Berlin'in Düşüşü (film)

Berlin'in Düşüşü (Rusça: Падение Берлина) 1950 yapımı Sovyet savaş ve propaganda filmidir. Film, dizi şeklinde ayrılmış iki bölümdür. Yapımcılığını Mosfilm Studio, yönetmenliğini Mikheil Chiaureli'nin üstlendiği filmin senaryosunu Pyotr Pavlenko ve bestesini Dmitri Shostakovich yaptı. İkinci Dünya Savaşı tarihini, olaylarda Sovyet diktatörü Joseph Stalin'in (Mikheil Gelovani'nin canlandırdığı) oynadığı rolün son derece olumlu bir tasvirine odaklanarak betimleyen film, Stalin'in kişilik kültünün en önemli tezahürlerinden biri olarak kabul edilir ve Sovyet gerçekçiliğinin tanınmış bir örneğidir. De-Stalinization'dan sonra gösterilen film, Doğu Bloku'nda onlarca yıl yasaklanmıştır.

Çekingen bir çelik fabrikası işçisi olan Aleksei Ivanov, üretim kotasını büyük ölçüde aşar ve Lenin Nişanı almak ve Joseph Stalin ile özel bir görüşme yapmak üzere seçilir. Aleksei, idealist öğretmen Natasha'ya aşık olur ama ona yaklaşmakta güçlük çeker. Lider, bahçesiyle ilgilenen Stalin'le karşılaştığında onun duygularını anlamasına yardım eder ve ona şiirler okumasını söyler. Ardından, ikisi de Stalin'in evinde Sovyet liderliğinin geri kalanıyla bir öğle yemeği yer. Aleksei, Moskova'dan döndükten sonra Natasha'ya aşkını itiraf eder. İkisi de bir buğday tarlasında gezinirken, kasabaları Sovyetler Birliği'ni işgal eden Almanların saldırısına uğrar.

Aleksei bilincini kaybeder ve komaya girer. Uyandığında Natasha'nın kayıp olduğu ve Almanların Moskova'nın kapılarında olduğu söylenir. Başkentte Stalin, morali bozuk olan Georgy Zhukov'a kuvvetlerini nasıl konuşlandıracağını açıklayarak şehrin savunmasını planlar. Aleksei, Kızıl Ordu için gönüllü olur ve 1941 Ekim Devrim Yürüyüşü'ne ve Moskova Savaşı'na katılır. Berlin'de, müttefiklerinin - İspanya, Türkiye, Vatikan, Romanya ve Japonya - onayını aldıktan ve aralarında Natasha'nın da bulunduğu uzun bir Sovyet köle-işçi sütununu izledikten sonra Adolf Hitler, Moskova'nın düşmediğini duyunca çok kızar. Walther von Brauchitsch'i görevinden alır ve ordunun komutasını Gerd von Rundstedt'e teklif eder; ikincisi, Stalin'in büyük bir lider olduğunu ve Almanya'nın yenilgisinin kesin olduğunu söyleyerek reddeder. Hitler, Stalingrad'a saldırma emri verir. Bu arada Hermann Göring, Almanya'ya gerekli malzemeleri sağlayan İngiliz kapitalist Charles Bedstone ile pazarlık yapar. Stalingrad'daki Sovyet zaferinden sonra Vasily Chuikov, Ivanov'a Stalin'in her zaman Kızıl Ordu ile birlikte olduğunu söyler. Hikaye, Stalin ve Batılı Müttefiklerinin savaşın geleceğini tartıştığı Yalta Konferansı'na geçer.

Stalin, generallerine Berlin'i kimin, kendilerinin mi yoksa Batılı Müttefiklerin mi alacağını sorar. Generaller şehri ele geçireceklerini söylerler. Aleksei'nin Muhafızlar birimi Berlin'e doğru ilerlerken, Hitler sinir krizi geçirir ve askerlerinden sonuna kadar savaşmasını ister. Almanlar, Kızıl Ordu gelmeden önce Natasha'nın tutulduğu toplama kampındaki mahkumları infaz etmeyi planlar, ancak Aleksei'nin birimi, mahkumları serbest bırakır. Natasha bayılır ve onu bulamaz. Hitler, Sovyetler Berlin'e yaklaştıkça umutsuzluğa kapılır ve gerçeklik üzerindeki hakimiyetlerini kaybeder. Hitler, Sovyetler yaklaşırken binlerce sivilin boğulduğu metro istasyonlarına su basılmasını emreder. Daha sonra Eva Braun ile evlenir ve intihar eder. Gen. Hans Krebs Hitler'in ölüm haberini Kızıl Ordu'ya iletir ve ateşkes için yalvarır. Stalin, yalnızca koşulsuz teslim olmayı emreder. Aleksei, Zafer Sancağı'nı Mikhail Yegorov ve Meliton Kantaria ile birlikte taşıması için seçilir. Tümenleri Reichstag'a saldırır ve üçü Sovyet bayrağını çeker. Almanlar teslim olur ve SSCB'nin dört bir yanından Kızıl Ordu askerleri zaferi kutlar. Stalin'in uçağı Berlin'e iner ve "tüm uluslardan" coşkulu bir kalabalık ile karşılanır, ellerinde kendi resminin olduğu posterler ve çeşitli ulusların bayrakları sallanır. Stalin, dünya barışı çağrısında bulunduğu bir konuşma yapar. Kalabalığın içinde duran Aleksei ve Natasha birbirlerini tanır ve yeniden bir araya gelirler. Natasha, Stalin'den kendisini yanağından öpmesine izin vermesini ister ve mahkumlar birçok dilde Stalin'i överken onlar kucaklaşır. Film, Stalin'in herkese barış ve mutluluk dilemesiyle sona erer.

Chiaureli, çekimler için Berlin'e yaklaşık 10.000 Sovyet figüranı getirdi ve ayrıca tüneli su basması sahnesinde birçok yerel sakin figüran olarak kullanıldı; Batı Berlin'in Britanya Bölgesi'nde bulunduğu ve çekimleri ağırlıklı olarak Babelsberg Stüdyolarında yaptığı için Reichstag'da çalışamadı. Ancak Almanya'nın başkentinde geçen bölümlerin çoğu Baltık bölgesi|ndeki harabe şehirlerde çekildi. Ek olarak, Mosfilm'in stüdyolarında Berlin'in bir kilometrekareden büyük ölçekli bir modeli inşa edildi; bu minyatür model, II. Bölüm'ün sonundaki kentsel savaş sahnelerini yaratmak içindi.

Sovyet Ordusu, Berlin'in Düşüşü'nde gösterilen açık alan savaşlarını yeniden yaratmak için beş tümen, onları destekleyen topçu oluşumları, dört tank taburu, 193 askeri uçak ve 45 ele geçirilmiş Alman tankı sağladı. Çekimler sırasında 1,5 milyon litre yakıt tüketildi.

Mart 1953'te Stalin'in ölümü, Doğu Bloku siyasetinde keskin bir dönüşün sinyalini verdi. Beria tutuklandıktan sonra, yeni yöneticiler Chiaureli'ye Moskova'yı terk etmesi talimatını verdi. Berlin'in Düşüşü dolaşımdan çekildi. Sovyet Film İhracat Bürosu'nun gösterimini durdurma yönergesi Temmuz ayında Doğu Almanya'ya ulaştı. 1953 yazında, Aleksei Ivanov'un Moskova'da Stalin ve diğer Sovyet liderleriyle yemek yediği sahne, mevcut tüm kopyalardan düzenlendi; yazar Richard Taylor, bunu Beria'nın karakterinin oradaki görünümüne bağladı. 1953 sonrası versiyonda Ivanov, Stalin ile tanıştırılır ve ardından Natasha ile buğday tarlasında gezinirken gösterilir.

1991'de, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından, Berlin'in Düşüşü, 48. Venedik Uluslararası Film Festivali sırasında kırk yıl sonra ilk kez halka açık gösterimini yaptı.

2003 yılında, film Toulouse'dan bir şirket tarafından nispeten düşük kalitede yeniden düzenlendi. 2007'de Amerikalı grup International Historical Films tarafından yeniden yayınlandı. Mevcut hiçbir sürüm Beria'nın yer aldığı sahneleri içermemektedir, ancak filmin birkaç eski sansürsüz kopyası var gibi görünüyor.