این خصیصه وقتی از نظر روانشناسی اجتماعی و تحلیل فلسفی عناصر تشکیل‌دهنده معنویت ایرانی مورد ملاحظه قرار گیرد ، نشان‌دهنده وجود يك قدرت استثنائی و کم‌نظیر در درون فرهنگ ایرانیان است كه می‌توان از آن ، به قدرت ادغام تعبیر کرد و مراد از قدرت ادغام ، تأمل و تدبر در آئین‌ها و روشها و دست‌آوردهای مختلف فرهنگها و تمدنها و گزینش و اقتباس عناصر متناسب و افزودن بر اندوخته فرهنگی خویش است .