Süzer Plaza

Süzer Plaza ya da Gökkafes, İstanbul'un Beşiktaş ilçesinde bulunan bir gökdelen. Gökdelende konutlar, ofisler ve bir otel bulunmaktadır. 153,6 metre yüksekliğindeki bina 98.100 m2 oturum alanına sahiptir. Bina, şehircilik ilkelerine aykırılığı, tartışmalı inşaatı ve yeşil alan olarak ayrılmış bir vadide inşa edilmesi nedenleriyle yapımından itibaren çeşitli eleştirilere ve itirazlara konu olmuştur.

Süzer Plaza, bizzat II. Abdülhamid tarafından tapu kaydına "inşaat yapılamaz" şerhi düşülen bir araziye yapıldı. Pera Bahçeleri adı verilen parkta yer alan farklı kişilere ait arsalar Mustafa Süzer'e ait Süzer Holding tarafından satın alındı. Süzer, 1983'te İstanbul 1 No'lu Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu'ndan araziye 24,5 metre - sekiz kat yüksekliğinde bir otel inşaatı yapmak için izin aldı. Bunun ardından Tapu Müdürlüğünden "inşaat yapılamaz" şerhini sildirdi. 1987'de ruhsatsız olarak inşaata başlayan Süzer, bir yıl sonra dönemin ANAP'lı İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nden (İBB) inşaat ruhsatı aldı. Ruhsatın verildiği dönem Bedrettin Dalan'ın Belediye Başkanlığı dönemine denk gelir. Yine İBB, inşaatın yüksekliğini 134 metreye çıkardı, yoğunluğunu %20'den %80'e artırdı.

Süzer Plaza inşaatı, 1989 yılında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen Nurettin Sözen tarafından aynı yıl mühürlendi. Sözen, "İstanbul'un bağrına saplanmış hançer" diye adlandırdığı ve kentin siluetini bozduğunu düşündüğü inşaata karşı hukuk savaşı başlattı. Açılan davayı mühürleme işleminin İBB tarafından değil, Beyoğlu Belediyesi tarafından yapılmış olmasının gerekmesi nedeniyle Süzer kazandı. Ancak Bayındırlık Bakanlığı, tarafından alınan ve Turizm Bakanlığı tarafından onaylanan kararla aynı yıl imar iznini yeniden 24,5 metreye indirdi. İnşaat 1992'de yeniden başladı.

1994 yılında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen Recep Tayyip Erdoğan da selefi Sözen gibi inşaatı durdurmak için çaba gösterdi. Göreve başlamasının ardından inşaatın yapıldığı bölgenin SİT alanı ilan edilmesi yönünde harekete geçti. 26 Haziran 1997'de inşaat bir kez daha mühürlendi. İBB avukatları, II. Abdülhamid'in "inşaat yapılamaz" şerhinin tapuya tekrar konulması için mahkemeye başvurdular.

Bu dava Yargıtay aşamasında iken zamanın Anavatan Partisi liderliğindeki koalisyon hükûmeti, aldığı bir kararla başında arsayı Refah Partisi'nin yönetmekte olduğu Beyoğlu Belediyesi'nden çıkararak Anavatan Partisi'ne bağlı Şişli Belediyesi'nin sınırlarına geçirdi. Şişli Belediyesi'nin mührü kaldırması üzerine inşaat yeniden başladı. Recep Tayyip Erdoğan, Şişli Belediyesi hakkında suç duyurusunda bulundu, ancak bu durum binanın yapılmasını engelleyemedi. Bina 2000 yılında tamamlandı ve kullanıma açıldı.

5 Ocak 2005'te, binanın giriş kısmındaki dört restoranın bahçe üzerinde yaptığı kış bahçeleri, ruhsata aykırı şekilde ve binaya kaçak eklenmeleri nedeniyle İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne ait buldozerlerle yıkıldı. Yıkım sırasında personel ile yıkım ekipleri arasında çıkan kavgayı polis ayırdı.

Süzer Plaza, şehircilik ilkelerine aykırılığı, tartışmalı inşaatı ve yeşil alan olarak ayrılmış bir vadide inşa edilmesi nedenleriyle eleştirilmektedir. Dolmabahçe Sarayı'nın ve Vodafone Park'ın (inşaatın yapıldığı dönemde 'İnönü Stadyumu') arkasında bulunan binaya "İstanbul'daki en büyük gecekondu" yakıştırması yapılmıştır.