BMC Belde

BMC Belde, BMC tarafından 1990-2012 yılları arasında üretilen bir şehir otobüsü modeli serisidir. Şehir içi ve turizm amaçlı farklı versiyonları bulunmaktadır. Alçak taban, yüksek taban, midibüs, körüklü ve çift katlı modellere sahiptir. Başta üretildiği ülke Türkiye olmak üzere birçok ülkede kullanılmıştır.

BMC Belde 214-17, 1990 yılından 1993 yılına kadar üretilmiştir. 11.5 metre uzunluğuna sahip olan bu otobüs, şeklinden ötürü "balta burun" veya kısaca "balta" olarak bilinmektedir. Yolcu koltukları deri, yan camları yapıştırma camdır. Fatih şasisi kullanılarak üretildikleri için bazı kurumlar tarafından Fatih olarak adlandırılmaktadırlar, BMC tarafından ise ürettikleri ilk otobüs olarak görülmemektedirler. İlk olarak 1990 yılında İzmir'de ulaşım hizmeti veren İZULAŞ şirketine satılmıştır. 2 kapılı ve 3 kapılı versiyonları bulunmaktadır.

BMC'nin 1993 ile 1994 yılları arasında ürettiği midibüs modelidir. 29 yolcu kapasitesine sahiptir. Sadece 65 adet üretilmiştir. Bu aracın bilinen bir örneği Alaçam Belediyesi bünyesinde cenaze yıkama aracı olarak hizmet vermektedir.

BMC Belde 220-17B, 1993 yılından 1999 yılına kadar üretilmiştir. 214-17 ile aynı boyutlara ve aynı şekle sahip olmasına karşın çıkma cam kullanılmıştır. Bununla beraber dış lambaların tasarımında ve iç tasarımda da farklılıklar bulunmaktadır. 1994 yılında Voith marka otomatik şanzımanlı olarak Ankara'da ulaşım hizmeti veren EGO'ya satılmıştır. 2 kapılı ve 3 kapılı versiyonları bulunmaktadır.

Üçüncü seri BMC Belde'ler BMC'nin Pınarbaşı tesislerinde üretilmiştir. Bu seride araçların tasarımında ve boyutlarında köklü bir değişikliğe gidilmiştir. "balta burun" görünümü yerine "VöV-II" benzeri bir görünüme kavuşmuştur. 2002 yılında arka tasarımda ve tabela konumlarında ufak değişikliklere gidilmiştir. Bu seri ile birlikte (220-17C hariç) model isimlendirmelerinde beygir-tonaj-kod isimlendirmesi yerine beygir-kod isimlendirmesine geçilmiştir. Şehir içi modellerde "city bus" anlamına gelen CB, turistik modellerinde ise "service bus" anlamına gelen SB isimlendirmesi kullanılmıştır.

3. serinin ilk modeli olan 220-17C, 1999-2000 yılları arasında üretilmiştir. İlk olarak 1999 yılında İzmir'de ulaşım hizmeti veren İZULAŞ şirketine satılmıştır.

Bu modelin 2002'ye kadar üretilmiş olan örneklerinde 220-17C'den yakıt deposu konumu hariç belirgin bir farkı yoktur. 2002 yılından itibaren Euro 2 motor ve otomatik şanzıman opsiyonları sunulmuştur. SB tipi 2001'den itibaren üretilmeye başlanmıştır.

Bu model üretildiği yıla göre 220-17C ya da 220 CB görünümünde olmuştur. Tek farkı 260 beygir motor kullanılmasıdır. SB tipi 2001'den itibaren üretilmeye başlanmıştır.

Bu modelin bilinen tek örneği Süleyman Demirel Üniversitesi bünyesinde hizmet vermiştir. Diğer BMC Belde'lerden tamamen farklı bir görünüme sahiptir. Ön kısımda BMC 102 SBH parçaları kullanılmıştır.

BMC Belde SLF, BMC'nin ürettiği ilk alçak tabanlı otobüs modelidir. SLF, "Super Low Floor" anlamına gelmektedir. 2006 yılında makyajlanmış ve kısa bir süre sonra Procity olarak isimlendirilmeye başlanmıştır.

Belde SLF serisinin 2006 yılında makyajlanmış versiyonudur. Ön ışıklandırmalar dördüncü seri Belde serisiyle aynı hale getirilip camlarda tamamen değişiklik yapılmıştır. 2008 yılına kadar Procity ismiyle karışık olarak satılmıştır.

Dördüncü seri BMC Belde'ler, üçüncü serilerin ön ve arkası makyajlanmış halidir. Dış tasarım daha bombeli hale getirilmiştir. 2007 yılında iç kısımdaki renkler değiştirilmiş, 2008 yılında kokpitte köklü bir değişikliğe gidilmiştir. (Eski kokpite sahip versiyonlar satılmaya devam edilmiştir.) SB modellerinde yapıştırma cam kullanılmaya başlanmıştır. Bu seride doğalgazlı versiyon da üretilmiştir.

Dördüncü seri Belde'nin 260 beygir motora sahip olan modelleridir. Euro 2 ve Euro 3 motor seçenekleri ile otomatik ve manuel şanzıman seçeneklerine sahiptir. CB modeli ilk olarak İzmir'de ulaşım hizmeti veren ESHOT'a satılmıştır. 2009 yılında yapıştırma camlı versiyonları da üretilmiştir.

Dördüncü seri Belde'nin 280 beygir motora sahip olan modelleridir. Diğer modellerden farklı olarak daha büyük Cummins ISLe 8.9 motoru kullanılmıştır. Özel olarak Adana'ya yapıştırma yan camlı versiyonları satılmıştır.

Dördüncü seri Belde'nin doğalgazlı versiyonudur. Kayseri'de yaygın olarak kullanılmaktadır. Yapıştırma yan camlara sahiptir. Dördüncü seri ile beşinci serinin özelliklerini taşıyan bir görünüme sahiptir.

BMC'nin ürettiği ilk ve son çift katlı otobüs modelidir. Şasisi BMC tarafından, karoseri ise Tezeller tarafından yapılmıştır. İstanbul'da özel halk otobüsü olarak kullanılmıştır.

Beşinci ve son seri olan BMC Belde'ler, dördüncü serilerin büyük oranda makyajlanmış versiyonudur. Ön cam küçültülmüş, lambaların şekli, iç tasarım, koltuklar, kapılar ve arka kısım tamamen değiştirilmiştir. Ticari isimleri Belde CB ya da Belde SB'dir.