Sulis

Sulis Kelt halkı tarafından tapılan Bath bölgesiyle ilişkili tanrıdır. Sulis Minerva adını alıp, Minerva ile özdeşleştirilmiştir. Bu özdeşleşmiş forma Roma Britanyası'nda tapılır.

Sulis isminin tam anlamı bir tartışma konusu olmuştur, ancak dilbilimciler arasında ortaya çıkan bir fikir birliği, ismin Eski İrlandalı súil ("göz, görme") ile aynı kökenli olduğunu kabul etmektedir.

Sulis, Romalıların Aquae Sulis ("Sulis'in suları") dedikleri Bath'taki kaplıca banyolarını hala besleyen termal kaynakların yerel tanrıçasıydı. Adı ilk olarak Bath'taki geniş bir tapınak alanında keşfedilen yazıtlarda geçmektedir ve Almanya, Alzey'de İngiltere dışında yalnızca tek bir örnek bulunur. Bu şaşırtıcı değildir, çünkü Kelt tanrıları genellikle belirli yerleşimlerini korurlar.

Sulis Minerva'nın yaldızlı bronz kült heykeli, belki de barbar akıncıları, Hristiyan fanatikleri veya diğer bazı güçler tarafından Antik Çağ'ın sonlarında "kasıtlı olarak hasar görmüş" gibi görünmekte.

Bath'taki Roma hamamlarında, çoğu Sulis'e yönelik yaklaşık 130 lanet tableti bulundu. Sulis'e sunulan tabletlerdeki metin tipik olarak hırsızlıkla ilgilidir; örneğin, hamamdan küçük miktarlarda para veya giysi hırsızlığı anlatılır. Kullanılan yerelleştirilmiş Latince ("İngiliz Latincesi") üslubundan, tabletlerin büyük bir kısmının yerli nüfustan geldiği açıktır. Formüle dayalı, genellikle hukuksal bir dille tabletler, suçun bilinen veya bilinmeyen faillerini tazminatlar yapılana kadar cezalandırmak için tanrıça Sulis'e başvurur. Sulis'in tipik olarak, uykuyu reddetmek, normal bedensel işlevlerin durmasına ve hatta ölüme yol açarak failin fiziksel ve zihinsel sağlığını bozması istenir. Bu sıkıntılar, yalnızca mülk sahibine iade edildiğinde veya mal sahibinin istediği gibi elden çıkarıldığında, genellikle tanrıçaya adak verilerek sona erecektir. Bath Tapınağı'ndaki bir tablette bulunan bir mesajda (kodu çözüldükten sonra) şöyle yazıyor: "Docimedis iki eldiveni kaybetti ve sorumlu hırsızın tanrıçanın tapınağında akıllarını [ sic ] ve gözlerini kaybetmesi gerektiğini soruyor."

Tabletler genellikle harflerin veya kelimelerin geriye doğru yazılması yoluyla kodla yazılmıştır; kelime sırası tersine çevrilebilir ve satırlar soldan sağa ve sonra sağdan sola (bustrofedon) değişen yönlerde yazılabilir. Roma Britanyası'ndan gelen metinlerin çoğu Latince olsa da, burada bulunan, kalaylı kağıtlara yazılmış iki yazı, Brython olabilecek bilinmeyen bir dildedir. Bu dilde şimdiye kadar bulunan tek yazı örnekleri bunlardır.

Bath'taki Romalı tapınağı, tapınak kaplıcasının birincil tanrısı olarak Sulis Minerva'ya adanmıştır. Sulis'e bağlılığın, bölgedeki Roma varlığından önce Bath'ta var olması muhtemeldir, Sulis'in Sulis Minerva olarak adlandırılmasının nedenlerinden biri Roma egemenliğine uyum sağlamaktır. Ayrıca senkretizm ile Minerva'ya bağlanması dolayısıyla daha sonraki mitografcılar Sulis'in aynı zamanda bir bilgelik ve karar tanrıçası olduğu sonucuna varmışlardır .

Sulis, Minerva ile senkretizm sergileyen tek tanrıça değildi. Senua'nın adı, Minerva'nın imajını taşıyan adak plakalarında yer alırken, Brigantia da Minerva ile ilişkili birçok özelliği paylaşıyor. Birden çok Kelt tanrısının aynı Roma tanrısı ile özdeşleştirilmesi alışılmadık bir durum değildir (hem Mars hem de Merkür, çok sayıda Kelt ismiyle eşleştirilmiştir). Öte yandan Kelt tanrıçaları senkretizme direnme eğilimindeydiler; Sulis Minerva, bir Kelt tanrıçasının Romalı mevkidaşı ile ilişkisi kanıtlanmış birkaç çiftinden biridir.

“ Minerva ” ya adanmışlıklar hem Büyük Britanya'da hem de Kıta Avrupası'nda yaygındır, genellikle herhangi bir Kelt lakabı veya yorumu yoktur.

Sulis, isminin etimolojisinin yanı sıra görme, yurttaşlık hukuku ve ışıkla ilgili lakaplar gibi diğer bazı özelliklerinden yola çıkılarak, en azından Roma öncesi zamanlarda bir güneş tanrısı olarak yorumlandı.

Sulis, Wiccan ve pagan toplulukları arasında günümüze tapan birkaç kişiye sahiptir. 1998 itibarıyla, bazı insanlar hala Roma hamamlarının sularında sunular bıraktı.