SPA-Viberti AS.42

SPA-Viberti AS.42, II. Dünya Savaşı'nda hizmet görmüş İtalyan keşif-devriye aracıdır. İtalyan Kraliyet Ordusu'nun, İngiliz Uzun Menzil Çöl Grubu (LRDG) gibi Kuzey Afrika Cephesinde görev yapan uzun menzilli keşif ve devriye birimlerine karşı yüksek manevra kabiliyetine sahip bir araç talebi üzerine SPA ve Viberti firmaları tarafından geliştirilmiştir.

"Camionetta Desertica" (Çöl Kamyoneti) AS.42, Fiat-Ansaldo Autoblindo ailesi zırhlı araçların merkezi diferansiyelli dört tekerlekten çekişli yürür aksamına sahip ancak çift direksiyon sistemi bulunmayan şasisi üzerinde Viberti tasarımı olan ve zırh koruması bulunmayan, tekne benzeri pres saç gövdeli bir keşif-devriye aracıdır. 4995 cc hacminde ve 110 PS güç üreten SPA Abm 6 silindirli benzin motoru aracın arkasında konumlandığından, aracın düşük profilli gövdesi tam donanımlı beş kişiyi, ana silahı ve mühimmatını barındıracak kadar geniştir. Aracın açık bölmesinin tek baş üstü koruması su geçirmez bir tentedir. Sürücü aracın ortasında, silahtan sorumlu mürettebat ise aracın yanlarında bulunan dört adet katlanır koltukta oturur. AS.42'nin 145 litrelik kendi yakıt deposuyla birlikte, Sahariana modelinde aracın iki yanına 20'şer adet, ön çamurluklara da 4 adet (toplam 80 litre su ve 400 litre yakıt) bidon yerleştirilmiştir. Tam dolu yakıt deposu ve ek yakıt bidonlarıyla 1500 km'ye kadar menzil elde edilebiliyordu.

Meskun mahal operasyonlarında kullanılması öngörülen Metropolitana adlı ikinci modeli 1943'te İtalya'da hizmete girdi. İlk modelden farklı olarak yan taraflardaki yakıt bidonlarının konulduğu üst rafların yerine iki büyük mühimmat sandığı konulmuş, ayrıca bu modelde 9.75-24 ebadındaki Pirelli Tipo Libia kum lastiklerinin yerine çamur ve kar sürüşüne uyumlu 11.25-24 ebadındaki Pirelli Superflex Artiglio tipi standart hizmet lastikleri kullanılmıştır.

Temmuz 1942'de tanıtılan AS.42'lerin üretimi, Viberti fabrikasında Ağustos ayında başladı. 1942 sonbaharında ilk 14 araçlık parti envantere katıldı. AS.42'leri ilk defa Kasım 1942'de cephede kullanan “Raggruppamento Sahariano AS (Africa Settentrionale)” tarafından elde edilen başarılar, bu araçlardan oluşan 103, 112, 113 ve 123. “Compagnia Arditi Camionettisti” taburlarının kurulmasını sağladı.

AS.42'ler tamamen LRDG'ye karşı verilen çöl baskınları için kullanılmaya uygundu. Düşük profilli gövdesi, aracın kum tepelerinin arkasına saklanması ve uzatılmış hareket menziliyle düşman kuvvetlerinin uzun mesafelerde takibi mümkündü. 1942'nin sonlarında hizmete giren AS.42, Afrika'da Libya cephesinin son aşamalarında ve çoğunlukla Tunus cephesinde kullanıldı.

Sağ kalan araçlar daha sonra 10. Alay'ın 2. Taburu tarafından Sicilya ve Güney İtalya'nın savunmasında kullanıldı. Aynı birim ve Motorlu Saldırı Taburu 8 Eylül 1943'te Roma'nın savunmasında “Sahariana” ve “Metropolitana” modellerini kullandı. Bundan sonra, birkaç adet Sahariana Mussolini'nin İtalyan Sosyal Cumhuriyeti'ne bağlı olarak Kuzey İtalya'da kaldı. 7 adet araç, Doğu Cephesinde 2. Fallschirmjäger Tümeni'ne bağlı olarak savaşa devam etti. 1944 ve 1945 yılları arasında Doğu Cephesinde, Fransa, Belçika ve Hollanda'da keşif ve devriye aracı olarak kullanılmaya devam etti. Kurtarılabilen bazı araçlar Özgür İtalyan Taburu “Barbarigo” Xª MAS Flotilla tarafından kullanıldı. Savaştan sağ çıkan araçların birkaçı kiraz kırmızısı rengine boyanarak, AB 41 ve 43'lerle birlikte İtalyan Polis teşkilatının isyan kontrolünden sorumlu birimlerine (Nucleo Celere di Pubblico Sicurezza) tahsis edildi ve 1954 yılına kadar hizmet gördü.