Belarus-Litvanya ilişkileri

Belarus-Litvanya ilişkileri, Belarus ve Litvanya arasındaki dış ilişkilerdir. Ülkeler, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından kısa bir süre sonra, 24 Ekim 1991'de diplomatik ilişkiler kurdu. İki ülke 680 kilometre (420 mil) ortak sınırı paylaşıyor. Vilnius, Avrupa Beşeri Bilimler Üniversitesi , Svyatlana Tsihanouskaya gibi Belaruslu mülteciler gibi çok sayıda Belarus sivil toplum kuruluşuna ev sahipliği yapıyor. İki ülkenin Konstanti Kalinovski gibi paylaştığı ulusal kahramanların izlerinin yanı sıra Litvanya, Belarus edebiyatının doğum yeri olmuştur.

Litvanya'nın Belarus ile sınırı, ülkenin en uzun sınırıdır. Belarus açısından ülkenin en uzun 3. sınırıdır. Vilnius, bir AB üye devletinin Minsk'e en yakın başkentidir. Aynı zamanda Belaruslular için Minsk ve diğer bölgelerden gelen kişiler için alışveriş ve hava geçiş merkezidir (Vilnius ve Kaunas havaalanları üzerinden).

Her iki ülkenin de şu anki toprakları Litvanya Krallığı, Litvanya Büyük Dükalığı (ve ardından Polonya-Litvanya Birliği), Rus İmparatorluğu, LitBel ve nihayetinde (Beyaz Rusya'nın I. Dünya Savaşı'nın ardından ve Litvanya'nın II. Dünya Savaşı'nın ardından dahil olduğu) Sovyetler Birliği'nin bir parçasıydı.

20 Aralık 1991'de, Litvanya Yüksek Konseyi, Belarus'un bağımsızlığını tanıdı ve aynı şeyin yedi gün sonra tersi oldu. 30 Aralık 1992'de Minsk'te diplomatik ilişkilerle ilgili bir anlaşma imzalandı. Belarus-Litvanya sınırı, 2007 yılında tamamlanan sınırın zemininin çizilmesiyle Şubat 1995 tarihli bir antlaşmayla tanımlanmıştır. Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko, 1995 ve Eylül 2009'da Litvanya'ya iki resmi ziyaret gerçekleştirdi. 27 Ekim 2010'da, Cumhurbaşkanı Dalia Grybauskaite, Belarus'un başkenti Minsk'e giden ilk Litvanya devlet başkanı ve ayrıca Belarus'u ziyaret eden bir AB üyesi ülkenin ikinci lideri oldu (İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi ilk ziyareti gerçekleştirendi). Nisan 2020'de Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda ve Lukaşenko, 10 yıl sonra ilk kez baş başa görüşme yaptılar. Mayıs 2019'da, eski Cumhurbaşkanı ve Avrupa Parlamentosu Üyesi Rolandas Paksas, Baltık Denizi'ndeki askeri-politik durumu istikrara kavuşturmak için resmi sıfatla ilk kez Belarus'u ziyaret etti.

Belarus darbeci Vladimir Ushopçik'i ve Litvanya ise Belarus muhalif figürleri barındırarak her ülke diğerine muhalif figürlere ev sahipliği yapıyor. Litvanya, Belarus liderliğinde bir Avrupa yönelimini teşvik etmeye çalıştı ve kolluk kuvvetleri arasında ticaret anlaşmaları ve işbirliğini sürdürdü. Bilgi paylaşımı, Belaruslu insan hakları aktivisti Ales Bialiatski'nin tutuklanmasına yol açarak her iki ülkenin de Avrupa tarafından kınanmasına yol açtı. Lukaşenko hükûmetinin, geniş çapta haksız ve adaletsiz olarak görülen tartışmalı 2020 Belarus Cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonra yaptığı baskının ardından Belarus muhalefet adayı Svyatlana Tsihanouskaya Litvanya'ya kaçtı. 12 Ağustos'ta Litvanya, protestolara yönelik baskılar nedeniyle sınırlarını insani amaçlarla tüm Belaruslulara açtı. İki gün sonra 14 Ağustos'ta Litvanya, Aleksandr Lukaşenko'nun Belarus Cumhurbaşkanı olarak meşruiyetini açıkça reddeden ilk AB devleti oldu. Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda, "Belarus'ta özgür demokratik seçimler olmadığı için Bay Lukaşenko'ya meşru diyemeyiz" dedi.