Yeniköy, Arsin

Yeniköy mahallesi veya eski adı ile Küçük Hara, 1964 yılına kadar Yolüstü mahallesinin (Hara ya da Büyük Hara) bir parçası idi. Yeniköy mahallesi sekiz parçadan oluşmaktadır. Mahallenin batı sınırı Yanbolu Deresidır. Mahallenin doğusunda Araklı Yiğitözü (Zanike) mahallesi olup Araklı-Ayvadere kara yolu doğal sınırdır. Kuzeyde Ortaköy (Ganzi) ile sınırı olan Yeniköy, güneyde Ayvadere (Aho) mahallesi ile sınırdır. Yeniköy mahallesi eski ismi olan Hara ismini, Orta Çağda geniş otlaklarında Santa yerleşkesi mukimlerine at besleyiciliği ve terbiyesinin yapılmasından almaktadır. Yeniköy de ayrıca Orta Çağdan kalma kiremit pişirme kuyuları ve çinicilikte yapıldığının işaretleri olarak çini kırık kalıntıları mevcuttur.

Trabzon-Tebriz/İran hattı, Trabzon limanından başlayıp sahil yolu ile Arsin'e, İsmail Yılmaz caddesi boyunca devam eden İpek Yolu, Işıklı mahallesi üzerinden Çiçekli Mahallesi ve yolüstü mahallesinden geçerek Yanbolu Deresine ulaşır. Yanbolu Deresinin üzerindeki tarihi Hara Köprüsü üzerinden geçip Yeniköy mahallesini ortadan ikiye bölerek Karadere'ye kavuşan ve Karadere vadisi boyunca (Araklı - Dağbaşı - Bayburt Yolu) ilerleyen İpek Yolu, Salmangas geçidini aşarak Cavdar Yaylasından Tohnovi Deresi Vadisine ulaşır. Vadi boyunca ilerleyen yol, Aydıntepe ilçesi Uğrak mevkiinde Bayburt-Gümüşhane yoluna kavuşur. Buradan sırasıyla Bayburt Erzurum, Iğdır ve Tebriz'e ulaşır. Mahallenin tam orta yerinde, İpek Yolu kenarında tarihi üç mezarlık vardır. Kabirlerdeki mevtaların hangi tarihlerde meftun oldukları meçhuldür. Mezar taşları yazısız, İslami defin kaidelerine uygundur.

Yeniköy mahallesi sınırları içerisinde, merkez mahalle ile hoşamenge mahallesini birbirinden ayıran kayalık mevkiinin kuzeybatı yamacında fındıklık içerisinde bulunan şifalı su tarihin derinliklerinden günümüze kadar ilgi görmektedir. Şifalı ayazma suyu üç göze halinde bulundukları yerde kaynak olup akarları yoktur. Ayranımsı renkte olan ve içilmeyen suyun deri hastalıklarına iyi geldiğine inanılmaktadır. Ayazma, ziyaretçiler tarafından 7 mayıstra ziyaret edilmektedir. Ayazma gözelerinin yanında tarihi bir hamam harabesi vardır.

Yeniköy mahallesi hudutları içinde, İpek Yolu üzerinde, tarihi mezarlığın 300 metre batısında kümbet vardır. Kümbetin taş oluğunun yapım tarihi meçhuldür. Kümbetin taş oluğundan akan su yazları buz gibi soğuk kışın soğuk günlerinde ise ılık akar.

1957 yapım tarihli köy camii; sütunsuz, direksiz, 70 cm kalınlıkta taş duvarla imar edilmiş olup kare temel üzeredir. Giriş kapısına göre sol köşeye tek şerefeli minare, sol bahçede 8 köşe temel üzere şemsiye örneği beton tavan ile şadırvan camiyi süslemektedir. Caminin iç mimarisinde ilk göze batan, baklava dilimli ahşap asma tavanıdır. İç duvarlar sıvalı, beyaz badanalı olup üzeri hat sanatı ile süslüdür.

2011 Yılı itibarı ile Yeniköy mahallesi Muhtar Ali Pervane ve azalarının gayret ve katkıları ile köy konağına kavuşmuş, açılışı 300 kg hamsi ızgara ile yapılmış, bu açılışa ilçe Kaymakamı ile birlikte çok sayıda bürokrat ve siyasetçi katılmışlardır. Hamsi ızgara şöleninin geleneksel hale gelmesi için ellerinden gelen gayreti sarf edecekleri doğrultusunda beyanat verildi.

2011 Yılı Aralık ayı Son Haftasında ilki tertip edilen Geleneksel Yeniköy Hamsi Şöleni 2012 yılı Aralık Ayında 2. Hamsi Şölenini Aralık ayı son haftasında Başta Arsin Kaymakamı olmak üzere Yerel yöneticilerin tamamının iştiraki ile kutlanmıştır.

Mahalleye Ulaşım Trabzon-Rize kara yolundan Yanbolu mevkiinde santa harabeleri güzergâhı takip edilerek, yolun 10. kilometresinden (tarihi Hara köprüsünün olduğu yer) sola sapıpı 3 km giderek veya Araklı üzerinden Araklı-Yeşilce-Ayvadere-Karatepe grup kara yolunun 7.km sinden sağa saparak sağlanır.