مخصوصا مابعدالطبیعه و همچنین سماع طبیعی که آن هم پژوهش طبیعت و حرکت به شیوه پژوهش مباحث مابعدالطبیعه است ، چون محتوایش یک عشر مبتنی بر تجربه است و نه عشر مبتنی بر تفکر صرف ، درحالی‌که پژوهش طبیعت به معنی امروزی جز تجربه ، پایه‌ای نمی‌تواند داشت و خلاصه این هر دو کتاب ، پایه و مائه هر گونه فلسفه‌اند و بی‌گمان خانمها و آقایان این سخن معروف دکارت را می‌شناسند که اگر فلسفه را فی‌المثل درختی فرض کنیم ، مابعدالطبیعه ریشه آن درخت است یعنی فلسفه از مابعدالطبیعه تغذیه می‌کند .