Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
બજરંગદાસ એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાનાં મહુવા તાલુકાનાં બગદાણા ગામે થયેલ સંત હતા. તેઓ બજરંગદાસ બાપા, બાપા સીતારામ અથવા માત્ર બાપા તરીકે પણ ઓળખાય છે.

જીવન
બજરંગદાસ બાપાનું મુળ કુટુંબ રાજસ્થાનથી હતું. મુળથી એ રામાનંદી સાધુ અને ભાવનગર જિલ્લામાં વર્ષોથી સ્થાયી થયા હતા. ૧૯૦૬માં (ચોક્કસ તારીખ ની માહિતી નથી) ઝાંઝરીયા હનુમાન મંદિરમાં ગામ અધેવાડામાં ભકિતરામ તરીકે માતા શિવકુંવરબાના ખોળામાં તેમનો જન્મ થયો. એમના પિતાજીનું નામ હરીદાસબાપુ હતું. ભકિતરામ ૧૧ વર્ષની નાની વયે સાધુઓના સંપર્કમાં આવ્યા. અયોધ્યામાં તેમની મુલાકાત તેમના ગુરૂ સીતારામ બાપુ સાથે થઈ. તેઓ તેમના શિષ્ય બન્યા.

તેમના કેટલાક પ્રસિદ્ધ પરચા છે. જેમકે, એક વાર જ્યારે બાપા બજરંગદાસ ઊનાળાના સમયમાં મુંબઈમાં સાધુ ની જમાત જોડે હતી. ત્યારે સાધુ ની જમાતે પાણી પીવાની ઈચ્છા વ્યકત કરી ત્યાં પીવાના પાણીની ખૂબ અછત હતી. ગુરૂજીએ બાપાને પાણીની વ્યવસ્થા કરવાનું કહ્યું. ગુરુજીની આજ્ઞા માની ને બાપા બજરંગદાસ એ ત્યાં મુંબઈ માં દરીયાકીનારે એક ડાર બનાવ્યો, (દરીયાની રેતી માં હાથ થી ખાડો ખોદી ને પાણી કાઢવુ તે) અને એ ડાર માં થી મીઠુ પાણી નીકળ્યુ. ઔરંગાબાદમાં તેમણે એક બાળકને તેના ઘરની અગાસી પરથી નીચે પડી ગયેલ અને બાપાએ તેને તેડી ને બચાવી લીધેલ. એક વાર જયારે બાપા તેમના ગુરુ અને તેમની સાધુ જમાત જોડે જંગલમાંથી પસાર થતા હતા ત્યારે સિંહોનું ટોળું રસ્તામાં મળેલ અને બાપા એ તેમને સીતારામ નામ નો મંત્ર કર્યો અને તેમના રસ્તા પરથી ટોળાને હટી જવા આદેશ આપ્યો અને સાધુની જમાત આગળ વધી.

તેઓ સૂરત (લક્ષ્મીનારાયણ મંદિર), હાનોલ (રણજીત હનુમાનજી), ભાવનગર, પાલિતાણા, જેસર વગેરે જગ્યાઓ એ ફરતા અને સેવા કરતા કાલમોદર પહોંચ્યા. અહીં તેમણે સપ્તાહ કરી અને ત્રણ વર્ષ અહીં રહ્યા. બાપા ત્યારપછી બગદાણા આવ્યા અને અહીં સ્થાયી થયા. 

બગદાણાનો ગુરૂ આશ્રમ તેમના શ્રદ્ધાળુઓ માટે યાત્રાધામ છે. બાપા સીતારામ ની મઢૂલીઓ સૌરાષ્ટ્રના કેટલાય ગામોમાં આવેલી છે.

બાહ્ય કડીઓ
 જય બાપાસિતારામ.કોમ 
 બજરંગદાસબાપાનો ઇતિહાસ 

ગુજરાતનાં સંતો
હિંદુ સંત
ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ
વૈષ્ણવ સંપ્રદાય
કાલીયાકુવા (તા. દેવગઢબારિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દેવગઢબારિયા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાલીયાકુવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ડાંગર, મગ, અડદ, ચણા, કપાસ, દિવેલી, અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દેવગઢબારિયા તાલુકો
કેવડી (તા.નસવાડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નસવાડી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કેવડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

નસવાડી તાલુકો
નેદરા (તા. સિદ્ધપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સિદ્ધપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નેદરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સિદ્ધપુર તાલુકો
બારેજા (તા. દસ્ક્રોઇ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દસ્ક્રોઇ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બારેજા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દસ્ક્રોઇ તાલુકો
કાનપર (તા. વાંકાનેર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંકાનેર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાનપર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

વાંકાનેર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
રેખા એ એક બિંદુથી બીજા બિંદુ સુધીનો માર્ગ છે. રેખાને લંબાઇ હોય છે પરતું પહોળાઇ હોતી નથી. રેખા એ ભૂમિતિની આકૃતિ છે.

રેખાએ અનંત સંખ્યાના બિંદુઓથી બનેલી હોય છે.

રેખાખંડો 
રેખાખંડ એ રેખાનો ભાગ છે. સીધી રેખાના રેખાખંડનું ઉદાહરણ નીચે આપેલું છે:

સીધી અને વક્ર રેખાઓ 
રેખા સીધી અથવા વક્ર હોઇ શકે છે. રેખાનો ઉલ્લેખ સામાન્ય રીતે સીધી રેખા માટે જ કરવામાં આવે છે. બે બિંદુઓ વચ્ચેનું ટૂંકામાં ટૂંકુ અંતર સીધી રેખા હોય છે. સીધી રેખા એ એવી રેખા છે કે જેનાં બિંદુઓની દિશા બદલાતી નથી.

વક્ર રેખા ઘણી વખત વક્ર કહેવાય છે. વર્તુળનો ભાગ એ સીધો હોતો નથી અને એ વક્રનું ઉદાહરણ છે.

રેખાઓનું નામકરણ 
રેખાઓનું નામકરણ તેનાં બે બિંદુઓ પરથી થાય છે. દાખલા તરીકે, જો રેખાનું એક બિંદુ "A" અને બીજું બિંદુ "B" સુધી હોય તો, રેખા "AB" અથવા "BA" તરીકે ઓળખાય છે.

કેટલીક વખત રેખાઓ માત્ર એક જ બિંદુ પરથી ઓળખાય છે; દાખલા તરીકે, રેખા A.

બે રેખાઓ 
બે રેખાઓ નીચે પ્રમાણે હોઇ શકે છે:
 સમાંતર: બે રેખાઓ સમાન સમતલમાં હોય અને ક્યારેય એકબીજાંને અડતી નથી.
 બે રેખાઓ એકબીજાંને એક બિંદુ પર મળે છે.
 બે રેખાઓ સમાન બિંદુમાંથી શરુ થાય છે.
 બે રેખાઓ કાટખૂણે એકબીજાંને મળે છે.
 બે રેખાઓ જે સમાંતર નથી અને એકબીજાંને ક્યારેય મળતી નથી.

સંબંધિત પાનાંઓ 
 બિંદુ

ભૂમિતિ
ગણિત
કાગદડી (તા. બગસરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બગસરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાગદડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ફૂલઝર નદી આ ગામના પાદરમાંથી વહે છે, જેના પર એક ચેક ડેમ બાંધવામાં આવ્યો છે.

ધાર્મિક સ્થળો 
ગામમાં રામજી મંદિર, શિવ મંદિર જેવા ધાર્મિક સ્થળો આવેલા છે.

બગસરા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
સરૈયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા  વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ચિખલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સરૈયા ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દુધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર,  શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.

ગુજરાતનાં ગામો
ચિખલી તાલુકો
સુરતી એક વિશેષણ રૂપે વપરાતો શબ્દ છે, જેનો અર્થ થાય છે, દક્ષિણ ગુજરાતનાં શહેર 'સુરતને લગતું'. આ શબ્દ નીચેનાંમાંથી કોઈને પણ લાગું પડી શકે છે:

 સુરતી બોલી - સુરતમાં બોલાતી બોલી એટલે સુરતી (ગુજરાતી ભાષાની એક બોલી), જે સુરત અને તેની આસપાસના પ્રદેશમાં બોલાય છે.
 સુરતી લોકો - સુરતમાં વસવાટ કરનાર માણસ એટલે સુરતી.
 સુરતી (અટક) - એ એક અટક પણ આવે છે.

સુરત શહેર
ધામોટના મુવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંતરામપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ધામોટના મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંતરામપુર તાલુકો
ક્રિષ્ણાનગર (તા. દહેગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દહેગામ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ક્રિષ્ણાનગર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દહેગામ તાલુકો
બોરખડી (વ્યારા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વ્યારા તાલુકાનું ગામ છે. બોરખડી (વ્યારા) ગામમાં ખાસ કરીને  ચૌધરી આદિવાસી લોકો વસે છે.  ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે. ડાંગર, જુવાર, કેરી અને શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.

વ્યારા તાલુકો
વાહર(ઉમરપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડા તાલુકાનું   ગામ છે. વાહર ગામના લોકોના મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું ડુંગરાળ ભૂપૃષ્ઠ ધરાવતું ગામ છે. અહીં મુખ્યત્વે વસાવા, ચૌધરી તેમ જ ગામિત જેવા આદિવાસી જાતિના લોકો રહે છે. ગામના લોકો ડાંગર, જુવાર, વરાઇ, નાગલી વગેરે ધાન્યોની ખેતી કરે છે. ગામના કેટલાક લોકો જંગલમાંથી પ્રાપ્ત થતી લાકડા સિવાયની વસ્તુઓ(ખોરાક તરીકે વાપરી શકાય તેવી તેમ જ વેચાણ કરી પૈસા મેળવી શકાય તેવી વસ્તુઓ) મેળવી તેના વડે પણ જીવન ગુજારે છે.

સુરત જિલ્લો
ઉમરપાડા તાલુકો
ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં ગ્વાલિયર ખાતે આવેલ ગ્વાલિયર કિલ્લા પરિસરમાં ગોપાચલ પર્વત પ્રાચીન કલાત્મક જૈન મૂર્તિ સમૂહ માટેનું અદ્વિતિય સ્થાન છે. અહીં હજારો વિશાળ દિગમ્બર જૈન મૂર્તિઓ સંવત ૧૩૯૮ થી સંવત ૧૫૩૬ના સમયગાળામાં પર્વતને કોરીને બનાવવામાં આવેલ છે. આ વિશાળ મૂર્તિઓનું નિર્માણ તોમરવંશી રાજા વીરમદેવ, ડુંગરસિંહ અને કીર્તિસિંહના સમયકાળ દરમ્યાન કરવામાં આવ્યું હતું. અપભ્રંશના મહાકવિ પંડિત ર‌ઇઘુના સાનિધ્યમાં તેની પ્રતિષ્ઠા કરવામાં આવી હતી.

ઈતિહાસ 
સમયકાળના પરિવર્તન સાથે જ્યારે મુઘલ સમ્રાટ બાબરે ગોપાચલ પર અધિકાર કર્યો, પછી તે આ વિશાળ મૂર્તિઓ જોઈ ક્રોધિત થઈ ઈસ. ૧૫૫૭ના વર્ષમાં તેનો નાશ કરવા માટે આદેશ આપી દીધો, પરંતુ જેવો તેણે ભગવાન પાર્શ્ચનાથજીની વિશાળ પદ્માસન મૂર્તિ પર વાર કર્યો તો દિવ્ય દેવપુણીત ચમત્કાર થયો અને વિધ્વંશકો દૂર ભાગી ગયા હતા અને આ વિશાળ મૂર્તિ નાશ થવામાંથી બચી ગઈ. આજે પણ તે વિશ્વની સૌથી વિશાળ ૪૨ ફૂટ ઊંચી પદ્માસન પારસનાથની પ્રતિમા સંપૂર્ણ છે અને જૈન સમાજમાં પરમ શ્રદ્ધાનું કેન્દ્ર છે.

ભગવાન પાર્શ્ચનાથની દેશનાસ્થળી, ભગવાન સુપ્રતિષ્ઠિત કેવલીની નિર્વાણસ્થળી સાથે ૨૬ જિનાલય અને ત્રિકાલ ચોવિસી પર્વત પર અને બે જિનાલય તળેટીમાં આવેલ છે, આવા ગોપાચલ પર્વતના દર્શન અદ્વિતિય છે.

આ મૂર્તિઓ સમગ્ર વિશ્વમાં અનોખી છે, પણ હજુ સુધી આ આ ધરોહર પર ન તો જૈન સમાજનું ખાસ ધ્યાન પડ્યું છે અને ન તો સરકાર દ્વારા તેનું મૂલ્ય આંકવામાં આવેલ છે.

છબીઓ

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

 ગ્વાલિયર ગૌરવ - ગોપાચલ
 તીર્થંકર પાર્શ્ચનાથની દેશનાસ્થળી 

જૈન ધર્મ
મધ્ય પ્રદેશ
ધાર્મિક સ્થળો
વરસોલા (તા. મહેમદાવાદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  મહેમદાવાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વરસોલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહેમદાવાદ તાલુકો
મોરવાડ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઈશાન ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પ્રાંતિજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મોરવાડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

પ્રાંતિજ તાલુકો
નાળી (કપરાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. નાળી ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે. 

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

કપરાડા તાલુકો
વલસાડ જિલ્લો
કોડવાવ, ભારત દેશ ના પશ્ચિમ માં આવેલ ગુજરાત રાજ્ય ના સૌરાષ્ટ્ર માં આવેલ મહત્વ ના જુનાગઢ જિલ્લાના માણાવદર તાલુકાનું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, મગફળી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

માણાવદર તાલુકો
માંકડબન ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા  ધરમપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. માંકડબન ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. આ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. પહેલાં અહીં નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો જ પકવવામાં આવતાં પરંતુ, હાલના સમયમાં શેરડી, ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ જિલ્લો
ધરમપુર તાલુકો
આંબલીયા (તા. માલપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આંબલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

માલપુર તાલુકો
ગાંભોઇ (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગાંભોઇ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હિંમતનગર તાલુકો
કુરગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા ધરમપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કુરગામ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. આ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. પહેલાં અહીં નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો જ પકવવામાં આવતાં પરંતુ, હાલના સમયમાં શેરડી, ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ જિલ્લો
ધરમપુર તાલુકો
ચારણના મુવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક તથા મોગલકાળમાં મહેમુદાબાદ તરીકે ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવતા એવા  મહેમદાવાદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચારણના મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહેમદાવાદ તાલુકો
સારેજા (તા.પાદરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા વડોદરા જિલ્લામાં આવેલા પાદરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સારેજા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

પાદરા તાલુકો
સમરોલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા  વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ચિખલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સમરોલી ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, દુધની ડેરી, તળાવ, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

વર્તમાન સમયમાં સમરોલી ગામ તાલુકા મથક ચિખલીનો જ એક ભાગ બની ગયું છે, આથી અહીં શોપિંગ સેન્ટર તેમ જ રહેઠાણ માટેની સોસાયટીઓ બનવા લાગી છે.

સમરોલીથી સૌથી નજીકનું રેલ્વે સ્ટેશન બીલીમોરા છે અને સૌથી નજીકનું વિમાન મથક સુરત ખાતે આવેલું છે.

ચિખલી તાલુકો
નાસરોલી (તા. વિરપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાસરોલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિરપુર તાલુકો
રણમલપુર (તા. હળવદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  મોરબી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હળવદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રણમલપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

હળવદ તાલુકો
બાલુરઘાટ ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાં આવેલા  દક્ષિણ દિનાજપુર જિલ્લામાં આવેલું એક મહત્વનું શહેર છે. બાલુરઘાટ શહેરમાં દક્ષિણ દિનાજપુર જિલ્લાનું વહીવટી મુખ્ય મથક આવેલું છે.

પશ્ચિમ બંગાળ
પશ્ચિમ બંગાળનાં શહેરો અને નગરો
એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા રાણાવાવ તાલુકામાં બરડા ડુંગરમાં આવેલો એક નેસ છે. આ નેસના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય પશુપાલન છે.

નેસ
રાણાવાવ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
જેતપુર (ર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા આદિવાસીઓની બહુમતી ધરાવતા દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સીંગવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જેતપુર (ર) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સીંગવડ તાલુકો
ઝુંડાલા (તા. જસદણ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જસદણ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ઝુંડાલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

જસદણ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
મોરીલા (તા. લાખણી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લાખણી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોરીલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગામમાં ચેહર માનું મંદિર આવેલું છે.

લાખણી તાલુકો
ખીજડીયા હનુમાન (તા. કુંકાવાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કુંકાવાવ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખીજડીયા હનુમાન ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

કુંકાવાવ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
માળો એ પ્રાણી, ખાસ કરીને પક્ષીના, રહેઠાણનું સ્થળ છે. કેટલાક પ્રાણીઓ, જેવા કે ખિસકોલી, પણ માળા જેવી રચના તૈયાર કરે છે.

વિગત
માળામાં પક્ષીઓ ઈંડાં મુકે છે, તેને સેવે છે, પોતે રહે છે અને પોતાના સંતાનોને પાળે છે. કોઇપણ માળો સામાન્ય રીતે કાર્બનિક સામગ્રી જેમ કે ડાંખળીઓ, ઘાસ અને પાંદડાં વગેરેમાંથી પંખી પોતે બનાવતું હોય છે. ક્યારેક ક્યારેક અમુક પક્ષીઓ જમીનમાં એક ખાડો કે દર બનાવી, ઝાડના પોલાણોમાં, પથ્થર અથવા ઇમારતનાં પોલાણોમાં પણ પોતાનો માળો બનાવતાં જોવા મળે છે. માનવ નિર્મિત દોરાઓ, પ્લાસ્ટિક, કાપડ, વાળ અથવા કાગળ જેવા પદાર્થોનો ઉપયોગ પણ પક્ષીઓ માળો બનાવવામાં કરતાં જોવા મળે છે.

સામાન્ય રીતે પક્ષીઓની પ્રત્યેક પ્રજાતિના માળાની એક વિશિષ્ટ શૈલી હોય છે. માળાઓ ઘણાં બધાં અલગ અલગ પર્યાવાસોમાં જોવા મળે છે. આ મુખ્યતઃ પક્ષીઓ દ્વારા બનાવવામાં આવે છે, પરંતુ કેટલાંક સસ્તન પ્રાણીઓ (જેમ કે ખિસકોલી), માછલી, કીટક અને સરીસૃપ પ્રાણીઓ પણ પોતે માળો બનાવી તેમાં નિવાસ કરતાં જોવા મળે છે.

છબીઓ

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
https://www.earthlife.net/birds/nests.html - માળાઓ વિશે વધુ માહિતી.

રહેઠાણ
પક્ષી
કંથરપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના તિલકવાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કંથરપુરા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીં ચોમાસાની ઋતુમાં કપાસ, તુવેર, મગફળી, જુવાર, બાજરી, મકાઈ, વગેરે પાકો ઉગાડવામાં આવે છે.

તિલકવાડા તાલુકો
નવાગામ(તા. ભાણવડ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભાણવડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવાગામ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ભાણવડ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
નાની ભાણવાટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  કઠલાલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નાની ભાણવાટ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કઠલાલ તાલુકો
સીમઆમલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નર્મદા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા સાગબારા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. સીમઆમલી ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામ ડુંગરાળ તેમ જ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

સાગબારા તાલુકો
ભાવનગર ( ) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક અને ગુજરાત રાજ્યનું શહેર છે. ભાવનગરની સ્થાપના ૧૭૨૩માં ભાવસિંહજી ગોહીલ (૧૭૦૩-૧૭૬૪) દ્વારા કરવામાં આવી હતી. ભારતનાં ગણતંત્રમાં ભળ્યુ એ પહેલા સુધી તે એક રજવાડુ હતું. ગુજરાત રાજ્યની રાજધાની ગાંધીનગરથી ભાવનગરનું અંતર ૨૨૦ કિ.મી. છે. ભાવનગર ખંભાતના અખાતની પશ્ચિમે આવેલ છે.

ઈતિહાસ

સુર્યવંશી ગોહીલ રાજપુતોને મારવાડમાં તીવ્ર સ્પર્ધાનો સામનો કરવો પડતો હતો. ઇ.સ. ૧૨૬૦માં તેઓએ ગુજરાતની હદમાં સાગરકાંઠા તરફ આવીને સેજકપુર, ઉમરાળા અને સિહોર એમ ત્રણ રાજધાની બનાવી. ૧૭૨૨-૧૭૨૩માં કંથાજી કડાણી અને પીપળાજી ગાયકવાડની સરદારી નીચે ગોહીલોની તે સમયની રાજધાની પર આક્રમણ કર્યુ. હારનો સામનો કરવો પડ્યો એટલે હારનું કારણ સિહોરનું ભૌગોલીક સ્થાન છે એમ માનીને ૧૭૨૩માં સિહોરથી ૩૦ કિલોમિટર દૂર વડવા ગામ પાસે દરીયાકિનારે સંવત ૧૭૭૯ની વૈશાખ સુદ ત્રીજ - અખાત્રીજના રોજ મહારાજા ભાવસિંહજી ગોહીલેનવી રાજધાની વસાવી અને એને ભાવનગર તરીકે ઓળખાવ્યું. દરિયાઇ વ્યાપારની સાનુકુળતા અને વ્યૂહાત્મક અગત્યતાને ધ્યાનમાં રાખીને આ સ્થળ પસંદ કરવામાં આવ્યુ હતું. સ્વાભાવિક રીતે જ ભાવનગર શહેર ભાવનગર રજવાડાની રાજધાની બન્યું. જૂના ભાવનગરની નગર રચના સૌરાષ્ટ્રના બીજા અગત્યના શહેરો તરફ ખૂલતા દરવાજાવાળા કિલ્લા ધરાવતી હતી. બે દાયકા સુધી એ આફ્રિકા, ઝાંજીબાર, મોઝામ્બિક, સિંગાપુર અને આરબ દેશો સાથે વ્યાપારી સંબંધ ધરાવતું અગત્યનું બંદર બની રહ્યું.

હાલમાં રાજવી કુટુંબના સભ્યોમાં મહારાજા વિજયરાજસિંહ ગોહિલ, મહારાણી સંયુક્તાકુમારી, યુવરાજ જયવીરરાજસિંહ ગોહિલ અને રાજકુમારી બ્રિજેશ્વરીકુમારી છે.

ભાવનગરનો મહેલ નિલમબાગ ખાતે આવેલ છે. દેશી રાજ્યોના વિલીનીકરણ સમયે સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ સાથે સૌ પ્રથમ સહમત થનાર અને પોતાનું રાજ્ય ધરનારા ભાવનગરના મહારાજા  કૃષ્ણકુમારસિંહજી હતા. ભાવનગર પાસે આવેલું અલંગ વિશ્વનું સૌથી મોટું શિપબ્રેકીંગ યાર્ડ છે.

ભાવનગર રજવાડાના સ્વાતંત્ર્યસેનાનીઓ

વર્તમાન ભાવનગર શહેર

વસ્તી 
૨૦૧૧ની વસ્તી ગણત્રી પ્રમાણે ભાવનગરની વસ્તી ૫,૯૩,૭૬૮ લોકોની હતી. સાક્ષરતા દર ૮૬% જે રાષ્ટ્રીય઼ સરેરાશ ૫૯.૫ કરતા ઘણો વધારે છે.

કલાનગરી
૨૦મી સદીના પ્રારંભે ગુજરાતમાં ચિત્રક્લાની આગેવાની ક્લાગુરુ રવિશંકર રાવળે લીધી હતી. તેમનો જન્મ ભાવનગરમાં થયો હતો. રંગોના રાજા ગણાતા સોમાલાલ શાહની કર્મભૂમિ પણ ભાવનગર છે એ સમયે એમણે ધર્મકુમારસિંહજીના પક્ષીવિષયક ગ્રંથ ધિ બર્ડ્ઝ્ ઓફ સૌરાષ્ટ્ર માં રંગીન અને પ્રદ્યુમ્ન કંચનરાય દેસાઈના પંખી જગત નામના પુસ્તકોમાં પક્ષીઓના રેખા-ચિત્રો દોર્યા છે. લોક કલાના ખ્યાતનામ ચિત્રકાર ખોડીદાસ પરમાર પણ ભાવનગરના. તેમના ચિત્રોમાં લોક સહિત્યની છાંટ પ્રદર્શિત થાય છે.

જોવા લાયક સ્થળો

હવામાન

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ

 ભાવનગર જિલ્લા પંચાયતની અધિકૃત વેબસાઇટ 
 ભાવનગર તાલુકા પંચાયતની અધિકૃત વેબસાઇટ
ભાવનગર જિલ્લાની અધિકૃત વેબસાઇટ 
 જિલ્લા કલેક્ટરશ્રીની સત્તાવાર વૅબસાઇટ 

ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
ભાવનગર જિલ્લો
ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
ડૉ. જે. જે. ચિનોય (આખું નામ: જમશેદજી જીજીભાઈ ચિનોય) (૧૮ ફેબ્રુઆરી, ૧૯૦૯ – ૧૨ માર્ચ, ૧૯૭૮) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના એક વૈજ્ઞાનિક અને વનસ્પતિશાસ્ત્રી હતા. એમનો જન્મ કચ્છ જિલ્લાના મુખ્યમથક ભુજ ખાતે થયો હતો.

અભ્યાસ 
એમણે વર્ષ ૧૯૨૯માં મુંબઈ યુનિવર્સિટી ખાતેથી વનસ્પતિશાસ્ત્રના વિષયમાં ઉચ્ચ વર્ગમાં તેમ જ પ્રથમ નંબર સાથે સ્નાતક (બી.એસસી.) થયા હતા. એમને મુંબઈ યુનિવર્સિટી તરફથી વધુ અભ્યાસ માટે શિષ્યવૃત્તિઓ તથા ફેલોશીપ એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ તેઓ ઇંગ્લેન્ડની રોયલ ઈમ્પીરીયલ કૉલેજમાં વધુ સંશોધનો કરી અને ડૉક્ટરેટનો અભ્યાસ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી ભારત પાછા આવ્યા હતા..

કારકિર્દી 
દેશમાં પરત આવ્યા બાદ તેઓ ભારતની કેન્દ્રિય કપાસ કમિટીમાં વિજ્ઞાની તરીકે જોડાયા હતા. ૧૯૪૧ના વર્ષમાં તેઓ ભારતીય કૃષિ સંશોધન સંસ્થાનમાં વનસ્પતિશાસ્ત્રી તરીકે જોડાયા હતા. આ સમય દરમ્યાન દેશને સ્વતંત્રતા મળી અને તેઓ દિલ્હી યુનિવર્સિટી ખાતે વનસ્પતિશાસ્ત્રનાં સંશોધક બન્યા. લગભગ ૨૨ વર્ષના દીર્ઘકાળ સુધી આ સંસ્થામાં કામગીરી બજાવ્યા પછી ૧૯૫૯ના વર્ષમાં ગુજરાત યુનિવર્સિટી ખાતે વનસ્પતિશાસ્ત્રના અધ્યાપક તરીકે જોડાયા હતા. આ પદ પર સેવા આપતાં તેમણે વનસ્પતિશાસ્ત્રને લગતાં ઘણાં સંશોધનો કર્યા અને દેશ વિદેશમાં ખ્યાતિ મેળવી હતી. ઇંગ્લેન્ડ, હોલેન્ડ, ફ્રાન્સ, જર્મની, સ્વિડન જેવા દેશોમાં જૈવિક સંશોધન ક્ષેત્રની મુલાકતો લઈ માર્ગદર્શન પૂરું પાડ્યું હતું. વર્ષ ૧૯૭૪માં તેમને ભારતીય કૃષિ સંશોધન કાઉન્સિલ દ્વારા કૃષિ-સંશોધનક્ષેત્રે બજાવેલ કામગીરી બદલ રફી મહંમદ કીડવાઈ એવોર્ડ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.

ડૉ. જમશેદજી ચિનોય પરિશ્રમી અને શિસ્તબધ્ધ વૈજ્ઞાનિક હતા. સાદાઈ અને નમ્રતા જેવા ગુણો ધરાવતા આ વૈજ્ઞાનિક મૃદુ સ્વભાવના અને મીતભાષી હતા. એમણે વનસ્પતિ દેહધર્મવિદ્યાના વિષય પર ઘણાં પુસ્તકો પણ લખ્યા હતાં. એમના કાર્ય અને સ્વભાવને કારણે તેઓ સાથીદારો, સહકાર્યકરો અને વિદ્યાર્થીઓમાં પ્રિય રહ્યા હતા. વનસ્પતિશાસ્ત્રના આ જાણીતા અધ્યાપક અને સંશોધકનું અવસાન ૧૨ માર્ચ ૧૯૭૮ના દિવસે થયું હતું. એમણે અનેક કર્તવ્યનિષ્ઠ શિષ્યોની દેશને ભેટ આપી છે. એમના ખેતીના પાક વિષયક સંશોધનોએ ખેડૂતોને અનેક ગણો પાક લેવામાં સફળતા આપી છે.

સન્માન 
તેમના સન્માનમાં વનસ્પતિશાસ્ત્રીઓને ડૉ. જે.જે. ચિનોય સુવર્ણ ચંદ્રક એનાયત કરાય છે.

સંદર્ભ 

ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
વૈજ્ઞાનિક
૧૯૦૯માં જન્મ
૧૯૭૮માં મૃત્યુ
નાગાંવ જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર - પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  આસામ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૭ (સતાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. નાગાંવ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક નાગાંવ શહેરમાં આવેલું છે. 

આસામના જિલ્લાઓ
કણોઠી (તા. સુઈગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સુઈગામ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કણોઠી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

સુઈગામ તાલુકો
દુમાલી (તા. બાવળા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લાના  બાવળા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. દુમાલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ

બાવળા તાલુકો
સુંદરીયાણા (તા. રાણપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  બોટાદ જિલ્લાના  રાણપુર તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. સુંદરીયાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ

રાણપુર તાલુકો
કાંઝ (તા. દેત્રોજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દેત્રોજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કાંઝ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જુવાર, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. આ ગામમાં આવેલાં રાયણના ઝાડ, કે જે ૨૦૦ વર્ષથી પણ વધારે જૂના છે, તેને ગુજરાત સરકારે હેરીટેજ તરીકે જાહેર કરેલ છે.

સંદર્ભ 

દેત્રોજ તાલુકો
આલમપુર પુરાતત્વ સંગ્રહાલય (Alampur ASI Museuem ) એ ભારત દેશમાં તેલંગાણા રાજ્યમાં મહેબુબનગર જિલ્લાના, આલમપુર શહેર ખાતે આવેલ એક પુરાતન ચીજોનું મ્યુઝિયમ છે. આ ઐતિહાસિક સ્થળને મંદિરોનું શહેર કહેવામાં આવે છે. ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ સંસ્થાન દ્વારા જાળવવામાં આવતું આ સંગ્રહાલય  નવબ્રહ્મા મંદિર નામની જગ્યાએ સ્થિત થયેલ છે.

આ સ્થળે વિપુલ સંખ્યામાં વિવિધ પ્રકારના શિલ્પો એકત્રિત કરી મૂકવામાં આવેલ છે. અહીં મોટા ભાગના શિલ્પો સાતમી સદીનાં ચાલુક્ય શાસનકાળનાં  તથા કેટલાંક ૧૨ મી સદીનાં કાકતિય શાસનકાળનાં છે. જે અષ્ટદિગ્પાલસની સાથે શિવજીનાં તેમ જ કાકતિય કાળની નટરાજની એમની તરફ જોતા નંદી સાથેની પ્રતિમા છે.

સંદર્ભો 

તેલંગાણા
જોવાલાયક સ્થળો
પુરાતન સ્થળો
વાવર (કપરાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. વાવર ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી 
નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે. 

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

કપરાડા તાલુકો
વલસાડ જિલ્લો
સીમાણી (તા. પોરબંદર) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા  પોરબંદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. સીમાણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

પોરબંદર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
વાગડીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  જામનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાગડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

 

જામનગર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
પણન્જ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા   ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા  વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ ખેરગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પણન્જ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, આંગણવાડી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર,  શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. 

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે.

ખેરગામ તાલુકો
રાજ સમઢીયાળા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા રાજકોટ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામ રાજકોટ-ભાવનગર હાઈવે રોડ ઉપર રાજકોટ શહેરથી ૨૦ કિ.મી.નાં અંતરે આવેલુ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી, દવાખાનું  વગેરે જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

આ ગામને ગુજરાત રાજયની સર્વશ્રેષ્ઠ ગ્રામપંચાયતનો ૨૫૦૦૦ રૂ.નો એવોર્ડ પણ મળેલ છે. આ ગામમાં ૨૦ વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન પ્રથમ ઈ.સ. ૧૯૮૬ની સાલમાં ૧૨ ચેકડેમ બનાવીને ગામને જળસંકટમાંથી રાહત આપી. ત્યાર પછી ઈ.સ. ૧૯૯૬ સુધીમાં આ ગામમાં ૫૦ જેટલા ચેકડેમો બનેલ હતા. આ ગામની અંદરનાં તમામ રોડરસ્તા સિમેન્ટનાં પાકા બનાવેલ છે. આ ગામની અંદર રમત ગમત રમવા માટે ક્રિકેટનું મેદાન પણ આવેલુ છે.

આ ગામમાં પાણીનાં સંગ્રહને કારણે ખેતી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.

બાહ્ય કડીઓ 
 રાજ સમઢીયાળા પાણીસંગ્રહ સિસ્ટમની વિગત

રાજકોટ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
મહાકાલી રાજમાર્ગ (નેપાળી: महाकाली राजमार्ग; અંગ્રેજી:Mahakali Highway) નેપાળ દેશના પશ્ચિમી ભાગમાં આવેલ એક રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ છે. આ માર્ગ હિમાલયના ઓછી ઊંચાઈવાળા વિસ્તારમાં આવેલ અપિ નગરપાલિકા સાથે પશ્ચિમી તરાઈ પ્રદેશમાં આવેલા ધાનાગઢીને ૩૨૫ કિલોમીટર જેટલા લાંબા પહાડી માર્ગ દ્વારા જોડે છે અને અંતે દક્ષિણ દિશામાં ધાનાગઢી ખાતે ભારત દેશના ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના રાજ્ય ધોરી માર્ગ નં. ૯૦ સાથે પણ જોડાય છે. મહાકાલી ધોરી માર્ગ ધારચુલા જિલ્લામાં આવેલા ટિનકર સુધી ૯૦ કિલોમીટર જેટલા અંતર સુધી લંબાવવા માટે દરખાસ્ત કરવામાં આવેલ છે.

સંદર્ભો 

નેપાળ
માર્ગ સ્ટબ
ઉંબરી (તા. કાંકરેજ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કાંકરેજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઉંબરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કાંકરેજ તાલુકો
Useful Phrases

Numbers
Quarter (1/4) = પા paa
Half (1/2) = અડધો addho
Three forths (3/4) = પોણો pono

One = એક ek

One and a quarter (1 1/4) = સવા sava

One and a half (1 1/2) = દોઢ dodh
One and three forths (1 3/4) = પોણા બે pona be

Two = બે be

Two and a quarter (2 1/4) = સવા બે sava be

Two and a half (2 1/2) = અઢી adhi
Three = ત્રણ tran

Three and a half (3 1/2) = ઊઠુ / સાડા ત્રણ uthu / sada tran
Four = ચાર chaar
Five = પાંચ paanch
Six = છ chha
Seven = સાત saat
Eight = આઠ aath
Nine = નવ nav
Ten = દસ das
Eleven = અગિયાર agiyaar
Twelve = બાર baar
Thirteen = તેર ter
Fourteen = ચૌદ chaud
Fifteen = પંદર pandar
Sixteen = સોળ sol
Seventeen = સત્તર sattar
Eighteen = અઢાર adhaar
Nineteen = ઓગણિસ augnis
Twenty = વીસ vees

Thirty = ત્રીસ tris
Forty = ચાલીસ chaalis
Fifty = પચાસ pachaas
Sixty = સાંઇઠ saaith
Seventy = સિત્તેર sitter
Eighty = એંસી ensi
Ninety = નેંવુ nevu
One hundred = સો so
Two hundred = બસો Basso
Three hundred = ત્રણસો tran-so
Four hundred = ચારસો char-so
Five hundred = પાંચસો panch-so
Thousand = હજાર hajaar
Two thousand = બે હજાર be hajaar

Lakh / Hundred Thousand (1,00,000) = લાખ lakh

Million (1,000,000) = દસ લાખ das lakh

Crore / Ten Million (1,00,00,000) = કરોડ karod

Billion (1,000,000,000) = અબજ abaj

Pages for non-Gujarati speakers
પાણીબરા (કુકરમુંડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા કુકરમુંડા  તાલુકાનું ગામ છે. પાણીબરા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. ગામના લોકો ખાસ કરીને જુવાર, તુવર, મગફળી તેમ જ અન્ય શાકભાજીની ખેતી કરે છે.

કુકરમુંડા તાલુકો
એન્ટિગુઆ એન્ડ બાર્બુડાનો રાષ્ટ્રધ્વજ કાળી પાશ્ચાતભૂમિમાં ઉગતો સૂર્ય તથા લાલ, સફેદ અને બ્લુ રંગો ધરાવે છે.

ધ્વજ ભાવના
ઉગતો સૂર્ય નવયુગનાં પ્રભાતનું ચિહ્ન છે. રંગોના ઘણા અર્થ છે પરંતુ સર્વમાન્ય અર્થ જોઈએ તો, કાળો રંગ આફ્રિકન પૂર્વજોનું, બ્લુ આશાનું, લાલ લોકોની ઊર્જા કે ગતિશીલતાનું પ્રતિક છે. પીળો, બ્લુ અને સફેદ રંગ ઊષાકાળના સમયનાં સૂર્ય, [આકાશ અને સમૂદ્રતટની રેતીનું પ્રતિક પણ છે. બ્લુ રંગ કેરેબિયન સાગરને પણ દર્શાવે છે. તે ઉપરાંત ધ્વજમાં આ રંગોની વી (V) આકારે ગોઠવણી વિજયની નિશાનીરૂપે પણ મનાય છે.   

રાષ્ટ્રધ્વજો
કરજોડા (તા. પાલનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પાલનપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કરજોડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામમાં આવેલ દૂધની ડેરી ના લીધે મોટા પ્રમાણમાં પશુપાલનનો વ્યવસાય વિકાસ પામેલ છે અને મહત્તમ લોકોને સારા અને પૂરતા પ્રમાણમાં રોજગારી મળે છે અને સારા પ્રમાણમાં આર્થિક વિકાસના કારણે દરેક લોકોનું આર્થિક, સામાજિક અને શૈક્ષણિક રીતે વિકાસ થયો છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય હીરા ઘસવાનો તેમજ ખેત મજૂરી છે.

ધાર્મિક સ્થળો 
કરજોડા ગામમાં પ્રાચિન ઈશ્વરિયા મહાદેવનું મંદિર આવેલુ છે.

ભૂગોળ 
ઈશ્વરિયા મહાદેવ મંદિરની ચારે બાજુ કેવડાનું જંગલ આવેલુ છે. જે આશરે આઠ એકરમાં પથરાયેલુ છે. લડબી નદીનું મૂળ કરજોડા ગામના આ કેવડાના જંગલોમાં આવેલું છે, જ્યાંથી લડબી નદી નીકળે છે.

સંદર્ભ 

પાલનપુર તાલુકો
બાવકા શિવ મંદિર ગુજરાતના દાહોદ જિલ્લાના બાવકા ગામે આવેલું છે. આ મંદિર દાહોદથી ૧૪ કિમીના અંતરે આવેલા ચાંદાવાડા ગામની પાસેના હિરલાવ તળાવ નજીકની એક નાની ટેકરી પર આવેલું છે.

ઇતિહાસ 
તેનું બાંધકામ સોલંકી વંશના છેલ્લા શાસક ભીમદેવ (બીજા)ના શાસનકાળ (૧૧૭૮-૧૨૪૦) દરમિયાન કરવામાં આવ્યું હતું. પુરાતત્વવિદ્ મધુસૂદન ઢાંકી તેને મિયાણીના નીલકંઠ મંદિર (સંવત ૧૨૬૦, ઇ.સ. ૧૨૦૪) પછીના સમયનું ગણાવે છે. પરંતુ અહીંથી મળી આવેલો એક શિલાલેખ સંવત ૧૨૯૦ (ઇ.સ. ૧૨૩૪)નો છે. સ્થાનિક દંતકથા અનુસાર આ મંદિર એક દેવદાસીએ એક જ રાતમાં બાંધ્યું હતું. મહમદ ગઝનીએ મંદિરને નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું. કેટલાય વર્ષો સુધી આ મંદિર ઉપેક્ષિત રહ્યું હતું અને તેની ઘણી કલાકૃતિઓની ચોરી થઈ ગઈ હતી. આ મંદિર રાષ્ટ્રીય મહત્વના સ્મારક (N-GJ-77) તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યું છે અને પુરાતત્વ વિભાગ વડે ૨૦૦૯માં તેનું સમારકામ કરાયું હતું.

સ્થાપત્ય 
પૂર્વાભિમુખ એવું આ મંદિર પંચાયતન પ્રકારનું છે, જેમાં એક મુખ્ય મંદિર અને ચાર પેટામંદિરો તેની ચાર ઉપદિશામાં આવેલા હોય છે.

આ મંદિર તેના સમયગાળાનું શ્રેષ્ઠ મંદિર ગણાય છે. રેતીયા પથ્થરો દ્વારા બનાવાયેલું મંદિર હવે ખંડિત અવસ્થામાં છે. સુણાકમાં આવેલા મંદિર જેવો જ પાયો તે ધરાવે છે પરંતુ તે મોટું કદ ધરાવે છે. મંદિરનો રંગમંડપ પણ ખંડિત અવસ્થામાં છે. શિખર પરની કોતરણી મિયાણીના મંદિર જેવી જ છે, જેથી તેનો સમય નક્કી કરવામાં મદદ થઇ હતી. તેની મૂર્તિઓ અને કોતરણીઓ પરથી પણ તેનો સમય નક્કી થયો છે. મંડપના નાના સ્થંભોની રચના સરળ છે. મંદિરની છત નાશ પામી છે. તૂટેલી છત અને મંડપના અવશેષો નજીકમાં વિખરાયેલા પડેલા છે.

મંદિરની બાહ્ય દિવાલો અને ગર્ભગૃહનું દ્વાર દેવી-દેવતાઓ અને અપ્સરાઓની કોતરણીઓ ધરાવે છે. તે મૂર્તિઓ મોટાભાગે ૬૪ x ૯૫ x ૩૬ સે.મી.નું માપ ધરાવે છે. તેમાં અનેક મૈથુન મૂર્તિઓ છે, જેથી તેને ગુજરાતનાં ખજૂરાહોનું ઉપનામ મળ્યું છે.

છબીઓ

સંદર્ભ 

દાહોદ જિલ્લો
રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
લાલવાડા (તા. ખેરાલુ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ખેરાલુ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લાલવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ખેરાલુ તાલુકો
લેબનાન, આધિકારિક રૂપે લેબનાન ગણરાજ્ય, પશ્ચિમી એશિયા માં ભૂમધ્ય સાગરના પૂર્વી તટ પર સ્થિત એક દેશ છે. આની ઉત્તર અને પૂર્વ માં સીરિયા અને દક્ષિણમાં ઇસરાઇલ સ્થિત છે. ભૂમધ્ય ક્ષેત્ર અને આરબ ના ભીતરી ભાગ વચ્ચે  સેતુ બનેલ આ દેશનો ઇતિહાસ સમૃદ્ધ (ક્યારેક-ક્યારેક હિંસક) છે, આજ કારણે છે કે દેશ ની ધાર્મિક અને જાતીય વિવિધતા આની અનૂઠી સાંસ્કૃતિક ઓળખ બનાવે છે.

દેશ
એશિયા
ગણિતમાં પાકૃતિક સંખ્યાઓ ગણતરી કરવા અને ક્રમ આપવા માટે વપરાય માટે વપરાય છે. કેટલીક વ્યાખ્યાઓ, જેમાં ISO 80000-2 પ્રમાણનો પણ સમાવેશ થાય છે,પાકૃતિક સંખ્યાઓમાં શૂન્ય (૦)નો પણ સમાવેશ કરે છે. જ્યારે અન્ય વ્યાખ્યાઓ પાકૃતિક સંખ્યાઓની શરૂઆત ૧ થી કરે છે (ધન પૂર્ણાંક સંખ્યાઓ).

સંદર્ભ 

સંખ્યા
ધ્રાફા એ ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  જામનગર જિલ્લામાં આવેલા  જામજોધપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ધ્રાફા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

જામજોધપુર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
મોટેરા અમદાવાદનો એક વિસ્તાર છે. મોટેરા સાબરમતી નદીના કિનારે આવેલું છે અને અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના પશ્ચિમ ઝોનમાં આવે છે. તે ગાંધીનગર દક્ષિણ વિધાનસભા મતવિસ્તારનો ભાગ છે અને ગાંધીનગર લોકસભા મતવિસ્તાર હેઠળ આવે છે. મોટેરાનું મુખ્ય આર્કષણ વિશ્વનું સૌથી મોટું સ્ટેડિયમ, નરેન્દ્ર મોદી સ્ટેડિયમ છે. ૨૦૧૫માં જૂનું સ્ટેડિયમ તોડી પાડીને નવું સ્ટેડિયમ બનાવવામાં આવ્યું હતું.

ઈતિહાસ 
મોટેરા અગાઉ ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવતું હતું. જાન્યુઆરી ૨૦૦૮ પછી તે દસ્ક્રોઇ તાલુકામાં અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની હદમાં સમાવેશ થયું હતું. ગાંધીનગરની નજીક અને ઉત્તર-પશ્ચિમે હોવા છતાં તેનો સમાવેશ પશ્ચિમ ઝોનમાં કરાયો હતો.

સંદર્ભ 

 દસ્ક્રોઇ તાલુકો
વૅલેન્શિયન એ વૅલેન્શિયા ના પ્રદેશના લોકો દ્વારા ત્યાં બોલાતી એક ભાષાને અપાયેલું નામ છે. આ ભાષાને યુરોપના અન્ય ભાગોમાં કૅટલન કહે છે. બીજી બાજુ વૅલેન્શિયન શબ્દનો ઉપયોગ ભાષાશાસ્ત્રીઓ એવો કરે છે કે તે કૅટલન ભાષાની એક બોલી છે જે મધ્ય અને દક્ષિણ વૅલેન્શિયામાં બોલાય છે.

વૅલિન્શિયન વૅલેન્શિયાની સત્તાવાર ભાષા છે. જનરાલિટાટ વૅલેન્શિયાએ જૂન ૨૦૦૫માં છેલ્લે કરેલ ગણતરી પ્રમાણે વૅલેન્શિયાની વસ્તીમાં ૯૪% લોકો વૅલેન્શિયન સમજી શકે છે, લગભગ ૭૮% લોકો બોલી અને વાંચી શકે છે, જ્યારે ૫૦% લોકો લખી શકે છે.

ભાષાઓ
મોટી પરબડી (તા. ધોરાજી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધોરાજી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટી પરબડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધાર્મિક સ્થળો
 શ્રી ખોડિયાર માતાજીનો મઢ/મંદિર
 

ધોરાજી તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
પીરમાળ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા  ધરમપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પીરમાળ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. આ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. પહેલાં અહીં નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો જ પકવવામાં આવતાં પરંતુ, હાલના સમયમાં શેરડી, ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ જિલ્લો
ધરમપુર તાલુકો
તેજપુરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના જોટાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

જોટાણા તાલુકો
લાઈબેરીયાનો રાષ્ટ્રધ્વજ અમેરિકાનો રાષ્ટ્રધ્વજ સાથે ઘણી સામ્યતા ધરાવે છે. લાઇબેરીયાની પ્રજામાં અમેરિકાથી છૂટેલા અથવા ભાગી નીકળેલા ગુલામો અને તેમના સંતાનોની વસ્તીનું મોટું પ્રમાણ દર્શાવે છે. તેમાં લાલ અને સફેદ રંગની પટ્ટીઓ છે અને ધ્વજદંડ તરફના ઉપરના ખૂણે ભૂરો ચોરસ પણ છે. તે ચોરસમાં સફેદ રંગનો એક સિતારો પણ છે.

પ્રતિક 
ધ્વજમાંની ૧૧ પટ્ટીઓ લાઇબેરીયાની સ્વતંત્રતાની જાહેરાતના મૂળ હસ્તાક્ષરીઓ સૂચવે છે અને તેમના લાલ અને સફેદ રંગ અનુક્રમે બહાદુરી અને નૈતિકતા સૂચવે છે. સફેદ સિતારો ગુલામોને મળેલી આઝાદી અને ભૂરો રંગ આફ્રિકાનો સૂચક છે.

લાઇબેરીયાનો ધ્વજ ધરાવતિ વાણિજ્ય નૌકાઓ સમગ્ર વિશ્વમાં જોવા મળે છે કારણે કે તે દેશ આ પ્રમાણેની છૂટ આપે છે તેમજ નોંધણી કરાવનાર નૌકાના માલિકો કરમાંથી અને નિયમોથી બચવા આમ કરે છે. લાઇબેરીયાનો ધ્વજ પનામાનો રાષ્ટ્રધ્વજ પછી નૌકાજગતમાં વપરાતો બીજા ક્રમાંકનો ધ્વજ છે. આશરે ૧૭૦૦ નૌકાઓ જે અન્ય દેશની માલિકીની છે તે આ ધ્વજ ફરકાવે છે. તેને કારણે દેશમાં મોટા પ્રમાણમાં હુંડિયામણ આવે છે.

સામ્યતા ધરાવતા રાષ્ટ્રધ્વજો 
ટોગોનો રાષ્ટ્રધ્વજ
ચીલીનો રાષ્ટ્રધ્વજ
મલેશિયાનો રાષ્ટ્રધ્વજ
અમેરિકાનો રાષ્ટ્રધ્વજ

સંદર્ભ 

રાષ્ટ્રધ્વજો
ઢોલિયાઉંબર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના સુબિર તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. ઢોલિયાઉંબર ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

સુબિર તાલુકો
સૂડો એ ભારતીય ઉપખંડમાં જોવા મળતું એક પક્ષી છે. તેનું શરીર લીલા રંગનું, ચાંચ લાલ અને ગળા પર લાલ કે કાળા રંગનો પટ્ટો હોય છે, જેને કાંઠલો કહેવામાં આવે છે.

ભોજન 
જંગલમાં તેમનું ભોજન મુખ્યત્વે કળીઓ, ફ્ળો અને દાણાઓ હોય છે. જંગલના રહેવાસી સૂડા ઘણી વાર માઇલોનું અંતર કાપી ખેતરો ને ઘણું નુકશાન પહોંચાડે છે.

છબીઓ

આ પણ જુવો
 પોપટ

પક્ષી
પ્રાણીશાસ્ત્ર
ગુજરાતનાં પક્ષીઓ
પાંસવાળ (તા. ધાનેરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ધાનેરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. પાંસવાળ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ધાનેરા તાલુકો
(૨) કલ્પ:

·        ક્લ્પ શબ્દનો અર્થ:- કલ્પ એટલે કર્મકાંડનું વિજ્ઞાન. અર્થાત્ વેદમાં બતાવેલ કર્મકાંડનું શાસ્ત્રીય વર્ણન, સમજ અને નિર્દેશન રજૂ કરનાર શાસ્ત્ર. કલ્પગ્રંથો સૂત્ર, એટલેકે સંક્ષિપ્ત કાવ્યમય રચનાના રૂપમાં હોવાથી ‘કલ્પસૂત્રો’ તરીકે ઓળખાય છે. કલ્પસૂત્રો વેદમાં બતાવેલ ક્રિયાકાંડ, કર્તવ્ય અને ધાર્મિક વિધિઓને વેદઆધારિત પદ્ધતિઓ દ્વારા વિગતવાર છતાં સરળ રીતે સમજાવે છે. એટલે ક્રિયા કરનાર હાથના સ્વરૂપસમા કલ્પને ‘વેદના હાથ’ કહેવામાં આવે છે (हस्तौ कल्पोSथ पठ्यते I)

      કલ્પસૂત્રો ચાર પ્રકારનાં છે:

૧) શ્રોતસૂત્ર: વેદમાં બતાવેલ દર્શપૂર્ણમાસ, ચાતુર્માસ્ય, સોમયાગ, વાજપેય, અશ્વમેઘ જેવા અનેક યજ્ઞોના પ્રકાર, પધ્ધતિ અને તેની વિધિને લગતાં કર્મકાંડનું વર્ણન અને તેના વિષે સમજ આપનાર સૂત્રોને શ્રોતસૂત્ર કહેવામાં આવે છે.

૨) ગૃહ્યસૂત્ર: ગૃહસ્થના જન્મથી મૃત્યુ સુધીનાં સોળ સંસ્કાર જેવાં કર્તવ્યો અને અનુષ્ઠાનોનું વર્ણન કરનાર સૂત્રોને ગૃહ્યસૂત્ર કહેવામાં આવે છે.

૩) ધર્મસૂત્ર: ધાર્મિક, સામાજિક અને રાજનૈતિક કર્તવ્યોનું વર્ણન કરનાર સૂત્રોને ધર્મસૂત્ર કહેવામાં આવે છે. અહીં વર્ણવ્યવસ્થા, રાજાની ફરજો જેવા અનેક વિષયોનું વિવરણ છે.

૪) શુલ્બસૂત્રો: યજ્ઞકુંડના માપ અને ભૂમિતિની વિગતો, યજ્ઞની સામગ્રીની વિગતો  તથા તેની રચનાની પધ્ધતિઓનું વર્ણન જે ગ્રંથોમાં થયેલું છે, તે શુલ્બસૂત્રો છે. શુલ્બ એટલે માપવાની દોરી અને શુલ્બસૂત્ર એટલે માપનું વિજ્ઞાન. આ ગ્રંથોને રેખાગણિત (Geometry)નાં મૂળ સ્ત્રોત કહી શકાય. વળી નિર્માણશાસ્ત્ર (બાંધકામ વિજ્ઞાન)નાં બીજ પણ આ ગ્રંથોમાં છે.      

વેદની દરેક શાખાનું એક કલ્પસૂત્ર હોવું જોઈએ. તે પ્રમાણે કુલ ૧૧૩૦ કલ્પસૂત્રો હોવાં જોઈએ. પરંતુ આમાંથી હાલ ફક્ત ૪૦ કલ્પસૂત્રો ઉપલબ્ધ છે. આમાંથી મહત્વનાં કલ્પસૂત્રો આ મુજબ છે:
દર વર્ષે માર્ચ ૨૧નાં રોજ આખા વિશ્વમાં વિશ્વ વન દિવસ ની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વનો દ્વારા મળતા અગણિત લાભો,પેદાશો અને ઉપકારોને યાદ કરી તેનું ઋણ ચૂકવવાનો છે. વનોને કઇ રીતે જાળવવા જોઇએ તથા તેને નુકશાન પહોંચાડ્યા સિવાય તેનું આયોજન અને વ્યવસ્થાપન કઇ રીતે કરવું જોઇએ કે જેથી અત્યાર સુધી મળતા ફાયદાઓ ભવિષ્યમાં પણ મેળવી શકાય તે અંગેની જાગૃતિ આ દિવસે ફેલાવવામાં આવે છે.

ઇ.સ. ૧૯૭૧ માં મળેલી ૨૩મી "યુરોપિયન કોન્ફેડરેશન ઓફ એગ્રીકલ્ચર" ની સામાન્ય સભામાં આ દિવસ ઉજવવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું. જેને "યુનાઇટેડ નેશન્સ ફુડ એન્ડ એગ્રીકલ્ચર ઓર્ગેનાઇઝેશન" (Food and Agriculture Organization) દ્વારા પણ સહકાર મળ્યો.

નવેમ્બર ૨૦૦૫માં "ફુડ એન્ડ એગ્રીકલ્ચર ઓર્ગેનાઇઝેશન (FAO)" (Food and Agriculture Organization) એ જાહેર કરેલ યાદી મુજબ વિશ્વમાં દર મીનીટે ૨૫ હેક્ટર એટલેકે ૩૬ ફુટબોલ મેદાન જેટલા કુદરતી વનોનો નાશ થઇ રહ્યો છે. જો આ જ ઝડપે વનોનો નાશ થવાનો ચાલુ રહેશેતો કદાચ એક દિવસ પૃથ્વી વનવિહોણી બની જશે. ભારતનાં સંદર્ભમાં જોઇએ તો વૈજ્ઞાનિકોના મતે ઓછામાં ઓછી ૩૩% જમીન વનવિસ્તાર ધરાવતી હોવી જોઇએ,જેની સામે આજે ફક્ત ૧૨% જમીન વનવિસ્તાર ધરાવે છે.આથી આપણે ફક્ત વનોને બચાવવાનાંજ નથી પરંતુ વનવિસ્તાર પણ વધારવાની જરૂર છે.

વનોનાં પ્રકાર

વન ઉપરનાં સંકટો

વન બચાવવાનાં ઉપાયો

સંદર્ભ
 સક્કરબાગ ઝુ મેનેજમેન્ટ એડવાઇઝરી સોસાયટી, સક્કરબાગ પ્રાણી સંગ્રહાલય,જુનાગઢ દ્વારા જાહેરહીત માટે પ્રકાશિત માહિતીમાંથી.

બાહ્ય કડીઓ
 પર્યાવરણમિત્ર.કોમ વિશ્વ વન દિવસ
 વનવિભાગ,ગુજરાત ની અધિકૃત વેબસાઇટ 

વન્ય
પર્યાવરણ
મહત્વના દિવસો