Sivastopol

Sivastopol, Osmanlı döneminde Akyar (Kırım Tatarcası: Aqyar; Ukraynaca ve Rusça: Севастополь / Sevastopol), Ukrayna'da Kırım yarımadasında Karadeniz kıyısında bulunan bir liman kentidir. Nüfusu 328.600'dür (2004).

Sivastopol Kent Konseyi 7 Mart 2014 tarihinde toplanarak Rusya'ya bağlanma kararı almıştır. Yevromaydan nedeniyle alınan bu karar referandum ile halk tarafından kabul edilmiş ve Sivastopol resmen Ukrayna'dan ayrılıp Rusya'ya bağlanmıştır.

Eski zamanlarda, modern Sevastopol'un bir bölümünün bulunduğu bölge, M.Ö. V. yüzyılda Pontus Heraclea yerlileri tarafından kurulan Chersonese'nin Yunan kolonisi tarafından işgal edildi. Daha sonra Roma ve Bizans imparatorluklarının bir parçasıydı.

Kırım'ın Rus İmparatorluğu'na ilhak edilmesinden hemen sonra İmparatoriçe, Kaptan II rütbesi Ivan Bersenev'in güneybatı kıyılarında, stratejik olarak gerekli bir askeri liman inşa etmesi gereken bir liman seçmesi komutası altındaki "Oberezhny" firması tarafından yarımadaya gönderildi. Nisan 1783'te Chersonesos Tavriya antik kentinin kalıntılarının yakınında bulunan Akhtiar köyü yakınındaki koyunu inceledikten sonra Bersenev, gelecekteki Karadeniz Filosu gemileri için bir üs olarak önerdi.

Sivastopol'un kuruluş tarihi 3 (14 Haziran) 1783 olarak kabul edilir. Bu gün, bayrak kaptanının önderliğinde, Sivastopol'un ilk dört taş binası olan Teğmen Dmitry Senyavin atıldı: Sivastopol Filosu komutanı Thomas Mackenzie, bir şapel, Amirallik'teki bir demirci ve bir iskele. Şehrin kurucusu İskoç kökenli Mackenzie Thomas Fomich'in Arka Amirali idi. Ancak, beş yıl önce, Alexander Suvorov'un Sivastopol Körfezi kıyısındaki kararıyla, ilk toprak işleri yapıldı ve Rus birlikleri yerleştirildi.

Başlangıçta yerleşim Akhtiar olarak adlandırıldı, 10 Şubat (21), 1784'e kadar Catherine II, Gregory Potemkin'e yerine büyük bir kale inşa etmesini ve Sivastopol demesini emretti.

Sivastopol, 1853-1856 Kırım Savaşı'nda kilit rol oynadı. 2 Eylül (14), 1854'te, 62.000 kişilik Büyük Britanya, Fransız İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu ordusu Evpatoria'nın yanına indi ve 25.000 denizci ve 7.000 kişilik bir şehir garnizonu tarafından savunulan Sivastopol'a yöneldi. 13 Eylül'de (25) şehir kuşatma altında ilan edildi, Sivastopol'un kahramanca savunması başladı ve 349 gün sürdü, 27 Ağustos'a (8 Eylül) 1855'e kadar. Savunucuların cesareti sayesinde, altı büyük bombaya ve iki saldırıya rağmen, Müttefikler Sivastopol'un deniz kalesini ele geçiremediler.

16 Aralık 1917'de, Ekim darbesinden sonra, kentteki iktidar Askeri ve İşçi Temsilcileri Konseyi'ne geçti. Şehrin Alman birlikleri tarafından işgal edildiği 1 Mayıs 1918'e kadar sürdü. Kasım 1918'de Alman birliklerinin çekilmesinden sonra, ikinci Kırım bölgesel hükûmeti bir süre iktidarda kalmayı başardı.

Nisan 1919'da Kırım Bolşevikler tarafından yeniden işgal edildi. Kırım Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ni kurdular. Bu cumhuriyet Haziran ayına kadar sürdü. Yarımada Beyaz Muhafızlar tarafından işgal edildiğinde. Şehirdeki güçleri 15 Kasım 1920'ye kadar sürdü. Ve sonra Sivastopol Kızıl Ordu tarafından işgal edildi.

22 Haziran 1941'de şehir ilk olarak filosu engellemek için körfezi havadan havaya uçurmayı amaçlayan Alman uçakları tarafından bombalandı. Plan, Karadeniz Filosu'ndaki uçaksavar ve deniz topçuları tarafından engellendi. Almanların Kırım'ı işgalinden sonra, 250 gün süren şehrin savunması başladı (30 Ekim 1941 - 4 Temmuz 1942).

Haziran-Temmuz 1942'de Sivastopol garnizonunun yanı sıra Odessa'dan dört hafta boyunca tahliye edilen birlikler, düşmanın ezici güçlerine karşı savundu. Şehir sadece savunma olanakları tükendiğinde teslim oldu. 9 Temmuz 1942'de oldu. 9 Mayıs 1944'te, 4. Ukrayna Cephesi birlikleri Sivastopol'u kurtardı.

Sivastopol'un nüfusu 2001'de yapılan sayımda 342.451 kişi olarak belirlenmiştir. Ukrayna'nın 15. büyük şehridir. Kırım'ın ise ikinci büyük şehridir. Sivastopol'daki etnik dağılım ise Rus (%71.6), Ukraynalı (%22.4), Beyaz Rus (%1.6), Tatar (%0.7), Kırım Tatarı (%0.5) ve diğer etnik gruplar şeklindedir.

Sivastopol şehir idaresinin toprağı 4 rayona ayrılmaktadır. İkisi (Gagarin Rayonu ve Lenin Rayonu) sadece kentsel bölgelerinden oluşur ve diğer ikisi (Balıklava Rayonu ve Nahimov Rayonu) ise çevresindeki köyler vs. taşra bölgelerini kapsar.