Filatelik yayınlar

Filatelik yayınlar filateli konusu ile ilgili olarak hazırlanan yayınlardır, esas olarak Posta pulları ve Posta tarihi konularında bilgi vermek için çıkartılırlar.

Arka plan materyalleri - Posta ve pul ile ilgili yazılmamış, ama koleksiyoncular için referans bilgiler içeren yayınlar. Örnek olarak belirli bir yıl için döviz kurları verilebilir.

Devletlerin posta idareleri yaygın hizmet görmekle birlikte alçakgönüllü olan yapılar olduğu için ortaya çıkarılması gereken çok büyük miktarda ve ele geçirilmesi güç bilgi bulunmaktadır. Elinize eski tarihli bir mektup geçtiği zaman onun yollandığı postaneyi, geçtiği yolları ve kullanılan taşıma araçlarını, aradaki posta merkezlerini, sınırları nasıl aştığını düşünmeye başlayabilirsiniz.

En temel yayın türü pul kataloglarıdır. Bunlar pul cinslerini pazar fiyatları ile veren listelerdir. Amerika Birleşik Devletleri'nde ilk yayınlanan katalog A.C.Kline tarafından 1862 yılında çıkarılan The Stamp Collector's Manual adlı kitaptır. 1868 yılında J. W. Scott pulların kullanılmaya başlamasından sadece 28 yıl sonra her yıl yenilenen katalogunu yayınlamaya başlamıştır. Michel ve benzeri bazı diğer tek ülke katalogları temel bilgiler dışında bilgileride içerirler.

Türkiye'de uzun yıllardır bu ihtiyacı Ş.Bahadır tarafından çıkartılan PULKO pul katalogu tek başına karşılamaya çalışmaktaydı. 2005 yılında İSFİLA kuruluşu tarafından çıkarılmaya başlanan pul katalogu filatelistlere yeni ve güçlü bir seçenek getirmiştir.

Bir sonraki uzmanlık seviyesi ayrıntıların seviyesi ve yayınların sayısı bakımlarında şaşırtıcıdır. Uzmanlar bir tek pul cinsi hakkında - tasarlanmasının tarihçesinden, baskı işlemlerine, pulun nerelerde ve nasıl satışa çıktığına, ve posta gönderilerinde kullanılma yollarına kadar her türlü bilgiyi özetleyen yazıları yayınlanmıştır. Pulların gerçekten çok nadir olduğu durumlarda kaç kopyası bulunduğu ve bunların her birinin detaylarıda kitaplara konu olabilmektedir. Tahmin edilebileceği gibi bu tip kitapların okuyucusu az ve baskı sayısı sınırlıdır. Artık baskısı yapılmayan bazı kitapların peşinden koşanlar pulun kendisinin peşinde koşanlardan fazla olabilir!

Türk pulculuk tarihinin en heyecan verici ve kapsamlı çalışması hiç şüphesiz İSFİLA kuruluşu tarafından yürütülen dünyanın en önemli posta idarelerinden birine sahip olan Osmanlı İmparatorluğunun postanelerini araştıran çalışmadır. Bosna Hersek'ten Yemen'e; Kafkasya'dan Libya'ya; bugün bağımsız devletler olarak gördüğümüz tam 23 devlette posta hizmetlerinin başlangıcı Osmanlı İmparatorluğu döneminde olmuştur. İmparatorlukta bulunan binlerce postaneye ait damgaları araştırma amacı ile yapılan çalışmalar sonucu ortaya çıkan bu yayının çıkarılan 7. cildinde N harfine ulaşılmıştır. Bu çalışma bitirildiği zaman Türk filatelisi çok önemli bir kaynak kazanmış olacaktır.

Kitaplar dışında çok sayıda filatelik dergi vardır, bunlar genel konuları ele alan 1887 yılından beri yayınlanan American Philatelist isimli dergiden sadece Amerikan Hükümeti tarafından basılan pullar konusunda uzmanlaşanlar veya yerel dernek ve kulüplerin yayınlarına kadar değişmektedir. Okuyucusu az olanlar birkaç sayı çıkıp sonra başarısız olabilmekte, ama yayınlanan birkaç önemli makale nedeni ile peşinde pek çok kişi olabilmektedir.

Filatelik yayınların miktarı ve karmaşıklığı konusunu anlamak için şunu söyleyebiliriz; Amerikan Filatelik Araştırmalar Kitaplığı (American Philatelic Research Library) üç ayda bir Philatelic Literature Review isimli bir dergi çıkartmaktadır.

Ölçek konusunda bir fikir vermek için William Reynolds Ricketts tarafından 1911 ile 1926 yayınlanan makalelelerin bibliyografyası olan "Ricketts Index", 700 sayfa idi ve 2000 değişik dergiyi kapssıyordu ve ancak "G" harfine kadar gelebilmişti O günden beri benzeri yayınları endekslemek için benzer şekilde yarım kalan birkaç deneme olmuştur, bunların arasında en başarılısı 1950 yılında yayınlanan Literatur Nachrichten adlı Alman kitabıdır.

Türkiye'de filatelistler tarafından her zaman arzulanan güvenilir ve sürekli periyodik yayınlar çıkarılması konusunda başarılı olunamamıştır. Çıkan periyodik yayınlar kısa ömürlü olmuştur, uzunca bir süredir ortada kalan bu ihtiyacı karşılamak için deneme bile yapılamamıştır.