Özel İtalyan Lisesi

Özel İtalyan Lisesi (İtalyanca: Liceo Scientifico Italiano I.M.I.), İstanbul'da özel okul statüsünde yer alan bir lisedir. İtalyan Hükûmeti tarafından devlet okulu sayılan ve İtalya tarafından maddi olarak desteklenen lisedeki İtalyan öğretmenler de İtalya Hükûmeti tarafından atanmaktadır. Lise, Türk öğrencilerini liseye geçiş sınavı başarılarına göre alır.

1998'e kadar 1 yıl hazırlık + 3 yıl ortaokul + 4 yıl lise toplam 8 yıl olan öğrenim süresi, 1998'den beri 1 yıl hazırlık + 4 yıl lise toplam 5 yıl şeklindedir.

Osmanlı İmparatorluğu zamanında Ceneviz, Venedik ve Sicilyalılar Osmanlı sultanlarından aldıkları izinler sayesinde Galata ve çevresi ile Haliç kıyılarında ticaret yapabiliyorlardı. Bu bölgelerde ticaret için bulunan İtalyan topluluklarında yer alan varlıklı aileler çocuklarının eğitimi için özel öğretmenler tutabilirken fakir çocuklar ise Katolik din adamlarından ders alıyordu. Bu ihtiyacı gidermek için 1861-1912 yılları arasında İstanbul'da İtalyanca eğitim veren 16 okul açılmıştır. Bu okulların en önemlilerinden biri 1861 yılında İtalyan diplomatik çevresinin katkılarıyla İstanbul'daki İtalyan topluluğu için açılan akşam okuluydu. 19. yüzyılın son dönemlerinde İstanbul'daki bir diğer faal kurum İtalyan Hükûmeti'ne bağlı Società Operaia di Mutuo Soccorso per l'Assistenza'ydı. Bu kurum eğitim hayatına 1885 yılında başlayan günümüzde Nuri Ziya Sokak olarak bilinen, İstiklal Caddesi'ni eski Grand Rue de Pera'yı kesen, dönemin Rue de Pologne Sokağı'ndaki Kraliyet ilk ve ortaokulunun (Regia Scuola Elementare e Media) açılmasına öncülük etmişti. Bu okula 1885 yılında Beyoğlu Hayriye Sokak'ta faaliyete başlayan İtalyan Ticaret Merkezi eklenmişti. Eğitim süresi üç yıl olan ve Teknik Okul diploması veren merkez, 1900 yılında dört senelik eğitim veren üst düzey bir kursla eğitim seviyesini yükseltmişti. Söz konusu kursta verilen diploma İtalya Krallığı'nda bulunan üst düzey ticaret merkezlerine ve Napoli'deki Doğu Bilimleri Enstitüsü'ne geçiş olanağı veriyordu.

1910 yılında Kraliyet ilk ve ortaokulundaki dört sınıfa, eğitim süresi dört yıl olan lise eğitimi ilave edildi ve Türk ile İtalyan öğrencilerine açıldı.

1919 yılının Ekim ayında savaşın bitimiyle İtalyan ortaokulu ve lisesi günümüzdeki yeri Tophane semtindeki Tomtom Kaptan Sokak'taki binasına taşındı. 1797'de Campo Formio Antlaşması ile birlikte Serenissima Devleti son buldu ve yönetimindeki toprakların kontrolü Tophane semtinde Küçük İtalya olarak adlandırılan şimdiki İtalyan Lisesi, Hotel İtalya ve İstanbul İtalyan Başkonsolosluğu olarak kullanılan Venedik Sarayı ile beraber Habsburglara geçti. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun 1918'de yıkılışına kadar geçen yaklaşık bir yüzyıllık dönemde Avusturyalıların kontrolünde olan binalar I. Dünya Savaşı'nı izleyen süreçte İtalya'nın tarihi mülkiyeti altında olduğu iddiasıyla İtalyan hükûmeti tarafından talep edildi. 1918-1919 yıllarında İtalyan üst düzey komiseri olan Kont Sforza'nın girişimleri sonucu binaların kullanım hakları İtalya'ya verildi.

1920 yılında lisenin günümüzdeki binasında şu alanlarda eğitim programları uygulanmaktaydı: ortaokul eğitimi, İtalyan Lisesi, profesyonel gelişim kursu, Ticaret Merkezi ve eğitim dili İtalyanca olmayan okullardan gelen öğrencilere yönelik yabancı dil eğitimi veren hazırlık sınıfı.

1924 Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması ve Ağustos 1924'te Lozan Antlaşması'ndan sonra, 30 Kasım 1914 tarihinden önce Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı okullar, Türk okulları ile eşit şartlarda ve resmi olarak tanındı. İtalyan Lisesi de bu statüde yer aldı.

1998-1999 eğitim-öğretim döneminde yürürlüğe giren 4306/97 sayılı zorunlu eğitim kanunu ile İtalyanca öğretimi için lise öncesi hazırlık sınıfı açıldı ve İtalyan Lisesi'nin ortaokul kısmı kapandı.

İtalyan Lisesi'nin bulunduğu bina 600 metrekarelik 5 kata sahiptir. Okulda 20 adet derslik, 4 adet küçük kurs odası, idari odalar, zemin katta kapalı spor salonu ve laboratuvar, 4.katta da bilgisayar laboratuvarı, çok amaçlı salon, arşiv, kütüphane ve resim dersliği vardır.

Günümüzde İtalyan Lisesi dört yıllık eğitim veren, devlete bağlı Özel İtalyan Lisesi'nden oluşmaktadır. Fen ve Türkçe-Matematik olarak iki bölümdür. Türkçe-Matematik bölümü, Türkiye'deki üniversitelere giriş sınavında yapılan değişikliklerin sonucunda, ortaya çıkan Türkçe öğretim gereksiniminden hayata geçirilmiştir.

Lisenin bünyesinde, 1997 yılında yürürlüğe giren ve adı geçen 4306 sayılı kanun gereği Türk veya çifte vatandaşlığı olan Türk öğrencilerin gidemediği, sadece İtalyan ve yabancı uyruklu öğrencilerin alındığı, 2003-2004 eğitim-öğretim yılında faaliyete başlayan bir ortaokul bulunmaktadır.

Maturità denilen lise bitirme sınavıyla mezun olan Türk öğrencileri İtalyan üniversitelerinde eğitim alabilirler. Bu sınavı geçen öğrenciler Abitur, Fransız Bakaloryası, GCE A Level Sertifikası, Uluslararası Bakalorya gibi belge sahiplerine tanınan ÖSS'de minimum 185 puan alma koşulunu yerine getirmiş sayılırlar. Okulun mezunları her yıl Pizza Günü'nde bir araya gelmektedir.

2014 yılında İstanbul Şişli'de İtalyan Lisesi mezunlarının kurduğu İTA Okulları ile 2014-2015 eğitim döneminden itibaren, Türkiye'de anaokulundan üniversiteye dek kesintisiz İtalyanca eğitimi almak mümkün hale geldi.

Ana öğretim dilleri İtalyanca ve Türkçedir. Yabancı dil olarak İngilizce ve antik dillerden Latince öğretilir. İtalyan öğrenciler Türkçe dersi alabilirler. İtalyanca, İngilizce gibi yabancı dil derslerinin yanı sıra Matematik, Fen, Fizik, Kimya ve Biyoloji gibi temel bilim derslerini de İtalyan öğretmenler verir.