Vigenere tablosu

Vigenere tablosu, kriptografide Vigenere şifrelemesi için kullanılan ve Fransız şifrecisi Blaise de Vigenere'e atfedilen bir tablodur. Bu tablo şifre için gerekli her harfin hangi harf ile değiştireleceğini gösterir. Harflerin değiştirilmesi için birçok alfabe kullanılır. Her harfin kelimedeki sırasına göre şifreleme alfabesi de değişir. Böylece aynı harflerin aynı harfler ile değiştirilmesi engellenmiş olur. Çoklu alfabe kullanma yöntemiyle şifrenin frekans analizi ile çözülmesi zorlaştırılmış olur.

Vigenere şifrelemesi Sezar şifrelemesinin geliştirlmiş halidir. Sezar şifrelemesi için harflerin değiştirilmesi için bir tek alfabe kullanılırken Vigenere şifrelemesinde birden fazla alfabe kullanılır. Şifreleme için bir anahtar seçilir ve bu anahtara göre her harf kelime içindeki sırasına göre değişik bir alfabeyle şifrelenir. Anahtarla bu şifreleme Sezar şifrelemesine göre aynı kolaylıkla yine deşifre edilebilinir.

Vigenère şifrelemesi uzun zaman güvenilir bir şifreleme algoritması olarak biliniyordu („Le Chiffre indéchiffrable“, Türkçede: „deşifre edilemeyen şifre“). Seçilen bir anahtar kelime şifreleme için kullanılacak alfabe sayısını belirliyor. Her kullanılan alfabede harfler Sezar şifrelemesinde olduğu gibi alfabedeki sırasından bir sonraki harf ile değiştiriliyor.

İlk olarak 1854 yılında İngiliz matematikçi Charles Babbage Vigenère şifrelemesi çözmeyi başardı. Bu buluşunu hiç açıklamaması üzerine Prus albay Friedrich Kasiski 1863 yılında kendi deşifreleme yöntemini açıklayarak bu yöntemin tanınmasını sağladı.

Vigenère şifrelemesi için bir anahtar kelime seçilir. Bu anahtar kelime "ANAHTAR" olabilir, şifrelenecek yazı ise "vikipedi". Şifreleme için Latin alfabesi kullanabilinir. Anahtar kelime "ANAHTAR" yedi harften oluştuğu için şifrelemeye de yedi alfabe kullanılır. İlk şifreleme, anahtar harfi "A" olan bir Sezar şifrelemesi olarak başlar. "A" alfabenin birinci harfi olduğu için şifrelenecek yazının ilk harfi olan "v"'yi alfabede bir atlamayla değiştirir. Şifrelemede "v" harfinden saymaya başlanır. Bu şekilde "v" birinci harf olduğu için aynı kalır. Anahtar kelimenin ikinci harfi "N". "N" Latin alfabesinin 14. harfi. Böylece şifrelenecek yazının ikinci harfi "i" öndört atlamayla değiştirilir. "i" harf birnci harf olarak sayılmak üzere ondördüncü harf seçilir. Birinci harf "i" olduğundan ondördüncü harfte "v" olur. Böylece "i" harfi "v" olarak değiştirilir. Şifrelenecek yazının üçüncü harfi "k" da aynı şekilde değiştirilir. Anahtar kelimenin üçüncü harfi "A" olduğu için "k" olduğu gibi kalır. Anahtar kelimenin dördüncü harfi "H" Latin alfabesinin 8. harfi. Şifrelenecek yazının dördüncü harfi "i" yine ilk harf olarak 8. harf belirlenir. Latin alfabesinde ilk harf "i" olarak sayıldığında 8. harf "p" olur. İlk dört harfin şifrelemesi böylece "vvkp" olur. Aynı yöntemle bütün kelime şifrelenir.

Vigenere tablosu harflerin Latin alfabesindeki sıralarına göre rakamları gösterir. Böylece tabloya bakılarak rakamlar ve rakamlara ait olan harfler tespit edilebilinir. Bu şekilde şifrelemek kolaylaşır.

Vigenere şifresi ile şifrelenmiş metinlere saldırı için kullanılan bir tekniktir. Şifreleme sırasında kullanılmış olan anahtar boyutunu tespit etmeye çalışır. Vigenere yöntemi ile şifrelenmiş metinlerde tekrar eden örüntüler içermektedirler. Şifreli metinde tekrar eden bu örüntüler arasındaki uzaklık anahtar boyutu ile ilişkilidir. Tekrar eden örüntülerin uzaklığının en büyük ortak böleni anahtar boyutu ile ilgili bir ipucu verecektir.