Sliden/khm-asr-cultural-24k huggingface dataset:
ផ្លែកោសប្រភេទនេះក៏ជួយឱ្យសាច់ដូងដែលកោសបានមានសរសៃល្អិតៗ និងមិនមែនជាដុំៗធំពេក ដែលងាយស្រួលក្នុងការយកទៅច្របាច់យកខ្ទិះ ឬប្រើប្រាស់សម្រាប់ធ្វើនំ។
ក្នុងការជ្រើសរើសខ្នុរគួរណាយកខ្នុរដែលទុំល្មម មិនទាន់ទុំពេក ហើយមានក្លិនឈ្ងុយ។
មានមូលហេតុជាច្រើនដែលមនុស្សជឿថាមនុស្សស្លាប់អាចក្លាយជាខ្មោច។
រមណីយដ្ឋានបាទី ​ស្ថិត​នៅ​ឃុំ​ក្រាំងធ្នង់ ស្រុក​បាទី ខេត្ត​តាកែវ ចម្ងាយ​ប្រមាណ ៣៥ គីឡូម៉ែត្រ​ពី​រាជធានី​ភ្នំពេញ។
នេះជាមធ្យោបាយមួយក្នុងការសាងបុណ្យកុសលដើម្បីសុខគតិភព។
ពួកស្រីចាប់ឈូងបានក៏ចោលសំដៅទៅពួកប្រុស បើចោលត្រូវប្រុសណាប្រុសនោះ ត្រូវរាំនាំឈូងទៅជូនស្រីដោយច្រៀងជាទំនុកថា «បងចាប់ឈូងបាន បងបីត្រកង ព្រលឹងមាសបង ទទួលឈូងទៅ»។
គ្រួសារជាញឹកញាប់រៀបចំអាហារ ឬអំណោយតូចៗសម្រាប់អរគុណអ្នកដែលបានជួយ។
នៅទីនេះ គឺជាតំបន់មួយដែលសំបូរទៅព្រៃឈើក្រាស់ ជ្រលងភ្នំខ្ពស់ៗ វាលស្មៅដ៏ស្រស់ស្អាត និងសំបូរទៅដោយសត្វព្រៃកម្រជាច្រេីនប្រភេទ។
ថ្នាក់ទី ២ ទាយ កាលលាក់រួចស្រេចគ្រប់គ្នាហើយ គេក៏ចាប់ទាយ ឧបមាថា អ្នកទី ១ ទាយថា ៣ អ្នកទី ២ ទាយថា ៥។
​បន្ទាប់មក ត្រូវយកថង់ប្លាស្ទិកគ្របមាត់កែវប្រហុកឱ្យជិតដើម្បីកុំឱ្យខ្យល់ចូល រួចបិទគម្របវិញឱ្យណែន។
ការភ្នាល់អាចធ្វើឡើងដោយប្រើ លុយ ឬសម្ភារៈមានតម្លៃផ្សេងៗ។
រីឯក្នុងយុគសម័យបច្ចេកវិទ្យាទំនើបបច្ចុប្បន្ននេះ អាំងប៉ាវដែលធ្លាប់ជាសំបុត្រក្រដាសពណ៌ក្រហមត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរទ្រង់ទ្រាយទៅជាអាំងប៉ាវឌីជីថល  តាមរយៈកម្មវិធីបញ្ចូនប្រាក់ឌីជីថលដែលធ្វើឲ្យការផ្ញើជូនពរលឿន និងងាយស្រួល។
នៅពេលដែលមានក្លិនឈ្ងុយហើយ​ យើងត្រូវការដាក់សាច់ត្រីដែលបានបុកជាមួយគ្រឿងចូល ហើយកូរឲ្យសប់។
ហើយដាក់ឆ្នាំងដាំខ្ទិះដូងទឹកទីពីរចំនូន១លីត្រកន្លះឱ្យពុះ ចាំយើងដាក់គ្រាប់សាគូដែលត្រាំរួចចូលទៅ។
ការបន្តថែរក្សា និងលើកស្ទួយល្បែងនេះ គឺស្មើនឹងការថែរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរឱ្យគង់វង្សជានិរន្តរ៍។
បន្លែកញ្ឆែត គឺជាបន្លែស្លឹកបៃតងមួយប្រភេទដែលដុះលូតលាស់បានល្អនៅក្នុងទឹក ហើយត្រូវបានគេប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងការចម្អិនម្ហូបអាស៊ី ជាពិសេសនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។
របៀបធ្វើបុកសណ្ដែកគួរ យើងអាចបុកជាមួយ សាច់គោ ឬ ត្រីឆ្អើរ ឬ បង្គា ទៅតាមការចូលចិត្តរបស់អ្នក។
ដូច្នេះ នៅពេលសិស្ស លើកដៃសំពះ ឬ ជម្រាបសួរ គ្រូនិយមតបទៅវិញដោយការងក់ក្បាល ឬ លើកដៃសំពះ ដែលមានន័យថាជាការស្វាគមន៍ទៅកាន់សិស្សដែរ។
នេះជាការផ្លាស់ប្ដូរមួយដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នៅក្នុងសង្គមខ្មែរនាពេលបច្ចុប្បន្ន ជាពិសេសទាក់ទងនឹងទម្លាប់នៃការផ្ដល់ប្រាក់លើកទឹកចិត្តឬលុយធីបនេះ។
​យើងដឹងហើយថា ប្រហុកខ្មែរ តែងតែប្រើក្នុងម្ហូបខ្មែរ ហើយវាជាប្រភេទគ្រឿងផ្សំ ដែលអាចយកទៅច្នៃជាមុខម្ហូបផ្សេងៗជាច្រើនទៀតបាន។
ការជ្រើសរើសអាចធ្វើឡើងដោយការចាប់ឆ្នោត ការរាប់គ្នា ឬការព្រមព្រៀងគ្នាទៅវិញទៅមក។
វាក៏អាចជួយបង្ហាញឱ្យពួកគេមានអារម្មណ៍ថាអ្នកដែលកំពុងនិយាយគឺសំដៅទៅកាន់ពួកគេផ្ទាល់ដែរ។
ចំពោះការចម្អិន ជាដំបូង គេត្រូវសម្អាតកំពឹសឱ្យស្អាតសិន បន្ទាប់មកលាយកំពឹសនោះជាមួយម្សៅអង្ករខ្សាយ ម្សៅម្ទេស និងម្សៅស្រួយតាមបរិមាណកំណត់ ហើយចាក់ទឹកចូល ប៉ុន្តែកុំឱ្យរាវពេក។
គ្រាប់ខ្លាឃ្លោកអាចធ្វើពី ឈើ ឬជ័រ វាមានទំហំល្មមសម្រាប់កាន់ និងក្រឡុក។
ឥទ្ធិពលនេះកំពុងមានសន្ទុះយ៉ាងខ្លាំងខ្លានៅក្នុងចំណោមប្រជាជនកម្ពុជា ជាពិសេសគឺយុវវ័យតែម្ដង។
ក្រៅពីនេះ នៅ​ជុំវិញ​ប្រាសាទ​ក៏​មាន​ដើមឈើ​ធំៗ​ដែលផ្តល់នូវ​ម្លប់ដ៏​ត្រជាក់ស្រួល​ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ទីនេះ​ជា​កន្លែង​ដ៏​សមរម្យ​សម្រាប់​ការ​ទស្សនា​និង​សម្រាកលម្ហែ​ផង​ដែរ។
ល្បែងនេះមិនតម្រូវឱ្យមានជំនាញពិសេសណាមួយឡើយ គ្រប់គ្នាអាចចូលរួមលេងបានដោយសេរី។
ប៉ុន្តែការវេចខ្ចប់ និងសម្ភារៈប្រើប្រាស់មួយចំនួនអាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន។
ពេលចាក់ពងទាស្អំចូលរួចហើយ យើងត្រូវបន្ថយភ្លើងឱ្យនៅតិចៗវិញ ជៀសវាងភ្លើងខ្លាំងធ្វើឱ្យខ្លោច ឬ ឆ្អិនមិនដល់ក្នុង។
នៅខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៥៣ បារាំងបានយល់ព្រមចុះហត្ថលេខាប្រគល់នូវ កងកម្លាំងនគរបាលជាតិ និង ស្ថាប័នតុលាការ ឱ្យមកកម្ពុជាវិញ តាមការទាមទារ របស់ព្រះបាទ នរោត្តមសីហនុ ។
ក្នុងការរៀបចំទឹកជ្រលក់ខ្ទិះដូង គឺយើងត្រូវលាយគ្រឿងផ្សំ ក្នុងឆ្នាំងមួយ ដាក់ខ្ទិះដូង ស្ករស និងអំបិលលាយចូលគ្នាឱ្យសព្វ។
វាជាល្បែងដែលពិតជាមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅក្នុងការផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងមនុស្សគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈផងដែរ។
ឯអ្នកលោតនោះ បើមានអ្នក​ណាម្នាក់​លោតចូល​បានដោយ​ស្រួលហើយ គេឲ្យ​គ្នាគេទាំង​អស់ចូលទៅក្នុងវង់អន្ទាក់នោះ។
ការរៀបចំធ្នើរនេះទាមទារនូវភាពប៉ិនប្រសប់ និងបទពិសោធន៍ ដើម្បីធានាថាថ្នាំជក់ត្រូវបានហាលស្មើៗគ្នា និងមិនរងការខូចខាត។
បច្ចុប្បន្ន មានប្រជាកសិករខ្មែរយើងខ្លះៗប្រកបរបរចិញ្ចឹមអង្រ្កង ហើយថែមទាំងអាចផ្គត់ផ្គង់ដល់ភោជនីយដ្ឋានមួយចំនួនទៀតផង។
បន្ទាប់មកដាក់ម្ទេសចូល រួចលាយជាមួយគ្រឿងផ្សំផ្សេងៗទៀតមានដូចជា ស្ករស ប៊ីចេង និងទឹកត្រី ទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្តឬបរិមាណបន្លែនិងសាច់។
ក្រោយមក យើងអាចត្រឡប់ទៅរកប្រធានបទដើមវិញនៅពេលស្ថានភាពប្រសើរឡើង។
ការបញ្ចុះសពភាគច្រើនកើតទៅលើបងប្អូនដែលមានខ្សែរចិន វៀតណាម គឺគេនិយមធ្វើការបញ្ចុះសព។
វាត្រូវបានគេជឿថាបាយសីគឺជា និមិត្តរូប នៃភាពចម្រុងចម្រើន សុភមង្គលដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងជំនឿ និងប្រពៃណីខ្មែរ។
គ្រឿងបុក គឺបុកគល់ស្លឹកគ្រៃ រំដេង ខ្ទឹមស ម្ទេសស្រស់  និងស្លឹកក្រូចសើច ចូលគ្នាឱ្យម៉ដ្ឋល្អ គឺកាន់តែម៉ដ្ឋ កាន់តែឈ្ងុយ។
អំបិលក្រួសជួយកាត់ជាតិរំអិល និង ក្លិនឆ្អាបរបស់ត្រីបានល្អ ប៉ុន្តែបើសិនជាបងប្អូនមិនមានអំបិលក្រួសទេ អាចប្រើអំបិលម៉ដ្ដជំនួសបាន។
សរុបមក ឆាឡុកឡាក់សាច់គោមិនត្រឹមតែជាមុខម្ហូបមួយឆ្ងាញ់ប៉ុណ្ណោះទេ តែវាក៏ងាយស្រួលធ្វើ និងល្អសម្រាប់អាហារប្រចាំថ្ងៃ ឬសម្រាប់ដាក់ជាអាហារកម្មវិធីមួយចំនួនផងដែរ។
នៅពេលដែលក្មេងប្រើដៃទាំងពីរប្រគល់វត្ថុជូនមនុស្សចាស់ វាគឺជាការបង្ហាញនូវការគោរពចំពោះវ័យ និងការឱនលំទោនចំពោះរបស់ពួកគាត់។
ប្រជាជនដែលរស់នៅតាមបណ្ដោយដងទន្លេ នៅតំបន់ចុងឃ្នាស ភាគច្រើនមានជីវភាពពឹងផ្អែកលើទឹក ដោយប្រើជំនាញបុរាណក្នុងការនេសាទត្រី។
ម្យ៉ាងវិញទៀតក៏ ជាកន្លែងដែលអ្នកអាចរកបានភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងសម្រាកលំហែ។
ភូមិនេះមានភាពលេចធ្លោដោយសារមានទាំងផ្ទះសង់លើសសរខ្ពស់ៗ និងផ្ទះអណ្ដែតទឹក។ ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជននៅកំពង់ឃ្លាំងគឺពឹងផ្អែកខ្លាំងទៅលើការនេសាទ។
ឈ្មោះទាំងនោះអាចជាឈ្មោះរបស់ព្យាការី និងបុគ្គលសំខាន់ៗក្នុងឥស្លាមជាដើម។
ជាក់ស្ដែង ដូចជាឃ្លាថា រីករាយណាស់ដែលបានជួបគ្នាម្តងទៀត វាបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីអារម្មណ៍រីករាយរបស់យើងទៅកាន់ពួកគេ។
នំខ្ញីជានំខ្មែរមួយប្រភេទ ដែលមានក្លិនឈ្ងុយ និងរសជាតិផ្អែមស្រួយឆ្ងាញ់។
ល្បែង រាវបង្កង គឺជាល្បែងដែលទាមទារឱ្យមានការលេងជាក្រុម ដូច្នេះវាជាមធ្យោបាយដ៏ល្អក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញសង្គមដល់កុមារ។
ត្រូវជូតធូលី បោសសំអាតកម្រាល ជូតកញ្ចក់ និងរៀបចំគ្រឿងសង្ហារឹមឱ្យមានរបៀបរៀបរយ។
ស្នូលសណ្តែក គឺសណ្ដែកបាយបករួច ២ ទៅ ៥ ខាំ ទឹក ៣០០ មីលីលីត្រ ខ្ទះដូង ៣០០ មីលីលីត្រ រឺ ៣ ខាំ ស្ករស ៤ ស្លាបព្រាបាយ អំបិល កន្លះ ស្លាបព្រាកាហ្វេ សាច់ដូងកោស ២ ខាំ។
ភាពខុសគ្នានេះមិនត្រឹមតែឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រភេទអាហារដែលត្រូវបានបរិភោគប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏បង្ហាញពីបរិយាកាសនៃការញ៉ាំ។
ផ្ទាំងស្លឹកត្នោតទាំងនេះមានភាពធន់ និងអាចការពារកម្ដៅថ្ងៃ និងទឹកភ្លៀងបានយ៉ាងល្អ។
សម្លនេះ បើពិសាជាមួយនំបញ្ចុកពេលនៅក្តៅៗនឹងមានរសជាតិកាន់តែឆ្ងាញ់
ភាពស្ងៀមស្ងាត់នេះក៏ផ្តល់ឱកាសដល់អ្នកបរិភោគឱ្យផ្តោតអារម្មណ៍ទៅលើរសជាតិអាហារ និងរីករាយទានអាហារ ដែលជាសកម្មភាពដ៏សំខាន់សម្រាប់ជីវិត។
កាន់តែពិសេសជាងពាក្យពេចន៍ គឺកាយវិការក៏ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្ហាញពីអារម្មណ៍របស់យើងនៅពេលជួបគ្នាឡើងវិញដែរ។
ឫស្សីដែលល្អសម្រាប់ធ្វើចង្អេរ គឺឫស្សីដែលមិនចាស់ពេក មិនខ្ចីពេក ហើយមានទំហំល្មម។
ស្លឹកចេកត្រូវជូតឲ្យស្អាតនិងទន់ ដើម្បីងាយបត់។
ចំណែកឯទេសភាពធម្មជាតិនៅក្នុងវត្តនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្បែរទន្លេមេគង្គ ដែលផ្តល់នូវទេសភាពធម្មជាតិដ៏ស្រស់បំព្រង និងបរិយាកាសស្ងប់ស្ងាត់សម្រាប់លំហែកាយ ។
ឯពួកអ្នកអង្គុយគេលើកដៃឡើង ដោយប្រញាប់ជាបន្ទាន់ ដើម្បីកុំឲ្យគេលោតចូលបាន ឬដើម្បី​លើក​ដៃ​​ឲ្យ​ប៉ះជើងអ្នកលោត ។
ម៉្យាងទៀត​ ការផ្តល់អំណោយតូចៗដល់ភ្ញៀវក្នុងពិធីមង្គលការ គឺជាសកម្មភាពមួយដែលបង្កប់នូវអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅនៃការចែករំលែកសេចក្តីរីករាយ។
ពិធីមង្គលការ ជាភាពបង្ហាញដ៏សំខាន់មួយនៃវប្បធម៌ និងទំនៀមទម្លាប់ជាតិខ្មែរ ដែលបន្តតាមជំនាន់មួយទៅមួយ។
ការជ្រើសរើសអំណោយដែលយើងច្នៃប្រឌិត ឬផលិតដោយខ្លួនឯង គឺជាវិធីមួយដ៏មានអត្ថន័យ។
ផ្សារនេះមិនត្រឹមតែជាកន្លែងទិញដូរទំនិញប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាចំណុចកណ្ដាលដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ និងវប្បធម៌របស់ប្រជាជនក្នុងតំបន់ផងដែរ។
ហើយពួកអ្នកលោតចូលបាននោះ គេនាំ​គ្នា​លោត​ចេញ​វិញ គឺអ្នកលោតចូលបាននោះ គេឈរគ្រប់គ្នាដោយដាក់ជើងលើអន្ទាក់​ដៃម្ខាង និងទុកជើងម្ខាងនៅខាងក្រៅអន្ទាក់ដៃនោះ ។
ការចែករំលែកភាពផ្អែមល្ហែមនេះ ក៏ជាការបង្ហាញពីក្តីសោមនស្សរីករាយរបស់ម្ចាស់ផ្ទះចំពោះវត្តមានរបស់ភ្ញៀវផងដែរ។
ឯ​អ្នក​លក់​​អ្នកទិញត្រឡាចទៅធ្វើជាអ្នកឱប ហើយអ្នកឱបមុនក៏ប្តួរទៅធ្វើជាអ្នកលក់ អ្នកទិញវិញ​ គេធ្វើ ដោយរបៀបនេះរហូតដល់ពេលឈប់លេង។
ទ្រុងត្រូវបានដាក់ស្ពាយនៅលើខ្លួន ដើម្បីដាក់ត្រី ខ្យង ក្តាម នៅពេលចាប់បានឬពេលនេសាទបាន។
បន្ទាប់មក ដាក់នំបាញ់អុិចដែលបានធ្វើរួចចូលទៅក្នុងឆ្នាំង ដើម្បីចំហុយ។
វាក៏ជួយពង្រឹងចំណងសហគមន៍តាមរយៈការចូលរួមក្នុងពិធីបុណ្យ និងការជួយគ្នាទៅវិញទៅមក។
យើងត្រូវចាក់ទឹក ៣០០ មីលីលីត្រ ចូលក្នុងឆ្នាំង រួចដាក់សណ្ដែកបាយដែលត្រាំហើយចូល និងស្ងោររហូតដល់សណ្ដែកផុយល្អ។
ធ្នើរសម្រាប់ដាក់ហាលថ្នាំស្លឹកជក់ដែលធ្វើពីឬស្សី គឺជាសម្ភារៈមួយប្រភេទដែលមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់នៅក្នុងដំណើរការផលិតថ្នាំជក់បែបបុរាណ។
ក្រឡេកមកមើលគ្រឿងផ្សំវិញ មានដូចជា សាច់ជ្រូកបីជាន់ ១គីឡូ​ អំបិល ៧០ក្រាម ឬ ៣ស្លាបព្រាបាយ។
ហើយការចូលបច្ច័យជាភេសជ្ជៈទាំងនេះ គឺដើម្បីកាន់តែផ្ដល់ភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃរបស់ព្រះសង្ឃ។
ជំហានបន្ទាប់គឺការរៀបចំទឹកខ្ទិះដូងសម្រាប់ទទួលទានជាមួយនំអុី។
ឧទ្យានជាតិនេះមានព្រៃភ្នំក្រាស់ ទន្លេ និងអូរ ព្រមទាំងវាលស្មៅធំៗសម្រាប់ការស៊ីស្មៅរបស់សត្វធំៗ។
ជាពិសេសក្នុងរដូវក្ដៅ ឬរដូវបុណ្យទានប្រពៃណីជាតិខ្មែរ ពាងទឹកនៅតែមានតម្រូវការខ្ពស់ដដែល។
ចុងឃ្នាស ដែលស្ថិតនៅក្នុង ខេត្តសៀមរាប  គឺជាភូមិបណ្ដែតទឹកដ៏ធំ និងមមាញឹកបំផុតមួយ ដែលមានទីតាំងនៅជិតទីក្រុងសៀមរាប។
អ្នកលេងអាចកែប្រែចង្វាក់នៃការគោះ ឬផ្លាស់ប្ដូរបទចម្រៀង និងពាក្យស្លោកទៅតាមចំណូលចិត្ត ឬភាពច្នៃប្រឌិតរបស់ក្រុម។
ដូច្នេះ ការជូនអំណោយតូចៗទៅវិញ គឺជាការឆ្លើយតបនូវទឹកចិត្តដ៏ល្អរបស់ពួកគេ និងជាការបង្ហាញថាវត្តមានរបស់ពួកគេពិតជាមានន័យណាស់សម្រាប់គ្រួសារម្ចាស់ការ។
ស៊ុបទាត្រកួន ត្រូវមានរសជាតិ ប្រៃ ផ្អែម បន្តិច ប៉ុន្តែមិនដិតពេកទេ។
ជាចុងក្រោយ ទឹកប្រេងខ្យង ១ ស្លាបព្រាបាយ ស្ករស កន្លះស្លាបព្រាបាយ ទឹកធម្មតាប្រហែល១ កូនចានចង្កឹះ ប្រេងម្ទេស ១ ស្លាបព្រាកាហ្វេ ទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្ត។
បង្អែមតៅស៊នឆ្អិនរួចរាល់ហើយ ដូច្នេះយើងអាចដួសវាដាក់ចានហើយស្រោចខ្ទិះដូងពីលើបាន។
សម្រាប់រសជាតិជូរ អ្នកអាចប្រើស្វាយខ្ចីកន្លះផ្លែ ឬអំពិលខ្ចីក៏បាន។
នៅក្នុងហាងកាហ្វេ និងផ្សារទំនើប ការស្វាគមន៍អាចមានតិចតួចក្នុងពេលកំពុងរវល់ខ្លាំង។
នំបញ្ចុកទឹកម្ហិចមានរសជាតិឆ្ងាញ់ប្លែក មិនដូចនំបញ្ចុក នៅតាមបណ្ដាខេត្តផ្សេងៗនោះឡើយ ។
ជាពិសេស​នៅពេល​ល្ងាច ទេសភាព​ថ្ងៃ​លិច​ឆ្លុះ​លើ​ផ្ទៃទឹក​ទន្លេ​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​បាត់បង់​អស់​នូវ​ភាព​នឿយហត់។
ជាធម្មតា កណ្តូបចូលចិត្តស៊ីស្លឹកឈើជាអាហារ ជាពិសេសស្លឹកអំពៅ ដូច្នេះគេតែងតែចាប់សត្វកណ្តួបនៅលើដើមអំពៅ។
វាគឺជាការសម្រេចចិត្តដោយមនសិការដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលភាពពិតនៃវប្បធម៌ លើកកម្ពស់ភាពគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់សិប្បករ និងលើកកម្ពស់និរន្តរភាពនៃប្រពៃណីបុរាណ។
ពេលនោះខាងស្រីៗ ឥតបានប្រកាន់ខ្លួនឡើយ គេចេះតែប្រឡែងប្រឡូកគ្នាពេញក្នុងទឹក។
ដែលការបរិច្ចាគថវិកា ជាទម្រង់នៃការចូលរួមសំខាន់បំផុត។
ចំពោះរយៈពេលដែលអាចយកមកប្រើប្រាស់និងបរិភោគបាន គឺអាចចាប់ពីម្ភៃថ្ងៃ ទៅមួយខែ គឺយើងអាចបរិភោគបានហើយ។
ជាការពិតណាស់ សម្រាប់សំលៀកបំពាក់នៅពេលសូត្រមន្ត កូនក្រមុំគ្រងដោយអាវប៉ាក់ពណ៏ស សំពត់ហូលចងក្បិន និងពានាដោយក្រណាត់ហូលនៅលើស្មាខាងឆ្វេង។
បង្អែមតៅស៊ន ជាបង្អែមដែលមានរសជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់ដែលមនុស្សគ្រប់គ្នានិយមចូលចិត្តញុំា។
ចំណែកនៅលើកំពូលភ្នំ ក៏មានវត្តអារាម និងទិដ្ឋភាពដ៏ស្រស់ស្អាតនៃវាលស្រែ និងភូមិឋានជុំវិញផងដែរ។
មួយវិញទៀត បើចង់ឱ្យល្បែងនេះកាន់តែមានភាពសប្បាយ និងរស់រវើក អ្នកដែលជាមេអាចបន្ថែមល្បឿននៃការហៅ ដើម្បីបន្លប់កូនក្រុមកុំឱ្យគេធ្វើកាយវិការទាន់។
ការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការគោរព ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់គឺជាការសំខាន់ណាស់់ ហើយការបង្ហាញភាពស្និទ្ធស្នាលជាសាធារណៈគួរត្រូវជៀសវាង ដើម្បីបង្ហាញពីសីលធម៍ និងអាកប្បកិរិយាដែលសមរម្យក្នុងសង្គមខ្មែរ។
គេអាចល្បែងនេះនៅតាមផ្ទះ ទីវត្តអារាម ឬ ទីប្រជុំជននានា ដើម្បីជាការកំសាន្ត។
ព្រះបរមសពរបស់ព្រះអង្គត្រូវបានដង្ហែពីទីក្រុងប៉េកាំងមកកាន់កម្ពុជាវិញ កាលពីថ្ងៃទី ១៧ ខែ តុលា ឆ្នាំ ២០១២ ដោយមានប្រជារាស្ត្ររាប់លាននាក់បានចេញមកចាំទទួលទទួលយ៉ាងណែនណាន់តាន់តាប់តាមដងផ្លូវហាក់បីដូចជាមហាសាគរមនុស្ស។
ក្រោយពេលលាងរួចរាល់អស់ហើយ យើងចាប់ផ្ដើមដាំទឹកកន្លះឆ្នាំង ទុកឱ្យពុះ រួចចាក់គ្រាប់សាគូចូល។
ចំពោះការផ្ងំបាយ យើងត្រូវធ្វើបន្ទាប់ពីបាយពុះរីងទឹកអស់ ដោយយើងត្រូវចាប់ភ្លើងចេញពីចង្រ្កាន ទុកឱ្យនៅសល់តែបន្តិចបានហើយ មួយទៀតក៏ត្រូវយករងើកភ្លើងខ្លះៗទៅដាក់លើគម្របឆ្នាំងបាយដែរ គឺដើម្បីផ្ងំឱ្យបាយរបស់យើងឆ្អិនល្អ។
សាលារៀនមួយចំនួនក៏បានបញ្ចូលទាត់សីទៅក្នុងកម្មវិធីកីឡារបស់ខ្លួនផងដែរ ដើម្បីលើកកម្ពស់កេរដំណែលរបស់ខ្មែរ។
ជំនួសឲ្យការនិយាយបដិសេធត្រង់ៗ យើងអាចប្រើពាក្យពេចន៍ ឬកាយវិការដែលបង្ហាញពីការមិនយល់ស្របដោយប្រយោល។
ភូមិបណ្ដែតទឹកនៅកំពង់ឆ្នាំងមានលក្ខណៈពិសេសដោយសារមានភាពសម្បូរបែបនៃជនជាតិភាគតិច រួមមានជនជាតិខ្មែរ វៀតណាម និងចាម ដែលរស់នៅជុំគ្នា។
ជាការពិតណាស់ដូនតាខ្មែរបានបន្សល់ទុកនូវកេរដំណែលម្ហូបអាហារជាច្រើន សម្រាប់ជាមរតកដល់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ។
ពួកគេចង់ស្វែងរកសេចក្ដីសុខ សំណាងល្អ និងជីវិតប្រសើរឡើង។
ដែលវាបណ្តុះនូវទម្លាប់ល្អ និងសីលធម៌ក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។
ការប្រើចង្រ្កានអុស ឬ ធ្យូងដើម្បីដាំបាយ តម្រូវឱ្យយើងនៅអង្គុយមើលភ្លើងបាយឱ្យជាប់។
រៀបចំឆ្នាំងចំហុយ ដាក់ទឹកចូល រួចដាំឲ្យពុះ។
មួយវិញទៀត បានបង្រៀនអ្នកលេងឱ្យចេះប្រកួតប្រជែងដោយយុត្តិធម៌ គោរពក្បួនច្បាប់ និងចេះទទួលស្គាល់ការឈ្នះចាញ់។
យើងអាចដាក់បន្លែ បន្ថែម មានដូចជាពោតខ្ចី​ ម្ទេសក្រៀមឬម្ទេសស្រស់ ទំពាំងស្ងួតរឺទំពាំងស្រស់​​ ក្តាត​ ផ្លែពពាយ អំបិល ប៊ីចេងស្ករ។
ផ្ដល់ជូនទឹកស្អាត និងភេសជ្ជៈស្រស់ៗ ដូចជា កាហ្វេ តែ ឬទឹកផ្លែឈើ គួរតែមានសម្រាប់ភ្ញៀវគ្រប់ពេល។
រីឯជីនាងវង ឬជីរណា និងម្ទេសត្រូវលាងទឹកឱ្យស្អាត រួចបេះស្លឹក និងហាន់ជាចំណិតៗ។
បន្ទាប់មកទៀត ដាក់ម្សៅអង្ករខ្សាយ ខ្ទិះដូង មេនំប៉័ង និងអំបិលចូលក្នុងចានធំមួយ រួចច្របល់វាចូលគ្នាឱ្យសព្វល្អ។
ល្បែងលោតអន្ទាក់ ជាល្បែងសម្រាប់កុមារាកុមារីនិងជំទង់ៗលេងនៅ​ពេលទំនេរ  ឬ​នៅរដូវចូលឆ្នាំ។
សរុបមក ការដាក់ឈ្មោះកូននៅក្នុងសហគមន៍ខ្មែរឥស្លាម គឺមានភាពសម្បូរបែប និងពោរពេញទៅដោយអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ។
ទម្រាំបានក្រឡានឆ្អិនដាក់លក់ យើងត្រូវឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលដូចជា រកឫស្សី មិនចាស់និងមិនខ្ចីពេកទើបដុតទៅក្រឡានមានក្លិនឈ្ងុយ។
ម្ចាស់ផ្ទះភាគច្រើនរៀបចំសម្ភារៈប្រើប្រាស់ដូចជា កន្សែង សាប៊ូ និងសម្ភារៈដែលភ្ញៀវត្រូវការ ដាក់ជូនភ្ញៀវ។
បន្ទាប់ពីនោះយើងនឹងឃើញ ថាកូនក្រមុំកូនកំលោះនិងឪពុកម្តាយទាំងសងខាងឡើងលើឆាក ដើម្បីមកថ្លែងអំណអរគុណទៅភ្ញៀវកិត្តិយសទាំងអស់ដែលបានចូលរួម។
វត្ថុបូជាទាំងនេះមិនត្រឹមតែជាគ្រឿងសម្រាប់ប្រារព្ធពិធីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមាននូវអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅនៃការគោរពដឹងគុណ ការបន់ស្រន់សុំសេចក្តីសុខ និងការស្វែងរកលាភសំណាងផងដែរ។
គួរប្រើពាក្យ "សូមទោស", "សូមអធ្យាស្រ័យ" និង "អរគុណ" ភ្ជាប់ជាមួយហេតុផល។
ជំនួសវិញដោយការ អង្គុយជើងឲ្យត្រង់ ឬដាក់ជើងអោយជាប់គ្នា គឺសមរម្យជាង។
សម្លៀកបំពាក់កាន់ទុក្ខ គឺជាផ្នែកមួយពីចម្ងាយនៃការគោរពនិងមនុស្សធម៌ ចំពោះអ្នកស្លាប់។
បាយសដែលប្រើ គឺត្រូវតែជាបាយដែលបានធ្វើឱ្យត្រជាក់ ដើម្បីជួយឱ្យណែមមានជាតិជូរឆ្ងាញ់។
ពីព្រោះវាមានជាតិប្រៃពីទឹកត្រី និងប្រហុក ជាតិផ្អែមបន្តិចបន្តួចពីស្ករ និងជាតិហឹរពីខ្ទឹម ម្ទេស ឬគ្រឿងកកូរ។
កាលណា​បើយើង​ស្លាប់​ហើយ យើង​មិន​អាច​យក​ទៅ​បាន​ទេសូម្បីតែកាក់នៅជាប់មាត់។
វាមិនមែនគ្រាន់តែជាពិធីបុរាណទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានចាត់ទុកជាកិច្ចសន្យាដ៏សំខាន់រវាងបុរសនិងស្ត្រី ដែលប្តេជ្ញាថានឹងរស់នៅរួមគ្នាតាមច្បាប់ និង
ប្រពៃណី។
ការឱ្យផ្កាគេតែងតែជៀសវាងផ្កាដែលគេដាក់លំអពិធីបុណ្យសព។
យើងអាចជ្រើសរើស​ អាហារបំប៉ន ឬវីតាមីនដែលស័ក្តិសមនឹងវ័យរបស់គាត់ និងតម្រូវការសុខភាពរបស់ពួកគាត់ ដូចជាវីតាមីនជំនួយឆ្អឹង (កាល់ស្យូម) វីតាមីនចម្រុះជាដើម។
រប្រៀបនៃការស្លសម្លម្ជូរយួន​ ជាដំបូងត្រីត្រូវកោសស្រកាឱ្យស្អាតរួចលាងទឹកកាត់ជាកង់ៗ បន្ទាប់មកយកបន្លែទៅចិត ប៉េងប៉ោះពុះជាបួនដុំ ក្រអៅឈូកកោតឬបកឱ្យបានស្អាតកាត់ជាកំណាត់ខ្លីៗ ត្រឡាចចិតជារាងចង្វាមូល ផ្សីតចំបើងពុះវាជាពីរឬអាចចិតតាមការចូលចិត្ត រីឯខ្ទឹមសនិងរំដេងត្រូវដំទុកមួយឡែក និងរៀបចំជីទុកបង់នៅពេលសម្លឆ្អិន។
ប៉ុន្តែជ្រញ់ដែលមានអាយុកាលយូរអាចជាប្រភពចម្លងមេរោគចូល​អាហារ​ ​ធ្វើឱ្យយើងមាន​បញ្ហាសុខភាពផងដែរ។
នៅសាលារៀន ជាពិសេសនៅពេលទាក់ទងជាមួយគ្រូបង្រៀន ឬនាយកសាលា ការប្រើដៃទាំងពីរដើម្បីប្រគល់ ឬទទួលសម្ភារៈសិក្សាមានសៀវភៅជាដើមនេះវាសំខាន់ណាស់។
ទទ្ទឹមនឹងនេះ ក្នុងពិធីដណ្ដឹង ឬភ្ជាប់ពាក្យ អ្នកចាស់ទុំ និងអ្នកចរចារគ្រួសារក៏ជាអ្នកបញ្ជូនអំណោយ ផ្លូវការពីភាគីម្ខាងទៅភាគីម្ខាងទៀត។
នៅ​តាម​ទីកន្លែង​មួយ​ចំនួន​ដែល​មាន​ជំនឿ​តៗ​គ្នា ពូថៅ​ចាស់ៗ ឬ​ពូថៅ​ដែល​ធ្លាប់​ប្រើ​សម្រាប់​ការងារ​សំខាន់ៗ អាច​ត្រូវ​បាន​គេ​ទុក​ជា​វត្ថុ​សក្ការៈ។
រដ្ឋាភិបាលបានចំណាយទាំងពេលវេលា និង ថវិកាយ៉ាងច្រើន ដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សសម្រាប់ដោះមីន និងសម្អាតគ្រាប់មីនមិនទាន់ផ្ទះ។
ទិវាសួស្តី ប្រើសម្រាប់ ជំរាបសួរពេលរសៀល ចាប់ពីម៉ោង ១២ ដល់ ៥ល្ងាច។
លើសពីនេះ មិត្តរួមការងារក៏អាចចូលគ្នាទិញ នំខួបកំណើត ឬ កាដូរតូចមួយ ជូនម្ចាស់ខួប។
គួរប្រើពាក្យពេចន៍សាមញ្ញៗទៅកាន់ភ្ញៀវដូចជា "អរគុណបង អ៊ុំ ពូ មីង ដែលបានចូលរួមក្នុងកម្មវិធី" គឺគ្រប់គ្រាន់ហើយ។
នេះជាច្បាប់ធម្មជាតិដែលជំរុញឲ្យសត្វលោកខិតខំសាងអំពើល្អ និងវៀរចាកអំពើអាក្រក់ ដើម្បីបាននូវសេចក្តីសុខពិតប្រាកដ។
ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មិនថាមាស ឬពេជ្រនោះទេ សុទ្ធតែរួមចំណែកធ្វើឱ្យកូនក្រមុំខ្មែរមានភាពស្រស់ស្អាតលេចធ្លោបំផុតក្នុងថ្ងៃមង្គលការ។
ការសុំទោសអាចជួយ កុំឲ្យមានភាពតានតឹង ហើយនិងការបែកបាក់ ដោយសារកំហុសដែលបានប្រព្រឹត្តទៅលើ ឪពុកម្ដាយ បងប្អូន មិត្តភក្តិ និងអ្នកដទៃជាដើម។
ជៀសវាងការលេងទូរស័ព្ទ ជាពិសេសបើកពន្លឺពីព្រោះ ការលេងទូរស័ព្ទអំឡុងពេលភាពយន្តកំពុងចាក់បញ្ចាំង គឺជាទម្លាប់មិនល្អមួយ។
ប៉ុន្តែវាជាការបង្ហាញនូវអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅជាច្រើនទៀត ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីតម្លៃវប្បធម៌ និងការគោរពប្រណិប័តន៍របស់ខ្មែរយើង។
វាមានរសជាតិប្រៃល្មម ផ្អែមសាច់ត្រីធម្មជាតិ និងមានក្លិនឈ្ងុយពីការដុតផងដែរ។
ត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកមានវ័យចំណាស់ ឬរៀមច្បងចាប់ផ្ដើមពិសារមុនសិន នេះជាការបង្ហាញពីការគោរព និងគុណធម៌ដ៏ល្អ។
រីឯការឆ្លើយតបរបស់គ្រូចំពោះសិស្សវិញ ច្រើនជា អរុណសួស្ដីកូនៗ អរគុណច្រើន ឥឡូវនេះ យើងចាប់ផ្ដើមរៀនទាំងអស់គ្នា។
ភ្ជាប់ជាមួយនឹងពាក្យសម្ដីដែលបានធ្វើនិងនិយាយទៅកាន់អ្នកដែលយើងបានប្រព្រឹត្តលើ។
ទូរទឹកកកមានតិចតួច ឬគ្មាន ដូច្នេះអាហារស្រស់ៗត្រូវបានចម្អិនភ្លាមៗ ឬរក្សាទុកដោយវិធីសាស្ត្រប្រពៃណី។
ការប្រគេនអគ្គិសនី និងទឹកស្អាត គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ទ្រទ្រង់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ព្រះសង្ឃ ព្រោះវាផ្ដល់នូវពន្លឺ ភាពត្រជាក់ ទឹកសម្រាប់បរិភោគ ងូតទឹក និងអនាម័យ ដែលចាំបាច់សម្រាប់សុខភាព។
វាឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញពីការយកចិត្តទុកដាក់ ការបារម្ភខ្វល់ខ្វាយ ក៏ដូចជាការជូនពរឱ្យអ្នកជំងឺឆាប់ជាផងដែរ។
អំបុកមានរសជាតិឆ្ងាញ់បំផុត នៅពេលហូបជាមួយចេកទុំ ព្រោះការរួមបញ្ចូលគ្នានៃរសជាតិផ្អែមទន់របស់ចេកទុំ និងរសជាតិសាបបស់អំបុក ធ្វើឱ្យមានរសជាតិឆ្ងាញ។
ការសួរសុខទុក្ខនៅពេលល្ងាច គឺជាការចាំបាច់ បើចង់បង្ហាញភាពរម្យទម។
ក្នុងពិធីសាសនា គ្រហស្ថមានភារកិច្ចសូត្រថ្វាយបង្គំព្រះរតនត្រ័យ សមាទានសីល និងស្តាប់ព្រះធម្មទេសនាពីព្រះសង្ឃ។
ឈ្មោះខ្មែរនីមួយៗមានអត្ថន័យផ្សេងៗគ្នាដែលឪពុកម្តាយត្រូវដឹងនិងគិតជាមុនអោយបានល្អិតល្អន់ នៅពេលចង់ដាក់ឈ្មោះកូន។
បង្ហាញពីគោលការណ៍សាសនា និងវិន័យ ព្រះអង្គអាចណែនាំភ្ញៀវអំពី របៀបប្រតិបត្តិត្រឹមត្រូវ នៅក្នុងទីអារាម ឬក្នុងពិធីបុណ្យ។
ហើយក្រវិលទាំងនេះត្រូវបានលម្អដោយក្បាច់រចនាបុរាណ ឬរូប ផ្ការំដួល ដែលជានិមិត្តរូបនៃសម្រស់នារីខ្មែរ។
ទាខ្វៃតំណាងឱ្យភាពស្មោះត្រង់ និងភាពរុងរឿង ហើយម្ហូបទាំងនេះក្រោយពីសែនរួច ត្រូវបានយកមកចែករំលែកជាមួយក្រុមគ្រួសារ។
អ្នកទេសចរមានផ្លូវចំនួន៣ក្នុងការជ្រើសរើសសម្រាប់ការធ្វើដំណើរ។
ការពន្យល់ដោយមានហេតុផលច្បាស់លាស់ នឹងជួយឲ្យអ្នកដទៃយល់ពីទស្សនៈរបស់យើង និងអាចទទួលយកការសម្រេចចិត្តរបស់យើងបានកាន់តែងាយស្រួល ទោះបីជាពួកគេមិនសប្បាយចិត្តក៏ដោយ។
គ្រឿងផ្សំសំខាន់ៗផ្សេងទៀតរួមមាន ខ្ទឹមស ម្ទេស ស្ករ អំបិល និងបាយស។
ក្នុងរដូវក្តៅ រាងកាយត្រូវការអាហារត្រជាក់ដើម្បីបន្សាបកម្ដៅ និងផ្តល់ជាតិទឹក។
អានុភាព​នៃ​ប្រាក់ ឬ​មាស​បង់​មាត់​ខ្មោច​នេះជា​វត្ថុ​សក្ដិ​សិទ្ធ​អាច​ជួយ​រំដោះ​គ្រោះ​ថ្នាក់​ក្នុង​ពេល​មាន​អាសន្ន​បាន ។
គុណសម្បត្តិរបស់វា មានដូចជា ងាយស្រួលប្រើ មានទម្ងន់ស្រាល និងមានចំណុចទាញដែលងាយស្រួលកាន់។
រនាស់ ជាធម្មតាមានរាងជាជើងទម្រធ្មេញស្រួចៗ ចំនួនច្រើន ដែលភ្ជាប់ទៅនឹងចំណុចទាញមួយ។
សរុបមក អបិយជំនឿទាំងនេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃការអប់រំសីលធម៌ក្នុងសង្គមខ្មែរ ដែលបានបង្កប់នូវតម្លៃល្អៗ ជាពិសេសទាក់ទងនឹងការគោរពអាហារ អនាម័យ និងអាកប្បកិរិយាសមរម្យនៅក្នុងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។
បន្ទាប់មក គេចាប់ផ្តើមពុះស្លឹក ឬបកយកតែសរសៃស្លឹកធំៗ និងវែងៗ ដែលជាផ្នែករឹងមាំបំផុតនៃស្លឹកជ្រៃ ហើយក្នុងដំណើរការនេះទាមទារភាពប្រុងប្រយ័ត្នដើម្បីកុំឲ្យសរសៃដាច់។
ព្រោះឫស្សីប្រភេទនេះងាយស្រួលបិត និងពត់នៅពេលដែលយកវាទៅរោលភ្លើងរួច។
នៅពេលដែល សម្អាតកន្លែងស្អាតបាត រៀបរយហើយ វាក៏ជួយបង្កើតបរិយាកាសស្ងប់ស្ងាត់ ស័ក្តិសមសម្រាប់ការបូជា ការប្រតិបត្តិធម៌ និងបណ្តុះសទ្ធាជ្រះថ្លា។
ហើយវាជាជម្រើសដ៏ល្អសម្រាប់បរិស្ថាន។
ការអប់នេះធ្វើឱ្យគ្រឿងផ្សំជ្រាបចូលសាច់បានយ៉ាងល្អ រួមផ្សំជាមួយទឹកឃ្មុំដែលផ្តល់រសជាតិផ្អែមប្រៃ ។
បន្ទាប់មកដាក់ឆ្នាំងឱ្យក្តៅរួចចាក់ប្រេងឆាចូលបន្តិចដាក់បំពងខ្ទឹមឱ្យឡើងក្រហមឈ្ងុយរួច ដួសខ្ទឹមទុកខ្លះ។
ប្រសិនបើយើងប្រឈមមុខដាក់គ្នាជាញឹកញាប់ វានឹងធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរបស់យើងជាមួយអ្នកដទៃកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺន និងឈានដល់ការបំផ្លាញទំនាក់ទំនងទៀតផង ។
នៅប្រទេសកម្ពុជា ផ្កាម្លិះ មានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ និងសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងវប្បធម៌ ប្រពៃណី និងជំនឿ។
ការផ្តល់អំណោយរបស់ខ្មែរសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើការគិត ភាពសុខដុមរមនា និងតុល្យភាពខាងវិញ្ញាណ ដូច្នេះការផ្តល់អ្វីមួយដែលហាមឃាត់ ឬមិនសំណាងអាចប៉ះពាល់ដល់តម្លៃទាំងនេះ។
តែជាធម្មតាបង្គីមានរាងសំពែត និងក្រឡូមបន្តិច ព្រមទាំងមានដៃពីរសងខាង ដើម្បីឲ្យងាយស្រួលដល់ការប្រើប្រាស់ទៀតផង។
ហើយនេះក៏ជាការបង្រៀនឲ្យមនុស្សចេះ ឲ្យតម្លៃអាហារ និងកុំខ្ជះខ្ជាយផងដែរ។
នេះជាគោលការណ៍គ្រឹះមួយនៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលលើកកម្ពស់ការចែករំលែក និងការមិនអាត្មានិយម។
ជាទូទៅ គេតែងតែធ្វើស៊ុបនៅពេលមានបុណ្យទានពិធីមង្គលការឬការជួបជុំពិសាអាហារជាមួយគ្រួសារនិងសាច់ញាតិជាដើម។
រសជាតិទាំងនេះផ្សំបញ្ចូលគ្នាបង្កើតបានជាសម្លមួយចានដែលមិនត្រឹមតែឆ្ងាញ់ពិសាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងសម្បូរបែបដោយសារធាតុចិញ្ចឹមទៀតផង។
ការប្រគេនទឹកដោះគោ ឬភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង ក៏ជាទង្វើដ៏ល្អផូរផង់ផងដែរ។
ពេលចង់ញ៉ាំ សូមយកក្តាមប្រៃពីក្នុងក្រឡមកលាងទឹកធម្មតាឲ្យស្អាត អាចលាង ២-៣ ទឹក ហើយបកក្តាមជាពីរ ឬបួនផ្នែក រួចផ្សំគ្រឿងចូល។
ម្យ៉ាងវិញទៀត មិនមែនត្រឹមតែភ្ជាប់ទំនាក់ទំនាងរវាងមនុស្សពីរនាក់នោះទេ គឺភ្ជាប់គ្រួសារទាំងពីរ ខាងកូនកំលោះ និងកូនក្រមុំ ឲ្យក្លាយជាសាច់ញាតិជិតស្និទ្ធថែមទៀតផង។
វាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាប្រាសាទដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងអង្គរធំ មុនពេលបាយ័នត្រូវបានសាងសង់។
ហើយវាក៏ជាការដាស់តឿនឲ្យមនុស្សមានអាកប្បកិរិយាសមរម្យ និងថ្លៃថ្នូរនៅពេលបរិភោគអាហារផងដែរ។
ប្រជាជនខ្លះជឿថា ប្រាក់កាក់អាចជួយដល់វិញ្ញាណអ្នកស្លាប់ក្នុងការធ្វើដំណើរទៅកាន់ការចាប់ជាតិ។
រីឯមេខាងស្រីត្រូវដើរដាក់ឈ្មោះឲ្យកូនក្រុមស្រីៗរបស់ខ្លួនម្នាក់មួយៗតាមដែលចង់ដាក់។
ដូចនេះ សម្រាប់មនុស្សចាស់នៅតាមជនបទ ស្លា មិនត្រឹមតែជារបស់សម្រាប់ទំពារផ្សំ​ជាមួយ​ម្លូ​ប៉ុណ្ណោះទេ តែវាជាផ្នែកមួយនៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគាត់។
ការផ្តល់ជូនដល់បុគ្គលសំខាន់ៗក្នុងសហគមន៍ ដូចជា អ្នកដឹកនាំសហគមន៍ ឬអ្នកធ្វើការងារសង្គមដែលបានរួមចំណែកយ៉ាងធំធេងដល់ការរីកចម្រើនរបស់សហគមន៍។
ការចូលរួមដោយកម្លាំងចិត្ត និងការបួងសួងសុំឱ្យគម្រោងជួសជុលប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន ក៏ជាផ្នែកមួយនៃការចូលរួមដ៏សំខាន់សម្រាប់ពុទ្ធបរិស័ទផងដែរ។
ដូច្នេះហើយទើបគេនិយមធ្វើវាដើម្បីដាស់ស្មារតីដល់អ្នកនៅរស់ថានៅពេលស្លាប់គឺមិនអាចយកអ្វីទៅបានទេ។
ការស្លាប់ក្នុងខែចេត្រ ដែលត្រូវនិងខែទី ៤ នៃប្រតិទិនចន្ទគតិខ្មែរ នៅក្នុងតំបន់ខ្លះ ជាពិសេសនៅតាមភូមិមួយចំនួន ប្រជាជនមានជំនឿយ៉ាងមុតមាំថា ប្រសិនបើមនុស្សស្លាប់ក្នុងខែចេត្រ សពមិនត្រូវយកទៅបូជាភ្លាមៗនោះទេ។
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំពិភាក្សា រាល់ពាក្យសម្ដី និងការសម្រេចចិត្តរបស់ពួកគាត់ គឺតំណាងឱ្យឆន្ទៈរួមរបស់គ្រួសារទាំងមូល។
​រីឯនៅព្រះរាជវាំង យើងតែងឃើញគេក្រាបថ្វាយបង្គំនៅពេលព្រះមហាក្សត្រយាងចូលមកដល់។
ត្រលប់ជើងមាន់ឱ្យបានញឹកញាប់ ដើម្បីកុំឱ្យខ្លោច និងឆ្អិនបានល្អ។
ចំណែកឯមុង គឺជាកត្តាចាំបាច់សម្រាប់ការពារភ្ញៀវពីការយាយីរបស់មូស ឬសត្វល្អិតផ្សេងៗ ដែលអាចបង្កជាជំងឺគ្រុនឈាម ឬជំងឺផ្សេងៗទៀត។
លោកគ្រូ អ្នកគ្រូគឺជាអ្នកជួយបើកទ្វារអនាគត ស្របពេលដែលពួកគាត់ខិតខំផ្តល់អំណោយចំណេះដឹង និងបំផុសគំនិតដល់និស្សិតជារៀងរាល់ថ្ងៃ។
រួចបន្ទាប់មកយកត្រីឆ្អើរមកបេះយកតែសាច់ ហើយយកទៅលីងលើភ្លើងបន្តិច។
ការធ្វើកន្រ្តក គឺបង្ហាញពីសិល្បៈហត្ថកម្មដ៏ប៉ិនប្រសប់របស់ដូនតាខ្មែរ ដែលបានកែច្នៃធនធានធម្មជាតិឱ្យក្លាយជាឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃដ៏មានប្រយោជន៍ និងមានសោភ័ណភាព។
ពូថៅ​ខ្លះ​ត្រូវ​បាន​រចនា​ឡើង​យ៉ាង​ពិសេស​សម្រាប់​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​ពិធី​បុណ្យ ឬ​ពិធី​សាសនា​ផ្សេងៗ ដែល​មាន​លម្អ​ដោយ​ក្បាច់រចនា​ដ៏​ល្អ​ប្រណិត។
សម្លកកូរ​​ គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏ល្អមួយនៃភាពស៊ីគ្នាដ៏អស្ចារ្យនៃរសជាតិ។
រួមទាំងមានការបោសសម្អាតទីធ្លា តុបតែងលម្អដោយផ្កាភ្ញី ទៀនធូប រៀបចំអាសនៈសម្រាប់ព្រះសង្ឃឲ្យបានសមរម្យ រៀបចំកម្រាល ឬកន្ទេលសម្រាប់គ្រហស្ថអង្គុយ និងរៀបចំគ្រឿងបូជាផ្សេងៗ ឲ្យបានត្រឹមត្រូវតាមលំដាប់លំដោយ។
ចំពោះបង្អែមរបស់ខ្មែរក៏មានច្រើនប្រភេទដែលឃើញមានប្រជាជនខ្មែរលក់ដូរនិងបរិភោគជាហូរហែផងដែរមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
ការញ៉ាំបាយជុំគ្នាគឺជាទម្លាប់ដែលមិនអាចខ្វះបាន ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីតម្លៃវប្បធម៌នៃការរួបរួម ភាពកក់ក្ដៅ និងការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមក។
ចំណែកឯ អំណោយទាំងនេះមិនមែនគ្រាន់តែជាវត្ថុនោះទេ តែជាតំណាងនៃការគោរព ការទទួលស្គាល់ និងការប្ដេជ្ញាចិត្តរវាងគ្រួសារទាំងពីរ។
ការលាងសម្អាតនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ដើម្បីការពារនំមិនឱ្យស្អិតពេក ឬមិនគួរឱ្យចង់ញ៉ាំ។
រីឯមេមាន់​ក៏​នាំ​គ្នា​របស់​ខ្លួន​ដើរ​ប្រទក្សិណ​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ខ្លែង និង​ភ្នក់ភ្លើង ហើយ​ស្រែកច្រៀង​ទាំង​មេ​ទាំង​កូន​ថា«​ចាប់កូនខ្លែង​ប្រឡែង​កូន​មាន់បើ​មេ​ទៅ​ទាន់ យក​មាន់​ទៅ​លាក់លាក់​ទុក​ឯណា លាក់​ក្បាល​ដំណេក រលឹក​ពី​ដេក វាយ​មាន់​តូងតាង​»។
បន្ទាប់មក យកទៅហាលថ្ងៃឲ្យស្ងួតល្អអស់ជាតិទឹក ដើម្បីការពារសំណើម និងផ្សិត ដែលអាចបណ្ដាលឲ្យរលួយ។
ម្យ៉ាងវិញទៀត វាអាចជួយជំរុញក្រពេញទឹកមាត់ ធ្វើឱ្យយើងទទួលទានអាហារបានកាន់តែច្រើន ។
រដ្ឋធម្មនុញ្ញលើកទី១  គឺរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទី១ ដែលមាន ១២ជំពូក និង ១២២មាត្រា ហើយត្រូវបានអនុម័តនៅថ្ងៃទី០៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៤៧។
ទេសចរណ៍អេកូឡូស៊ី ការអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍អេកូឡូស៊ី អាចផ្តល់ឱកាសចំណូលបន្ថែមសម្រាប់សហគមន៍ ដោយមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន។
មុនចេញពីផ្ទះ ត្រូវលារដោយសំពះ និងញញឹមបង្ហាញពីការអំណរគុណ។
អាពាហ៍ពិពាហ៍ ជាពិធីដ៏សំខាន់មួយក្នុងវប្បធម៌ខ្មែរ ដែលបង្ហាញពីការចងសម្ព័ន្ធស្នេហា និងការរួមរស់រវាងប្ដីភរិយាថ្មីមួយគូ។
កាដូរល្អបំផុត គឺកាដូរណាដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះសុខភាព សុវត្ថិភាព និងផាសុខភាពរបស់ពួកគាត់ដោយសារពួកគាត់មានវ័យចំណាស់ហើយ។
កាយវិការ គឺជាកិរិយា និងឥរិយាបថដែលយើងបានធ្វើ ឬ ប្រព្រឹត្តិ។
ការរៀបចំនេះមានលក្ខណៈស្មុគស្មាញ និងមានរបៀបរបបច្បាស់លាស់ ដោយមានការប្រើប្រាស់សម្ភារៈជាច្រើនដូចជា កម្រាលតុ ចាន ស្លាបព្រា សម កាំបិត កែវ ក្រណាត់ជូតមាត់ គ្រឿងតុបតែង។
តែបើគេស្រែកថា ឬស្សីវិញ អ្នកលេងត្រូវក្រោកឈរទាំងអស់គ្នា។
ពេលខ្លះទៀត សិស្សអាចនឹងនិយាយថា អរុណសួស្ដី លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ថ្ងៃនេះ តើលោកគ្រូ អ្នកគ្រូសុខសប្បាយទេ?
អំណោយប្រភេទនេះបង្ហាញពីសិល្បៈវប្បធម៌ខ្មែរ និងមានតម្លៃខ្ពស់ទាំងសម្ភារៈ និងវប្បធម៌។
ប្រជាជនក្នុងទីក្រុងក៏ទទួលបានសេវាសុខាភិបាល ការអប់រំ និងសេវាសាធារណៈផ្សេងទៀតដែលមានភាពងាយស្រួល និងពេញលេញ។
ជួយលាយជី ឬសារធាតុបំប៉នផ្សេងៗចូលទៅក្នុងដីជុំវិញរុក្ខជាតិ។
ប្រសិនបើមានការបម្រើគ្រឿងស្រវឹង ត្រូវពិសារក្នុងកម្រិតសមរម្យ ការស្រវឹងជោគជាំអាចនាំឱ្យបាត់បង់សីលធម៌ និងបង្កភាពរអាក់រអួលដល់អ្នកដទៃ និងម្ចាស់ពិធី។
បោះបាល់ឡើងទៅលើបន្តិច ហើយក្នុងពេលជាមួយគ្នានោះត្រូវទម្លាក់ឈើទាំងអស់ទៅលើដី។
ស្លាបព្រា សម កាំបិត  គឺគេដាក់នៅខាងឆ្វេងដៃ ដោយចាប់ពីធំទៅតូច រីកាំបិតដាក់នៅខាងស្តាំដៃចាន ដោយមុខកាំបិតបែរទៅរកចាន។
ពណ៌ និងលេខ ពណ៌ខ្លះអាចមានអត្ថន័យខុសគ្នាក្នុងវប្បធម៌ផ្សេងៗគ្នា ឧទាហរណ៍ ពណ៌សអាចតំណាងឱ្យភាពបរិសុទ្ធ ឬការកាន់ទុក្ខ។
ដោយជំហានដំបូងគឺការប្រមូលស្លឹកជ្រៃដែលទុំល្មម យកមកហាលថ្ងៃឲ្យស្រពាប់បន្តិច ឬត្រាំទឹកបន្តិចដើម្បីឲ្យទន់ងាយស្រួលពុះ។
រសជាតិទាំងអស់នេះ រួមបញ្ចូលគ្នាបង្កើតបានជាភាពឆ្ញាញ់នៃការម្ហូបដ៏ប្លែក និងទាក់ទាញ។
រដ្ឋធម្មនុញ្ញលើកទី២  គឺជារដ្ឋធម្មនុញ្ញ នៃសាធារណរដ្ឋខ្មែរ ដែលមាន១១ ជំពូក និង១២១ មាត្រា ហើយត្រូវបានអនុម័តនៅថ្ងៃទី ១០ ខែឧសភា ១៩៧២។
ម្ហូបអាហារនៅតាមជនបទមានលក្ខណៈបែបប្រពៃណី សរីរាង្គ និងធម្មជាតិ។
នៅក្នុងពិធីបុណ្យនេះគេតែងតែនិមន្តយាងសម្តេចសង្ឃ និងព្រះសង្ឃទាំងពីរគណៈចូលព្រះបរមរាជវាំងដើម្បីសូត្រមន្តថ្វាយព្រះពរសព្វសាធុការដល់សម្តេចយាយ។
ហើយអាចជួយសម្រួលដល់ម្ចាស់កម្មវិធី ដោយសារកម្មវិធីអាចមានចំនួនភ្ញៀវច្រើន ម្ចាស់កម្មវិធីអាចខ្លាចមិនបានទទួលរាក់ទាក់បានគ្រប់គ្នា។
វាជាការបញ្ជាក់ថាគូស្នេហ៍មានគំនិតច្នៃប្រឌិត និងដើរតាមផ្លូវស្នេហាដោយមានសុទ្ធសាធ និងការយល់គ្នាពិតប្រាកដ។