Sliden/khm-asr-cultural-24k huggingface dataset:
រក្សាទំនាក់ទំនងល្អក្នុងគ្រួសារ ការទៅលេងជួយបង្កើតសុភមង្គល និងការយោគយល់គ្នារវាងគ្រួសារទាំងពីរ។
ទាល់តែទឹកចាប់ផ្ដើមពុះ ទើបយើងចាប់ផ្ដើមយកអង្ករដំណើបទៅលាងទឹកឱ្យស្អាត មុនពេលចាក់ចូលឆ្នាំង។
ដូច្នេះហើយ ការវិនិយោគលើការអភិវឌ្ឍន៍សួនសត្វភ្នំតាម៉ៅ គឺជាសញ្ញាណដ៏សំខាន់មួយដែលបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជាក្នុងការការពារបេតិកភណ្ឌធម្មជាតិរបស់ខ្លួន។
យ៉ាងណាមិញ​ ការស្តាប់ធម៌ដោយយកចិត្តទុកដាក់ គឺជាឱកាសដ៏ល្អដើម្បីទទួលបាននូវបញ្ញាស្មារតី ការយល់ដឹងអំពីផ្លូវធម៌ និងការស្វែងរកសេចក្តីសុខក្នុងជីវិត។
ពាក្យដែលគេប្រើពេលណែនាំខ្លួនជាភាសាមិនផ្លូវការមានដូចជា សួស្ដី រីករាយដែលបានស្គាល់ ឬ ខ្ញុំនៅជិតនេះ។
ដើម្បីបំបាត់ក្លិនឆ្អាបនេះ ជាធម្មតាគេតែងយកគល់ស្លឹកគ្រៃដាក់ចូលទៅក្នុងពោះត្រី។
ពេលរៀបឲ្យមាន់ជល់គ្នា ម្ចាស់មាន់គេទះដៃស្រែកឡើង ថា យើងបានគ្នាហើយ ។
ឯការបូជាសពទាមទារពេលវេលាយូរ ត្រូវមានឈើ និងទីធ្លាធំ ដែលពិបាករកក្នុងពេលមានសង្គ្រាម។
ល្បែងលោតមឹកផ្ដល់នូវភាពសប្បាយរីករាយ វាក៏ផ្ដល់ការបន្ធូរអារម្មណ៍ពីភាពតានតឹងផងដែរ  ពិសេសវាជាការបន្ធូរអារម្មណ៍ពីការសិក្សា ឬការងារ។
ការប្រគេនចង្ហាន់មិនមែនត្រឹមតែជាការផ្តល់អាហារធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា ទានដ៏មានតម្លៃបំផុតមួយ ដែលបង្កប់នូវជំនឿ ការគោរព ការលះបង់ និងការរួមចំណែកដល់ការរីកចម្រើននៃព្រះពុទ្ធសាសនា និងសង្គមទាំងមូល។
វត្តអារាមជាច្រើនបានកសាងបច្ឆាសម្រាប់បូជាសពតាមបែបទំនើប  ដែលជួយកាត់បន្ថយពេលវេលា និងផ្សែងពុល។
ទន្លេស្ទឹងសែន​មិន​ត្រឹមតែ​ជា​ទីតាំង​កម្សាន្ត​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ក៏​ជា​ផ្នែក​មួយ​ដ៏​សំខាន់​នៃ​ជីវភាព​រស់នៅ​របស់​ប្រជាជន​ក្នុងខេត្តកំពង់ធំ​ផង​ដែរ។
ទាំងនេះដោយសារឥទ្ធិពលនៃកត្តាភូមិសាស្ត្រ សេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ និងការអភិវឌ្ឍន៍។
ទឹកធ្លាក់មានឈ្មោះបោះសម្លេងក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺមួយកន្លែងនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅ ភូមិតាំងសំរោង ឃុំអមលាំង ស្រុកថ្ពង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ។
ប្រាសាទភិមាអាកាសមាន ទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិនគរក្រៅ ឃុំគោកចក ស្រុកនគរធំ ខេត្តសៀមរាប។
ដំបូង គេចាប់ផ្តើម ពុះឫស្សី ហើយយកមក បិតឲ្យបានស្តើងល្អដោយប្រើកាំបិតបន្ទោះ។
ចំណែកតម្លៃវិញប្រែប្រួលអាស្រ័យទៅតាមប្រភេទក្រណាត់ ម៉ាក គុណភាព និងការរចនារបស់អង្រឹង។
ជាពិសេសវង់តន្ត្រីអាពាហ៍ពិពាហ៍មានលេងបទហោមរោងដើម្បីបួងសួងសូមពរជ័យសិរីមង្គលប្រោះព្រុំដល់ទីកន្លែងពិធី និង​កូនកំលោះកូនក្រមំុ ព្រមទាំងក្រុមគ្រួសារនិងញាតិមិត្តជិតឆ្ងាយ។
គ្រឿងផ្សំដើម្បីធ្វើឆាក្តៅមានដូចជា​​​​​​ សាច់មាន់ ម្រះព្រៅ សណ្តែកដីលីង ម្ទេសស្រស់ រមៀត រំដេង ស្លឹកក្រូចសើច ខ្ទឹមស ស្លឹកគ្រៃ ប្រេងឆា អំបិល ស្ករស​ ម្សៅស៊ុប ទឹកត្រី ប្រេងខ្យង។
អាហារមានច្រើនមុខច្រើនបែប ដែលក្នុងនោះថែមទាំងមានអាហារប្រចាំតំបន់ដូចជា មាន់ដុត ត្រីអាំង សម្លទំពាំង ជាដើមដែលមានរស់ជាតិគួរជាទីគាប់ចិត្ត។
បន្ទាប់មក នៅពេលដែលទឹកត្នោតជូរត្រូវបានប៉ះពាល់នឹងខ្យល់ បាក់តេរីមួយប្រភេទចាប់ផ្ដើមបំប្លែងជាតិអាល់កុល។
គេអាចប្រើខ្សែធម្មជាតិដូចជា សរសៃឫស្សី ឬសរសៃត្នោត ជាពិសេសស្លឹកដែលជាបណ្តូររបស់ដើមត្នោតផ្ទាល់តែម្តង។
បន្ទាប់មកគេយកដើមដែលស្ងួត ទៅពុះ ឬបកយកតែសរសៃខាងក្នុង។
ជាដំបូងគេត្រូវនិមន្តព្រះសង្ឃមកដល់ក្នុងកម្មពិធីដើម្បីបួងសួងសុំសេចក្ដីសុខ សេចក្ដីចម្រើន និងសុភមង្គល។
ជនជាតិគ្រឹង ត្រូវបានគេស្គាល់តាមរយៈផ្ទះខ្ពស់ៗ និងរបរធ្វើស្រែចម្ការ ពួកគេមានជំនឿលើខ្មោចព្រាយអារក្ស និងមានពិធីកម្មបូជាផ្សេងៗ។
ជាទីកន្លែងដែលមិនមានវត្ថុរាយប៉ាយច្រើនពេក ដែលអាចបង្កការលំបាកក្នុងការរកធ្យូង។
ហាត់ប្រាណ​ល្បែងនេះតម្រូវឲ្យមានការលោត រត់ និងគេច  ហើយវាជួយឲ្យអ្នកលេងបានហាត់ប្រាណ ជួយរក្សាសុខភាពល្អ និងបង្កើនភាពរហ័សរហួន។
ការប្រារព្ធពិធីបុណ្យចម្រើនព្រះជន្មព្រះមហាក្សត្រ គឺពោរពេញទៅដោយ បរិយាកាសរីករាយ ឱឡារិក និងការដឹងគុណ ដែលសាយភាយទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
ការជូនជាសម្លៀកបំពាក់ដែលសិក្កសមទៅលោកគ្រូអ្នកគ្រូ។
សម្លេងភ្លេងក៏ជាមធ្យោបាយទំនាក់ទំនង គេចាត់ទុកភ្លេងជាភាសាមួយសម្រាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយវិញ្ញាណ។
ប្រាសាទបាពួន  ជាប្រាសាទភ្នំដ៏ធំមួយដែលត្រូវបានកសាងឡើងនៅសតវត្សរ៍ទី ១១ ដោយព្រះបាទឧទ័យាទិត្យវរ្ម័នទី ២។
ផ្កាព្រៃលូតលាស់ដោយសេរីក្នុងព្រៃ ដែលអាចតំណាងឱ្យ សេរីភាព ភាពផ្សងព្រេង និងការត្រៀមខ្លួនរួមដំណើរជាមួយគ្នា ក្នុងដំណើរជីវិតអាពាហ៍ពិពាហ៍ដែលពោរពេញដោយបទពិសោធន៍ថ្មីៗ។
ចំណុចដែលគួរចងចាំ គឺមិនត្រូវនិយាយកាត់ ឬបជ្រៀតចូលការសន្ទនារបស់អ្នកដទៃឡើយ។
ក្រោយមកទៀត យើងចាក់ទឹកចូលមួយល្មម មិនតិច ឬមិនច្រើនពេក រួចកូរចូលគ្នាឱ្យរលាយ។
នៅពេលសៀងឡើងជាតិបានល្អហើយ អ្នកអាចឃើញវាមានពណ៌ត្នោតចាស់ និងមានក្លិនឈ្ងុយ។
ពួកគេភាគច្រើនរស់នៅក្នុងតំបន់ភ្នំខ្ពង់រាប និងតំបន់ព្រៃឈើដាច់ស្រយាល ដោយរក្សាបាននូវរបៀបរស់នៅប្រពៃណីរបស់ពួកគេ។
ហើយក៏មានរូបសំណាកនាងមច្ឆា និងរូបសំណាកក្តាមដ៏ធំ ដែលជាចំណុចទាក់ទាញឲ្យភ្ញៀវទេសចរមកថតរូបផងដែរ។
គេចាប់ផ្តើម ត្បាញពីបាតស្មុក ឡើងទៅលើជាលំដាប់។
ហើយជាពិសេសផ្នែកខាងក្រោមរបស់ដើមកំប្លោក មានសរសៃរឹងមាំ ប៉ុន្តែមានទម្ងន់ស្រាល ដែលធ្វើឲ្យអង្រឹងប្រភេទនេះមានភាពងាយស្រួលយកតាមខ្លួន។
ពួកគេជួយក្នុងការជ្រើសរើសគ្រឿងទេស បន្លែ និងចម្អិនម្ហូបអាហារបរិច្ឆេទ ដែលសមស្របនឹងឱកាស ព្រមទាំងបង្ហាញពីស្នាដៃដ៏អស្ចារ្យនៃការរួមគ្នានៃក្រុមអ្នកចម្អិន។
ទីមួយ តំបន់ភូមិភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា រួមមាន ខេត្តរតនគិរី និង ខេត្តមណ្ឌលគិរី ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាតំបន់ខ្ពង់រាបដ៏ធំល្វឹងល្វើយ។
អ្នកទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ ដែលបានទៅដល់ទីនោះ តែងមានការនឹកសង្វេគ អាណិត ដល់ជនរងគ្រោះ ដែលត្រូវបានពួកខ្មែរក្រហមធ្វើទារុណកម្ម និងសម្លាប់ យ៉ាងឃោឃៅ។
ហេីយវាមានពីររសជាតិគឺ ប្រៃ និង ផ្អែម ដែលអាចយកទៅចៀនពងទា ឆាជាមួយបាយ ឬ ឆាជាមួយសាច់ជាដេីម។
ម្រេចក៏ជាគ្រឿងទេសមួយប្រភេទដែលប្រជាជនខ្មែរភាគច្រើននិយមប្រើប្រាស់។
នៅក្នុងសហគមន៍នេះ វិស័យសេវាកម្ម និងឧស្សាហកម្មមានការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំង។
ជាទូទៅគេតែងនិយាយថា "បងគិតលុយ" ដែលជាឃ្លាប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ និងងាយស្រួលយល់សម្រាប់អ្នកផ្ដល់សេវាកម្មដែលមានបទពិសោធន៍ជាមួយភ្ញៀវ។
ខណៈពេលដែលការសួរសុខទុក្ខតាមជនបទសង្កត់ធ្ងន់លើប្រពៃណី និងភាពកក់ក្តៅរវាងបុគ្គល ការស្វាគមន៍នៅទីក្រុងសម្របខ្លួនទៅនឹងរបៀបរស់នៅតាមបែបសម័យទំនើប ដែលបង្ហាញពីវប្បធម៌របស់ខ្មែរមានតុល្យភាពរវាងអតីតកាលជាមួយនឹងបច្ចុប្បន្ន។
ឧទាហរណ៍ នៅពេលឪពុកម្ដាយរបស់សិស្សទៅជួបនាយកសាលា គេក៏ជូនអំណោយជាកន្ត្រកផ្លែឈើដែរ។
​ហើយរយៈពេលនៃការសង្កត់នេះ អាចចន្លោះពី ៤ ទៅ ៦ ម៉ោង ឬក៏អាចយូរជាងនេះ ទៅតាមឧបករណ៍ដែលយើងសង្កត់ថាធ្ងន់ ឬស្រាល។
ហើយពួកគេត្រងទឹកភ្លៀងចូលទៅក្នុងពាង ដែលជាវិធីសាស្ត្រដ៏មានប្រសិទ្ធភាពមួយ ដើម្បីរក្សាទុកទឹកស្អាតសម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅពេលខ្វះខាត។
ភាគច្រើនអង្រឹងស្លឹកជ្រៃនិយមប្រើប្រាស់នៅតាមតំបន់ជនបទ សម្រាប់មនុស្សធំដេកលំហែកាយក្រោមម្លប់ដើមឈើ ឬនៅតាមរោងស្រែចំការ។
ចំពោះនំចាខ្វៃ ឬនំបំពងផ្សេងៗតំណាងឱ្យការរួបរួម និងភាពសាមគ្គី។
ម្យ៉ាងទៀតវាដូចគ្នានឹងស្លឹកជ្រៃដែរ កំប្លោកផ្ដល់នូវភាពត្រជាក់ល្អ ដោយសារលក្ខណៈជាសរសៃធម្មជាតិរបស់កំប្លោក។
ជាពិសេសគឺម្ស៉ៅលាបជើងការពារសត្វល្អិតទៀក ប្រេងលាបកំដៅសាច់ដុំមុនដើរ និងក្រោយដើរ និងថ្នាំពេទ្យ ក្រដាសជាដើម។
ពេលសណ្ដែកសៀងស្រស់ទឹកស្ងួតហើយ យកវាទៅក្រាលនៅលើកញ្ច្រែង ឬថាសដែលមានរន្ធខ្យល់ចេញចូលល្អ។
មិនត្រឺមតែប៉ុណ្ណោះមានឧបករណ៍តន្ត្រីជាចម្បងរួមមាន បុីពក តាខេ ឈឺង ទ្រសោ​ ទ្រអ៊ូ  ឃឺម ស្គរដៃ និងមានឧបករណ៍ជាច្រើនទៀត។
ឧទាហណ៍ ការនិយាយ «សួស្ដីបង» ទៅកាន់អ្នកធ្វើការជាមួយ គឺបង្ហាញពីភាពរួសរាយរាក់ទាក់រវាងគ្នានិងគ្នា។
វាត្រូវបានរៀបចំឡើងយ៉ាងល្អិតល្អន់ ដោយប្រើប្រាស់ស្លឹកចេក ផ្កាភ្ញីស្រស់ៗ និងគ្រឿងតុបតែងលម្អជាច្រើនទៀត។
កាផ្តល់កាដូរ ឬអំណោយដល់ម្ចាស់ផ្ទះ គឺជាការរបៀបបង្ហាញការដឹងគុណចំពោះការអញ្ជើញឬការទទួលស្វាគមន៏របស់ម្ចាស់ផ្ទះ។
ពួកគេអាចចាប់ផ្ដើមជួយធ្វើកិច្ចការស្រាលៗតាំងពីតូចទៅ ដើម្បីជួយសម្រាលកិច្ចការឪពុកម្ដាយពេលមានភ្ញៀវមកលេងផ្ទះ។
របៀបលាយញាំយើងត្រូវកាត់ចានធំមួយ ដាក់ ស្តៅ ដែលបានស្រុះហើយ ដាក់សាច់ជ្រូកបីជាន់ហាន់រួចដាក់ចូល និង ត្រសក់ ប៉េងបោះ ជី​ ខ្ទឺមស ខ្ទឺមក្រហមនិង ម្ទេសផ្លោកហាន់ចូលចាក់ ទឹកអំពិលទុំ ដែលបានរៀបចំរួចចូល កូរច្របល់ថ្នមៗឲ្យសព្វគ្រឿង។
ការធ្វើបែបនេះជាច្រើនលើកជាច្រើនសាររហូតជនរងគ្រោះសន្លប់បាត់ស្មារតី ទើបពួកវាយកជនរងគ្រោះជ្រមុជក្បាលចូលទៅក្នុងពាងដែលមានទឹកសំអុយដើម្បីអោយមានស្មារតីឡើងវិញរួចសួរចម្លើយ បន្ដទៀត។
ម្យ៉ាងវិញទៀត សម្រាប់អ្នកដែលប្រតិកម្មចំពោះសណ្តែកដីឬល្ង អ្នកអាចធ្វើស្នូល ដោយមិនបាច់ដាក់សណ្តែកដី ឬ ល្ងលីងក៏បាន។
បើ់ទោះបីជាមានអាយុកាលរាប់រយឆ្នាំក៏ដោយ ក៏រូបព្រះពុទ្ធបដិមាទាំងអស់ នៅតែមានទម្រង់ដើម នឹងមិនផ្លាស់ប្តូរឡើយ ។
ស្ថានភាពធម្មជាតិដែលមិនទាន់ត្រូវបានជួសជុលទាំងស្រុងនេះ ធ្វើឱ្យវាមានភាពទាក់ទាញខ្លាំង។
វាបង្កើតបរិយាកាសបែបសិល្បៈ​ ទាក់ទាញ និងមានន័យដ៌ល្អសម្រាប់ពិធីមង្គលការ។
នៅក្នុងទំនៀមទំម្លាប់ខ្មែរយើង ជាទូទៅកូនប្រុស និងកូនស្រីជាអ្នកសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសគូរអនាគត ដើម្បីបង្កើតគ្រួសារ។
សកម្មភាពទាំងនេះមិនត្រឹមតែបម្រើទីផ្សារក្នុងស្រុកប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាប្រភពចំណូលដ៏សំខាន់សម្រាប់គ្រួសារផងដែរ។
សហគមន៍នេសាទជាច្រើនកំពុងព្យាយាម សម្របខ្លួន ទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរទាំងនេះ។
ជួនកាល គេក៏មានការដេរ ឬចង សន្លឹកស្លឹកមួយចំនួនដើម្បីឲ្យស្មុកកាន់តែរឹងមាំ។
ជាចុងក្រោយ រោយល្ងពីលើ ដើម្បីបន្ថែមឱជារសនៃនំឱ្យកាន់តែឈ្ងុយឆ្ងាញ់។
ដែលក្រដាសវេចខ្ចប់ដែលភ្លឺរលោងខ្លាំង  ឬមានជាតិគីមីច្រើន គឺពិបាកក្នុងការកែច្នៃឡើងវិញ។
បើអ្នកណារកឃើញមុនគេ និងចាប់ "កូនកាស" នោះបាន អ្នកនោះត្រូវដេញញៀចស្លឹកត្រចៀកអ្នកទាំងអស់គ្នាដែលរកពុំឃើញ។
ការលេងត្រេះទាមទារភាពអត់ធ្មត់ និងការអនុវត្តតាមក្បួន។
ក្នុងជំនឿខ្លះ ផ្កាពោធិ៍ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាផ្កាពិសិដ្ឋដែលអាចផ្តល់ ពរជ័យ ការការពារ និងសំណាងល្អ។
ចំណែកឯពាក្យ សួស្ដី ជាពាក្យទូទៅដែលយើងអាចប្រើជាមួយមនុស្សគ្រប់វ័យតាមតំបន់ និងគ្រប់កាលៈទេសៈបាន។
នៅក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ មានកន្លែងដើរលេងល្បីៗជាច្រើនសម្រាប់ឲ្យភ្ញៀវទេសចរណ៌ចូលទៅទស្សនា។
ភារកិច្ចស្នូលរបស់ពួកគេ គឺថតរូប និងវីដេអូគ្រប់វគ្គនៃពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ទាំងស្រុងដើម្បីចាប់យករូបសំខាន់ៗ។
ការទៅលេងផ្ទះអ្នកចាស់ទុំក្រោយរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ មានអត្ថប្រយោជន៍សំខាន់ៗជាច្រើន ដែលជួយលើកកម្ពស់ទំនាក់ទំនងគ្រួសារនិងជីវិតគូ
ស្វាមីភរិយាផងដែរ។
ជាពិសេសអាម៉ុកមានប្រវត្តិត្រូវបានបន្តតាំងពីសម័យអង្គរមកម៉្លេះ។
សម្រាប់អង្រឹងមួយប្រភេទទៀតគឺ  អង្រឹងធ្វើពីក្រណាត់ វាជាជម្រើសដ៏ពេញនិយមបំផុតនាពេលបច្ចុប្បន្ន ដោយសារភាពងាយស្រួល និងផាសុខភាព។
ប្រជាជនខ្មែរនៅតាមជនបទនិយមយកអង្រ្កងមកឆា ឱ្យមានរសជាតិជូរអែម ហើយគេដាក់ឈ្មោះម្ហូបមួយមុខនេះថា​ ឆាអង្រ្កង។
ជាបន្តមកទៀតត្រូវយកត្រីដែលបានសម្រក់ទឹកនោះ ទៅប្រឡាក់ជាមួយនឹងអំបិលច្របល់ឱ្យសព្វល្អ ដូចដែលយើងធ្វើប្រហុកសាច់ដែរ។
ជាទូទៅ វាមានតម្លៃថោកជាងអង្រឹងធ្វើពីក្រណាត់ ព្រោះវត្ថុធាតុដើមងាយស្រួលរកបាននៅតាមជនបទ។
ប្រជាជនខ្មែរនិយមធ្វើត្រីឆ្អើរនៅខែដែលមានត្រីច្រើន។
ឧទាហរណ៍ ការបរិច្ចាគដើម្បីសាងសង់កុដិសម្រាប់ព្រះសង្ឃគង់នៅ ធម្មសាលាសម្រាប់សិក្សាធម៌ ឬរបងវត្តជាដើម សុទ្ធតែជាទង្វើដែលបង្ហាញពីការជ្រះថ្លា និងការចង់រួមចំណែកថែរក្សាទ្រទ្រង់ព្រះពុទ្ធសាសនា។
គេធ្វើរបៀបនេះទាល់តែម្ខាងៗអស់មាន់ទាំងអស់ ឬអស់មាន់ច្រើនជាងគេទុកថាចាញ់ ខាងណាបានមាន់ច្រើនគេទុកថាឈ្នះ ។
ការដែលចំនួនអ្នកលេងក្នុងមួយវគ្គមិនកំណត់នោះទេ គឺជាចំណុចវិជ្ជមានមួយដែលធ្វើឲ្យសកម្មភាព ឬល្បែងនោះមាន លក្ខណៈបើកចំហ រួមបញ្ចូលគ្នា និងអាចបង្កើតភាពរីករាយបានយ៉ាងទូលំទូលាយ សម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា។
គេអាចយកវាដាក់ក្នុងសម្ល ស្ងោ ចៀន ឆា បានគ្រប់ប្រភេទ។
ចំពោះម្ទេសក្រៀម គួរតែចិញ្ច្រាំឱ្យម៉ដ្ឋ ហើយដាក់បរិមាណតាមការចូលចិត្ត ហើយសម្រាប់ម្ទេសខ្មាំងអាចដាក់ ២-៣ ផ្លែ។
ពេលនោះ មាន់​ឆ្លើយថា «​រលត់​»​បន្ទាប់មក ខ្លែង​ក៏​បន្តទៀតថា  «​សុំ​មួយ​អង្កត់​»​។​
លើសពីនោះ គេក៏អាចបរិភោគបាយដំណើបជាមួយសាច់ជ្រូកចង្កាក់ដែរ។
អត្ថន័យនៃពាក្យ បងឬប្អូន នេះ គឺ បង្ហាញពីភាពស្និទ្ធស្នាល ភាពរាក់ទាក់ និងការគោរពតាមលំដាប់លំដោយនៃវ័យ។
ការបូជា និងថ្វាយតង្វាយនាគត្រូវបានធ្វើឡើងជាចម្បងនៅតាមទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងទីសក្ការៈបូជាសំខាន់ៗមួយចំនួន ដូចជា នៅអង្គរវត្ត ប្រាសាទបុរាណ វត្តជិតទន្លេនិងជាប់ស្រះ ស្រះស្រង់ ឬ ស្រះជ្រៅ។
តង្វាយដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់បូជាទៅកាន់នាគ ជាទូទៅគឺជារបស់ធម្មជាតិ និងមានន័យជានិមិត្តរូប មានដូចជា ចេក ផ្លែឈើផ្សេងៗ​ និង ផ្កា ជាដើម។
បន្ទាប់ពីនំល្ពៅឆ្អិនរួចរាល់ យើងអាចស្រង់វាចេញពីក្នុងឆ្នាំង ហើយទុកវាឲ្យត្រជាក់សិន​ សិមយកមកភ្លក្សមើល។
ប៉ុន្តែបើការប្រើប្រាស់គ្រឿងមានភាពខុសគ្នាច្រើន។
ច្នៃជារ៉ូប ឬឈុតខ្មែរ សម្រាប់ពិធីមង្គលការ ឬកម្មវិធីផ្លូវការដែលត្រូវការភាពថ្លៃថ្នូរ។
បន្ទាប់មកគេយកបាយដែលលាយជាមួយមេដំបែហើយនោះមកចាក់ទុកក្នុងខាប់ស្អាតមួយ​។
ដោយសារតែ ពួកគាត់មានសិល្បៈក្នុងការប្រើពាក្យពេចន៍សមរម្យ និងមានក្បួនខ្នាត ដើម្បីស្នើសុំកូនស្រីពីគ្រួសារខាងកូនក្រមុំទៅឱ្យខាងកូនប្រុស។
តំបន់នេះជាជម្រកដ៏សំខាន់របស់ជនជាតិភាគតិចជាច្រើន ដែលភាគច្រើនជាក្រុមជនជាតិមន-ខ្មែរ។
ជនជាតិចាមជាច្រើនឈ្មោះរបស់ពួកគេត្រូវបានផ្សំចេញពី ឈ្មោះសាសនា ឈ្មោះផ្ទាល់ខ្លួន និងឈ្មោះឪពុកដែលប្រើសម្រាប់ជាឈ្មោះត្រកូលជាដើម។
គេអាចដាក់ជីរដែលវាមានតួនាទីជួយកាត់ក្លិនឆ្អាបរបស់ពងទាកូន និងបន្ថែមរសជាតិស្រស់ស្រាយ។
ល្បែងនេះមិនត្រឹមតែជាការកម្សាន្តប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏បង្កប់នូវអត្ថន័យអប់រំ និងជំនួយដល់ការលូតលាស់រាងកាយផងដែរ។
ការកំណត់ថ្ងៃទី ២៩ ខែធ្នូ ជាទិវាសន្តិភាពកម្ពុជា គឺដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងបំណងប្រាថ្នារបស់ប្រជាជនកម្ពុជាដែលស្រឡាញ់សន្តិភាព ស្អប់ខ្ពើមសង្គ្រាម ក៏ដូចជាដើម្បីរំលឹកគុណូបការៈដល់បិតាស្ថាបនិកសន្តិភាព និងឥស្សរជនស្នេហាជាតិ
ទាំងអស់ដែលបានលះបង់ដើម្បីសន្តិភាព។
ក៏ជាពេលដែលគ្រួសារទាំងពីរពិភាក្សាគ្នាអំពី ថ្លៃបណ្ណាការ ចំនួនប្រាក់ មាសពេជ្រ ឬទ្រព្យសម្បត្តិផ្សេងៗដែលខាងប្រុសត្រូវជូនខាងស្រី។
នីតិវិធីទាំងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់។
ហេតុដូច្នេះហើយ ការថែរក្សា និងជួសជុលវត្តឱ្យបានគង់វង្ស គឺជាកាតព្វកិច្ចរួមរបស់ពុទ្ធបរិស័ទទាំងអស់គ្នា។
គេជឿថាឈ្មោះដែលមានធាតុត្រូវគ្នា អាចជួយទាក់ទាញលាភសំណាង។
ផ្ទាំងគំនូរលើក្រណាត់សូត្រ គឺជាស្នាដៃសិល្បៈដ៏ប្រណិត ដែលបង្ហាញពីសិល្បៈគំនូរ និងសិល្បៈសូត្រចូលគ្នា ដើម្បីបង្កើតអំណោយ ឬស្ថាបត្យកម្មតាំងផ្ទះដ៏មានតម្លៃ។
នៅតាមតំបន់ជនបទ របៀបរបបរស់នៅមានលក្ខណៈសាមញ្ញ ជិតស្និទ្ធនឹងធម្មជាតិ និងពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើធនធានធម្មជាតិក្នុងតំបន់។
លានស្តេចគំលង់ ឬព្រះលានស្តេចគំលង់ ស្ថិតនៅចន្លោះផ្លូវពីប្រាសាទបាយ័នទៅទ្វារដីឆ្នាំង នៅខាងធ្វេងដៃជាប់ខាងជើងទីលានជល់ដំរី។
ការស្លៀកពាក់នេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាការរក្សានូវវប្បធម៍ប្រពៃណីដ៏មានតម្លៃ និងជាសញ្ញានៃការគោរពបូជាចំពោះសព។
សម្រាប់ស្ត្រី ឈ្មោះដែលពេញនិយមរួមមាន ហ្វាទីម៉ះដែលជាឈ្មោះរបស់បុត្រីរបស់ព្យាការីម៉ូហាម៉ាត់ ឈ្មោះម៉ារីយ៉ាមជាឈ្មោះរបស់ម្តាយរបស់ព្យាការីអ៊ីសាឬព្រះយេស៊ូ និងឈ្មោះ អាយីសា ,ខាឌីចា ជាដើម។
បន្ថែមពីនេះទៅទៀតគេក៏អាចយកវាមកធ្វើជាបង្អែមផងដែរ។
ចំណែកស្តៅវិញយើងត្រូវការរើសយកតែត្រួយស្តៅដែលមានស្លឹកខ្ចីៗនិងជាប់ផ្កាវាតិចៗយកមកធ្វើការដាក់ស្រុះមួយសន្ទុះរួចស្រង់ដាក់ក្នុងទឹកត្រជាក់។
ជាធម្មតា ល្បែងនេះត្រូវបានគេលេងនៅទីធ្លាធំទូលាយ។
ជាដំបូង យើងត្រូវចាក់ទឹកចំនួន ១លីត្រកន្លះចូលទៅក្នុងឆ្នាំងធំមួយ បើកភ្លើងមធ្យម រួចចាក់ស្ករ ៨០០ក្រាមចូល។
រួចយកមកបុកក្នុងត្បាល់ឈើ ដែលធំ រហូតដល់វាបែកចេញពិសំបករបស់វា។
វត្ថុបូជាទាំងនេះជួយភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងមនុស្សទៅ នឹងអតីតកាលដ៏រុងរឿងរបស់ពួកគេ ព្រមទាំងទេវតា អារក្សទៀតផង។
បន្ទាប់មកទៀតក៏ត្រូវចាក់ខ្ទិះដូងចំនួន ១២០ មីលីលីត្រចូលទៅក្នុងនោះដែរ។
ឯសួនកោះនរា គឺជាផ្នែកមួយនៃគម្រោងទីក្រុងនរា ដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងជា សួនសាធារណៈដ៏ធំទូលាយសម្រាប់ប្រជាជន។
ជាពិសេសអង្រឹងគមកំប្លោកជាជម្រើសដ៏ល្អសម្រាប់អ្នកបោះតង់ ឬអ្នកដែលធ្វើដំណើរបែបផ្សងព្រេងផងដែរ។
ម្ទេសម៉ត់ត្រូវបានគេនិយមយកមកដាក់វាជាមួយនិងជ្រក់សម្រាប់ផ្ទាប់ជាមួយនិងសាច់អាំងផ្សេងៗ។
មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេយើងក៏អាចធ្វើសមាធិបានផងដែរ ព្រោះទីនោះជាកន្លែងដ៏ល្អសម្រាប់ស្វែងរកភាពស្ងប់ស្ងាត់ ។
ចំណាន មានន័យថា អ្នកដែលពូកែ វាងវៃ បុិនប្រសប់ ។
អ្នកត្រូវគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងដោយ រក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងសុភាពរាបសា របស់អ្នក ទោះបីបានផឹកស្រាក៏ដោយ។
ភាគច្រើននិយមប្រើប្រាស់សម្រាប់លម្អគេហដ្ឋាន ជាពិសេសអង្រឹងសួនច្បារ និងសម្រាប់ការធ្វើដំណើរកម្សាន្ត ឬការបោះជំរុំសម្រាប់ប្រភេទក្រណាត់ប៉ូលីយីស្ទ័រឬនីឡុង។
ព្រះបរមរាជវាំងនិងវត្តភ្នំ ជាទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសាសនាដ៏សំខាន់ ដែលបង្ហាញពីស្ថាបត្យកម្មខ្មែរដ៏វិចិត្រ។
ព្រោះធម្មតាអ្នកលាក់ធ្យូងក្នុងដៃរបស់ខ្លួន តែងតែមានទឹកមុខប្លែកជាងគេ ល្មមឲ្យអ្នក ចាំទាយអាចសង្កេតបាន និងទាយត្រូវ។
រីឯបទអន​ លេងនៅក្នងពិធីបើកវាំងនន ដើម្បីអញ្ជើញកូនក្រមំុចេញមកសំពះផ្ទឹម។
ចំណែកឯកន្លែងខាងជើង និងខាងត្បូងដែលកើតឡើងនៅសតវត្សរ៍ទី១១ គេជឿថាជាឃ្លាំង ប៉ុន្តែប្រភពផ្សេងទៀតនិយាយថាកន្លែងទាំងពីរនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងដើម្បីទុកទទួលភ្ញៀវបរទេសឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់។
ស្រះស្រង់ ជាស្រះបុរាណមួយនៅជិតប្រាសាទបន្ទាយក្តី ដែលមានភាពល្បីល្បាញដោយសារសម្រស់ធម្មជាតិ និងជំនឿទាក់ទងនឹងទឹក។
អ្នកដែលភ្នាល់ត្រូវនឹងរូបសត្វដែលចេញនឹងទទួលបានប្រាក់ភ្នាល់ត្រឡប់មកវិញហើយអ្នកដែលភ្នាល់ខុស នឹងបាត់បង់ប្រាក់ភ្នាល់របស់ខ្លួន។
លំនៅឋាន ផ្ទះសម្បែងភាគច្រើនត្រូវបានសាងសង់ឡើងពី ឈើ ឬឫស្សី ដោយមាន សសរខ្ពស់ៗ ដើម្បីការពារពីទឹកជំនន់នៅរដូវវស្សា ឬការឡើងចុះនៃកម្រិតទឹកសមុទ្រ។
វាជាការបង្ហាញពីការលាគ្នាដោយការគោរព និងស្មោះត្រង់ចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមកពេលត្រឡប់ទៅវិញ។
ជាទូទៅផ្តោតលើភាពងាយស្រួលប្រើប្រាស់ និងសមរម្យសម្រាប់បរិយាកាសការងារ។
ទឹកសណ្តែកសមានផ្ទុកនូវវីតាមីន D, B12 និងជាតិកាល់ស្យូម ដែលសុទ្ធតែសំខាន់សម្រាប់សុខភាពឆ្អឹង និងប្រព័ន្ធប្រសាទ។
ចំពោះពាក្យ ជម្រាបសួរ វិញក៏មិនខុសពីពាក្យស្វាគមន៍ និងពាក្យសួស្ដីប៉ុន្មានដែរ គ្រាន់តែការប្រើខុសគ្នាទៅតាមវ័យ និងតាមស្ថានភាពទូទៅ។
ជាទូទៅ គេដាក់វាលក់ជាមួយចង្រិត ខ្មុល កណ្ដូប អាពីង និងដង្កូវដួងដូងផងដែរ។
ប៉ុន្តែគួរតែជៀសវាងពណ៌ច្បាស់ៗដូចជាពណ៌ក្រហម ខៀវ ពណ៍ចាំងៗ វាមើលទៅមិនសមរម្យសម្រាប់ពិធីកាន់ទុក្ខ។
ចំំណិតស្វាយនៅពេលពុះរួចមានរាងធំ ប៉ុន្ដែនៅពេលក្រៀមស្វិតទៅវានឹងមានទំហំតូចល្មម។
ចំណែកឯបង្អែមចេកចំហុយវិញគឺ​គេប្រើជាកូនចាន ឬថាសដើម្បីយកចេកទៅចំហុយ ហើយញ៉ាំជាមួយទឹកខ្ទិះដូងស្រូបពីលើជាមួយនឹងល្ង សខ្មៅ ឬក៏សណ្ដែកដី។
ឆ្នេរអូរឈើទាល និងឆ្នេរឯករាជ្យ ជាឆ្នេរដ៏ល្បីល្បាញសម្រាប់លំហែកាយ ងូតទឹកសមុទ្រ និងរីករាយជាមួយអាហារសមុទ្រស្រស់ៗ។
ហើយការញ៉ាំ ចាណាង ឱ្យកាន់តែឆ្ងាញ់នោះគឺមានរបស់ពិសេសដែលមិនអាចរំលងបាននោះគឺ ខ្លាញ់មី អំបិលមី ក្រូចឆ្មា ថែមស្ករបន្តិច និងចុងក្រោយដែលជួយឱ្យចាណាងមួយចានកាន់តែឆ្ងាញ់ និងមានសោភ័ណ្ឌភាព គឺបន្ថែមជាមួយ ម្ទេសបុកប្រហុក។
ជាដំបូងយើងក្រឡេកទៅមើលពីរបៀបដែលគេផលិតស្មុកអំពីស្លឹកត្នោត ឬស្លឹកទ្រាំង។
សព្វថ្ងៃ​នេះ​គេ​បាន​ធ្វើ​ជណ្ដើរបន្ថែម ​ដើម្បីអោយ​ភ្ញៀវទេសចរ​អាច​ងាយស្រួល​ចុះ​ពី​កំពូលភ្នំ​ទៅ​ដល់​បាត​ជ្រោះ​តែម្ដង​។
អំណោយទាំងនេះមិនត្រឹមតែជួយសម្រាលបន្ទុកជីវភាពប្រជាជនប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្តល់ក្តីសង្ឃឹម និងបង្ហាញពីសាមគ្គីភាពក្នុងសង្គម។
គ្រប់សកម្មភាពទាំងអស់ គឺសុទ្ធតែបង្កប់នូវអត្ថន័យនៃការគោរពដឹងគុណ សទ្ធាជ្រះថ្លា និងការកសាងបុណ្យកុសល។
ឯពាក្យករុណាពាក្យនេះមានន័យថា "មេត្តា" ឬ "ករុណា" ប៉ុន្តែនៅពេលប្រើជាពាក្យឧទានដោយឧបាសក ឧបាសិកា វាមានន័យថា "ករុណាព្រះអង្គ" ឬ "ខ្ញុំយល់ហើយព្រះអង្គ" ដែលបង្ហាញពីការបន្ទាបខ្លួន និងការយល់ព្រម។
បន្ទាប់មកយើងប្រាប់ឈ្មោះ មុខរបរ ឬតួនាទីរបស់យើងទៅគេ។
បើចោលមិន ត្រូវទេ ខាងប្រុសគេចាប់ឈូងនោះចោលសំដៅមករកស្រីណាដែលគេស្ម័គ្រ បើខាងប្រុសចោលមកត្រូវខាងស្រី ហើយ ប្រុសម្នាក់ដែលស្រីចាប់យកទៅលើកមុននោះ ត្រូវបានរួចខ្លួន។
លាងសម្អាតមាន់ឱ្យស្អាត លាយគ្រឿងផ្សំទាំងអស់រួចទុកចោលយ៉ាងហោចណាស់ ៣០ នាទី ហើយដុតប្រហែល ៤៥ នាទី ទៅ ១ ម៉ោង ឬរហូតដល់ឆ្អិនល្មម។
នៅទីនោះគេបានប្រមូលផ្ដុំ រក្សាទុក ជួសជុល និងការពារវត្ថុបុរាណ ស្នាដៃសិល្បៈ ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវត្ថុមានតម្លៃផ្សេងៗទៀតពីការខូចខាត ការបាត់បង់ ឬការរិចរិលតាមពេលវេលា។
បន្ថែមពីនេះ វិធីសាស្ត្រចម្អិនអាហារ និងទស្សនៈអំពីអាហារ ដែលបង្កប់ន័យពីរបៀបរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនក្នុងតំបន់នីមួយៗផងដែរ។
បើប្រុសចោល មិនត្រូវស្រីវិញទេ ប្រុសម្នាក់នោះត្រូវនៅខាងស្រីដដែល។
ចក្រាវុធ​ ជាអ្នកមាន​ចក្រ​ជា​អាវុធ អ្នកមាន​បណ្តា​ស័ក្តិធំ ច្រើន​ជា​មេទ័ព ។
ការបង្ហាញរូបភាពព្រះអង្គនៅគ្រប់ទីកន្លែងបានរំលឹកឡើងវិញនូវវត្តមានដ៏វិសេសវិសាលរបស់ព្រះអង្គ។
នៅក្នុងការប្រើប្រាស់អំបិល គឺខ្មែរយើងធ្លាប់ប្រើអំបិលគ្រួសយកទៅបុក ប៉ុន្តែសម័យបច្ចុប្បន្ននេះ គឺគេប្រើប្រាស់អំបិលម៉ត់ដែលមានស្រាប់យកមកប្រឡាក់ជាមួយសាច់ត្រីវិញ។
សុជាតា មានន័យថាមានកំណើតល្អ ត្រកូលខ្ពង់ខ្ពស់។
បទដំរីសញី និង បទបែកចាន លេងសម្រាប់កំដរបរិយាកាស គូសាម្វីភរិយា​​មានការចេះអត់ធ្មត់ យោគយល់អធ្យាស្រ័យ លើកលែងទោសឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។
ពោតនេះនៅពេលដែលចិតយកសាច់រួចហើយគឺមានទម្ងន់ ៥៤០ក្រាម ប៉ុណ្ណោះ។
វាត្រូវបានចម្អិនដោយផ្សំជាមួយ គ្រឿងទេសមូលដ្ឋាន ដែលផ្តល់នូវរសជាតិ ប្រៃ ផ្អែម ហឹរតិចៗ និង ក្លិនឈ្ងុយ គួរឲ្យចង់ញ៉ាំ។
ព្រោះផ្ទះដែលស្អាតបាត បរិសុទ្ធ និងមានសណ្តាប់ធ្នាប់ បង្កើតបរិយាកាសផាសុកភាពសម្រាប់អ្នករស់នៅ ។
ទឹកចិត្តជ្រះថ្លារបស់ពុទ្ធបរិស័ទបានជួយរក្សាភាពរស់រវើកនៃវត្តអារាម និងសកម្មភាពសាសនាឱ្យបន្តរីកចម្រើន។
ទឹកជ្រលក់សម្រាប់ញ៉ាំជាមួយត្រីចៀនចួននេះ ភាគច្រើនគេយកទៅចាក់ពីលើត្រី ឬ ដាក់កូនចានក៏បានដែរ តាមចំណូលចិត្តអ្នកទទួលទាន។
វានឹងជួយឲ្យអាហារទាំងនោះនៅក្ដៅបានយូរម៉ោង ដែលល្អសម្រាប់អ្នកដែលត្រូវបរិភោគបាយពេលក្រោយ ឬយកទៅបរិភោគនៅទីឆ្ងាយ។
ម្ទេសមានច្រើនប្រភេទ ដែលរួមមាន ម្ទេសត្រាំ ម្ទេសជ្រក់ ម្ទេសម៉ដ្ឋ និងម្ទេសស្រស់។
បន្ទាប់ពីទឹកពុះហើយ យើងយកផ្លែពោតដែលបានសម្អាតរួចមកដាក់ស្ងោរ ក្នុងរយៈពេល១៥នាទី ឬរហូតដល់ឆ្អិនល្អ។
ក្រោយមកយេីងដាក់ឆ្នាំងដាំឱ្យក្តៅហេីយដាក់ស្ករត្នោតចូលកូរវាឱ្យឡើងខាប់ជះក្លិនឈ្ងុយសឹមដាក់ទឹកប្រាំលីត្រចូលរួចដាក់អំបិលចូលសឹមកូរវាឱ្យរលាយ។
ការរៀបចំមុនថ្ងៃមង្គលការ រហូតដល់ការដំណើរការនៅថ្ងៃពិតប្រាកដ ពួកគេនឹងតាមដាន និងគ្រប់គ្រងរាល់កិច្ចការតូចធំទាំងអស់។
បន្ទាប់មកលាយម្សៅឆាកន្លះស្លាបព្រាបាយលាយជាមួយទឹកកូរអោយរលាយសព្វល្អ។
ការចរចារទាំងនេះអាចប្រព្រឹត្តទៅដោយផ្ទាល់ រវាងមាតាបិតាទាំងសងខាង។
ក្នុងពិធីនេះដែរគេរៀបចំឡើងមានផ្លែឈើគ្រប់មុខ​ នំចំណី​ ប្រាក់ មាស ពេជ្រ ឬខាន់ស្លា ទៅតាមលទ្ធភាព និងសមត្ថភាពគ្រួសារ។
ភ្ញៀវទេសចរអាចឡើងភ្នំដើម្បីគយគន់ព្រៃឈើ ស្វែងយល់ពីជីវៈចម្រុះ និងរីករាយនឹងខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធ។
អ្នកអាចយកវាចេញពីឆ្នាំងចំហុយ រួចកាត់ជាកង់ ឬដុំៗ ទៅតាមចំណូលចិត្តរបស់អ្នក។
ចំពោះវត្ថុ​ដែលបានតាំង​បង្ហាញ​នីមួយៗ​មាន​ការសរសេរ​ពន្យល់​លម្អិត​អំពី​ប្រវត្តិ​និង​សារៈសំខាន់​របស់​វា ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​ទស្សនា​កាន់តែ​មាន​អត្ថន័យ។
ដើម្បីភ្ជាប់សាជី និងកំពូលចូលគ្នា គេត្រូវយកដែកមកខៃផ្នែកខាងក្រោមនៃកំពូលនោះឲ្យធ្លុះ បន្ទាប់មក គេយកឫស្សីវាយជាគន្លាស់បញ្ចូលឲ្យជាប់ជាមួយសាជីតែម្ដង។
ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ត្រូវបានចុះបញ្ជី និងមានសំបុត្រផ្លូវការពីមន្ត្រីអត្រានុកូលដ្ឋាន ដើម្បីមានសុពលភាពតាមច្បាប់។
​ក៏ប៉ុន្តែរយៈពេលនៃការរក្សាទុក ទុកកាន់តែយូរ សាច់ប្រហុកកាន់តែល្អ មានរសជាតិប្រៃដិតល្អ និងឈ្ងុយ ហើយមិនខារ ឬមានក្លិនឆ្អាបឡើយ។
ករុណា មានន័យថា សេចក្តីអាណិតអាសូរ។
រួចបេះម្សៅមួយដុំតូចមកសង្កត់ឱ្យសំប៉ែត រួចដាក់ស្នូលចូលខ្ចប់ឱ្យជិត ហើយយកទៅជ្រលក់ក្នុងប្រេង បន្ទាប់មកយកដាក់លើស្លឹកចេកហើយបត់ស្លឹកចេកខ្ចប់ឱ្យជិត ដោយបត់ពីឆ្វេងទៅស្តាំ ពីលើទៅក្រោម។
ចបកាប់មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការ កាត់ឫសស្មៅដែលដុះរំខានដំណាំ។
វាជាកន្លែងសម្រាប់ជនរងគ្រោះ អ្នកនៅរស់រានមានជីវិត និងមនុស្សជំនាន់ក្រោយក្នុងការរំលឹកដល់ការបាត់បង់ដ៏ធំធេង និងការឈឺចាប់ដែលបានកើតឡើង។
ក្នុងពេលកំពុងដើរនោះ អ្នករាវ នឹង ចាប់ផ្តើមច្រៀង ឬបន្លឺសំឡេង តាមបទល្បែងប្រពៃណី។
ប៉ុន្តែអ្នកបើកទូកមានបទពិសោធន៍នឹងដឹងពីចំណុចដែលពួកវាច្រើនចេញមកជាញឹកញាប់ ។
ភាគច្រើនក៏បានមកពីដំណាំក្រោយផ្ទះដូចជា ស្លឹកគ្រៃ រំដេង ខ្ទឹមស ម្ទេស ម្រេច អំពិលទុំ ត្រួយម្កាក់ ជាដើម។
វាជាសញ្ញានៃការគោរពដឹងគុណ និងការដុតបូជាសេចក្តីល្អចេញពីចិត្តជ្រះថ្លា គឺជាគុណតម្លៃដ៏ថ្លៃថ្លាដែលបង្ហាញពី ភាពថ្លៃថ្នូរ និងឧត្តមគតិ របស់មនុស្សជាតិ។
ការស្ដាប់ក៏ជាការគោរពដែរ គឺយើងត្រូវស្ដាប់ដោយយកចិត្តទុកដាក់នៅពេលពួកគាត់និយាយ ហើយមិនត្រូវកាត់សម្ដី ឬប្រកែកឡើយ។
អំំណោយមួយទៀតដែលគេនិយមឃើញដែរនោះ គឺការជូនថវិកា។
ហើយពិធីបុណ្យនានាបានក្លាយជាវេទិកាមួយសម្រាប់បង្ហាញពីទឹកចិត្តសប្បុរសធម៌។
បន្ថែមពីលើនេះទៀត វាត្រូវបានគេប្រើជាឧបករណ៍សម្រាប់ចំហុយបាយផ្ទាល់តែម្ដង ដោយដាក់ពីលើឆ្នាំងទឹកពុះ។
ថ្នាំពេទ្យ និងសម្ភារៈសង្គ្រោះបឋម ក៏ជារបស់ដែលសំខាន់ផងដែរ។
ទឹកជ្រលក់សៀងសម្រាប់ត្រីចៀនចួន ជាទូទៅគេធ្វើវា ដោយយកសៀងមកលាយជាមួយខ្ទឹមសចិញ្ច្រាំ ម្ទេស ស្ករ ទឹកក្រូចឆ្មារ និងទឹកធម្មតា។
អ្វីដែលសំខាន់ វត្ថុធាតុដើមសម្រាប់ធ្វើនំអាកោត្នោតនេះ ភាគច្រើនជាផលិតផលក្នុងស្រុកទាំងអស់។
សម្រាប់ម្ហូបឆាវិញ មានឆាស្ពៃក្តោប ឆាស្ពៃចង្កឹះ ឆាម្រះ ជាម្ហូបបន្លែដែលងាយស្រួលធ្វើ និងមានរសជាតិឆ្ងាញ់។
ហើយការបញ្ចុះសពទាមទារធនធានតិចជាងការបូជាសព។
ឧទាហរណ៍ ដូចជាពាក្យ​ស្វាគមន៍ ឬជម្រាបសួរបង​ វាជាពាក្យទូទៅដែលយើងប្រើនៅពេលដែលយើងទទួលភ្ញៀវ ឬអ្នកដែលមកទិញ ឬប្រើសេវាកម្មកន្លែងរបស់យើង។
សរុបមក ប្រព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ និងស្ពានបុរាណនៃអាណាចក្រខ្មែរ មិនត្រឹមតែជាសមិទ្ធផលវិស្វកម្មដ៏អស្ចារ្យប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាភស្តុតាងមួយដែលបញ្ជាក់ពីភាពរុងរឿង អំណាច និងការរៀបចំដ៏ល្អប្រសើរនៃអាណាចក្រខ្មែរក្រោមរជ្ជកាលដ៏ខ្លាំងពូកែរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។
សកម្មភាពនេះតម្រូវឲ្យភ្នែកមើល ដៃធ្វើសកម្មភាព រួមបញ្ចូលគ្នាប្រកបដោយភាពស៊ីសង្វាក់ ដែលជួយពង្រឹងជំនាញសម្របសម្រួលនេះបានយ៉ាងល្អ។
រីឯ ការដឹងកំហុសចំពោះអ្នកដទៃវិញ ឧទាហរណ៍ ដូចជាមិត្តរួមការងារដែលយើងបានប្រើប្រាស់ពាក្យសម្ដីគំរោះគំរើយមិនសមរម្យទៅកាន់ពួកគាត់។
សកម្មភាពនេះមិនត្រឹមតែជាការកាតព្វកិច្ចនោះទេ ប៉ុន្តែជាពិសេសវាគឺការបង្ហាញនូវការគោរពដឹងគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះមាតាបិតាដែលបានចែកឋានទៅ។
ចំពោះបាយស្រានេះដែល គេបានយកទៅធ្វើជាចំណីជ្រូក ដើម្បីកាត់បន្ថយក្នុងការទិញចំណីជ្រូកផងដែរ។
ក្រោយពីប្រឡាក់សាច់ទារួច យើងត្រូវទុកវាមួយឡែក​ និងទៅរៀបចំគ្រឿងផ្សំផ្សេងទៀត។
​ប្រហុកចំហុយ គ្រឿងផ្សំរបស់វាមានដូចជា ប្រហុក សាច់ជ្រូកបីជាន់ ខ្ទឹមស ស៊ុតមាន់ ឬស៊ុតទា ស្ករស ម្សៅស៊ុប ស្លឹកខ្ទឹម និងម្ទេស។
រីឯបទទប់ទឺក គេលេងសម្រាប់ក្រោយពិធីសាកន្ទេល។
ក្នុងករណីកម្រ ឬ ដោយសារហេតុផលពិសេសដូចជា ឱពុកម្ដាយលែងលះគ្នា ឬ មានការចចារណាមួយក្នុងគ្រួសារ ការប្រើប្រាស់នាមត្រកូលខាងម្តាយក៏ត្រូវបានគេធ្វើឡើងផងដែរ។
ជាដំបូង គេគូសបន្ទាត់កណ្ដាលមួយនៅលើដី ដែលជាបន្ទាត់កំណត់ជ័យជម្នះ ឬបរាជ័យ។
វិធីសាស្ត្រនេះ ជួយឲ្យបាយឆ្អិនបានសព្វល្អ ទន់ល្មើយ និងមិនងាយជាប់បាតឆ្នាំងឡើយ។
នៅតាមដងផ្លូវមួយចំនួនក្នុងក្រុងបាត់ដំបង ជាពិសេសនៅជុំវិញផ្សារណាត់ អគារផ្ទះល្វែងបុរាណជាច្រើនដែលមានរចនាបថបារាំងនៅតែត្រូវបានរក្សាទុកយ៉ាងល្អ។
នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ជាពិសេសនៅប្រទេសកម្ពុជា ពិធីបុណ្យ និងការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយព្រះសង្ឃ ត្រូវបានគេយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់។
បង្អែមត្រាវឆឹងឬដំឡូងឆឹង ស្ករត្នោតត្រូវបានយកទៅរំងាស់ជាមួយខ្ទិះដូងនិងអំបិលបន្តិច ដើម្បីបង្កើតជាទឹកស្ករខ្ទិះដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់សម្រាប់ដួសដាក់ពីលើត្រាវឬដំឡូងឆឹង។
ការជម្រាបសួរ អាចធ្វើឡើងដោយត្រូវលើកដៃសំពះភ្ជាប់ជាមួយទឹកមុខញញឹមដែលមានកែវភ្នែកទន់ភ្លន់។
ជាទូទៅ មនុស្សម្នាក់ៗស្វាគមន៍គ្នានៅពេលព្រឹកដោយប្រើពាក្យ "សួស្តី" ឬ "ជំរាបសួរ"។
វាត្រូវបានផលិតពីម្សៅអង្ករដំណើប និងស្ករត្នោត។
ភាគច្រើនគេនិយមប្រើសម្រាប់ការសម្រាកលំហែកាយ គេងតាមទីធ្លាផ្ទះ ឬសម្រាប់អ្នកដំណើរដែលចង់សម្រាកតាមផ្លូវ ព្រោះវាស្រាល និងងាយស្រួលចង។
រីឯស្ត្រីពាក់អាវដៃវែង ខោជើងវែង ឬសំពត់វែងដែលបិទជើងជិត និងមិនបង្ហាញរូបរាង។
សួននេះមានដើមឈើ ស្មៅបៃតង ផ្លូវសម្រាប់ដើរនិងជិះកង់ ថែមទាំងកន្លែងអង្គុយលំហែ ដែលមានការរៀបចំបានស្អាតនិងមានសណ្តាប់ធ្នាប់ល្អ។
រីឯលក្ខណៈសម្បត្តិពិសេសរបស់វាវិញ មានភាពរឹង អាចទ្រទម្ងន់បានធ្ងន់ និងធន់នឹងការប្រើប្រាស់បានយូរអង្វែង ច្រើនឆ្នាំ។
ដោយឡែក គេឃើញថា គ្រឿងអលង្ការគឺជាផ្នែកមួយនៃការតុបតែងក្នុងថ្ងៃបុណ្យអ៊ីឌដូចគ្នា។
ខេត្តនីមួយៗសុទ្ធតែមានលក្ខណៈសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជាក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍សម្រាប់អ្នកដែលចង់ស្វែងយល់ពីប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ ធម្មជាតិ និងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនខ្មែរ។
ល្បែងប្រជាប្រិយនេះ ជាល្បែងកម្សាន្តម្យ៉ាង សម្រាប់កុមារាកុមារីជំទង់ៗ លេងតាមសប្បាយ ដែលជាល្បែងហាត់បញ្ញា ហាត់គំនិតឱ្យប៉ិនប្រសប់ខាងស្តាប់ ខាងកាត់ប្រមាណតម្រូវតាមសំឡេងរបស់មនុស្ស។
ក្នុងចំណោមទំនុកច្រៀងឈូងជាច្រើនបែបប្លែកៗ ទំនុកមួយដែលត្រូវបានអ្នកលេងឈូងគ្រប់ស្រុកច្រៀងគ្រប់គ្នា និងស្គាល់គ្រប់គ្នា គឺបទ៖
«បងបោះឈូងទៅ អូន អើយ កំពស់ចុងដូង  ក្រមុំឈរច្រូង អូនអើយទទួលឈូងបង»។
សម្រាប់បុរស ឈ្មោះដែលពេញនិយមជាងគេគឺ ម៉ូហាម៉ាត់  ដែលជាឈ្មោះព្យាការីចុងក្រោយរបស់ឥស្លាម។
ការប្រើប្រាស់អុស ឬធ្យូង ផ្ដល់នូវក្លិនឈ្ងុយប្លែកសម្រាប់មុខម្ហូប។
ជួនកាលមនុស្សចាស់អាចមានបញ្ហាកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមទាប ដែលធ្វើឱ្យពួកគេត្រូវការអាហារសម្រន់នៅពេលយប់។
គោលបំណងនៃការពាក់សម្លៀកបំពាក់កាន់ទុក្ខបង្ហាញការពិបាកចិត្ត និងគោរពចំពោះអ្នកស្លាប់។
គម្របក៏ត្រូវធ្វើឡើងពីស្លឹកត្នោត ឬស្លឹកទ្រាំងដែរ ហើយមានរូបរាងស៊ីគ្នាទៅនឹងតួស្មុក ជាទូទៅគម្របខ្លះក៏មានដៃសម្រាប់ចាប់ផងដែរ។
នៅពេលអ្នកចង់ស្នើសុំឲ្យអ្នកផ្ដល់សេវាកម្ម ឬអ្នករត់តុគិតលុយ អ្នកគួរប្រើកាយវិការ និងពាក្យសម្ដីសាមញ្ញៗ ដើម្បីធានាថាការទំនាក់ទំនងមានភាពរលូន និងសមរម្យ។
រួចហើយគឺត្រូវដាក់ដាំទឹកនោះឱ្យពុះនៅលើភ្លើងមធ្យម។
ហើយយើងត្រូវ គោះពងទាដាក់ចាន ហើយវ៉ៃវាឱ្យបែកសព្វល្អ ទើបដាក់ពងត្រីចូល។
ក្រោយពីទុកអង្ករដំណើបឱ្យស្រក់ទឹកបន្តិច យើងត្រូវយកវាចាក់ចូលទៅក្នុងទឹកដែលកំពុងពុះ រួចយកគម្របមកគ្រប និងទុកឱ្យពុះប្រហែល២នាទី។
សម្រាប់ទឹកខ្ទិះវិញ យើងត្រូវលាយខ្ទិះដូងជាមួយស្ករស ឬស្ករត្នោត ម្សៅឆា  និងដាក់អំបិលបន្តិច រួចដាក់ស្លឹកតើយចូល​ហើយ កូរវាអោយសព្វ។
ពីមុនគេឃើញមានការផលិតស្រាអង្ករនេះសឹងតែគ្រប់ទីកន្លែង ប៉ុន្តែពេលបច្ចុប្បន្បនេះការផលិតស្រាអង្ករនៅមានសេសសល់តិចតួចតាមតំបន់តែប៉ុណ្ណោះ។
ល្បែងនេះត្រូវបានលេងដោយមនុស្សពីរនាក់ ឬជាក្រុម ដែលប្រើយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីប្រយុទ្ធគ្នាដោយមានគោលបំណងសំខាន់គឺអុកសម្លាប់ស្ដេច ឬហៅថា ខុន នៃគូប្រជែង។