Silopi

Silopi, milattan önceki dönemlerde önemli bir yerleşim yeri olan Ninova yani 'Musul' şehrine bağlı bir yerleşim merkeziydi. Eski kavimlerden Asurlular'ın bu bölgede kaldıkları, çevrede bulunan kalıntılardan anlaşılmaktadır. İlçeye bağlı Yankale mezrasında, bu kavime ait kale kalıntıları mevcuttur. Söylentilere göre ilçe içerisinde, Kavallı, Buğdaylı köyleri ile Yankale mezrasında bulunan tepelerin insan gücü ile yığma bir şekilde yapılmıştır. Tepeler incelendiğinde bu rivayetin doğruluğu anlaşılmaktadır. Bu tepeler Asurlular döneminde birer haber alma-verme aracı olarak kullanıldığı bilinmektedir. Asurlulardan sonra bölgenin hakimiyeti tamamen Sasaniler'in eline geçmiştir.

Daha sonra, M.S 960-1040 yılları arasında Büveyoğulları, bu bölgeyi ele geçirmişlerdir. Büveyoğullarına ait bir camii ve bir medrese kalıntıları, hâlen ilçeye bağlı Birlik köyü sınırları içerisinde mevcuttur.

Büveyoğullarından sonra hakimiyet, Cizre Emirlikleri'nin eline geçmiştir. Cizre Emirlikleri kendi aralarında üç kola ayrılmışlardır: Cizre, Finik, Gurkil. Cizre Beyi olan Hacı Bedran, ilçe hakimiyetini ele geçirmiştir. Hacı Bedran Bey'in ölümünden sonra şimdiki Silopi Ovası’nın idare ve yönetimi, oğlu Süleyman’a verildiği söylenmektedir. O zamanlar Silopi Ovası’nın adı 'Silonun Ovası' olarak geçerdi. İlçe 'Silopi' adını buradan almaktadır. Belli bir süre Cizre’ye bağlı olan bir nahiye olarak kalmıştır.

1931 yılında Cizre'ye bucak olarak bağlanan Silopi, 1960 yılında Mardin’e bağlı bir ilçe olarak idari taksimatta yerini almıştır. 18 Mayıs 1990 gün ve 20522 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile 16 Mayıs 1990 tarihinden itibaren yeni il olan Şırnak’a bağlanmıştır.

Silopi ve çevresinde iki farklı yeryüzü şekline sahiptir. İlçenin kuzeyi, kuzeybatısı ve kuzey doğusu dağlık bir yapı oluşturmaktadır. Dağlık kesim kuzeyden güneye doğru inildikçe düz bir yapıya dönüşür ve güneyde geniş Silopi Ovası uzanır. Silopi Ovası Türkiye-Irak sınırı'na yaklaştıkça alçalır ve Dicle Nehri ile Habur Çayı’nın birleştiği noktada en düşük seviyeye erişir.

Cudi Dağı, Silopi’nin kuzeyini tümü ile kaplamaktadır. Cudi dağındaki yaşlı tortullar güneye doğru daha genç oluşumlar üzerine yüklenmiştir. Cudi Dağı’nın en yüksek noktası 2.114 metre olup, Silopi Ovası’na egemen bir konumdadır.

İlçede yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır. Türkiye'nin rekor sıcaklığı 54,7 dereceyle Habur Sınır kapısında kayda geçmiştir. Toprakların %65’i tarıma elverişli topraklar olup, tarıma elverişsiz olan sadece %15’tir. Platoların oranı ise %20’dir.

Silopi ilçesinin yüzölçümü 790 km² olup, güneybatısında Suriye (20 km), güneydoğusunda Irak (15 km) devletleri ile batısında Cizre (29 km), kuzeyinde Şırnak il merkezi (33 km) ve kuzeydoğusunda Uludere ilçesi (11 km) ile komşudur.

1973 yılında Gümrük İdare Memurluğu olarak faaliyete geçen, 1976'da Gümrük Müdürlüğü, 1981 yılında Habur Gümrükler Başmüdürlüğü olan Habur Sınır Kapısı 402,500m²'lik bir arazi üzerine kurulmuş olup, Gümrük Müsteşarlığı ile TOBB arasında imzalanan yap-işlet-devret sözleşmesi çerçevesinde Ekim 2005-Ekim 2006 tarihleri arasında tamamen yeniden inşa edilmiştir.

Bu çerçevede 40,000 m² kapalı alan, 12 giriş-12 çıkış için 24 hat üzerinde 62 işlem peronu, 30,000 m² uzay çatı ve 350,000 m² saha betonu imalatı gerçekleşmiştir.