Zümrüt Apartmanı Faciası

Zümrüt Apartmanı Faciası, 2 Şubat 2004 tarihinde Türkiye'nin Konya ilindeki Selçuklu ilçesinde bulunan Zümrüt Apartmanı'nın, yapısal hataları nedeniyle çökmesidir. Apartmanın enkazı altında kalanlar arasında 92 kişi öldü, 30 kişi yaralandı. Zümrüt Apartmanı Faciası, Türkiye'deki en büyük yapısal felaketlerden biri olarak tarihe geçti.

Zümrüt Apartmanı'nın inşaatında usulsüzlükler yapıldığı, bina ruhsatının iptal edilmesi gerektiği ve binanın yıkılması gerektiği ortaya çıktı. Olayın ardından, sorumlular hakkında soruşturma başlatıldı ve birçok kişi hakkında dava açıldı. Türkiye'de birçok kentte benzeri durumlarla karşılaşmamak için binaların güvenliğiyle ilgili önlemler alındı.

Zümrüt Apartmanı, 1997 yılında inşa edilmişti ve 12 katlıydı. Apartmanın inşası sırasında çeşitli usulsüzlükler yapıldığı iddia edildi. Binanın inşası sırasında betonarme kalitesi düşürüldü ve izin verilen kat sayısının üstüne çıkıldı. Ayrıca, binanın temelinin yetersiz olduğu, olası depremler için dayanıksız olduğu belirlendi.

2 Şubat 2004 günü Konya iline bağlı Selçuklu ilçesindeki Kerkük Mahallesi'nde bulunan 12 katlı Zümrüt Apartmanı, bir akşam saati büyük bir gürültüyle çöktü. Olay yerine çok sayıda itfaiye, polis ve sağlık ekipleri sevk edildi. Enkaz altında kalanlar kurtarılmak için çalışmalar başlatıldı. Arama kurtarma çalışmaları 9 gün sürdü ve sonunda 92 kişi ölü olarak çıkarıldı; yalnızca 30 kişi sağ kurtulabildi.

Zümrüt Apartmanı’nın yıkıldığı alan 2013 yılına kadar boş kaldı. Apartmanın enkazında her yıl anma töreni yapıldı ve apartmanın bulunduğu alana faciada ölenler için bir anıt yapılması önerildi. 2007 yılında Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Akyürek, apartmanın bulunduğu yere yapı kontrolü laboratuvarı ve bir anıt yapılacağını açıkladı. Ancak 2015 yılında, apartmanın bulunduğu alana önerilen yapı yerine 10 katlı yeni bir bina yapıldı.

6 Şubat 2004'te binanın müteahhidi Ali Vedat Kaya ve taşeron İsmail Hakkı Canlıer, 17 Mart 2004 tarihinde ise proje sorumlusu Halil İbrahim Elliki tutuklandı. 18 Mart 2004'te Konya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından bu kişiler hakkında dava açıldı.

30 Nisan 2004’te ilk duruşma görüldü. Müteahhit Ali Vedat Kaya, inşaat aşamasında eksik malzeme kullanmadıklarını söyledi. Kaya ayrıca, inşaat sırasında kolon ve kirişlerin diğer apartmanlara oranla daha küçük olduğunu ve belediyeden onay çıktığı için herhangi bir değişiklik yapmadıklarını açıkladı. İş takibini de İsmail Hakkı Canlıer’in yaptığını söyledi. Canlıer ise, "İnşaatı özel olarak denetleyen bir mühendis yoktu. Mimar olduğu için bu görevi Vedat Kaya yürütüyordu. Belediye görevlileri ise kontrol için inşaata hiç gelmedi. Sadece bittikten sonra onay vermek için gelip gittiler. Yapım sırasında su basmanını kontrol için bile gelen olmadı” diye konuştu.

29 Kasım 2004'deki duruşmada, Halil İbrahim Elliiki'nin bilirkişi raporunun mahkemeye gelmesinin zaman alacağı gerekçesiyle 5 bin YTL kefaletle tahliyesine, Ali Vedat Kaya ve İsmail Canlıer'in ise tutukluluk hallerinin devamına karar verildi. Ayrıca belediye görevlisi Hüseyin Çopur, Maide Dönmez ve Zeynel Ünal hakkında soruşturma açıldı. Selçuklu Belediye Başkanı Adem Esen hakkında da soruşturma açılacaktı ancak İçişleri Bakanlığı buna izin vermedi.

2007'de Konya 3. Ağır Ceza Mahkemesi, Türk Ceza Kanunu'nun 'dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu birden fazla kişinin ölümüne neden olma' suçlarını içeren 383. maddesi gereğince, Ali Vedat Kaya'ya 5 yıl hapis ve 440 YTL para cezası, İsmail Hakkı Canlıer'e 4 yıl hapis ve 440 YTL para cezası, Halil İbrahim Elliiki'ye de 2 yıl hapis 440 YTL para cezası verdi. 3 belediye görevlisi ise ikişer yıl hapis cezasına çarptırıldı. Ali Vedat Kaya, İsmail Hakkı Canlıer ve Halil İbrahim Elliiki'nin cezası onaylanırken, belediye görevlilerinin cezası ertelendi. Daha sonra Kaya da, tutuklu kaldığı sürenin gözönünde bulundurulması ve cezada indirime gidilmesi nedeniyle tahliye edildi.