Sankalp-Bahad/NER-Dataset huggingface dataset:
ఆయన పుట్టిన రాష్ట్రానికి కాకుండా దేశానికి రెండో రాజధాని చేయమని అంబేద్కర్ పదేపదే ప్రస్తావించడం తెలుగువారిపై ఆయనకు గల అభిమానానికి నిలువెత్తు నిదర్శనం.
ప్రజల్లో స్వాతంత్ర్య భావాలను వికసింజేసేందుకు అంబేద్కర్ దేశవ్యాప్తంగా ఎన్నో ప్రయాణాలు జేశారు.
నిజానికి అంబేద్కర్‍కు తెలుగు నేలకు అవినాభావ సంబంధం ఉంది.
ఆయన్ని విదేశాలకు పంపించి విద్య నేర్పించిన బరోడా మహరాజు మాదిరిగానే మన హైదరాబాద్ పాలకులు కూడా ఆయనకు అండగా నిలిచారు.
ఆర్ధికంగా అదుకున్నారు.
అంతేకాదు అంబేద్కర్ చేపట్టిన అనేక కార్యక్రమాలకు బాసటగా నిలిచారు.
అక్కడ కళాశాలను ఏర్పాటు చేసేందుకు హైదరాబాద్ పాలకులు అంబేద్కర్‍కు అండగా నిలచి ఆయనకు కావలసిన భూమిని అందించడంతో బాటు అవసరమైన ఆర్ధిక సాయం కూడా చేశారు.
హైదరాబాద్ దళితుల్లో చైతన్యానికి అంబేద్కర్ స్పూర్తిని ఇచ్చారు.
ఆ తర్వాతి కాలంలో వీరు అంతా రాజకీయ చైతన్యంతో చట్టసభలకు ఎన్నిక అయ్యారు.
ఈ విధంగా తెలంగాణాలో దళితుల రాజకీయ చైతన్యానికి పునాదులు వేయడమే కాకుండా హైదరబాద్ పాలకులను ఒప్పించి తమ హక్కులను దక్కించుకొనేందుకు బాసటగా నిలిచారు.
స్వాతంత్ర్యానికి ముందు, స్వాతంత్ర్యానికి తరువాత అంబేద్కర్ తెలుగు రాష్ట్రాలలో పలుమార్లు పర్యటించారు.
తెలుగుప్రజలను కలుసుకొనే ప్రయత్నం చేశారు.
దేశానికి స్వాతంత్ర్యంతో పాటు బహూజనులకు కూడా స్వాతంత్ర్యం కావాలి అని కాంక్షిస్తూ తెలుగు నేలలో పలు చైతన్యయాత్రలు జరిపారు.
ఇది గాక పోలింగ్ సమయంలో సాంకేతిక సమస్యలు తలెత్తి అవి మొరాయిస్తే, ప్రత్యామ్నాయంగా కొన్ని యంత్రాలను అదనంగా అందుబాటులో ఉంచుకోవాలి.
అలాగే అదనంగా పెరిగిన యంత్రాల నిల్వకు, భద్రతకు అదనంగా ఖర్చు అవుతుంది.
ఎన్నికలు ఒకేసారి నిర్వహించడం వల్ల రాజకీయ పార్టీలకు మాత్రం ఖర్చు కలిసొస్తుంది.
లోక్​సభకు అయినా, శాసనసభకు అయినా వాటి ఖర్చుల్లో తేడా ఏమీ ఉండదు.
ఒకేసారి ఎన్నికలు జరిగితే ఒకే ఖర్చుతో సరిపోతుంది.
ఓటర్లను ఆకర్షించడానికి, ర్యాలీలు, రోడ్డుషోలు, బస్తీ సమావేశాలు, పత్రికలు - టీవీలు - ఇతరత్రా ప్రచార సాధనాల్లో ప్రకటనలు, గడపగడపకూ తిరగడాలు, ప్రముఖుల ప్రచార కార్యక్రమాల (హెలికాప్టర్ల వంటి) కు అయ్యే ఖర్చు
ఇలా బాగానే ఖర్చులు ఉంటాయి.
అవి కలిసొస్తాయి.
పాలనను ఆటంకపరిచే ఎన్నికల కోడ్
అధికారపార్టీ - అధికారాన్ని దర్వినియోగ పరచకుండా ప్రభుత్వ వనరులను తమకు అనుకూలంగా ఎన్నికల కోసం వినియోగించకుండా ఈ నియమావళి అడ్డుకుంటుంది.
అలాగే ఓటర్లను ప్రలోభపెట్టడానికి లేదా ఆకర్షించడానికి కొత్త పథకాలు ప్రకటించడం లేదా ఇతరత్రా ప్రభుత్వం నుండి లబ్ది పొందే చర్యలు తీసుకోవడం లాంటి వాటిని ఈ నియమావళి నిరోధిస్తుంది.
అయితే ఇది అప్పటికే అమల్లో ఉన్న పథకాలకు, కార్యక్రమాలకు వర్తించదు.
ఒకవేళ ఎన్నికలు ఏకకాలంలో జరిగితే ప్రభుత్వ పాలనకు చాలా స్వల్పకాలం మాత్రమే అంతరాలు ఏర్పడతాయి.
కానీ కేవలం శాసనసభకు ఎన్నికలు జరుగుతుంటే రాష్ట్రంలోని అధికార పక్షానికే వర్తిస్తుంది.
కేంద్రానికి మాత్రం సదరు రాష్ట్రానికి సంబంధించిన అంశాలలో మాత్రమే నియమావళి అమలు అవుతుంది.
ఉప ఎన్నికలు అప్పుడు అది ఆ ఎన్నిక జరిగే జిల్లా పరిధికే పరిమితం.
అక్కడ పాలనపై ప్రభావం అంతగా ఉండదు.
సాధారణ ఎన్నికలకు, స్థానిక ఎన్నికలకు నిర్వహణలో చాలా తేడా ఉంటుంది.
అదీకాక, లోక్​సభ, శాసనసభ ఎన్నికలకు సంబంధించిన న్యాయ వివాదాలను హైకోర్టు విచారిస్తుంది.
స్థానిక ఎన్నికల వివాదాలను జిల్లా కోర్టు లేదా దానికి దిగువ ఉండే న్యాయ స్థానాలు చేపడతాయి.
తరచుగా ఎన్నికలు జరుగుతూ ఉంటే ఓటర్లు కూడా విసిగిపోయి తేలిగ్గా తీసుకుంటారు.
ఓటర్లు ఎక్కువ మంది పాల్గొన్నప్పుడు ఎన్నికల విశ్వసనీయత కూడా పెరుగుతుంది.
ఉమ్మడి ఎన్నికలలోని లాభనష్టాలపై గతంలో దేశవ్యాప్త చర్చ జరిగింది.
దీనిపై భవిష్యత్తులో అన్ని స్థాయిల్లో మరింత లోతుగా విశ్లేషణాత్మక, నిర్మాణాత్మక చర్చ జరగడం అవసరం.
ఈ నివేదికలో సివిల్‌ సర్వీసెస్‌ కు సంబంధించిన భాగం చెప్పింది ఏమిటి అంటే, వీలైనంత త్వరగా పబ్లిక్‌ సర్వీస్‌ కమిషన్‌ ఏర్పాటు చేసి అవసరమైన మేరకు ప్రజాసేవల విభాగాల పునర్వ్యవస్థీకరణ, సర్దుబాటుకు సిఫార్సులు చేసేలా చూడాలి అని, భవిష్యత్‌ పార్లమెంట్‌ నిర్దేశించే విధంగా వాటికి అధికారాలు, బాధ్యతలు అప్పగించాలి అని.
అయితే, సివిల్‌ సర్వీసుల పాత్రను మాత్రం రాజ్యాంగంలో నిర్దిష్టంగా ప్రస్తావించలేదు.
- ప్రభుత్వ విధానాల, పథకాల రూపకల్పన.
- ప్రభుత్వ విధానాల, పథకాల అమలు.
- ప్రజాప్రతినిధులకూ, పౌరులకూ మధ్య వంతెనలా నిలబడటం.
- అప్పగించిన చట్టాన్ని నియమ నిబంధనలుగా మార్చటం.
- పాలనా సంస్కరణల పరంగా ప్రభుత్వానికి సలహా ఇవ్వటం
- అవినీతి రహిత పాలన జరిగేట్టు చూడటం.
- సుపరిపాలనను తీర్చిదిద్దటం
- ఆయా రంగాల్లో నైపుణ్యాన్ని అందించటం.
- కొత్త పథకాలు, కార్యక్రమాల ప్రారంభానికి దోహదం చెయ్యటం
- భారత్‌ను ఇతర దేశాలకు దీటుగా ఉంచటం.
- దేశ అంతర్గత, బాహ్య సార్వభౌమ అధికారాన్ని పరిరక్షించటం.
సివిల్‌ సర్వెంట్లు మరీ ముఖ్యంగా పాలనాపరమైన నిచ్చెన మెట్లలో అటు విధాన నిర్ణయంలోనూ, ఇటు వాటి అమలులోనూ చాలా కీలకమైన పాత్ర పోషిస్తారు గనుక వాళ్ళకు విచక్షణాధికారాలు ఇవ్వాలి.
అనేక సందర్భాలలో అత్యున్నత పాలనాధికారులకు ఇచ్చిన అలాంటి విచక్షణాధికారం దుర్వినియోగానికి గురవుతూ ఉంటుంది.
పాలనకు మారుపేరైన సివిల్‌ సర్వెంట్ల అధికార నిర్వహణలో జవాబుదారీతనాన్ని ప్రశ్నించాల్సి వచ్చేంతగా అధికార రాజకీయాలు, అవినీతి ధోరణులు పెరిగిపోయిన ఫలితంగా బ్యూరోక్రసీ విచ్చలవిడిగా, రాజకీయమయంగా మారింది.
నిజం చెప్పాలి అంటే నేడు బ్యూరోక్రసీలో ఇది సర్వసాధారణ విషయంగా కనబడుతోంది.
మరోవైవు రాజకీయ నాయకుల కరుణాకటాక్షాలతో వారి నీడన సేదదీరే బ్యూరోక్రాట్లను కూడా మనం చూస్తుంటాం.
దీనికి మంచీ, చెడ్డా రకరకాల కారణాలు ఉండవచ్చు.
వాళ్లకు ఆ నిర్దిష్టమైన అంశం మీద ఉన్న పట్టు, పరిచయాలతో పని పూర్తి చేయగల సామర్థ్యం, తమ విధుల నిర్వహణ పట్ల అంకితభావం లాంటివి మంచి కారణాలు కావచ్చు.
సమానత్వం
జీవన సౌలభ్యం కోసం ఇంటి ఇంటికీ రక్షిత నీరు
నీటి సరఫరాలో " సమానత్వం, సమ్మిళితత్వం " జల్ జీవన్ మిషన్ ప్రధాన లక్ష్యం.
ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు నాణ్యత పెంచడం, ప్రజలు అందరికీ " జీవన సౌలభ్యం " మెరుగుపరచడం ప్రధాన ధ్యేయంగా 2019 ఆగస్టు 15వ తేదీన జల్ జీవన్ మిషన్ (జెజెఎం) పథకాన్ని ప్రకటించారు.
దేశాన్ని బహిరంగ మలమూత్ర విసర్జనరహితంగా మార్చడం కోసం 2014 సంవత్సరంలో స్వచ్ఛ భారత్ కార్యక్రమం ప్రారంభించారు.
తయారీ రంగాన్ని ఉత్తేజితం చేయడం, ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించడం, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊతం ఇవ్వడం ఈ కార్యక్రమం ప్రధాన ధ్యేయం.
తద్వారా పిల్లలను చదివించడం, కొత్త నైపుణ్యాలు అలవరచుకోవడం, మెరుగైన జీవనోపాధి అవకాశాలు అన్వేషించుకునేందుకు వారికి నాణ్యమైన సమయం అందుబాటులో ఉంటుంది.
" సేవలు అంచదించడానికే " ప్రాధాన్యం
కేవలం మౌలిక వసతులు నిర్మించడం కాకుండా ప్రతీ ఒక్క ఇంటికీ నిర్దేశిత పరిమాణంలో నీరు సరఫరా చేయడం పై ఈ పథకం దృష్టి కేంద్రీకరిస్తుంది.
పాఠకుల సాహిత్య అభిరుచిని 1960లలో కొతదనం వైపు మళ్లించిన ప్రసిద్ధ రచయిత ఎం. టి. వాసుదేవన్ నాయర్.
గత శతాబ్దపు నవలల విశిష్ట లక్షణం ఏమిటంటే - ప్రధానంగా అవి వాస్తవికత (రియలిజం) ని ప్రతిబింబించాయి.
సాహిత్య పాటకుల అభిరుచిలో మార్పు వచ్చింది.
అందుకే ఈ సహజ వనరును సమర్థంగా నిర్వహించుకోవటం చాలా అవసరం.
మన దేశ పౌరులు అందరి ప్రయోజనాల దృష్ట్యా నీటి సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కోవటానికి నిశితంగా దృష్టి సారించాల్సిన అవసరము ఉంది.
ప్రభుత్వం ఇప్పటికే నీటి సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించటానికి శాస్త్రీయ యాజమాన్య పద్ధతుల కోసం కృషి చేస్తోంది.
మొత్తం జనాభాకు ఖచ్చితంగా నీరు అందుబాటులో ఉంటుంది అనే నమ్మకం, స్వచ్ఛమైన నీరు తగినంత పరిమాణంలో స్థిరంగా దొరుకుతుంది అనే హామీ లభించడమే నీటి భద్రతలో ముఖ్యమైన అంశం.
భారతదేశం ఎస్.డి.జి 6లో: మరీ ముఖ్యంగా పరిశుభ్రమైన త్రాగునీరు, పారిశుద్ధ్యంలో చెప్పుకోదగిన పురోగతి కనబరచింది.
ఇటీవలే గౌరవ కేంబ్రిడ్జ్ ఎనర్జీ రీసెర్చ్ అసోసియేట్స్ వారు గ్లోబల్ ఎనర్జీ అండ్ ఎన్విరాన్మెంట్ లీడర్షిప్ అవార్డ్ ఇచ్చారు.
దేశ, ప్రపంచ భవిష్యత్ ఇంధన అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకొని సుస్థిర అభివృద్ధిలో భారత నాయకత్వాన్ని అంకితభావంతో విస్తరిస్తున్నందుకు ఆయనకు ఈ పురస్కారం లభించింది.
కాలుష్య నివారణ, జల సంరక్షణ, జాతీయ నది అయిన గంగానదిని పునరుత్తేజింపజేయటం ఈ కార్యక్రమ ప్రధాన లక్ష్యాలు.
అధ్యక్షతన ఏర్పాటైన జాతీయ గంగా మండలి ఈ లక్ష్యాల సాధనకు కృషి చేస్తోంది.
ఆ తర్వాత ప్రాజెక్టు వ్యయాన్ని సవరించారు.
ప్రాజెక్టు అమలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 2014 ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం కేంద్ర జల వనరులు, నదుల అభివృద్ది, గంగా పునర్వికాస మంత్రిత్వశాఖ కింద పోలవరం సాగునీటి ప్రాజెక్టు కోసం పోలవరం ప్రాజెక్టు అథారిటీని ఏర్పాటు చేసింది.
భారత ప్రభుత్వం తరఫున ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ జలవనరుల విభాగం ఈ ప్రాజెక్టును అమలు చేస్తున్నది.
పోలవరం డ్యామ్ కాంప్లెక్స్‌కు సంబంధించిన డిజైన్‌లు, డ్రాయింగులను గోదావరి జల వివాదాల ట్రిబ్యూనల్ ప్రొవిజన్ల ప్రకారం తగిన అనుమతుల కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ జలవనరుల విభాగం రూపొందించి, కేంద్ర జల సంఘానికి సమర్పించింది.
సిడబ్ల్యుసి మాజీ ఛైర్మన్ నేతృత్వంలో డ్యామ్ డిజైన్ రివ్యూ పేనల్ ఏర్పాటైంది.
ఈ ప్యానల్ ఎప్పటికి అప్పుడు ప్రాజెక్టు నిర్మాణ స్థాయిని సమీక్షించి ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన టెక్నికల్ ఇన్పుట్‌లను అందిస్తుంది.
సిడబ్ల్యుసి (డబ్ల్యుపి అండ్ పి) నేతృత్వంలో ఏర్పాటు అయిన నిపుణుల కమిటీ ప్రాజెక్టు అమలును పర్యవేక్షించడంతో పాటు ప్రాజెక్టు పనికి సంబంధించిన పురోగతిని అన్ని కోణాలలో నుంచి పరిశీలిస్తుంది.
అంటే ప్రాజెక్టు నిర్మాణ ప్రణాళిక, నాణ్యత, భద్రత, వ్యయ అంశాలు వంటి వాటిని పరిశీలిస్తుంది.
ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి భూ సేకరణ, పునరావాసం, పునర్‌వ్యవస్థీకరణ పర్యవేక్షక యంత్రాంగాన్ని బలోపేతం చేసేందుకు దీనిని ఏర్పాటు చేశారు.
సిఎసెంఆరెస్‌ను ప్రాజెక్టు పూర్తి అయ్యేవరకు నాణ్యతా ఆడిట్, క్వాలిటీ అస్సూరెన్స్ పనులకు నిర్దేశించారు.
ప్రాజెక్టు సంబంధించిన ప్రత్యేక డిజైన్ అంశాల విషయంలో హైడ్రాలిక్ మోడల్ స్టడీస్‌ను సెంట్రల్ వాటర్, పవర్ రిసెర్చ్ స్టేషన్ (సిడబ్ల్యుపిఆరెస్) నిర్వహిస్తుంది.
ప్రాజెక్టు ముఖ్యాంశాలు:
పోలవరం ప్రాజెక్టును గోదావరి నదిపై పోలవరం మండలం రామయ్యపేట గ్రామం వద్ద నిర్మిస్తున్నారు.
ఆధునిక కవిత
అవి నదుల్లా, ఉపనదుల్లా, నూతనత్వం సంతరించుకున్న అప్పుడల్లా వచ్చి సముద్రంలో కలసి సాహిత్య పరిధిని పెంచుకుంటూ పోతుంది.
సాహిత్యపరంగా ఎన్ని ప్రక్రియలు మార్పులు వచ్చినా, ప్రాచీన సాహిత్యం నుండి ఆధునిక సాహిత్యం వరకూ, గ్రాంధికం, వ్యవహారికమూ దాటుకుని పద్యం నిలబడింది అని చెప్పడం అతిశయోక్తి కాదు.
ఒక్కప్పుడు పండితుల మెదళ్లలోనే నిక్షిప్తం అయున్న పద్యం సామాన్యుడికి అందుబాటులోనికి వచ్చి యువతను ఆకర్షిస్తున్నది.
నేటి ఆధునిక కవిత ఎన్ని కొత్త రూపాలను పొందినా, పద్యం ఎప్పటికీ చిరంజీవె!
సాహిత్యం సముద్రం వంటిది.
అది ఏ భాష అయినా దాని పరిధి అలాంటిది.
భాష దీనికి అతీతం కాదు.
సాహిత్యంలో అనేక ప్రక్రియలు వున్నాయి.
కాలం ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండదు.
కాలాన్ని బట్టి మనిషి మారాలి.
తత్ఫలితంగా మనిషి ఆలోచనా విధానమూ మారుతుంది.
అది సాహిత్యానికి అన్వయించుకున్న అప్పుడు, కొన్ని కొత్త విషయాలు తప్పనిసరిగా వెలుగు చూస్తాయి.
అందుచేత సాహిత్యంలో అంచెలంచెలుగా కొన్ని మార్పులు - చేర్పులు సంతరించుకుని నూతన పోకడలు పురుడు పోసుకుంటాయి.
అయితే మొత్తం సాహిత్యంలో క్రమక్రమంగా వస్తున్న మార్పులను సమీక్షించే అవకాశం ఇక్కడ లేదు.
సాహిత్యంలో, పద్యం, కవిత, కథ, నవల, విమర్శ, నాటకం వంటి వివిధ ప్రత్యేక ప్రక్రియలు వున్నాయి.
నాటి పురాతన సాహిత్యం అంటే, అందులోని ఏ ప్రక్రియ అయినా పద్య రూపంలోనే ఉండేవి.
అవి కావ్యాలు అయినా, నాటకం అయినా క్లిష్టం అయిన పద్య రూపంలో ఉండేవి.
పద్యానికి ఛందస్సు కేంద్ర బిందువు.
భాషా శాస్త్రంలో ఛందస్సు పాత్ర గొప్పది.
వీరు చే.రా.గా, ప్రసిద్ధులు.
అయితే పద్యం కేవలం పండితులకు మాత్రమే పరిమితమై పోవడం వల్ల సాహిత్యం దూరం అవుతూ వచ్చింది.
పూర్వీకులు అందించిన ఎన్నో కావ్యాలు, ఉపయుక్త గ్రంధాలు సామాన్యుడికి అర్ధం కాక అవి విస్తృతంగా అందుబాటులోనికి రాకుండా పోయినాయి.
అవి వారికి అందని ద్రాక్షపళ్ళుగానే మారాయి.
సాహితీ క్షేత్రంలో మహాకవి శ్రీశ్రీ (శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు) రంగ ప్రవేశం చేసిన తర్వాత, కవిత్వం పద్య పంజరం నుండి, స్వేచ్ఛగా కవితా రూపంలో బయటికి విడుదల అయింది.
ఛందస్సుతో సంబంధం లేకుండా, ఏ చిన్న వస్తువు అయినా కవితా అంశంగా స్వీకరించి కవిత్వం రాయవచ్చును అన్న శ్రీశ్రీ ప్రతిపాదన, పలువురు పండితులను, సామాన్య పాఠకులను ఆకర్షించింది.
అలాంటి కవిత్వం సామాన్యుడికి సైతం అర్ధం చేసుకునే పరిస్థితి ఏర్పడింది.
పలువురు కవులు శ్రీశ్రీ మార్గంలో పయనించడం మొదలు పెట్టారు.
అలా కవిత్వం రాసే కవులూ పెరిగారు.
శ్రీశ్రీ భిక్షువర్షీయసి - అనే కవితలో ఎంత సరళమైన భాషలో కవిత్వం చెప్పి పాఠకుడి కళ్ళ ముందు బొమ్మ కట్టించాడో చూడండి.
అలా అని శ్రీశ్రీ ఛందస్సు రానివాడు కాదు, ఆయన కూడా ఒకప్పుడు పద్యం కవినే! సామాన్యుడికి అర్ధం అయ్యే భాషలో రాయాలి అనే ఆయన ప్రతిపాదన సాహిత్యం ఆధునికతను సంతరించుకోవడానికి ఎంతగానో ఉపయోగపడింది.
ఇలా మహాకవి శ్రీశ్రీని అనుసరిస్తూనే, వచన కవితకు బహుళ ప్రాచుర్యం తెచ్చిన గొప్ప కవి, వచన కవితా పితామహుడు కుందుర్తి ఆంజనేయులు.
ఇందులో వీరు విస్తృత పరిశోధనలు చేసి వచన - కవిత్వానికి వన్నె తెచ్చారు.
నగరంలో వాన అనే వీరి వచన కవితా కావ్యం గొప్ప పేరు తెచ్చింది.
అభివృద్ధి మార్గసూచి.
గిరిజనుల జీవనోపాధులకు లబ్ధి కలిగిస్తున్న వన్‌ధన్ యోజన.
" సంకల్ప్ సే సిద్ధి " కార్యక్రమంలో భాగంగా - గ్రామీణ & డిజిటలీకరణ అనుసంధాన పథకం కింద (ట్రైఫెడ్ అధికారులు, ((రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సంస్థలు / పర్యవేక్షణ సంస్థలు / భాగస్వాములతో కూడిన) బృందాలు గిరిజన గ్రామాలలో పర్యటించి వన్‌ధన్ వికాస్ కేంద్రాల (విడివికెసి) స్థితిగతులను తెలుసుకుంటున్నారు.
దేశవ్యాప్తంగా పర్యటించి క్షేత్రస్థాయిలో వన్‌ధన్ వికాస్ కేంద్రాల ఏర్పాటును పర్యవేక్షిస్తున్నారు.
ఒడిశాలో వన్‌ధన్ యోజన్ కార్యక్రమాన్ని చురుకుగా అమలు చేస్తున్నారు.
గిరిజనుల ద్వారా ముడిసరుకు ఉత్పత్తి, శుద్ధి ప్రక్రియను గతనెలలో ప్రారంభించారు.
మయూర్భంజ్ జిల్లాలో నిలుగుబురు, మాధరిత్రి, భీమకుండ్ క్లస్టర్లలోని గిరిజన లబ్ధిదారులు సాల్ ఆకులు, సాల్ విత్తనాలు, కుసుమ విత్తనాలు, అడవి తేనెశుద్దిపనులలో పాల్గొంటున్నారు.
సాల్ ఆకులతో భోజన పళ్లేల తయారీ, కుసుమ నూనెశుద్ధి, తేనేశుద్ధి చేయడంలో భాగస్వాములు అవుతున్నారు.
వనదుర్గ క్లస్టర్లో చింతపండు విత్తనాలు తొలగించి, శుద్ధిచేసి ప్యాక్ చేయడం, సాల్ విత్తనాలతో షాంపూ తయారుచేయడం, చార్ విత్తనాలను ప్యాక్ చేయడం వంటివి చేపడుతున్నారు.
సూక్ష్మ అటవీ ఉత్పత్తుల (మైనర్ ఫారెస్ట్ ప్రొడ్యూస్ - ఎమ్ఎఫ్‌పి) మార్కెటింగ్ సదుపాయాల కింద కనీస మద్దతు ధరతో (ఎమ్ఎస్‌పి) గిరిజనుల నుండి ముడి సరుకులను సేకరించి, వాల్యూచెయిన్ అభివృద్ధి చేసి వాటికి మార్కెటింగ్ చేస్తున్నారు.
అడవులలో నివసిస్తున్న గిరిజనులకు సుస్థిరమైన జీవనోపాధులను కల్పించడానికి వన్‌ధన్ కేంద్రాల ద్వారా సూక్ష్మ అటవీ ఉత్పత్తులకు విలువ జోడించి, బ్రాండింగ్, మార్కెటింగ్ సదుపాయం పెంపొందిస్తున్నారు.
ఒడిశాలో విడివికేసి కార్యక్రమం కింద క్లస్టర్లను ఏర్పాటు చేయడం వల్ల గిరిజనులకు జీవనోపాధులు మెరుగు పడుతున్నాయి.
యోజన
డెస్క్
ఇంటి ఇంటికీ నీరు
ఏట ఏటా కరువుకాటకాలు పెరుగుతున్నాయి.
జలవనరుల వినియోగం అనుచితంగా ఉంటున్నది.
దీనితో ప్రపంచం అంతటా జల సంరక్షణ తాలూకు ఒత్తిడి అనుభవంలోకి వస్తున్నది.
పారిశుద్ధ్యం, మంచినీరు అందరికీ అందుబాటులోకి తీసుకురావడానికి సంబంధించిన ' సుస్థిరాభివృద్ధి లక్ష్యం ' మౌలిక సేవలు అదుబాటులో లేని వారిని చేరుకోవాలి అని, ఈ లక్ష్యం ఉద్దేశిస్తున్నది.
ఈ విషయంలో మౌలిక సేవలకు నోచుకోని వారిని చేరుకోవాలి అని ఉద్దేశిస్తున్నది.
జలవనరుల నిర్వహణ స్థిరంగా, సమర్ధంగా సాగాలి అంటే - ప్రజలను భాగస్వాములుగా చేయడాన్ని ప్రోత్సహించే విధంగా వ్యూహరచన సాగాలి.
మన చేతులను మనం పరిశుభ్రంగా ఉంచుకోవడం అనేది కనీస, అత్యుత్తమ ముందు జాగ్రత్త అనే విషయాన్ని దాదాపు సంవత్సర కాలంగా గుర్తించిన కోవిడ్ - 19 మహమ్మారి కాలం... మన జీవితాల్లో స్వచ్ఛమైన నీరు, అది కూడా అందుబాటులో ఉండడానికి ఎంత ప్రాధాన్యత ఉందో మరోసారి గుర్తు చేసింది.
అలాగే పరిశుభ్రతకు తీసుకునే జాగ్రత్తల్లో - నల్లాల / కుళాయిల / పైపుల ద్వారా ధారగా అందే నీరు అంతే ముఖ్యం.
మహమ్మారి ముంచుకు రాక ముందే మన ఈ విషయాన్ని ఊహించి, ఆగస్టు, 2019లో ఇంటి ఇంటికీ సురక్షిత నీరు చేర్చడానికి ఉద్దేశించిన జల జీవన్ పథకాన్ని ప్రకటించారు.
ఇంకుడు గుంతలు, ఇతరత్రా మార్గాల ద్వారా జలం సంరక్షణ, పునర్వినియోగం వంటి చర్యలు ఉన్నాయి.
దీనిలో ప్రధానమైన సవాలు - నీటి సరఫరా నిరంతరాయంగా జరగడం.
దాన్ని తొలగించి కుళాయిలు / పైపులు / నల్లాల ద్వారా నీరు నిరంతరం పౌరులకు అందేలా చూడాలి అన్న లక్ష్యంపై గురిపెట్టడం జరిగింది.
దీనికి ముందు ప్రవేశపెట్టిన స్వచ్ఛ భారత్ అభియాన్ - ఇప్పటికే క్షేత్రస్థాయిలో రంగాన్ని సిద్ధం చేసి ఉంచింది.
పరిశుభ్రత ప్రాధాన్యతను అందరూ గుర్తించేలా చేసి, బహిరంగ మలమూత్ర విసర్జన ప్రాంతాలు లేని దేశంగా మార్చేసింది.
భూగర్భ జలాలను స్థిరంగా సామూహికంగా నిర్వహించడానికి ఉద్దేశించిన అటల్ భూజల్ యోజన అందుకు ఒక ప్రామాణికంగా తీసుకున్న పథకం.
దీని ప్రధాన లక్ష్యం - అమలులో ఉన్న పలు సంబంధిత పథకాల ఆధారంగా భూగర్భ జలాల నిర్వహణను మెరుగుపరచడం.
స్థానిక వర్గాలను, సమూహాలను ఉత్తేజపరచడం ద్వారా భాగస్వాముల ప్రమేయంతో వినూత్న సంస్కరణలను తీసుకురావడానికి ఉద్దేశించిన ఈ ప్రయోగం అపూర్వం, మార్గదర్శకం.
నీటిని పొదుపుగా వాడే సాంకేతిక పథకాలను ఉపయోగించడంలో రైతులను ప్రోత్సహించడం, బిందు, తుంపర సేద్యంతో ప్రయోగాలకు ఊతమివ్వడం ద్వారా వ్యవసాయ రంగంలో నీటి వాడకం సామర్ధ్యాన్ని పెంచాలి అన్నదే - సూక్ష్మ సేద్యానికి సంబంధించిన కృషి సించాయీ యోజన.
జల వనరుల నిర్వహణ స్థిరంగా, అందరికీ అందుబాటులో ఉండే విధంగా పునర్నిర్వచించవచ్చు.
భారత దేశ అనుభవాలు ప్రపంచానికి మార్గదర్శకంగా ఉండడం ఆసక్తికర పరిణామం.
ఈ పథకాలు, ప్రయోగాలు జలవనరులను పౌరుల చేతుల్లోనే ఉంచి, భూగర్భ నిల్వలను పెంచడంలో, పునర్వినియోగంలో వారిని భాగస్వాములుగా చేయడం ద్వారా - జల వనరుల నిర్వహణ అంటే - ఏ ఒక్క వ్యవస్థదో, ఏ ఒక్కరి వ్యాపకమో కాదు - మనలో ప్రతి ఒక్కరిదీ అనేలా చేస్తున్నాయి.
రాష్ట్ర చరిత్రలో కోటలు కీలక పాత్ర పోషించాయి.
సహ్యాద్రి పర్వత ప్రాంతం కావడంతో శత్రుమూక దండయాత్రలను నిరోధించే బలమైన కోటలు అవసరం కావడమే ఇందుకు కారణం.
ఇందులో ప్రతి కోట తనదైన సైనిక విజయాలను, వ్యూహాలు - యుద్ధతంత్రాలు - కుట్రలు - ప్రణాళికల గాథలను వినిపిస్తుంది.
ప్రత్యేకించి రాజకీయ శాస్త్రం అభ్యసించే విద్యార్థులకు రక్షణ వ్యూహాలు - నిర్వహణపై ఆసక్తికర విశేషాలను వివరిస్తుంది.
ఇవి అన్నీ దక్కనీ ప్రాంతంలో సాహసోపేత, ప్రజాదరణ గల, దార్శనికుడైన, భారతదేశ చరిత్రలోని అగ్రశ్రేణి మహారాజులలో ఒకడైన ఔత్సాహిక నాయకుడి చరిత్రను మళ్లీ మన కళ్లకు కడతాయి.
శివాజీ శౌర్యపరాక్రమాలతోపాటు జానపద కథలతో ముడిపడిన ఈ కోటలు అన్నీ దేనికదే ప్రత్యేకం.
వీటిలో ఔరంగాబాద్ పరిసరాల్లోని అజంతా - ఎల్లోరా గుహలు ప్రపంచ ప్రసిద్ధ వారసత్వ ప్రదేశాలు.
ఇవన్నీ బలమైన కొండలను కేవలం సుత్తి, ఉలితో చెక్కి తీర్చిదిద్దినవి కాగా బౌద్ధమత మూలాలకు ప్రధాన భాండాగారాలుగా వెలుగొందుతున్నాయి.
ఇది దైవం వాస్తవ స్వభావాన్ని నొక్కి చెప్పింది.
కర్మ, మూఢ నమ్మకాలకు భిన్నంగా సరళ, హృదయపూర్వక భక్తికి విలువను ఇచ్చే ప్రజాస్వామ్యబద్ధ ప్రేమాన్విత రూపంగా మహారాష్ట్ర నేలలోనూ ప్రతిధ్వనించింది.
ఈ ఉద్యమ కవులైనా గురువుల గౌరవ పరంపరలో జ్ఞానేశ్వరుడు, నామ్దేవ్, తుకారాం, చోఖామేలా వంటి సాధుపుంగవులు ఉన్నారు.
వీరితోపాటు సమాజంలో దిగువ శ్రేణికి చెందినవారుగా పరిగణించబడే అనేక మంది సాధువులు కూడా సంగీతం, కళలు, సాహితీ రంగాల్లో తమవంతుగా ఘనమైన సేవలు అందించారు.
వార్షిక తీర్థయాత్రలో భాగంగా ఇది పంధర్పూర్ వేడుకలలో భాగం అవుతుంది.
ఈ సందర్భంగా సాధువులు సమాధి / జ్ఞానోదయం పొందిన ప్రదేశాల నుంచి పల్లకీలతో భక్తులు ఊరేగింపుగా బయల్దేరుతారు.
దైవ ప్రార్థనతో, సాధువులను కీర్తించే గీతాలు ఆలపిస్తూ ఆషాఢ ఏకాదశి శుభ ఘడియల్లో వర్కారీలు పంధర్పూర్ చేరుకుంటారు.
అహింస, దాతృత్వం, పవిత్రత, శాకాహార సేవనం తదితర విలువలను ప్రచారం చేసే వర్కారీలు ఈ అస్తవ్యస్త ప్రపంచంలో సహనానికి శాశ్వత ప్రతీకలుగా నేటికీ ప్రత్యేకతను చాటుకుంటున్నారు.
రాష్ట్రంలో నిర్వహించే వివిధ నాటక, సాంస్కృతిక ఉత్సవాల్లో ' పోవాడా ' వంటి సంగీతం రూపాలు, గొప్ప పాలకుడి శౌర్యపరాక్రమాలను ప్రశంసించే పాట, ' లావణి ' వంటి మనోహర నృత్య రీతి తదితరాలను జీవితంలో ఒక్కసారైనా కనులారా తిలకించి పులకించాల్సిందే.
మత్స్యకారుడు ' కోలి ' ప్రదర్శించే ' జాలరి నృత్యం ' రాష్ట్ర కళావికాసంలో తమ వంతు పాత్ర పోషించే మత్స్యకారుల అంకితభావానికి నిదర్శనం.
- అత్యంత పేదరికాన్ని, ఆకలిని నిర్మూలించడం,
- ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ప్రాథమిక విద్య లక్ష్యాన్ని సాధించడం,
- మహిళలు సాధికారత సాధించడం, లింగపరమైన సమానత్వాన్ని ప్రోత్సహించడం,
- శిశు మరణాలను తగ్గించడం,
- తల్లుల ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపర్చడం,
- మలేరియా, హెచ్.ఐ.వి / ఎయిడ్స్, ఇతర వ్యాధులతో పోరాడడం,
- పర్యావరణ పరంగా సుస్థిరమైన మనుగడను సాధించడం,
- అభివృద్ధి విషయంలో అందరి భాగస్వామ్యాన్ని పెంపొందించడం,
సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలను ప్రపంచ లక్ష్యాలుగా కూడా పేర్కొంటున్నారు.
దారిద్యాన్ని అంతం చేసి, భూగోళాన్ని పరిరక్షించి, ప్రజలు అందరూ శాంతిని, శ్రేయస్సును అనుభవించేలా చేయాలి అని పిలుపునివ్వడం జరిగింది.
చీఫ్ ఎడిటర్స్ డెస్క్
ఐకమత్యమే బలం
నీతి ఆయోగ్‍ను ఏర్పాటు చేయడంతో సహకార మరియు పోటీతత్వం కలిగిన నూతన ఫెడరల్ వ్యవస్థకు పునర్ నిర్వచనం లభించినట్లు అయింది.
బలమైన కేంద్ర ప్రభుత్వంతో కూడిన సమాఖ్య వ్యవస్థ ఉండాలి అని మన రాజ్యాంగం సూచిస్తోంది.
మన రాజ్యాంగంలో " ఫెడరేషన్ " పదాన్ని ఉపయోగించలేదు.
కేంద్ర ప్రభుత్వ జాబితా, రాష్ట్రాల జాబితా, ఉమ్మడి జాబితా కింద వీటి విధులు, బాధ్యతలను స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు.
బొంబాయి రాష్ట్ర పరిధిలోని దిగువ పేర్కొన్న ప్రాంతాలు
ఇకపై గుజరాత్ నూతన రాష్ట్రంగా ఏర్పడుతుంది.
మిగిలిన ప్రాంతాలతో కూడిన బొంబాయి రాష్ట్రం ఇక మీదట మహారాష్ట్రగా పిలవబడుతుంది " అని పేర్కొన్నారు.
కేంద్రం, రాష్ట్రాల మధ్య వనరుల వికేంద్రీకరణలో సమతుల్యత పాటించడం, ఆరోగ్యం, పారిశుద్ధ్య రంగాలలో రాష్ట్రాలకు అందజేసే ర్యాంకులలో పోటీతత్వాన్ని పెంపొందించడం ఫెడరలిజం బాధ్యతలు.
కేంద్రం, రాష్ట్రాల మధ్య పరస్పర నమ్మకాన్ని, ప్రజల మధ్య సహకార స్ఫూర్తిని కలిగించడమే దీని ధ్యేయం.
ఐకమత్యాన్ని పెంపొందించడం, భిన్నత్వాన్ని కాపాడడం, రాష్ట్రాల సరిహద్దులను గౌరవించడం సమాఖ్య వ్యవస్థ స్వభావం.
మన శరీరంలోని మెదడు, మిగిలిన అన్ని అవయవాలకు మధ్య ఉన్న అవినాభావ సంబంధంతో దీనిని పోల్చవచ్చు.
దేహంలోని అవయవాలు అన్నీ సంపూర్ణమైన మేలుకలయికతో స్పందిస్తున్న మాదిరిగానే సమాఖ్య వ్యవస్థలో కూడా కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు అటువంటి స్ఫూర్తితో సంయుక్తంగా సమన్వయంతో కలిసి పనిచేయడం ఎంతో ముఖ్యం.
కేవలం కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య నెలకొన్న విభేదాలను పరిష్కరించుకోవడంతోనే జాతీయ సమైక్యత సాధ్యపడదు.
బలవంతంగా సాధించే అటువంటి ఐక్యత వల్ల సామాజిక అశాంతి, ప్రజలలో నిస్పృహ నెలకొని చివరకు దేశ సమైక్యతకు విఘాతం కలగడానికి దారితీసే ప్రమాదం పొంచి ఉంటుంది.
దేశంలోని భిన్నత్వాలను, స్వయంప్రతిపత్తి ఆకాంక్షలను అర్ధంచేసుకోగలిగిన, బాధ్యతాయుతమైన రాజకీయ వ్యవస్థల వల్ల మాత్రమే సహకార సమాఖ్య వ్యవస్థ వర్ధిల్లుతుంది.
కరోనా మహమ్మారి మనకు ఈ విషయంలో ఎన్నో గుణపాఠాలను నేర్పించింది.
మహమ్మారిని ఎదుర్కోవడానికి కేంద్రం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మమేకమై బలమైన ఏకైక శక్తిగా ఏర్పడి అన్ని వనరులను వినియోగించి ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని, ప్రాణాలను కాపాడడానికి నిరంతరం పోరాడుతున్నాయి.
కేంద్రం, రాష్ట్రాలు పరస్పరం ఏకాభిప్రాయంతో, సంయుక్తంగా ఈ మహమ్మారిని నివారించడంలో విజయం సాధిస్తాయి అని ఆశించవచ్చు.
చారిత్రక దృక్కోణం.
అధికార యంత్రాంగం (బ్యూరోక్రసీ) పరిపాలనా వ్యవస్థకు వెన్నెముక వంటిది.
ప్రభుత్వ పాలనా యంత్రాంగంలో శాశ్వత అంతర్భాగమైన కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థకు పునాది.
చారిత్రక సాహిత్యాన్ని చదివినట్టు అయితే ప్రభుత్వ పరిపాలనా యంత్రాంగం గురించి ((కౌటిల్యుని అర్థశాస్త్రంలోనే వివరాలు ఉన్నాయి అని అవగాహన అవుతుంది.
చరిత్రకారులు ' స్వర్ణయుగం ' గా కీర్తించిన ' గుప్తుల ' పాలనా కాలంలో అధికార యంత్రాంగం తదుపరి దశ నిర్మాణం జరిగింది.
వాస్తవానికి ' సివిల్‌ సర్వీసు ' ల సూత్రానికి బ్రిటిష్‌ రాచరిక వ్యవస్థ కాలంలోనే బీజం పడింది.
ఈస్టిండియా కంపెనీ పౌర, సైనిక అవసరాలు రెండింటికీ దళాలను ఏర్పాటు చేసుకునేందుకు అవకాశం కల్పించడమే ఇందుకు మూలం.
అప్పట్లో ట్రేడ్‌ అధికారులుగా ఉన్న వారే తదుపరి దశలో క్రమంగా " ఒడంబడికలపై సంతకాలు " పెట్టే అధికారం గల అడ్మినిస్ట్రేటివ్‌ అధికారులుగా మారారు అని, ఆ రకంగా " ఒడంబడికలు కుదుర్చుకునే సివిల్‌ సర్వీసు " లో భాగంగా మారారు అని ఆయన సూత్రీకరించారు.
అలా సివిల్‌ సర్వీసుల్లో ఒడంబడికలపై సంతకాలు పెట్టే అధికారం గల వారు, అలాంటి అధికారాలు లేని వారు అంటే సబార్డినేట్‌ సర్వీస్‌గా విభజన ఏర్పడింది.
ఆ రకంగా సివిల్‌ సర్వీసులు త్వరిత కాలంలో దేశంలో సువిశాల బ్రిటిష్‌ సామ్రాజ్య అదుపును కాపాడుతూ ఉండే " ఉక్కు చట్రం " గా రూపాంతరం చెందాయి.
అందరి ఆరోగ్యం - సంఘటిత అభివృద్ధి.
2014 నుంచి భారత ఆరోగ్య రంగంలో సంస్కరణల వేగం మరింత పెరుగుతోంది.
ఔషధాలను తక్కువ ధరకు అందించడం మొదలుకుని పెద్ద వ్యాధులకు బీమా సౌకర్యాన్ని కల్పించడం వరకూ అనేక పథకాలు భారత ఆరొగ్యరంగ స్థాయిని మరింత పెంచుతున్నాయి.
స్వరాజ్యం సిద్ధించిన తర్వాత పెరుగుతున్న జనాభా అవసరాలకు అనుగుణంగా ఎప్పటికి అప్పుడు భారత ప్రభుత్వ ఆరోగ్య మౌలిక వసతుల కల్పనలో ప్రణాళిక బద్ధంగా ముందుకు సాగింది.
ఫలితంగా స్వరాజ్యం సిద్ధించే నాటికి ఉన్న పరిస్థితులతో పోలిస్తే, నేటికీ గణనీయమైన జనాభా పెరుగుదల ఉన్నా, ఆరోగ్యరంగంలోని అనేక సవాళ్ళను అధిగమించగలిగాం.
అనేక ఆరోగ్య, సంక్షేమ పథకాల ద్వారా ప్రజారోగ్య లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకుని, లక్ష్యసాధనలో ముందుకు సాగుతున్నాం.
ఇది ఇలానే కొనసాగితే భారతదేశం లక్ష్యాలను చేరుకుని అందరికీ ఆరోగ్యాన్ని అందించడం ద్వారా సంఘటిత అభివృద్ధిని సాధించే రోజు మరెంతో దూరంలో లేదు.
ఆరోగ్యం అనేది సగటు మానవుడి ప్రాథమిక అవసరం.
ఆర్థిక పరిభాషలో చెప్పాలి అంటే ఆరోగ్యవంతుల ఉత్పాదకత ఎక్కువ.
దేశాభివృద్ధికి ఇదే అత్యంత కీలకం.
అందుకే ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం అన్నారు.
ప్రాచీన కాలం నుంచి భారతీయులు ఆరోగ్యానికి అత్యంత ప్రాధాన్యతని ఇచ్చారు.
' శరీరమాద్యం ఖలు ధర్మ సాధనం ' అనే విషయాన్ని భారతీయ సంస్కృతి బలంగా విశ్వసించింది.
ఏది సాధించాలి అన్నా ముందు మనిషి శారీరకంగా, మానసికంగా ఆరోగ్యంగా ఉండాలి అనే విషయాన్ని ఆచరణలో పెట్టింది.
అందుకే ప్రాచీన కాలంలోనే ఆయుర్వేదాన్ని శాస్త్రంగా గుర్తించిన భారతీయులు ఆరోగ్య సూత్రాలను తమ జీవన విధానంలో భాగంగా చేసుకోవడమే గాక, సంప్రదాయాలుగా పాటిస్తూ వచ్చారు.
ధన్వంతరి, జీవకుడు, చరకుడు, సుశృతుడు లాంటి ఎంతో మంది మహనీయులతో ప్రసిద్ధి చెందిన వైద్య రంగం భారతదేశ సొంతం.
పరాయి పాలన కారణంగా అనేక భారతీయ రంగాలు తీవ్ర సంక్షోభాన్ని చవిచూశాయి.
ముఖ్యంగా విజ్ఞాన రంగాల మీద ఈ చీకటి పాలన తీవ్రమైన ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపించింది.
ఎంతో మంది మహనీయుల త్యాగాల ఫలితంగా భారతదేశం స్వరాజ్యాన్ని సముపార్జించుకోగలిగింది.
స్వరాజ్యాన్ని సముపార్జించుకునే క్రమంలోనే భారతదేశ ఆర్థికాభివృద్ధి మాత్రమే కాక, అనేక ఇతర రంగాలను ఎలా గాడిలో పెట్టుకోవాలి అనే అంశాన్ని నాటి దేశ నాయకులు ఆలోచించారు.
పదజాలం, కథా వస్తువులకు సంబంధించి ఈ కాలపు నవలలు ప్రతిబింబిస్తున్న ' దృక్పథంలో మార్పు ' క్రమంగా వస్తున్నది అని నవలా వికాస చరిత్ర విశదం చేస్తుంది.
ఓ. చందు మీనన్ (1889లో) రాసిన " ఇందులేఖ " ను వచ్చిన మొట్టమొదటి నవలగా గుర్తిస్తారు.
అంతకు ముందు వచ్చిన నవలల లాంటి రచనలు ప్రామాణికమైన నవలలుగా గుర్తింపు పొందలేదు.
అంతకు మునుపు వచ్చిన రచనలకు భిన్నంగా, " ఇందులేఖ " కొంత విలక్షణతతో కూడుకున్నది; ఇందులోని కథ, పాత్రలు నాటి కేరళ సమాజం నేపథ్యంగా తీసుకోబడ్డాయి.
అద్భుతంగా చిత్రించిన సమకాలీనత, సాంఘిక - సాంస్కృతిక పరివర్తనల కారణంగా విమర్శకులు దీనికి మొదటి విశిష్ట మలయాళీ నవలగా గుర్తింపుని ఇచ్చారు.
రచయిత ఫ్యూడల్ దొరతనాన్ని, అప్పట్లో ప్రాచుర్యంలో వుండిన నంబూద్రి - నాయర్ వివాహ ఒప్పందాన్ని (దాన్ని సంబంధం అనేవారు - నాయర్ స్త్రీలకు నంబూద్రి (బ్రాహ్మణ) పురుషులతో పెళ్లి జరిపించే రివాజు) చీల్చి చెండాడాడు.
నవలా చరిత్ర 1940లలో కీలక మలుపు తీసుకోవడం జరిగింది.
40లతో ఆరంభము అయ్యి ఆ తర్వాతి రెండు దశాబ్దాలు ' అసోసియేషన్ ఆఫ్ ప్రోగ్రెసివ్ రైటర్స్ ' గాఢ ప్రభావం చూపింది.
గుజరాత్ " వికాస్ పురుష్ " గా శ్రీ మోదీకి ప్రజల్లో లభించిన ప్రత్యేక గుర్తింపు 2014 లోక్‍సభ ఎన్నికల్లో ఎన్‍‍డిఏకు స్పష్టమైన మెజారిటీని అందించింది.
2016 ఆగస్టు 7వ తేదీన నేను గుజరాత్ పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టాను.
- గిరిజనుల అభ్యున్నతికి 2017 నుంచి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పంచాయతీ (షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు విస్తరణ) - పెసా చట్టం కట్టుదిట్టంగా అమలుపరుస్తోంది.
ముందున్న మార్గం.
కోవిడ్ తరువాత ప్రపంచం కొత్తగా అవతరించనున్నది.
మతం, జాతి, ఆర్థికం, సాంస్కృతికం వంటి భేదాలతో సంబంధం లేకుండా ఆర్థిక ప్రయోజనాలను, నూతన వైజ్ఞానిక ఆవిష్కరణలను ఉమ్మడిగా అనుభవించడానికి చెయ్యీ చెయ్యీ కలిపి పని చేయాల్సిన అవసరం ఉంది అనీ, మన అందరం ఒకరిపై ఒకరు ఆధారపడి బతకాల్సిందే అన్న స్పృహను కోవిడ్ కలుగచేసింది.
ప్రకృతి పట్ల కొత్త ఆశలు, ధైర్యాన్ని, గౌరవాన్ని చిగురింప చేయాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఈ సందర్భంలో మహాత్మాగాంధీ మాటలను ఒక్కసారి గుర్తుకు తెచ్చుకుందాం - " ప్రతి మనిషి అవసరానికి సరిపడా వనరులను మనకు భూమండలం ఇచ్చింది, కానీ ప్రతి మనిషి అత్యాశకు సరిపడా కాదు ".