Sovesh/autoresearch-gu huggingface dataset:
ખેરા (તા. સુત્રાપાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સુત્રાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખેરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, માછીમારી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

સુત્રાપાડા તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
બાબરા (તા. દહેગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૪ (ચાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  દહેગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. બાબરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

દહેગામ તાલુકો
ઇન્દ્રાલ (તા.હાલોલ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઇન્દ્રાલ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

હાલોલ તાલુકો
ભુરાગાંવ એ ભારતના આસામ રાજ્યનું એક નગર છે. ભુરાગાંવ મોરીગાંવ જિલ્લાના ભુરાગાંવ તાલુકામાં આવેલું છે. ભુરાગાંવ બ્રહ્મપુત્રાના દક્ષિણ કિનારે આવેલું છે.

નામ
ભૂરાગાંવ નામ આસામી શબ્દ ભૂર (ভূৰ) પરથી ઉતરી આવ્યું છે, જેનો અર્થ થાય છે લાકડું, કેળાના ઝાડ, વાંસ અથવા જેવી ઉછળતી સામગ્રીથી બનેલી સપાટ તરતી રચના. રીડ અને ગાંવ શબ્દનો અર્થ ગામ થાય છે. ભૂતકાળમાં, સ્થાનિક લોકો આ ભૂરાનો ઉપયોગ પરિવહનના માધ્યમ તરીકે કરે છે. પાછળથી, આ સ્થળ ભુરાગાંવ તરીકે જાણીતું બન્યું.

આ નામ સંભવતઃ બ્રહ્મપુત્રા નદીની નજીકની ફળદ્રુપ જમીન પર નગરના સ્થાનનો સંદર્ભ આપે છે, જે સદીઓથી ભુરાગાંવના લોકો માટે આજીવિકાનો એક મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત છે.

ભૂગોળ
ભુરાગાંવ જિલ્લા મુખ્યાલય મોરીગાંવથી ૨૧ કિમી ઉત્તરે આવેલું છે.

ભુરાગાંવ મોરીગાંવ અને સોનિતપુર જિલ્લાની સરહદ પર આવેલું છે. સોનિતપુર જિલ્લો ઠેકિયાજુલી તેની ઉત્તરે છે. તે અન્ય જિલ્લા નાગાંવની સરહદ પર પણ છે.

ભૂરાગાંવ બ્રહ્મપુત્રા નદીના કિનારે આવેલું છે અને લીલાછમ જંગલો અને ટેકરીઓથી ઘેરાયેલું છે. આ નગર આશરે ૧૦ ચોરસ કિલોમીટરના વિસ્તારને આવરે છે અને દરિયાની સપાટીથી સરેરાશ ૫૭ મીટરની ઉંચાઈ ધરાવે છે.

અર્થતંત્ર
અર્થતંત્રની દ્રષ્ટિએ, ભુરાગાંવ મુખ્યત્વે કૃષિ નગર છે. આ પ્રદેશની ફળદ્રુપ જમીન અને અનુકૂળ આબોહવા તેને ચોખા, શણ અને ચા જેવા પાકની ખેતી માટે યોગ્ય બનાવે છે. આ શહેર હેન્ડલૂમ અને હેન્ડીક્રાફ્ટ સહિત અનેક નાના પાયાના ઉદ્યોગોનું ઘર પણ છે.

બ્રહ્મપુત્રા નદી, વિશ્વની સૌથી મોટી નદીઓમાંની એક, ભુરાગાંવમાંથી વહે છે, જે શહેરના લોકો માટે આજીવિકાનો સ્ત્રોત પૂરો પાડે છે. નદી માલસામાન અને લોકો માટે એક મહત્વપૂર્ણ પરિવહન માર્ગ પણ છે.

આરોગ્ય
ભુરાગાંવમાં એક પ્રાથમિક આરોગ્યસંભાળ કેન્દ્ર છે, જેનું સંચાલન સરકાર દ્વારા કરવામાં આવે છે અને તે શહેરના રહેવાસીઓને પ્રાથમિક તબીબી સંભાળ પૂરી પાડે છે. આરોગ્યસંભાળ કેન્દ્રમાં મર્યાદિત સંખ્યામાં ડોકટરો, નર્સો અને અન્ય આરોગ્યસંભાળ સ્ટાફ છે અને પર્યાપ્ત સંસાધનો અને સાધનોનો અભાવ છે. પરિણામે, ભુરાગાંવમાં ઘણા લોકોને સારી આરોગ્યસંભાળ સેવાઓ મેળવવા માટે નજીકના શહેરો જેમ કે નાગાંવ અથવા ગુવાહાટીમાં જવું પડે છે.

એકંદરે, જ્યારે ભુરાગાંવમાં હેલ્થકેર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મર્યાદિત છે, ત્યારે સરકાર આરોગ્યસંભાળ સેવાઓમાં સુધારો કરવા અને ચેપી અને બિન-ચેપી રોગોના ફેલાવાને નિયંત્રિત કરવા પગલાં લઈ રહી છે. આ નગરમાં ઘણી બિન-સરકારી સંસ્થાઓ (એનજીઓ) અને સમુદાય-આધારિત સંસ્થાઓ પણ છે જે રહેવાસીઓમાં આરોગ્યસંભાળની પહોંચ અને જાગરૂકતા વધારવા માટે કામ કરે છે.

સંદર્ભ

આસામ
મકડાલા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા લાખણી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મકડાલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ  દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. 

 

લાખણી તાલુકો
નરણાવી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાગરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નરણાવી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વાગરા તાલુકો
મઊ () તરીકે ઓળખાતું આ નગર પહેલાં મઊનાથ ભંજન () તરીકે ઓળખાતું હતું. મઊ નગરમાં ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યના મઊ જિલ્લાનું વહીવટી મુખ્ય મથક આવેલું છે. આ શહેર ઘઘરા (સરયુ) નદીના કિનારે આવેલું એક નાનું ઔદ્યોગિક કેન્દ્ર છે. શહેરની વચ્ચેથી તામસા નદી પસાર થાય છે.

ઉત્તર પ્રદેશનાં શહેરો
મનવરપુરા (તા. બાલાસિનોર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક તથા એક સમયના બાબી વંશના રાજ્ય એવા ઐતિહાસિક  બાલાસિનોર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. મનવરપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

બાલાસિનોર તાલુકો
૧૦ જાન્યુઆરી નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૧૦મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન પણ ૧૦મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૩૫૫ દિવસ બાકી રહે છે.

મહત્વની ઘટનાઓ 
 ૧૯૪૬ – સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની પ્રથમ સામાન્ય સભા મેથોડિસ્ટ સેન્ટ્રલ હોલ, વેસ્ટમિંસ્ટર ખાતે આયોજીત કરાઈ જેમાં ૫૧ દેશોએ ભાગ લીધો.
 ૧૯૬૬ – ૧૯૬૫ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધનું નિવારણ કરતા શાંતિ કરાર તાશ્કંદ ઘોષણાપત્ર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા.
 ૧૯૭૨ – શેખ મુજીબુર રહેમાન પાકિસ્તાનમાં નવ મહિનાથી વધુ સમય જેલમાં વિતાવ્યા બાદ રાષ્ટ્રપતિ તરીકે નવા સ્વતંત્ર બાંગ્લાદેશ પરત ફર્યા.

જન્મ 
 ૧૯૧૧ – બિનોદ બિહારી ચૌધરી, બાંગ્લાદેશી સામાજિક કાર્યકર અને સંસ્થાનવાદ વિરોધી ક્રાંતિકારી (અ. ૨૦૧૩)
 ૧૯૨૨ – કૃષ્ણપાલ સિંઘ, ભારતીય રાજકારણી (અ. ૧૯૯૯)
 ૧૯૪૦ – જોરાવરસિંહ જાદવ, લોકસાહિત્યકાર
 ૧૯૪૦ – કે. જે. યેસુદાસ, ભારતીય ગાયક અને સંગીત દિગ્દર્શક
 ૧૯૭૪ – હૃતિક રોશન, ભારતીય અભિનેતા
 ૧૯૮૪ – કલ્કી કોચલિન, ભારતીય અભિનેત્રી

અવસાન 
 ૧૯૬૯ – સંપૂર્ણાનંદ, ભારતીય શિક્ષક અને રાજકારણી, રાજસ્થાનના દ્વિતીય રાજ્યપાલ (જ. ૧૮૯૧)
 ૧૯૮૬ – ઈન્દુલાલ ગાંધી, ગુજરાતી સાહિત્યકાર (જ. ૧૯૦૫)
 ૨૦૧૦ – પચા રામચંદ્ર રાવ, ભારતીય ધાતુશાસ્ત્રી, શિક્ષક અને વહીવટકર્તા (જ. ૧૯૪૨)
 ૨૦૧૪ – દાજીકાકા ગાડગિલ, ભારતીય ઝવેરી (જ. ૧૯૧૫)

તહેવારો અને ઉજવણીઓ

બાહ્ય કડીઓ 
 બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

જાન્યુઆરી
ભરત હિંદુ ધર્મના મહાગ્રંથ રામાયણમાં રામના નાના ભાઈ અને અયોધ્યાના રાજા દશરથ તેમજ કૈકેયીના પુત્ર હતા.

સંદર્ભ 

મહાભારત
રામાયણ
હિંદુ ધર્મ
ચાંગોદ (તા. વિજાપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચાંગોદ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિજાપુર તાલુકો
તેરા કિલ્લો ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લામાં આવેલો એક કિલ્લો છે. તે કચ્છના અબડાસા તાલુકાના તેરા ગામ નજીક આવેલો છે.

સ્થાન 
તેરા કિલ્લો ભુજથી ૮૫ કિમીના અંતરે પશ્ચિમે આવેલો છે. તે ત્રિતેરા એટલે કે ત્રણ તળાવો ચત્તાસર, છત્તાસર અને સુમરાસરના કિનારાઓ પર આવેલો છે.

ઇતિહાસ 
દેશળજી પ્રથમ (૧૭૧૮ - ૧૭૪૧‌)ના શાસન દરમિયાન તેરાની જાગીર સોંપાતા આ કિલ્લો જાડેજાઓ શાસકો દ્વારા બાંધવામાં આવ્યો હતો.

મહારાવ લખપતજીના શાસન (૧૭૪૧-૧૭૬૦) દરમિયાન યુદ્ધમાં કિલ્લો ભારે નુકશાન પામ્યો હતો. તેરા જાગીરના સુમરાજી ઠાકોરે કચ્છના રાવ સાથે ખરાબ ભાષામાં વાત કરતા લખપતજીએ તેરામાં સેના મોકલી હતી. કચ્છના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત યુદ્ધમાં તોપો વપરાઇ હતી. તોપગોળા વડે મોટાભાગનો કિલ્લો નાશ પામ્યો હતો. ત્રણ મહિનાની ઘેરાબંધી પછી સુમરાજીએ માફી માંગીને શરણાગતિ  સ્વીકારી હતી.

૧૮૧૯ના ધરતીકંપમાં આ કિલ્લો નુકશાન પામ્યો હતો અને પછીથી તેનું સમારકામ કરવામાં આવ્યું હતું.

આ કિલ્લો હવે કચ્છનું એક પ્રવાસી આકર્ષણ છે.

સંદર્ભ 

ગુજરાતના કિલ્લાઓ
કચ્છ જિલ્લો
દાભોસા ધોધ (અંગ્રેજી: Dabhosa Waterfalls) એક ધોધ છે, જે દાભોસા ગામ, જવ્હાર તાલુકો, પાલઘર જિલ્લો, મહારાષ્ટ્ર, ભારત ખાતે આવેલ છે. આ મુંબઇ નજીક આવેલું સૌથી વધુ ઊંચાઈ ધરાવતા ધોધ પૈકીનો એક છે. આ ધોધ લેન્ડી નદી પર આવેલ છે, જે દમણગંગા નદીની ઉપનદી વાઘ નદીની ઉપનદી છે. આ ધોધ ૩૦૦ ફૂટ જેટલી ઊંચાઇ પરથી નીચે પડે છે. દાભોસા ધોધ ખાસ કરીને ચોમાસાની મોસમ દરમિયાન જોવાલાયક સુંદર ધોધ છે.

દાભોસા ધોધ એક સાહસિકો માટેનું સ્થળ છે, જે કાયકિંગ, ટ્રેકિંગ, ખીણ ભ્રમણ અને માછીમારીના રસિકો માટે ઉપયોગી છે. આ ધોધ નજીક દાભોસા ધોધ રિસોર્ટ અને જવ્હાર હિલ સ્ટેશન રિસોર્ટ એમ બે આવાસ વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે.

સંદર્ભો 

મહારાષ્ટ્ર
જોવાલાયક સ્થળો
પાલઘર જિલ્લો
અખોઇ નાની (તા. ડીસા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ડીસા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. અખોઇ નાની ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ડીસા તાલુકો
માર્ગ એટલે એક જગ્યાએથી બીજી કોઇપણ જગ્યા પર જવા માટેનો રસ્તો, કે જેના દ્વારા ચાલીને કે કોઇ પ્રકારના વાહનની મદદ લઇને બે જગ્યા વચ્ચેનું અંતર પાર કરી શકાય. વિજ્ઞાનના વિકાસને કારણે હાલમાં સડકમાર્ગ, જળમાર્ગ, હવાઇમાર્ગ, રેલમાર્ગ તેમ જ ઉડનખટોલા(રોપ વે) વ્યવહારમાં છે, જે કોઇપણ બે સ્થળો વચ્ચેની હેરફેર માટે ખૂબ જ ઉપયોગી છે.

ભૂગોળ
ગોવર્ધનરામ: ચિંતક ને સર્જક ભારતીય લેખક વિષ્ણુપ્રસાદ ત્રિવેદી દ્વારા લખાયેલું પુસ્તક છે. તે ગુજરાતી લેખક ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી વિશેનું ૧૯૬૨માં લખાયેલું ગુજરાતી ભાષાનું વિવેચનાત્મક લખાણ છે. તેને ગોવર્ધનરામ પરનું મહત્વનું કાર્ય માનવામાં આવે છે.

પ્રકાશન ઇતિહાસ 
એન. એમ. ત્રીપાઠી પ્રા. લિ. નામના પ્રકાશન ગૃહ દ્વારા ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાં પ્રાયોજીત એક વ્યાખ્યાન માળાના ઉદ્ઘઘાટન પ્રવચનમાં ત્રિવેદીએ ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી પર ૧૬ ઓગસ્ટથી ૨૦ ઑગસ્ટ ૧૯૬૦ દરમ્યાન પાંચ વ્યાખ્યાનો આપ્યા હતા. આ વ્યાખ્યાનો ત્યાર પછી ગોવર્ધનરામ: ચિંતક અને સર્જક શિર્ષક હેઠળ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા.

વાંચન સમાવિષ્ટો 
પ્રથમ વ્યાખ્યાનમાં ગોવર્ધનરામના જીવન દર્શનનો પરિચય થાય છે. બીજા પ્રકરણમાં સાક્ષરજીવન નો અભ્યાસ વિસેહ્ વિવેચન કરે છે, આ વિભાગ ગોવર્ધનરામના વિદ્વાન અને સાહિત્યિક જીવનની વિભાવનાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. ત્રીજું વ્યાખ્યાન ગોવર્ધનરામની કવિતાનું મૂલ્યાંકન કરે છે અને ચોથું વ્યાખ્યાન ગોવર્ધનરામની સર્વશ્રેષ્ઠ કૃતિ, સરસ્વતીચંદ્ર નામની નવલકથાનું મૂલ્યાંકન કરે છે. નવલકથાની ચર્ચા કરતી વખતે ત્રિવેદી, ગોવર્ધનરામ દ્વારા સ્વીકારવામાં આવેલી તકનીકો અને ગદ્ય શૈલીની ચર્ચા કરે છે.

ત્રિવેદી તર્ક કરવાનો પ્રયાસ કરે છે કે ગોવર્ધનરામ એક મોટા "સર્જક" સર્જનાત્મક કલાકાર; એક ચિંતક તરીકે, પ્રતિબિંબિત વિચારક છે.

પ્રતિભાવ 
વિવેચક મનસુખલાલ ઝવેરીએ આ પ્રવચનોને ગોવર્ધનરામ પરના સાહિત્યમાં "મહત્વપૂર્ણ ફાળો" ગણાવ્યો. સમીક્ષક આર.એમ.પટેલે લખ્યું; "કદાચ તે અત્યાર સુધી કરવામાં આવેલ ગોવર્ધનરામનું શ્રેષ્ઠ અભ્યાસ અને મૂલ્યાંકન છે".

સંદર્ભ 

ગુજરાતી સાહિત્ય
પુસ્તક
વન લલેડુ અથવા વન લેલુ (અંગ્રેજી: Jungle Babbler) (Turdoides striata) એ ગુજરાતમાં સૌરાષ્ટ્રના સુકા પ્રદેશોને બાદ કરતા ભારતીય ઉપખંડમાં સર્વત્ર જોવા મળતું પક્ષી છે. મોટેભાગે હરિયાળી વાળો પ્રદેશ પસંદ કરતું હોવાથી આવું નામ પડ્યું હોવાનું મનાય છે. આ જૂથચારી પક્ષી છે જે છ કે દસનાં જૂથમાં રહે છે, તેની આ ટેવને કારણે સ્થાનિક સ્તરે, ખાસ તો હિન્દીમાં, તેને ‘સાત બહેન’ કે ’સાત ભાઈ’ એવા હુલામણા નામે ઓળખાવવામાં આવે છે અને તેની આ ઝુંડમાં રહેવાની આદતને કારણે તે અન્ય શિકારીથી પોતાનું રક્ષણ કરી શકે છે.

ભારતીય ઉપખંડમાં આ પક્ષી વનપ્રદેશ ઉપરાંત ખેતરો અને શહેરી તથા ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં બાગ-બગીચા કે ઘરઆંગણમાં પણ જોવા મળે છે. ગરમીની ઋતુમાં તેનો પ્રજનનકાળ હોય છે. પોતાનો માળો તે મુખ્યત્વે ફૂલોવાળા ઝાડ પર બાંધવાનું પસંદ કરે છે.

વર્ણન
ગોળ, નાની પાંખો ધરાવતું આ પક્ષી ઉડયનક્ષમતામાં નબળું હોય છે.

બાહ્ય કડીઓ

 ચિત્રો, ચલચિત્રો અને અવાજ  ઈન્ટરનેટ પક્ષીસંગ્રહ પર.
 ચિત્રો

સંદર્ભો

પક્ષી
બચુભાઈ પોપટભાઈ રાવત (૨૭ ફેબ્રુઆરી ૧૮૯૮ – ૧૨ જુલાઇ ૧૯૮૦) સંપાદક અને કલા વિવેચક હતા.

જીવન 
બચુભાઇ રાવતનો જન્મ ૨૭ ફેબ્રુઆરી ૧૮૯૮ના રોજ અમદાવાદમાં થયો હતો. તેમણે પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણ ગોંડલ ખાતે પૂર્ણ કર્યું. તેમણે ૧૯૧૪માં ત્યાંથી જ મેટ્રિકનો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો. તેમણે ૧૯૧૫ થી ૧૯૧૯ દરમિયાન સંગ્રામજી હાઇ સ્કૂલ, ગોંડલ ખાતે શિક્ષક તરીકે ફરજ બજાવી. ૧૯૨૦ થી ૧૯૨૧ દરમિયાન તેમણે સસ્તુ સાહિત્યવર્ધક કાર્યાલય ખાતે કામ કર્યું. ૧૯૨૨–૨૩ દરમિયાન તેમણે નવજીવન પ્રકાશન મંદિરના પ્રકાશન વિભાગમાં કામ કર્યું. ૧૯૨૪ થી ૧૯૪૨ દરમિયાન તેમણે રવિશંકર રાવળની સાથે કુમાર માસિકનું સંપાદન કાર્ય સંભાળ્યું. ૧૯૩૦માં તેમણે સાહિત્યની કાર્યશાળા બુધ સભાની સ્થાપના કરી જે હજુ સુધી કાર્યરત છે. પછીથી ૧૯૪૩ થી ૧૯૮૦ સુધી તેમણે કુમારનું તંત્રી પદ સંભાળ્યું. ૧૯૫૩માં તેઓ મુંબઈ રાજ્ય લિપિ સુધારણા સમિતિમાં હતા. ૧૯૫૪માં તેઓ ૬ વર્ષ માટે બોમ્બે રાજ્યની ધારા સભામાં સભ્ય બન્યા. તેઓ પ્રથમ ગુજરાતી મુદ્રક પરિષદ અને ૧૯૬૫માં સુરતમાં યોજાયેલી ૨૩મી વાર્ષિક ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના અધિવેશનમાં પત્રકાર વિભાગના પ્રમુખ પદે રહ્યા હતા. તેઓ ૧૨ જુલાઇ ૧૯૮૦ના રોજ અવસાન પામ્યા.

સર્જન 
ગુજરાતી સાહિત્યના ગાંધી યુગમાં ખાસ કરીને કુમારમાં તેમણે કરેલા સાહિત્યિક સંપાદન અને પત્રકારત્વે અગત્યનો ફાળો આપ્યો છે. તેઓ છંદોબદ્ધ કવિતાના આગ્રહી હતાં, અને છંદ વગર કવિતાનું સર્જન શક્ય નથી તેવો મત ધરાવતા હતાં. ગુજરાતી ગ્રંથસ્થ ચિત્રકલા તેમના કળા અને કળા વિવેચનના નિબંધોનો સંગ્રહ છે. તેમણે ગુજરાતી લિપી પર ગુજરાતી લિપિના નવા પરોઢના નિર્માણ પુસ્તક લખ્યું છે. ટૂંકી વાર્તાઓ (૧૯૨૧) તેમની હિંદીમાંથી અનુવાદિત ટૂંકી વાર્તાઓનો સંગ્રહ છે.

પુરસ્કારો 
૧૯૪૮માં ગુજરાતી પત્રકારત્વમાં તેમના યોગદાન માટે તેમને રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક એનાયત થયો હતો. ૧૯૭૫માં તેમને ભારતનો ચોથા ક્રમનો સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર પદ્મશ્રી પ્રાપ્ત થયો હતો.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય 

 ગુજરાતી સાહિત્યકાર 
પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ
રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
૧૯૮૦માં મૃત્યુ
શાહપુરા (તા.વડોદરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના વડોદરા જિલ્લાના વડોદરા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. શાહપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. મકાઈ, બાજરી, કપાસ, ડાંગર, તમાકુ અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત ઉત્પાદનો છે.  આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વડોદરા તાલુકો
અનંતપુર જિલ્લો ભારત દેશના આંધ્ર પ્રદેશ રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. અનંતપુર જિલ્લાનું મુખ્યાલય અનંતપુરમાં છે.

વિસ્તાર અને વસ્તી

સંદર્ભ 
 

આંધ્ર પ્રદેશ
ખેરાણા (તા. ચોટીલા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ચોટીલા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ખેરાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

ચોટીલા તાલુકો
કાંધવાળા નેસ એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઉના તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરો, કપાસ, મગફળી, શેરડી, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

સંદર્ભ 

નેસ
કોતરવાડા (તા. દિયોદર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા દિયોદર તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. કોતરવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 

દિયોદર તાલુકો
અલગટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના મહુવા તાલુકાનું ગામ છે. અલગટ ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.

ગામના લોકો મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન નો વ્યવસાય કરે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેળાં, તુવર, કેરી, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહુવા તાલુકો(જિ.સુરત)
સીમલક ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જલાલપોર તાલુકાનું ગામ છે. સીમલક ગામમાં ખાસ કરીને કોળી પટેલો વસે છે.  ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, માછીમારી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.

જલાલપોર તાલુકો
જેતલવાસણા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિસનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. જેતલવાસણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. ગામમાં નારસંગા વીર મહારાજનું મંદિર આવેલું છે. દર વર્ષે ભાદરવા સુદ અગિયારસે મોટો મેળો ભરાય છે. 

વિસનગર તાલુકો
ગોથાણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા સુરત જિલ્લામાં આવેલા ઓલપાડ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ગોથાણ ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી પટેલો ઉપરાંત અન્ય લોકોની વસ્તી રહે છે. આ ગામના વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન છે. આ ગામમાં ડાંગર, તેમ જ શાકભાજી જેવાં ખેત-ઉત્પાદનોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરીની સવલતો પ્રાપ્ય છે.

પરિવહન 
ગોથાણ ખાતે પશ્ચિમ રેલ્વેની અમદાવાદ અને મુંબઇને જોડતા રેલ્વે માર્ગ પરનું રેલ્વે સ્ટેશન આવેલું છે. ગોથાણ કીમ અને સુરત રેલ્વે સ્ટેશનની વચ્ચેનું સ્ટેશન છે.

સુરત જિલ્લો
ઓલપાડ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી રાજકોટમાં આવેલ એક જાહેર  યુનિવર્સિટી છે જેની સ્થાપના ૨૩મી મે ૧૯૬૭માં રાજકોટ ખાતે થઈ હતી.

ઈતિહાસ 
સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીની સ્થાપના ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના બાદ સૌરાષ્ટ્રના જાણીતા શિક્ષણશાસ્ત્રીઓ અને સ્વાતંત્રસેનાનીઓની માગને અનુલક્ષીને ગુજરાત રાજ્યની વિધાનસભાએ ૧૯૬૫માં વિધાનસભામાં ઠરાવ પ્રસાર કરીને કરવામાં આવી હતી. યુનિવર્સિટીનો કાર્યભાર  ૨૩મી મે ૧૯૬૭ના રોજ રાજકોટથી કરવામાં આવ્યો હતો. શરુઆતમાં યુનિવર્સિટીના કેમ્પસ રાજકોટ અને ભાવનગર એમ બન્ને શહેરોમાં હતાં. બાદમાં ભાવનગર યુનિવર્સિટીની સ્થાપના બાદ રાજકોટ યુનિવર્સિટીનું  મુખ્ય મથક બન્યુ હતું.

કેમ્પસ 
યુનિવેર્સિટીનું  કેમ્પસ ૩૬૩ એકર જેટલી જમીન પર પથરાયેલ છે જે રૈયા અને મુંજકા ગામની સીમાઓમાં આવેલ છે. હાલમાં યુનિવર્સિટીનું કાર્યક્ષેત્ર  અમરેલી, જામનગર,રાજકોટ,સુરેન્દ્રનગર અને મોરબી જીલ્લાઓને આવરી લે છે.

સંગઠન અને વહીવટ 
યુનિવર્સિટીમાં હાલમાં ૨૯ જેતલા અનુસ્નાતક વિભાગો અને ૨૩૮ જેટલી સંલજ્ઞ કોલેજો આવેલી છે. આ ઉપરાંત યુનિવર્સિટીમાં જવાહરલાલ નહેરુ, ડો. બાબાસાહેબ્ આંબેડકર,સરદાર પટેલ,સ્વામી દયાનંદ સરસ્વતી અને ગુલાબદાસ બ્રોકરની સ્મ્રુતીઓમાં વિવિધ વિભાગો ( 'ચેર') આવેલી છે. યુનિવર્સિટીમાં ઝવેરચંદ મેઘાણીની સ્મ્રુતીમાં મેઘાણી લોકસાહિત્ય કેન્દ્ર પણ આવેલ છે. દવાઓનાં સંશોધન માટે યુનિવર્સિટી દ્વારા "નેશનલ ફેસીલીટી ફોર્ ડ્રગ ડિસ્કવરી" પણ ચલાવવામાં આવે છે.

માન્યતા 
યુનિવર્સિટીને એન.એ.એ.સી દ્વારા  બી વર્ગની રાજ્ય યુનિવર્સિટીની માન્યતા મળેલ છે.

સંદર્ભ

 શિક્ષણ
 ગુજરાતની યુનિવર્સિટીઓ

બાહ્ય કડીઓ 
 

 સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી અધિક્રુત વેબપાનુ
વલાણા (તા. વિરમગામ) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  અમદાવાદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિરમગામ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. વલાણા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વિરમગામ તાલુકો
નાના કાપરા (તા. લાખણી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૪ (ચૌદ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા લાખણી તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. નાના કાપરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લાખણી તાલુકો
નાનાતારપાડા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોનગઢ તાલુકાનું ગામ છે. નાનાતારપાડા ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.  ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દુધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે.

સોનગઢ તાલુકો
સરાઇ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના નવસારી તાલુકાનું ગામ છે. સરાઇ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દુધની ડેરી,  પંચાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે. આ ગામમાં ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. શેરડી,  ડાંગર, કેરી, ચીકુ અને શાકભાજી 
આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.

નવસારી તાલુકો
કરંજ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૫ (પાંચ) તાલુકાઓ પૈકીના એક અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યને અડીને આવેલા, ગુજરાતના દક્ષિણ દિશામાં સૌથી છેલ્લે આવેલા એવા ઉમરગામ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કરંજ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, દૂધની ડેરી, પંયાયતઘર જેવી સગવડો ઉપલબ્ધ થયેલ છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.

વલસાડ જિલ્લો
ઉમરગામ તાલુકો
ચોપડા (તા. લુણાવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. ચોપડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લુણાવાડા તાલુકો
હરદાસપુર (તા. ભિલોડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા અરવલ્લી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ભિલોડા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. હરદાસપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભિલોડા તાલુકો
ખેરડી, દાદરા અને નગરહવેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દાદરા અને નગરહવેલીના  દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લાના એકમાત્ર તાલુકાનું મહત્વનું ગામ છે. ખેરડી ગામમાં મુખ્યત્વે આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ તેમની કુકણા બોલી, ધોડિઆ બોલીનો ઉપયોગ પોતાના સામાન્ય વહેવાર દરમ્યાન કરે છે. આ બોલીઓ ગુજરાતી ભાષા કરતાં જુદી હોય છે.

દાદરા અને નગરહવેલી
દાદરા અને નગરહવેલી જિલ્લો
નવલપુર (તા. હિંમતનગર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હિંમતનગર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. નવલપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

અહીં ગેબનશાબાવાની દરગાહશરિફ નામે ઓળખાતું ધાર્મિક સ્થાન આવેલું છે.

હિંમતનગર તાલુકો
રૈયા એ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા  રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  રાજકોટ તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પંચાયતઘર તેમજ પ્રાથમિક શાળા જેવી સુવિધાઓ આવેલી છે. આ ગામમાં ખેતી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.

રાજકોટ તાલુકો
સૌરાષ્ટ્ર
સંધેલીયા (તા. ઠાસરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા  ખેડા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  ઠાસરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. સંધેલીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ઠાસરા તાલુકો
ખદલપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા મહેસાણા જિલ્લાના જોટાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

જોટાણા તાલુકો
જોટાણા તાલુકો
ગાય એ ભારતમાં ઠેર ઠેર જોવા મળતું એક ચોપગું, શીંગડાવાળું, પાલતુ સસ્તન વર્ગમાં આવતું પ્રાણી છે. આ પ્રાણીની માદા જાતિને ગાય કહે છે. જ્યારે નર જાતિમાં લગામ વાળા નરને બળદ અને લગામ વગરનાં નર ને આખલો કહે છે. ગાયનો ઉછેર તેના દૂધ માટે, જ્યારે કે બળદનો ઉછેર ખેતીવાડીમાં મજૂરી માટે થાય છે. મળી આવેલા અવશેષો અનુસાર ગાયનું પાલન ભારતમાં સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિના સમયથી થતું આવ્યું છે. કારણકે તેની દરેક ઉપજ થી કંઇના કંઇ મળે જ છે. ગાય ને ભારતમાં માતાનો દરજ્જો અપાય છે.

પરશુરામ જે વિષ્ણુનાં અવતાર માનવામાં આવે છે, તે પોતાનાં શત્રુ તરીકે સહસ્રાર્જુનને ગણાવતા હતા. કારણ કે સહસ્રાર્જુને કામધેનું ગાયનું અપહરણ કર્યુ હતું.

ગાયની જાતો 
આમ તો ગાય દુનિયાનાં મોટા ભાગનાં દેશોમાં જોવા મળે છે. પ્રદેશ અને હવામાન અનુસાર તે અલગ અલગ રંગ, આકાર અને દેખાવમાં જોવા મળે છે. ભારતમાં જાણીતી ગાયોની ઓલાદોની સંખ્યા ત્રીસ છે.

ગીર ગાય 
ગીર ગાય ગોળ ઉપસેલું કપાળ તથા લાંબા લટકતા કાન ધરાવે છે. તેનાં શિંગડા વર્તુળાકાર અને પાછળ તરફ વળેલાં હોય છે. તેનો રંગ લાલથી લઇને અને પીળો તથા સફેદ હોય છે. ગીર ગાયનો વિસ્તાર મુખ્યત્વે ગુજરાત તેમજ પડોશી રાજ્ય મહારાષ્ટ્ર તથા રાજસ્થાન છે. આ ગાય સરેરાશ ૩૮૫ કિગ્રા વજન તથા ૧૩૦ સેમી ઊંચાઇ ધરાવતી હોય છે. સરેરાશ એક વેતરમાં ૧૫૯૦ કિ.ગ્રા. દૂધ આપે છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ
 

પ્રાણીઓ
પશુપાલન
રાળેગાંવ તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં આવેલા યવતમાળ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૬ તાલુકાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો તાલુકો છે.  રાળેગાંવ નગર ખાતે આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે.

મહારાષ્ટ્ર
યવતમાળ જિલ્લો
વેકરી, ભારત દેશ ના પશ્ચિમ માં આવેલ ગુજરાત રાજ્ય ના સૌરાષ્ટ્ર માં આવેલ મહત્વ ના જુનાગઢ જિલ્લાના માણાવદર તાલુકાનું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, મગફળી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

માણાવદર તાલુકો
ભાણપુર (તા. સંજેલી) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  દાહોદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સંજેલી તાલુકાનું ગામ છે. ભાણપુર ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.  ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સવલતો પ્રાપ્ય છે. ગામના લોકો વ્યવસાયમાં મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન જેવાં કાર્યો કરે છે. મકાઈ, ઘઉં, ડાંગર, મગ, અડદ,  અન્ય કઠોળ તેમ જ શાકભાજી આ ગામનાં મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો છે.

સંજેલી તાલુકો
કણ્ણૂર જિલ્લો ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા  કેરળ રાજ્યના ૧૪ જિલ્લા પૈકીનો એક જિલ્લો છે. કણ્ણૂર જિલ્લાનું મુખ્યાલય કણ્ણૂર નગર ખાતે આવેલું છે.

આ પણ જુઓ 

  અરાલમ વન્ય જીવ અભયારણ્ય‎

બાહ્ય કડીઓ 

 કણ્ણૂર જિલ્લાનું અધિકૃત વેબસાઇટ 
 કેરળ રાજ્ય સરકારની વેબસાઇટ પર કણ્ણૂર વિશે માહિતી 
 કણ્ણૂર વિશે માહિતી 

કેરળ
સી.પી.જોશી (આખું નામ: ચંદ્રપ્રકાશ જોશી) એક ભારતીય રાજકારણી છે, જે હાલમાં રાજસ્થાનની વિધાનસભાના અધ્યક્ષ છે. તે ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના રાજકારણી છે.

સંદર્ભ

રાજકારણી
ચૈતન્ય મહાપ્રભુ (બંગાળી: চৈতন্য মহাপ্রভূ) (૧૪૮૬-૧૫૩૪)નો જન્મ હાલનાં પશ્ચિમ બંગાળમાં નવદ્વીપ મંડળ તરીકે ઓળખાતા પ્રદેશનાં નાદિયા ગામમાં શક સંવત, ૧૪૦૭ ફાગણ સુદ પૂનમનાં દિવસે થયો હતો. તેઓને ઇતિહાસમાં એક સંત/સંન્યાસી અને તે સમયના બંગાળ (હાલના પશ્ચિમ બંગાળ અને બાંગ્લાદેશ) તથા ઓરિસ્સાના એક સમાજ સુધારક ગણવામાં આવે છે. પરંતુ ગૌડીય વૈષ્ણવો તેમને સ્વયં ભગવાન  કૃષ્ણજ રાધા રાણીના ભાવ અને રૂપમાં માને છે.

તેમની માતાનું નામ શચીદેવી હતું તથા પિતાજીનું નામ જગન્નાથ મિશ્ર હતું. કહેવાય છે કે, રાધાજી જેમ કૃષ્ણ વિરહમાં રાત-દિવસ રડતાં હતાં, તેવી જ રીતે ચૈતન્ય મહાપ્રભુ પણ કૃષ્ણ વિરહમાં ચોધાર આંસુએ રડતા, કયારેક નાચવા લાગતાં, કયારેક દોડવા લાગતાં, કયારેક મૂર્છા ખાઈને જમીન પર ઢળી પડતા. મહાપ્રભુને કૃષ્ણ વિરહમાં રડતા જોઈને મોટા-મોટા પંડિતો પણ શ્રીકૃષ્ણની ભકિતમાં લીન થઈ જતાં. કેટલાય દુરાચારીઓ પણ મહાપ્રભુના સંગમાં આવીને કૃષ્ણભકત બની ગયા. મહાપ્રભુ ન્યાય, વેદાંતના પ્રખર પંડિત હતા. તેઓ ચોવીસ વર્ષ સુધી સંસારમાં રહ્યા. તેમની પહેલી પત્નીનું નામ ‘લક્ષ્મીદેવી’ હતું જેના મૃત્યુ પછી તેમણે ‘વિષ્ણુપ્રિયા’ સાથે લગ્ન કર્યાં.

ભારતના સંન્યાસીઓને કૃષ્ણની ભકિતમાં તથા પરમ વૈરાગ્યનાં માર્ગે વાળવા માટે ચોવીસ વર્ષની ઉંમરે ‘કેશવ ભારતીજી’ પાસે સંન્યાસ દીક્ષા ગ્રહણ કરી સંસારનો ત્યાગ કર્યો. અનેક તીર્થોમાં ભ્રમણ કર્યું. શ્રી ચૈતન્ય મહાપ્રભુએ કેટલાય ભકતોને ચતુર્ભુજ રૂપે, દ્વિભુજ રૂપે, છડ્ભુજ રૂપે કૃષ્ણ સ્વરૂપનાં દર્શન કરાવ્યાં હતાં. તેમણે અનેક ચમત્કારો પણ કર્યા હતા. કેટલાક રોગી, કોઢીઓને રોગમુકત કર્યા હતા. દક્ષિણમાં એક તળાવના પાણીને ‘મધ’ બનાવ્યું હતું. આજે પણ તે તળાવ ‘મધુ પુષ્કરિણી’નામે દક્ષિણમાં પ્રખ્યાત છે. તેઓ પોતાના ભકતોને કહેતા, સર્વ શાસ્ત્રોનો સાર કૃષ્ણ નામનો જપ કરવામાં છે. તેમણે ભકતોને મહામંત્ર આપ્યો ‘હરે કૃષ્ણ! હરે કૃષ્ણ! કૃષ્ણ, કૃષ્ણ હરે હરે! હરે રામ હરે રામ! રામ, રામ! હરે હરે!’ જેને મહા મંત્ર અથવા હરે કૃષ્ણ મંત્ર તરિકે લોકો વધુ સારી રીતે જાણે છે. ડોંગરેજી મહારાજ તેમની કથામાં જયારે આ ધૂન બોલાવતા ત્યારે કથામંડપમાં હજારો ભકતોની આંખોમાં આંસુ છલકાઇ જતાં. નગર સંકીર્તનની શરૂઆત કરનાર મહાપ્રભુ છે. કેટલીક વાર જગન્નાથપુરીની ગલીઓમાં કૃષ્ણ નામનો નાદ કરતા ગલીએ ગલીએ ફરતા. તેમની આ પરંપરા આજે પણ ચાલુ છે. તેમણે લખેલું કૃષ્ણભકિતનું અષ્ટક (શિક્ષાષ્ટક) તેમનાં હૃદયનાં શુદ્ધ ભાવ પ્રગટ કરે છે.

ચૈતન્ય મહાપ્રભુનાં નામો 
૧ શ્રી કૃષ્ણ ચૈતન્ય મહાપ્રભુ
૨ ગૌર ચાંદ
૩ વિશ્વંભર
૪ ગૌર હરિ
૫ શચિસુત
૬ નિમાઈ

૧૪૮૬ જન્મ
૧૫૩૪ અવસાન
ઇસ્કોન
ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ
હરે કૃષ્ણ
ઇસણાવ (તા. સોજિત્રા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સોજિત્રા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ઇસણાવ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ધાર્મિક સ્થળો 

ગામમાં વેરાઇ માતાનું મંદિર, નીલકંઠ મહાદેવ મંદિર, ફૂલબાઇ માતાનું મંદિર, ભીડભંજન હનુમાન મંદિર તેમજ સ્વામીનારાયણ મંદિર જેવા ધાર્મિક સ્થળો આવેલા છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 

સોજિત્રા તાલુકો
ચરોતર
અમીર ખુશરો દહેલવી (૧૨૫૩-૧૩૨૫ ઇ.સ., ઉર્દૂ: ), ઇ.સ. ૧૨૫૩થી ૧૩૨૫ દરમિયાનના સમયના કવિ, સંગીતકાર, સંશોધક, તત્ત્વજ્ઞાની અને ભાષાશાસ્ત્રી ગણાય છે. ખુશરો સૂફી સંત હઝરત નિઝામુદ્દીન ઓલિયાના શિષ્ય હતા, જે તેમના આધ્યાત્મિક શિક્ષક પણ હતા. ઉત્તર ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીતના ખયાલની રચનાની શરૂઆત કરવાનો યશ અમીર ખુશરોને ફાળે જાય છે. તેમણે ધ્રુપદમાં સુધારા કરીને તેમાં પર્શિયન મેલડીઝ અને તાલ ઉમેરીને ખયાલની રચના કરી હતી. સામાન્ય રીતે જોઇએ તો ખયાલ મૂળ તો કવ્વાલીમાંથી ઊભર્યો છે, જેને તેમણે ભજનરૂપે પણ રચના કરીને ગાયો હતો. તેઓ પર્શિયન ભાષામાં તથા હિન્દવીમાં કવિતાઓ લખતા. પાછળથી તેઓ હિન્દી અને ઉર્દૂમાં લખતા થયા હતા. ઉપરાંત તેઓ અરેબિક ભાષા પણ જાણતા. તેમની મોટા ભાગની કવિતાઓ આજે પણ હિન્દુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીતમાં બંદીશો તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે અને તેમની ગઝલો ગઝલગાયકો ગાય છે.

તેઓ ઉર્દૂ ભાષાના સ્થાપક હતા અને પ્રથમ ઉર્દૂ કવિ પણ હતા. તેમને કવ્વાલીના જનક કહેવાય છે. કવ્વાલી એ ભારતીય સૂફીઓનું ભક્તિસંગીત ગણાય છે. તેમણે શાસ્ત્રીય સંગીતમાં તરાનાનો ઉદ્ભવ કર્યા પછી શરૂઆતના રાગો પણ પરંપરાગત રિધમિક રીતે કમ્પોઝ કર્યા હતા. ભારતીય તબલાની શોધ પણ તેમણે કરી હતી. તેમણે સંગીતની સાથે માર્શલ આર્ટસ અને ઘોડેસવારી પણ શીખ્યા હતા.

ખુશરો દિલ્હીના અલ્લાઉદ્દીન ખીલજીથી ગયાસુદ્દીન તઘલખ સુધીના સાત રાજાઓના દરબારમાં જાણીતા સંગીતકાર હતા. અમીર ખુશરોનો જન્મ પતિયાલામાં થયો હતો, જે હાલના મધ્ય પ્રદેશમાં છે. તેમના પિતા સૈફુદ્દીન શામસી ઉત્તરી અફઘાનિસ્તાનના બલ્ખમાં પર્શિયન અફસર અને તેમણે પિતાનું છત્ર આઠ વર્ષની ઉંમરે ગુમાવ્યું હતું. તેમની માતા મૂળ ઉત્તર પ્રદેશના રાજપુત હતા.

ખુશરોની કવિતાઓ 
પર્શિયન
اگر فردوس بر روی زمین است
همین است و همین است و همین است
અગર ફિરદૌસ બર રૂએ ઝમીં અસ્ત,
હમીં અસ્તો, હમીં અસ્તો, હમીં અસ્ત.

હિન્દી
ख़ुसरो दरिया प्रेम का, उलटी वा की धार,
जो उतरा सो डूब गया, जो डूबा सो पार.
सेज वो सूनी देख के रोवुँ मैं दिन रैन,
पिया पिया मैं करत हूँ पहरों, पल भर सुख ना चैन.

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ 
 અમીર ખુશરો - વેબસાઇટ 
 અમીર ખુશરો - કવિતા કોષમાં 

વ્યક્તિત્વ
કવિ
સૂફી સંત
જમનાપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા  મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, બાજરી, તમાકુ, બટાટા, શક્કરીયાં તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહેસાણા તાલુકો
કાકરી મહુડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય પૂર્વ ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા કડાણા તાલુકાનું આવેલું એક ગામ છે. કાકરી મહુડી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

કડાણા તાલુકો
ભેંસલી (તા.વાગરા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યદક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ભરૂચ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૯ (નવ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાગરા તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ભેંસલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે કપાસ,  તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

વાગરા તાલુકો
એડોલ્ફ હિટલર (૨૦ એપ્રિલ ૧૮૮૯ - ૩૦ એપ્રિલ ૧૯૪૫) જર્મન રાજકારણી અને નાઝી પાર્ટીનાં નેતા હતા. સરમુખત્યાર તરીકે, હિટલરે સપ્ટેમ્બર ૧૯૩૯માં પોલેંડ પર આક્રમણ કરીને યુરોપમાં બીજું વિશ્વ યુદ્ધ શરૂ કર્યું હતું. હિટલર હોલોકોસ્ટ (જેમાં ૬૦ લાખ યહૂદીઓનાં મોત થયાં હતાં) પાછળ મુખ્ય જવાબદાર વ્યક્તિ હતાં.

શરુઆતનાં વર્ષો અને પ્રથમ વિશ્વયુધ્ધ 
હિટલર ઑસ્ટ્રિયામાં (એ સમયે ઓસ્ટ્રિયા-હંગેરી)માં જન્મ્યા હતા અને લીન્ઝમાં મોટાં થયાં હતા. તેઓ ૧૯૧૩માં ચિત્રકાર બનવાની ઇચ્છાથી જર્મની ગયા અને પ્રથમ વિશ્વયુધ્ધમાં સૈનિક તરીકે ભાગ લીધો. વર્સેલ્સ સંધિ દ્વારા યુદ્ધનો અંત આવ્યો હતો અને જર્મનીએ તેના મોટાભાગનાં જીતેલાં પ્રદેશોને જતાં કરવાની ફરજ પડી હતી. આ ઉપરાંત જર્મનીને વિશાળ વળતર ચૂકવવાનો પણ આદેશ હતો. દેશ નાદાર હતો અને લાખો લોકો બેરોજગાર હતા. ૧૯૨૦માં હિટલર 'નાઝી' તરીકે ઓળખાતી નેશનલ સોશિયાલીસ્ટ જર્મન વર્કર્સ પાર્ટીમાં જોડાયા.

જેલવાસ, આત્મકથા અને સત્તા 
૧૯૨૩માં, હિટલરે નાઝી પક્ષના કેટલાક અન્ય સભ્યોને ભેગા કરી તત્કાલીન વેયમર રિપબ્લિક સરકારને ઉથલાવાનો પ્રયત્ન કર્યો. આ નિષ્ફળ બળવાંનાં કારણે હિટલરને જેલમાં પૂરવામાં આવ્યાં અને તે દરમિયાન તેઓએ તેમની આત્મકથા અને રાજકીય મેનિફેસ્ટો મેઈન કેમ્ફ (મારો સંઘર્ષ) લખી. નવ મહિનાનાં કારાવાસ બાદ હિટલરને મુક્ત કરવામાં આવ્યાં. ૧૯૩૩ની ચૂંટણીમાં નાઝી પાર્ટી, પ્રમુખ પાર્ટી તરીકે ઉભરી અને હિટલર જર્મન સરકારમાં ચૂંટાયા. જ્યારે જર્મન રાષ્ટ્રપતિ વોન હિન્ડેનબર્ગનું ૧૯૩૪માં મૃત્યુ થયું હતું ત્યારે હિટલર પાસે જર્મનીનો સંપુર્ણ અંકુશ હતો અને તેમણે પોતાની જાતને "ફ્યુહરર" (નેતા)નું શીર્ષક આપ્યું. તેમણે ભાષાની સ્વતંત્રતાનો અંત લાવ્યો અને પોતાનાં દુશ્મનોને જેલમાં મૂક્યા અથવા મારી નાખ્યાં. હિટલર અને તેના પ્રચાર મંત્રી, જોસેફ ગોબેલ્સે જર્મનીમાં પ્રખર રાષ્ટ્રીયવાદ ફેલાવ્યો. તમામ સંચાર માધ્યમોએ સરકારની પ્રશંસા કરવાની ફરજ પાડવામાં આવી. જર્મની નાઝી પાર્ટી અને હિટલરનાં એકહથ્થું શાસન નીચે આવ્યો.

દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ અને હોલોકોસ્ટ 
હિટલરે પોલેન્ડ પર આક્રમણ કરી બીજા વિશ્વયુદ્ધની શરૂઆત કરી. જર્મન સેનાએ પોલેન્ડ, મોટાભાગનું યુરોપ, ફ્રાન્સ અને સોવિયત યુનિયનનો મોટો ભાગ જીતી લીધો હતો. યુદ્ધ દરમિયાન, હિટલરે નાઝીઓને મહિલાઓ અને બાળકો સહિત ઘણા લોકોને મારી નાંખવાનો આદેશ આપ્યો હતો. તેમાં હોલોકાસ્ટમાં મ્રુત્યુ પામેલાં ૬૦ લાખ યહૂદીઓ ઉપરાંત રોમા (જીપ્સીઓ), હોમોસેક્સ્યુઅલ, સ્લેવ જેવા કે રશિયનો અને પોલ્સ, અને તેમના રાજકીય વિરોધીઓ પણ સામેલ હતાં. અંતે, મિત્ર દેશોએ જર્મનીને હરાવવા માટે એક સાથે કામ કર્યું અને ૧૯૪૫માં યુધ્ધનો અંત આવ્યો. પરંતુ ત્યાં સુધીમાં એક કરોડથી વધુ લોકો પોતાનો જાન ગુમાવી ચુક્યાં હતા.

મૃત્યુ 
એપ્રિલ ૩૦, ૧૯૪૫ના રોજ હિટલરે પોતાના બંકરમાં આત્મહત્યા કરી.

સંદર્ભ 

રાજકારણી
આત્મહત્યા
૧૯૪૫માં મૃત્યુ
એકેએસ-૭૪યુ એ 'એકેએસ-૭૪'નું, રશિયાની 'લાલસેના' માટે થોડું નાનું બનાવેલું રૂપ છે, જે સબમશીનગન અને આક્રમણ રાઇફલની વચ્ચેનું શસ્ત્ર છે.

આ પણ જુઓ 
એકેએસ-૭૪યુ અંગ્રેજી વિકિપીડિયા પર

બાહ્ય કડીઓ

શસ્ત્રો
બંદુકો
વડતાલ સ્વામિનારાયણ રેલ્વે સ્ટેશન એ ગુજરાત રાજ્યમાં પશ્ચિમ રેલ્વે નેટવર્ક પર આવેલું રેલ્વે સ્ટેશન છે. તે વડતાલને ટ્રેન સેવા પૂરી પાડે છે. વડતાલ સ્વામિનારાયણ રેલ્વે સ્ટેશન કણજરી બોરિયાવી જંકશનથી ૬ કિમી દૂર છે. અહીંથી પેસેન્જર ટ્રેન શરૂ થાય છે. 

વડતાલ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયનું તીર્થ છે અને તેમાં આવેલા સ્વામિનારાયણ મંદિર માટે જાણીતું છે.

ટ્રેન 
વડતાલ સ્વામિનારાયણ રેલ્વે સ્ટેશનથી નીચેની ટ્રેન શરૂ થાય છે:

 ૭૯૪૬૫/૬૬ વડતાલ – આણંદ ડેમુ
 ૭૯૪૬૭/૬૮ વડતાલ – આણંદ ડેમુ

સંદર્ભ 

ખેડા જિલ્લો
ગુજરાતનાં રેલ્વે સ્ટેશનો
ચિખલી તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા   ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લાનો તાલુકો છે. ચિખલી તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. કાવેરી અને ખરેરા આ તાલુકાની મુખ્ય નદીઓ છે.

ચિખલી તાલુકાનાં ગામો

સંદર્ભ

બાહ્ય કડીઓ 
 ચિખલી તાલુકા પંચાયતની વેબસાઇટ 
 ચિખલી તાલુકા વિશે માહિતી

ગુજરાતનાં તાલુકાઓ
નવસારી જિલ્લો
કછર જિલ્લો ભારત દેશના ઉત્તર - પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  આસામ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૭ (સતાવીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. કછર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક સિલચર શહેરમાં આવેલું છે.

આસામના જિલ્લાઓ
કીરલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડુંગરાળ તેમજ જંગલ વિસ્તાર ધરાવતા ડાંગ જિલ્લાના સુબિર તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. કીરલી ગામમાં ૧૦૦ ટકા આદિવાસી લોકો વસે છે. તેઓ પરસ્પર સામાન્ય વહેવારમાં ડાંગી ભાષા એટલે કે કુકણા બોલીનો ઉપયોગ કરે છે. આ ગામ જંગલોથી ભરપૂર ડુંગરાળ પ્રદેશમાં આવેલું છે.

આ ગામ ખાતે નાગલી, અડદ, વરાઇ જેવા ધાન્યોના પાક લેવામાં આવે છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ઉપરાંત અહીંના લોકો જંગલમાંથી મહુડાનાં ફુલ તેમ જ બી, ખાખરાનાં પાન, ટીમરુનાં પાન, સાગનાં બી, કરંજના બી જેવી ગૌણ વનપેદાશો એકઠી કરી તેને વેચીને પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

સુબિર તાલુકો
ક્રોએશિયાનો ધ્વજ ક્રોએશિયન સામ્રાજ્યના રંગ (લાલ અને સફેદ), સ્લોવેનિયન સામ્રાજ્યના રંગ (સફેદ અને ભૂરો) અને ડાલમેશિયન સામ્રાજ્યના રંગ (લાલ અને ભૂરો) નો સમાવેશ કરીને બનાવાયો છે. હાલનું ક્રોએશિયા ભૂતકાળના આ ત્રણે સામ્રાજ્યને આવરી લે છે.

ચિહ્નમાં લાલ અને સફેદ રંગના ચોકઠાં ક્રોએશિયાના સૂચક છે જ્યારે તેની ઉપર રહેલ તાજ દેશના વિવિધ પ્રદેશોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. (ડાબેથી જમણે ક્રોએશિયા, ડ્યુબ્રોવનિક, ડાલમેશિયા, ઈસ્ત્રિયા અને સ્લોવેનિયા).

રાષ્ટ્રધ્વજો
દાસ પીઠો કે પીઠા ભગત (ઇ.સ.૧૮૪૦-૧૮૮૯‌‌‌) તરીકે લોકસમાજમાં અત્યંત પ્રસિદ્ધ એવા રવિ ભાણ સંપ્રદાયના આ સંત કવિનો જન્મ ડેડરવા વંથલી પાસે(જિ.જૂનાગઢ) ખાતે  વાણવી શાખની મેઘવાળ જ્ઞાતિમાં થયેલો. તેમનાં લગ્ન ખજુરા ખાટલી ગામે થયેલાં.તેમને પાંચ પુત્રો હતા, જેમાંથી ચારની વંશ પરંપરા હાલ ચાલુ છે. પૂર્વજીવનમાં તેઓ (જમિયતશાની ટોળીના) બહારવટિયા હતા. બાર વર્ષ સુધી બહારવટું ખેડ્યા પછી બાલકસાહેબ સાથે મેળાપ થતાં તેમની પાસેથી દીક્ષા લઇને તેઓ ભક્તિમાર્ગમાં ભળી ગયા. તેમણે ગુરુ મહિમા‚ યોગસાધના, બોધ-ઉપદેશ અને ભક્તિનું આલેખન કરતી અનેક ભજનવાણીઓની રચના કરેલી છે. તેમાંથી "ત્રિકમ સાહેબે કિયા રે બંગલા ...(બંગલો)" નામની રૂપકાત્મક વાણી ઘણી પ્રસિદ્ધ થઇ છે.

ધાર્મિક સાહિત્યકાર
ધાર્મિક વ્યક્તિત્વ
ગુજરાતના સંતો
ચુંઢેલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  બોડેલી તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. ચુંઢેલી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામમાં મુખ્ય વસ્તી આદિવાસીઓની છે.

બોડેલી તાલુકો
નિહાલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરત જિલ્લાના મહુવા તાલુકાનું ગામ છે. નિહાલી ગામમાં ખાસ કરીને આદિવાસી લોકો વસે છે.

ગામના લોકો મુખ્યત્વે ખેતી, ખેતમજૂરી અને પશુપાલન નો વ્યવસાય કરે છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી, કેળાં, તુવર, કેરી, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

મહુવા તાલુકો(જિ.સુરત)
બોરીયા બેચરાજી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા  સાબરકાંઠા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા  તલોદ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. બોરીયા બેચરાજી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, બાજરી, કપાસ, દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

તલોદ તાલુકો
આબિદ સુરતી (જન્મ ૫ મે ૧૯૩૫) એ ભારતના ચિત્રકાર, લેખક, કાર્ટૂનિસ્ટ, પત્રકાર, પર્યાવરણવાદી, નાટ્યકાર અને પટકથા લેખક છે.

જીવન 
આબિદ સુરતીનો જન્મ ૫ મે ૧૯૩૫ના રોજ ગુજરાતના રાજુલા નજીક વાવેરા ખાતે ગુલામ હુસેન અને સકીના બેગમને ત્યાં ગુજરાતી મુસ્લિમ પરિવારમાં થયો હતો. બાળપણમાં ૫ વર્ષની ઉંમરે તેઓ સુરત નજીક તાપી નદીમાં પૂરથી લગભગ તણાઈ ગયા હતા. બાદમાં તેમનો પરિવાર બોમ્બે સ્થળાંતરીત થઈ ગયો અને તેમણે તેમનું બાળપણ મુંબઇના ડોંગરી વિસ્તારમાં પસાર કર્યું. તેમના પિતા સુફીઝમના અનુયાયી હતા.  તે ૧૯૫૪માં જેજે સ્કૂલ ઑફ આર્ટમાં જોડાયા અને આર્ટ્સમાં ડિપ્લોમા મેળવ્યો. તેઓ ૨૦મી સદીના બંગાળી નવલકથાકાર શરતચંદ્ર ચેટરજીના લખાણથી ખૂબ પ્રભાવિત થયા.  હિન્દી અને ગુજરાતીમાં લેખક હોવા ઉપરાંત, તેઓ ઉર્દૂમાં પણ નિષ્ણાત છે.  તેમણે પોતાની કારકિર્દી એક ફ્રિલાન્સર તરીકે શરૂ કરી હતી. ૧૯૬૫માં, તેણે માસૂમા બેગમ સાથે લગ્ન કર્યા; આ લગ્નથી તેમને બે પુત્રો છે.

લેખન 
સુરતીએ ટૂંકી વાર્તાઓ, નવલકથાઓ, નાટકો, બાળકોનાં પુસ્તકો અને પ્રવાસ પુસ્તકો લખ્યાં છે. તેમના કેટલાક પુસ્તકોનું પ્રાદેશિક ભાષાઓમાં ભાષાંતર કરવામાં આવ્યું છે. તેઓ ૪૦ વર્ષથી હિંદી અને ગુજરાતી અખબારો અને સામયિકો માટે પણ લખી રહ્યા છે.  ૧૯૯૩માં તેમના ટૂંકી વાર્તા સંગ્રહ ત્રીસરી આંખ ને રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર મળ્યો હતો. 

તેમણે ૮૦ થી વધુ પુસ્તકો લખ્યા છે, જેમાં ૪૫ નવલકથાઓ, ૧૦ ટૂંકી વાર્તા સંગ્રહ અને ૭ નાટકોનો સમાવેશ છે.

સંદર્ભ

બાહ્ય કડી 

 પેંગ્વિન ઇન્ડિયા ખાતે આબીદ સુરતી
ભારતીય મુસ્લિમો
ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
ગુજરાતી સાહિત્યકાર
૧૯૩૫માં જન્મ
હિંદી સાહિત્યકાર
જીવિત લોકો
નવા શહર ભારત દેશના ઉતર ભાગમાં આવેલા તથા પાંચ નદીઓને કારણે ઉત્તમ ખેતી કરવા માટે પ્રખ્યાત એવા  પંજાબ રાજ્યમાં આવેલું એક મહત્વનું શહેર છે. આ શહેરમાં પંજાબ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૨૦ (વીસ) જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા  નવા શહર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે. 

પંજાબ
લક્ષ્મણ નાયક (૨૨ નવેમ્બર ૧૮૯૯ – ૨૯ માર્ચ ૧૯૪૩) પૂર્વ ભારતમાં દક્ષિણ ઓડિશાના આદિવાસી નાગરિક અધિકાર કાર્યકર્તા હતા. તેઓ ઓડિશાની ભૂમિયા જનજાતિના હતા.
 
નાયક, ઓડિશાના દક્ષિણી ભાગના કોરાપુટના ઓડિયા લોક-નાયક અને તેના આદિવાસીઓમાં એક સંપ્રદાયની વ્યક્તિ હતા. તેમનો જન્મ કોરાપુટ જિલ્લાના ટેન્ટુલિગુમા ગામમાં થયો હતો અને તેમના પિતા પદલમ નાયક આદિવાસી વડા હતા અને તત્કાલીન મદ્રાસ પ્રેસિડેન્સીમાં 'જેપોર સંસ્થાનમ' હેઠળ 'મુસ્તદાર' હતા. 
 
સ્થાનિક વહીવટ બ્રિટિશ સરકારની પેટાકંપની તરીકે કામ કરતું હતું. તેમના વહીવટ હેઠળના મહેસૂલી અધિકારીઓ, વન માર્ગદર્શકો (ગાઈડ) અને પોલીસ કોન્સ્ટેબલો દ્વારા આદિવાસીઓ સાથે ખરાબ વર્તન કરવામાં આવતું હતું અને તેમને ત્રાસ આપવામાં આવતો હતો. નાયકે જેપોર સંસ્થાનમના અધિકારીઓ દ્વારા કરવામાં આવતા શોષણ સામે બળવાખોરોને સફળતાપૂર્વક સંગઠિત કર્યા હતા. આનાથી તેમને સંભવિત આદિવાસી નેતા તરીકેની ઓળખ મળી અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસે નાયકને તેમના દળમાં સમાવિષ્ટ કરી લીધા હતા. કોંગ્રેસના કાર્યકરો માટેના નૌપુરી તાલીમ કેન્દ્રમાં તેમની તાલીમ દરમિયાન, નાયકને કેટલાક ઝોનલ અને રાજ્ય સ્તરના નેતાઓને મળવાની અને તેમની સાથે વાતચીત કરવાની તક મળી હતી, જેના કારણે તેઓ તેમની ક્ષિતિજો વિસ્તૃત કરી શક્યા હતા. તેમની તાલીમે તેમનામાં રાષ્ટ્રવાદની ભાવના જગાવી અને સત્ય, અહિંસા અને અંગ્રેજ સરકાર સાથે શાંતિપૂર્ણ અસહકારના ગાંધીવાદી સિદ્ધાંતો સાથે તેમને પ્રેરિત કર્યા. પ્રૌઢ શિક્ષણ અને પોતાના વિસ્તારના દરેક આદિવાસી કુટુંબને મદ્યપાનથી દૂર રહેવાનો સંદેશો આપવાની સાથે તેમણે ચરખાના ઉપયોગથી ગ્રામ્ય પરિદૃશ્યમાં સંપૂર્ણ પરિવર્તન આણ્યું હતું. ૧૯૩૬માં પ્રથમ વખત યોજાયેલી ચૂંટણી દરમિયાન તેઓ કોરાપુટ સબ-ડિવિઝનમાં કોંગ્રેસના પ્રચાર અભિયાનના નેતા બન્યા હતા.
 
મહાત્મા ગાંધીના આહવાનનો પ્રતિસાદ આપતા નાયકે ૨૧ ઓગસ્ટ, ૧૯૪૨ના રોજ શોભાયાત્રાનું નેતૃત્વ કર્યું હતું અને મથિલી પોલીસ સ્ટેશન સામે શાંતિપૂર્ણ રીતે પ્રદર્શન કર્યું હતું. જોકે પોલીસે પ્રદર્શનકારીઓ પર અંધાધૂંધ ગોળીબાર કર્યો હતો, જેમાં ચાલીસ લોકો માર્યા ગયા હતા અને બસોથી વધુ લોકો ઘાયલ થયા હતા. વહીવટીતંત્રે નાયકને મિત્રની હત્યાના કેસમાં દોષી ઠેરવ્યા હતા અને ૧૩ નવેમ્બર ૧૯૪૨ના રોજ નાયકને ફાંસીની સજા સંભળાવવામાં આવી હતી. તેમને ૨૯ માર્ચ ૧૯૪૩ના રોજ બરહામપુર જેલમાં ફાંસી આપવામાં આવી હતી.

સંદર્ભ 

વ્યક્તિત્વ
૧૯૪૩માં મૃત્યુ
૧૮૯૯માં જન્મ
અક્ષયકુમાર રમણલાલ દેસાઈ (૧૬ અપ્રિલ ૧૯૧૫ - ૧૨ નવેમ્બર ૧૯૯૪) ભારતીય સમાજશાસ્ત્રી હતા. તેઓ ગુજરાતી સાહિત્યકાર રમણલાલ દેસાઈના પુત્ર હતા. અક્ષય દેસાઈ માર્ક્સવાદી વિચારસરણી ધરાવતા હતા. તેમના પત્ની નીરા દેસાઈ પણ જાણીતા સમાજશાસ્ત્રી હતા.

જીવન
અક્ષય દેસાઈનો જન્મ ૧૬ અપ્રિલ ૧૯૧૫ના રોજ ગુજરાતી સાહિત્યકાર રમણલાલ દેસાઈને ત્યાં નડીઆદ થયો હતો. તેમના બાળપણમાં તેમની માતા કૈલાસબહેનનું અવસાન થયું હતું. તેઓ અભ્યાસ માટે મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટી, વડોદરામાં જોડાયા હતા, પરંતુ યુનિવર્સિટીમાં હડતાળ પડવાને કારણે તેઓ અભ્યાસ માટે વડોદરા છોડી મુંબઈ આવ્યા, જ્યાં તેમણે કાયદાશાસ્ત્રમાં સ્નાતકની પદવી પ્રાપ્ત કરી હતી. સમાજશાસ્ત્રમાં વિશેષ રુચિ હોવાને કારણે તેમણે તે સમયના જાણીતા સમાજશાસ્ત્રી જી. એસ. ઘુર્યેના માર્ગદર્શન હેઠળ શોધનિબંધ લખી પીએચ.ડીની ઉપાધી પ્રાપ્ત કરી. તેમનો શોધ નિબંધ ભારતીય રાષ્ટ્રવાદની સામાજિક પાર્શ્વભૂમિ ૧૯૪૮માં અંગ્રેજીમાં પુસ્તક સ્વરૂપે પ્રગટ થયો હતો, જેની પાછળથી અનેક આવૃત્તિઓ પ્રગટ થઈ છે અને તેનો ભારતની મોટાભાગની ભાષાઓમાં અનુવાદ થયો છે.

અધ્યાપનની સાથે તેઓ સમગ્ર જીવન દરમિયાન શ્રમજીવીઓની અનેક લડતોમાં સામેલ થયા હતા તેમજ મુંબઈનાં વિવિધ કામદાર સંગઠનો સાથે સંકળાયેલા રહ્યા હતા. આ પ્રવૃત્તિઓ દરમિયાન તેઓ નીરા દેસાઈના સંપર્કમાં આવ્યા અને બંનેએ ૧૯૪૭ લગ્ન કર્યાં. નીરા દેસાઈ પણ જાણીતા સમાજશાસ્ત્રી હતા.

તેમનું મૃત્યું ૧૨ નવેમ્બર ૧૯૯૪ના રોજ વડોદરા ખાતે થયું હતું.

કારકિર્દી
અક્ષય દેસાઈએ પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત ૧૯૪૬માં મુંબઈની સિદ્ધાર્થ કૉલેજમાં સમાજશાસ્ત્રના વ્યાખ્યાતા તરીકે કરી હતી. ૧૯૫૧માં તેઓ મુંબઈ યુનિવર્સિટીમાં જોડાયા, જ્યાંથી તેઓ સમાજશાસ્ત્રના પ્રાધ્યાપક અને અધ્યક્ષ તરીકે નિવૃત્ત થયા હતા. આ ઉપરાંત તેઓએ 'ઇન્ડિયન સોશ્યોલૉજિકલ સોસાયટી' અને 'ગુજરાત સમાજશાસ્ત્ર પરિષદ'ના પ્રમુખ તરીકે સેવાઓ આપી હતી.

૧૯૩૦ના દસકામાં મુંબઈના વિદ્વાન માર્ક્સવાદી સી. જી. શાહના સંપર્કમાં આવ્યા બાદ તેઓ ૧૯૩૪માં સામ્યવાદી પક્ષના સભ્ય બન્યા હતા.

કાર્યો
તેમણે સ્વતંત્ર રીતે લખેલાં, અન્ય લેખકો સાથે લખેલાં અને સંપાદિત કરેલા પુસ્તકોની સંખ્યા ૧૭ છે. આ પુસ્તકોમાં વિવિધ વિષયોની સમાજશાસ્ત્રીય દ્રષ્ટિબિંદુથી ચર્ચા કરવામાં આવી છે. ભારતમાં ગ્રામીણ સમાજશાસ્ત્ર, ભારતીય રાષ્ટ્રવાદ, આધુનિકીકરણ, ભારતમાં ઝૂંપડપટ્ટીની સમસ્યા, શહેરી કુટુંબો અને કુટુંબનિયોજન, આઝાદી પહેલાં અને પછી ભારતમાં ખેડૂત આંદોલનો વગેરે વિષયોનો એમાં સમાવેષ થાય છે. 'ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઑવ્ હિસ્ટોરિકલ રિસર્ચ'ના ઉપક્રમે શ્રમજીવીઓનાં આંદોલનોના સંદર્ભમાં તેમણે ૧૩ ગ્રંથોનું આયોજન કર્યું હતું, જેમાંથી બે ગ્રંથો પ્રકાશિત થયેલ છે. ૧૯૬૦માં તેમણે મેક્આઈવર અને પેજના પુસ્તક 'સોસાયટી'નો 'સમાજ' નામે ગુજરાતીમાં અનુવાદ કર્યો હતો, જે ગુજરાત યુનિવર્સિટીએ બે ગ્રંથોમાં પ્રગટ કર્યો છે. પડકાર નામના એક ગુજરાતી દ્વૈમાસિકનું સંપાદન પણ તેઓ કરતા હતા.

મહત્વના પુસ્તકો
દેસાઈએ લખેલ કેટલાક મહત્વના પુસ્તકો આ પ્રમાણે છે:

 Social Background of Indian Nationalism (1948)
 Rural Sociology in India (1969)
 Slums and Urbanisation of India (1970, 1972)
 State and Society in India (1975)
 Peasant Struggle in India (1979)
 Rural India in Transition (1979)
 India's Path of Development (1984)

સંદર્ભો

પૂરક વાચન

બાહ્ય કડીઓ
 

સમાજશાસ્ત્રી
૧૯૧૫માં જન્મ
૧૯૯૪માં મૃત્યુ
શિવરાજપુર (તા. લુણાવાડા) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા લુણાવાડા તાલુકાનું એક  ગામ છે. શિવરાજપુર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

લુણાવાડા તાલુકો
પ્રીતિ સેનગુપ્તા ગુજરાતી કવિયત્રી અને લેખક છે. ૨૦૦૬માં તેમને કુમાર સુવર્ણ ચંદ્રક પ્રાપ્ત થયો હતો. તેમણે અનેક પ્રવાસવર્ણનો લખ્યા છે.

જીવન 
તેમનો જન્મ થયો ૧૭ મે ૧૯૪૪ના રોજ અમદાવાદમાં રમણલાલ અને કાંતાગૌરીને ત્યાં થયો હતો. તેમણે એસ.એસ.સી.નો અભ્યાસ શેઠ સી.એન. વિદ્યાલયમાં ૧૯૬૧માં પૂર્ણ કર્યો અને પછી ૧૯૬૫માં અમદાવાદની સેન્ટ ઝેવિયર્સ કોલેજમાંથી બી.એ.ની પદવી મેળવી. ૧૯૬૭માં તેમણે ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાંથી અંગ્રેજી સાહિત્યના વિષય સાથે એમ.એ.ની પદવી મેળવી. તેમણે એચ.કે. આર્ટસ કોલેજમાં અંગ્રેજી સાહિત્યના પ્રાધ્યાપક તરીકે કારકિર્દીની શરૂઆત કરી. ન્યૂ યોર્ક ગયા પછી ચંદન સેનગુપ્તા સાથે તેમનો પરિચય થયો અને તેમની સાથે લગ્ન કર્યા.

સર્જન 
તેમણે 'અશક્ય' અને 'નામુમકિન' ઉપનામો હેઠળ સર્જન કર્યું છે.

પૂર્વ, તેમનું પ્રથમ પ્રવાસ વર્ણન, ૧૯૮૬માં પ્રગટ થયું હતું, તેના પછી દિકદિગંત (૧૯૮૭), સૂરજ સંગે, દક્ષિણ પંથે, ઘરથી દૂરના ઘર, કિનારે કિનારે, ઉત્તરોત્તર, મન તો ચંપાનું ફૂલ, ધવલ આલોક, ધવલ અંધાર, અંતિમ ક્ષિતિજો, દૂરના આવે સાદ, દેશ-દેશાવર, નમણી વહે છે નદી, એક પંખીના પીંછા સાત, નૂરના કાફલા, દેવો સદા સમીપે, ખિલ્યા મારા પગલા, સૂતર સ્નેહના પ્રવાસ વર્ણનો પ્રગટ થયા છે. તેમના અંગ્રેજીમાં લખેલા પ્રવાસ વર્ણનોમાં માય જર્ની ટુ ધ મેગ્નેટિક નોર્થ પોલ, વ્હાઇટ ડેઝ વ્હાઇટ નાઇટ્સ અને જોય ઓફ ટ્રાવેલિંગ અલોન નો સમાવેશ થાય છે.

તેમનો પ્રથમ કાવ્યસંગ્રહ જુઇનું ઝુમખું (ગીત સંગ્રહો અને ગઝલો) ૧૯૮૨માં પ્રગટ થયો હતો. ત્યાર પછી ખંડિત આકાશ (૧૯૮૫, મુક્ત ગીતોનો સંગ્રહ) અને ઓ જુલિયટ પ્રગટ થયા હતા. એક સ્વપ્નનો રંગ તેમનો વાર્તા સંગ્રહ છે.

અવર ઇન્ડિયા તેમનું છબીકલા પરનું પુસ્તક છે. તેમણે તેમના અનુભવો નેશનલ બુક ટ્રસ્ટ દ્વારા પ્રકાશિત વુમન, વ્હુ ડેર્સમાં વર્ણવ્યા છે.

પુરસ્કાર 
૨૦૦૬માં તેમને કુમાર સુવર્ણ ચંદ્રક પ્રાપ્ત થયો હતો. તેમને વિશ્વગુર્જરી પુરસ્કાર પણ મળેલો છે.

સંદર્ભ 

ગુજરાતી સાહિત્યકાર
જીવિત લોકો
કુમાર સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
૧૯૪૪માં જન્મ
દગાવાડીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા   મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વિજાપુર તાલુકામાં આવેલું એક  ગામ છે. દગાવાડીયા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, વરિયાળી, બાજરી, કપાસ,  દિવેલી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. અહીં શેટલાવીર મહારાજનું પ્રાચિન મંદિર પણ આવેલું છે.

વિજાપુર તાલુકો
તલોદ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા સાબરકાંઠા જિલ્લાના તલોદ તાલુકાનું નગર અને મુખ્ય મથક છે. તલોદનો વહીવટ નગરપાલિકા વડે થાય છે.

પરિવહન 
તલોદમાં રેલ્વે સ્ટેશન (સ્ટેશન કોડ: TOD) આવેલું છે, જે અમદાવાદ, હિંમતનગર, ખેડબ્રહ્મા અને ઉદયપુર સાથે જોડાયેલું છે.

સંદર્ભ 

ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
તલોદ તાલુકો
વાવકુવા (તા. ખાનપુર) ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા  ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા મુખ્યત્વે  આદિવાસીઓની વસ્તી ધરાવતા મહીસાગર જિલ્લામાં આવેલા ખાનપુર તાલુકાનું એક  ગામ છે. વાવકુવા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે મકાઈ, બાજરી, તુવર તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ખાનપુર તાલુકો