Melek Fırat

Melek Fırat (d. 1963; Malatya), Türk akademisyen, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi. Uluslararası ilişkiler bölümü, siyasi tarih anabilim dalı profesörü.

Melek Melahat Fırat , 1963 yılında Malatya’da doğdu. Ortaokul ve lise eğitimini Notre Dame de Sion Kız Lisesi’nde tamamladı. Lise eğitiminin ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde eğitimine devam etti. 1986 yılında bu bölümden mezun oldu.

Melek Fırat, 1986 yılında mezun olduktan iki yıl sonra, aynı fakültede Siyasi Tarih Anabilim Dalı'nda araştırma görevlisi olarak çalışmaya başladı. 1989’da tamamladığı ve danışmanlığını Türkkaya Ataöv'ün yaptığı İran İslam Devrimi ve Türk-İran İlişkileri, 1979-1987 başlıklı tez çalışması ile yüksek lisans derecesini elde etti. 1993 - 1995 yılları arasında, Paris'te, Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales'e bağlı Bizans ve Modern Yunanistan Bölümü'nde Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Dış Politikası, 1960-1974 konulu DEA (diplôme d'études approfondies - yüksek lisans) çalışmasını yaptı. 1996’da danışmanlığını Baskın Oran'ın yaptığı Türk Dış Politikası'nda Çok Yönlülüğe Geçiş Süreci, 1960-1971 başlıklı tezini hazırlayarak doktorasını tamamladı.

1999 yılında yardımcı doçent, 2003 yılında ise Siyasi Tarih Doçenti oldu. 2010 yılında Profesör olan Melek Fırat, 2013 yılı itibarıyla Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Siyasi Tarih Anabilim Dalı'nda öğretim üyeliği görevini ve akademik çalışmalarını sürdürmektedir. Lisans düzeyinde Siyasi Tarih III, Türk Dış Politikası I, Türk Dış Politikası II, Türk Dış Politikası III; yüksek lisans düzeyinde 1990'lardan Günümüze Türk Dış Politikası ve doktora düzeyinde Tarihte Yöntem konuları Prof. Dr. Fırat'ın verdiği dersler ve seminer çalışmaları arasındadır.

Prof. Dr. Melek Fırat, Ankara Üniversitesi Afrika Çalışmaları Araştırma ve Uygulama Merkezi'nin (AÇAUM) kuruluşuna önemli katkılar yapmış ve 2008-2012 yılları arasında da bu kurumun müdürlüğünü yürütmüştür. 20-23 Şubat 2009 tarihlerinde Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün Tanzanya ve Kenya ziyaretlerinde AÇAUM müdürü olarak resmi heyette yer almıştır. Bunun yanında ilk kez Türkiye Cumhurbaşkanı'nın ziyaret ettiği ve 14-17 Mart 2010 tarihlerinde gerçekleşen Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Kamerun ziyaretlerinde de resmi heyette bulunmuştur. 2012 yılında yeni atanan Ankara Üniversitesi rektörü Erkan İbiş'in çalışmak isteyeceği isimleri seçmesini kolaylaştırmak için Kasım 2012'de diğer yöneticilerle birlikte istifa etmiştir ve boşalan makama Mühendislik Fakültesi'nden Doğan Aydal atanmıştır.

Türk Dış Politikası Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar Cilt 1: 1919-1980, Baskın Oran (ed.), İstanbul, İletişim Yayınları, 2001; "1919-1923 Yunanistan’la İlişkiler", "1923-1939 Yunanistan’la İlişkiler", "1945-1960 Yunanistan’la İlişkiler", "1960-1980 Yunanistan’la İlişkiler", Ömer Kürkçüoğlu ile birlikte "1919-1923 Arap Ülkeleriyle İlişkiler ", Ömer Kürkçüoğlu ile birlikte "1923-1939 Sancak (Hatay) Sorunu", Ömer Kürkçüoğlu ile birlikte "1945-1960 Arap Devletleriyle İlişkiler", Ömer Kürkçüoğlu ile birlikte "1960-1980 Arap Devletleriyle İlişkiler"

Türk Dış Politikası Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar Cilt 2: 1980-2001, Baskın Oran (ed.), İstanbul, İletişim Yayınları, 2001; "1980-1990 Yunanistan’la İlişkiler", "1990'dan Bugüne Yunanistan’la İlişkiler", Ömer Kürkçüoğlu ile birlikte "1980-1990 Arap Ülkeleriyle İlişkiler", Ömer Kürkçüoğlu ile birlikte "1990'lardan Bugüne Arap Devletleriyle İlişkiler"

"Vers Une Période de Détente dans Les Relations gréco-turques", Byzantina et Moderna.Mélanges en l’honneur d’Héléne Antoniadis-Bibicou, G. Grivaud-S. Petmezas, Atina, Editions Alexandriz (eds.), 2007, s. 309-321.

"Dünya’da Siyasi Tarih Disiplininin Ortaya Çıkışı ve Gelişimi", Türkiye'de Siyasi Tarih'in Gelişimi ve Sorunları, Gökhan Erdem (ed.), Ankara, Ankara Üniversitesi Basımevi, 2006, 9-22.

"Soğuk Savaş Sonrası Yunanistan Dış Politikasının Yeniden Biçimleniş Süreci", Türkiye'nin Komşuları, Mustafa Türkeş ve İlhan Uzgel (der.), Ankara, İmge, 2002, 21-73.

"AB-Kıbrıs İlişkileri ve Türkiye’nin Politikaları", Türkiye’nin Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Gündeminde Doksanlı Yıllar: En Uzun On Yıl, Gencer Özcan ve Şule Kut (der.), İstanbul, Boyut, 1998, 247-284.

"Türkiye’nin AB ve KKTC ile İlişkileri", Mülkiye’nin Kuruluş Yıldönümü dolayısıyla Avrupa Birliği Sürecinde Türkiye-KKTC Sempozyumu 7 Aralık 2001, Mülkiye Dergisi, C. XXVI, No. 232, 82-88 (Ocak-Şubat 2002).

"Les Politiques Chypriotes de la Turquie de 1945 a 20001, GREMMO Monde Arabe Contemporain: Cahiers de Recherche, No. 9 (2001), 53-62.

"La politique étrangère de la République de Chypre d’après les archives turques d’Ankara", Etudes Balkaniques: Cahiers Pierre Belon, No. 5 (1998), 185-204.

"İ Politikes tis Turkias sto Kipriako (1923-1998)", Synghrona Temata, Herkül Millas (çev.), X. 21, P. B (Yulios 1998), 181-197 (Yunanca yayın) ("Türkiye’nin Kıbrıs Politikaları (1923-1998)", Synghrona Temata, Herkül Millas (çev.), C. 21, No 2 (Temmuz 1998), 181-197).