Sliden/khm-asr-cultural-24k huggingface dataset:
ដោយឡែក គេក៏ឃើញប្រជាជនខ្មែរជូនអំណោយជាផ្លែឈើ នៅពេលទៅសួរសុខទុក្ខ ឬទៅលេងផ្ទះរបស់នរណាម្នាក់ផងដែរ។
សម្រាប់ សំបកនំ យើងប្រើម្សៅអង្ករដំណើប ដែលមានភាពស្វិត និងទន់ រួមផ្សំជាមួយ ម្សៅអង្ករខ្សាយ ដើម្បីឲ្យនំមិនស្វិតពេក។
ស្លាបព្រា សម កាំបិត គឺត្រូវដាក់តាមលំដាប់លំដោយដូចគ្នាទៅនឹងបែបផ្លូវការដែរ តែអាចមានចំនួនតិចជាង រួមទាំងកែវទឹក ក្រណាត់ជូតមាត់។
ចំណែកទឹកជ្រលក់ខ្ទិះដូងមានគ្រឿងផ្សំដូចជា ខ្ទិះដូង ២៥០ មីលីលីត្រ ស្ករស ២ ស្លាបព្រាបាយ អំបិល១ភាគ៤ស្លាបព្រាកាហ្វេ ម្សៅឆាកន្លះស្លាបព្រាបាយលាយជាមួយទឹកឱ្យខាប់ និង ស្លឹកខ្ទឹមហាន់ល្អិតៗ។
យើងបន្តធ្វើដូចនេះ រហូតអស់ម្សៅ និងស្នូលសណ្ដែក។
ស៊ុបនេះមានរសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់ ប្លែកពីស៊ុបធម្មតា ហើយមានជីវជាតិខ្ពស់ផងដែរ។
សម្រាប់ឈ្មោះសុជាតា ពាក្យសុ មានន័យថាល្អ ឯពាក្យជាតា មានន័យថាជាតិ កើត ឬកំណើត ហេតុនេះហើយឈ្មោះសុជាតាមានន័យថា ជាតិកំណើតល្អ កើតមកជាមនុស្សល្អ ឬ នារីដែលមានអម្បូរខ្ពង់ខ្ពស់។
ជាទូទៅគេសង្កេតឃើញថាសកម្មភាពទាំងនេះរមែងធ្វើឡើងនៅក្នុងបរិយាកាសការងារបែបទាន់សម័យ។
មួយទៀតគឺឥទ្ធិពលពីតារាចម្រៀង សម្ដែង និងកីឡាករបាល់ទាត់របស់លោកខាងលិច។
ប្រើកៅអីជាបែបអាហារដ្ឋានឬកៅអីឈើ ដែលគ្របដណ្តប់ដោយក្រណាត់ទៅតាមពណ៌រោង និងប្រើខ្សែចងក្រោយខ្នងកៅអី។
យើងក៏អាចបន្តដោយសួរថា  "ដូចជាមមាញឹកពីការងារណាស់ឥឡូវ?" ឬ "សួរពីនេះ ពីនោះ" ដើម្បីអោយការសន្ទនាវាកាន់តែស៊ីជម្រៅ។
សាច់ក្រកបែបខ្មែរ គឺជាម្ហូបមួយប្រភេទដែលគេនិយមចូលចិត្ត ត្បិតមានរសជាតិប្លែកពីសាច់ក្រកបរទេស។
សូមកុំនិយាយកាត់បើមិនចាំបាច់ អនុញ្ញាតឲ្យគាត់និយាយចប់សិនចាំនិយាយឬក៏មានសំណួរអាចសួរតាមក្រោយបាន។
ចំណែកអ្នកដែលស្លាប់ដោយទុក្ខទោស ឬមានកម្មច្រើន វិញ្ញាណអាចនឹងប្រកាន់ភ្ជាប់នឹងរូបកាយ ឬជួបការលំបាកចាកចេញ ហើយនៅវិលវល់ តែលតោល។
ឆ្នេរដើមបើស ស្ថិតនៅក្នុងសង្កាត់កែប ក្រុងកែប ដែលក៏ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ "កម្រិតមធ្យម" ផងដែរ។
ការបង្កាត់ពូជសត្វក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលសង្គ្រោះនេះ ជួយបង្កើនចំនួនសត្វទាំងនោះ ដើម្បីរក្សាទុកសត្វ ដែលមានសារៈសំខាន់ក្នុងការរក្សាសមតុល្យប្រព័ន្ធអេកូឡូជី និងការអភិរក្សប្រភេទសត្វព្រៃ។
ការរៀបចំកូនចត្រង្គត្រូវតែមានការសម្របសម្រួលល្អ រួមបញ្ចូលការវាយប្រហារ និងការពារ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លើយតបពីគូប្រជែង។
ជាចុងក្រោយ កុំរំពឹងភាពល្អឥតខ្ចោះ ជួនកាលការងារផ្ទះអាចនឹងមិនល្អឥតខ្ចោះទេ ប៉ុន្តែរឿងសំខាន់គឺការចូលរួម និងការខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នា។
រួចហើយ ស្រូបទឹកខ្ទិះដូងដែលបានធ្វើរួច ពីលើដំឡូងមីឱ្យជោគជាំ នោះអ្នកអាចទទួលទានបានហើយ។
សម្រាប់ការផលិតអំបោសផ្កាស្មៅនេះ ដំបូងគេយកផ្កាស្មៅដែលប្រមូលបាន ត្រូវយកទៅហាលថ្ងៃឲ្យស្រពាប់បន្តិចដើម្បីងាយស្រួលសម្អាត និងរក្សាពណ៌ធម្មជាតិ។
ក្រោយពីដាក់ចូលបានមួយសន្ទុះហើយ ដកស្លឹកតើយចេញវិញ រួចដាក់ស្លឹកខ្ទឹមចូល និងកូរខ្ទិះប្រហែល៣០វិនាទី រហូតដល់វាឡើងខាប់បន្តិច ជាការស្រេច។
កុំទុកឲ្យខ្ទិះដូងពុះខ្លាំងពេក  ព្រោះវានាំឱ្យនំមើលទៅមិនសូវស្អាត ដោយសារខ្លាញ់អណ្ដែតពីលើច្រើន មួយវិញទៀត វាថែមទាំងអាចប្រែរសជាតិទៅជា ល្វីង បន្តិច ឬមិនសូវឈ្ងុយដូចខ្ទិះដូងធម្មតាទៀតផង។
ដែលបានធ្វើឲ្យឈ្មោះបរទេស ឬឈ្មោះខ្មែរដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នា ក្លាយជាការពេញនិយមរបស់យុវជនបច្ចុប្បន្ន។
ជួនកាលមានការរៀបចំពិធីបួងសួងសុំសេចក្តីសុខ និងសុំភាពរុងរឿងជូនជាតិផងដែរ។
ជំហានបន្ទាប់ យើងត្រូវយកសណ្តែកទៅដាក់ចំហុយ ឬ ស្ងោរក៏បាន។
ជាញឹកញាប់ មនុស្សវ័យចំណាស់ តែងតែឱ្យលុយជាអំណោយដល់កុមារ និងកូនចៅ ដើម្បីជូនពរ និងផ្ដល់ភាពរីករាយដល់ពួកគេ។
ក្រោយពីកាត់រួចរាល់ យើងត្រូវយកស្វាយទាំងនោះទៅលាងទឹកម្ដងទៀត ដោយលាង៣ទៅ៤ទឹក ដើម្បីឱ្យអស់ជ័រស្វាយ។
ការធ្វើវែកពីឫស្សីទាមទារភាពប៉ិនប្រសប់ ភាពឆ្នៃប្រឌិត ការអត់ធ្មត់ និងការស្រមើលស្រមៃខ្ពស់។
កញ្ឆែតមានដើមទន់ៗ ប្រហោងៗ ស្លឹកមានរាងស្រួច ឬទ្រវែងបន្តិច រសជាតិស្រួយឆ្ងាញ់ មានក្លិនឈ្ងុយបន្តិចៗ និងសម្បូរទៅដោយជាតិដែក វីតាមីនអេ និងស៉ី កាល់ស្យូម និងជាតិសរសៃ។
គ្រឿងផ្សំសំខាន់ៗរួមមាន សំបកនំបាញ់បែវ ម្សៅអង្ករខ្សាយ ១ខាំកន្លះ ម្សៅឆា ៦ ស្លាបព្រាបាយ ស្ករស ៤ ស្លាបព្រាបាយ អំបិល ១ភាគ៤ ស្លាបព្រាកាហ្វេ ទឹក ២០០ មីលីលីត្រ និងខ្ទិះដូង ២៥០ មីលីលីត្រ។
​ជៀសវាងការប្រើប្រាស់ពាក្យអសុរោះ ឬពាក្យដែលមិនសមរម្យ ដែលអាចបង្កការមិនពេញចិត្តពីអ្នកដទៃ។
អំបិលសម្រាប់ប្រឡាក់ត្រី គឺយើងត្រូវប្រើអំបិលក្រួស ព្រោះវាប្រៃល្អ។
រួច ប្រើស្លាបព្រាកោសយកគ្រាប់ល្ពៅចេញ និងសរសៃសៗខាងក្នុងចេញឲ្យអស់ លាងទឹកល្ពៅម្តងទៀត រួចផ្កាប់វាឲ្យស្រក់ទឹកអស់។
ការងក់ក្បាលបន្តិចបន្ទាប់ពីធ្វើកាយវិការ ក៏ជាសញ្ញាមួយទៀតដែលជួយបញ្ជាក់បំណងរបស់អ្នកផងដែរ។
នំម្យ៉ាងទៀត គឺនំគម ដែលវាស្រដៀងនឹងនំបត់ ដែលគេនិយមបរិភោគផងដែរ ជាពិសេសពិធីបុណ្យ និងពីធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ទៀតផង។
ជាពិសេសនោះ គេប្រើការលើកដៃ ឬ គ្រវីដៃ ដើម្បីពន្យល់ ឬបញ្ជាក់ទៅលើចំណុចណាមួយ។
ពិធីបុណ្យនេះត្រូវបានប្រារព្ធឡើងរៀងរាល់ឆ្នាំនៅថ្ងៃទី ១៨ ខែមិថុនា ។
តារាចម្រៀងល្បីៗ និងក្រុមតន្ត្រីនានា តែងតែចូលរួមសំដែងនៅលើឆាកធំៗ ដោយមានការបាញ់កាំជ្រួចអបអរយ៉ាងអធិកអធមនៅពេលរាត្រី។
លើសពីនេះទៅទៀតឈ្មោះទាំងនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាមានលក្ខណៈថ្លៃថ្នូរ និងបង្ហាញពីការអប់រំ ឬឋានៈក្នុងសង្គម។
តាម​ទម្លាប់កិច្ចនេះគេ​​ធ្វើ​បន្ទាប់​ពីកិច្ច​កាត់ខាន់ស្លា ហើយ​តែង​មាន​កិច្ច​តូចៗ​​ក្នុង​ពេល​ទន្ទឹមគ្នានោះដូចជា ​សំពះផ្ទឹម បង្វិល​ពពិល និងបាចផ្កាស្លា ដែល​​ទុក​ថា​ជា​កិច្ច​សំខាន់​ចុងក្រោយក្នុងពិធីមង្គលការ។
ដូច្នេះ ការស្រាវជ្រាវជាមុន អំពីទំនៀមទម្លាប់របស់អ្នកទទួលគឺសំខាន់ណាស់។
តំបន់ធម្មជាតិមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងលិច នៃដែនដីសុវណ្ណភូមិ ដែលមានទឹកធ្លាក់រហូតដល់ទៅ៧ជាន់។
កោះកុងមានលក្ខណៈពិសេសត្រង់ថា កោះភាគច្រើនរបស់វាស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ ដែលធ្វើឱ្យការអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ដើម្បីរក្សាបាននូវភាពដើមនៃធម្មជាតិ។
ស្ថាបត្យកម្មអាណានិគមបារាំងមិនត្រឹមតែជាសម្បត្តិវប្បធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃអត្តសញ្ញាណទីក្រុងរបស់កម្ពុជាផងដែរ។
កាដូអនុស្សាវរីយ៍ទាំងអស់នេះ គឺមានតម្លៃបំផុតព្រោះវាជួយរក្សាទុកនូវការចងចាំដ៏ផ្អែមល្ហែម និងអបអរសាទរដំណាក់កាលថ្មីក្នុងជីវិតរបស់និស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សា។
ឧទ្យានជាតិនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីការពារព្រៃឈើនិងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនៅតំបន់ភ្នំកែបពីការកាប់បំផ្លាញនិងការអភិវឌ្ឍដោយគ្មានផែនការ។
យើងក៏អាចបន្ថែមអំបិលបន្តិចដែរ ដើម្បីឲ្យទឹកខ្ទិះមានរសជាតិឆ្ងាញ់។
អាស្រ័យហេតុនេះហើយ ខេត្តនេះត្រូវបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិទៅទស្សនាជាច្រើន។
អ្នកអាចជ្រើសរើសអាហារធ្វើដោយដៃ ដូចជា នំខូឃីធ្វើនៅផ្ទះ ទឹកជ្រលក់ ឬភេសជ្ជៈពិសេស ជាអំណោយដ៏មានអត្ថន័យ។
ក្រៅពីនំអន្សមចេក ក៏មាន នំបត់ ដែលគេនិយមធ្វើសម្រាប់ពិធីបុណ្យជាច្រើនក្នុងប្រពៃណីខ្មែរ ដោយយកនំមួយប្រភេទនេះទុកជាបង្អែមសម្រាប់ទទួលទានផងដែរ។
មជ្ឈមណ្ឌលសង្គ្រោះសត្វព្រៃ គឺជាបេសកកម្មចម្បងដែលបញ្ចាក់នូវតួនាទីសំខាន់របស់សួនសត្វភ្នំតាម៉ៅក្នុងការអភិរក្ស និងការពារសត្វព្រៃដែលមានគ្រោះថ្នាក់ និងជិតផុតពូជ។
ភាគច្រើន គេនិយមបរិភោគស៊ុបជាមួយ គុយទាវ មី​ បាយស និងបាយស្រូប ឬខ្លះទៀត គេបរិភោគតែស៊ុបទទេក៏មានដែរ ពោលគឺតាមចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់អ្នកបរិភោគ។
វាជាអាហារកែច្នៃពីសាច់ ដែលមានលក្ខណៈពិសេសដោយសារការប្រើប្រាស់គ្រឿងទេសបែបខ្មែរ និង ផ្អាប់ដែលធ្វើឱ្យសាច់ក្រកមានរសជាតិជូរឈ្ងុយឆ្ងាញ់។
កាន់តែពិសេស នោះ គឺវាត្រូវបានសាងសង់ឡើងតាំងពីសតវត្សរ៍ទី៦ ក្នុងសម័យនគរភ្នំ ក្នុងរាជ្យព្រះបាទរុទ្រវរ្ម័នទី ១ ពី ឆ្នាំ ៥១៤-៥៥០។
វាឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពច្នៃប្រឌិតរបស់ប្រជាជនខ្មែរ គឺការរក្សាសាច់ត្រី ឬ សាច់ផ្សេងៗទុកឱ្យបានយូរ តាមរយៈការយកវាទៅធ្វើជាផ្អក។
អ្នករែងអាចប្រើចលនាបក់ គ្រវី ឬរែងយឺតៗ ដោយប្រើកម្លាំងខ្យល់ធម្មជាតិដើម្បីឱ្យសម្បកស្រូវរសាត់ទៅឆ្ងាយ ខណៈដែលអង្ករនៅសល់ក្នុងឧបករណ៍រែងនោះ។
បន្ទាប់់មកយើង ប្រើខ្មៅដៃសម្រាប់គូសគម្រូនៃរូបរាងវែក ដែលមាន ដងវែក និង ក្បាលវែក នៅលើចំណិតឫស្សី។
បន្ទាប់ពីរែងរួចរាល់ អ្នកនៅតែរកឃើញគ្រាប់ស្រូវខ្លះដែលមិនទាន់បកសម្បកអស់នៅឡើយ ដែលនេះគឺជារឿងធម្មតា។
បន្ទាប់មកគេយកអង្ករដែលបានត្រាំនោះ យកទៅចំហុយក្នុងឆ្នាំងចំហុយឲ្យបានឆ្អិនល្អ។
វត្តភ្នំយ៉ាត ត្រូវបានកសាងឡើងនៅក្នុងចន្លោះឆ្នាំ១៩៩៧ មកដល់ឆ្នាំ២០០០ នៅបរិវេនវត្តភ្នំយ៉ាត មានកាំជណ្តើរចំនួន២៤៤កាំ រាប់ចាប់ពីមាត់ទ្វាររហូតដល់កនែ្លងកសាងវិហារនៅលើកំពូលភ្នំ។
វាជាឧបករណ៍ចាំបាច់ដែលកសិករតែងតែមានជាប់ខ្លួននៅពេលចុះធ្វើស្រែចម្ការជានិច្ច។
ផ្ទាំងរូបគឺជាកម្រាលដែលបោះពុម្ពរូបសត្វទាំងប្រាំមួយ ហើយសម្រាប់ចាក់។
ការលេងមួយលើកមកនេះ ឃើញថាអ្នកទី១ ជំពាក់អ្នកទី២ មួយគ្រាប់ហើយ។
ទោះបីជាមានស្រោមសំបុត្រដាក់លុយចំណងដៃក៏ដោយ ក៏អ្នកចូលរួមត្រូវយកស្រោមសំបុត្រនោះទៅដាក់នៅតុចុះឈ្មោះភ្ញៀវ ដើម្បីកត់ចំនួនទឹកប្រាក់ផងដែរ។
បន្ទាប់មក យើងត្រូវមានកាំបិតមុតស្រួចសម្រាប់កាត់ស្លឹក និងកាត់កែឆ្នៃវាជារូបរាង។
ជាដំំបូង យើងយកអំបិលក្រួស ៧០ក្រាម ទៅបុកឱ្យម៉ដ្ដបន្តិច ដើម្បីងាយស្រួលប្រឡាក់ជាមួយសាច់។
ឧទាហរណ៍ ការសំពះចំពោះមនុស្សវ័យចំណាស់ ឬអ្នកដែលគួរគោរព មិនថាយើងខានជួបគ្នាយូរប៉ុណ្ណាទេ ការសំពះ នៅតែជាកាយវិការចាំបាច់បំផុត។
នៅក្នុងការផ្ញើសារ មនុស្សប្រើ "អរុណសួស្តី" ជាការគួរសម។
យកស្លឹកចេក កាត់ជាយឱ្យស្អាត លាបប្រេងលើស្លឹក ទើបគួចជារាងសាជី ហើយដួសម្សៅចាក់ពីលើ។
ចំណែកឯដងសម្រាប់កាន់វិញ គឺភាគច្រើនធ្វើអំពីឈើ ឬជួនកាលពីដែកផងដែរ។
មុននឹងចាប់ផ្តើមញ៉ាំ ត្រូវអញ្ជើញពួកគាត់ជាមុនសិន ដូចជា "បងពិសាបាយ! លោកយាយអញ្ជើញពិសាបាយ!"។
យើងត្រូវបន្តកូរខ្ទិះដូងរហូតទាល់តែស្កររលាយអស់ និងទុកឱ្យខ្ទិះដូងពុះបន្តិចសិន។
បើ​គ្មាន​សេវាកម្ម​ទទួលភ្ញៀវ​ល្អ វិស័យ​ទេសចរណ៍​ក៏​មិនអាច​រីកចម្រើន​ទៅមុខ​បាន​ដែរ។
ដំបូង យើងត្រូវលាងគ្រាប់សាគូឲ្យស្អាតសិន។
គ្រឿងផ្សំសម្រាប់ធ្វើផ្អកកំពឹសមានដូចជា កំពឹស ១ គីឡូក្រាម អំបិល ៥​ស្លាបព្រាបាយ អង្ករលីង ១​ខាំ ខ្ញី ១​ខាំ ស្ករត្នោត ១៣០ក្រាម ប៊ីចេង ១​ស្លាបព្រាកាហ្វេ។
ឧទាហរណ៍ មនុស្សល្អម្នាក់អាចស្លាប់ដោយគ្រោះថ្នាក់ភ្លាមៗដោយសារកម្មអាក្រក់ខ្លាំងណាមួយដែលបានសាងពីអតីតជាតិមក។
ក្នុងនោះយើងក៏ត្រូវការគ្រឿងផ្សំសម្រាប់ធ្វើម្សៅនំបាញ់ចានឿក ដែលមានដូចជា ម្សៅ និង គ្រាប់សាគូ។
សម្រាប់កូនៗវិញ ទិញជាប្រដាប់ក្មេងលេងបែបអប់រំ ពិសេសកូនតូចៗ ដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍ស្មារតី និងភាពច្នៃប្រឌិត។
យកគ្រឿងដែលលីងរួចមកបុក ហើយដាក់ត្រីឆ្អើរដែលបុករួចចូលក្នុងត្បាល់បុកប្រហុកឆាអំពិល បន្ទាប់មកទៀតដាក់គ្រឿងនិងស្ករត្នោត។
ឆាងាវអំពិលទុំ គឺជាមុខម្ហូបខ្មែរមួយប្រភេទដែលពេញនិយមដោយសារតែរសជាតិជូរអែម ប្រៃ ផ្អែម និងហឹរល្មម ដែលធ្វើឱ្យអ្នកញ៉ាំជាប់ចិត្ត។
ហើយឈ្មោះនេះបង្ហាញពីភាពភ្លឺស្វាង ស្រស់ស្អាត ត្រជាក់ត្រជុំ និងជាទីគាប់ចិត្ត។
ការសម្អាតរាងកាយត្រូវប្រើទឹកក្តៅឧណ្ហៗ និងសាប៊ូដើម្បីលាងសម្អាតគ្រប់ផ្នែកនៃរាងកាយសាកសព រួមទាំងសក់ មុខ ដងខ្លួន និងចុងអវយវៈផងដែរ។
បដិមាមួយមានខ្លួនជាមនុស្សចំណែកឯក្បាលជារូបសេះ រីឯបដិមាមួយទៀតមានដងខ្លួនជាភេទស្រី តែត្រូវបាត់ព្រះកេសទៅហើយ។
ភាគច្រើនឈ្មោះទាំងនេះច្រើនតែមានព្យាង្គតែមួយ ឬពីរ ហើយមានលក្ខណៈសាមញ្ញ។
ការ​ញាត់​សាច់ ចូល​ក្នុង​ពោះវៀន​ជ្រូក​ទាមទារ​ភាព​ប៉ិនប្រសប់ផងដែរ។
បន្ថែមពីលើនេះទៀត ឥរិយាបថរាងកាយក៏សំខាន់ដែរចំពោះជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។
​"គោរពឯកឧត្តម លោកជំទាវ" នេះជាឃ្លាផ្លូវការ និងសមរម្យបំផុត ដែលបង្ហាញពីការគោរពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ហើយ​ក៏ឃ្លាត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងការប្រជុំ ឬពិធីផ្សេងៗ។
ជួនកាលឈ្មោះក៏អាចត្រូវបាន កែប្រែ ឬ ផ្លាស់ប្តូរផងដែរ ជាពិសេសនៅពេលពួកគេធំឡើង ប្រសិនបើពួកគេមិនចង់បាន ឬ យល់ថាឈ្មោះដើមរបស់ពួកគេមិនស័ក្តិសម។