Vilhelm Hammershøi

Vilhelm Hammershøi () ya da yaygın yazılışı ile Vilhelm Hammershoi (15 Mayıs 1864 - 13 Şubat 1916), Danimarkalı ressam. Şiirsel, sade portre ve iç mekan tablolarıyla tanınır. 1997 yılında Danimarka'da ressamın onuruna posta pulu basıldı.

Vilhelm Hammershøi 1864 yılında Kopenhag'da doğdu. Babası varlıklı bir tüccar olan Christian Hammershøi, annesi Frederikke Hammershøi idi. Sekiz yaşında Christian Kierkegaard ve Holger Grønvold ile çizim; Vilhelm Kyhn ile resim üzerine çalışmaya başladı. Daha sonra eğitimine Frederik Vermehren gibi eğitmenlerin olduğu Danimarka Kraliyet Güzel Sanatlar Akademisi'nde devam etti. 1883 - 1885 arasında Severin Krøyer ile çalıştı. 1885 yılında Charlottenborg Bahar Sergisi'nde Bir Genç Kızın Portresi tablosu sergilendi. Bu tablodaki genç kız kardeşi Anna'ydı. Sergiyi gezen Pierre Auguste Renoir, yazısında bu tabloyu takdir ettiğini açıkladı. Hammershøi 1891 yılında Ida Ilsted ile evlendi.

Ressamın tablolarının konuları doğduğu şehir, insan portreleri, mimari ve iç mekanlardı. Çevredeki kırsal alanları ziyaretlerinde ise tepeleri, ağaçları, çiftlik evlerini konu edindi. En ünlü iç mekan tablolarını, Kopenhag'da eşiyle 1898'den 1909 yılına kadar yaşadığı Strandgade 30 ve 1913 ile 1916 yılları arasında yaşamış Strandgade 25 adreslerinde yaptı. Tüm Avrupa'da seyahat eden Hammershøi, özellikle Londra'nın sisli atmosferinden çok hoşlandı. Buradaki çalışmaları "Monet'nin Camden School ile birleşmesi" olarak yorumlanır.

Sanatçının eşi birçok iç mekan tablosunda modellik yaptı. Hammershøi, Ida Ilsted özellikle arkadan resmetti. Ida erkek kardeşi Peter Ilsted'in de benzer temalı eserlerinin modeliydi. Peter ve Vilhelm hem çok iyi arkadaş, hem de iş ortağıydılar. Metropolitan Museum of Art, 2001 yılında ikilinin eserlerinin sergilendiği bir sergi açtı. 2008 yılında benzer bir sergi Royal Academy of London'da açıldı.

Akademideki ilk günlerinden kalan tabloları haricinde ressam eserlerinde parlak renklerden kaçındı. Grilerin ağırlıklı olduğu, sarı, yeşil ve diğer koyu renkleri kullandığı bir paleti vardı. Betimlediği figürler izleyiciye arkasına dönmüş, gizemli karakterlerdi. Dış mekanlarda yaptığı tablolarda ise Kopenhag ve Londra'daki büyük binaları çizdi. Bu tablolarda hiç insan yoktur. 1905 - 1906 yıllarında British Museum'u çizdiği iki eseri bu binalara örnektir.

Ressamın erken dönem çalışmalarında görülebilecek basitlik ve günlük yaşamın sıradanlığı dönemin ressamları ve edebi kişilikleri tarafından takdir ediliyordu. Bu isimler arasında Emil Nolde ve Rainer Maria Rilke de vardı. Sanatçının Paris'i ziyaret etmesinin ardından eserlerindeki basitlik yerini detaylara bıraktı. Sanat eleştirmeni Souren Melikian'a göre "yeteneği duruyordu ama sihir kaybolmuştu"

Bugünlerde Hammershøi İskandinavya'da en çok tanınan ressamlardan biridir. Paris'teki Musée d'Orsay ve New York'taki Guggenheim Müzesi'nde çalışmalarının retrospektifleri düzenlendi. 2008 yılında Royal Academy of London'da ressamın Büyük Britanya'daki ilk kişisel sergisi açıldı.

2005 yılında Britanyalı komedyen ve yazar Michael Palin BBC televizyonu için Michael Palin and the Mystery of Hammershoi isimli bir belgesel hazırladı. Bu programda ressamın eserlerinin hayranı olan Palin, sanatçıya nelerin ilham verdiğini ve çalışmalarındaki gizemin sırrının ne olduğunu anlamayı hedeflemişti. Araştırmasına Londra'daki Hayward Gallery'den başladı. Daha sonra Amsterdam'a geçti ve son olarak Kopenhag'a gitti.

Haziran 2012'de ressamın Ida læser et brev (Ida Mektup Okurken) isimli tablosu Sotheby's müzayede şirketi tarafından 1,721,250 Sterlin'e satıldı. Bu fiyat Danimarkalı bir sanatçının eserine ödenen en yüksek miktardı. Aynı gün müzayedede ressamın Interiør med to lys (İki Mum ile İç Mekan) ve Ida i interiør (Ida İçeride) isimli tabloları da satıldı.