસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઇતિહાસ 

૧૮ ઓગસ્ટ ૧૯૪૨ના રોજ અડાસ રેલ્વે સ્ટેશન પર ભારત છોડો ચળવળ દરમિયાન છ લોકોના મૃત્યુ થયા હતા અને ઘણા લોકો ઘાયલ થયા હતા.

આણંદ તાલુકો
ચરોતર
વાંભોરી (તા. દાહોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દાહોદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાંભોરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, અડદ, ચણા, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દાહોદ તાલુકો
સરવણ ફોફડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડા તાલુકાનું   ગામ છે. સરવણ ફોફડી ગામના લોકોના મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું ડુંગરાળ ભૂપૃષ્ઠ ધરાવતું ગામ છે. અહીં મુખ્યત્વે વસાવા, ચૌધરી તેમ જ ગામિત જેવા આદિવાસી જાતિના લોકો રહે છે. ગામના લોકો ડાંગર, જુવાર, વરાઇ, નાગલી વગેરે ધાન્યોની ખેતી કરે છે. ગામના કેટલાક લોકો જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી લાકડા સિવાયની વસ્તુઓ(ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) મેળવી તેના વડે પણ જીવન ગુજારે છે.

સુરત જિલ્લો
ઉમરપાડા તાલુકો
વાંકોલ (તા.નેત્રંગ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા નેત્રંગ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાંકોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  ડાંગર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

નેત્રંગ તાલુકો
કાનપુરા (દલસાણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરમગામ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાનપુરા (દલસાણા) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિરમગામ તાલુકો
ટેન્શન થઇ ગયું શ્રીદત્ત વ્યાસ દ્વારા નિર્દેશિત ૨૦૧૮ની ગુજરાતી-ભાષાની કોમેડી ડ્રામા ફિલ્મ છે. મનીષ પુરોહિત, કિર્તી કુમાર દ્વારા નિર્મિત દુર્વા એન્ટરટેઇનમેન્ટ પ્રા. લિ. ના બેનર હેઠળ. આ ચલચિત્રના કલાકારો વિશાલ સોલંકી, ઐશ્વર્યા દુસને, શરદ શર્મા, પ્રપ્તી અજવલિયા, જિજ્ઞેશ મોદી છે.

આ ચલચિત્ર ૮ નવેમ્બર ૨૦૧૬ના રોજ ભારત સરકારે જાહેર કરેલી ૫૦૦ અને ૧૦૦૦ની ચલણી નોટની નોટબંધી ઘટના પર આધારિત છે.

કલાકારો 
 વિશાલ સોલંકી 
 ઐશ્વર્યા દુસને 
 શરદ શર્મા 
 પ્રાપ્તી અજવાલિયા 
 જિજ્ઞેશ મોદી 
 જીતુ પંડ્યા
 પ્રતિમા ટી. 
 હિતેશ રાવલ 
 જિતેન્દ્ર ધૂરી

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ
હનવંતપાડા (પિપલદહાડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ડાંગ જિલ્લાના સુબિર તાલુકાનું ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. આ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

સુબિર તાલુકો
ભુરાકુઇ (તા. પેટલાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પેટલાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભુરાકુઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામમા હાઇસ્કુલની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે.

પેટલાદ તાલુકો
ચરોતર
ગોઢ (તા. દાંતીવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દાંતીવાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

દાંતીવાડા તાલુકો
ગુલાબસાગર નેસ (તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગુલાબસાગર નેસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ભાણવડ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
નેસ
શ્યામમુખ વાઘોમડા, (અંગ્રેજી: Masked Booby) (Sula dactylatra) એ ઘોમડા પરિવારનું મોટું દરીયાઈ પક્ષી છે. આ પક્ષી પૂર્વીય એટલાન્ટીક સીવાયનાં ઉષ્ણકટિબંધીય સમુદ્રી ટાપુઓ પર પ્રજોપ્તિ કરે છે.

વર્ણન
 લાંબુ,  પાંખોનો વ્યાપ અને   વજન ધરાવતું આ સૌથી મોટું વાઘોમડું છે.

બાહ્ય કડીઓ

સંદર્ભો
    

પક્ષી
મોહનપુર રાજ્ય બ્રિટિશ રાજના યુગ દરમિયાન બોમ્બે પ્રેસિડેન્સીની મહી કાંઠા એજન્સી સાથે સંકળાયેલ એક નાનું રજવાડું હતું.  જે મોહનપુર નગર પર કેન્દ્રિત હતું અને તેમાં ૫૨ ગામોનો સમાવેશ થતો હતો. હાલમાં તે ગુજરાત રાજ્યના સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલું છે.

ઇતિહાસ 
ઠાકોર જસપાલના પૂર્વજ રાજાઓના દ્વારા આ રજવાડાની સ્થાપના ૧૨૨૭ની આસપાસ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ તેનો ઇતિહાસ અસ્પષ્ટ છે.

નાનું હોવા છતાં, મોહનપુર એ નાના રજવાડાઓમાંનું એક ન હતું, જે ડિસેમ્બર ૧૯૪૩માં જોડાણ સંધિ હેઠળ બરોડા રાજ્યમાં ભળી ગયાં હતાં. 

અંતિમ શાસક વિનયસિંહજી સરતાનસિંહજી હતા જેમનો જન્મ ૧૯૦૯ માં થયો હતો અને ૨૩ જૂન ૧૯૨૩ ના રોજ રાજગાદી પર બેઠા હતા. તેમણે લગ્ન કર્યા પણ મુશ્કેલીઓ ઉદ્ભવી. ઠાકુર વિનયસિંહજી સરતાનસિંહજીએ ૧૦ જૂન ૧૯૪૮ ના રોજ સ્વતંત્ર ભારતમાં જોડાવાની સંધિ પર હસ્તાક્ષર કર્યા. ૯ ડિસેમ્બર ૧૯૫૫ ના રોજ તેમનું અવસાન થયું.

શાસકો 
મોહનપુર રજવાડાના શાસકો ઠાકુર તરીકે ઓળખાતા હતા. 

 ૧૭૯૩ - ૧૭૯૫ ખાલી
 ૧૭૯૫ - ૧૮૦૧ હિન્દુસિંહજી પ્રતાપસિંહજી
 ૧૮૦૧ - ૧૮. . સલામસિંહજી
 ૧૮ .. - ૧૮૫૦ રાયસિંહજી
 ૧૮૫૦ - ૧૮૭૫ દોલતસિંહજી
 ૧૮૭૫ - ૧૮૮૨ ઉમેદસિંહજી (જ. ૧૮૫૪ - અ. ૧૮૮૨)
 ૬ ઓક્ટોબર ૧૮૮૨ - ૧૯૧૬ હિંમતસિંહજી (અ. ૧૮૭૩ - અ. ૧૯૧૬)
 ૧૮૮૨ - ૧૮૯૪. . . . - ગાદી ખાલી
 ૧૯૧૬ - ૧૯૨૭ તખતસિંહજી (અ. ૧૮૬૧ - અ. ૧૯.. )
 ૧૯૨૭ - ૧૯૪૭ વિનયસિંહજી સરતાનસિંહજી (જ. ૧૯૦૯ - અ. ૧૯૫૫)

સંદર્ભ 

સાબરકાંઠા જિલ્લો
ગુજરાતનાં રજવાડાં
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા વેરાવળ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામ વેરાવળથી ૫ કિમીના અંતરે આવેલું છે.

સંદર્ભો
ચકરાઈ ભારતના ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાના લખપત તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, નોકરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મગ, તલ, બાજરી, જુવાર,  રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ

લખપત તાલુકો
મિર્જાપુર પ્રાંત (Mirzapur division) એ ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા વહીવટી પ્રાતો પૈકીનો એક પ્રાંત છે. હાલમાં (૨૦૦૫) આ પ્રાંતમાં નીચે પ્રમાણેના જિલ્લાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવેલ છે.

 મિર્જાપુર જિલ્લો,
 ભદોહી જિલ્લો,
 સોનભદ્ર જિલ્લો

ઉત્તર પ્રદેશના પ્રાંતો
બુટવાન એક હિંદૂ રાજ્ય હતું, જે વર્તમાન દક્ષિણ ફીલીપાઈન્સના બૂટવાન શહેરમાં કેન્દ્રિત હતું. તે સોનાના ખાણકામ, સોનાના આભૂષણો અને નુસાન્તર ક્ષેત્રમાં તેના વ્યાપક વેપાર તંત્ર માટે પ્રચલીત હતું. જાપાન, ચીન, ઈરાન અને અન્ય ભારતીય વિસ્તારોની પ્રાચીન સંસ્કૃતિઓ સાથે આ રાજ્યના વેપાર સંબંધો હતા.
ચણોલ નાની (તા. પડધરી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પડધરી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચણોલ નાની ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

પડધરી તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ઇસરોડીયા (તા. ગોધરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા ગોધરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઇસરોડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તમાકુ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગોધરા તાલુકો
વ્યાયામ એ એક ગતિવિધિ છે જે શરીરને સ્વસ્થ રાખવાની સાથે વ્યક્તિના સમગ્ર સ્વાસ્થ્યને પણ વધારે છે. વ્યાયામ ઘણાં અલગ અલગ કારણો માટે કરવામાં આવે છે, જેમાં સામેલ છે: માંસપેશીઓને મજબૂત બનાવવાનું, હૃદય પ્રણાલીને સુદૃઢ બનાવવાનું, એથલેટિક કૌશલ્ય વધારવાનું, વજન ઘટાડવાનું કે પછી માત્ર આનંદ માટે. લગાતાર તેમજ નિયમિત શારીરિક વ્યાયામ, સ્વરક્ષણ પ્રણાલીને વધૂ જાગ્રત કરે છે અને હૃદય રોગ, રક્તવાહિની રોગ, ટાઇપ ૨ મધુપ્રમેહ તથા મોટાવો જેવા રાજરોગોને રોકવામાં મદદ કરે છે. વ્યાયામ માનસિક સ્વાસ્થ્ય પણ સુધારે છે અને તણાવ રોકવામાં પણ મદદ કરે છે. કિશોરાવસ્થાનો મોટાપો એક વધતી જતી વૈશ્વિક ચિંતાનો વિષય છે અને શારીરિક વ્યાયામ દ્વારા બાળપણના મોટાપાના પ્રભાવને ઓછો કરવામાં મદદ મળી શકે છે.

વ્યાયામના પ્રકાર 
સામાન્ય રીતે વ્યાયામ દ્વારા માનવ શરીર પર પડતા સમગ્ર પ્રભાવના આધાર પર ત્રણ પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરી શકાય છે: 

 નમ્યક (લચીલાપણું) વ્યાયામ જેવા કે શરીરના ભાગોને ખેંચવા (સ્ટ્રેચિંગ)ને કારણે માંસપેશીઓ તથા સાંધાની સક્રિયતા અને ક્ષમતામાં સુધારો થાય છે. 
 એરોબિક વ્યાયામ જેમ કે સાઈકલ ચલાવવાનું, તરણ, ચાલવું, નૌકાયન, દોડ, લાંબી પદ યાત્રા કે ટેનિસ રમવું વગેરેથી હૃદયના સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો થતો હોય છે. 
 એનારોબિક વ્યાયામ, જેમ કે વજન ઉઠાવવું, ક્રિયાત્મક પ્રશિક્ષણ અથવા ટૂંકા અંતરનું ઝડપી દોડવું (સ્પ્રિન્ટિંગ),  ટૂંક સમય માટે પેશી શક્તિમાં વૃદ્ધિ કરે છે.

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ 
 મેડીલાઈન પ્લસ દ્વારા એક લેખ:વ્યાયામ અને શારિરીક તંદુરસ્તી
 શારિરીક વ્યાયામનો સંદર્ભ:સાયન્સ ડેઈલી 
 શા માટે કસરત કરવા છતાં પાતળા થવાતું નથી? ધ ઓબ્સર્વર દ્વારા

આરોગ્ય
યોગના નિયમોનો સંબંધ શરીર ઇન્દ્રિયો અને અંતઃકરણની સાથે છે. નિયમોના યથાર્થ પાલનથી શરીર અને આંતરમન રાજસી, તામસી પ્રકૃતિ, વિક્ષેપ અને આવરણરૂપ મેલથી ધોવાયને દિવ્ય બની જાય છે. અષ્ટાંગ યોગમાં શૌચ, સંતોષ, તપ, સ્વાધ્યાય અને ઇશ્વર પ્રણિધાન એ પાંચ નિયમો સૂચવાયા છે.

શૌચ 
શૌચના બે પ્રકાર છે, બાહ્ય શૌચ અને આંતર શૌચ. શરીર, જીવન જરૂરીયાતમાં ઉપયોગ માટેના સાધનો વગેરેને સ્વચ્છ રાખવા, કપડા પણ સ્વચ્છ અને પવિત્ર પહેરવા, શુદ્ધ અને સાત્વિક ખોરાક લેવો, બસ્તી, નૈતી, ધોતી વગેરે યૌગીક ક્રિયાઓ દ્વારા શરીરનું શુદ્ધિકરણ કરવું વગેરેને બાહ્ય શૌચ કહે છે. એ રીતે મનમાં જે બધા મેલ છે રાગ, દ્રેષ, મોહ, મત્સર, અભિમાન, ઇર્ષા, અસૂયા, ગમો-અણગમો, ટેવો, વિક્ષેપો આ બધામાંથી મુક્ત થઇને આંતરશુદ્ધિ કરવી તેને આંતર શૌચ કહે છે.

સંતોષ 
સંતોષ એટલે કે ઇશ્વર તરફથી સામર્થ્ય અનુસાર યોગ્ય પ્રયત્નો કર્યા બાદ જે કંઇ પણ ફળ મળે, જીવનમાં જે પણ મળ્યું હોય તે બધામાં ઉણપ ન વર્તાવી તે. લોભ વગેરેમાંથી મુક્ત થઈને પરમ સંતોષ મેળવી શકાય છે. આવા વ્યક્તિને દુઃખ સ્પર્શી શકતું નથી. અહીં સંતોષનો અર્થ એટલે ભોગવટા બાદ તૃપ્તિનો અનુભવ થાય એ સંતોષ નથી પણ અભાવમાં પણ અભાવો ન વર્તાય, મન વિચલિત ન થાય તે પ્રકારના સાત્વિક સંતોશની વાત છે.

તપ 
તપ એટલે કે શરીર, પ્રાણની વૃત્તિઓ, મન અને ઇન્દ્રિઓ વગેરેને વશમાં રાખીને તેના પર કાબુ મેળવવો તે. તેનાથી યોગી પ્રકૃતિની દ્વંદ અવસ્થામાંથી મુક્ત થઈને સમતા ધારણ કરી શકે છે. સુખ-દુઃખ, સંતોષ-અસંતોષ વગેરે પરસ્પર વિરોધી તત્વો ત્યાં એક થઈ જાય છે. જે રીતે અગ્નિમાં તપાવવાથી ધાતુનો મેલ બાળી નાખવાની પ્રક્રિયા છે તે જ રીતે તપ એ મનના મેલ બાળી નાખવા માટેની ક્રિયા છે.

સ્વાધ્યાય 
સ્વાધ્યાય સ્વ-અધ્યયન. ધાર્મિક અને આત્મોન્નતિ કરાવે તેવા સાહિત્યનો અભ્યાસ કરવો એ સ્વાધ્યાય છે.

ઇશ્વર પ્રણિધાન 
ઇશ્વર પ્રણિધાન એટલે ફળ સહિત બધા કર્મો ઇશ્વરને અર્પણ કરવા, પોતે જાણે ઇશ્વરનું એક યંત્ર છે અને જે કઈ થાય કરે તેનો કર્તા ઇશ્વર જ છે તેવો સતત ભાવ રાખવો તે. આનાથી યોગી કર્તાભાવથી મુક્ત રહે છે. ઇશ્વર ભક્તિનો પણ આ એક પ્રકાર છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
અષ્ટાંગ યોગ નિયમ
નિયમ 

હિંદુ દાર્શનિક વિભાવનાઓ
યોગની પદ્ધતિઓ
યોગ
ભારતીય દર્શનશાસ્ત્ર
સંસ્કૃત શબ્દો અને શબ્દસમૂહો
ધ્યાન
આધ્યાત્મિક અભ્યાસ
ગણેશપુરા (તા. બહુચરાજી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બહુચરાજી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગણેશપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બહુચરાજી તાલુકો