John Dupré

John A. Dupré (d. 3 Temmuz 1952), İngiliz bilim filozofudur. Yaşam Bilimleri Araştırma Merkezi Egenis'in direktörü ve Exeter Üniversitesi'nde felsefe profesörüdür. Dupré'nin başlıca çalışma alanı biyoloji felsefesi, sosyal bilimler felsefesi ve genel bilim felsefesidir. Dupré, Nancy Cartwright, Ian Hacking, Patrick Suppes ve Peter Galison ile birlikte genellikle bilim felsefesinin "Stanford Okulu" olarak gruplandırılır.

Dupré, Oxford Üniversitesi ve Cambridge Üniversitesi'nde eğitim gördü ve Exeter'e taşınmadan önce Oxford, Stanford Üniversitesi ve Londra Üniversitesi Birkbeck Koleji'nde ders verdi.

2010 yılında Dupré, Darwinizm üzerine yaptığı çalışmalardan dolayı American Association for the Advancement of Science'a üye seçildi ve British Society for the Philosophy of Science'ın eski başkanıdır. 2018 yılında Bilim Felsefesi Derneği'nin (ABD) Başkan Yardımcısı (ve gelecek dönem başkanı) seçildi. 2020 yılında Amerikan Sanat ve Bilim Akademisi Üyesi seçildi.

Dupré, yaygın indirgemecilik kavramına karşı çoğulcu bir bilim modelini savunur. Fiziksel indirgemecilik, yüksek bilimlerde incelenen nesneler ile fizik tarafından incelenen nesneler arasında elde edilen nedensel veya meolojik bağlantılar nedeniyle tüm bilimin fiziksel açıklamalara indirgenebileceğini öne sürer. Örneğin, fiziksel bir indirgemeci, psikolojik gerçekleri (ilke olarak) nörolojik gerçeklere indirgenebilir ve bu da biyolojik gerçeklere indirgenebilir olarak görecektir. Biyoloji o zaman kimya terimleriyle açıklanabilir ve kimya o zaman fiziksel açıklama terimleriyle açıklanabilir. Bu tür indirgemecilik bilim adamları ve filozoflar arasında ortak bir konum olsa da, Dupré, dünyanın doğası gereği çoğulcu bir yapıya sahip olması nedeniyle böyle bir indirgemenin mümkün olmadığını öne sürmektedir.

İndirgemecilik için klasik bir argüman, her olayın yeterli bir fiziksel nedene sahip olması gerektiğine göre belirli bir nedensellik kavramına dayanır. Fiziksel etkileşimler bu nedenle tüm nedensel etkileşimleri açıklamak için yeterlidir. Bu varsayım altında, fiziksel koşulların tüm nedensel işi yaptığı göz önüne alındığında, psikolojik veya biyolojik gerçekler fiziksel gerçekler lehine elenebilir olmalıdır. Bu, diğer tüm fiziksel olmayan koşulları nedensel olarak gereksiz kılar.

Dupré, determinizmi ve her olayın fiziksel bir nedeni olduğu varsayımını reddederek bu sorundan kurtulmaya çalışır. Determinizm yerine, Dupré bir indeterministik, olasılıksal nedensellik kavramı önerir. Fikirleri Nancy Cartwright'tan etkilenmiştir.

Dupré, yaşam bilimleri topluluğundaki biyolojik araştırma programlarının önemli bir eleştirmenidir. Özellikle evrim-biyolojik hikayeleri ve bunların sosyobiyoloji ve evrimsel psikoloji ile nasıl ilişkili olduğunu eleştirmektedir. Dupré, bu tür projelerin spekülatif kalması ve dünyadaki koşullar olarak araştırmacıların önyargılarını yansıtması gerektiğini savunmaktadır.

Dupré ayrıca biyolojik taksonominin ele alınmasıyla da ilgilenmektedir. Biyolojik sınıflandırmalar insanlar tarafından yapılır ve bu nedenle eleştiriye ve değişikliğe açıktır. Bu, özellikle insanların sınıflandırılması için geçerlidir - örneğin ırk veya cinsiyete göre. Dupré'nin bu alandaki argümanları, evrimci biyolog Stephen Jay Gould'un duygu ve eleştirilerini yansıtıp aynalamaktadır.