Ninety One

Ninety One veya 91 (Kazakça: Тоқсан бір, Toqsan bır), 2015 yılında Juz Entertainment tarafından oluşturulan Kazak erkek grubu. Grup Alem, Ace, Zaq ve Bala olmak üzere dört üyeden oluşmaktadır. Grubun eski üyesi A.Z. ise 2020 yılında gruptan ayrıldı. Ninety One, Batı ve Asya pop müziğinin simbiyozu olarak adlandırılabilecek Q-pop (Qazaq-pop) adlı yeni bir müzik türünün öncü grubudur. Grubun yapımcılığını Kazak müzik grubu "Orda" üyesi Yerbolat Bedelkhan üstlenmiştir.

Grup, ana hedefi Kazakistan'ın ilk idol grubunu oluşturmak olan "K-Top Idols" projesinin bir parçası olarak 2014 yılında kuruldu. Bala ve Alem ayrı seçmelerle kadroya alındı. Ace, Güney Kore merkezli eğlence ajansı olan SM Entertainment'ta (Korece: SM엔터테인먼트) 2,5 yıl eğitim aldıktan sonra gruba katıldı.

"Q-pop" terimi ilk olarak 2015 yılında Ninety One'ın Eaglez isimli hayran kitlesi tarafından kullanıldı. Hayranlar, yeni kurulan bir Asya pop türünde diğer ülkelerin pop müziğine kıyasla gördükleri farklılıklara dikkat çekti. "Q" harfi, ülkenin adı olan "Qazaqstan"dan gelmektedir ve Kazakçanın Latin harflerine göre yazımıdır. Ayrıca 'Q' ön ekinin belirli bir ideolojik çağrışımı da vardır. Ön ek olarak 'Q' koymak, yeni Kazakistan'ı temsil etmenin modaya uygun bir yoludur.

Grup, bir buçuk yıl sonra adını "Ninety One" olarak değiştirmeye karar verdi. Yeni isim, Kazakistan'ın eski Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını kazandığı 1991 yılına atıfta bulunuyor. 1 Eylül 2015'te Ninety One ilk single'ları Aıyptama!'yı (Türkçe: Yargılama!) yayınladı. Şarkının klibi 8 Ekim 2015'te yayınlandı. Şarkı 20 hafta boyunca Kazakistan'ın müzik kanallarının listelerinde lider oldu. 1 Aralık 2015'te Aıyptama adlı ilk EP'lerini yayınladılar. Bu mini albüm 6 şarkıdan oluşmaktadır. 2 Haziran 2016'da Gakku TV'de liste lideri olan "Qaıtadan" (Türkçe: Yeniden) şarkısı için bir klip yayınladılar. Üçüncü şarkıları "Qalay Qaraisyn" (Türkçe: Buna nasıl bakıyorsun?) için ise klibi 11 Aralık 2016'da yayınladılar. Şarkı, Askar Uzabayev'in yönettiği "Гламұр для дур" filminin soundtrackinde yer aldı. Şarkı 20 hafta boyunca Gakku listesinde 1. sırada yer aldı.

Ninety One, çoğunluğu kadın olan genç Kazak dinleyicilerin kalbini hemen kazanmasına rağmen, ana akım halktan gelen büyük bir düşmanlık dalgasıyla karşılaştı. Pek çok ünlü, Ninety One'ın gençliklerini yozlaştırdığını söyledi. Grup üyelerinin saçlarının boyalı olması, piercing vb. aksesuarlar kullanmaları halk tarafından zihniyetlerine karşı olduğu düşünüldü. Müziklerine karşı hiçbir şey duymamakla birlikte, grubun görünümüne öfkelenen yerel "aktivistler", grubu devirmek için çeşitli yollara başvurdular. Ninety One, çeşitli hakaretler ve ölüm tehditleri almanın yanı sıra, bazı aşırı hevesli hayranlara karşı kendilerini fiziksel olarak savunmak zorunda kaldı.

21 Haziran 2016'da Ninety One, "#91" turnesi kapsamında Karağandı şehrinde ilk solo konserini verdi. Grubun çok sayıda konseri "halkın" talebi üzerine iptal edildi ve grup aleyhine birçok protesto düzenlendi. Grup ve personeller zaman zaman konser alanlarına giremediler. 23 Temmuz'dan 5 Ağustos 2016'ya kadar Ninety One, yapımcılarının da parçası olduğu bir müzik grubu Orda ile birlikte Çin turnesine çıktı.

2 Temmuz'da JUZ Entertainment, Ninety One'ın ikinci turnesini duyurdu. JUZ Tour 2k17 daha büyüktü ve daha fazla şehir içeriyordu. Turne, anti-hayranların büyük etkisi olmadan başarıyla sona erdi.

"Mooz" (Türkçe: Buz/soğuk) isimli şarkı 21 Ağustos 2017'de çıktı. "Mooz", Ninety One'ın biyografik filmi "91"in resmî ostudur. Film ise 24 Ağustos'ta yayınlandı. Askar Uzabayev'in yönettiği ve Assel Sadvakasova ile Yerbolat Bedelkhan'ın yapımcılığını üstlendiği bu film, kendilerini büyük ekranda oynamak zorunda kalan üyeler için ilk oyunculuk deneyimi oldu. "91", grubun yaşadığı zorlukları gözler önüne sermekte: Ninety One'ın çıkış öncesi ve çıkış günleri, anti-hayranlardan ve genel halktan aldıkları büyük tepkilerle damgasını vurdu. Bazı insanlar grubun hikâyelerine adanmış bir film çekmesi için henüz çok erken olduğunu iddia ederken, yönetmen Askar Uzabayev filmin çekilmesi gerektiğinden emindi. Uzabayev, bir zamanlar fikre karşı çıkan grubun kendi yapımcısı Yerbolat Bedelkhan'ı bile ikna etmeyi başardı. "91" Kazakistan'da ilk üç akış ürününe girdi; prömiyer hafta sonu filmi için 32.672.000 tenge hasılat elde edildi.

25 Haziran 2018'de grup, Dopamine isimli albümünün ilk şarkısı olan "E.Yeah"ı çıkardı. Albümün üçüncü şarkısı "Boyman" ise 24 Ekim'de çıktı. "Boyman"ın, ölümü Kazakistan'ı derinden etkileyen ünlü Kazakistanlı artistik patinajcı Denis Ten'e bir övgü olduğu söyleniyor.

Katherine Suvorova'nın "Петь свои песни" (Kazakça: Men sen emes) adlı belgesel filmi, gruba karşı protestoların ve konserlerinin iptal edilmesinin nedenlerini konu edinen bir araştırma belgeseliydi. Bu olaylar, Kazakistan toplumu içindeki kentsel ve kırsal yaşam, gelenekçilik ve küreselleşme, dikey siyasi otorite çizgisi ile kişisel özgürlük arasındaki çatışma gibi büyük bir sosyal ve kültürel çatışma katmanını ortaya koymakta. Belgeselde, grup üyelerinin kendileri, rakipleri ve destekçileri ile yapılan sohbetler aracılığıyla bu temalar araştırılıyor. Ayrıca Kazak siyasi ve kültür bilimcileri de Kazak halkının neden Q-pop'a karşı oldukları hakkında görüşlerini belirtiyorlar.

Ninety One, Kazakça üzerinde oldukça geniş bir etki oluşturdu. Grup üyeleri, şarkılarını İngilizce veya Rusça yapmaları için çeşitli tavsiyeler alırken, şarkılarını Kazakça yapmalarının ülkelerini ve dillerini popülerleştirmeye yardımcı olduğunu düşünmekteler.