Leonid Kogan

Leonid Borisoviç Kogan (Rusça: Леони́д Бори́сович Ко́ган; Ukraynaca: Леонід Борисович Коган; 14 Kasım 1924 - 17 Aralık 1982) 20. yüzyılın önde gelen Sovyet kemancılarından biridir. Ayrıca Sovyet keman ekolünün en büyük temsilcilerinden biri olarak görülmüştür.

Leonid Kogan Ukrayna'nın Dnipropetrovsk şehrinde Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir, babası amatör bir kemancı olan bir fotoğrafçıdır. Kemana erken yaşlarda ilgisini ve yeteneğini gösterdiğinden dolayı ailesi Moskova'ya taşınmış ve burada ilk derslerini almaya başlamıştır. On yaşında önemli bir pedagog olan Abram İlyiç Yampolsky ile çalışmaya devam etmiştir. 1934'te, Jascha Heifetz'in Moskova'da verdiği tüm konserlere dinleyici olarak katılmış ve Heifetz'in çalışından oldukça etkilenmiştir ve onu kendisine örnek bir kemancı olarak gördüğünü belirtmiştir. On iki yaşındayken Jacques Thibaud'nun Moskova konserlerine de katılmıştır. Fransız virtüöz genç Kogan'ı dinlemiş ve son derece başarılı bulmuştur.

Kogan (1934-43) yılları arasında Moskova Merkezi Müzik Okulu'nda eğitim görmüş ve daha sonra 1943-48 yılları arasında mezun olacağı okul olan Moskova Konservatuvarı'nda eğitimine devam etmiştir.

17 yaşında hala bir öğrenci iken Sovyetler Birliği'nin pek çok şehrinde konserler vermiştir. Prag'da Dünya Genç Yetenekler yarışmasının birinciliğini kazanmıştır. 1951'de Brüksel'de Uluslararası Kraliçe Elizabeth Yarışması'nda Niccolo Paganini'nin Re Majör Keman KOnçertosunun inanılmaz performansı ve Émile Sauretnin kadansının parlak yorumuyla birincilik ödülüne layık görülmüştür.

1955'te uluslararası solo konser turları için Paris ve Londra'ya ve sonra Güney Amerika'ya ve sonraki yıl ABD'ye gitmiştir.Kogan'ın repertuvarında 18 Keman Konçertosu ve kendisine de ithaf edilmiş olan sayısız modern konçerto bulunuyordu.

Hem konçerto repertuvarında hem de oda müziğinde mükemmel ve ilgi çekici bir kemancı olan Kogan, reklamdan her zaman uzak durmuştur. Kariyeri, Sovyet yetkililer tarafından şiddetle desteklenen David Oistrakh'ın kariyeri yanında her zaman gölgede kalmıştır. Oistrakh gibi Kogan da Batı'da çoğunlukla EMI için birkaç stüdyo kaydı yapmıştır. Kogan'In kayıtları daha çok Sovyetler Birliği'nde yapılmış ve ülke dışında Brilliant box-set "Historic Russian Archives Leonid Kogan Edition" adıyla piyasaya sürülmesine kadar çok nadiren dinleyicilere ulaşmıştır.

Kogan, aynı zamanda bir konser kemancısı olan Elizabeth Gilels (piyanist Emil Gilels'in kız kardeşi) ile evlenmiştir. Oğlu Pavel Kogan (d. 1952) ünlü bir kemancı ve şef olmuştur. Kızı Nina Kogan (d. 1954) bir konser piyanisti olmuş ve küçük yaşta babasının piyano eşlikçisi ve sonat partneri olmuştur.

Kogan, Viyana'da Beethoven Keman Konçertosu seslendirdikten iki gün sonra, oğluyla birlikte konser vereceği bir şehre Moskova ve Yaroslavl arasında trenle seyahat ederken Mytishchi şehrinde kalp krizi geçirmiş ve beklenmeyen şekilde hayata veda etmiştir, cenazesi Novodevichy Mezarlığı'nda toprağa verilmiştir.

Pek çok kişi Kogan'ın kemanda çelik teller kullandığını iddia etmiştir fakat bu konuda kesin bir bilgi yoktur. Yakın arkadaşları 'mi' telinin çelik ve diğer tellerin (La, Re ve Sol) bağırsak teller olduğunu belirtirken, büyük olasılıkla kariyeri boyunca farklı kombinasyonlar kullanmıştır.

Dominique Peccatte'nin Fransız yaylarını kullanmıştır. Bu çalgılar sanatçıya Sovyet hükûmeti tarafından temin edilmiştir. Kullandığı tüm çalgıların toplam değeri bugünkü fiyatlarla dört milyon doların üzerindedir.

Kogan, piyanist Emil Gilels ve viyolonselci Mstislav Rostropovich ile bir piyanolu trio kurmuştur. Kayıtları arasında Ludwig van Beethoven'in Arşidük Üçlüsü, Robert Schumann re minör, Pyotr İlyiç Çaykovski, Camille Saint-Saëns, Yakov Shapiro (korno) ve Johannes Brahms'ın kornolu üçlüsü ve Rudolf Barshai (viyola) ile Gabriel Fauré'nin do minör dörtlüsü bulunmaktadır.

Kogan daha sonra şef Svetlanov ile piyano ve çellist Luzanov ile başka bir Trio kurmuştur. Kogan, Alban Berg'in Keman konçertosunu çalan ve kaydeden ilk Sovyet kemancısıydı. Ayrıca, Pierre Monteux ve RCA Victor için Boston Senfoni Orkestrası ile Aram Haçaturyan'ın keman konçertosunun ünlü bir kaydını yaptı (ABD'deki ilk kaydıdır), bu hala konçertonun en heyecan verici yorumlarından biri olarak kabul edilen bir versiyondur. Kogan, Tikhon Khrennikov'un iki konçertosu da dahil olmak üzere diğer Sovyet bestecilerinin keman konçertolarını da kaydetmiştir. 1972'de Karl Richter ile Johann Sebastian Bach'ın keman ve klavsen için altı sonatını kaydetmiştir.

Arlecchino etiketinde 30'dan fazla albümü vardır. 2006 yılında EMI France, aynı yıl dijital olarak yeniden düzenlenmiş (remastered) konçerto kayıtlarını içeren 4 CD'lik bir seti "Les Introuvables de Leonid Kogan" adıyla yayınlamıştır.

1950'ler ve 1960'lardan kalma EMI kayıtları, vinil kayıt döneminde Kogan'ın yaklaşık beş stereo kaydını yayınlayan Columbia'ya aittir: Beethoven Keman Konçertosu (SAX 2386), Brahms Keman Konçertosu (SAX 2307), Çaykovski Keman Konçertosu (SAX 2323) ), Eduard Lalo İspanyol Senfonisi (SAX 2329) ve iki keman için Jean-Pierre Leclair / Georg Philipp Telemann / Eugène Ysaÿe sonatlar (SAX 2531). Bugün Kogan'ın bu kayıtları, klasik vinil koleksiyoncuları için en çok aranan kayıtlar arasındadır. Örneğin Beethoven Keman Konçertosu (SAX2386) rekor fiyatı eBay müzayedelerinde 10.000 dolara kadar yükseliyor.