SalihHub/Wikipedia-TR-2023-Embedded-Dump huggingface dataset:
1989 Ürümçi Olayları

19 Mayıs 1989 olayı olarak da bilinen 1989 Ürümçi olayları () Mayıs ayında Çin Halk Cumhuriyeti'nin Sincan Uygur Özerk Bölgesi başkenti Ürümçi şehrinde gerçekleşti . 19 Mayıs 1989'da Müslüman protestocuların yürüyüşü olarak başlayan olaylar sonunda Halk Meydanı'ndaki Sincan ÇKP ofis kulesine yönelik şiddetli saldırılara dönüştü .

Cinsel Gelenekler(《性风俗》) adlı bir kitaptı ve bu Kansu, Ningksia ve Sincan'dan bazı Huileri de kışkırttı . Çoğunluğu Uygur ve Huiler den oluşan protestocular önceki günlerde düzenli yürüyüşler düzenleyerek hükûmetten "Cinsel Gelenekleri" kitabını yok etmesini ve kitap yazarlarını cezalandırmasını talep ediyorlardı. Ancak protesto, yaklaşık 2.000 isyancının arabaları devirdiği, camları kırdığı ve bazılarının ÇKP ofisindeki personele saldırdığı isyanlar ile sonuçlandı. Hükûmet, kalabalığı dağıtmak için 1000 polis ve 1200 silahlı polis askeri gönderdi olaylar 173 kişinin tutuklanması ile sonuçlandı.
Yeezus

Yeezus, Amerikalı hip hop sanatçısı Kanye West'in altıncı stüdyo albümüdür. 18 Haziran 2013'te Roc-A-Fella Records ve Def Jam Recordings etiketiyle yayınlandı. Albümün çalışmalarına Paris'te bir hotelde başlandı. West, Mike Dean ve Daft Punk gibi çeşitli isimlerle çalıştı. Albümde West'e Assassin ve King L'in yanı sıra, önceki yıllarda birlikte çalıştığı Justin Vernon, Frank Ocean, Chief Keef, Kid Cudi ve Charlie Wilson eşlik etti. West, albüme daha minimalist bir anlayış getirmek adına, albümün plak şirketine teslim edileceği tarihten yalnızca 15 gün önce albümün prodüksiyonunu daha sade bir hâle getirmesi için yapımcı Rick Rubin'den yardım istedi.

West Paris'te kaldığı dönemde Louvre Müzesi'ni birkaç kez ziyaret etti. Le Corbusier'nin çalışmaları başta olmak üzere, minimalist tasarım ve mimarîden önemli ölçüde etkilendi. Karanlık ve deneysel bir sound'a sahip olan Yeezus albümünde Chicago drill, dancehall, acid house ve endüstriyel müzik etkileri görülmektedir. West, alışılmışın dışındaki sample kullanımını bu albümde de sürdürdü. Nina Simone'un "Strange Fruit" yorumundan alınan nakarat bunun önemli bir örneği olarak göze çarpmaktadır. Bir kapak resmi bulunmayan Yeezus, boş bir CD kutusu içinde, ön yüzünde kırmızı bir bant ve arka yüzünde üzerinde söz yazarı ve besteci bilgilerinin bulunduğu şeffaf bir etiket ile satışa sunuldu. Albümün tanıtımı, şarkıların dünyanın çeşitli yerlerindeki binalara yansıtıldığı video projeksiyonlarla ve canlı televizyon performanslarıyla yapıldı. Albümden iki single yayınlandı: Temmuz 2013'te "Black Skinhead" ve sonraki ay "Bound 2".

Albüm, müzik eleştirmenlerinin gözdesi oldu. Yeezus, West'in en iyi işi olarak tanımlandı ve albümün farklı sound'u övgüler topladı. Resmî çıkış tarihinden dört gün önce internete sızdırılan albüm, sosyal medyada da çok konuşuldu. Yeezus, yayınlandığı hafta 327 bin adetlik satış elde ederek Amerikan Billboard 200 listesine bir numaradan girdi. Albümün ABD satışları sonraki haftalarda önemli ölçüde düşüş gösterse de, İngiltere ve Avustralya'nın da aralarında bulunduğu 30 ülkede bir numara olmayı başardı. Albüm, yayınlandıktan iki ay sonra ABD'de 500 bin barajını aşarak altın plak kazandı.
Bağpınarı, Malkara

Eski adı Tatarcedit'tir. 1962 yılında çıkarılan yasa uyarınca Bağpınarı olarak değiştirilmiştir. Mahallenin çevresiden geçen bir dere ve etrafındada üzüm bağları olduğundan ismi Bağpınarı konulmuştur. Cumhuriyet öncesinde Mahallenin bir Rum köyü olduğu bilinmektedir. Mahallede savaşa katılmış kişi yoktur. Kurtuluş Savaşı sonrasında boşaltılan Mahalleye çingene diye adlandırılan aileler gelip yerleşmişlerdir. Cumhuriyet sonrasında, 1924 yılında Yunanistan'dan Selanik ve civarından mübadele sonucu Türk aileler getirilerek Mahalleye yerleştirilmişlerdir. (Langaza, Kavala (Kokala) Türk olan Mübadele Muhacırlarının Mahalleye gelişiyle, mahallede önceden yerleşmiş olan diğer aileler köyü terk etmişlerdir. Mahalleye 1928, 1935 ve 1951 yıllarında antlaşmalar sonucu Bulgaristan'dan gelen göçmen aileler de yerleşmiş ve Mahallenin bugünkü kuruluşu tamamlanmıştır.

Tarihi yapı olarak mahalledeki tek eser; eski Malkara - Uzunköprü üzerinde kurulmuş olan ve Mahallenin hemen güneybatı yönündeki köprüdür. Tek gözlü kemer köprü niteliğinde olan köprü hâlen sağlıklı bir şekilde kullanılmaktadır. Köprünün adı, ne zaman yapıldığı, kimler tarafından yapıldığı bilinmemekle beraber, Doksan üç harbinde Rus işgal kuvvetlerinin Uzunköprü'yü Malkara'ya bağlamak amacıyla yaptıkları sanılmaktadır. Mahallede okuma yazma oranı % 90'ın üzerindedir.
Debaltseve Muharebesi

2014 yılının Temmuz ayından beri Ukrayna ordusunun elindeki Debaltseve, de-facto Novorossiya devletinin iki büyük şehri olan Luhansk ve Donetsk arasındaki tren hattında bulunmaktadır. Ukrayna Ordusunun bölgeyi ele geçirmesi sonrası, Luhansk ve Donetsk arasındaki bağlantı da tehlikeye düşmüştür. Sonbahardan itibaren ise Rus-yanlısı ayrılıkçılar yeniden önemli kazanımlar elde etmeye başlamış ve Ukrayna Ordusunu Donetsk'den püskürtmüştür. Bunun yanında Minsk görüşmeleri öncesi önemli bir avantaj elde etmek istemiş ve Ocak ortalarından itibaren Debaltseve ve Mariupol'a karşı saldırılar gerçekleştirmişlerdir. Ancak, istedikleri gibi 11 Şubat'a kadar Debalsteve'yi alamamışlardır. 11 Şubat'ta imzalanana Minsk Ateşkesinde ise iki tarafın da 15 Şubat'a kadar ateşkes gereği ağır silahları bölgeden çekmesi ve ateşkese uyması çağrısı yapılmıştır. 15 Şubat'taki ateşkes sonrası pek çok bölgede çatışmalar durmasına rağmen, Debaltseve çevresinde çatışmalar devam etmiştir. 18 Şubat sabahı ise Ukrayna Ordusunun Debaltseve'den çekildiği bildirilmiştir.
Anderl Heckmair

Andreas "Anderl" Heckmair (12 Ekim 1906 - 1 Şubat 2005) Alman dağcı ve rehber. 1938 yılı Temmuz ayında Eiger Dağı Kuzey duvarına ilk kez başarılı şekilde çıkan ekip içinde yer almıştır.

Gençliğinden bu yana dağcılıkla ilgilenen Heckmair Güney Almanya'daki dağcılık kulüplerine katılarak eğitim alır. Sonrasında dönemin önde gelen dağcılarıyla arkadaş olan ve beraber tırmanışlarda bulunur. Heckmair'in uluslararası üne kavuşması 4 kişilik Alman-Avusturyalı ekiple beraber o zamana kadar tırmanılamamış olan Eiger Dağının Kuzey Duvarına başarılı şekilde çıkmasıyla olur. 24 Temmuz 1938 tarihindeki başarılı tırmanıştan önce bu duvarı tırmanmaya çalışan 8 dağcı hayatını kaybetmiştir. Başarılı çıkışın ardından izlenen rota klasik rotalar arasında yerini almış ve Heckmair Rotası olarak anılır olmuştur. Başarılı tırmanış o dönemde iktidarda olan Nazi Partisi lideri Adolf Hitler tarafından kullanılmış ve dağcıları bizzat tebrik etmiştir. Ancak buna rağmen Heckmair Nazi Partisine üye olmamıştır. II. Dünya Savaşı sırasında orduya alınan dağcı, Doğu Cephesinde çarpışmıştır. Savaşın ardından dağ rehberliğine devam etmiş, genç sporcuların yetişmesi için çalışmıştır.
İşkodra (ilçe)

İşkodra ilçesi (), Arnavutluk'un ilçelerinden biriydi. İlçe, ülkenin kuzeybatı kesiminde yer almaktaydı. 1992-2000 yılları arasında İşkodra ilinin bir parçası olup 2000 yılında yapılan idari düzenleme sonucunda idari olarak lağvedilmiştir. Yüzölçümü 1,973 km² olan ilçenin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 185.646'dır. İlçenin merkezi kendisi ile aynı adı taşıyan İşkodra idi.

İşkodra ilçesi, Ana e Malit, Bırdiçe, Bushat, Dajç, Hajmel, Gur i Zi, İşkodra, Postriba, Pult, Rrethinat, Shala, Shllak, Shosh, Temal, Vau i Dejës, Velipoja ve Vig-Mnela belediyelerine ayrılmaktaydı.
Civilization (seri)

Civilization, Sid Meier'in yaptığı bir sıra tabanlı strateji oyunudur. Konu seri boyunca değişmemiştir. Oyuncular, kendi seçtikleri bir medeniyeti tarih öncesi çağlardan alıp günümüze kadar getirmeye çalışırlar. Civilization serisi, tüm zamanların en başarılı serilerinden biridir.

Serinin tüm oyunlarında aynı oynanış yöntemi kullanılmıştır. Oyuncular her turda birimlerini harita üzerinde hareket ettirebilir, yeni şehirler kurabilir, yeni birimler üretebilir, diğer medeniyetlerle etkileşime geçip diplomatik hamlelerde bulunabilirler. Yapay zeka ile yönetilen diğer medeniyetler de aynı şeyleri yaparlar. Ayrıca oyuncu, sonraki turlarda arka planda hangi teknolojinin araştırılacağını da seçer.

Oyuncu, birimlerine bir medeniyete saldırma emrini vermeden önce, o medeniyete savaş açmalıdır. Tüm Civilization oyunları tüm medeniyetlerin işgal edilmesi ve skorla kazanılır. Civilization I 'den beri bir uzay gemisi yaparak da oyunu kazanmak mümkündür. Civilization III 'le kültürel etkileşim ve daha başka yollarla da oyunu kazanmak mümkün olmuştur.
Dora Bakoyanni

Theodora "Dora" Bakoyannis (; d. 6 Mayıs 1954, Theodora Mitsotakis) Yunanistan’ın ilk kadın Dışişleri Bakanı, eski milletvekili ve Atina Belediye Başkanı. Forbes dergisi tarafından 2006 yılında en güçlü 100 kadın arasında 66. olarak seçildi.

1990 - 1993 yılları arasında başbakanlık yapan muhafazakâr Yeni Demokrasi'nin lideri Konstantin Miçotakis'in 4 çocuğundan en büyüğü olan Dora Bakoyannis, ilkokula Atina Alman Okulu'nda başlayıp ve ilköğrenimini Paris'te tamamladı. Atina Üniversitesi'nde siyasal bilgiler ve kamu hukuku, Münih'te politika ve iletişim okudu. İyi derecede İngilizce, Almanca ve Fransızca biliyor.

Yunanistan'da Albaylar Cuntası'ndan sonra 1968'de Paris'e kaçan Miçotakis ve ailesi, Atina'ya ancak askerlerin yönetimden çekildiği 1974'te gelebilmişti. Aynı yıl Dora, darbe yönetimine karşı bir Alman radyosundan yayın yapan gazeteci ve politikacı Pavlos Bakoyannis ile evlendi, Aleksi ve Kostas adlı iki çocukları oldu. Dora Bakoyannis bir süre Maliye Bakanlığında çalıştıktan sonra Dışişleri Bakanlığı'nda görev aldı. 1984'te babası Yeni Demokrasi Partisi'nin başkanlığına seçilince o da parti yönetimine girdi. 1989 yılında kocası milletvekiliyken Marksist 17 Kasım Örgütü tarafından düzenlenen bir suikast ile öldürüldü. Ertesi yıl babası başbakan seçildi ve Bakoyannis ilk önce devlet bakanlığı, ardından kültür bakanlığı görevlerine getirildi. Daha sonra yapılan seçimlerde dört kere daha milletvekili seçildi. 1993 seçimlerinde Yeni Demokrasi (YDP)'nin seçimleri kaybetmesi üzerine babası istifa ettiyse de, o parti merkez komitesindeki yerini korumayı başardı. 2000 yılında YDP'nin yeni lideri Kostas Karamanlis, Bakoyannis'i Gölge Bakan olarak Dışişleri ve Savunma Bakanlarını izlemekle görevlendirdi. Bu arada Bakoyannis ikinci evliliğini iş insanı Isidoros Kouvelos ile yaptı. Yunan medeni kanununa göre üç soyadından birini seçmesi gerektiğinde, o ilk eşinin soyadını tercih etti.

2002'nin yaz aylarında Kostas Karamanlis, PASOK’a karşı yerel seçimlerde aday gösterecek güçlü birini ararken Atina Belediye Başkanlığı için Bakoyannis'i seçti ve Bakoyannis ilk turda seçimleri kazandı. 14 Şubat 2006'da ise Başbakan Karamanlis tarafından Yunanistan Dışişleri Bakanlığına atandı, 2009 yılında bu görevi Yorgo Papandreu'ya devretmiştir.

2012 yılında tekrar YDP'den milletvekili seçilmiştir. AKPM'de Avrupa Halk Partisi Grubu üyesi olarak bulunmaktadır ve 2013 yılı itibarıyla de Avrupa Halk Partisi Grup Başkanvekili olup; ayrıca Demokrasi ve Siyasi İşler Komisyonu Başkanı ve AKPM Başkanvekili ve de OECD ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ile İlişkiler Alt Komisyonu Başkanı olarak görev yapmıştır. Hâlen AKPM Yunan Grubu Başkanıdır.
İzmir nostaljik tramvayı

Cumhuriyet Meydanı - Alsancak Limanı Nostaljik Tramvay Hattı, İzmir'de yer alan ulaşım hatlarından birisidir. Nostaljik tramvay görünümlü lastik tekerlekli araçların çalıştığı hatta ray döşenmemiştir. 1.660 metre uzunluğundaki hatta çalışan araçlar Alsancak Limanı'ndan başlayarak özel yolunda bir süre ilerler ve son durak olan Cumhuriyet Meydanı'na gelir. Tramvay genellikle turistik amaç için kullanılmaktadır. Hatta 4 istasyon bulunmaktadır. Hat, haftanın her günü 10:00 - 21:00 saatleri arasında ve 30 dakikada bir sıklıkla çalışır.

Kordon'a nostaljik tramvay hattı yapılacağı Temmuz 2020'de duyurulmuştu. Hat 9 Eylül 2020'de hizmete girdi. Üç adet elektrikli ve lastik tekerlekli araçla hizmet vermektedir. İki yönünde de sürücü kabini bulunan araçlar 28 koltuklu ve tek vagonludur.
Ulusal Nükleer Araştırmalar Üniversitesi

MEPhI ilk olarak 1942'de Moskova Mekanik Savaş Malzemeleri Enstitüsü adıyla kurulmuştur. 1945 yılında ismi Moskova Mekanik Enstitüsü olarak değiştirilmiştir. Enstitünün kuruluş amacı Sovyet ordusunda nükleer silahları kullanabilecek ve ya diğer nükleer araştırma programlarında faydalı olabilecek kalifiye personel yetiştirmekti. Daha sonra adı 1953'te tekrar değiştirilerek 2003'e kadar kullanılan Moskova Fizik Mühendisliği Enstitüsü (MEPhI) olmuş ve devlet teknik üniversitesi unvanına kavuşmuştur.

Üniversite kampüsü içerisinde havuz tipi 2,5 MW ısıl güçlü nükleer araştırma reaktörü mevcuttur. Üniversite aynı zamandan da Rus devlet nükleer enerji kuruluşu Rosatom ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile de yakın işbirliği içerisindedir. MEPHI aynı zamanda çeşitli bilimsel etkinliklere de ev sahipliği yapmaktadır. Bu etkinlikler arasında federal ve uluslararası düzeyde bilim olimpiyatları da vardır.
Alex Schwazer

Schwazer 2005 Dünya Şampiyonası'nda 3:41.54 saatlik derecesiyle ülke rekoru kırarak bronz madalya kazandı. 2007 Dünya Şampiyonası'nda ise 20 km yarışını 10. bitirebilirken, 50 km'de yine bronz madalyaya uzandı. 2008 Yaz Olimpiyatları 50 km'de şampiyonluğa ulaşan İtalyan atlet, 3:37:09'luk dereceyle yeni Olimpiyat rekorunun da sahibi oldu.

Schwazer 2010 sezonuna 2010 IAAF Dünya Yürüme Şampiyonası'nda kazandığı iki birincilikle başladı. İlk olarak Gran Premio Citta di Lugano yarışını 1:18:23.20'le bitirdi ve Maurizio Damilano'nun 18 yıllık İtalya rekorunu geride bıraktı. IAAF Dünya Yürüme Kupası öncesinde ise Coppa Città di Sesto San Giovanni mücadelesini kazandı.
Adasaurus

Adasaurus (Ada kertenkelesi), Geç Kretase devrinde, Orta Asya'da yaşamış etobur bir coelurosaurian dinozor cinsidir. Arka ayaklarının ikinci parmaklarında, orak benzeri pençeleri olan, iki ayaklı bir etoburdu. Yetişkinler yaklaşık 2 m uzunluğundaydılar.

Dinozorun adı, Moğol mitolojisinde bir kötü ruh olan Ada’dan gelir. Adasaurus mongoliensis, bulunduğu yere nispeten verilmiş bir tür ismidir. İsim, 1983 yılında, meşhur Moğol paleontolog Rinchen Barsbold tarafından verilmiştir.

Adasaurus, Dromaeosauridae ailesindendir. Aile içindeki bağları tam olarak anlaşılamasa da, Achillobator ve bazı Kuzey Amerika dinozorlarının bulunduğu, Dromaeosaurinae alt ailesinden gibi görünmektedir. Benzerleri, Velociraptor, Microraptor, Deinonychus ve Buitreraptor'dur. Adasaurus’ un arka ayaklarındaki pençeleri, diğer Dromaeosauria dinozorlarına oranla daha küçüktür.

Nemegt çağı, Moğolistan’daki Geç Kretase tortularının çoğu gibi, kesin bilinmemektedir; ama çoğunlukla, Maastrichian evresinde olduğu düşünülmektedir. Bu durumda, 74-65 milyon yıl öncesine dayandığı sanılıyor. Bu çağdaki diğer dinozorlar; Tarbosaurus, Anserimimus ve Saurolophus'tur.
Gustavo Capanema

Gustavo Capanema Filho veya Gustavo Capanema (d. 10 Ağustos 1900, Pitangui, Brezilya – ö. 10 Mart 1985, Rio de Janeiro, Brezilya) Brezilya’nın bir politikacı. Brezilya tarihinde en uzun bakanlık görevini gerçekleştirme unvanına sahiptir.

Gustavo Capanema Filho Brezilya’nin Minas Gerais eyaletinde yer alan Pitangui şehrinde 10 Ağustos 1900 günü dünyaya geldi. Pitangui’de eğitimine başladıysa da daha sonraları eğitimine Belo Horizonte şehrinde devam etti. 1920 yılında Minas Gerais’te yer alan Hukuk Fakültesi’nde okumaya başladı. İlerdeki politika kariyerinde birlikte çalışacağı birçok politikacı ile de burada tanıştı. 1924 yılında ise avukat olarak mezun oldu.

1925 yılında Pitangui’ye geri döndü ve 1929 yılına kadar burada avukat olarak çalıştı. 1926 ile 1930 yılları arasında Minas Gerais eyaleti İçiçleri ve Adalet Bakanlığı’nda çalıştı. Aynı dönemde politikaya atıldı ve seçimlerde Pitangui şehir konseyine seçildi.

Oldukça çalkantılı olan bir dönemde, 26 Kasım 1930 tarihinde Minas Gerais eyaletinin İçiçleri ve Adalet Bakanı oldu. Aralık 1930’da Eğitim ve Sağlık Bakanlığı oluşturuldu. 26 Temmuz 1934 yılında Gustavo Capanema, Eğitim ve Sağlık Bakanlığı görevine atandı. Gustavo Capanema Filho bu tarihten sonra da hemen hemen ölümüne kadar oldukça çalkantılı geçen Brezilya politik tarihinde birçok önemli politik görevler üstlendi.
Ayakkabı boyacısı

Seyyar boyacılar genellikle içinde ayakkabı fırçası, bez, cila, boya gibi malzemelerin ve üzerinde ayaklığın bulunduğu bir kutu taşırlar. Bazı boyacılar ufak ayakkabı tamiratı işlerini de yaparlar.

Boyacılık gelişmiş devletlerde lisanslı, sigortalı yetişkin kimseler tarafından genellikle sabit konumlarda yapılırken az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde yaygın olarak sigorta ve diğer sosyal haklardan mahrum çocuklar ve bazen de yetişkinler tarafından gerçekleştirilir.

Bazı ülkelerde erkek mesleği olarak görülür. İngilizce'de bu işi yapanların ayakkabı parlatan oğlan çocuk anlamındaki "Shoeshine boy", İtalyanca'da erkek anlamındaki "ragazzo" sözcüğünü içeren "Lustrascarpe ragazzo" sözü ile adlandırılması erkek mesleği olarak görüldüğünü gösterir.

Türkiye’de ekonomik durumu iyi olmayan ailelerin çocuklarının yaptığı bir meslek olarak görülür. Ancak bu mesleği küçüklükten öğrenip ilerideki yıllarda da geçimini bu şekilde sağlayan kimseler görülür.

Ayakkabı boyacıları yaşadıkları coğrafyaya ve bağlı oldukları kültüre göre boyama işlemi sırasında çeşitli materyaller kullanmaktadır. Türkiye'de ayakkabı boyacıları, "boyacı sandığı" kullanmaktadır. Ayakkabı boya sandıklarının ana gövdesi ağaç malzemeden yapılır, dış yüzeyi pirinç kaplamadır. Geçmişte İstanbul'da sedef veya kemik kakmalı sandık tiplerinin de yaygın olduğu bilinmektedir Pirinç kaplama sandıkların üstü güneş, hilal biçiminde ay, baklava ve küçük çiçekler gibi motiflerle süslenmektedir.
Bir Yabancı (film, 1948)

Karısı tarafından aldatılan bir eş, ortada kalan günahsız çocuklar ve kötü yola düşmüş bir kadın... Filmde bir aile dramı konu edilmektedir.
Hemodinamik

Bu koşullara göre; doku ve hücrelerin oksijenlenmesindeki yetersizlik, enerji üretimi için gereken maddelerin eksikliği, elektrolit dengesinin bozulması, metabolizma artıklarının taşınamaması, vb aksaklıklar nekrozlara dek varabilen olumsuzluklara yol açar.

a.  Kardiyak atım: kalbin 1 dakikada pompalayabildiği total kanın hacmidir (total kan hacmi=pulmoner dolaşım hacmi + sistemik dolaşım hacmi). Kardiyak atım kalbin sistol sayısı ve her sistolde pompaladığı kan miktarıyla ilişkilidir. Ventrikül fonksiyonunun ölçümü için kardiyak atım ile bireyin vücut yüzey genişliğinin birlikte değerlendirildiği “kardiyak indeks” kullanılır.

b.  Perfüzyon basıncı: kan ve doku sıvılarının değişimini sağlayan bir arteryel basınç türüdür. Organların kendi iç dinamikleri nedeniyle farklılıklar gösterebilir. Metabolik, hormonal, emosyonel faktörler ve organa özgü hemodinamik özellikler perfüzyon basıncındaki farklılıkları belirleyen önemli değişkenlerdir.

c.  Periferik damar direnci: çoğunlukla arteriollerin denetimindedir. Organlara özgü kan debisini düzenler. Hemodinamik değişiklikler yerel ya da sistemik nitelik gösterebilir. Genellikle birkaçı birliktedir. En düşük düzeyli hemodinamik değişiklik hiperemidir. Şok olgusu bu yelpazenin tepe noktasında yer alır.
Okinotorishima

Okinotorishima (), Filipin Denizi'nde üzerinde Japonya'ya ait üzerinde yerleşim bulunmayan bir mercan adasıdır. Ada idari olarak Tokyo metropolünün Ogasawara köyüne bağlıdır.
1970 Aeroflot Antonov An-10 kazası

15 Mayıs 1970'te Aeroflot tarafından işletilen bir Antonov An-10 uçağı, Kişinev Havalimanı'ndan bir eğitim uçuşu gerçekleştirmek için kalktı. İlk tırmanış esnasında düştü. Uçakta bulunan 11 kişinin tamamı öldü.

Kazaya karışan uçak, Aeroflot'un Ulyanovsk Sivil Havacılık Enstitüsü filosuna ait CCCP-11149 kuyruk numaralı bir Antonov An-10A idi (fabrika numarası 9400802, seri numarası 08-02). 16 Ocak 1959'da Voronej uçak fabrikasından çıktı. 9 Mayıs 1959'da Aeroflot tarafından işletilmek üzere CCCP-11149 kuyruk numarasını aldı. Kaza anında uçağın 4641 uçuş saati vardı.

15 Mayıs 1970 günü, yapacakları birkaç eğitim uçuşunun ilki için yerel saatle 05.04'te Kişinev Havalimanı'ndan kalkış yaptılar. İlk üç eğitim uçuşunu tamamlayan mürettebat, Kişinev Havalimanı'na geri döndü ve dördüncü eğitim uçuşu için hazırlıklara başladılar. 11:34'de tekrar kalkış yaptılar. Uçak, ,lk tırmanış esnasında saat 11.49'da uçak düştü.
Safra asidi

Safra asitleri, memeli hayvanların safrasında bulunan steroit asitlerdir. Karaciğerde kolesterolun oksidasyonu sonucu oluşurlar, safra kesesinde depolanıp ince bağırsağa salgılanırlar. Surfaktan olarak etki ederler, lipitleri çözüp onların emilmesi ve sindirimine yardım ederler. Taurin ve glisin ile konjuge safra asitleri safra tuzları olarak isimlendirilen artıklar bırakırlar. Çeşitli safra tuzları arasındaki kimyasal farklılıklar çok ufaktır, 3,7,12 pozisyonlarında hidroksil gruplarının olup olmamasıyla birbirlerinden fark ederler.

Birincil safra asitleri karaciğer tarafından sentezlenir. İkincil safra asitleri ise bağırsaktaki bakterilerce üretilir. İnsanlarda en önemli safra asitleri kolik asit ve kenodeoksikolik asit, ve bunların taurin ve glisin ile olan bileşikleridir (taurokolat ve glikokolat). Bazı memeliler hemen tamamen deoksikolik asit sentezlerler.

Safra tuzlarının sentezi kolesterolun katobolizması sonucu gerçekleşir ve vücuttaki kolestrolun önemli bir kısmı bu işlemde kullanır. Vücut günde 800 mg kolesterol sentezler ve bunun yaklaşık yarısı safra asidi üretimine gider. Tüm safra asidi çeşitlerinin sentezlenebilmesi için 17 enzim gereklidir. Yolakta kullanılan bu enzimlerin ifadesi nükleer hormon reseptörleri ve diğer trankripsiyon faktörleri tarafından regüle edilir. Safra asidi sentezine engel olan kalıtsal mutasyonlar erken çocuklukta karaciğer iflasından yetişkinlikte görülen nörodejeneratif hastalıklara kadar çeşitli hastalıklara yol açar.
Kutup tilkisi

Bu tilkinin kürkü kışın beyaz, yazın koyu kahverengidir. Kürkü avcılar için ilgi çekicidir. Uzun, tüylü ve kalın kuyruğunu şiddetli soğuklarda atkı ya da yorgan olarak kullanabilir. Koku alma yetisi çok gelişmiştir. Hızlı bir koşucu, iyi bir yüzücüdür, Kuzey Kutbu'nda kış başlangıcında, mart-nisan aylarında kutup tilkisi çiftleri gelecekteki yavruları için yuva hazırlarlar. Bu yuvaların çoğu kuşaktan kuşağa miras kalır. Bazılarının 300 yıl kadar kullanıldığı saptanmıştır. Kutup tilkisi köpekgiller arasında tek seferde en fazla yavru dünyaya getiren cinstir. Yavru sayısı ortalama 11'dir; bazen 22'ye çıktığı olur. Erkek tilki avlanıp yiyecekleri (küçük kemirgenler, kuşlar, bazı meyveler, leşler) yuvaya taşırken, dişi ise yavrularıyla ilgilenir. Yavrular aşağı yukarı 4 aylıkken yuvadan ayrılırlar. Bu süre içinde çift birlikte yaşarlar. Kutup tilkisinin insanlardan başka başlıca düşmanları vaşak ve kutup ayısıdır.
Volkanik patlayıcılık indeksi

Volkanik patlayıcılık indeksi (VPİ), volkanik patlamaların patlayıcı özelliğinin göreli bir ölçüsüdür. 1982'de Amerika Birleşik Devletleri Jeoloji Araştırmaları Kurumu'ndan Chris Newhall ve Hawaii Üniversitesinden Stephen Self tarafından tasarlandı.

Patlayıcılık değerini belirlemek için patlamanın ortaya çıkardığı maddenin hacmi, bulut yüksekliği ve "yumuşak"tan "mega-devasa"ya kadar değişen terimlerle nitel gözlemler kullanılır. Ölçek, 8 büyüklüğüne kadar yani tarihin en büyük volkanik patlamalara kadardır. Patlamadan kaynaklanmayan patlamalar için 0 değeri kullanılır ve 10.000m³'den daha az tefranın açığa çıkması olarak tanımlanır. olarak tanımlanır. tefra çıkarıp 20 km'den yüksek bulut sütun yüksekliğine sahip olan patlamalar, mega-devasa patlamayı temsil etmektedir. Ölçekte VPİ 2 ve üstü logaritmiktir ve 1 endeksin artması 10 kat daha güçlü bir patlamayı temsil eder.

İndeksler 0 ila 8 arasında değişirken, patlama ile ilişkili VPİ, volkanik maddenin ne kadar yüksekliğe, ne kadar uzun süre patlamasına bağlıdır. VPİ 2 ve üstü logaritmiktir; 1 endeksin artması 10 kat daha güçlü bir patlamaya işaret etmektedir. 1 ve 2 arasındaki VPİ tanımında bir süreksizlik vardır. Ejekta hacminin alt sınırı 10.000'den 1.000.000 m³'e 100 kat yükselirken, diğer tüm yüksek indeksler arasındaki faktör 10'dur. Aşağıdaki tabloda, her bir VPİ'nin sıklığı, o VPİ veya daha yüksek yeni patlamaların yaklaşık sıklığını göstermektedir.