Sliden/khm-asr-cultural-24k huggingface dataset:
ក្នុងសង្គមខ្មែរ បុណ្យសពមិនត្រឹមតែជាពិធីសាសនាដ៏សាមញ្ញមួយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាព្រឹត្តិការណ៍សង្គមដ៏សំខាន់មួយ ដែលពោរពេញទៅដោយជំនឿ ប្រពៃណី និងទំនៀមទម្លាប់ដ៏តឹងរ៉ឹងជាច្រើន។
ពាក្យ លោកតា នេះគឺជាពាក្យគោរពសម្រាប់បុរសចំណាស់ ដែលជារឿយៗត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្រៅផ្លូវការសម្រាប់ព្រះសង្ឃចំណាស់ ស្រដៀងនឹង "លោកយាយ" ឬ "លោកតា"។
គោលបំណងសំខាន់គឺដើម្បី បន់ស្រន់សុំសេចក្តីសុខ និងសុវត្ថិភាពក្នុងការធ្វើដំណើរ។
ភាគច្រើនអ្នកចាំទីត្រូវបិទភ្នែក ផ្ទប់មុខនឹងជញ្ជាំង ឬ ដើមឈើ ហើយចាប់ផ្ដើមរាប់ ១ដល់១០ ដល់២០​ ឬ លើសនេះ។
អាហារពេលល្ងាចជាពេលដែលក្រុមគ្រួសារជួបជុំគ្នា បរិភោគបាយជុំគ្នា ដូច្នេះហើយទើបគេរៀបចំម្ហូបច្រើនមុខជាងពេលផ្សេងទៀត ។
ការរៀបចំដោយចិត្តបរិសុទ្ធ និងការគោរពបូជា គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់បំផុតនៃពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ។
ប្រសិនបើមានភាគីណាមួយមានចំនួនកូនចត្រង្គ ឬតម្លៃសរុបច្រើនជាង គេនោះនឹងត្រូវបានកំណត់ឲ្យជា អ្នកឈ្នះ។
បើគិតពីទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរយើង ភ្ញៀវមិនដែលទៅលេងផ្ទះនរណាម្នាក់ដោយដៃទទេឡើយ។
ពេលញ៊ាំទឹកគួរតែប្រើកែវតូចៗរៀងខ្លួនសម្រាប់ដួស ឬចាក់ទឹកពីកែវធំនោះមកផឹកដើម្បីរក្សាបាននូវអនាម័យ។
ថែមពីនេះទៀតក៏មានយកទៅទ្រាប់លើវត្ថុអ្វីមួយមុននឹងដាក់នំ ឬរបស់ទាំងនោះពីលើដូចជានំបញ្ចូក នំផ្លែអាយ នំចាក់ចាន់ទៀតផង។
មិត្តភ័ក្តិ និងអ្នកស្គាល់គ្នាបង្កើតជាចំណងមិត្តភាពដ៏រឹងមាំ ហើយមនុស្សបានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងតាមរបៀបផ្សេងៗគឺនៅពេលទទួលទានអាហាររួមគ្នា។
កាតនេះអាចសរសេរថា "សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះវត្តមានរបស់លោក លោកស្រី" ឬ "សូមជូនពរលោក លោកស្រីធ្វើដំណើរប្រកបដោយសុវត្ថិភាព"។
ដូច្នេះហើយវាអាចធ្វើឱ្យការសន្ទនាកាន់តែមានភាពរស់រវើក និងងាយស្រួលយល់។
សាប៊ូដុំ ឬសាប៊ូទឹកសម្រាប់លាងដៃ និងងូតទឹក។
ក្រោយមក យកល្ហុងដែលបានពូតរួចទៅលាងទឹកចេញ ៣ ទៅ ៤ ដងទៀត។
ទោះជាយ៉ាងណា នេះក៏អាចបង្កឱ្យមានការបំពុលខ្យល់ក្នុងផ្ទះ និងបញ្ហាសុខភាពផ្លូវដង្ហើមផងដែរ។
ពេលខ្លះគេក៏អាចប្រើដាក់ ធម៌កថា, សៀវភៅ, ឬកិច្ចអនុស្សាវរីយ៍ផ្សេងៗទៀតក្នុងពិធី។
ចំពោះពិធីបុណ្យសពនេះដែរគេអាចប្រារព្ធឡើងនៅ គេហដ្ឋានអ្នកស្លាប់ ឬនៅតាមទីវត្តអារាមនានា។
ដោយឡែក នៅតាមសាលារៀន គេក៏ឃើញមានរបៀបជាក់លាក់ក្នុងការសម្ដែងការស្វាគមន៍ រវាងគ្រូ និងសិស្សផងដែរ។
ពិធីនេះបង្ហាញពីការគោរពដឹងគុណ និងការសុំសេចក្តីសុខចម្រើនពីម្ចាស់ទឹកម្ចាស់ដី ដែលគេជឿថាជាអ្នកការពារភូមិស្រុក។
ម្យ៉ាងវិញទៀតភូមិវប្បធម៌ក៏បានបង្ហាញពីជីវភាពរស់ប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនខ្មែរ ការស្លៀកពាក់ ការប្រើប្រាស់សម្ភារៈ និងការប្រកបមុខរបរការងារផ្សេងៗទៀតផង។
បន្ថែមពីនេះទៀតក៏អាចមានបន្ថែមម្ហូបបរទេសខ្លះៗ សម្រាប់ការពារពេលភ្ញៀវមានចំណូលចិត្តខុសប្លែកមិនអាចបរិភោគម្ហូបខ្មែរយើងបាន។
បន្ទាប់មកទៀត មានភាពបត់បែន ជីវិតផ្លាស់ប្តូរ ដូច្នេះការបែងចែកភារកិច្ចក៏អាចផ្លាស់ប្តូរទៅតាមកាលៈទេសៈដែរ។
វាជាឧបករណ៍ធ្វើពីប្រាក់ សម្រាប់ដាក់ពេជ្រឬសំលៀកបំពាក់មានតម្លៃឬសម្ភារៈស្រដៀងនឹងប្រាក់ ដែលមានរូបរាងជាថាសបង្រួមរាងជុំកណ្តាលក្រោមស្រទាប់រាងស្រួលសម្រាប់ដាក់អ្វីៗ។
ចំណែកពណ៌ផ្កាឈូកឬផ្កាឈូកចាស់ បង្ហាញពីសេចក្តីស្រឡាញ់ និងភាពអាណិតស្រឡាញ់រវាងដៃគូរ។
ការច្របាច់សាច់ និងអំបិលឱ្យបានចូលគ្នាល្អ ធ្វើឱ្យសាច់របស់យើងមិនងាយស្អុយ ហើយមានពណ៌ក្រហមល្អ។
នៅក្នុងឆ្នាំងតូចមួយ ដាក់ទឹកស៊ីអុីវ ទឹកស្អាតឬទឹកស៊ុប ស្ករស និងប្រេងល្ងចូលគ្នា រួចដាំនៅលើភ្លើងតិចៗ កូរឲ្យស្កររលាយអស់។។
ឆើត សំទៅដល់បុគ្គលដែលមានភាពល្អប្រពៃស្រស់បំព្រងដូចផ្កា។
ព្រះបរមសពត្រូវបានតម្កល់ទុកនៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំងសម្រាប់រយៈពេលជាច្រើនខែ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យប្រជារាស្ត្រទូទៅចូលរួមគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធ និងថ្វាយបង្គំដោយផ្ទាល់។
ប៉ុន្តែវាជាការរក្សាទំនាក់ទំនង ដែលជួយពង្រឹងចំណងស្នេហា ភាពយោគយល់គ្នា និងបង្កើតគ្រឹះគ្រួសារដ៏រឹងមាំសម្រាប់អនាគត។
ក្រោយមកទៀត យើងត្រូវយកអំបិលពាក់កណ្ដាលសិនទៅប្រឡាក់ជាមួយសាច់ជ្រូកបីជាន់ ដោយច្របាច់វាចុះឡើង១០នាទី ដើម្បីឱ្យសាច់ចូលជាតិអំបិលបានល្អ។
ការដែលស្ត្រីមានផ្ទៃពោះចូលទៅជិតពេក អាចបណ្តាលឲ្យវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកស្លាប់នោះតាមជាប់ លងបន្លាច ឬជ្រៀតជ្រែកដល់ទារកដែលមិនទាន់កើត ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាងាយរងគ្រោះបំផុត។
នៅក្នុងសង្គមកសិកម្មបុរាណ ចបកាប់គឺជាឧបករណ៍ដ៏សំខាន់បំផុតមួយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សចាប់ផ្ដើមកែច្នៃដីសម្រាប់ដាំដុះដំណាំ បង្កើនផលិតភាពកសិកម្ម និងជំរុញការរីកចម្រើននៃអរិយធម៌។
ជាទូទៅ គេតែងតែចែកគ្នាជាពីរពួកគឺ ពួកប្រុស និង ពួកស្រី ដើម្បីលេងកម្សាន្តជាមួយគ្នា។
នៅដើមឆ្នាំ ១៩៤៩ កងកម្លាំងរបស់ព្រះបាទ នរោត្តមសីហនុ បានវាយដណ្ដើមមូលដ្ឋានទ័ពបារាំងនៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ។
ព្រោះវាមានក្លិនក្រអូបឈ្ងុយ និងរូបរាងស្រស់ស្អាត ដែលអាចជួយឲ្យផ្ទះថ្មីមានបរិយាកាសល្អ។
ប្រជាជនខ្មែរមានវប្បធម៌គោរពគ្នា ដូច្នេះ ការប្រើពាក្យស្វាគមន៍គឺសំខាន់ណាស់ក្នុងការបង្ហាញការគោរព និងស្និទ្ធស្នាលរវាងគ្នា។
ហើយមួយវិញទៀតគន្លឹះក្នុងការបង្កើតចំណាប់អារម្មណ៍ដំបូងគឺសំខាន់ណាស់ដើម្បីឲ្យអ្នកស្ដាប់មានទំនុកចិត្ត។
យើងអាចដឹងពីរបៀបហៅបានដោយមិនបាច់សួរពីអាយុពួកគាត់ដោយការស្តាប់ឪពុកម្តាយយើងហៅគាត់។
នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងការចូលបច្ច័យបុណ្យ គឺជាសកម្មភាពមួយដ៏សំខាន់ក្នុងប្រពៃណីព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលបង្ហាញពីសទ្ធាជ្រះថ្លារបស់ពុទ្ធបរិស័ទ។
ការធ្វើពិធីបុណ្យនេះ ជាផ្នែកមួយនៃពុទ្ឋសាសនា វាជាការជួយរំលែកទុក្ខគ្នា។
កាជូនការដូរ ឬអំណោយដល់ម្ចាស់ផ្ទះក្នុងនាមយើងជាភ្ញៀវយើងត្រូវគិតពិចារណាឲ្យបានល្អិតល្អន់មុននឹងជូនអ្វីមួយទៅកាន់ម្ចាស់ផ្ទះ។
ដុំថ្មមិនគួរតូចពេក រហូតដល់ពិបាកចាប់ ឬធំពេក រហូតដល់កាន់មិនជាប់នោះទេ។
ចុងក្រោយ ចាក់ ទឹកស៊ីអុីវ ដែលបានរៀបចំរួចពីលើត្រីឲ្យសព្វ។
អ្នកដឹកនាំត្រូវទំនាក់ទំនងជាមួយពុទ្ធបរិស័ទ និងសាធារណជនជាប្រចាំ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីវឌ្ឍនភាពនៃការងារជួសជុល និងជំរុញទឹកចិត្តឱ្យមានការចូលរួមជាបន្ត។
ពិធីបុណ្យមួយរយថ្ងៃ ឬ បុណ្យគម្រប់ ១០០ថ្ងៃ គឺជាពិធីបុណ្យមួយដែលគេធ្វើឡើងដើម្បីបញ្ជូនមគ្គផលដល់អ្នកស្លាប់ដែលមានអាយុកាលមួយរយថ្ងៃ។
ការញ៉ាំអាហារសម្រន់ពេលយប់ គឺជារឿងមួយដែលកើតឡើងតាមពេលវេលា ឬជាទម្លាប់ផងដែរ ដែលរាងកាយត្រូវការអាហារចម្រុះផ្សេងៗគ្នា។
ក្រៅពីនេះ អ្នកភូមិ និងសមាជិកសហគមន៍ក៏បានចូលរួមយ៉ាងស្មោះត្រង់ក្នុងការរៀបចំចំណីអាហារ។
ហើយអ្វីដែលសំខាន់នោះ មិនគួរដើរចេញពីការសន្ទនា ដោយគ្មានហេតុផលឡើយ គេអាចគិតថាអ្នកជាមនុស្សឈ្លើយ។
ព្រោះនៅពេលព្រះសង្ឃដែលមានសុខភាពល្អ ព្រះអង្គអាចប្រតិបត្តិធម៌បានកាន់តែប្រសើរ។
អ្នកលេងទាំងអស់មានតួនាទីដូចគ្នា គឺចូលរួមគោះ ឫទះដុំថ្ម និងច្រៀងបន្ទរ ទៅតាមចង្វាក់ដែលបានកំណត់ ឬបានព្រមព្រៀងគ្នា។
ទីមួយ សំពះអ្នកដែលមាន វ័យ ឬ ឋានៈស្មើគ្នា រវាងមិត្តភក្តិ និងមិត្តភក្តិ។
មនុស្សស្លាប់ដោយមិនទាន់បានសម្រេចបំណងប្រាថ្នា ឬមានរឿងអ្វីមួយដែលនៅជំពាក់ ក៏អាចក្លាយជាខ្មោចវង្វេងនៅជាប់នឹងលោកនេះដែរ។
ក្នុងពេល​លេង​គឺ​ទាមទារ​ឲ្យ​ក្រុម​ទាំងពីរ ប្រុងប្រយ័ត្ន​និងត្រៀមខ្លួនរៀងៗ​ខ្លួន។
ការជូនផ្ការំដួល គឺបង្ហាញពីការគោរពវប្បធម៌ និងការជូនពរ។
ហើយ មិនគួរទាមទារ ឬសុំអ្វីច្រើនជាងអ្វីដែលគេផ្តល់ឲ្យឡើយ ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យអ្នកផ្តល់មានអារម្មណ៍មិនល្អ យល់ច្រឡំថាអ្នកជាមនុស្សលោភលន់ ឬគិតថាពួកគេបានផ្តល់ឲ្យមិនគ្រប់គ្រាន់។
ចំណែកឯ ការចូលបុណ្យជាអង្ករ គឺជាបច្ច័យមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការទ្រទ្រង់ជីវភាពព្រះសង្ឃ និងសម្រាប់រៀបចំអាហារក្នុងពិធីបុណ្យនានា។
វាក៏ជាពេលវេលាដែលញាតិមិត្តជិតឆ្ងាយអាចជួបជុំគ្នា បង្ហាញការយកចិត្តទុកដាក់ និងបង្ហាញពីការរួបរួមសាមគ្គីគ្នា។
យើងត្រូវទុកឱ្យនំឆ្អិនទាំងសងខាង ដោយបង្វែរពុម្ពពីមួយចំហៀងទៅមួយចំហៀងរហូតដល់នំឡើងពណ៌មាសស្រស់ ស្រួយ និងឆ្អិនល្អ ជាការស្រេច។
បន្ទាប់មក នៅកន្លែងដុតសព ព្រះសង្ឃសូត្រមន្តបន្ថែម មុននឹងដុតសព។
ចំពោះផ្លែចប ឬហៅថា ក្បាលចប គឺជាផ្នែកដែកដែលមានរាងសំប៉ែត ធំទូលាយ ហើយមានគែមមុត ឬស្រួចនៅចុងម្ខាង។
ការគោរពបុព្វបុរស និងការធ្វើបុណ្យទានឧទ្ទិសកុសលដល់អ្នកស្លាប់ គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃការការពារ និងការរំដោះព្រលឹងឱ្យបានស្ងប់។
វត្តមាននៃរបស់ទាំងពីរនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីរបៀបរស់នៅបែបជនបទដែលនៅតែរក្សាបានភាពដើមដដែល។
ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះត្រូវបានណែនាំឲ្យជៀសវាងវត្តមាននៅក្នុងបរិយាកាសបែបនេះ ព្រោះគេជឿថាការស្តាប់ឮសំឡេងយំសោកខ្លាំងៗអាចប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ផ្លូវចិត្តរបស់ម្តាយ ដែលអាចជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានទៅដល់ទារកក្នុងផ្ទៃ។
ភាគច្រើន គេប្រើប្រាស់ស្លឹកពោធិ៍ ឬនិមិត្តរូបនៃដើមពោធិ៍សម្រាប់គោលបំណងសាសនា ឬខាងជំនឿជាជាងការតុបតែង។
ហើយគេអាចដាក់សាច់មាន់ សាច់ត្រីឬសាច់ជ្រូក រួមជាមួយខ្ញី ខ្ទឹមលីង និងជីគ្រប់មុខបន្ថែមពីលើបបរបានផងដែរ។
ការសួរសុខទុក្ខ ឬនិយាយដេញដោលគ្នាពីជីវិតក៏ជា ការស្វាគមន៍ដែរ។
ប៉ុន្តែបើយើងដាក់ទឹកតែមួយថ្នាំងដៃកន្លះ មិនចាំបាច់ជាត់ទឹកចេញ នៅពេលដែលបាយពុះនោះទេ។
លើសពីនេះយើងក៏អាចប្រើសំឡីដោយដាក់ទ្រាប់ខាងក្នុងមាត់ ដើម្បីឱ្យមាត់បិទជិតបានល្អ។
វាជារឿងធម្មតា ក្នុងការសួរសុខទុក្ខអ្នកស្គាល់គ្នាពេលជួបនៅកន្លែងណាមួយ។
វត្តនេះមានលក្ខណះពិសេសទៅលើ ព្រះវិហារបុរាណ​ បដិមាព្រះពុទ្ធបដិមា ទេសភាពធម្មជាតិ នឹងរឿងព្រេងនិទានជាច្រើនទៀត ។
ការប្រារព្ធពីធិនេះបានបង្ហាញពីការគោរពយ៉ាងជ្រៅទៅលើព្រះបរមរាជវង្ស និងប្រពៃណីរបស់ខ្មែរ។
មុននឹងក្លាយជា ទិវាសន្តិភាព ថ្ងៃទី ២៩ ខែធ្នូ ត្រូវបានគេប្រារព្ធជា ទិវានយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ តាំងពីឆ្នាំ ២០២២ មកម្ល៉េះ។
ការតុបតែងក៏ដូចគ្នាដែរ អាចតុបតែងបន្តិចបន្តួចដោយផ្កាស្រស់ ឬសម្ភារៈមួយចំនួនដែលមើលទៅមានសោភ័ណភាព និងសមរម្យទាក់ភ្នែក។
បុណ្យសមុទ្រ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំមួយដែលកម្ពុជាតែងតែប្រារព្ធឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីជំរុញវិស័យទេសចរណ៍នៅតាមបណ្ដាខេត្តជាប់សមុទ្រ រួមមាន៖ ខេត្តព្រះសីហនុ ខេត្តកែប និងខេត្តកំពត។
ការធានាអាជីព រាល់អតីតយុទ្ធជនខ្មែរក្រហមអាចបន្តជីវភាពរស់នៅធម្មតា ហើយអាចចូលរួមក្នុងជួរកងទ័ពជាតិ ឬរដ្ឋបាលសាធារណៈបាន។
​បញ្ជាក់ណែនាំភ្ញៀវទេសចរអំពីកាយវិការ ឬទង្វើណាដែលមិនសមរម្យនៅក្នុងទីសាធារណៈ ជាពិសេសនៅតាមទីវត្តអារាម ឬទីកន្លែងសក្ការៈបូជា។
កម្រងផ្កាដែលធ្វើពីផ្កាព្រៃនីមួយៗ គឺមានលក្ខណៈពិសេសរៀងៗខ្លួន ដែលបង្ហាញពីបុគ្គលិកលក្ខណៈ និងរឿងរ៉ាវស្នេហារបស់គូស្វាមីភរិយា។
ដើម្បីជាការគោរពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ យើងប្រើឧទ្ទិសនាម "ព្រះករុណា" ឬ "ព្រះតេជគុណ" នៅពេលយើងហៅព្រះសង្ឃទូទៅ។
កម្មជាអ្នកកាត់ផ្តាច់នូវផលរបស់កម្មផ្សេងទៀតដែលកំពុងឲ្យផល។
នេះជួយរក្សាអនាម័យ និងការពារអង្ករពីធូលីដី សត្វល្អិត ឬសំណើម។
នៅពេលភ្ញៀវមកដល់ ត្រូវនាំផ្លូវពួកគេទៅកាន់កន្លែងអង្គុយដែលបានរៀបចំទុកជាមុន។
ជំរាបសួរឯកឧត្តម លោកជំទាវ ឃ្លានេះក៏សមរម្យដែរ តែបើថែមពាក្យ "គោរព" គឺល្អប្រសើរជាងសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ផ្លូវការ។
ក្រោយមកគេយកសរសៃកំប្លោកមក រមូរ ឲ្យក្លាយជាខ្សែតូចៗ រួចយកមក ត្បាញ បញ្ចូលគ្នាជាផ្ទាំងអង្រឹង។
មុខម្ហូបនេះ ជាទូទៅត្រូវបានញ៉ាំជាមួយបាយនាពេលល្ងាចឬសម្រាប់ជាគ្រឿងក្លែមផងដែរ។
ទាំងនេះភាគច្រើនយើងឃើញមាននៅតាមស្រុកស្រែចំការ បើយើងក្រឡេកទៅមើលនៅទីក្រុងភ្នំពេញវិញ យើងឃើញថាគេមានសេវាទទួលភ្ញៀវផងដែរ។
ការស្វាគមន៍រវាងស្រី និងស្រី គឺមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាទៅនឹងប្រុស និងប្រុសដែរ ដោយសារជាភេទដូចគ្នា ដូច្នេះ មិនសូវមានការហាមឃាត់ក្នុងការប្រើពាក្យសម្ដី ឬ កាយវិការទេ។
វាជាការបង្ហាញនូវការគោរព និងការដឹងគុណចំពោះបទពិសោធន៍ជីវិតរបស់ពួកគាត់។
ភ្ញៀវទេសចរត្រូវឡើងជណ្ដើររាប់រយកាំដើម្បីទៅដល់កំពូល ដែលជាផ្នែកមួយដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ និងតែងនាំឲ្យមានអារម្មណ៍សប្បាយ។
សាជី​ប្រភេទ​នេះ​មាន​គ្រោង​ជា​លួស​ដែក​តូចៗ​ដែល​ងាយស្រួល​បត់ ហើយ​មាន​ស្រោប​ដោយ​ក្រណាត់​សំណាញ់​ស្តើង​នៅ​ពីលើ។
ជំនឿនេះបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅទៅក្នុងវប្បធម៌ និងប្រពៃណីខ្មែរតាំងពីបុរាណកាលមកម្ល៉េះ។
ការចូលរួមលេងល្បែងនេះគឺជារបៀបល្អមួយក្នុងការបង្កើតទំនាក់ទំនងសង្គម និងបង្កើតជំនាញគិតយុទ្ធសាស្ត្រដែលអាចប្រើបានក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។
ក្នុងសង្គមខ្មែរ អាហារមិនត្រឹមតែជាតម្រូវការចាំបាច់សម្រាប់ទ្រទ្រង់ជីវិតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាមធ្យោបាយដ៏សំខាន់មួយក្នុងការភ្ជាប់ចំណងមេត្រីភាព បង្ហាញពីការរាក់ទាក់ សាមគ្គីភាព និងការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមកផងដែរ។
កាយវិការសំពះ នៅតែមានសារៈសំខាន់ក្នុងការស្វាគមន៍ពេលរសៀល។
ប៉ុន្តែជាទូទៅ វាបង្ហាញពីការគោរព និងគួរសម ពេលភ្ញៀវមិននៅអង្គុយយូរពេក លើកលែងតែម្ចាស់ផ្ទះចង់ជជែកលែងយូរ។
ព្រះសង្ឃគឺជាអ្នកនាំព្រះធម៌ និងសេចក្ដីសុខផ្លូវចិត្តក្នុងពេលដែលមនុស្សបានស្លាប់។
ម្យ៉ាងទៀត​ ចំពោះសណ្ដែកបាយដែលត្រូវប្រើសម្រាប់ធ្វើស្នូល យើងត្រូវត្រាំវាក្នុងទឹករយៈពេល៤ម៉ោងជាមុនសិន។
សេះ ដើរបាន ៣ក្រឡា ទៅមុខ ក្រោយ ឆ្វេង ស្កាំ ហើយអាចបត់បាន ១ក្រឡា។
គេក៏និយមទទួលទាន សម្លត្រជាក់ឬសម្លដែលមានបន្លែបៃតងច្រើនដូចជា សម្លប្រហើរ សម្លសម្លក់ ស្ងោរស្លឹកជ្រលង់ ដែលមានជាតិទឹកច្រើន និងសារធាតុចិញ្ចឹមពីបន្លែ។
ប្រសិនបើអ្នកមានការហៅចូលបន្ទាន់ដែលមិនអាចខកខានបាន សូមចេញទៅនិយាយនៅខាងក្រៅរោងកុន។
ជាការពិតណាស់ នៅទីក្រុងភ្នំពេញគឺមានភាពមមាញឹកនិងកកស្ទះចរាចរណ៍ខ្លាំងនៅម៉ោងទាំងនេះ ក៏ព្រោះតែជាម៉ោងដែលបុគ្កលិក អ្នកធ្វើការនិងសិស្សានុសិស្សជាច្រើនចេញពីភារកិច្ចរបស់ខ្លួន។
ខ្នោសកោងដូងមានភាពងាយស្រួលប្រើប្រាស់មិនទាមទារចំណេះដឹងបច្ចេកទេសស្មុគស្មាញឡើយ គ្រប់គ្នាសុទ្ធតែអាចរៀនប្រើបានយ៉ាងងាយ។
ពេលខ្លះ គេប្រើវាសម្រាប់ដាំទឹកក្តៅ ចម្អិនអាហារញ៊ាំប្រចាំថ្ងៃ ឬចម្អិនអាហារឲ្យសត្វចិញ្ចឹមទៀតផង។
ដូចជាទឹកភ្នែករំភើបរបស់ឪពុកម្តាយ ស្នាមញញឹមស្រស់បំព្រងរបស់កូនក្រមុំ ភាពរំភើបរបស់កូនកំលោះ និងសំឡេងសំណើចក្អាកក្អាយរបស់ភ្ញៀវ។
ការប្រើប្រាស់ ក្រដាសវេចខ្ចប់ដែលមានរូបភាពប្រាសាទអង្គរវត្ត ឬ និមិត្តសញ្ញាជាតិផ្សេងទៀត អាចបន្ថែមភាពទាក់ទាញ។
ឧទាហរណ៍ ជុំទី១ រើសឈើ ១ដុំ ជុំទី ២ រើសឈើ ២ ដុំ ជុំទី៣ រើសឈើ ៣ ដុំ រើសរហូតដល់អស់ឈើទាំងអស់។
ដំណឹងមរណភាពរបស់ព្រះអង្គបានបង្កឱ្យមានការតក់ស្លុត និងសោកស្ដាយជាអនេកដល់ប្រជាជនខ្មែរទូទាំងពិភពលោក មិនថានៅក្នុងប្រទេស ឬនៅបរទេសឡើយ។
ចំពោះការធានាអាយុជីវិត គឺមិនមានការប្រហារជីវិត ឬការដាក់ទោសដល់អតីតកងកម្លាំងខ្មែរក្រហមឡើយ។
ខ្មែរភាគច្រើនពេញនិយមខ្លាំងណាស់ជាមួយនឹងវែកឆា វែកបាយ និងវែកសម្លដែលធ្វើពីឫស្សី។
ពេលព្រះអង្គនិមន្តមកសូត្រមន្តនៅផ្ទះ យើងមិនគួរដាក់របស់របរនៅលើព្រះកេសទ្រង់ឡើយ។
នេះគឺដើម្បីរំលឹកដល់ប្រពៃណី និងបណ្តុះស្មារតីស្រឡាញ់វប្បធម៌ជាតិដល់ក្មេងជំនាន់ក្រោយ និងបង្ហាញពីភាពសប្បាយរីករាយនៃល្បែងបុរាណនេះផងដែរ។
ម្យ៉ាងវិញទៀត កង្វះសារធាតុចិញ្ចឹមសំខាន់ៗក្នុងរបបអាហារពេលថ្ងៃ ក៏អាចធ្វើឱ្យរាងកាយស្វែងរកអាហារបន្ថែមនៅពេលយប់ផងដែរ។
ក្រោយពីបោះបាយបិណ្ឌរួច អាចារ្យនាំពុទ្ធបរិស័ទធ្វើពិធីរាប់បាត្រ ហើយវេរចង្ហាន់ប្រគេនព្រះសង្ឃ និងសូត្រធម៌ឧទ្ទិសកុសល។
​ចាប់តាំងពីការរៀបចំខ្លួនរបស់កូនកំលោះកូនក្រមុំ ដែលបង្ហាញពីភាពរំភើប លាយឡំនឹងការភ័យបន្តិចបន្តួច អ្នកថតរូបគួរតែផ្តិតយករូបភាពទាំងអស់នេះ។
បន្ទាប់់ពីដាក់គ្រឿងផ្សំទាំងនោះចូលរួច កូរល្បាយម្សៅឱ្យចូលគ្នាសព្វល្អ។
បន្ទាប់មកទៀត ជាតិជូរ មានវាកើតចេញពីក្រូចឆ្មារ ម្ជូរ ឬទឹកខ្មេះ ជួយបង្កើនចំណង់អាហារ និងធ្វើឱ្យម្ហូបមានរសជាតិស្រស់ស្រាយ។
ការបំពាក់កម្រងផ្កា គឺជាពិធីដ៏សំខាន់មួយដែលពោរពេញទៅដោយអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅនៅក្នុងវប្បធម៌ខ្មែរ ហើយក៏ជាគ្រឿងលម្អដ៏ស្រស់ស្អាតដែលជួយបង្កើនភាពលេចធ្លោ និងភាពទាក់ទាញរបស់កូនក្រមុំ កូនកំលោះក្នុងថ្ងៃដ៏សំខាន់របស់ពួកគេ។
ហើយអាចារ្យយោគីនិងអ្នកភ្លុកទៅកន្លែងរៀងៗខ្លួនតាមទិសដើម្បីតម្រង់ផ្លូវឲ្យខ្មោចទៅត្រង់រកតែផ្លូវព្រះធម៌ ចិត្តពុំបែកខ្ញែកទៅណា។
ជាទូទៅ អ្វីដែលគេនិយមយកទៅជូនម្ចាស់ផ្ទះច្រើនតែជា ផ្លែឈើ ចំណី បង្អែម ឬ ភេសជ្ជៈជាដើម។
ក្នុងពិធីមង្គលការបែបប្រពៃណីខ្មែរ ផ្ទះកូនក្រមុំ គឺជាកន្លែងសំខាន់បំផុតដែលសមាជិកក្នុងគ្រួសារ មិត្តភក្តិ និងភ្ញៀវចូលរួមជាច្រើន។
ថ្នាំបំបាត់រមាស់ អាលែកហ្ស៊ី សម្រាប់បំបាត់អាការៈរមាស់ ឬប្រតិកម្មស្បែកដែលបណ្តាលមកពីទឹកកខ្វក់ ឬសត្វល្អិតទិច។
ដុំថ្មទាំងពីរនេះហើយដែលជាឧបករណ៍បង្កើតសំឡេង "ពព្លាក់ៗ" ដែលជាឈ្មោះរបស់ល្បែងនេះ។
របៀបនៃការបម្រើអាហារមានខុសៗគ្នា អាស្រ័យលើឋានៈ វ័យ និងតួនាទីរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ។
បន្ទាប់មកទៀតអ្នកកំដរត្រូវប្តូរសម្លៀកបំពាក់ ដើម្បីចូលរួមក្នុងកម្មវិធីកាត់សក់ គឺអ្នកកំដរខាងប្រុសត្រូវអង្គុយនៅអមខាងកូនកម្លោះនិងអ្នកកំដរខាងស្រីអង្គុយនៅអមខាងកូនក្រមុំ។
នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ទង្វើនៃការទទួលអំណោយត្រូវបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងប្រពៃណី និងតម្លៃសង្គម។
មិនតែប៉ុណ្ណោះ នៅតាមសាលាខ្លះ ក៏មានការបង្រៀនពីបច្ចេកទេសក្នងការធ្វើកៅអីឫស្សីផងដែរ។
បន្ទាប់មកទៀតសម្អាតមាត់ និងច្រមុះ ដោយប្រើសំឡី ឬក្រណាត់ទន់ជ្រលក់ទឹក ដើម្បីសម្អាតច្រមុះ និងមាត់របស់សាកសពឲ្យបានស្អាតល្អ។
សរុបមក ខេត្តកោះកុង ជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ទាក់ទាញមួយនៅភាគនិរតីនៃប្រទេសកម្ពុជា។
ហើយឥទ្ធិពលសាសនាដូចជា គម្ពីរដីកា សាស្ត្រា ឬឈ្មោះទេពអង្គ និងតួអង្គសំខាន់ៗក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា និងព្រហ្មញ្ញសាសនា សុទ្ធសឹងតែប្រើប្រាស់ភាសាបាលី និងសំស្រ្កឹត។
នៅក្បុងវប្បធម៌ខ្មែរ ការទៅលេង ឬ សួរសុខទុក្ខគ្នាដល់ផ្ទះគឺជាប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់មួយដែលបន្តតាំងពីបុរាណកាល។
ផ្កាកុលាបស រួមបញ្ចូលជាមួយផ្កាកុលាបក្រហម ជាការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងភាពបរិសុទ្ធ និងសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏បរិសុទ្ធ។
ដែលមានដូចជាចេកចៀន នំ បង្អែមផ្លែឈើ ទឹកផ្លែឈើ និងផលិតផលផ្សេងៗទៀតជាដើម។
ការរស់នៅជាមួយគ្នាជាប្ដីប្រពន្ធ និងការទទួលខុសត្រូវរួមគ្នា គឺជាឱកាសដើម្បី ពង្រឹងចំណងស្នេហា និង ការយោគយល់គ្នាទៅវិញទៅមក។
អំណោយទាំងនេះគឺជាវិធីមួយដើម្បីថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះវត្តមានរបស់ភ្ញៀវទាំងអស់។
ការវាយពងទា ឬពងមាន់បានសព្វល្អ ជួយឱ្យនំកាន់តែមានភាពទន់ល្មើយ។
ខ្មោចអាចលងបន្លាចមនុស្សឱ្យភ័យខ្លាចរន្ធត់ ឬធ្វើឱ្យបាត់បង់ស្មារតី វាក៏អាចបង្កើតសំឡេងចម្លែកៗ ឬរំខានដល់ដំណេករបស់មនុស្សនៅក្នុងផ្ទះ។
ពរជ័យរបស់ពួកគាត់ប្រៀបដូចជាការផ្តល់នូវផែនទីជីវិតមួយសម្រាប់កូនៗ និងចៅៗ។
នេះមិនមែនត្រឹមតែជាការទទួលខុសត្រូវប៉ុណ្ណោះទេ តែជាដំណើរការនៃការរីកចម្រើនរួមគ្នា ដែលតម្រូវឱ្យមានការយោគយល់ ការសហការ និងការប្រាស្រ័យទាក់ទងល្អ។
ចំណែកឯ ឪពុកម្តាយ និងចាស់ទុំក៏ដើរតួជាអ្នកណែនាំ និងផ្ទេរនូវចំណេះដឹងបទពិសោធន៍នៃការគ្រប់គ្រងគ្រួសារដល់កូនៗរបស់ពួកគេ។
គោដុតទឹកឃ្មុំ គេអាចយកទឹកឃ្មុំលាយជាមួយទឹកគ្រឿងដើម លាបទៅសាច់គោផងដែរ។
វាជាឧទ្យានជាតិដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការដំបូងបង្អស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
កូនចត្រង្គមានប្រភេទផ្សេងៗគ្នា ដូចជា ស្ដេច ដែលហៅថាខុន នាង ដែលហៅថាឈ្នាង គោល ដែលហៅថាម៉ិត សេះ ទូក និងត្រី។
អ្នកដែលមកជួបព្រះសង្ឃក្នុងបំណងទទួលការអប់រំ ត្រូវសំពះនិងស្តាប់ដោយមានការគោរព។
មុខម្ហូបខ្មែរល្បីៗមួយចំនួនប្រើប្រាស់ទឹកឃ្មុំជាគ្រឿងផ្សំក្នុងការដុតឬអាំងដូចជា មាន់ឬទាអាំងទឹកឃ្មុំ មាន់ដុតទឹកឃ្មុំ  សាច់ជ្រូកអាំងទឹកឃ្មុំ អន្ទង់អាំងទឹកឃ្មុំ​ គោដុតទឹកឃ្មុំ និងពពែដុតទឹកឃ្មុំ។
ដូច្នេះ ពិធីមង្គលការខ្មែរគឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏មានតម្លៃមួយ ដែលមិនត្រឹមតែភ្ជាប់បុគ្គលពីរនាក់ទៅជាគ្រួសារទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងរួមចំណែកក្នុងការបង្កើនភាពរួបរួមសង្គមផងដែរ។
នៅពេលដែលនិយាយអំពីព្រះសង្ឃ គួរប្រើពាក្យសង្ឃស័ព្ទ។
ទី២ ចលនាតស៊ូ ដោយពួកខ្មែរសេរី ដឹកនាំដោយ សមសារី ផ្ដោតទៅលើកិច្ចចរចារនយោបាយការទូត ។
ពិធីលាងចម្អះ និងស្លៀកពាក់  គឺសំដៅដល់ការលាងសម្អាតសព និងស្លៀកពាក់ថ្មីឱ្យបានសមរម្យ​​ មុននឺងយកទៅបូជា។
ការរកអ្នកកំដរនេះគេមិនមែនចេះតែរកព្រាវនោះទេ ពោលគឺទាមទារឱ្យអ្នកកំដរប្រុស ស្រីនោះមានប្រវត្តិល្អ មិនមែនជាកូនដែលឥតខាន់ស្លា ឬជាកូនដែលមានការបាក់មែកបាក់ធាង ពោលគឺ ស្លាប់ឪពុក​ ឬម្តាយ ឬស្លាប់ទាំងពីរនោះទេ។
ទោះបីជាបច្ចុប្បន្នមានឆ្នាំងអ៊ុតអគ្គិសនីទំនើបៗជាច្រើនប្រភេទក៏ដោយ ឆ្នាំងអ៊ុតធ្យូងនៅតែត្រូវបានគេប្រើប្រាស់នៅតាមតំបន់មួយចំនួន ជាពិសេសនៅតំបន់ជនបទ ឬដោយអ្នកដែលចូលចិត្តវិធីសាស្ត្របែបប្រពៃណី។
ក្នុងន័យនេះ​គឺដើម្បីអោយពួកគេស្វែងយល់កាន់តែច្បាស់ពីមរតកវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែបរបស់ប្រជាជនខ្មែរ។
ដូច្នេះហើយ គ្រួសារដែលរឹងមាំ ប្រកបដោយសុភមង្គល និងមានសីលធម៌ គឺជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់ក្នុងការកសាងសង្គមមួយឲ្យមានការរីកចម្រើន ស្ថេរភាព និងភាពសុខដុមរមនា។
នៅវត្តខ្លះ ក៏មានការប្រារព្ធពិធីពូនភ្នំខ្សាច់ផងដែរ ដើម្បីឧទ្ទិសកុសល និងស្មាលាកំហុសបាប។
បន្ទាប់ពីនោះមកគេអាចប្រើក្រណាត់ ឬបង់រុំចងចង្កាភ្ជាប់នឹងក្បាលដើម្បីបិទមាត់សាកសពកុំឱ្យហាផងដែរ។
ក្រោយមកប្រើកន្សែងស្អាតដើម្បីជូតសម្ងួតរាងកាយសាកសពឱ្យបានហ្មត់ចត់ ដើម្បីការពារកុំឱ្យមានសំណើមនៅលើសាកសព។
ក្នុងករណីដែលដើរកាត់ព្រះសង្ឃត្រូវអោនគោរពជានិច្ច។
ក្រុមគ្រួសារអាចជ្រើសរើសរៀបចំពិធីនៅ វត្តអារាម ឬនៅ គេហដ្ឋាន របស់ខ្លួន ទៅតាមលទ្ធភាព។
ការណែនាំខ្លួនគឺមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការកសាងទំនាក់ទំនង  និងបង្កើតការជឿទុកចិត្ត ជាពិសេសនៅក្នុងសង្គម និងវិជ្ជាជីវៈ។
ឆ្នេរប៉ាក់ខ្លង គឺជាឆ្នេរមួយដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ និងស្រស់ស្អាត ដែលស្ថិតនៅក្នុងខេត្ត កោះកុង។
ដើម្បីជាការបង្ហាញពីស្ថានភាពគ្រួសារ មោទនភាព និងជាការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំធេងពីជីវិតបុគ្គលម្នាក់ៗ ទៅកាន់ជីវិតគ្រួសារមួយ។
នៅពេលសំពះព្រះសង្ឃ ចុងម្រាមដៃគួរតែស្ថិតនៅត្រឹមច្រមុះ ឬថ្ងាស។
ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ជាពិធីមួយដែលបង្កប់នូវអត្ថន័យដ៏ជ្រាលជ្រៅ និងទូលំទូលាយដែលតំណាងឲ្យមុខមាត់ដ៏មានកិត្តិយសរបស់គ្រួសារ។
មុនចូលទៅក្នុងវត្ត កុដិ សាលាឆាន់ ឬទីកន្លែងផ្សេងៗទៀត ត្រូវតែដោះស្បែកជើង និងឈប់និយាយពាក្យមិនសមរម្យ។
ក្នុងនោះដែរឃ្លា «គោះពព្លាក់ៗៗ អង្កិលៗៗៗ ស្រណោះៗៗៗ ដុះស្នៀតៗៗៗ» ។
វាជាល្បែងដែលបង្កើតបរិយាកាស សប្បាយរីករាយ និងសំណើចក្អាកក្អាយយ៉ាងខ្លាំងក្នុងចំណោមអ្នកចូលរួម និងអ្នកទស្សនាផងដែរ។
ចំពោះកន្លែងសំខាន់ៗទាំងបីខាងលើនេះ ក៏មានការហាមឃាត់ដាច់ខាតចំពោះសម្លៀកបំពាក់មួយចំនួនផងដែរដូចជា អាវវាលខ្នង បង្ហាញស្មា ឬ​ សាច់ជាដើម មិនឲ្យចូលក្នុងបរិវេណទាំងនេះ។
សួនច្បារប្រជាធិបតេយ្យនៅរាជធានីភ្នំពេញ គឺជាសួនច្បារដ៏សំខាន់មួយដែលមានទីតាំងនៅខណ្ឌឫស្សីកែវ តាមបណ្តោយដងទន្លេសាប។
ផើងរុក្ខជាតិជាកាដូ បង្ហាញនូវការលូតលាស់ ភាពរស់រវើក និង ជីវិតថ្មី។
នេះហើយជាមូលហេតុដែលគេនិយមប្រើប្រាស់ផ្កាម្លិះក្នុងពិធីសាសនា ដើម្បីបង្ហាញពីចិត្តជ្រះថ្លា និងការគោរពបូជា។
ហើយសារមន្ទីរក៏ជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ទាក់ទាញមួយ ដែលអាចទាក់ទាញភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិ។
មុនពេលភ្ញៀវមកដល់ ម្ចាស់ផ្ទះតែងតែរៀបចំផ្ទះសម្បែងឱ្យមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ និងស្អាតបាតល្អ។
ចំណែកឯចលនាបង្រួបបង្រួមជាតិ បង្កើតឡើងដោយព្រះបាទ នរោត្តមសីហនុ នៅ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មិនមានសញ្ញវុធទំនើបសម្រាប់ច្បាំងនិងបារាំងនោះទេ ដោយមានត្រឹមកាំភ្លើងឈើប៉ុនណោះ ។
អំណោយទាំងនោះមិនត្រឹមតែផ្តល់តម្លៃសម្រាប់ពួកគេនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាផលតបស្នង និងជួយបង្កើនការចូលរួមពីសង្គម។
ជាពិសេសនៅពេលជូនទៅកាន់មនុស្សចាស់ ឬអ្នកដែលមានឋានៈខ្ពស់ ក្រមាអាចជាកាដូដែលបង្ហាញពីការគោរព និងដឹងគុណ។
តាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានាដូចជា ទូរទស្សន៍ វិទ្យុ កាសែត អនឡាញ បានផ្សាយផ្ទាល់នូវកម្មវិធីសំខាន់ៗ និងរឿងរ៉ាវទាក់ទងនឹងសន្តិភាព។
ការប្រើដៃទាំងពីរដើម្បីប្រគល់ ឬទទួលវត្ថុអ្វីមួយ គឺបង្ហាញពីការឲ្យតម្លៃខ្ពស់ចំពោះបុគ្គល ឬវត្ថុនោះ។
ល្បែងនេះតម្រូវឲ្យអ្នកលេងមានភាពប៉ិនប្រសប់ក្នុងការចាប់កូនបាល់ និងរើសឈើក្នុងពេលតែមួយ។
ការជ្រើសរើស កាដូរជាសម្ភារៈប្រើប្រាស់សម្រាប់ផ្ទះថ្មី គឺជាគំនិតដ៏ល្អមួយ ព្រោះវាមានប្រយោជន៍សម្រាប់ម្ចាស់ផ្ទះ។
ជាពិសេសកូនក្រមុំគួរប្រើគ្រឿងអលង្ការដែលមានន័យជារបស់អរូបីរបស់ជាតិផងដែរ។
ការគោរពរវាងមិត្តភក្តិ គឺការស្ដាប់ពីគំនិតគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយអាចផ្លាស់ប្ដូរយោបល់គ្នាបានយ៉ាងស្មើភាព។
ស្រង់ស្តៅចេញ ដាក់ចូល ទឹកត្រជាក់ ឬទឹកកក ភ្លាមៗ ដើម្បីរក្សាពណ៌បៃតងស្រស់ និងភាពស្រួយរបស់ស្តៅ។
មុទិតា មានន័យថា ដំណើរមានចិត្តរីករាយទៅរកសេចក្តីសុខ សេចក្តីចម្រើន មិនច្រណែន មិននិន្ទាឈ្នានីស។
សន្ទូចឬស្សីក៏ត្រូវបានបង្ហាញក្នុងពិព័រណ៍វប្បធម៌ និងប្រើប្រាស់ក្នុងសាលារៀនសិប្បកម្មផងដែរ។
រួមជាមួយនេះផងដែរ បុកល្ហុងក៏ជាម្ហូបដ៏ពេញនិយមដែលបង្ហាញពីឆ្ញាញ់នៃរសជាតិយ៉ាងច្បាស់។
វាក៏តំណាងឱ្យ ការជួបជុំគ្នា ក្នុងគ្រួសារលើតុអាហារ ដែលនាំមកនូវភាពកក់ក្តៅ និងសុភមង្គល។
វាយោ​​​​​​​​ បុរសដែលប្រៀបបានទៅនឹងខ្យល់។
មុខម្ហូបទីបី សម្លម្ជូរកញ្ឆែត គឺជាមុខម្ហូបខ្មែរដ៏ពេញនិយមមួយ ហើយរសជាតិរបស់វាមានលាយឡំគ្នាយ៉ាងចុះសម្រុងនូវជាតិជូរ ហឹរ ប្រៃ និងផ្អែមតិចៗ។
ដើម្បីធ្វើឲ្យសម្លមានរសជាតិជូរអែម អ្នកត្រូវការ ម្នាស់មួយចំហៀង រួចអាចហាន់ជាចំណិតៗ ឬដុំៗ ទៅតាមចំណូលចិត្ត។
ជំនឿទាំងនេះ ជាទូទៅមានគោលបំណងចង់ដាស់តឿន បង្ហាញពីក្រមសីលធម៌ ឬផ្តល់ជាមេរៀនជីវិតជាដើម។
ឯឈើដែលយកមកធ្វើជាកំពូលសាជី ភាគច្រើនគឺ ឈើគគីរ និងប្រេងខ្យល់។
រំងាស់វាបន្ថែមម្តងទៀត រួចបន្ថយភ្លើងឱ្យទាបដើម្បីកុំឱ្យស៊ុបចុះត្រជាក់។
ខេត្តកំពតមានតំបន់ទាក់ទាញដូចជា ភ្នំបូកគោ​ ចំការម្រេចកំពត រមណីយដ្ឋានទឹកឈូ និងទន្លេកំពត។
បន្ថែមពីនេះទៀត បានដាក់គ្រឿងផ្សំទាំងអស់ចូលហើយ សូម កូរឲ្យសព្វ ដើម្បីឲ្យគ្រឿងផ្សំចូលជាតិគ្នា។
បច្ចុប្បន្ន ភ្ញៀវអាចទៅទស្សនា តំបន់អភិវឌ្ឍន៍ដែលបានបញ្ចប់ការសាងសង់មួយចំនួនដូចជាសួនច្បារតូចៗ ឬកន្លែងដើរលេងតាមមាត់ទន្លេ។
ពួកគេនឹងប្ដូរទៅជាឈ្មោះដែលមានន័យថា "មាន" "ជ័យ" "សុភមង្គល" "រុងរឿង" ឬ "សាមគ្គី" វិញ។
សម្រាប់នំអាកោរនេះដែរ យើងចំបាច់ត្រូវប្រើទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ ដោយព្រោះថា វាជួយឲ្យនំអាកោររបស់យើងឡើងបានល្អ។
ដើម្បី​រំឭក​ដល់​ជ័យជម្នះ​លើ​របប​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍ការ​ប្រារព្ធ​ពិធី​នេះ​មាន​គោលបំណង​សំខាន់ជាច្រើន។
កន្លែងគង់របស់ព្រះសង្ឃ ត្រូវរៀបចំឲ្យមានភាពដាច់ដោយឡែកពីឧបាសក-ឧបាសិកា។
បន្ទាប់មកដាំទឹកកន្លះឆ្នាំងទុកឱ្យពុះ រួចដាក់នុយចូលស្រុះរយៈពេល១០នាទី។
ស្ពាននេះក៏បានក្លាយជាចំណុចទាក់ទាញមួយសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរក្នុងការថតរូប និងគយគន់ទេសភាពទន្លេមេគង្គដ៏ធំល្វឹងល្វើយ។
ក្រៅពីការផលិតស្រា គ្រួសារទាំងនោះភាគច្រើនក៏មានការចិញ្ចឹមសត្វជ្រូកផងដែរ។
ស្ថាបត្យកម្មអាណានិគមបារាំងនៅកម្ពុជា មិនមែនត្រឹមតែជាសំណង់អគារប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌ដែលបានបង្ហាញពីការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងរចនាបថអឺរ៉ុប និងលក្ខណៈពិសេសរបស់ខ្មែរ។
វាមានរាងជាដែកសំប៉ែត ឬកោងបន្តិច នៅខាងចុងមានមុខមុត រីឯគល់ជាមួយដងឈើ​ រឺមួយក៏ដងឬស្សី។
សហគមន៍ជនបទក៏នៅតែកំពុងបន្តរក្សានូវអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ និងរបៀបរស់នៅប្រពៃណី ខណៈដែលសហគមន៍ទីក្រុងកំពុងតែរីកចម្រើនទៅរកភាពទំនើប និងនគរូបនីយកម្ម។
មុននឹងបញ្ចប់ គេចាប់ក្ដាប់បាតសាជី តាមក្បាច់មួយហៅថា ជើងក្អែប មកដល់ត្រឹមនេះ រូបរាងសាជីបានរួចរាល់ហើយ តែនៅខ្វះកំពូលប៉ុណ្ណោះ។
ពួកគេច្រើនតែត្រូវបានរុំដោយ ក្រមា ឬដាក់ក្នុង ប្រអប់ឈើតូចៗ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពប្រណិត។
ចំពោះគ្រឿងផ្សំសម្រាប់ធ្វើឆៃប៉ូវដែលយេីងត្រូវមានដូចជា ឆៃថាវ អំបិល ស្ករស និង ទឹក។
ពួកគេជឿថាឈ្មោះចាស់អាចទាក់ទាញវិញ្ញាណមិនល្អឬបង្កបញ្ហាអរូបីផ្សេងៗ។
ហាមដាច់ខាតមិនឱ្យប្រើស្លាបព្រាដែលយើងកំពុងបរិភោគ ឬដែលបានប៉ះមាត់យើងរួចហើយ ដួសទៅក្នុងចានម្ហូបរួមគ្នានោះឡើយ ទង្វើនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាមិនមានអនាម័យ និងមិនគោរពដល់អ្នករួមតុ។
ចំណែក គ្រឿងផ្សំសម្រាប់ធ្វើសំបកវិញ យើងអាចកែច្នៃពណ៌សំបកនំទៅតាមពណ៌ដែលយើងចង់បានតាមរយៈគ្រឿងផ្សំនីមួយៗ។
វាជាឧបករណ៍ដែលមិនបង្កផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានដូចគ្រឿងចក្រធំៗនោះឡើយ។
យើងត្រូវយកគម្របមកគ្របពីលើ ២ ទៅ៣នាទី ដើម្បីឲ្យបង្គាអាចស្រូបជាតិបានល្អ ទើបច្របល់ចូលគ្នាឱ្យសព្វជាមួយមីសួរ។
មុខម្ហូបនេះមានរសជាតិ ប្រៃ ផ្អែម ជូរ ហឹរ និងឈ្ងុយ ពីគ្រឿងផ្សំ និងខ្ទិះដូង។
ដោយសារតែវប្បធម៌ និងរបៀបរស់នៅរបស់ជនជាតិភាគតិចទាំងនេះហើយដែលជាចំណុចទាក់ទាញដ៏សំខាន់សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរដែលចង់ស្វែងយល់ពីភាពសម្បូរបែបនៃវប្បធម៌កម្ពុជា។
ល្បែងនេះតម្រូវឲ្យមានអ្នកលេង យ៉ាងតិច ៥នាក់ ឡើងទៅ។
នេះគឺដើម្បីបង្ហាញពីការគោរព និងមិនធ្វើឲ្យអ្នកផ្តល់មានអារម្មណ៍អន់ចិត្ត។
ជាពិសេសកុំអោយប៉ះខ្សែរមឹក​ ឬបោះមេមឹកចំខ្សែរមឹកនោះអ្នកនឹងចាញ់។
ផ្លូវទាំងនោះមិនមែនជាផ្លូវរាបស្មើទាំងស្រុងនោះទេ តែជា កម្រាលផ្លូវលយខ្ពស់ពីដី ដែលសាងសង់ពីដីល្បាប់ និងថ្មបាយក្រៀម។
បន្ទាប់មក ដាក់ខ្ទះលើភ្លើងតិចៗ រួចចាក់ខ្ទិះដូង ទឹក ស្ករស និងអំបិលចូល ហើយកូរឲ្យរលាយចូលគ្នា។
គ្រឿងផ្សំសំខាន់ៗសម្រាប់សម្លរម្ជូរផ្លែខ្នុរមានដូចជា ផ្លែខ្នុរ កាត់វាជាចំណែកតូច សាច់ត្រី ឬសាច់ផ្សេងៗ ខ្ទឹមស ខ្ញី បន្លែដូចជា ត្រសក់ ស្លឹកគ្រៃ អំបិល ស្ករ ទឹកត្រី និង ទឹក។
​វាមិនត្រឹមតែជាសុជីវធម៌ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយបង្កើតបរិយាកាសល្អប្រសើរសម្រាប់ការធ្វើទំនាក់ទំនងទៀតផង។
ការ​ថែទាំ​សាជី​ប្រភេទ​នេះ​ក៏​ងាយស្រួល​ដែរ គឺ​គ្រាន់តែ​លាង​សម្អាត​ជា​ប្រចាំ​ក្រោយ​ពេល​ប្រើប្រាស់ប៉ុណ្ណោះ។
ក្រៅពីថវិកា ការបរិច្ចាគសម្ភារៈសំណង់ ដូចជា ស៊ីម៉ងត៍ ដែក ក្បឿង ឈើ ឬសម្ភារៈផ្សេងៗទៀតដែលចាំបាច់សម្រាប់ការជួសជុល ក៏ជាការរួមចំណែកដ៏មានតម្លៃដែរ។
ទាំងអស់នេះសុទ្ធតែជាតម្រូវការប្រចាំថ្ងៃរបស់ព្រះសង្ឃ។
សមាជិកក្រុមត្រូវចេះជួយគ្នា ផ្ដល់យោបល់គ្នា និងរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហា។
រីឯប្រព័ន្ធទឹក និងអគ្គិសនីនៅក្នុងសួនសត្វក៏បានពង្រីក និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីធានាថាការរស់នៅរបស់សត្វ និងសកម្មភាពគ្រប់យ៉ាងក្នុងសួនសត្វមានសុវត្ថិភាព។
ការប្ដូរឈ្មោះក៏អាចផ្ដល់នូវ សន្តិភាពផ្លូវចិត្ត និងក្តីសង្ឃឹមថ្មីផងដែរ។
ភាគច្រើន សត្វដង្កូវដួងដូងរស់នៅក្នុងឈើ ជាពិសេសគឺ ដើមដូង និងដើមត្នោត ព្រោះវាចូលចិត្តស៊ីពីខាងក្នុង ។
​ក្រុម​បញ្ញវន្ត បព្វជិត មន្ត្រីរាជការ និង​នរណា​ក៏​ដោយ​ដែលប្រឆាំង ​ត្រូវ​បាន​ចាត់ទុកជា «សត្រូវ» ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​យ៉ាង​សាហាវ។
បន្ថែមដោយការសួរពីចំណង់ចំណូលចិត្តម្ហូបអាហាររបស់ភ្ញៀវ ដើម្បីអាចរៀបចំអាហារឱ្យសមរម្យនឹងចំណូលចិត្ត និងបំពេញចិត្តរបស់ភ្ញៀវផងដែរ។
វា​ជា​ពេល​វេលា​មួយ ដើម្បី​អបអរ​សមិទ្ធផល​សិក្សា​ដ៏​សំខាន់ និង​គោរព​ដល់​និស្សិត​ដែល​បាន​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​ចំពោះ​កិច្ច​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ ​នឿយ​ហត់​របស់​ពួក​គេ។
រួចរោយ ជីនាងវង និង ម្ទេសស្រស់ ពីលើ ដើម្បីបន្ថែមពណ៌ និងក្លិនឈ្ងុយ។
នៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលសង្គ្រោះសត្វព្រៃនេះ មានសត្វកម្រ និងសត្វជិតផុតពូជប្រមាណ ២០ ប្រភេទ ដែលកំពុងទទួលបានការថែរក្សា និងការពារយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់
លើសពីនេះវា​ជា​ការ​រំឭក​ថា សន្តិភាព​និង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​មិនមែន​បាន​មក​ដោយ​ងាយ​ស្រួល​នោះ​ទេ។
ឧទាហរណ៍ នៅក្នុងវប្បធម៌ខ្លះ ការផ្តល់កាំបិត ឬរបស់មុតស្រួច អាចត្រូវបានបកស្រាយថាជាការផ្តាច់ទំនាក់ទំនង។
នៅពេលកូរម្សៅ និងខ្ទិះដូងរាងតឹងដៃហើយ យើងអាចចាប់ផ្ដើមចាក់ទឹកក្ដៅឧណ្ហៗចំនួន ៣៧៥ មីលីលីត្រចូល។
ភាពជាអ្នកដឹកនាំ ភាពរឹងមាំ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់កូនប្រុសច្បង ជួយឲ្យគ្រួសារទាំងមូលអាចឆ្លងផុតគ្រាដ៏លំបាកនេះទៅបានដោយរលូន និងសមរម្យតាមប្រពៃណី។
ក្រៅពីផ្តល់ពណ៌ រមៀតក៏បន្ថែមរសជាតិ និងក្លិនឈ្ងុយប្លែកក្នុងម្ហូបផងដែរ ។
នៅពេលគេដាំបាយនោះ ចំហាយស្រាត្រូវបានកើតឡើង ហើយចំហាយនោះបានភាយចេញពីបំពង់ដែលភ្ជាប់ពីគម្របឆ្នាំងទៅកាន់ពាងសម្រាប់ទទួលចំហាយស្រា។
ទោះបីជាមានភាពរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យាក៏ដោយ ក៏ខ្លាឃ្លោកនៅតែមានប្រជាប្រិយភាពដែរ។
ពីព្រោះការសំពះ បង្ហាញការគោរពចំពោះអ្នកស្មើគ្នា ឬចំពោះអ្នកដែលមានអាយុច្រើន បងប្អូន អ៊ំ ពូមីង  ឬអ្នកដែលមានឋានៈខ្ពស់ជាង។