Namık Kemal Lisesi (İzmir)

Namık Kemal Lisesi, İzmir'in en eski okullarındandır. Günümüze kadar ülke çapında tanınmış birçok mezun vermiştir. 1925-1926 yılları arasında Mustafa Kemal Atatürk bu okulu ziyaret etmiş ve okulun hatıra defterine şu satırları yazmıştır: "İzmir Kız Lisesini ziyaretimden pek memnun oldum. Müdür hanım ve bay muallimlerin ciddi ve isabetli mesaisinin aşırı suhuletle ve takdirle görülmektedir."

Okulun kütüphanesinde birçok eski basım kitaplar ve ansiklopediler bulunmaktadır. Ayrıca Çanakkale Savaşı'na Anadolu'daki birçok okul gibi bu okulun öğrencileri de katılmıştır ve o yıl okul mezun vermemiştir.

Yapı ilk olarak 1909 yılında Rum Evanjelik Mektebindeki öğrenci sayısının artmasıyla inşa edilmeye karar verilmiş ve çeşitli fonların toplanmasıyla günümüzdeki arsası satın alınmıştır. Bugün Namık Kemal Lisesi olarak kullanılan yapı inşa edilmeye başlansa da Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı nedeniyle çalışma kesintiye uğramıştır. Daha sonra bu çalışma 1919 ve 1922 yılları arasında Yunan yönetimi sırasında yeniden başlatılmıştır. Rötuşları 1922 yazında tamamlansa da Büyük Taarruzun zaferle sonuçlanması ve izleyen mübadele nedeniyle okul yeni binasına hiçbir zaman taşınamadı. Cumhuriyetin ilanından sonra 1924-25 ders yılından itibaren İzmir Kız Lisesi olarak kullanılan yapı, adı geçen okulun 1937-38 ders yılı başında Karataş'taki eski Erkek Öğretmen Okulu binasına taşınması üzerine Kültür Müdürlüğü tarafından “Fuar günlerinde pansiyon olarak kullanılması” için Fuar Komitesi emrine verilir. Ancak kısa zaman sonra binanın İzmir Erkek Lisesinin ortaokul öğrencileri için şube olarak kullanılmasına karar verilir. 1939 yılı Şubat ayında da İzmir İkinci Erkek Lisesi adıyla yeni bir liseye dönüştürülür. 1942 yılı Mayıs ayında Birinci Erkek Lisesinin adı "Atatürk Lisesi" olurken bu okula "İnönü Lisesi" adı verilir. 16 Mart 1943 tarihinde İsmet İnönü’nün büstü konan ve 1952 yılı Eylül ayında adı "Namık Kemal Lisesi"ne dönüştürülen okulda 14 Mart 1955 tarihinde yeni konferans salonu açılır. 1965 yılı Eylül ayında ortaokul bölümü kaldırılarak mevcut öğrenciler okul bahçesinde inşa edilen Barbaros Ortaokulu’na aktarılır.

Namık Kemal Lisesi günümüzde Konak ilçesi; Alsancak semtinde İzmir Kültürpark'ın kuzeyinde yer almaktadır.Geçmişte farklı amaçlarda kullanılan bu yapı günümüzde ise eğitim amaçlı kullanılmaktadır. Okulun bir girişi işlek bir cadde üzerindeyken diğer giriş ise ara bir sokaktan sağlanır.

Bina, Neo-Grek ve Neo-klasik stile sahiptir. Bir ana blok ve ona dik olarak konumlanan üç bloktan oluşan E formlu bir plana sahiptir. Okul binası kırma çatı sistemine sahip olup cephede üçgen alınlıklar ön plana çıkmıştır.

Dış cephede dikdörtgen pencereler arasında tekrar eden kolon görünümlü pilasterlar dikdörtgensel desen oluşturmaktadır. Yüksek platform üzerine konumlanan iki iyonik mermer kolon girişi tanımlamaktadır. İç mekanda ise dışarıdaki iki iyonik kolonla aynı hizada iki dorik kolon bulunmaktadır. Çift koldan ilerleyen iki merdivende ahşap trabzanlar kullanılmaktadır. Merdivenlerin demir korkuluklarında ise bitkisel motifli süslemeler yer almaktadır. Binada sıkça mermer ve tavan süslemelerine yer verilmiştir. Yapının okul bahçesine bakan iki terası vardır.

Yapının taşıyıcı elemanları arasında dorik kolonların yanı sıra mermer sütunlarda yer almaktadır. Binada mermer, ahşap, demir ve taş malzemeler kullanılmıştır. Yapıda kullanılan mermer süslemeler yapıyı sadelikten süslü bir görüntüye ulaştırmıştır.