Sliden/khm-asr-cultural-24k huggingface dataset:
កសិករតែងតែមានកណ្ដៀវជាប់ខ្លួន សម្រាប់ទាំងការប្រើពេលធ្វើស្រែចម្ការ និងទុកសម្រាប់ការពារខ្លួនទៀតផង។
ឧទាហរណ៍ ដូចជាពាក្យ "សូមថ្លែងអំណរគុណចំពោះការមកដល់" និង "សូមមេត្តាអភ័យទោស" ជាពាក្យសម្តីដែលប្រើសម្រាប់បង្ហាញការគោរព និងការសុំអធ្យាស្រ័យ ដើម្បីបង្ហាញការដាក់ចិត្តចំពោះភ្ញៀវ
ពងមាន់អាំងផ្សំគ្រឿងពិសេស ក៏ជាអាហារ​សម្រន់​មួយប្រភេទផងដែរ ខាងក្រោមនេះជារបៀបធ្វើនិងគ្រឿងផ្សំ។
រីឯក្នុងការចំអិន ជំហានទីមួយ​ ដាក់ខ្ទះឱ្យក្តៅ រួចចាក់ប្រេងឆាចូល។
ទីពីរ  ខេត្តកែប គឺជាទីក្រុងឆ្នេរតូចមួយដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសកម្ពុជា ជាប់នឹងឈូងសមុទ្រថៃ និងមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តកំពត។
ពាក្យ "សូមអញ្ជើញលោកអង្គុយផ្នែកនេះ" និង "សូមអញ្ជើញពិសារអាហារ" ជាពាក្យសម្តីសុភាពដែលប្រើសម្រាប់អញ្ជើញ ឲ្យភ្ញៀវធ្វើសកម្មភាពមួយដោយផ្ដល់កិត្តិយស និងការគោរពយ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់។
ជ្រក់មើមខ្ទឹមស គឺជាជ្រក់ដ៏ពេញនិយមមួយរបស់ខ្មែរ ដែលមិនត្រឹមតែមានរសជាតិឆ្ងាញ់ប្លែកទេ តែថែមទាំងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនដល់សុខភាពរបស់ប្រជាជនខ្មែរ។
តាមរយៈការទាត់សី អ្នកលេងអាចបង្កើនភាពរឹងមាំនៃសាច់ដុំជើង និងការស៊ូទ្រាំបានយ៉ាងប្រសើរ។
សម្រាប់វិធីធ្វើ ដំបូង​យើងត្រូវ កាត់ត្រយូងចេកជាកង់ៗ ខ្លីៗល្មម រួចដាក់ត្រាំវាក្នុងទឹក១០ទៅ១៥នាទីអោយអស់ជាតិជ័រ។
បន្ទាប់មកទៀត យើងយកនំដែលបានបំពងរួចមកដាក់ចូលទៅក្នុងទឹកស្ករនោះ ព្រមទាំងបន្ថយភ្លើងឱ្យនៅកម្រិតទាបបំផុត។
ល្បែងនេះបានរីករាលដាលទៅកាន់ប្រទេសជិតខាងមួយចំនួនផងដែរដូចជាប្រទេសថៃ និងវៀតណាម។
រីឯ ការត្បាញនេះត្រូវធ្វើឡើងដោយដៃទាំងស្រុង ដែលត្បាញពីសរសៃមួយទៅសរសៃមួយយ៉ាងផ្ចិតផ្ចង់ រហូតក្លាយជាផ្ទាំងកន្ទេលដ៏ធំមួយផ្ទាំង។
រីឯលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់វាវិញ ទម្ងន់ស្រាល និងងាយស្រួលចល័ត នេះជាគុណសម្បត្តិលេចធ្លោរបស់អង្រឹងកំប្លោក ដែលធ្វើឲ្យវាងាយស្រួលក្នុងការទុក និងយកតាមខ្លួនទៅកាន់ទីតាំងផ្សេងៗ។
ចំពោះក្ដាម អ្នកអាចជ្រសរើសដូចជា  ក្ដាមសេះ ក្ដាមស្រែ ឬ ក្ដាមថ្ម ១ គីឡូក្រាម ប៉ុន្ដែត្រូវជ្រើសរើសក្ដាមស្រស់ៗ ដែលនៅមានជីវិត។
ជាពិសេសគ្រួសារខ្លះនិយមដាក់ឈ្មោះដែលស្រដៀងគ្នារវាងបងប្អូន ដើម្បីរក្សាភាពសាមគ្គី និងអត្ថន័យស្រដៀងគ្នា។
ដំបូងយើងត្រូវលាងសាច់ជ្រូកឱ្យស្អាតទុកឱ្យស្រស់ទឹក ដើម្បីយកមកចិញ្ច្រាំ  ហើយចិញ្ច្រាំខ្ទឹមស និងម្ទេសឱ្យម៉ដ្ឋ រួចត្រៀមបន្លែដែលអ្នកចង់ឆាជាមួយ។
គេអាចលេងបានគ្រប់ទីកន្លែងដែលមានផ្ទៃរាបស្មើ ដោយមិនតម្រូវឱ្យមានទីកន្លែងជាក់លាក់នោះទេ ។
ប្រសិនបើលេងខុសក្បួន ឬមិនអត់ធ្មត់ លទ្ធផលនឹងបរាជ័យ វាជួយបង្រៀនអ្នកលេងឲ្យចេះរៀនពីកំហុស និងបន្តព្យាយាម។
ក្នុងករណី អ្នកជិតស្និតជាមួយម្ចាស់ផ្ទះ ឬ ទទួលបានការអញ្ជើញ ពេលវេលានោះមិនមែនជាបញ្ហាទេ។
ការជូនកាដូរ ឬអំណោយទៅកាន់ម្ចាស់ផ្ទះ គឺជាការបង្ហាញពីការគោរពឲ្យតម្លៃក្នុងនាមយើងជាភ្ញៀវទៅកាន់ម្ខាស់ផ្ទះនិងបង្ហាញពីការគួរសមផងដែរ។
របៀបធ្វើសម្លសម្លក់ខ្នុរខ្ចីវិញជាដំបូង លាងសម្អាតខ្នុរខ្ចី និងសាច់ជ្រូកឱ្យបានស្អាត។
ចំពោះការកាត់់វិញ នៅពេលស្លឹកស្ងួតហើយ គេចាប់ផ្តើម កាត់ស្លឹក ទៅជាបន្ទះៗ ឬជាសរសៃវែងៗ ទៅតាមទំហំដែលចង់បាន។
ហើយរបារខ្លះអាចត្រូវបានចោះរន្ធតូចៗ ដើម្បីចង ឬព្យួរស្លឹកថ្នាំជក់ផងដែរ។
ផ្កាស្រស់ៗតំណាងឱ្យភាពរស់រវើក ភាពស្រស់ស្រាយ និងភាពរីករាយនៃថ្ងៃមង្គលការ។
ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ នេះជាពេលវេលាប្រចាំឆ្នាំដែលគេតែងតែរៀបចំពិធីបូជាធំៗ ដើម្បីដឹងគុណដល់អ្នកតាដែលបានថែរក្សាភូមិស្រុកឲ្យបានសុខសាន្តពេញមួយឆ្នាំកន្លងមក។
លក្ខណៈពិសេសនៃផ្លែខ្នុរខ្ចីមានរសជាតិផ្អែម និងទន់ ជួយធ្វើឱ្យសម្លមានរសជាតិផ្អែមជូរ និងក្លិនផ្លែធម្មជាតិ។
ពិសេសជាងនេះទៅទៀត យើងក៏អាចស្នាក់នៅ និងញុំាអាហារ ភេសជ្ជៈផ្សេងៗជាលក្ខណៈគ្រួសារ មិត្តភក្តិ ប្រកបទៅដោយភាពរីករាយនៅតាមមាត់ឆ្នេរនេសាទផងដែរ។
ជួនកាល សិស្សអាចនឹងសួរ តើលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ពិសាបាយព្រឹករួចរាល់ឬនៅ ក៏មានដែរ។
ដើម្បីឲ្យងាយស្រួលត្បាញ សរសៃឫស្សីតូចៗនោះ ត្រូវបានគេជ្រលក់ទឹក កុំយូរពេក ដើម្បីឲ្យទន់ជាមុន។
ចំពោះ គំនូរ ឬរូបចម្លាក់ ជ្រើសរើស គំនូរ ឬរូបចម្លាក់ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីសិល្បៈខ្មែរ ដូចជារូបភាពប្រាសាទបុរាណ របាំអប្សរា ឬទិដ្ឋភាពជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនខ្មែរ។
ប្រាសាទគូហ៍នគរ​មិន​ត្រឹមតែ​ជា​ទីតាំង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​វាក៏​ជា​កន្លែង​ដែល​ភ្ញៀវ​ទេសចរអាច​សិក្សា​ស្វែងយល់ពី​ជំនឿ​និង​វប្បធម៌​ក្នុង​ស្រុក​ផង​ដែរ ព្រោះ​នៅតំបន់នោះ​មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទៅ​ធ្វើការ​គោរពបូជា​ជា​ប្រចាំ។
ទោះបីជាមានភាពខុសគ្នាបន្តិចបន្តួចទាំងនេះក៏ដោយ គោលការណ៍ជាមូលដ្ឋាន នៃល្បែងនៅតែរក្សាដដែល គឺការប្រើប្រាស់គ្រាប់ខ្លាឃ្លោកដើម្បីកំណត់លទ្ធផល និងការដាក់ភ្នាល់លើនិមិត្តសញ្ញាដែលបានគូរនៅលើផ្ទាំង។
ចំំពោះពេល បុណ្យទានដូចជា ភ្ជុំបិណ្ឌ ចូលឆ្នាំខ្មែរ អាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬ កម្មវិធីឡើងផ្ទះ គេតែងតែមានពេលវេលាជាក់លាក់សម្រាប់អ្នកចូលរួម ឬ ភ្ញៀវ។
មុនពេលយើងដាក់ចំហុយ យើងត្រូវដាក់ដាំទឹកកន្លះឆ្នាំងឲ្យពុះសិន រួចហើយដាក់ពងមាន់ដែលត្រូវចំហុយនោះចូល។
ចំពោះសម្ភារៈត្រូវមាន ស្លឹកត្នោត ឬស្លឹកទ្រាំងហើយត្រូវជ្រើសរើសស្លឹកណាដែលនៅស្រស់ល្អ មិនមានដាច់រហែក ឬខូចខាត។
វាជាការបង្ហាញថា យើងមានចិត្តស្ងប់ស្ងៀម និងគោរពចំពោះកន្លែងទីសក្ការៈបូជា។
ផាក់ឡូវ គឺជាម្ហូបមួយមុខដែលមានឱជារសពិសេស ងាយស្រួលធ្វើ និងឆ្ងាញ់ជាប់មាត់។
​ដែលប្រជាជនតែងតែ ជូនព្រះពរ ថា សូមព្រះអង្គមានព្រះជន្មាយុយឺនយូរ មានព្រះសុខភាពល្អបរិបូរណ៍ និងបាន គង់ប្រថាប់ជាម្លប់ដ៏ត្រជាក់ត្រជុំ ដល់ កូនចៅប្រជារាស្ត្រជារៀងរាបដរាប។
ម្ហូបបួសខ្មែរភាគច្រើនប្រើប្រាស់បន្លែ ផ្លែឈើ និងគ្រឿងទេសធម្មជាតិ ដែលមាននៅតាមតំបន់ ធ្វើឱ្យម្ហូបមានរសជាតិឆ្ងាញ់ និងមានជីវជាតិ។
នៅក្នុងស្ថានភាពខ្លះ ការផ្ដល់អំណោយត្រឡប់មកវិញត្រូវបានរំពឹងទុកនាពេលអនាគត ជាពិសេសក្នុងចំណោមអ្នកដែលមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ។
ចំពោះអ្នកដែលមាន​អាយុច្រើនជាងយើងវិញ យើងលើកដៃសំពះត្រឹមបបូរមាត់។
ម្ហូបតាមដងផ្លូវដែលចម្អិនដោយការប្រើពងមាន់ ហើយមានគេលក់ច្រើននោះគឺ  ពងមាន់អាំងផ្សំគ្រឿងពិសេស។
ជាការគួរសម ការដោះស្បែកជើងមុនចូលផ្ទះគឺជាទំនៀមទម្លាប់សាមញ្ញ និងបង្ហាញពីការគោរព។
វាមានរាងវែងអន្លាយ លម្អដោយចម្លាក់ក្បាច់បុរាណ ហើយត្រូវបានពាក់ច្រកពីស្មាម្ខាងមកចង្កេះម្ខាងទៀត ជាលក្ខណៈ ពាក់ឈៀង ដូចខ្សែស្ពាយកាបូប។
អ្វីដែលមិនអាចខ្វះបាននោះគឺ ម្លូ ស្លា បារី និងកំបោរ ព្រោះវាជានិមិត្តរូបនៃភាពស្និទ្ធស្នាល និងការទទួលស្វាគមន៍។
ភេសជ្ជៈប្រពៃណីខ្មែរមួយទៀតនោះគឺ ទឹកត្នោតជូរ និងទឹកត្នោតផ្អែម។
ឯបុរសវិញនៅពេលចូលទៅក្នុងវត្តអារាម គឺត្រូវពាក់អាវដៃវែង​ ឬអាវដៃខ្លីក៏បានដែរ ចំណែកឯខោវិញត្រូវស្លៀកខោជើងវែង ឬខោខ្លីក៏បានតែត្រូវបិទបាំងជង្គុងឬក្រោមជង្គុង។
ពេលភ្ញៀវចាកចេញ ការជូនពួកគាត់ត្រឡប់ទៅវិញត្រឹមទ្វារ ឬ ចេញដល់ខាងក្រៅបង្ហាញពីការគោរព និង ការលាគ្នា។
ការទទួលទានម្ហូបបួសជួយកាត់បន្ថយការទទួលទានសាច់ ដែលអាចរួមចំណែកដល់សុខភាពល្អ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺមួយចំនួន។
បន្ទាប់់មក ដាក់ខ្ទះឱ្យក្តៅ ចាក់ប្រេងឆាចូល រួចឆាសាច់គោឱ្យឆ្អិនល្មម ប៉ុន្តែកុំឆាយូរពេកព្រោះអាចធ្វើឱ្យសាច់គោឡើងស្វិត រួចដួសវា​ទុកមួយឡែក។
ប្រភេទអាហារបែបបន្លែជ្រក់ ត្រាំ និងផ្អាប់ មានច្រើនប្រភេទដូចជា ត្រសក់ត្រាំ ល្ហុងត្រាំ ឆៃពៅជាដើម។
សម្រាប់ទឹក យើងអាចប្រើទឹកធម្មតា ឬទឹកដែលច្របាច់ចេញពីស្លឹកតើយក៏បាន។
ភ្ញៀវទេសចរ​ក៏អាច​ដើរ​កម្សាន្ត​ដោយ​ថ្មើរជើង ឬ​ជិះ​កង់​ជុំវិញ​បរិវេណ​ប្រាសាទ​ដ៏​ធំធេង​នេះផងដែរ។
ប្រជាជនខ្មែរផ្ដល់តម្លៃលើភាពស្អាត នៅពេលមានភ្ញៀវមកលេងផ្ទះ ជាពិសេសនៅកន្លែងទទួលភ្ញៀវតែម្ដង។
ម្យ៉ាងទៀត ក្រៅពីការយកទឹកឃ្មុំ គេអាចយកសំបុកឃ្មុំទៅធ្វើជាម្ហូបបានផងដែរ ដែលវាពិតជាមានរសជាតិឆ្ងាញ់ថែមទាំងពេញនិយមខ្លាំងសម្រាប់អ្នកនៅជនបទ។
នេះជាល្បែងកម្សាន្តមួយដែលជួយបន្ធូរអារម្មណ៍ បន្ទាប់ពីការសិក្សា ឬការងារនឿយហត់បានយ៉ាងល្អ។
សម្ភារៈ​សំខាន់​បំផុត​សម្រាប់​ធ្វើ​ស្មុគ​គឺ​ស្លឹក​បៃតង​ពី​ដើម​ត្នោត ឬ​ស្លឹក​ទ្រាំង​ស្ងួត ហើយមុន​នឹង​យក​មក​ប្រើ​គេ​ត្រូវ​ហាល​ស្លឹក​ទាំងនោះ​ឲ្យ​ស្ងួត​ល្អ​ជាមុនសិន។
នៅពេលគ្រូមានសំណួរចង់សួរទៅកាន់សិស្ស គេតែងនិយាយថា មានកូនៗណា ដឹងចម្លើយ និងចង់ឆ្លើយទេ។
ដើម្បីធ្វើស៊ុបទា យើងត្រូវទុកឆ្នាំងឱ្យក្ដៅ សឹមចាក់ប្រេងឆា ៣​ស្លាបព្រាបាយ ថែម ខ្ទឹមស និង ខ្ទឹមក្រហមចូល រួចបំពងឱ្យឈ្ងុយ។
សុវត្តិ ជាការដែលមានសិរីសួស្តី និងសុវត្ថិភាព។
គ្រឿងផ្សំរបស់ភ្លាកំពឹសមាន​ កំពឹស ត្រយូងចេក រំដេង​ ខ្ទឹមស ខ្ទឹមក្រហម​ ម្ទេស ប្រហុក សណ្តែកគួរ សណ្តែកដី ការ៉ុត ក្រូចឆ្មា  ​អំបិល ទឹកត្រី ស្ករស ម្សៅស៊ុប ជីនាងវង ជីរណា។
ច្របល់គ្រឿងផ្សំទាំងអស់ចូលគ្នាឱ្យសព្វល្អ រួចបន្ថែមបាយដំណើប ចូលច្របល់បន្តទៀតឱ្យសព្វ រហូតដល់សាច់មានសភាពស្អិត។
សម្រាប់គ្រឿងផ្សំសំខាន់ៗសម្រាប់ធ្វើភេសជ្ជៈនេះមានដូចជា ផ្លែប័រ ខ្ទិះដូងស្រស់  ទឹកដោះគោខាប់  ស្ករស និងទឹកកក។
បន្ថែមពីនេះសហគមន៍ជនបទមានបរិស្ថានធម្មជាតិស្រស់បំព្រង ខ្យល់បរិសុទ្ធ និងភាពស្ងប់ស្ងាត់ទៀតផង។
សម្រាប់ទីតាំងនៃសួនច្បារមាត់ទន្លេនៅភ្នំពេញ វានៅជិតផ្សាររាត្រី និងស្ថានីយអយស្ម័យយានកម្ពុជា ដែលជាតំបន់ស្នូលសម្រាប់សកម្មភាពសហគមន៍ និងទេសចរណ៍។
ការនិយាយខ្សឹបខ្សៀវ ប្រើទូរសព្ទ ឬការបង្កសំឡេងរំខាន គឺជាអាកប្បកិរិយាមិនសមរម្យ ដែលបង្ហាញពីការមិនគោរពចំពោះព្រះរតនត្រ័យ ព្រះសង្ឃ និងពិធីបុណ្យ។
សម្រាប់ជើងមាន់អាំង វាងាយស្រួលក្នុងការធ្វើ ដោយយើងអាចធ្វើញ៉ាំនៅផ្ទះបានដោយខ្លួនឯង។
ជាទូទៅ សិស្សបង្ហាញពីការគោរពទៅកាន់គ្រូរបស់ពួកគេតាមរយៈកាយវិការ និងពាក្យសម្ដី និងទឹកមុខ។
ម្យ៉ាងទៀត ប្រសិនបើអ្នកមិនចូលចិត្តទឹកខ្ទិះដូងទេ អ្នកអាចប្រើទឹកធម្មតាជំនួសក៏បានដែរ។
យើងក៏គប្បីបើកគម្របឆ្នាំង រួចកូរម្តងម្កាលដើម្បីកុំឱ្យបបរស្អិត ឬខ្លោចជាប់បាតឆ្នាំងដែរ។
បន្ទាប់ពីបុកបានអង្ករស្អាតហើយ គេអាចយកទៅផ្ទុកក្នុងធុង ឬការ៉ុងបិទជិត ដើម្បីរក្សាគុណភាព រសជាតិ និងការពារពីសត្វល្អិត ឬសំណើម។
ជាចុ​ងក្រោយ ដួសឆាកញ្ឆែតដាក់ចាន ហើយញ៉ាំជាមួយ បាយសក្តៅៗជាការស្រេច។
ជ្រក់់ស្វាយ ឬ ស្វាយត្រាំ គឺជាអាហារសម្រន់មួយបែបដែលប្រជាជនខ្មែរនិយមចូលចិត្តបរិភោគដោយសារតែវាមានរសជាតិឆ្ងាញ់ និងងាយស្រួលធ្វើ។
វាឆ្លុះបញ្ចាំងពីការគោរព ភាពថ្លៃថ្នូរ និងការយកចិត្តទុកដាក់ ដែលជាគុណតម្លៃដ៏សំខាន់ក្នុងការកសាងទំនាក់ទំនងសង្គមឱ្យបានល្អប្រសើរ។
កន្សែងថ្មីល្អៗបង្ហាញពីបំណងចង់ឲ្យម្ចាស់ផ្ទះមានអនាម័យល្អ និងផាសុកភាពបន្ទាប់ពីងូតទឹក។
ម្ហូបនេះមិនត្រឹមតែឆ្ងាញ់ទេ ថែមទាំងងាយស្រួលធ្វើ និងល្អចំពោះសុខភាពទៀតផង។
ហើយវានឹងជួយបង្កើតអារម្មណ៍ល្អឲ្យកើតឡើងនៅក្នុងចិត្តភ្ញៀវ ដោយបញ្ជាក់ថាពួកយើងមានការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ និងមានការទទួលរាក់ទាក់ក្នុងការផ្តល់សេវាកម្មយ៉ាងល្អចំពោះពួកគេ។
ជំហាននេះសំខាន់ណាស់ វាជួយទាញជាតិទឹក និងជាតិហឹរខ្លាំងចេញពីខ្ទឹមស ធ្វើឱ្យខ្ទឹមសស្រួយ និងមានរសជាតិឆ្ងាញ់ជាងមុនពេលធ្វើជ្រក់។
ការធ្វើនំអុីគឺជាដំណើរការដ៏សាមញ្ញ និងងាយស្រួល ដែលមិនតម្រូវឱ្យមានជំនាញ ឬបទពិសោធន៍ខ្ពស់ក្នុងការចម្អិនឡើយ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពួកគេតែងតែព្យាយាមជូនដំណឹងដល់អ្នកអញ្ជើញជាមុន ដើម្បីជៀសវាងបញ្ហា។
ជាទូទៅ ការទៅលេង ឬ សួរសុខទុក្ខធម្មតា មានចន្លោះពេលពី ៣០នាទី ទៅ ១ម៉ោង។
សរុបមក ជ្រក់មើមខ្ទឹមស គឺការច្នៃប្រឌិត និងភាពប៉ិនប្រសប់របស់ប្រជាជនខ្មែរក្នុងការបង្កើតមុខម្ហូប ដែលផ្តល់ទាំងរសជាតិ និងអាហារូបត្ថម្ភផងដែរ។
ផ្សោតអូរស្វាយ ​ស្ថិត​ក្នុង​ឃុំ​អូរស្វាយ ​នៃ​ស្រុក​ថាឡាបូរិវ៉ាត​ ខេត្តស្ទឹងត្រែង។
ឧទ្យានជាតិគិរីរម្យមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុង ភូមិដំរីផុត ឃំុគិរីរម្យ ស្រុកភ្នំស្រួច ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។
ល្បែងនេះបន្តដំណើរការដោយមានការរត់ រវាងខ្លែង និងកូនមាន់រហូតដល់កូនមាន់ទាំងអស់ត្រូវបានចាប់បាន ។
ការយល់ដឹងអំពីទំនៀមទម្លាប់ និងរបៀបរបបដែលត្រឹមត្រូវក្នុងពេលបរិភោគម្ហូបជាសាធារណៈ គឺជាចំណុចសំខាន់សម្រាប់ការរស់នៅក្នុងសង្គម។
ខ្មែរយើងនិយមបរិភោគបាយជាមួយម្ហូបផ្សេងៗដូចជា ចៀន ស្ងោរ​ ឆា ឬ សម្លជាដើម។
សរុបមក ភូមិវប្បធម៌នៅកម្ពុជាដើរតួនាទីជាស្ពានតភ្ជាប់រវាងអតីតកាល និងបច្ចុប្បន្នដោយបង្ហាញពីភាពរុងរឿងនៃអរិយធម៌ខ្មែរតាមរយៈការរស់រាននៃប្រពៃណី និងសិល្បៈ។
ជាចុងក្រោយ អ្នកត្រូវចាក់ខ្ទិះដូងដើមដែលបានរៀបចំរួចពីលើបង្អែម និងរោយសាច់ដូងចូលជាការស្រេច។
វាគឺជាតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដែលមានឈ្មោះថា សិខៈរិស្វរៈ មានន័យថា អំណាចនៃភ្នំ ហើយត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅក្នុងអំឡុងចុងសតវត្សទី៩ និងដើមសតវត្សទី១០
ទីតាំងខ្លះមានលក្ខណៈជា កោះតូចៗ ឬឧបទ្វីប ដែលធ្វើឱ្យពួកវាមានភាពដាច់ស្រយាល និងមានលក្ខណៈពិសេសរៀងៗខ្លួន។
ជ្រក់នេះមិនត្រឹមតែមានរសជាតិឆ្ងាញ់ទេ តែថែមទាំងជួយបំបាត់ក្លិនឆ្អាបរបស់ម្ហូប និងជួយបង្កើនចំណង់អាហារទៀតផង។
ដំបូង ត្រូវជ្រើសរើសឫស្សី ដែលមិនចាស់ពេក គឺល្មមអាចនឹងធ្វើបាន ជៀសវាងឫស្សីខ្ចីពេក ព្រោះវាងាយនិងបែក។
ជាពិសេស ការប្រើប្រាស់កន្ទេលស្លឹកត្នោត មិនត្រឹមតែជាការលើកស្ទួយផលិតផលជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយទ្រទ្រង់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់សិប្បករនៅតាមជនបទទៀតផង។
ការជួយទុកដាក់ស្បែកជើង នៅពេលចូលទៅក្នុងសាលាឆាន់ ឬព្រះវិហារ ភ្ញៀវត្រូវដោះស្បែកជើង។
មានជម្រើសជាច្រើនសម្រាប់សម្លនេះដូចជាសាច់ត្រី សាច់ជ្រូក ឬសាច់មាន់។
បន្ទាប់មកទៀត ក៏ត្រូវមានកាលបរិច្ឆេទ និងម៉ោងនៃការចាប់ផ្ដើមពិធីផ្សេងៗ។
សរុបមកនំពងអន្សងខ្មែរ​ជានំដែលគេនិយម​កបរិភោគ សម្រាប់ជាអាហារសម្រន់​ ហើយវាក៏ងាយស្រួលធ្វើ និងអាចរកទិញនៅគ្រប់ទីកន្លែងបានដែរ។
របៀបធ្វើទូទៅ លាងសម្អាតផ្លែខ្នុរខ្ចី និងសាច់ប្រហុក​ ដាំសាច់ប្រហុកជាមួយទឹក និងគ្រឿងទេសដូចខ្ទឹមស ខ្ញី និងស្លឹកគ្រៃ រហូតសាច់ទន់។
មិនត្រឹមតែល្អសម្រាប់សុខភាព​ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងងាយស្រួលក្នុងការធ្វើផងដែរ ដែលយើងអាចធ្វើដោយខ្លួនឯងបាន។
សម្រាប់ការធ្វើដំណើរដើម្បីទៅដល់ទីតាំងនៃរមណីយដ្ឋានទឹកជ្រោះជ្រាវ ភ្ញៀវទេសចរមានភាពងាយស្រួលដោយគេអាចធ្វើដំណើរថ្មើរជើងឡើងទៅកាន់តំបន់កម្សាន្តឬទៅកន្លែងទឹកធ្លាក់ផ្ទាល់តែម្តង ។
ល្បែងឡើងសសរខ្លាញ់ គឺជាល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរមួយដ៏ល្បីល្បាញ ដែលតែងតែត្រូវបានរៀបចំឡើងជាពិសេសក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យជាតិសំខាន់ៗជាពិសេសបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។
ថ្នាំបាញ់មូស ឬមុងជ្រលក់ថ្នាំ ដើម្បីការពារពីជំងឺគ្រុនឈាម គ្រុនចាញ់ ឬជំងឺផ្សេងៗដែលចម្លងដោយមូស។
មាន់ដែលភាគច្រើនគេយកមកធ្វើជាប្រភេទមាន់ស្វិត​​ ប៉ុន្តែគេក៏អាចយកមាន់ផុយធម្មតាក៏បានទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្ត។
តារា គឺប្រៀបធៀបទៅនឹង ហ្វូងផ្កាយ អ្នកដែលមានពន្លឺ។
ប្រសិនបើគ្មានអ្នកជួយកាន់បិណ្ឌទេ អ្នកភូមិដែលជាចំណុះជើងវត្ត ពិបាកនឹងរៀបចំពិធីនេះណាស់។
ប្រសិនបើពួកគេចូលចិត្តធ្វើម្ហូប អ្នកអាចដាក់គ្រឿងទេស ឬសៀវភៅធ្វើម្ហូប ជាកាដូក៏បាន។
ដាក់ចៀនមួយសន្ទុះឱ្យក្រៀមតាមការចូលចិត្ត និងត្រឡប់ទៅម្ខាងទៀតជាការស្រេច។
ភូមិបណ្ដែតទឹក ឬផ្ទះលើសសរខ្ពស់ៗ ដើម្បីសម្របខ្លួនទៅនឹងការឡើងចុះនៃកម្រិតទឹកទន្លេដែលប្រែប្រួលតាមរដូវកាល ផ្ទះសម្បែងជាច្រើនត្រូវបានសាងសង់ជាលក្ខណៈ ផ្ទះបណ្ដែតទឹក ឬជា ផ្ទះលើសសរខ្ពស់ៗ។
វាបាន​ផ្តល់​នូវ​សម្បត្តិ​ព្រៃឈើ​ដ៏​ប្រសើរ​ ដែល​ជា​ជំរកសម្រាប់​សត្វព្រៃ។​
មិនថាពេលប្រគេនចង្ហាន់ ពេលថ្វាយផ្កាធូបទៀន ឬពេលទទួលពរពីព្រះសង្ឃនោះទេ ការប្រើដៃទាំងពីរគឺជាការបង្ហាញនូវសទ្ធាជ្រះថ្លា។
ការទៅលេងផ្ទះនរណាម្នាក់ក្នុងពេលមិនសមស្រប គ្មានការអញ្ជើញ ឬ មិនប្រាប់ដំណឹងដល់ម្ចាស់ផ្ទះមុន រាប់ថាជាការមិនគួរសម។
ដំបូងលាងកំពឹសឱ្យស្អាតសិន រួចដាក់ខ្ទះឱ្យក្តៅ សិមចាក់ប្រេងឆាចូល ហើយបំពងស្លឹកក្រូចសើចឱ្យស្រួយរួចដួសទុកមួយឡែក។
ក្បួនគៀង គឺជាក្បួនយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់មួយក្នុងល្បែងចត្រង្គ ដែលជួយអ្នកលេងក្នុងការគ្រប់គ្រង និងការពារទីតាំងកូនចត្រង្គរបស់ខ្លួន។
បើទទួលបានអាហារ ឬភេសជ្ជៈ គួរទទួលយកដោយប្រើដៃទាំងពីរជាសញ្ញានៃការដឹងគុណ។
មួយវិញទៀតគេអាចបរិភោគជាមួយឆាខ្វៃ ឬគុយទាវឆា បានដែរទៅតាមអ្វីដែរគេចូលចិត្ត។
វា​ល្អ​សម្រាប់​ការ​ប្រើប្រាស់​នៅ​តាម​ផ្ទះ ឬ​ពេល​ទៅ​ដើរលេង​ក្រៅ​ផ្ទះ ព្រោះ​វា​មិន​ទាមទារ​កន្លែង​ទុកដាក់​ច្រើន​នោះ​ទេ។
ឯប្រភេទក្រណាត់សូត្រវិញ ផ្ដល់ភាពប្រណីត និងទន់រលោង។
របៀបធ្វើ ជាដំបូង យកម្សៅពីរវែក លាយទឹកក្តៅ និងអំបិលចុងស្លាបព្រា លុញច្របល់ រហូតដល់សាច់រមួត ទន់ ស្អិត ដូចតាំងម៉ែស្រូវ។
ទឹកត្រី១ស្លាបព្រាបាយ ស្ករស១ស្លាបព្រាកាហ្វេ ប៊ីចេង ឬម្សៅស៊ុប ១/២ ស្លាបព្រាកាហ្វេ
ជនជាតិព្រៅ ជនជាតិព្រៅត្រូវបានគេជឿថាជាក្រុមជនជាតិភាគតិចចំណាស់ជាងគេមួយនៅកម្ពុជា។
ល្បែងមួយប្រភេទនេះដែលកុមារដែលរស់នៅតាមស្រុកស្រែចំការនិយមលេងជាញឹកញាក់ជាពិសេសនៅពេលដែលគេប្រមូលផលស្រូវហើយ។
មួយវិញទៀតព្រះសង្ឃក៏អាចប្រើតារាសាស្ត្រផងដែរ ដើម្បីរកឈ្មោះដែលសមនឹងជោគវាសនារបស់ទារកនោះ។
ណែនាំកុមារឲ្យប្រើក្រណាត់ ឬកន្សែងជូតមាត់បន្ទាប់ពីញ៉ាំរួច ដើម្បីរក្សាអនាម័យ និងភាពស្អាតបាត។
លើសពីនោះក៏ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់មើលថាតើភ្ញៀវត្រូវការអ្វីបន្ថែមទៀតឬអត់ ដូចជា ទឹកបន្ថែម ចានបន្ថែម ឬសម្ភារៈផ្សេងៗទៀត។
យើងអាចបន្ថែមរសជាតិទៅតាមការចូលចិត្តរបស់អ្នកបានដូចជាការប្រើប្រាស់ស្កសរជាដើម។
មិនតែប៉ុណ្ណោះ វាក៏ងាយស្រួលធ្វើផងដែរ ដោយសារគ្រឿងផ្សំសំខាន់ៗមានដូចជា ខ្ទិះដូងស្រស់ ទឹកដូងពីធម្មជាតិ ទឹកដោះគោខាប់ ស្ករស និងទឹកកក។
កោះកុងក្រៅស័ក្តិសមសម្រាប់អ្នកដែលចូលចិត្តទេសចរណ៍បែប ផ្សងព្រេង ឡើងភ្នំ ដើរព្រៃ ជិះទូកតាមព្រែកកោងកាង និងបោះតង់ ក្រោមមេឃស្រឡះ។
វត្តនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិកោះរកា ឃុំកោះសំបូរ ស្រុកសំបូរ ខេត្តក្រចេះ ដែលមានចម្ងាយប្រមាណ ៣៦ គីឡូម៉ែត្រ ពីទីរួមខេត្តក្រចេះ ។
ចង្វាក់នៃការច្រៀងអាចលឿន ឬយឺតទៅតាមក្រុមអ្នកលេង ប៉ុន្តែជាទូទៅមានលក្ខណៈបន្លឺសំឡេងរួមគ្នា។
ឪពុកម្ដាយខ្លះនៅតែជ្រើសរើសឈ្មោះបុរាណដើម្បីរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ បន្តកេរ្តិ៍ឈ្មោះត្រកូល ឬដោយសារជំនឿរឹងមាំលើអត្ថន័យពិសិដ្ឋរបស់វា។
ផ្សារទាំងនេះជាកន្លែងដ៏ល្អសម្រាប់អ្នកចូលចិត្តដើរផ្សារ និងចង់ស្វែងរកទំនិញក្នុងតម្លៃសមរម្យ ម្យ៉ាងទៀតលោកអ្នកក៏អាចភ្លក់អាហារតាមចិញ្ចើមផ្លូវ និងបង្អែមខ្មែរឆ្ងាញ់ៗផងដែរ។
ខកង្កែប គឺជាមុខម្ហូបមួយទៀតដែលមានរសជាតិប្លែក និងពេញនិយមរបស់ប្រជាជនខ្មែរយើង។
កន្ទេលស្លឹកត្នោតមានគុណសម្បត្តិជាច្រើន ដែលធ្វើឲ្យវានៅតែជាជម្រើសដ៏ពេញនិយមក្នុងចំណោមប្រជាជនខ្មែរ។
ប្រសិនបើអ្នកចូលចិត្តរសជាតិហឹរឆួល អ្នកអាច ដាក់ម្ទេសក្រៀមបុកចូលជាមួយ ពេលកំពុងចម្អិនកញ្ឆែតឆាក្រហមបាន។
បង្អែមមួយមុខនេះនឹងមានឱ្យជារសកាន់តែឆ្ងាញ់ កាលណាយើងបន្ថែមខ្ញីបន្តិច ជាមួយល្ងសលីងរួច។
ទុកជ្រក់មើមខ្ទឹមស រយៈពេលប្រហែល ៣ទៅ៥ ថ្ងៃ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ ខ្ទឹមសនឹងប្រែពណ៌ទៅជាលឿងថ្លា ឬខៀវបន្តិច  ហើយរសជាតិនឹងចូលជាតិល្អ។
ចំពោះ ត្រីដែលគេនិយមយកមកប្រើភាគច្រើនគឺ ត្រីរ៉ស់ ត្រីដៀប ឬ ត្រីផ្ទក់។
បន្ទាប់ពីរៀបការបានរយៈពេលខ្លី គូស្វាមីភរិយាថ្មីត្រូវទៅសួរសុខទុក្ខចាស់ទុំ។
​លើសពីនេះទៅទៀត ការចាប់ដៃបែបនេះបង្ហាញពីជំនឿចិត្ត ឥរិយាបថរាក់ទាក់ និងភាពស្មើគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងទំនាក់ទំនង។
បាយឆាសាច់ក្រក គឺជាមុខម្ហូបដែលងាយស្រួលធ្វើ ហើយមានរសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់ ដោយសារក្លិនសាច់ក្រក។
ចាក់គ្រឿងផ្សំទាំងអស់រួចរាល់ហើយ យើងត្រូវកូរច្របល់វាចូលគ្នាឲ្យបានសព្វល្អ។
រីឯកំពឹសលីងវិញ វាជាមុខម្ហូបដែលងាយស្រួលធ្វើជាងគេ ហើយគ្រឿងផ្សំក៏មានតិចមិនចំបាច់ចំណាយអស់ច្រើនក្នុងការចម្អិន។
ក្រៅពីនេះដើមត្នោតនិងស្លឹកត្នោតអាចធ្វើជាសម្ភារៈប្រើប្រាសប្រចាំថ្ងៃតាំងពីបុរាណមកដល់បច្ចុប្បន្នផងដែរ។
អ្នកណាដែលអាចលេងបានច្រើនជុំជាងគេដោយមិនទម្លាក់បាល់ ឬឈើជាអ្នកឈ្នះ។
ការផ្តល់ប្រាក់ជាកាដូ ក៏ជាវិធីមួយនៃការគាំទ្រដល់អនាគតរបស់និស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាដែរ។
មុខម្ហូបខ្មែរមួយចំនួនដែលចម្អិនជាមួយបន្លែកញ្ឆែតមានដូចជា កញ្ឆែតឆាក្រហម ត្រីបឹងកញ្ឆែត សម្លម្ជូរកញ្ឆែត ឆាកញ្ឆែត និងកញ្ឆែតដែលគេយកធ្វើជាអន្លក់ជាដើម។
អាងត្រពាំងថ្ម គឺជាអាងស្តុកទឹកធម្មជាតិដ៏ធំមួយដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុង ភូមិត្រពាំងថ្ម ឃុំប៉ោយចារ ស្រុកភ្នំស្រុក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។
ការថយចុះធនធានជលផល កើតឡើងពីការនេសាទហួសកម្រិត ការប្រើប្រាស់ ឧបករណ៍ខុសច្បាប់ ដូចជាការឆក់ត្រី ឬប្រើជាតិគីមី និងការបាត់បង់ តំបន់ព្រៃកោងកាង ដែលជាជម្រកពងកូនរបស់ត្រី បានបណ្តាលឱ្យធនធានជលផលមានការថយចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ នេះគំរាមកំហែងដល់និរន្តរភាពនៃការនេសាទ។
បុប្ជា គឺជាកូនស្រីដែលជាទីស្រឡាញ់គ្រប់ផ្នែកដូចផ្កា។
ពីព្រោះគ្រួសារខ្លះមានជំនឿថា ប្រសិនបើគេបូជាសាកសពនិងធ្វើអោយព្រលឹងនៃសពក្ដៅក្រហាយ។
ក្នុងបរិបទសង្គមទំនើប ការលេងល្បែងនេះជួយរំលឹកពីអតីតកាលដ៏ល្អផូរផង់ និងជីវភាពសាមញ្ញរបស់ខ្មែរយើង។
ជំហាននៃការកូរនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការបុក។
បន្លែដែលដាំដុះក្នុងរដូវវស្សា អាចងាយរងគ្រោះដោយសារសត្វល្អិត ការបាញ់ថ្នាំច្រើន ឬការបំពុលដោយទឹកជំនន់ ការលាងសម្អាតបន្លែឱ្យបានស្អាតគឺសំខាន់ណាស់។
ចំពោះការរៀបចំជូនអាហារនេះប្រជាជនខ្មែរយើងមានមកតាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ។
ចំណែកឯសត្វអាពីងវិញ ជាធម្មតាវារស់នៅតាមរន្ធក្នុងដី ដែលភាគច្រើននៅតាមទីវាលព្រៃជ្រៅ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នគេអាចចិញ្ចឹមវាតាមផ្ទះបានហើយ។
ទំនប់ទឹកនេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រក្នុងតំបន់ ដែលជួយផ្គត់ផ្គង់ទឹកដល់ប្រជាកសិករ និងបង្កើតបានជាផ្ទៃទឹកធំទូលាយសម្រាប់ទេសចរណ៍។
ហើយបានពង្រឹងចំណងមិត្តភាព និងការសាមគ្គីគ្នាក្នុងសហគមន៍ទៀតផង។
នេះជួយឲ្យគូស្វាមីភរិយា និងក្រុមគ្រួសារអាចរីករាយជាមួយពិធីដោយគ្មានការបារម្ភ។
រីឯពាក្យសម្ដីវិញ គេអាចប្រើពាក្យសម្ដីដែលពិរោះ និងគួរសម ដូចជា ជំរាបសួរ ជំរាបលា អធ្យាស្រ័យ សូមអភ័យទោសជាដើម។
​"សួស្ដីបង បងប្រុស បងស្រី!" ឃ្លានេះគឺសាមញ្ញ ហើយអាចប្រើប្រាស់បានប្រចាំថ្ងៃជាមួយបងប្អូន។
​ដែលការអនុវត្តន៍ទាំងនេះនឹងជួយឱ្យអ្នកទទួលបានការគោរព និងការកោតសរសើរពីអ្នកដទៃថែមទៀតផង។
បើទុកប្រើឲ្យបានវែងឆ្ងាយជាងនេះ គេប្រើរុក្ខជាតិអ្វីមួយដែលជាប់ជាងនេះមានដូចជាស្លឹកត្នោត, ឫស្សី ឬក៏ស្លឹកអ្វីទៀតដែលមាននៅតាមតំបន់នីមួយៗ។
បទចម្រៀងសម្រាប់ច្រៀងកំដរកម្មវិធីហែជំនូន មានដូចជា បទចៅព្រាហ្ម បទជុំជាតិ បទរាប់ផ្លែឈើ...។
ចំណែកឯ ក្នុងពិធីបុណ្យប្រពៃណីជាតិវិញ កន្ទេលស្លឹកត្នោតត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ ដូចជា បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ បុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ឬពិធីមង្គលការ ជាដើម។
ស៊ុបខ្យង មានពេញនិយមជាខ្លាំង ជាពិសេសពេលមានភ្លៀងធ្លាក់ត្រជាក់ ព្រោះវាមានរសជាតិហឹរ ឆ្ងាញ់ ហើយវាជួយបណ្តេញភាពរងា។
នៅពេលទិញអំណោយ សូមពិចារណាគាំទ្រដល់អាជីវកម្មតូចៗ ឬក្រុមហ៊ុនដែលយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ចំពោះបរិស្ថាន។
ហើយបើចង់បានពណ៌ និងរសជាតិផេ្សងៗអាចប្រើ ដំឡូងជ្វា ត្រាវ ល្ពៅ ស្រកានាគ ទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្ត។
ភ្នំត្បែង គឺជាតំបន់ការពារធម្មជាតិដ៏សំខាន់មួយរបស់កម្ពុជា ដែលសម្បូរទៅដោយជីវៈចម្រុះ និងធនធានធម្មជាតិជាច្រើន។
សត្វដែលបានជួយសង្គ្រោះត្រូវបានផ្តល់ការថែទាំ ព្យាបាលរបួស ជំងឺ និងស្តារលទ្ធភាពរស់រានឡើងវិញ។
ការបន្តថែរក្សាល្បែងនេះ គឺស្មើនឹងការបន្តថែរក្សានូវ តម្លៃកម្សាន្តប្រពៃណី និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ខ្មែរយើង។
ការប្រើប្រាស់ស្លឹកចេកសម្រាប់ការវេចខ្ចប់អាហារ ធានាបាននូវសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ ពីការចម្លងសារធាតុមិនល្អពីសម្ភារៈសំយោគ។
ដើម្បីចាប់ផ្តើមធ្វើនំអុី អ្នកត្រូវរៀបចំគ្រឿងផ្សំសំខាន់ៗមួយចំនួន​ឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ជាមុនសិន។
វិធីនេះនឹងជួយឱ្យខ្ទិះដើមមានសភាពខាប់ និងរលោងស្អាតនៅពេលចាក់ពីលើបង្អែម។
ការជួបប្រទះនូវបញ្ហាបែបនេះ ធ្វើឲ្យពួកគេគិតថាឈ្មោះដើមអាចជាឧបសគ្គ។
នៅពេលដូចគ្នានេះ គួរជៀសវាងដើរឆ្លងមុខមនុស្សចាស់ ឬ អង្គុយ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។
កំពឹសមានរូបរាងស្រដៀងទៅនឹងបង្គា គ្រាន់តែវាតូចជាងបង្គាហើយភាគច្រើនសំបូរជាងគេនៅតាមស្រុកស្រែចម្ការ។
វត្តនេះត្រូវបានកសាងឡើងតាំងពីសតវត្សរ៍ទី ១៦ ដោយព្រះបាទគង់ចក្រ។
ការ​ជ្រើសរើស​អំណោយ​ដែល​ត្រឹមត្រូវ​អាច​បង្ហាញ​ពី​មោទនភាព ការ​គាំទ្រ និង​បំណង​ប្រាថ្នា​ដ៏​ល្អ​បំផុត​របស់​អ្នក​សម្រាប់​អនាគត​របស់​ពួក​គេ។
ជាពិសេសនៅក្នុងវត្តសរសរ១០០ កន្លែងនេះគឺជាទីអារាមបុរាណមួយដ៏ល្បីល្បាញ និងមានប្រវត្តិនឹងអាយុកាលយូរលង់ណាស់មកហើយក្នុងខេត្តក្រចេះ ។
ពិធីសាសនា និងជំនឿ ប្រជាជននេសាទជាច្រើនមានជំនឿលើខ្មោចទឹក មច្ឆា ឬអាទិទេពសមុទ្រ។
ថែមទាំងបានសិក្សាស្វែងយល់ដោយផ្ទាល់អំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ សិល្បៈ វិទ្យាសាស្ត្រ និងវប្បធម៌តាមរយៈការតាំងបង្ហាញ និងការពន្យល់លម្អិត។
ជាមួយគ្នានេះដែរល្បែងឡើងសសរខ្លាញ់បានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កើតបរិយាកាសរីករាយ និងការរួបរួមក្នុងពិធីបុណ្យប្រពៃណីនានា ដែលត្រូវតែថែរក្សា និងផ្សព្វផ្សាយបន្តទៅមុខទៀត។
សោមា គឺសំដៅទៅលើ កូនស្រីដែលធៀបដូចទៅនឹងព្រះច័ន្ទ។
ព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនារបស់រដ្ឋ ដែលមានក្នុង មាត្រា ៤៣​ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រទេសកម្ពុជា​ រីឯ ឥស្លាមសាសនា និងសាសនាគ្រិស្តត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ និងការការពារដោយរដ្ឋ។
វាជាមុខម្ហូបដែលមានរសជាតិឆ្ងាញ់និងភាពសាមញ្ញ។
ដោយការផ្សំគ្នារវាង ម្រេចខ្មៅបុក អំបិល និងទឹកក្រូចឆ្មាធ្វើឲ្យមានរសជាតិប្រៃ និងជូរដែលជាទីពេញចិត្តគ្រប់អ្នកញុាំ។
ការប្រគេនចង្ហាន់ព្រះសង្ឃ គឺជាបុណ្យប្រពៃណីមួយសំខាន់ក្នុងសាសនាព្រះពុទ្ធ ដែលប្រជាពុទ្ធបរិស័ទធ្វើឡើងដើម្បីឧទ្ទិសកុសលញាតិសន្តានដែលបានចែកឋានទៅ។
ចំណែកកាដូរជា ផើងរុក្ខជាតិ ផ្កាស្រស់ និង ទៀនក្រអូប គឺជាជម្រើសដ៏ល្អឥតខ្ចោះសម្រាប់អ្នកឡើងផ្ទះថ្មី ព្រោះវាមិនត្រឹមតែមើលទៅស្អាតបាតទេ វានាំមកនូវបរិយាកាសល្អដល់គេហដ្ឋានថ្មីទៀតផង។
សម្រាប់ទំពាំងបាយជូរតំណាងឱ្យភាពចម្រុងចម្រើន និងកូនចៅច្រើន ពណ៌ស្វាយ ឬក្រហមរបស់វាជានិមិត្តរូបនៃភាពរុងរឿង។
ម៉្យាងទៀតជាដែនជម្រកសម្រាប់ប្រភេទសត្វ និងរុក្ខជាតិកម្រ និងជិតផុតពូជជាច្រើនប្រភេទ។
គេសង្កេតឃើញថា ល្បែងគ្របមាន់នៅតែមានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់នៅតាមជនបទ ទោះបីមានការរីកចម្រើនយ៉ាងណាក៏ដោយ។
លុះដូង ល្ងនិងស្ករ រមួតស្អិតចូលគ្នាហើយ ទើបលើកចេញពីភ្លើង។
កសិករប្រើកណ្ដៀវដើម្បីច្រូតកាត់ដើមស្រូវម្តងមួយក្តាប់ៗនៅពេលប្រមូលផល។
វា​ត្រូវ​បាន​គេ​បង្កើត​ឡើង​យ៉ាង​សាមញ្ញ​ពី​វត្ថុធាតុដើម​ធម្មជាតិ​ជុំវិញ​ខ្លួន​យើង។
ខាងក្រោមនេះ គឺជាគន្លឹះមួយចំនួនដែលយើងអាចអនុវត្តបាន ពីរបៀបបង្រៀនកូនឲ្យមានរបៀបក្នុងការបរិភោគអាហារ។
ចំពោះអំណោយប្រភេទសិល្បៈ ឬសិប្បកម្ម អ្នកអាចបង្កើតដូចជា គំនូរដែលគូរដោយផ្ទាល់ដៃ សៀវភៅកំណាព្យ ឬរឿងខ្លីដែលសរសេរដោយខ្លួនឯង ឬវត្ថុតូចៗដែលប៉ាក់ ដេរ ឬឆ្លាក់។
រួចដាក់ល្ពៅដែលហាន់រួចចូលឆ្នាំង រួចចាក់ទឹកស្អាតឲ្យលិចល្ពៅ រួចដាំឲ្យពុះ បន្ទាប់មកបន្ថយភ្លើងល្មម រហូតដល់ល្ពៅផុយល្អ ដែលប្រហែលជា ១៥-២០ នាទី។
ការប្ដូរឈ្មោះអាចជាជំហានដំបូងនៃដំណើរផ្លាស់ប្ដូរដ៏ធំនោះ វាជាការបោះបង់អត្តសញ្ញាណចាស់។
សៀង ជាគ្រឿងផ្សំដ៏សំខាន់ និងមានរសជាតិប្លែកសម្រាប់មុខម្ហូបខ្មែរជាច្រើនមុខ។
ជាធម្មតា មានក្បួនដង្ហែរដ៏ធំដែលមានការចូលរួមពីនិស្សិត សិស្សានុសិស្ស កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងប្រជាពលរដ្ឋជាមួយនឹងការបង្ហាញនូវអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ខ្មែរ។
គំនិតនៅពេលស្លាប់ព្រះពុទ្ធសាសនាជឿថា គំនិតចុងក្រោយនៅពេលជិតស្លាប់ ប្រសិនបើចិត្តស្ងប់ រីករាយ និងនឹកឃើញដល់បុណ្យកុសល នោះទំនងជានឹងទៅកើតក្នុងសុគតិភព។
ហើយចាក់ទឹកឆ្អិនត្រជាក់នោះ ចូលក្នុងឆ្នាំងឱ្យលិចសណ្ដែកសៀង ដើម្បីឱ្យវាស្រូបទឹកបានល្អ។
ហើយត្រូវត្រឡប់ពងមាន់ចុះឡើងៗជាប្រចាំ នូវរៀងរាល់ ៣ទៅ៥ នាទីម្តង។
ទីរួមខេត្តព្រះវិហារជាកន្លែងដែលប្រជុំទៅដោយភោជនីយដ្ឋាន​ និងកន្លែងស្នាក់នៅដ៏ច្រើនសម្បូរបែប។
តំបន់​នេះ​ត្រូវ​បាន​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ដោយ​ព្រៃឈើ​ធម្មជាតិ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​បរិយាកាសនៃការ​ទស្សនា​មាន​ភាព​ស្ងប់ស្ងាត់ និង​អំណោយផល​សម្រាប់​ការ​សិក្សា​ស្វែងយល់​ពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ។
ជាទូទៅ គេដាក់រង្វាន់ផ្សេងៗនៅលើចុងសសរខ្លាញ់​ ដែលរង្វាន់នោះអាចជាលុយ ឬអាចជាខោអាវ កន្សែង និងចំណីផ្លែឈើជាដើម។
ចំពោះល្ហុងដែលមានសាច់ជ្រាយ យើងមិនអាចយកមកធ្វើមុាំល្ហុងបានទេ។
ក្លិនក្រអូបធម្មជាតិពីស្លឹកចេកអាចជួយ បង្កើនចំណង់អាហារ របស់អ្នកបរិភោគឱ្យមានអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ និងចង់ញ៉ាំច្រើន។
បន្លែ ត្រី សាច់ និងផ្លែឈើខ្លះសម្បូរនៅតាមរដូវកាល។
វាជួយកាត់បន្ថយការឃ្លានអាហារច្រើនហួសហេតុ ដែលអាចជួយដល់ការសម្រកទម្ងន់ ឬរក្សាទម្ងន់បានល្អ។
បន្ទាប់មក ត្រូវបុកគល់ស្លឹកគ្រៃ និងខ្ទឹមសឱ្យម៉ដ្ឋសព្វ ដើម្បីឱ្យបង្ហាញក្លិនឈ្ងុយឆ្ងាញ់។
កណ្ដៀវមានតួនាទីចម្បងក្នុងការងារកសិកម្ម ជាពិសេស ច្រូតកាត់ស្រូវ កាត់ស្មៅ និងសម្អាតដី និងការងារទូទៅក្នុងស្រែចំការផ្សេងទៀត។
​ក្រោយពេលចំហុយឆ្អិនអស់​ហើយ ជាចុងក្រោយយើង​យក​ទៅ​ដាក់​អាំង​ ជា​ការ​ស្រេច​។
ល្បែងលាក់ធ្យូងនេះ ជាល្បែងសម្រាប់ក្មេងប្រុសស្រីជំទង់ៗលេងកំសាន្តនៅពេលទំនេរ ភាគច្រើនគេលេងតែពេលថ្ងៃ។
គ្រឿងផ្សំទាំងអស់នេះត្រូវបានលាយបញ្ចូលគ្នាជាមួយគ្រឿងទេស ហើយញ៉ាត់ចូលទៅក្នុងពោះកង្កែប។
ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ បាតុភូត ការកើនឡើងកម្ពស់ទឹកសមុទ្រ ព្យុះ និង គ្រោះធម្មជាតិ ផ្សេងៗដែលបណ្តាលមកពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ បានគំរាមកំហែងដល់លំនៅឋាន និងជីវភាពរបស់ប្រជាជននេសាទ។
​ការចាប់ផ្ដើមការសន្ទនាជាមួយនឹងការប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍សមរម្យ គឺជារឿងសំខាន់បំផុតក្នុងការបង្ហាញពី ការគោរព និង ការកោតក្រែង។
ភេសជ្ជៈដែលគេនិយមឃើញមានដូចជា ទឹកក្រូច ទឹកផ្លែឈើស្រស់ ទឹកត្រចៀកចាំ ទឹកយិនសុិន ឬ ស្រាបៀរសម្រាប់ការជួបជុំមិត្តភក្ដិជាដើម។
ការប្រើប្រាស់ស្លឹកចេកក្នុងការវេចខ្ចប់អាហារ បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពី ប្រពៃណី និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ខ្មែរដ៏ចំណាស់ ដែលមានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន។
ព្រះរាជកិច្ចដ៏ថ្លៃថ្លានេះបង្ហាញពី ព្រះមេត្តាករុណាធម៌ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម របស់ព្រះអង្គចំពោះប្រជារាស្ត្រ និងជាគំរូដ៏ល្អសម្រាប់ការចែករំលែក និងជួយគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងសង្គម។
វាសម្បូរទៅដោយប្រូតេអ៊ីន ជាតិសរសៃ វីតាមីន និងសារធាតុរ៉ែ ដែលល្អសម្រាប់សុខភាព។
ល្បែងនេះពេញនិយមលេងដោយកុមារា កុមារី ក៏ដូចជាមនុស្សធំ ដើម្បីកម្សាន្តសប្បាយ និងហ្វឹកហាត់ភាពរហ័សរហួនផងដែរ។
ដើម្បីជំនួសឱ្យសាច់ ចុងភៅបានច្នៃផ្សិត បន្លែ និងគ្រឿងទេសឱ្យមានរសជាតិឆ្ងាញ់ពិសេស។
វាជាល្បែងដ៏សាមញ្ញ ប៉ុន្តែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការបង្កើនភាពស្និទ្ធស្នាល ក្នុងក្រុមគ្រួសារ មិត្តភក្តិ ឬសហការី។
វិញ្ញាណអាចកើតវិញ បើសិនជាមនុស្សមិនទាន់អស់កម្ម ព្រោះអំពើទាំងល្អ និងអាក្រក់ ដែលបានប្រព្រឹត្តនៅជាតិនេះ នឹងបន្តផ្តល់ផលទៅក្នុងជាតិក្រោយ ។