Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
સ્મિતા તાંડી (જન્મ ૧૯૯૨) ભારતના છત્તીસગઢ રાજ્યમાં પોલીસ હવાલદાર છે. તેમણે તબીબી સારવાર માટે નાણાકીય રીતે અસમર્થ લોકોને મદદ કરવા માટે એક ભંડોળ (ફંડ)ની સ્થાપના કરી અને તેમના માનવતાવાદી પ્રયત્નોને સન્માન આપવા તેમને ૨૦૧૬નો નારી શક્તિ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો હતો.

કારકિર્દી 
સ્મિતા તાંડી પોલીસ હવાલદાર તરીકે કામ કરે છે. ૨૦૧૩માં તેમના પિતા, જેઓ પણ પોલીસમાં કામ કરતા હતા, બીમાર પડ્યા અને મૃત્યુ પામ્યા, કારણકે  તેમનો પરિવાર સારવાર માટે નાણાની વ્યવસ્થા કરી શક્યો ન હતો. તેમની યાદમાં, તાંડીએ જે લોકો તબીબી સારવારમાં અસમર્થ હોય, તેમની માટે જીવનદીપ નામનું ભંડોળ સ્થાપ્યું. તેમણે ૨૦૧૫માં ફંડને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ફેસબુક ખાતું ખોલ્યું અને વીસ મહિના પછી તેના લગભગ ૭.૨ લાખ ફોલોઅર્સ થયા. જ્યારે તાંડીને મદદ માટે વિનંતી મળે છે, ત્યારે તેઓ તે વ્યક્તિની મુલાકાત લે છે અને જો તેમની કથની સાચી હોય, તો તેઓ તેના વિશે ફેસબુક પર પોસ્ટ કરે છે અને ભંડોળ માટે અપીલ કરે છે.

તેમને તેમના માનવીય પ્રયાસોના સન્માન માટે ૨૦૧૬નો નારી શક્તિ પુરસ્કાર મળ્યો. તેમના ઉપરી અધિકારીઓએ તેમની સક્રિયતા વિશે સાંભળ્યા પછી, તેમને ભિલાઈ મહિલા હેલ્પલાઇન પર સોશિયલ મીડિયાની ફરિયાદોનો સામનો કરતા અધિકારીના પદ પર નિયુક્ત કર્યા હતા.

અંગત જીવન 
સ્મિતા તાંડીનો જન્મ ૧૯૯૨માં થયો અને તેઓ છત્તીસગઢના દુર્ગ શહેરમાં રહે છે. તેઓ વોલીબોલમાં છત્તીસગઢનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ૨૦૧૮માં, તેમણે બિલાસપુર અને ભાટાપરા વચ્ચે ટ્રેનમાં જાતીય સતામણીની ઘટનાની જાણ કરી હતી અને તેના હુમલાખોરોની રેલ્વે પ્રોટેક્શન ફોર્સ દ્વારા ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

સંદર્ભ 

 
જીવિત લોકો
નારી શક્તિ પુરસ્કાર વિજેતા
૧૯૯૨માં જન્મ
સેન્ટ મેરી સ્ટેડિયમ, ઇંગ્લેન્ડનાં સાઉધમ્પ્ટન સ્થિત એક ફૂટબોલ મેદાન છે. આ સાઉધમ્પ્ટન ફૂટબોલ ક્લબનું ઘરેલુ મેદાન છે, જે ૩૨,૫૮૯ લોકોની બેઠક ક્ષમતા ધરાવે છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

 સેન્ટ મેરી સ્ટેડિયમ 
 સાઉધમ્પ્ટન ફૂટબોલ ક્લબના આધિકારિક વેબસાઇટ 
 સેન્ટ મેરી સ્ટેડિયમ ગૂગલ મેપ્સ પર
ઇંગ્લેન્ડનાં ફૂટબોલ મેદાન
ખરડ (તા. ધંધુકા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધંધુકા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખરડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, ચણા, સુવાદાણા, શિયાળુ પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

ધંધુકા તાલુકો
ભાલ વિસ્તાર
બગવદર (તા. પોરબંદર) એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા  પોરબંદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. બગવદર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ત થયેલી છે.

પોરબંદર તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
મોરચકલી (અંગ્રેજી - ક્રેસ્ટેડ બંટીંગ) એ ડુંગરાળ વિસ્તારો પસંદ કરતું અને ગુજરાતમાં પણ જોવા મળતું દાણા-ચણતાં પંખીના કુળનું પંખી છે. આ પંખીમાં નર અને માદાના રંગો અલગ અલગ હોય છે. આ પંખીનું કદ આપણા ઘર આસપાસ જોવા મળતી સામાન્ય ચકલી જેવડૂ જ હોય છેં.

છબીઓ

સંદર્ભ 

પક્ષી
પ્રાણીશાસ્ત્ર
ગુજરાતનાં પક્ષીઓ
દાણા-ચણતાં-પક્ષીઓ
ઈંટ  () એ માટીમાંથી બનાવવામાં આવતો ચોક્કસ આકાર હોય છે, જેનો ઉપયોગ મકાનની દીવાલ ચણવા માટે કરવામાં આવે છે. તે દિવાલ ચણવા માટે પથ્થર સિવાયનું શ્રેષ્ઠ માધ્યમ છે. પ્રાચીન સમયનાં મકાનો અને કિલ્લાઓ પથ્થર કે ઈંટ વડે જ બનાવવામાં આવ્યા હતા. મકાનો બાંધવાનું કામ સરળ અને ચોકસાઈપૂર્વકનું બનાવવા માટે ઈંટનો ઉપયોગ શરુ કરવામાં આવ્યો. માટીની બનેલી લંબચોરસ ઈંટ પણ પ્રાચીનકાળથી જ બાંધકામમાં વાપરવામાં આવે છે.
માટીમાં અનેક ધાતુદ્રવ્યો હોય છે. આ માટીમાંથી બનતી લાલ ઈંટમાં લોહતત્ત્વ વધુ હોવાથી લાલ બને છે. માટી અને પાણીના મિશ્રણને બીબાંમાં ઢાળીને તેમાંથી લંબચોરસ ઈંટો બનાવવામાં આવે છે. આ કાચી ઈંટને ૧૦૦૦ ડીગ્રી સેન્ટીગ્રેડ જેટલી ગરમીમાં તપાવીને પકવવામાં આવે છે. મોટે ભાગે તપાવવા માટે મોટી ભઠ્ઠીઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. એલ્યુમિનિયમ અને સિલિકોન ધરાવતી માટીમાંથી પીળા રંગની સિરામિક ઈંટ પણ બનાવવામાં આવે છે, પણ સાદી લાલ ઈંટોનો વ્યાપકપણે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ગુજરાતમાં મળતી ઈંટનું કદ સામાન્ય રીતે ૮ ઈંચ લાંબુ, ૩.૫ ઈંચ પહોળું અને ૩ ઈંચ ઊંચુ રાખવામાં આવે છે. વિશ્વભરના દેશોમાં થોડા ફેરફાર સાથે લગભગ આ માપની ઈંટો જ બનતી હોય છે. જમીનમાંથી ખોદકામ દ્વારા માટી મેળવી તેમાંથી અશુદ્ધિઓ દૂર કરી ચાળીને શુદ્ધ માટી બનાવવામાં આવે છે. પાઉડર સ્વરૂપ માટીમાં પાણી ભેળવી તેના મિશ્રણને ઘટ્ટ કણક જેવું બનાવવામાં આવે છે. તેમાંથી લંબચોરસ આકારના બિબા વડે કાચી ઈંટ ઘડવામાં આવે છે. ભઠ્ઠીમાં તપાવતા પહેલાં તેને સૂર્યના તાપમાં સૂકવવામાં આવે છે. ઈંટો બનાવવાની આ પ્રથા ૬૦૦૦ વર્ષ અગાઉ હતી. આજે પણ આ જ પદ્ધતિથી ઈંટ બનાવવામાં આવે છે.

દીવાલ ચણવા માટે ઈંટોની આડી લાઈન ગોઠવવામાં આવે છે. લાઈનમાં રહેલી બે ઈંટોનો સાંધો ઉપરની ઈંટની મધ્યમાં આવે તે રીતે ઉપરની ઈંટો ગોઠવવામાં આવે છે. આને કારણે દીવાલનું વજન દરેક ઈંટ ઉપર સરખાભાગે વહેંચાતું હોય છે. બધી ઈંટો એકબીજા સાથે ચોંટેલી રહે તે માટે તેની વચ્ચે રેતી અને સિમેન્ટ મેળવીને બનાવવામાં આવેલ કોંન્ક્રિટ પાથરવામાં આવે છે.

સંદર્ભો 

સ્થાપત્ય
ધોળવાણી (તા. ભિલોડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ધોળવાણી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભિલોડા તાલુકો
મોટી રાસલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  પાવી જેતપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટી રાસલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.

પાવી જેતપુર તાલુકો
મોટી કોરવલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા  ધરમપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મોટી કોરવલ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દૂધની ડેરી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. આ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. પહેલાં  અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો જ પકવવામાં આવતાં પરંતુ હાલના સમયમાં શેરડી, ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે. 

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ જિલ્લો
ધરમપુર તાલુકો
તેનાલીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા  છોટાઉદેપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. તેનાલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. 

છોટાઉદેપુર તાલુકો
બલરાજ સાહની (જન્મ: મે ૧, ૧૯૧૩ નિધન: ૧૩ એપ્રિલ, ૧૯૭૩) હિન્દી ફિલ્મોના એક અભિનેતા હતા. તેઓ નામી લેખક ભીષ્મ સાહનીના મોટા ભાઈ અને ચરિત્ર અભિનેતા પરીક્ષત સાહનીના પિતા છે.

મુખ્ય ફિલ્મો અને પાત્ર 
 વક્ત (૧૯૬૫), લાલા કેદારનાથ
 સંઘર્ષ (૧૯૬૮), ગણેશી પ્રષાદ

ભારતીય ફિલ્મ અભિનેતાઓ
૧૯૧૩માં જન્મ
૧૯૭૩માં મૃત્યુ
આસરમા (તા. આંકલાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા આંકલાવ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આસરમા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આંકલાવ તાલુકો
ચરોતર
આમોણીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ડોલવણ તાલુકાનું ગામ છે. આમોણીયા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન અને નોકરી જેવાં કાર્યો કરે છે. ડાંગર, જુવાર, કેરી અને શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.

ડોલવણ તાલુકો
વાસરડા (તા. વાવ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાસરડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

વાવ તાલુકો
દધવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  સુરત જિલ્લાના કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માંડવી  તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દધવાડા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસીઓ વસે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. જુવાર, મગફળી, ડાંગર, ચણા, વાલ, તુવર અને અન્ય શાકભાજી અહીંનાં ખેત- ઉત્પાદનો છે. આ ઉપરાંત કેટલાક ખેડૂતો પિયતની સગવડ મેળવી શેરડી, કેળાં, ડાંગર વગેરેની ખેતી પણ કરે છે.

માંડવી તાલુકો(સુરત)
સુરત જિલ્લો
"જાવા" એક કમ્પ્યૂટર પ્રોગ્રામિંગ ભાષા છે. જેની શોધ જેમ્સ ગોઝ્લિંગે ઇ.સ. ૧૯૯૫માં કરી. જાવા સન માઇક્રોસિસ્ટમ્સ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ છે.આ ભાષાના મોટા ભાગની વાક્યરચના C અને C++ મુજબ અનુસરવામાં છે. જાવા એપ્લિકેશન્સનું "બાઇટ-કોડ"માં સંકલન થાય છે જે કોઇ પણ JVM પર ચલાવી શકાય છે. જાવા એક  મલ્ટી પેરાડિગમ, 	ક્લાસ આધારિત, સમવર્તી, ઓબ્જેકટ ઓરિએન્ટેડ પ્રોગ્રામિંગ ભાષા છે.જાવા પોર્ટેબલ-એટલે કે કોડ એક વાર લખીને કોઇ પણ પ્લેટફોર્મ પર જેમાં JVM સ્થાપિત હોય ચલાવી શકાય છે. 

જાવા c પછી દુનિયાની બીજા નંબરની સૌથી વધારે પ્રખ્યાત અને વધુમાં વધુ વપરાતી ભાષા છે.જાવા ત્રણ પ્લેટફોર્મ માં વિભાજીત છે ૧. J2ME (જે  મોબાઈલ માં એપલીકેશન બનાવવા માટે વપરાય છે ) ૨. J2SE (જે ડેસ્કટોપ એપ્લીકેશન બનાવવા માટે વપરાય છે) ૩. J2EE (જે  વેબસાઈટ બનાવવા માટે વપરાય છે) 
પ્રોગ્રામિંગ ભાષા
કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન
કુરાન્ડા સિનિક રેલવે એ એક રેલવે લાઈનનું નામ છે, જે ઓસ્ટ્રેલિયાના ક્વીન્સલેન્ડ ખાતે આવેલા કેર્ન્સથી શરૂ થઈ ને નજીકના નગર કુરાન્ડા સુધી દોડે છે. આ પ્રવાસી રેલવેનો રસ્તો સર્પાકાર છે, જે મૅકઍલિસ્ટેર પર્વતની ટોચ સુધી જાય છે. આ રેલવેનો ઉપયોગ નિયમિત સફર માટે નથી થતો. કુરાન્ડા પહોંચતા પહેલા, આ રેલ લાઈન સ્ટ્રેટ્ફર્ડ, ફ્રેશવોટર અને રેડલિંચ સ્ટેશન પરથી પસાર થાય છે. આ રેલવે લાઇન અમુક માલગાડી અને ધ સવાનાલેન્ડર જેવી યાત્રી સેવાઓ માટે પણ ઉપયોગમાં લેવાય છે.

આ રેલવે લાઈન ૩૭ કિલોમીટર (૨૩ માઈલ) લાંબી છે અને એ નીચે કેર્ન્સથી ઉપર કુરાન્ડા પર ચઢતા એક કલાક અને ૪૫ મિનિટ લે છે.

આકર્ષણ

કુરન્ડા રેલવે સ્ટેશનના વિસ્તારમાં આવેલા ઉષ્ણ કટિબંધિય બગીચાઓ અહિનું જાણીતું આકર્ષણ છે. નીચે ઢળતા માર્ગ પર આવેલો બેરન ફોલ્સ (ધોધ) પણ ખાસ જોવા જેવો છે. આ પ્રવાસી ટ્રેન બેરન ફોલ્સનો નજારો જોવા માટે સ્ટોની ક્રિક ફોલ્સ નામના સ્ટેશનની સામે રોકવામાં આવે છે. આ પ્રવાસી ટ્રેનની સવારી દરમ્યાન અન્ય ઘણા નાનાનાના ધોધ ટ્રેનમાંથી થોડા જ મીટરની દૂરી પર જોવા મળે છે.

જ્યારે ટ્રેન પર્વત પર ઉપરથી નીચેની દિશામાં ચાલવાનું શરૂ કરે છે ત્યારે આ રેલવેનાં બાંધકામ વિષે વિગતવાર વિવરણ આપવામાં આવે છે.

ઇતિહાસ

૧૮૮૨માં આ રેલ્વેનું બાંધકામ ચાલું થયું હતુ જે ૧૮૯૧માં કુરાન્ડા સુધી આવી ને પૂરું થયું હતું. યાત્રીસેવાના કામકાજ ૨૫ જૂન ૧૮૯૧થી શરૂ થયા હતા.

અનેક સુરંગ અને પૂલ બનાવતી વખતે ઘણા લોકોએ એમના જીવ ગુમાવ્યા હતા. દરિયાની સપાટીથી ૩૨૮ મીટર ઉપર મૅકઍલિસ્ટેર સુધી ચઢવા માટે ૧૫ સુરંગ અને ૩૭ પુલ હાથથી બાંધવામાં આવ્યા હતા. બાંધકામ દરમિયાન ૩૦ લાખ ઘનમીટર જમીન ખોદી કાઢવામાં આવી હતી.

કેર્ન્સથી કુરાન્ડા સુધીની પ્રવાસી રેલગાડીનું પહેલું કાર્ય ૧૯૩૬માં ચાર સમાંતર બેઠક વાળી ગાડીઓનો ઉપયોગ કરીને થયું હતું. ૧૯૯૧માં મોટા ખડકના પડવાને કારણે રેલગાડીના પાટાઓને ઘણું નુકસાન થયું હતું. જેથી કરીને મુખ્ય સમારકામ કરાવવામાં આવ્યું હતું. ૨૬ માર્ચ ૨૦૧૦ના દીવસે ભૂસ્ખલન થવાથી રેલગાડી પાટા પરથી ઉતરી ગઈ હતી અને ૨૫૦માથી ૫ પ્રવાસીઓને ઈજા થઈ હતી. બધી પ્રવાસી સેવાઓ ૭ મે ૨૦૧૦ સુધી બંધ કરવામાં આવી હતી અને આ દરમિયાન ટ્રેક અને જોખમ પરીક્ષણની ભૌતિકશાસ્ત્રીય સમીક્ષા કરવામા આવી હતી.

વાહન

પુરસ્કારો

આ પણ જુઓ

ઓસ્ટ્રેલિયા
વેડ (તા.હાલોલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વેડ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હાલોલ તાલુકો
બાલવાખાંટના મુવાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાલવાખાંટના મુવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિરપુર તાલુકો
ચટણી (અંગ્રેજી:Chutney; હિન્દી:चटनी) એ એક ભારતીય વાનગી છે, જે કોઈપણ ખાદ્ય પદાર્થને વાટીને કે પીસીને બનાવવામાં આવે છે, જે ખાવામાં ચટાકેદાર હોય છે. એમાં એક કે તેથી વધુ જાતના ખાદ્ય પદાર્થ તેમ જ મીઠું, મરચું ભેળવવામાં આવે છે. ચટણી સીગદાણા, તલ, આદુ, મરચાં, દ્રાક્ષ, ફુદીનો, ધાણાજીરૂં, મીઠો લીમડો, લસણ, કેરી, લીંબુ, તીખાં મરચાં, ગરમ મસાલો, મીઠું, કોથમીર, કોપરૂં વગેરેને જુદા જુદા પ્રમાણમાં જુદી જુદી જાતની ચટણી બનાવવાને બારીક વાટીને અથવા ખાંડીને જુદી જુદી રીતે બનાવવામાં આવે છે. ચટણી સુકા પદાર્થોમાંથી બનાવેલી હોય તો લાંબા સમય સુધી ખાવામાં વાપરી શકાય છે, જ્યારે તાજા શાકભાજી કે ફળમાંથી તૈયાર કરેલી લીલી ચટણી તાજી બનાવવી પડે છે. પાણી ઉમેરીને બનાવેલી પ્રવાહી ચટણી પણ તાજી બનાવવામાં આવે છે.

કેટલીક લોકપ્રિય ચટણીઓ નીચે મુજબ છે.

 કોથમીર-મરચાંની ચટણી
 ખજૂર આમલીની ચટણી
 નાળિયેરની ચટણી
 લસણની ચટણી
 કોપરાની ચટણી

સંદર્ભો 

આહાર
વાનગી
વિજયગંજ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાયડ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વિજયગંજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાયડ તાલુકો
ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ, એક પ્રખ્યાત અંગ્રેજી ફૂટબોલ ક્લબ છે. આ માન્ચેસ્ટર, ઇંગ્લેન્ડ સ્થિત છે. આ ક્લબ સિટી ઓફ માન્ચેસ્ટર સ્ટેડિયમ, માન્ચેસ્ટર આધારિત છે, તેઓ પ્રીમિયર લીગમાં રમે છે. ૨૦૦૮ માં ક્લબ અબુ ધાબી ગ્રૂપ દ્વારા ખરીદવામાં આવી હતી, અને તે વિશ્વમાં સૌથી ધનવાન ફૂટબોલ ક્લબ બની હતી.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

 માન્ચેસ્ટર સિટી ફૂટબૉલ ક્લબના આધિકારિક વેબસાઇટ
 માન્ચેસ્ટર સિટી ફૂટબૉલ ક્લબ બીબીસી પર
 માન્ચેસ્ટર સિટી ફૂટબૉલ ક્લબ ફેસબુક 
 માન્ચેસ્ટર સિટી ફૂટબૉલ ક્લબ ટ્વિટર 
 માન્ચેસ્ટર સિટી ફૂટબૉલ ક્લબ ScoreShelf.com પર
ઇંગ્લેન્ડની ફૂટબોલ ક્લબ
સુલ્તાનપુર એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ
ચરખડીયા (તા. સાવરકુંડલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાવરકુંડલા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચરખડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

સાવરકુંડલા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
રોઝવા (તા. ગળતેશ્વર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ગળતેશ્વર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. રોઝવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગળતેશ્વર તાલુકો
પેંઢારદેવી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા કપરાડા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા તેમ જ આંગણવાડીની સગવડ પ્રાપ્ય છે. પેંઢારદેવી ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. અંહી 
નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો પાકે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે. 

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

કપરાડા તાલુકો
વલસાડ જિલ્લો
સકલાણા (તા. વડગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વડગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સકલાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

વડગામ તાલુકો
મરાઠા સામ્રાજ્ય અથવા મરાઠા મહાસંઘ એ દક્ષિણ એશિયામાં એક સામ્રાજ્યવાદી શક્તિ હતી, આ ૧૬૭૪થી ૧૮૧૮ દરમ્યાન અસ્તિત્વમાં રહી. શિવાજીએ મરાઠા સામ્રાજ્યનો પાયો ૧૬૭૪માં નાખ્યો હતો. તેમણે ઘણા વર્ષો સુધી ઔરંગઝેબના મુઘલ સામ્રાજ્ય સાથે સંઘર્ષ કર્યો હતો. મરાઠા સામ્રાજ્યનો વિસ્તાર તેની ચરમસીમાએ ઉત્તર ભારત સુધી થયો હતો.

શાસકોની સૂચી

સાતારા વંશ 
 છત્રપતિ શિવાજી (1627-1680)
 છત્રપતિ સંભાજી (1680-1689)
 છત્રપતિ રાજારામ (1689-1700)
 મહારાણી તારાબાઈ (1700-1707)
 છત્રપતિ શાહૂ (1707-1749) ઉર્ફ શિવાજી બીજા, છત્રપતિ સંભાજીના દીકરા
 છત્રપતિ રાજારામ (છત્રપતિ રાજારામ અને મહારાણી તારાબાઈના પૌત્ર)

કોલ્હાપુર વંશ 
 મહારાણી તારાબાઈ (1675-1761)
 શિવાજી બીજા (1700–1714)
 શિવાજી ત્રીજા (1760–1812)
 રાજારામ પહેલા (1866–1870)
 શિવાજી પાંચમા (1870–1883)
 શહાજી બીજા (1883–1922)
 રાજારામ બીજા (1922–1940)
 શાહોજી બીજા (1947–1949)

પેશવા 

 બાળાજી વિશ્વનાથ (1712 – 1720)
 બાજીરાવ પહેલા (1720–1740)
 બાળાજી બાજીરાવ (1740–1761)
 માધવરાવ પેશવા (1761–1772)
 નારાયણરાવ પેશવા (1772–1773)
 રઘુનાથરાવ પેશવા (1773–1774)
 સવાઈ માધવરાવ પેશવા (1774–1795)
 બાજીરાવ બીજા (1796–1818)
 અમૃતરાવ પેશવા 
 નાના સાહેબ

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 મરાઠા સામ્રાજ્ય - યુટ્યુબ પર લેક્ચર
 શિવાજીનાં સૈન્યમાં હતા અનેક મુઘલ સરદાર, છત્રપતિ માટે લડ્યા લડાઈ - દિવ્ય ભાસ્કર
સિમલીયા (તા. ઝાલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. સિમલીયા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.  ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.

ઝાલોદ તાલુકો
પાદરડી (તા. ખેડબ્રહ્મા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા અને અરવલ્લી પર્વતમાળાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  ખેડબ્રહ્મા તાલુકામાં આવેલું  એક ગામ છે. પાદરડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ખેડબ્રહ્મા તાલુકો
મહા વદ ૧૪ ને ગુજરાતી માં મહા વદ ચતુર્દશી કે મહા વદ ચૌદશ કહેવાય છે. આ દિવસ હિંદુ વૈદિક પંચાગના વિક્રમ સંવત મુજબ વર્ષના ચોથા મહિનાનો ઓગણત્રીસમો દિવસ છે, જ્યારે શક સંવત મુજબ વર્ષના અગિયારમાં મહિનાનો ઓગણત્રીસમો દિવસ છે.

તહેવારો અને ઉજવણીઓ
 મહા શિવરાત્રિ
 જુનાગઢ શહેરની નજીક આવેલા ગિરનાર યાત્રાધામમાં ભરાતો શિવરાત્રિનો ભવનાથનો મેળો રાત્રે ૧૨.૦૦ વાગ્યે નાગાબાવાનાં સરઘસ અને મૃગીકુંડમાં સ્નાનબાદ પૂર્ણ.
સ્વામિ દયાનંદ સરસ્વતીનો બોધ ઉત્સવ દિન.

મહત્વની ઘટનાઓ 
દ્વાપર યુગનો પ્રારંભ

જન્મ
 વિ.સં. ૧૯૪૦ - ગુજરાતના મૂકસેવક પૂ. રવિશંકર મહારાજ
 વિ. સં.૨૦૦૨ - પ્રસિદ્ધ કથાકાર સંત મોરારીબાપુ

અવસાન

સંદર્ભ

પંચાંગ
સમય
ગબ્બર અંબાજીથી ૫ કિ.મી. દૂર આરાસુર પર્વતમાળામાં આવેલો પર્વત છે. ગબ્બર પર અંબા માતાનું નાનકડું મંદિર આવેલું છે, જેનું ધાર્મિક મહત્વ હિન્દુ આસ્થાળુઓ માટે ઘણું છે. ગબ્બર ૯૯૯ પગથિયાંઓ ધરાવે છે અને રોપ-વે વડે પણ તેના પર જઈ શકાય છે. ગુજરાત અને રાજસ્થાનના સીમાવર્તી ક્ષેત્રમાં અરવલ્લીની વાયવ્ય દિશાએ આવેલું આ સ્થળ વૈદિક પવિત્ર નદી સરસ્વતી નદીના ઉદ્ગમની બાજુમાં આવેલું છે.

આ સ્થળ પ્રાચીન અને પૌરાણિક ૫૧ શક્તિ પીઠોમાંનું એક છે.

આ પણ જુઓ 
 અંબાજી ઉડનખટોલા

સંદર્ભ 

 

ધાર્મિક સ્થળો
યાત્રાધામ
દાંતા તાલુકો
સંદેશ એ એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે, જેનો ગુજરાતી ભાષામાં ખબર, વાવડ કે સમાચાર એવો અર્થ થાય છે.

 ગુજરાતી સમાચારપત્ર માટે જુઓ:  સંદેશ
 જાણીતી બંગાળી મિઠાઈ માટે જુઓ:  સંદેશ
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા મહુવા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે નાળિયેર, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ પણ જુઓ 
 મોટી સોડવદરી

સંદર્ભ
અંબરનાથનું શિવ મંદિર એ અગીયારમી સદીનું પ્રાચીન, ઐતિહાસિક હિંદુ મંદિર છે, જે હજુ પણ વપરાશમાં છે. આ મંદિર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલ મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના મુંબઈ નજીક આવેલ થાણા જિલ્લાના અંબરનાથ ખાતે આવેલ છે. આ મંદિર અંબરેશ્વર તરીકે પણ ઓળખાય છે અને સ્થાનિક લોકોમાં આ પુરાતન શિવાલય તરીકે ઓળખાય છે. આ મંદિર વાઢવણ (વાલધુની) નદીના કિનારે, અંબરનાથ રેલ્વે સ્ટેશનથી પૂર્વમાં ૨ (બે) કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે. આ મંદિર ઈ. સ. ૧૦૬૦માં  હેમાડપંતી વાસ્તુ-શૈલીમાં, સુંદર કોતરણીવાળા પથ્થર વડે શિલાહર રાજા ચિત્તરાજા દ્વારા બનાવવામાં આવેલ છે. કદાચ આ મંદિર ફરી તેમના પુત્ર મુમ્મુણી દ્વારા બનાવવામાં આવેલ પણ હોઈ શકે છે. યુનેસ્કો દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલ સાંસ્કૃતિક સ્થાપ્ત્ય (આર્ટિસ્ટિક આર્કિટેક્ચર)ની યાદીમાં અંબરનાથના આ પ્રાચીન શિવમંદિરનો સમાવેશ થયેલ છે.

સામાન્યપણે આ મંદિરનું ગર્ભગૃહ જમીનથી નીચે આવેલ છે, જ્યાં ૨૦ પગથિયાં જેટલું ઊતરીને પહોંચી શકાય છે અને તેની ઉપરનું શિખર આકાશ તરફ ખુલ્લું અને મંડપ કરતાં થોડું વધારે ઊંચાઈવાળું છે. દેખીતી રીતે ખ્યાલ આવે છે કે ક્યારેય શિખરનું નિર્માણ પૂર્ણ થયું નથી. આ ભુમિજા પ્રકારનું શિખર જો પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું હોત તો ઉદયપુર, મધ્ય પ્રદેશ ખાતે આવેલ ઉદયેશ્વર મંદિર (શરૂઆત ઈ. સ. ૧૦૫૯), અને નાસિક જિલ્લાના સિન્નર ખાતે આવેલ ગોંડેશ્વર મંદિરને મહદંશે મળતું આવતું હોત. જેટલું બાંધકામ થયેલ છે, તેના પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે તે બાંધકામ ઉપરનું શિખર ગવક્ષ-મધુકોશીય આકાર પર ચાર ખૂણીય વળાંકમય આકારમાં સંપૂર્ણ ઊંચાઈ સુધી અવિરતપણે આવરી લેવાયું હોત, અને તેના દરેક સોપાન વચ્ચે દરેક આધાર પર પાંચ શિલાઓની પંક્તિઓ હોત, જેના કારણે શિખરના કદમાં ઘટાડો થાય છે.

મંડપના ભાગમાં ત્રણ તરફ દરવાજાઓ છે. અહીં બાહ્ય ભાગના કોતરકામને ઘણું નુકસાન પહોંચ્યુ છે, પરંતુ કેટલાક નારી અને દિવ્ય શિલ્પો સાબૂત રહેલ છે.

દંતકથા 
એક દંતકથા પ્રમાણે જાણવા મળે છે કે આ મંદિર પાંચ પાંડવો દ્વારા માત્ર એક રાતમાં એક વિશાળ પથ્થરમાંથી બનાવવામાં આવ્યું હતું. એમ કહેવાય છે કે મહાભારત ગ્રંથમાંના પ્રસિદ્ધ પાંડવ ભાઈઓએ તેમના ગુપ્તવાસના સમયગાળા એક રાત્રે આશ્રય લીધો હતો. તેઓ આ માળખાંને પૂર્ણ કરી ન શક્યા હતા, જ્યાં આજે પણ મંદિરના મુખ્ય વિભાગ (ગર્ભગૃહ)ની છત જોવા મળતી નથી. એમ પણ કહેવાય છે કે એક કિલોમીટર લાંબો ભોંયરા માર્ગ મંદિર જતો છે, જે હવે સંતાઈ ગયો છે.

મુલાકાત 
આ મંદિર ખાતે મહાશિવરાત્રીના દિવસે ઘણી ભીડ ઉભરાય છે. અંબરનાથની પૂર્વ દિશા તરફના વિસ્તારને યાત્રાળુઓના ભારે ધસારાને કારણે વાહનો માટે અવરોધિત કરવામાં આવે છે અને અન્ય માર્ગ તરફ વાળવામાં આવે છે. આ મંદિર ફરીથી શ્રાવણ મહિનામાં ભગવાન શિવના આશીર્વાદ મેળવવા માટે આવતા શ્રદ્ધાળુઓથી ઉભરાય છે.

સંદર્ભો 

 Harle, J.C., The Art and Architecture of the Indian Subcontinent, 2nd edn. ૧૯૯૪, Yale University Press Pelican History of Art, 
 Michell, George, The Penguin Guide to the Monuments of India, Volume 1: Buddhist, Jain, Hindu, ૧૯૮૯, Penguin Books,

બાહ્ય કડીઓ 
 સન ન્યૂઝ ફિચર, તરફથી ટાંકવામાં આવેલ સંપૂર્ણ વર્ણન આર્કિયોલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા

ધાર્મિક સ્થળો
મહારાષ્ટ્ર
યાત્રાધામ
લાડોલ (તા. વિજાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. લાડોલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધાર્મિક સ્થળો 
ગામમાં શ્રી હરસિદ્ધ માતાનું મંદિર આવેલું છે.

લાડોલમાંથી ૧૧મી સદીની આસપાસની મૂર્તિઓ મળી આવી છે, જે અમદાવાદના લાલભાઇ દલપતભાઇ સંગ્રહાલયમાં રાખવામાં આવી છે.

સંદર્ભ 

વિજાપુર તાલુકો
ચાંપલાનાર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચાંપલાનાર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હિંમતનગર તાલુકો
નમલગઢ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નર્મદા જિલ્લાના નાંદોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકોની વસ્તી રહે છે. નમલગઢ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી અને દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. 

નાંદોદ તાલુકો
ધામોદ (તા. લુણાવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. ધામોદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લુણાવાડા તાલુકો
બાદરગંજ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   પાટણ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સમી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાદરગંજ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગામમાં વિસત માતાજીનું મંદિર આવેલુ છે.

સમી તાલુકો
ભુણાવ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા  મહેસાણા જિલ્લાના  ઉંઝા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઉંઝા તાલુકો
તત્વમસિ લેખક ધ્રુવ ભટ્ટ દ્વારા લખાયેલી અને ૧૯૯૮માં પ્રકાશિત થયેલી ગુજરાતી નવલકથા છે. આ નવલકથા માટે  ૨૦૦૨માં તેઓને સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર પણ પ્રાપ્ત થયો હતો.

શીર્ષક 
'તત્વમસિ' એ ચાર ઉપનિષદીય મહાવાક્યોમાંંનું એક છે. તેના વિશેનો ઉલ્લેખ છાંદોગ્ય ઉપનિષદમાં (૬.૮.૭) આવે છે અને શબ્દનો સંધિ-વિચ્છેદ કરતાં 'તત્', 'ત્વમ્' અને 'અસિ' શબ્દો છૂટા પડે છે. 'તત્'નો અર્થ 'તે', 'ત્વમ્'નો અર્થ 'તું', અને 'અસિ'નો અર્થ 'છે' થાય છે; 'તત્' શબ્દ 'સત્' એટલે કે અસ્તિત્વ પણ સૂચવે છે. આમ શીર્ષકનો અર્થ 'તે (સત્) તું છે' થાય છે.

નવલકથા 
નવલકથાનો નાયક નર્મદા નદીને કાંઠે રહે છે અને તે તેના જીવનની આસપાસ કેન્દ્રિત છે.

આવકાર 
પુસ્તક માટે તેના લેખક ધ્રુવ ભટ્ટને ૨૦૦૨માં સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. ૨૦૧૮માં આ પુસ્તક આધારિત ગુજરાતી ફિલ્મ રેવા રજૂ થઈ હતી; ફિલ્મને ૬૬મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારોમાં 'નૅશનલ ફિલ્મ અવૉર્ડ ફોર બેસ્ટ ફીચર ફિલ્મ ઇન ગુજરાતી'નો પુરસ્કાર મળ્યો હતો.

આ પુસ્તકનો અંગ્રેજીમાં અનુવાદ અંજલિ નરાવણેએ 'That Thou Art' નામથી કર્યો છે.

સંદર્ભો 

ગુજરાતી સાહિત્ય
નવલકથા
પ્રતાપનગર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે. પ્રતાપનગર ગામમાં આંગણવાડી, પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, દૂધની ડેરી,  પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામ ચિખલી-વાંસદા રાજ્ય ધોરી માર્ગ નં. ૧૪ તેમ જ કાવેરી નદીના કિનારા પર આવેલું છે. વાંદરવેલા અને રાજપુર પ્રતાપનગરનાં પાડોશમાં આવેલાં ગામો છે. અંહીનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી છે. અહીંની મુખ્ય ખેતપેદાશ ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજી છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસવાટ કરે છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી અને ધોડીયા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે. 

વાંસદા તાલુકો
ગોપાળરાવ (૧૮૯૬-૧૯૮૦) અને ભાસ્કરરાવ (૧૯૦૩-૧૯૮૪) વિદ્વાંસ બંધુઓ સૌરાષ્ટ્રના ભાવનગર રાજ્યના વિદ્વાન શિક્ષકો હતા.

કુટુંબ 
અગાઉ વિદ્વાંસ કુટંબ મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના રત્નાગિરી જિલ્લાના અંજરૅલા ગામમાં વસેલું. તેમની પારિવારીક અટક ‘થટ્ટે’ હતી, પણ ૩૦૦-૪૦૦ વર્ષો પહેલાં શિક્ષીત પરિવારને નાતે વિદ્વાંસ કહેવાયા. કુટુંબના કેટલાક સભ્યો પડોશના જરા વધારે સમૃદ્ધ ગુજરાત પ્રાંતમાં ધંધાપાણી માટે જઈને વસ્યા. નિવૃત્તી સમયે કેટલાક પાછા વતન ફર્યાં અને બાકીનાએ ગુજરાતને જ પોતાનું ઘર માન્યું. તેમાંનું એક વિદ્વાંસ કુટંબ “રોજી, રોટી” અર્થે દરિયાઈ રસ્તે મુંબઈથી ભાવનગર પાસે ઘોઘા કે જાફરાબાદ બંદરે ઉતરી પડ્યું અને આમ કાઠિયાવાડમાં સ્થાયી થયું (તે સમયે મુંબઈ - ઘોઘા વચ્ચે દરિયાઈ વ્યવહાર ઘણો વિકસ્યો હતો). સમય જતાં તે પરિવારના પૌત્રાદિકોમાં એક ગજાનનરાવ હતા અને તે પણ તેમના ત્રણ પુત્રો ગોવીંદરાવ, ગોપાલરાવ અને ભાસ્કરરાવ ગુજરાતવાસી બન્યાં. ગજાનનરાવે વલ્લભીપુર રાજ્યમાં એક સફળ મોજણીદાર તરીકે નોકરી લીધી અને ૭૨ વર્ષે ૧૯૪૪માં મૃત્યુ પામ્યાં. મોટાં ગોવીંદરાવ પણ પિતાના માર્ગે લીંબડીમાં મોજણીદાર બન્યાં.

જીવન 
ગોપાલરાવે અને ભાસ્કરરાવે શિક્ષણ અને સાહિત્યક્ષેત્રે સિધ્ધીઓ મેળવી. તે બંન્નેએ જીવનભર ચુસ્ત ગાંધીવાદી તરીકે ગાંધી વિચાર અને વર્તન અપનાવ્યાં તેમજ સાહિત્ય અને શિક્ષણના સેવક બની રહ્યાં.

ગોપાલરાવ 
વલ્લભીપુરના વસવાટ દરમ્યાન બીજા શહેરવાસી વકીલ ગિજુભાઈ બધેકાની નજરમાં ગોપાલરાવની વિદ્વવત્તા આવી અને તેમને મેટ્રિક કરીને આગળ ભણતર વધારવા ઉત્તેજન આપ્યું. વિદ્વાંસ પરિવારની નાજુક આર્થિક સ્થિતી જોઈ ગિજુભાઈએ ભાવનગર રાજ્યની શિષ્યવૃત્તી અપાવી દીધી અને ગોપાલરાવને પુણેની ફરગ્યુસન કોલેજમા ભણવા મોકલ્યાં. ત્યારે ૧૯૧૮ના ભાવનગરમાં શ્રી દક્ષિણામુર્તિ સંસ્થા શરુ થઈ ગઈ હતી. પુનેનો અભ્યાસ પુરો થયે ગોપાલરાવે શ્રી દક્ષિણામુર્તિ સંસ્થામાં જોડાવાનું વચન આપ્યું હતું. ૧૯૨૨માં ગણિતના મુખ્ય વિષય સાથે બી.એ. થઈને ૧૯૨૨માં શ્રી દક્ષિણામુર્તિ સંસ્થામાં ૧૯૩૯ સુધી જોડાઈ રહ્યાં. આ વ્યવસ્થામાં નાનાભાઈ ભટ્ટનો પણ સાથ ઘણો હતો. તે દિવસો યાદ કરીને ગોપાલરાવના પુત્ર અશોકભાઈ આજે પણ પુજ્યભાવથી નાનાભાઈ ભટ્ટને યાદ કરે છે. ગોપાલરાવ કટ્ટર સિધ્ધાંતવાદી હતા અને અતિચોક્કસ હતા. એક સિધ્ધહસ્ત લેખકને ન્યાયે તેમણે ખસુસ ૬૮ ટુંકી વાર્તાઓ અને નવલકથાઓ મરાઠીમાંથી ગુજરાતીમાં અનુવાદિત કરી. તેમાં “ક્રૌંચ વધ, નવે સંસાર, ચંદનવાડી, આધાર, ૧૦ કથાસંગ્રહ” વિગેરેનો સમાવેષ થાય છે. શ્રી દક્ષિણામુર્તિ સંસ્થા તેમનું મુખ્ય કાર્યક્ષેત્ર હતી. પત્ની સુમતિબાઈ સાથેના પચાસ વર્ષના લગ્ન જીવનમાં તેમને ત્રણ પુત્રો અને એક પુત્રી પ્રાપ્ત થયાં.

ભાસ્કરરાવ 
ઉમ્મરમાં સાત વર્ષે નાનાભાઈ ભાસ્કરરાવ પણ મોટાભાઈના પગલે શ્રી દક્ષિણામુર્તિ સંસ્થામાં જોડાયાં. તે પછી તેમણે ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાંથી સ્નાતક પદવી લીધી. ભાસ્કરરાવે શિક્ષણના વ્યવસાયને પોતાનો જીવન ધર્મ માન્યો અને ઉજાળ્યો. તેમના એક સહધર્મીએ કહ્યું હતું કે “વિદ્યાર્થીઓને ભણાવતી વખતે ભાસ્કરરાવ તેમની પરમ કક્ષાએ હોય છે.” 

તેમણે ભૂગોળ વિષયક પાઠ્યપુસ્તકો લખ્યાં. શરુઆતમાં ભાવનગરની શ્રી દક્ષિણામુર્તિ સંસ્થામાં અને પછી અમદાવાદમાં ચિ.ન.વિદ્યાવિહાર શાળાઓમાં તેમણે સેવાઓ આપી હતી.

સંકલન
 

ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
ભાવનગર
દિલ્હી કેપિટલ્સ એ એક ફ્રેન્ચાઇઝ ક્રિકેટ ટીમ છે જે દિલ્હી શહેરનું ઇન્ડિયન પ્રિમીયર લીગ (આઇપીએલ) માં પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ૨૦૦૮માં દિલ્હી ડેરડેવિલ્સ (ડીડી) તરીકે સ્થપાયેલ, ફ્રેન્ચાઇઝની માલિકી જીએમઆર ગ્રૂપ અને જેએસડબલ્યુ ગ્રુપ પાસે છે. ટીમનું હોમ ગ્રાઉન્ડ ફીરોઝ શાહ કોટલા મેદાન છે જે નવી દિલ્હીમાં આવેલું છે.
દેવા તળપદ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોજિત્રા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દેવા તળપદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સોજિત્રા તાલુકો
ચરોતર
ભોજા ભગત (૧૭૮૫-૧૮૫૦), જેઓ ભોજલ અથવા ભોજલરામ તરીકે જાણીતા છે, ગુજરાત, ભારતના હિંદુ સંત કવિ હતા.

જીવન 
ભોજા અથવા ભોજોનો જન્મ ૧૭૮૫માં લેઉઆ કણબી જ્ઞાતિમાં ફતેહપુર અથવા દેવકી ગલોળ ગામમાં જેતપુર નજીક સૌરાષ્ટ્રમાં થયો હતો. તેમનાં પિતાનું નામ કરસનદાસ અને માતાનું નામ ગંગાબાઇ હતું. તેમની કૌટુંબિક અટક સાવલિયા હતી. ૧૨ વર્ષની ઉંમરે તેઓ તેમનાં ગુરૂને મળ્યાં જેઓ ગિરનારના સંન્યાસી હતી. જ્યારે તેઓ ૨૪ વર્ષના થયા ત્યારે તેમનું કુટુંબ અમરેલી નજીક ફતેપુર ગામમાં સ્થાયી થયું. તેઓ પછીથી ભોજા ભગત અને ત્યારબાદ ભોજલરામ તરીકે જાણીતા થયા.

વ્યવસાયે તેઓ ખેડૂત હતા. અભણ હોવા છતાં તેમનાં ગિરનારી ગુરૂના આશીર્વાદથી તેમણે કવિતાઓ અને ગીતો લખ્યા જેમાં સામાજિક દૂષણો પરનો વિરોધ હતો, તે ભોજા ભગતના ચાબખાઓ તરીકે પ્રખ્યાત છે.

૧૮૫૦માં વીરપુર મુકામે ૬૫ વર્ષની ઉંમરે તેમનું અવસાન થયું હતું, જ્યાં તેઓ તેમના શિષ્ય જલારામ બાપાની મુલાકાતે ગયા હતા. તેમનું સ્મારક મંદિર (ઓતા તરીકે જાણીતું) વીરપુરમાં આવેલું છે.

સર્જન 
તેમના પદોમાં તેઓ પોતાનો ભોજલ તરીકે ઉલ્લેખ કરતા હતા. કવિ અને ફિલસૂફ તરીકે તેમણે આરતીઓ, ભજનો, ધૂન, કાફી, કિર્તન, મહિમાઓ, પ્રભાતિયા, હોરી, સરવડા, ગોડી અને પ્રભાતિયાં લખ્યા છે પરંતુ તેમના ચાબખાઓ સૌથી વધુ પ્રખ્યાત છે. આ કટાક્ષમય રચનાઓ ભોજા ભગતના ચાબખાઓ તરીકે ગુજરાતીમાં જાણીતી છે. સામાજીક વિસંગતતાઓ પર તેમણે તેમની ભાષામાં કટાક્ષ કર્યો છે. તેમના પદોમાં તેમની કોમળ ભાષા દેખાઇ આવે છે. ભક્તમાળામાં ગોપીઓથી વિખૂટા પડતા કૃષ્ણનું વર્ણન છે. ચાલૈયાખ્યાન અને તેમનું ભજન કાચબો અને કાચબી જાણીતાં છે. તેમનું સર્વદાન વિશ્વ સાથે તાદાત્મય અંગે છે.

પ્રભાવ 
તેમનાં અનુયાયીઓ ફતેપુરના દર્શને જાય છે જ્યાં તેમણે તેમના જીવનનો મોટા ભાગનો સમય ગુજાર્યો હતો. ભોજા ભગતના આશ્રમમાં તેમની પાઘડી, ઢોલિયો અને પાદુકાઓ રાખેલ છે. તેમનું ઇંટોનું બનેલું મૂળ ઘર એમનું એમ છે અને તેમની અંગત વસ્તુઓ ત્યાં રાખવામાં આવી છે. આશ્રમને ગાદી-પતિ કહેવાતા મહંત સંભાળે છે.

તેમને ઘણાં શિષ્યો હતા જેમાં સૌથી વધુ પ્રભાવશાળી અને જાણીતાં સંતોમાં વીરપુરના જલારામ અને ગારીયાધારના વાલમરામનો સમાવેશ થાય છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 ભોજા ભગતની વાણી

ગુજરાતી સાહિત્યકાર
ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
ગુજરાતના સંતો
દેવીપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના આહવા તાલુકામાં આવેલું  ગામ છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. દેવીપાડા ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી  મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી,  ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

આહવા તાલુકો
સુકવળા (તા. બાબરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બાબરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સુકવળા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાબરા તાલુકામાં આવેલાં ગામો

સંદર્ભ 

બાબરા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
મોયદ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા પ્રાંતિજ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. મોયદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, મગફળી, વરિયાળી, તમાકું તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, આરોગ્ય કેન્દ્ર, બેંક, ATM, પક્ષીઘર, તેમ જ દૂધની ડેરી, અમૂલ પાર્લર જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધાર્મિક સ્થળો 
અહીં રામજી મંદિર, પ્રણામી મંદિર, સ્વામીનારાયણ મંદિર, ખોડિયાર માતાનું મંદિર અને સાંગમેશ્વર મહાદેવનું પ્રાચીન મંદિર તેમજ અન્ય મંદિરો આવેલા છે.

સંદર્ભ 

પ્રાંતિજ તાલુકો
ભેળ એ એક અમુક પદાર્થો અને ચટણીઓને મિશ્ર કરી બનાવાતી વાનગી છે. જે વાનગી વસ્તુઓની ભેળવણી કરવાથી તૈયાર થઈ જાય તે ભેળ. ભેળ સામાન્ય રીતે મમરા, બાફેલા બટેટા અને ચટણીઓ વાપરીને બને છે. તેના ચટપટા સ્વાદને કારણે તે ચાટ શ્રેણીના ખાદ્ય પદાર્થમાં આવે છે.

ભેળપૂરી સમગ્ર ભારતમાં બનાવાય છે અને વિવિધ પ્રદેશોમાં તે વિવિધ નામથી ઓળખાય છે. જેમકે, બેંગલોરમાં ચુરુમુરી, કોલકાતામાં ઝાલ મુરી (મસાલેદારગરમ મમરા). ઝાલ મુરીમાં આમલીની ચટણી નથી હોતી. તેમાં બાફીને સાંતળેલા બટેટા, ધાણા પાવડર, છટની દાલ, ખમણેલુ નાળિયેર અને રાઈનું તેલ વપરાય છે. 

મૂળતઃ ભેળપૂરી એક ગુજરાતી વાનગી છે. જે મુંબઈ આવીને અહીંની સાંસ્કૃતિમાં ભળી ગઈ અને મુંબઈની એક ઓળખ બની ગઈ. ભેળપૂરી બને કે તેને તરત જ આરોગવી જોઈએ, નહીં તો મમરા ચટનીનું પાણી શોષી લે છે અને ચીકણાં બની જાય છે. જે ચાવવામાં મજા આવતી નથી.

પહેલાના સમયમાં ચોપાટીની ભેળપૂરી ખૂબ વખણાતી. મુંબઈમાં ભેળની મજા માણવી હોય તો ગલીને નાકે નાનકડું ઠેલું  લઈને ઉભા રહેતા ફેરિયા (ભૈયા)ની પાસે ખાવી જોઈએ. મુંબઈમાં સેવપુરી-ભેળપુરીનો વ્યવસાય મોટે ભાગે ઉત્તર પ્રદેશના વતનીઓ ચલાવે છે અને તેમને 'ભૈયાજી' કહીને સંબોધાય છે.

સામગ્રી 
 મમરા,
 સેવ,
 પુરી,
 બાફેલા બટેટા,
 કાંદા (ડુંગળી),
 લસણની ચટણી,
 કોથમીરની ચટણી,
 ખજૂર આમલીની ચટણી,
 ઝીણી સમારેલી કોથમીર,
 લીંબુ,
 ચાટ મસાલો

વધારાની વૈકલ્પિક વસ્તુઓ:
 સમારેલા ટમેટાં,
 તળેલી ચણાની દાળ

કૃતિ 
ભેળ બનાવવી સરળ છે. 
 પ્રથમ મમરા, સેવ, તળેલી ચણાની દાળ, પુરીનો ચૂરો, બટેટા, કાંદા, ચાટ મસાલો જેવા કોરા પદાર્થો ભેળવો. 
 એક  અલગ બાઉલમાં ત્રણે ચટણી જોઈતા પ્રમાણ મિશ્ર કરી તૈયાર રાખો. 
 ચટણીને તૈયાર કરેલ સેવ-મમરા આદિના મિશ્રણમાં રેડો અને અને સારી રીતે હલાવો. ભેળ તૈયાર છે.

પીરસામણ 
 પ્લેટમાં ભેળ રાખો
 તેના પર સેવ ભભરાવો
 ચાટ મસાલો છાંટો અને લીંબુ નીચોવો.
 સમારેલી કોથ મીર અને તળેલી ચણાની દાળ ભભરાવો.

આ પણ જૂઓ 
 દહીપૂરી
 સેવપૂરી
 પાણીપૂરી
 રગડા પેટીસ

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

 અંગ્રેજી વિકિપુસ્તકમાં ભેળપૂરી

વાનગી
અલ્પાહાર
મુંબઇની પ્રખ્યાત વાનગીઓ
ફરસાણ
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સાણંદ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભુગોળ
છારોડી ગામ અમદાવાદથી ૪૧ કિમી દૂર પશ્ચિમમાં આવેલું છે. તે સાણંદથી ૧૫ કિમી અને રાજ્યના પાટનગર ગાંધીનગરથી ૫૧ કિમી દૂર છે. કલાણા (૩ કિમી), ખોડા (૪ કિમી), ઇયાવા (૫ કિમી), ખોરાજ (૬ કિમી), વિરોચનનગર (૭ કિમી) છારોડીની નજીકના ગામો છે.

આ પણ જુવો
 અમદાવાદ
 ગુજરાત
 ભારત

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ
 અમદાવાદ જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટ પર સાણંદ વિષે માહિતિ 
 છારોડી ગામ વિષે માહિતી
જમિયતપુરા (તા. કડી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કડી તાલુકાનું આવેલું એક  ગામ છે. જમિયતપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કડી તાલુકો
કંચનપુર (તા. ખંભાળિયા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા દેવભુમી દ્વારકામાં આવેલા ખંભાળિયા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કંચનપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ખંભાળિયા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
ગુજરાતમાં માખીમાર કુટુંબના નીચે મૂજબની જાતના પક્ષીઓ જોવા મળે છે.

પક્ષી
પ્રાણીશાસ્ત્ર
ગુજરાતનાં પક્ષીઓ
એરવાડા (તા. દસાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દસાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. એરવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

દસાડા તાલુકો
થાવર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ધાનેરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. થાવર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો, મગફળી, તમાકુ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. ગામમાં અનુપમ પ્રાથમિક શાળા, શ્રી સરસ્વતી પ્રાથમિક શાળા, શ્રીમતી આર. પી. ભુરીયા આદર્શ માધ્યમિક વિદ્યાલય, શ્રીમતી ડી. ટી. કાગ ઉચ્ચત્તર માધ્યમિક વિદ્યાલય, સરકારી પ્રાથમિક શાળા પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી, સેવા સહકારી મંડળી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ગામમાં શિવ મંદિર, રામદેવ મંદિર, શ્રીચામુંડા માતાનું મંદિર, અચળ પૂરી બાપજીનો મઠ, હનુમાનજીનું મંદિર, ગરબા ચોક અને સુંદરપૂરી ગૌશાળા આવેલાં છે.

ધાનેરા તાલુકો
ભીમપુર (તા. સતલાસણા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સતલાસણા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભીમપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સતલાસણા તાલુકો
ગોઢ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા માલપુર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોઢ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

માલપુર તાલુકો
વાંકોલ (તા. ઝાલોદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ઝાલોદ તાલુકાનું ગામ છે. વાંકોલ ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.  ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.

ઝાલોદ તાલુકો
સીંગરમાળ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા એવા  ધરમપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સીંગરમાળ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, દુધની ડેરી,  આંગણવાડી તેમ જ પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. આ ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી અને પશુપાલન છે. પહેલાં  અંહી નાગલી, ડાંગર, વરાઇ જેવાં ધાન્યો જ પકવવામાં આવતાં પરંતુ હાલના સમયમાં શેરડી, ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે. અહીંના લોકો કુકણા બોલી બોલે છે, જે ગુજરાતી ભાષાથી એકદમ અલગ હોય છે. 

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ જિલ્લો
ધરમપુર તાલુકો
મીઠું એ દરિયાના પાણીમાંથી મેળવવામાં આવતો એક રાસાયણિક પદાર્થ છે.

અન્ય માહિતિ

આ ઉપરાંત ખારા પાણીનાં સરોવરમાંથી પણ મીઠું મેળવવામાં આવે છે (દા. ત. સાંભર સરોવર).મીઠું દુનિયાભરમાં તેમજ ભારતીય ઉપખંડમાં વ્યંજનોની બનાવટમાં બહોળા પ્રમાણમાં વપરાય છે. મીઠાને નમક, સબરસ, લવણ અથવા લૂણ એમ પણ કહેવામાં આવે છે. મીઠાંનું રાસાયણિક નામ સોડિયમ ક્લોરાઇડ છે, જેની વૈજ્ઞાનિક સંજ્ઞા NaCl છે. મીઠું સ્વાદમાં ખારું હોય છે. 
ગુજરાત રાજ્યનો સાગરકિનારો ઘણો જ લાંબો હોવાને કારણે અહીં મીઠાનું મોટા પાયે ઉત્પાદન કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત મીઠામાંથી બનતા અન્ય ઉત્પાદન મેળવવાના ઉદ્યોગો પણ રાજ્યમાં મોટા પાયે વિકાસ પામ્યા છે.તેમાં માળિયા મીયાણા તાલુકામાં આ એકજ વ્યવસાય છેલ્લા ૧૫ વર્ષ દરમ્યાન વધારે પ્રમાણમાં વિક્સીત પામ્યો છે,જેથી આજુ-બાજુ ના ગામ માટે સારી નોકરી અને મજુરી મળી રહે છે, તે ઉપરાંત મીઠું ઉત્પાદન કરતી મોટી કંપની દ્વારા મેડીકલ કેમ્પ, પરીયાવરણ સુવીધાની માહીતી માટે સાંજ સભા, વ્રુક્ષા રોપણ કાર્યક્રમ,જેવી ઘણી બધી ઇતર પ્રવુતી થી અહીના લોકોમાં જાગૃતા આવી છે,

બાહ્ય કડીઓ 

 મીઠાના વિવિધ ઉપયોગો (હિંદી ભા

ગુજરાતના ઉદ્યોગો
રસાયણવિજ્ઞાન
મસાલા
મોલિબ્ડેનમ , એ ૬ઠ્ઠા આવર્તનનું એક  રાસાયણિક તત્વ છે જેની સંજ્ઞા Mo અને અણુ ક્રમાંક ૪૨ છે. આ નામ નીઓ-લેટિન શબ્દ  મોલિબ્ડેનિયમ,  અને પ્રાચીન ગ્રીક  અર્થ સીસું કેમકે તેનું ખનિજ સીસાના ખનિક સમાન હતું. શુદ્ધ સ્વરૂપે આ ધાતુ, એક સફેદ ચળકતી ધાતુ છે, અને આ ધાતુ છઠ્ઠું સૌથી ઊચું ઉત્કલન બિંદુ ધરાવે છે. આ ધાતુ સરળતાથી સ્થિર કાર્બાઈડ બનાવે છે, તેના અ ગુણ ધર્મને કારણે પ્રાયઃ તેનો ઉપયોગ ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવતા પોલાદ બનાવવા માટે છે. પ્રકૃતિમાં આ ધાતુ શુદ્ધ સ્વરૂપે અસ્તિત્વ ધરાવતી નથી, પરંતુ તે ઓક્સાઈડ સ્વરૂપે ખનિજોમાં મળી આવે છે. ઔદ્યોગિક રીતે મોલિબ્ડેનમના સંયોજનો ઉચ્ચ તાપમાન અને ઉચ્ચ દબાણ સહી શકે તેવા રંગ દ્રવ્ય અને ઉદ્દીપકો બનાવવા માટે થાય છે.

મોલિબ્ડેનમ ના ખનિજોની જાણતો ઘણા વર્ષોથી હતી પરંતુ આ ધાતુ એક સ્વતંત્ર તત્વ તરીકે ૧૭૭૮માં કાર્લ વિલ્હેમ શીલૅ દ્વારા શોધાઈ હતી. અને ૧૭૮૧માં  પીટર જેકબ હ્જેલ્મ દ્વારા અને સફળતા પૂર્વક છૂટી પડાઈ હતી. 

મોટા ભાગના મોલિબ્ડેનમના સંયોજનો પણીમાં અલ્પ દ્રાવ્યતા ધરાવ છે, પરંતિ મોલિબ્ડેનમ આયન MoO42− એ એ દ્રાવ્ય છે અને મોલિબ્ડેનમ ના ઓક્સિજન અને પાણીના સંપર્કમાં આવતા તે બને છે.

અમુક જીવાણુઓ મોલિબ્ડેનમ ધરાવતા અમુક ઉત્પ્રેરકોને ઉદ્દીપક તરીકે વાપરીને વાતાવરણિય આણ્વિક નાયટ્રોજનનો રાસાયણિક બંધ તોડીને જૈવિક નાઈટ્રોજન સ્થિરીકરણ કરે છે. અત્યારે પ્રાણી અને વનસ્પતિમાં કમસે કમ ૫૦ મોલિબ્ડેનમ ધરાવતા ઉત્પ્રેરકોના અસ્તિત્વની જાણ છે. જોકે નાઈટ્રોજન સ્થિરિકરણ માત્ર જીવાણુ અને સાયનો જીવાણુ ઉત્પ્રેરકો જ કરે છે. બાકીના મોલિબ્ડેનમ ધરાવતા ઉત્પ્રેરકો વિવિધ કાર્યો કરે છે અને મોલોબ્ડેનમ ઉચ્ચસ્તરના સજીવોમાં એક જરૂરી તત્વ છે જોકે દરેક પ્રકારના જીવાણુઓ માટે તે જરૂરી નથી.

સંદર્ભો

﻿

રાસાયણિક તત્વો
ખારા રૂપાલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહેસાણા તાલુકો
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જેસર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે નાળીળેર, ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ

જેસર તાલુકો
ખુડવેલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તથા વલસાડ જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા બનાવવામાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલ કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચિખલી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખુડવેલ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, આંગણવાડી, પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેરી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે.

ચિખલી તાલુકો
સંત કવિ મહારાજ ચતુરસિંહજી જેઓ હવે "બાવજી ચતુરસિંહજી" તરીકે પણ ઓળખાય છે, તેઓ ભારતના એક લોકપ્રિય સંત-કવિ હતા. તેમનો જન્મ કરજાલી પરિવારમાં થયો હતો, જેઓ મેવાડના ૬૧મા મહારાણા પ્રતાપ સિંહ II (ઉદયપુર, શાસન ૧૭૧૦-૧૭૩૪ એડી)ના ત્રીજા પુત્ર મહારાજ બાગ સિંહના વંશજ હતા. તેમના પિતાનું નામ મહારાજ સુરત સિંહ જ્યારે માતાનું નામ રાણી કૃષ્ણ કુંવર હતું. ચતુર સિંહજી ચાર ભાઈઓમાં સૌથી નાના હતા, તેમના લગ્ન ચાપપોલીના ઠાકુર ઈન્દર સિંહના નાના ભાઈ ઠાકુર મગન સિંહની પુત્રી લાડ કુંવર સાથે થયા હતા, પરિવારમાં એકમાત્ર સંતાન હોવાથી તેનું નામ લાડ (પ્રિય બાળક) કુંવર રાખવામાં આવ્યું હતું! બાવજીના લગ્ન ૧૯ વર્ષની ઉંમરે થયા હતા અને તેમને બે પુત્રીઓ હતી, એક બાળપણમાં મૃત્યુ પામી હતી, જ્યારે બીજા સયાર કુંવરના લગ્ન ગુજરાતમાં વિજયનગરના મહારાજા હમીરસિંહજી સાથે થયા હતા.

રચનાઓ 
બાવજી ચતુર સિંહજીએ મેવાડી ભાષામાં રચનાઓ કરી હતી. રોજિંદી મદદ અને સાથ માટે, બાવજીએ રૂપા, કન્ના, દેવલા, ઉદ્ધ, શંકર અને અન્ય લોકોને સંબોધીને તેમના સામાજિક સુધારાવાદી વિચારો ફેલાવવા માટે ઘણી કવિતાઓ લખી.

મહારાજ ચતુરસિંહજી એક મહાન કવિ (શબ્દ સ્મિથ!) તેમજ પ્રબુદ્ધ વ્યક્તિત્વ ધરાવતા હતા. તેમની રચનાઓ આધ્યાત્મિક જ્ઞાન અને લોક વર્તનનું સંતુલિત મિશ્રણ છે.
નવાખલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા આંકલાવ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે.  નવાખલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આંકલાવ તાલુકો
ચરોતર
કંકાપુરા (તા. બોરસદ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા બોરસદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કંકાપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, કૌશલ્ય વર્ધન કેન્દ્ર તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દાંડી યાત્રા દરમિયાન ગાંધીજી એ અહીં રાત્રિ રોકાણ કરી સભા સંબોધન કરેલું.

બોરસદ તાલુકો
ચરોતર
વાંદરીયા (પશ્ચિમ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંતરામપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વાંદરીયા (પશ્ચિમ) ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંતરામપુર તાલુકો