Abdurrahmanpaşa Lisesi

II. Abdülhamit saltanatında, 2 Mayıs 1882 - 12 Temmuz 1882 tarihleri arasında iki ay on bir gün sadrazamlık yapmış olan Abdurrahman Nureddin Paşa tarafından Kastamonu Valiliği görevinde iken bölgenin aynı İstanbul'daki gibi eğitim reformlarına ihtiyacı olduğu düşünerek çalışmalarına başlamıştır. Çalışmalarının sonucunda Kastamonu Vilayetinde birçok okulun açılmasına vesile olmuştur. Bunlar Darülmuallimin, Askeri Rüştiye ve Kastamonu Lisesidir.

Kastamonu Abdurrahmanpaşa Lisesi ilk kurulduğu dönem Askeri Rüştiye ile birlikte hizmet vermekte ve iki sınıftan oluşmaktaydı. 1888 yılında sınıf sayısı 3, 1891-1892 senesi başında sınıf sayısı 5 olmuştur. Aynı zamanda okul yatılıya çevrilmiştir.

Bu şekilde Galatasaray ve İstanbul Liselerinden sonra Türkiye'de 3. derecede bir maziye sahip Anadolu´da kurulan ilk lisenin kesin kuruluş tarihi 20 Nisan 1885 günüdür. Bu günkü Cumhuriyet Meydanını çevreleyen arsayı temin eden Abdurrahman Paşa belirtilen günde arsanın bir bölümü üzerinde Lisemizin eski binasının inşaatına başladı. Binanın dereye bakan cephesini sağlam temeller üzerine oturtarak kaymayı önledi. Sadece bu işe bin Osmanlı Altını harcanmıştır. Abdurrahman Paşa, Lise binasının inşaatı ile yakından ilgilenmiş, binanın tamamı için gerekli olan 8500 altın lira halktan toplamış ve yine halktan kurulan bir komisyonca harcamalar yapılmıştır. Okul Binası 4 yılda tamamlanabilmiştir.

Anadolu'nun ilk Lisesi olan Kastamonu Abdurrahmanpaşa Lisesinin bütün çevre illerden gelen öğrencilerle mevcudu artmış, kadrosu çok değerli öğretmenlerle takviye edildiği için bu okula gelmek isteyen öğrenciye cevap veremez olmuştur. Yeni şubeler açmak, ek binaları yapmak durumu ortaya çıktığından Lise binasının Dere kenarında Atatürk Caddesine bakan evler istimlak edilerek 29 Eylül 1937 tarihinde Bakanlıktan gelen projeye uygun olarak orta kısım inşaatına başlanmıştır. Bu bina 10 sınıf, 2 laboratuvar, 1 konferans salonu, 1 yemekhane ve 1 dolaphane ihtiva etmekte olup, bu gün Lise binası olarak kullanılmaktadır.

Kastamonu Abdurrahman Paşa Lisesi, 1975 ile 1980 yılları arasında yaşanan siyasi olaylara bulaşmamış ve bu dönemi öğrencisi ve öğretmeniyle başarılı bir şekilde atlatmıştır. Ayrıca bu dönemde lisenin bir öğrencisi bile siyasi olaylara karışmamıştır.

1981 - 1982 Eğitim Öğretim yılında lise Üniversite Giriş Sınavında Türkiye birinciliğini getirmiştir. Bu nedenle zamanın Milli Eğitim Bakanı Hasan Sağlam ilköğretim Haftasını Kastamonu'da başlatmıştır.

Abdurrahman Paşa Lisesi 1990-1991 yılında Liseler arası Türk Halk Musiki koro yarışması alanında Türkiye ikincisi, 1991-1992 yılında Liseler arası Halk Oyunları yarışmasında Türkiye Şampiyonu olmuştur. Türkiye'yi Norveç'te temsil etmiştir.

2004-2005 yılında Macaristan'da yapılan Dünya Şampiyonasında 24 Ülke arasında Dünya on birincisi, 2006-2007 yılında Fransa'da yapılan Dünya Şampiyonasında 26 Ülke arasında bir mağlubiyetle (Final Gurubuna Girememiş) dünya dokuzuncusu olmuştur.

Misyon: Millî Eğitimin Temel amaçları ve ilkeleri doğrultusunda; “Kendiyle ve toplumsal değerlerle barışık, akıl ve bilimin aydınlığında, geleceğe güvenle bakabilen, gelişmeye açık bireyler yetiştirmektedir.

Ünlü yazar Rıfat Ilgaz burada okumuş olup burada yaşadıklarını daha sonra pek çok filme konu olan Hababam Sınıfı adlı eserinde kaleme almıştır.

Kastamonu Sultanîsi’nin, 1915 yılında 63’ü lise ve 4’ü orta kısmından 67 öğrencisi Çanakkale ve Kafkas cephelerine asker olarak sevk edilmiştir. 1916 yılında orduya katılan 8’i lise ve 5’i orta kısmından 13 öğrencisi ise I. Dünya Savaşı’nın farklı cephelerinde savaşmıştır. 1916-1917 ve 1917 Ekim ayından itibaren askerlik kanunu kapsamında eğitim gören en az 30 öğrencisi askere alınmıştır. Böylece Kastamonu Mekteb-i Sultanîsi’nden I. Dünya Savaşı’na katılan öğrenci sayısı en az 120’e ulaşmıştır.

Tüm öğrencilerinin ve bazı öğretmenlerinin okulu bırakıp cepheye gitmesinden dolayı 1916-1917 ve 1917-1918 ders yıllarında mezun da verememiştir. Bugün okulun duvarında bu öğrenciler hala anılmaktadır. Bu öğrencilerin listesi okulun internet sitesinde mevcuttur.