Ergenekon davaları

27 Nisan 2012'de İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi yürüttüğü birinci ve ikinci Ergenekon davalarını birleştirmiştir. Bu iki ana davanın birleşmesiyle toplam 16 iddianame tek dosyada toplanmış oldu.

Ergenekon kapsamındaki ilk iddianame Zekeriya Öz, Mehmet Ali Pekgüzel ve Nihat Taşkın tarafından hazırlandı. 86 sanıklı dava 25 Temmuz 2008'de açıldı. İlk duruşması 20 Ekim 2008'de Silivri Cezaevindeki duruşma salonunda yapıldı.

Danıştay saldırısı hakkındaki açılan 9 sanıklı dava. Bu dava Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülmüş ve saldırının Ergenekon ile bağlantısı olmadığına karar vermişti. Yargıtay 9. Ceza Dairesi, Aralık 2008'de Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi'nin kararını bozarak davanın Ergenekon davası ile birleştirilmesi gerektiğine karar verdi. Yargıtay kararında İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'ne açılan Ergenekon davası ile bu dava arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğunun iddia edilmiş olması karşısında öncelikle davaların birleştirilmesinde zorunluluk bulunduğunu ifade etti. İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi 8 Mayıs 2009 tarihinde Danıştay davası ile bu davanın birleştirilmesine karar verdi.

Vatansever Kuvvetler Güç Birliği Hareketi'nin iki yöneticisi hakkında "Ergenekon örgütü içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüt üyelerine bilerek ve isteyerek yardım etmek" suçlamasıyla açılan dava.

Davanın ikinci duruşmasında, adli tıp uzmanı Prof. Şebnem Korur Fincancı da bu davada yargılanan bazı sanıklar kendisine ait kişisel bilgileri kaydettiği ve özel telefon görüşmelerini dinlediği için yaptığı müdahillik talebi ile Cumhuriyet gazetesinin üç kez bombalı saldırı düzenlenmesi olayı ile gazetenin doğrudan zarar gördüğünü gerekçe göstererek yaptıkları müdahillik talebi mahkeme heyetince kabul edilirken; Hukukçular Derneği, Demokratik Toplum Partisi, İnsan Hakları Derneği, Çağdaş Hukukçular Derneği ve Diyarbakır Barosu'nun müdahillik talepleri ise reddedildi. Danıştay saldırısında yaralanan dönemin Danıştay 2. dairesinin başkanı Mustafa Birden, üyeleri Ayfer Özdemir ve Ayla Gönenç ile tetkik hakimi Ahmet Çobanoğlu 6 Ağustos 2011'de davaya müdahil oldu.

Ergenekon kapsamındaki 58 sanıklı 2. iddianame 25 Mart 2009 günü kabul edildi. Davanın ilk duruşması 20 Temmuz 2009'da Silivri'deki duruşma salonun da yapıldı. Daha sonra bu dava Ağustos 2009'da açılan 52 sanıklı 3. iddianame ile birleştirildi.

Davanın temelini oluşturan iddia 2003-2004 yıllarında hazırlandığı iddia edilen Sarıkız, Ayışığı, Yakamoz ve Eldiven kod adlı planlardır. Sanıklar 2003-2004 yıllarında mevcut hükûmeti silah zoru ile devirip anti-demokratik yollarla devlet idaresini ele geçirmeyi planlamak ve bu çerçevede Sarıkız, Ayışığı, Yakamoz ve Eldiven kod adlı darbe planlarını hazırlamakla suçlanmıştır.

İddianamede Sarıkız kod adlı planın; Eruygur, Yalman, Örnek ve Fırtına tarafından yapıldığı savunulmuş ancak Eruygur dışındaki üç kuvvet komutanın "Ergenekon örgütü ile irtibatı tespit edilemediği için Ergenekon sanıkları ile birlikte iştirak ettikleri eylemler ile ilgili evrakın tefrik edildiği" belirtilmişti. Haklarında Ergenekon üyeliği suçlaması bulunmayan Yalman, Örnek ve Fırtına'nın tefrik edilen dosyaları "olay yerinin Ankara olduğu" gerekçesiyle Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderildi. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, 'Darbe Günlükleri'ne ilişkin yürütülen soruşturma ile Ergenekon soruşturması arasında fiili irtibat bulunduğu gerekçesiyle dosyayı tekrar İstanbul'a gönderdi.

Diğer bir suçlama Özel Harekât Dairesi eski başkanvekili İbrahim Şahin'in liderliğinde oluşturulduğu ve bir grup emniyet mensubu ve askerin içerisinde yer aldığı iddia edilen "S-1" suikast yapılanmasıdır. Kendilerine karşı suikast yapılacağı ileri sürülen Ali Balkız ve Kazım Genç'in davaya müdahillik talebi kabul edildi. Gölbaşı ve Zir Vadisinde bulunan silah ve mühimmat da bu davadaki suçlamalar arasında yer aldı.

Sonradan bu davayla birleştirilen İrtica ile Mücadele Eylem Planı davası İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 29 Nisan 2010 günü kabul edilen iddianameyle açılmıştı. İlk duruşması 28 Haziran 2010'da Silivri'deki duruşma salonunda yapılan davadaki başlıca suçlama, Ergenekon zanlısı Levent Göktaş'ın yine aynı soruşturma kapsamında tutuklanan avukatı Serdar Öztürk'ün ofisinde ele geçirildiği belirtilen ve 12 Haziran 2009'da Taraf gazetesinde manşetten verilen "İrticayla Mücadele Eylem Planı" başlıklı belgedir. Genelkurmay'da çalışan albay Dursun Çiçek'in hazırladığı iddia edilen belge Adalet ve Kalkınma Partisi ile Gülen hareketine yönelik, kara propaganda, komplo ve yıpratma planları içermekteydi. 2003-2004 dönemindeki darbe planlarına katılmakla suçlanan firarî sanık Bedrettin Dalan ve Dalan'a hakkındaki soruşturmayı önceden haber vererek yurtdışına kaçmasını sağladığı iddia edilen MİT İstanbul Bölge Başkan Yardımcısı Özel Yılmaz da sanık olarak yer aldı. İki Aydınlık dergisi çalışanı da 2003-2004 dönemindeki darbe planlarına katılmakla suçlanan dönemin Jandarma İstihbarat Dairesi başkanı Levent Ersöz'ün arşivindeki hükûmet üyelerine ait telefon dinleme kayıtlarını bulundurduğu gerekçesiyle yargılanmaktadır. AK Parti genel başkan yardımcısı ve eski Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik'in İrticayla Mücadele Eylem Planı belgesinde "Milli Eğitim Bakanlığı'na ait okul öğrencilerine ait ibadet görüntü ve haberlerinin medyada yoğun biçimde yer alması sağlanarak, Milli Eğitim Bakanı kamuoyu nezdinde yıpratılacaktır." ifadesinin bulunduğu için yaptığı müdahillik talebi kabul edildi.

Temmuz 2011'de 22 sanıklı internet andıcı iddianamesi kabul edildi. İrticayla Mücadele Eylem Planı davasıyla birleştirilen davada sanıklar hükûmet aleyhinde kara propaganda ve psikolojik harekât amaçlı web siteleri kurmakla suçlanıyorlar. Aralık 2011'de de Adalet ve Kalkınma Partisi'nin yaptığı müdahillik talebi kabul edildi.

Bu iki dava birleştikten sonra Mehmet Perinçek'in de aralarında bulunduğu 14 şüpheli hakkında hazırlanan iddianame sonucu açılan dava da ana dava ile birleşti.

274 sanıklı Ergenekon ana davasında aralarında Ümraniye bombalarıyla suçlanan emekli astsubay Oktay Yıldırım, emekli yüzbaşı Muzaffer Tekin, yazar Ergün Poyraz, Eskişehir'de bulunan mühimmat ile suçlanan emekli binbaşı Fikret Emek, emekli tuğgeneral Veli Küçük, Türk Ortodoks Patrikhanesi basın sözcüsü Sevgi Erenerol, İşçi Partisi genel başkanı Doğu Perinçek, Büyük Hukukçular Birliği başkanı Kemal Kerinçsiz, Kuvayı Milliye Derneği başkanı Fikri Karadağ, Cumhuriyet ve Danıştay saldırısının failleri Alparslan Arslan ve Osman Yıldırım, eski 1. Ordu Komutanı emekli orgeneral Hurşit Tolon, Jandarma İstihbarat Dairesi eski başkanı emekli tuğgeneral Levent Ersöz, Jandarma Teknik İstihbarat Dairesi eski başkanı emekli albay Hasan Atilla Uğur, Cumhuriyet gazetesi Ankara temsilcisi Mustafa Balbay, gazeteci ve televizyoncu Tuncay Özkan, Başkent Üniversitesi rektörü Mehmet Haberal, İnönü Üniversitesi eski rektörü Fatih Hilmioğlu, Zir Vadisi kazılarıyla suçlanan yarbay Mustafa Dönmez, Özel Harekât Dairesi eski başkanı İbrahim Şahin, Albay Dursun Çiçek, emekli orgeneral Hasan Iğsız ve eski genelkurmay başkanı İlker Başbuğ'un da bulunduğu 65 kişi tutuklu olarak yargılandı.

Gizli tanık 'Poyraz' – Hacı Tural: Çeşitli suçlardan ceza almış mafya üyesi. Koğuş arkadaşı Mecnun Otyakmaz aracılığıyla Sedat Peker ile tanıştı. Cezaevinden çıktıktan sonra Alaettin Çakıcı için çalıştı. 2015'te kanserden öldü.

Gizli tanık '9' – Osman Yıldırım: Aynı zamanda davanın sanığı da olan Yıldırım'ın ifadeleriyle Danıştay saldırısı davası ve Ergenekon davası birleştirildi.

Yargıtay’ın bozma kararı aldığı Ergenekon davası, İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesince 21 Haziran 2017'de yeniden görülmeye başlandı. 30 Kasım 2018 tarihinde savcılığın hazırladığı dosyada sanıkların beraatı istenmiştir.

Poyrazköy iddianamesi 27 Ocak 2010'da İstanbul 12. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. Davanın ilk duruşması 9 Nisan 2010'da Beşiktaş'taki İstanbul Adliyesi'nde yapıldı. 17 sanıklı dava daha sonra şu davalarla birleşti.

2011 Ağustos'ta da amirallere suikast iddialarına ilişkin Koramiral Deniz Cora ve Kurmay Albay Ümit Metin hakkında hazırlanan ek iddianame ile açılan dava.

Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği ve Çağdaş Eğitim Vakfı'nın 8 yöneticisi hakkında hazırlanan iddianame ile 2010 Aralık ayında İstanbul 12. Ağır Ceza Mahkemesinde açılan dava.

Agos gazetesi, sanıklarda gazete abonelerinin listesinin ele geçirildiğini gerekçesiyle müdahillik talebinde bulundu, talebi oy çokluğuyla kabul edildi. Adana, Konya, Aksaray, Ankara ve Kayseri barolarına bağlı avukatların müdallik talepleri ise kabul edilmedi.

Poyrazköy davası, Deniz Kuvvetleri içerisindeki bir cuntanın planladığını öne sürülen bir dizi yasadışı eylemi konu almıştır. Kafes eylem planına ilişkin belgelere, Ergenekon yargılaması çerçevesinde yapılan aramalarda, Ergenekon sanığı Levent Bektaş'ın bilgisayarında ulaşıldığı öne sürüldü. Eylem planıyla, özellikle Türkiye'de yaşayan gayrimüslimlere yönelik şiddet eylemleri tasarlandığı ve bu suretle mevcut hükûmetin özellikle dış politikada yalnızlaştırılmasının hedeflendiği iddia edilmiştir. Planın ayrıntılarında, gayrimüslimlere yönelik çeşitli suikast, kundaklama ve tehdit faaliyetleri, Koç müzesinde sivillere yönelik sansasyonel bir bombalama eylemi bulunduğu iddia edilmiş ve 10 Mayıs 2009'da Koç müzesinde bulunan TNT kalıplarıyla planlanan bombalama eylemi de bu çerçevede değerlendirilmiştir. Eylem planının Yarbay Ercan Kireçtepe tarafından hazırlandığı ve Koramiral Kadir Sağdıç yönetimindeki hücreler tarafından icra edileceği de ileri sürülmüştür. Poyrazköy'le birleştirilen ve "amirallere suikast" olarak bilinen davanın sanıkları ise Ergenekon'un Karargâh Evleri yapılanmasında yer almak, uyuşturucu madde bulundurmak, kişisel verileri hukuka aykırı olarak kaydetmek gibi suçlamalarla yargılanıyorlar.

Anadolu 5. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 2 Ekim 2015 tarihinde verilen 84 sanıklı dava kararında, sanıkların üzerlerine atılı suçu işlemedikleri gerekçesiyle beraatlerine karar verildi.

İrticayla Mücadele Eylem Planının Erzincan'da uygulandığı iddiasıyla Şubat 2010'da hazırlanan 14 sanıklı iddianame Erzurum 2. Ağır Ceza Mahkemesince kabul edildi. İlhan Cihaner soruşturma kapsamında 17 Şubat 2010'da tutuklanmış ve tutuksuz yargılanmak üzere tahliye edildiği 18 Haziran 210 tarihine kadar Erzurum H tipi ceza evinde kalmıştır. Haziran 2011'de Yargıtay 11. Ceza Dairesi, davanın sanığı İlhan Cihaner'in evrakta sahtecilik suçlamasından Yargıtay'da yargılandığı davayla, Erzincan Ergenekon davasını Yargıtay'da birleştirdi. Yargıtay 11. Ceza Dairesi 13 Kasım 2015'te, İlhan Cihaner ve eski 3. Ordu komutanı Saldıray Berk'in de arasında bulunduğu 14 sanık hakkında beraat kararı verdi.

Sanık emekli tuğgeneral Levent Ersöz'ün tedavi gördüğü hastanede, havaya silahla ateş açan Erhan Keskin ile ilgili iddianamede 25,5 yıldan 42 yıla kadar hapis talep edildi..

9 Eylül 2011'de kabul edilen iddianameyle; Yalçın Küçük, Barış Pehlivan, Barış Terkoğlu, Nedim Şener, Kaşif Kozinoğlu, Ahmet Şık, Sait Çakır, Hanefi Avcı, İklim Bayraktar, Soner Yalçın, Müyesser Yıldız, Doğan Yurdakul, Mümtaz İdil ve Coşkun Musluk'un yer aldığı 14 sanıklı Oda TV davası İstanbul 16. Ağır Ceza Mahkemesi'nde açıldı. 18 Şubat 2011'de Soner Yalçın, Barış Pehlivan ve Barış Terkoğlu, 06 Mart'ta Müyesser Yıldız, Doğan Yurdakul, Coşkun Musluk, Sait Çakır, Nedim Şener ve Ahmet Şık, 10 Mart'ta Kaşif Kozinoğlu, 14 Mart'ta da "Devrimci Karargâh”" soruşturmasında tutuklu bulunan Emniyet Müdürü Hanefi Avcı, Oda TV davası kapsamında da tutuklandı. Sanık MİT mensubu Kaşif Kozinoğlu, 13 Kasım 2011 tarihinde tutukluluk hali devam ederken vefat etti. 12 Aralık 2013'te Hanefi Avcı ve Yalçın Küçük'ün de tahliyesiyle tüm sanıklar tutuksuz yargılanmaya başladı. İstanbul 18. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen duruşma, 14 Aralık 2016'da savcılık tarafından sanıklarlar hakkında haklarındaki suçlamaya delil bulunamaması nedeniyle beraat istendi. Mahkeme sanıkların talep ettiği sürenin verilmesine karar vererek, duruşmayı 15 Şubat 2017’ye erteledi. 12 Nisan 2017'de, İstanbul 18'inci Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen duruşma sonucunda sanıkların hepsinin beraatine karar verildi.

Ocak 2012'de eski Adalet Bakanı Seyfi Oktay'ın da aralarında bulunduğu 11 sanıklı "adil yargılamayı etkileme" davası İstanbul 15. Ağır Ceza Mahkemesi'nde açıldı.. Savcılık tarafından; Oktay için 26,5 yıla kadar diğer sanıklar için ise 10 ile yirmi ikişer yıl arasında değişen hapis cezası talep edildi. İstanbul 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 27 Aralık 2016'da yapılan 8. duruşmada, bazı suçlamaların suç niteliğini taşımaması diğer isnat edilen suçlamalar içinde yeterli delil olmaması nedeniyle tüm sanıkların beraatine karar verildi.

Nisan 2012'de Danıştay Saldırısı delillerinin karartılması iddialarına ilişkin 10 OYAK Güvenlik çalışanına dava açıldı. Ankara 7. Ağır Ceza Mahkemesi, Danıştay saldırısına ilişkin kamera kayıtlarının silinerek delillerin karartıldığı iddiasıyla yargılanan 10 sanığın beraatine karar verdi.

Prof. Dr. Mehmet Haberal'ın İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü'nde tedavi görürken hakkındaki raporun mahkemeden gizlendiği iddialarına ilişkin açılan soruşturmada Enstitü Müdürü Prof. Dr. Erhan Kansız 11 Ocak 2011'de "iddia edilen Ergenekon terör örgütüne yardım etmek" suçlamasıyla tutuklanmış ve Erhan Kansız'ın 14 Nisan 2011'de adli kontrol şartıyla serbest bırakılmasıyla tutuklu sanık kalmamıştı. Haziran 2012'de, hastanede tedavi gören tutuklu sanık Mehmet Haberal'ın taburcu edilebileceğine dair sağlık raporunun mahkemeye gönderilmediği iddiasına ilişkin "Ergenekon örgütüne yardım etme" suçlamasıyla açılan soruşturmanın zanlıları arasında İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Erhan Kansız'ın da yer aldığı 8 şüpheli hakkında dava açıldı. "Silahlı terör örgütüne üye olmadan yardım ve yataklık etmek" suçundan, 7,5 yıldan 15 yıla kadar hapsi istenen sanıkların yargılandığı dava sonucunda, İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesi, "yüklenen suç açısından kast veya taksirleri bulunmadığı sonucuna vararak sanıkların hepsi hakkında beraat kararı verdi.

Haziran 2012'de eski Malatya İl Jandarma Alay Komutanı Mehmet Ülger'in de bulunduğu 19 sanık hakkında 2007 yılında 3 Hristiyanın öldürüldüğü Zirve Yayınevi katliamı ile ilgili ek iddianame hazırlandı. Sanıklar, Zirve katliamını azmettirmek ve Ergenekon üyesi olmakla suçlandı. Yargılamaların sonucunda 28 Eylül 2016 günü mahkeme tarafından; 2. ek iddianameyi hazırlayan savcıların meslekten ihraç edildiği, yargılamayı yapan hakimlerin meslekten ihraç edildiği ve Fethullahçı Terör Örgütü kapsamında tutuklandıkları, gizli tanık İlker Çınar'ın (eski misyoner papaz) suç uydurduğu, yalancı şahitlik yaptığı, mahkemeye sunduğu belgelerin sahte olduğunun ortaya çıktığı dile getirildi. Mahkeme heyeti, davaya sonradan dahil edilen 8 asker 2 sivil hakkında tüm suçlamalardan beraat kararı verdi.

İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesindeki onuncu duruşmanın öğleden sonraki oturumunda karar açıklandı. Mahkeme, 'Ergenekon örgütü' adı altında bir örgüt olmadığı için, 'örgüt kurmak, yönetmek, üyelik, yardım ve yataklık' suçlarından açılan tüm davalar yönünden 235 kişiden oluşan sanıkların tümünün beraatine karar verilmiştir.