Yeni medya sanatı

Yeni medya sanatı; dijital sanat, bilgisayar grafikleri, yeni medya teknolojileri, bilgisayar animasyonları, sanal sanat, İnternet sanatı, interaktif sanat, video oyunları, robotbilimi ve bioteknolojik sanat yöntemlerini kullanarak yapılan sanat eserlerini kapsayan bir sanat türüdür. Bu terim, açığa çıkardığı kültürel obje ve sosyal olaylar ile kendini eski görsel sanatlardan (geleneksel resim sanatı, heykel vb.) ayırmaktadır. Kullanılan araçlar ile bu mecra, çağdaş sanat için kilit bir rol oynamakta ve doğal olarak günümüzde Yeni Anlatım Biçimleri (İng. New Genres) veya Yeni Medya konularını okutan saygın üniversite, sanat okulu ve uluslararası lisansüstü programlarının sayısının gün geçtikçe artmasına sebep olmaktadır. Yeni medya sanatı genellikle sanatçı ve izleyici ya da izleyici ve sanat eseri arasında bir etkileşim içerir. Fakat, bazı teorisyenlerin ve küratörlerin belirttiği gibi bu etkileşim, sosyal takas, katılım ve dönüşüm yeni medya sanatının ayırt edici özelliği değil, diğer modern sanat pratikleriyle paylaştıkları ortak zemindir. Bu anlayış aslında, kültürel uygulama biçimleriyle eş zamanlı ortaya çıkan teknolojik platformları ve teknolojik mecraları sorgulamayı vurgular.

Yeni medya ilgi alanları sanat eserlerini oluşturan telekomunikasyon, kitlesel medya ve dijital elektronik yöntemlerden yola çıkar ve uygulamalar kavramsal sanattan sanal, performans ve enstelasyon sanatına kadar çeşitlilik gösterir.

Yeni medya sanatının kökleri 19. yüzyılın sonlarına doğru ortaya çıkan zoetrope (1834) ve praxinoscope (1877) Eadweard Muybridge'in zoopraxiscope (1879) gibi hareketli fotoğraf buluşlarına dayandırılabilir. 1920'lerden 1950'lere dek kinetik ve ışık sanatının farklı biçimleri, Thomas Wilfred'nın 'Lumia' (1919) ve 'Clavilux' ışık organları ve Jean Tinguely'in kendine zarar veren heykeli 'Homage to New York' (1960) yeni medya sanatının öncüleri olarak gösterilebilir.

1958’de Wolf Vostell eserlerine televizyon seti dahil eden ilk sanatçıydı. „Deutscher Ausblick“/„Alman Bakışı“-„Black Room Cycle“(Kara Oda Döngüsü),, Environment(Çevre), 1958, Berlinische Galerie koleksiyonunun bir parçasıdır.

1960'larda yeni video teknolojilerin gelişmesi ile birlikte Nam June Paik ve Wolf Vostell’in „6 TV De-coll/age“, 1963, enstalasyonu, A. Michael Noll ve E.A.T., Fluxus ve Happening gibi multimedya performansları gibi yeni medya sanat deneyleri ortaya çıktı. Bilgisayar grafiklerinin 1980'lerin sonlarına doğru gelişmesi ve gerçek zamanlı teknolojilerin 1990'larda yayılan web ve internet ile birleşmesi, Lynn Hershman Leeson, David Rokeby, Perry Hoberman tarafından yeni ve çeşitli interaktif sanatları, Roy Ascott’un telematik sanatı, Vuk Ćosić ve Jodi tarafından Internet sanatı, Jeffrey Shaw ve Maurice Benayoun’un sanal ve üçboyutlu sanatını ve Rafeal Lozano-Hemmer’ın büyük ölçekli kentsel enstalasyonunu meydana getirdi.

Yeni medya sanatının yeni medya sanatı üzerindeki etkileri hypertext, veritabanı ve bilgisayar ağları gibi yeni teorilerdir. Bu konudaki önemli düşünürler arasında Vannevar Bush ve Theodor Nelson sayılabilir ve Jorge Luis Borges, Italo Calvino, and Julio Cortázar gibi isimlerin edebi eserlerinde de karşılaştırılabilir fikirler bulunabilir. Bu elementler lineer olmayan interaktif anlatıcılar alanındaki keşifleriyle, öyküleyici ve öyküleyici olmayan çalışma alanlarında birer devrim niteliğindedir. Medya sanatının güncel zaman çizelgesi burada bulunabilir.

Mark Tribe ve Reena Jana, "New Media Art" kitabında modern yeni medya sanatının işlediği bilgisayar sanatı, işbirliği, kimlik, benimseme, açık kaynaklar, telebulunma, gözetim, kurum parodisi, müdahale ve internet korsanlığı gibi temalardan bahsederler. Postdigitale kitabında Maurizio Bolognini, yeni medya sanatçılarının ortak paydasının teknoloji ile aralarındaki özgönderimsel ilişkinin olduğunu söyler, bu da sanatçıların kendilerini teknolojik gelişmelerin belirlediği çığır açan bir dönüşümün içinde bulmalarından kaynaklanır. Yine de yeni medya sanatı homojen uygulamalar seti olarak değil, 3 element etrafında yoğunlaşan karmaşık bir alan olarak görünür: 1) sanat sistemi 2) bilimsel ve endüstriyel araştırmalar ve 3) politik ve kültürel medya aktivistliği. Bilim insanı-sanatçı, aktivist-sanatçı ve sanat sistemine yakın teknolojik sanatçı -sadece farklı eğitim ve teknokültürden olmayıp farklı sanatsal üretimi olan Towards a post-digital generative art"]- arasında önemli farklar vardır. Bu da yeni medya sanatının değindiği temaları araştırırken göz önünde bulundurulması gereken bir noktadır.

Doğrusalsızlık yeni medya sanatının önemli bir konusudur, Bill Viola gibi sanatçılar bu terimi farklı dijital proje biçimlerine bakış yaklaşımı olarak incelerler. Anahtar kavram budur çünkü insanlar her şeyi lineer ve kolay anlaşılır bir biçimde görmeye şartlanmışlardır. Şimdi ise sanat o biçimden sıyrılıp, insanların kendi deneyimlerini parçalar halinde oluşturmalarına izin vermektedir. Hep “Lineer olmayan ve rastgelelik arasındaki fark nedir?” diye sorulur. Lineer olmayan projeler belli parametreler dahilinde bir özgürlüğe sahipken, rastgelelik hiçbir sınırı olmayan bir özgürlüğe sahiptir. Lineer olmayan sanat, lineer olmayışını belli etmek için genellikle izleyici katılımını gerektirir. Rastgele sanat ise aşağı yukarı kendi kendine hareket eder. Böyle yaparak, izleyiciler yeni medya sanatının pek çok biçiminde başka bir tema olduğunu anlayabilirler. Yeni medya sanatının bazı sanatçılar için vazgeçilmez bir bütünü olan katılımcı yanı, Allan Kaprow’un "Happening"lerinden ortaya çıkmıştır.

Internetin karşılıklı bağlanabilirliği ve interaktifliği: kurumsal çıkarlar, devlet çıkarları ve halkın çıkarları arasındaki çatışma şimdiki web’i doğurmuş ve bu da güncel pek çok yeni medya sanatını büyülemiş ve ona ilham kaynağı olmuştur.

Veritabanı estetiği yeni medya sanatçısının ilgisini iki yönden çeker: biçim olarak doğrusal olmayan yeni bir anlatım ve politik olarak da hızlıca kontrol ve otorite olanı altüst eden bir yöntem.

Eseri eski bir mecradan yeni mecraya dönüştürme, medyayı dijital olarak arşivleme( bkz. Internet Archive) ve eseri eski yazılıma ya da işletim sistemine bağlı olarak korumak için emülatörlerin kullanımı gibi koruma metotları bulunmaktadır.

Yeni medya programlarında, öğrenciler yaratıcılığın ve iletişimin en yeni formları ile tanışıyorlar. Yeni medya öğrencileri belli teknolojilerde neyin “yeni” olduğu veya olmadığının ayırdına varmayı öğreniyorlar. Bilim ve piyasa, sanatçı ve tasarımcılara her zaman yeni araç ve platformlar oluşturmakta. Öğrenciler yeni teknolojik platformlar arasından seçmeyi öğrenerek bunları daha geniş bir duygu, iletişim, üretim ve tüketim bağlamında kullanıyorlar.

Yeni medya bölümünde okuyan öğrenciler eski ve yeni teknolojilerden ve anlatıcıdan faydalanarak bir şeyler yaratmayı deneyimliyorlar. Çeşitli medyalardaki projelerin yapım sürecinde öğrenciler, teknik beceri, analiz ve eleştiri dağarcıklarını geliştirerek tarihsel ve modern örnekler ile aşina oluyorlar.

Bu alanda ileri gelen sanat teorisyenleri ve sanat tarihçileri: Mario Costa, Oliver Grau, Christiane Paul, Frank Popper, Christine Buci-Glucksmann, Dominique Moulon, Robert C. Morgan, Roy Ascott, Catherine Perret, Margot Lovejoy, Edmond Couchot, Fred Forest and Edward A. Shanken.