સુકુમાર (આખું નામ: સુકુમાર બાન્દ્રેડ્ડી જન્મ: ૧૧ જાન્યુઆરી, ૧૯૭૦) એક ભારતીય ફિલ્મ દિગ્દર્શક, નિર્માતા અને પટકથાલેખક છે, જે મુખ્યત્વે તેલુગુ સિનેમા માટે કામ કરે છે. તેમનો જન્મ આંધ્ર પ્રદેશના પૂર્વ ગોદાવરી જિલ્લામાં માટ્ટપર્રુ નજીક રઝોલે ખાતે થયો હતો. સુકુમારે ફિલ્મી કારકિર્દી શરૂ કરી તેના લગભગ છ વર્ષ પહેલાં ગણિત અને ભૌતિકશાસ્ત્રના વ્યાખ્યાતા તરીકે આદિત્ય જુનિયર કોલેજ, કાકિંડા ખાતે તરીકે કામ કર્યું હતું. તેમણે ફિલ્મોમાં કામ કરવાની શરૂઆત એક લેખક તરીકે કરી અને ત્યારબાદ તેઓ મોહન અને વી. વી. વિનાયકના મદદનીશ બન્યા હતા.

સુકુમારે દિગ્દર્શનની શરૂઆત વર્ષ ૨૦૦૪માં આર્ય ફિલ્મથી કરી હતી, જેની સફળતાએ એમને સ્ટારપદે પહોંચાડ્યા હતા. સુકુમારને આ ફિલ્મ માટે શ્રેષ્ઠ દિગ્દર્શક – તેલુગુ ફિલ્મ માટે ફિલ્મફેર પુરસ્કાર અને શ્રેષ્ઠ પટકથા લેખક - તેલુગુ ફિલ્મ માટે નંદી પુરસ્કારના વિજેતા જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. તેમની અન્ય નોંધપાત્ર ફિલ્મોમાં જગદમ (૨૦૦૭), આર્ય ૨ (૨૦૦૯), ૧૦૦% લવ (૨૦૧૧), ૧: નેનોક્કાડીને (૨૦૧૪) અને નનાકુ પ્રેમાથો (૨૦૧૬)નો સમાવેશ થાય છે . સુકુમાર તેમના જટીલ, બહુસ્તરીય કથાનકો માટે જાણીતા છે, જેના થકી એમને એક બુદ્ધિશાળી પટકથાલેખક તરીકેની પ્રતિષ્ઠા મળી છે. તેઓ તેમની ફિલ્મોમાં મુખ્ય પાત્રના ચારિત્ર્યને અલગ રંગ (ગ્રે કલર)માં ઢાળવા માટે પણ ઓળખાય છે.

સુકુમાર રાઈટીંગ્સના બેનર હેઠળ, તેમણે ફિલ્મ કુમારી ૨૧ એફ (૨૦૧૫) થી ફિલ્મ નિર્માતા તરીકેની શરૂઆત કરી હતી, જેની વાર્તા અને પટકથા તેમના દ્વારા લખવામાં આવી હતી. વર્ષ ૨૦૧૪માં તેમને તેલુગુ સિનેમામાં યોગદાન બદલ કે વી રેડ્ડી મેમોરિયલ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.

પ્રારંભિક અને વ્યક્તિગત જીવન 
સુકુમારનો જન્મ ૧૧ જાન્યુઆરી ૧૯૭૦ ના દિવસે ભારત દેશના આંધ્ર પ્રદેશ રાજ્યના પૂર્વ ગોદાવરી જિલ્લામાં માટ્ટપર્રુ નજીક રઝોલે ખાતે થયો હતો. તેમના પિતા તિરૂપતિ નાયડુ ચોખાના વેપારી હતા અને તેમના માતા વીરા વેણી એક ગૃહિણી હતી. સુકુમાર નાયડુ અને વેણીના છ બાળકો પૈકી સૌથી નાની વયના હતા. ૬ વર્ષની ઉંમરે તેમના વ્હાલા કુકડાનો વધ થતાં જોઈ, સુકુમાર શાકાહારી બની ગયા હતા. તેમણે તેમનું શાળાકીય શિક્ષણ જીલ્લા પરિષદ ઉચ્ચ શાળા, રઝોલે ખાતેથી અને ત્યારબાદ ગણિતના વિષય સાથે સ્નાતકની પદવી પ્રાપ્ત કરી હતી. ત્યારબાદ તેમણે આદિત્ય જુનિયર કોલેજ, કાકીન્ડા ખાતે ગણિત અને ભૌતિકશાસ્ત્ર વિષયના વ્યાખ્યાતા તરીકે કામ કર્યું હતું. જુનિયર કોલેજમાં કાર્ય કર્યા પછીના છ વર્ષ બાદ સુકુમાર અને તેમના જુનિયર પ્રકાશ તોલેટીએ કંઈક સર્જનાત્મક કરવા માટે નિર્ણય કર્યો હતો કારણ કે તેઓ માનતા હતા કે તેમના જીવન એક વ્યાખ્યાતા તરીકે વધુ પડતાં સંસારમય બની ગયાં છે.

સુકુમાર અને તોલેટીએ તેમની કારકિર્દીની શરૂઆતમાં લેખક તરીકે તેલુગુ સિનેમામાં કામ કર્યું હતું અને થોડી ફિલ્મો માટે લેખનકાર્ય કર્યું હતું. જયન્થ સી. પરાંજીની બાવાગુરુ બગુન્નારા? (૧૯૮૮)નાં ત્રણ દ્રશ્યો માટેના લેખનકાર્ય પછી, તેમને વિદ્યાર્થીઓની ભરતીવેળા મદદ કરવા માટે બોલાવવામાં આવ્યા હતા. આ સમયે તેઓ નૈતિક ધોરણે ફિલ્મનું કાર્ય છોડી ફિલ્મમાંથી બહાર નીકળી ગયા હતા. કમાણીના અભાવને કારણે સુકુમારે થોડા સમય માટે વિદ્યાર્થીઓને ભણાવવાનું કાર્ય ચાલુ રાખ્યું અને પૈસા કમાયા બાદ તેઓ ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં પરત ફર્યા હતા. પછીથી સુકુમાર જયમ રાજાના પિતા મોહન માટે ક્ષેમંગા વેલ્લી લબઙા રાન્ડી (૨૦૦૦) અને હનુમાન જંકશન (૨૦૦૧) ફિલ્મો માટે મદદનીશ બન્યા હતા. દિગ્દર્શનની શરૂઆત પહેલાં સુકુમારે વી. વી. વિનાયક સાથે દિલ (૨૦૦૩) ફિલ્મ માટે તરીકે મદદનીશ દિગ્દર્શક તરીકે કામ કર્યું હતું.

સુકુમારને તબિતા સાથે સંબંધ હતો, જેમને તેઓના દિગ્દર્શનની શરૂઆતની પ્રથમ આર્ય (૨૦૦૪) ફિલ્મના સ્ક્રીનીંગ દરમિયાન સુદર્શન થિયેટર, આરટીએક્સ રસ્તા, હૈદરાબાદ ખાતે મળ્યા હતા. તેમણે વર્ષ ૨૦૦૯માં લગ્ન તેમના માતા-પિતા અને બહેનની હાજરીમાં થયાં હતાં. જો કે હંસિનીના માતા-પિતાએ સુકુમાર એક ફિલ્મ ટેકનિશિયન હોવાને કારણે તેમને સ્વીકારવામાં વિરોધ કર્યો હતો, પણ પાછળથી તેમણે પણ આ સંબંધનો સ્વીકાર કર્યો હતો. આ દંપતિને એક પુત્ર સુક્રાન્ત અને એક પુત્રી સુક્રતાવેણી છે.

ફિલ્મ કારકિર્દી

શરૂઆત અને સફળતા: ૨૦૦૪-૨૦૧૧ 
સુકુમારે દિગ્દર્શનની શરૂઆતની ફિલ્મ આર્ય (૨૦૦૪)માં વિશાખાપટનમ ખાતે પટકથા માટે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું, તે પહેલાં તેઓ વી. વી. વિનાયકની દિલ ફિલ્મના સેટ સાથે જોડાયા હતા. તેના નિર્માતા દિલ રાજુ દિલ રાજુએ ખાતરી આપી કે જો દિલ વ્યવસાયિક સફળતા પ્રાપ્ત કરશે, તો તે એક ફિલ્મનું નિર્માણ કરશે. સુકુમારે ચર્ચા દરમિયાન પસંદ કરેલ વાર્તામાં એક છોકરો શરૂઆતમાં છોકરી સાથે પ્રેમનો એકરાર કરે છે પણ પછી તેનો વિરોધ કરે છે. આવી વાર્તા ડર (૧૯૯૩), કભી હાં કભી ના (૧૯૯૪) અને કાધલ કોન્ડેન (૨૦૦૩)ની છે, જેમાં નાયકનો નાયિકા માટેનો પાગલ પ્રેમમાં ફિલ્મના અંતને કરૂણતાભર્યા અંત તરફ દોરી જાય છે. એ સમયમાં આ એક "અપ્રચલિત" વિષયવસ્તુ વાળી કથા હતી. રાજુ સુકુમારની આ કથાથી પ્રભાવિત થયા હતા અને અલ્લુ અર્જુનને આ વાર્તા આધારીત ફિલ્મ માટે નાયક તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા. આ પસંદગીની વિચારણા સમયે રવિ તેજા, નિતિન અને પ્રભાસનાં નામો પણ ધ્યાનમાં લેવાયાં હતાં. અનુરાધા મહેતા અને શિવ બાલાજીની પસંદગી અન્ય બે મુખ્ય ભૂમિકા માટે કરવામાં આવી હતી. આર રતનાવેલુને ફિલ્મના તસવીર દિગ્દર્શક તરીકે અને દેવી શ્રી પ્રસાદને સંગીત દિગ્દર્શક તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા. તેઓ બંને સાથેના સહયોગમાં સુકુમારે તેના ઘણા પ્રોજેક્ટ પાછળથી હાથ ધર્યા હતા. આર્ય ફિલ્મ વ્યાપારીક રીતે સફળ થઈ; તેણે રૂ. ૧૬૦ લાખની કમાણી કરી, જેનું બજેટ પર ૪૦ લાખ હતું. આર્યની સફળતાએ સુકુમારને રાતોરાત સ્ટારપદ પર પંહોચાડ્યા. તેમને ૫૨મા ફિલ્મફેર એવોર્ડ્સ દક્ષિણ સમારોહ વેળા શ્રેષ્ઠ દિગ્દર્શક – તેલુગુ માટે ફિલ્મફેર પુરસ્કાર અને વાર્ષિક નંદી એવોર્ડ સમારંભ વેળા શ્રેષ્ઠ પટકથા લેખક પુરસ્કાર મળ્યો.

કલાત્મક શૈલી અને તકનીકી સહયોગ 
એક લેખક તરીકે સુકુમાર ગુડીપતી વેંકટચલમ, યાંદામુરી વિરેન્દ્રનાથ અને યદ્દાનાપુડી સુલોચના રાની દ્વારા પ્રભાવિત હતા. ડેક્કન ક્રોનિકલ સાથે એક મુલાકાતમાં  સુકુમારે જાહેર કર્યું હતું કે, તેની ફિલ્મોનાં દરેક રોમેન્ટિક દ્રશ્યો વિરેન્દ્રનાથ અથવા સુલોચના રાની દ્વારા પ્રેરિત છે. સુકુમાર તેમની મોટા ભાગની ફિલ્મો માટે બિન-રેખીય પટકથાનો ઉપયોગ કરે છે અને તેમની મોટાભાગની ફિલ્મોની કેટલીક સિક્વન્સમાં શ્રેષ્ઠતા મળે તે માટે ફરીથી અને ફરીથી એકના એક દ્રશ્યની ફરી મુલાકાત લેવાનો આગ્રહ રાખે છે. તેમના screenplays તેમની ફિલ્મના કથાનકો મોટેભાગે જટિલ અને બહુસ્તરીય છે, જે તેમને એક બુદ્ધિશાળી પટકથા લેખક તરીકેની પ્રતિષ્ઠા પ્રદાન કરે છે. જાન્યુઆરી ૨૦૧૪ના સમયમાં ધ ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયાના એક ઈન્ટરવ્યૂમાં, સુકુમારે જણાવ્યું હતું કે લાગણીઓ તેમની ફિલ્મોમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે, તેમની ફિલ્મોમાં બહુવિધ ઉપવાર્તા હોઈ શકે છે, પરંતુ અંતે કથાના લાગણીશીલ વળાંક સાથે પ્રેક્ષકો જોડાય છે". કારણ કે દ્રશ્યોના સેટ પર સિકવન્સમાં સુધારાઓ અને ફિલ્માંકન થઈ ગયેલ ભાગમાં ફેરફારો કર્યા પછી જ તૈયાર થતી તેમની ફિલ્મો પૂર્ણ કરવા માટે લાંબો સમય લાગે છે.

ફિલ્મોગ્રાફી

પુરસ્કારો અને નામાંકનો

નોંધો

સંદર્ભો

ગ્રંથસૂચિ

બાહ્ય કડીઓ 
 

૧૯૭૦માં જન્મ
જીવિત લોકો
ભારતીય ફિલ્મ દિગ્દર્શકો