.22LR

.22 kalibre ilk olarak 1857 yılında amerikan Smith&Wesson firması tarafından "Smit&Wesson .22" fişeği olarak tasarlanmış olup daha sonra 1887'de J. Stevens Arms & Tool Company tarafından .22 Long fişeğinin kovanı ve .22 Extra Longın mermi çekirdeğinin kombinasyonu ile üretilmiştir ve Yüz yıldan fazladır bu kalibre, tabancanın yanı sıra revolver, yivli tüfek ve hatta av tüfeklerinde dahi kullanılmaktadır. .22LR Kenardan ateşlemeli sistem (Rimfire) özelliğine sahip olması ve çok küçük bir kalibre olması nedeniyle maliyeti çok düşüktür.

Fişek 1887 yılında J. Stevens Arms & Tool Company tarafından .22Long’a ait kovan ile .22Extra Long’a ait 40grain merminin birleştirilmesiyle geliştirilmiştir. Dünyanın en popüler kalibresi olarak bilinmekte ve yüz yıla aşkındır halen üretimde kalan ve 2002 yılında Amerikan Hornady tarafından geliştirilen .17 HMR piyasaya çıkana kadar rakibi yok denebilirdi .Bu fişeğin .22 Short, .22 Long ve .22 Extra Long varyasyonları da üretilmektedir.

Bu Kalibrenin en önemli tercih edilme nedeni maliyetinin düşük olmasıdır. Dünyada en çok kullanıaln tabanca kalibrelerinden olan 9x19mm Parabellum ile kıyaslandığında beşte birlik maliyeti göze çarpmaktadır ki bu kıyaslama tüfek mermileriyle kıyaslandığında çok daha büyük farklar ortaya çıkacaktır.

Tüm bu anlatılanlara bakıldığında bazı tabancaların .22LR kalibreye sahip yedek namluyla beraber üretilme nedeni anlaşılmaktadır. Bu tip tabancalar özellikle silah bulundurma yasalarının yasakçı ve sıkı olduğu ülkeler için üretilmektedir ve yedek namlu Ruhsata işlenerek bulundurulabilir. Gerektiğinde silah temizlemek için söküldüğü gibi sökülür ve namlu değiştirilir 22LR şarjörü takılır ve çok daha düşük maliyetli poligon atışı için kullanılabilir.

Ayrıca bahsedildiği gibi birçok ülke bu kalibrede üretilen tüfekler için ayrıcalık tanımaktadır. örneğin bazı ülkelerde bu tüfeklerle kullanılan az desibeldeki susturucuların dahi bulundurulmasına izin vermektedir. günümüzde pek çok ünlü silah üreticisi sivil kullanım için ürettiği av tüfeklerinin .22LR kalibresini de üretmektedir.

.22LR'nin savaşlarda kullanılma geçmişi pek parlak olmasa da II. Dünya Savaşında çok etkili bir rol oynamış sayılabilir. zira o dönemde susturucu teknolojisiyle daha yeni yeni tanışıldığı için yapılan susturucuların ses kesme oranları çok da yüksek değildi. ayrıca aynı teknolojiyle daha fazla genleşme odasına sahip susturucu üretmek, susturucunun ağırlığına ilaveten yeni bir problem daha doğurmaktaydı. üretilen susturucuların içindeki bölümler yani gaz genleşme odaları büyük fişeklerin iç basıncına dayanamıyor ve patlıyordu. böyle bir ortamda .22LR çok ideal bir seçenek olacaktı zira ürettiği basınç .45 ACP'ye kıyasla çok daha düşüktü ve kendi sesi de zaten düşüktü. William Joseph "Wild Bill" Donovan .22LR kalibre kendinden susturuculu High Standard HDM tabancayı bizzat Franklin D. Roosevelte tanıtmıştı. o dönemde 30 dB'e kadar sesi baskılayan bir model daha icat edilmemişti.Rosvelt mektup yazarken General Donovan'ın 10 kurşu ateşlediği halde Rosveltin bunu fark edememesi onu çok şaşırtmıştı. işte bu sebepten dolayı II. Dünya Savaşı sırasında 22LR komando birliklerinin tartışılmaz ve vaz geçilmez susturucu takılabilen silah kalibresi olmuştur.

Türkiye piyasasını ele aldığımızda bahsedilen tüm avantajlar yıllık 200 mermi sınırlamasından dolayı silinmekte ve bu nedenle çok tercih edilmemektedir. zira bu fişekler tüm düşük maliyetlerinin yanında kenardan ateşlemeli sistem(Rimfire)e sahip olmalarından dolayı tekrar doldurma olanağı da sunmamaktalar.

.22LR’nin etkili mesafesi ansiklopedilerde 140m olarak gösterilmektedir. Bu mesafeden sonra oluşan düşüşü atıcının pratik olarak hesaplayabilmesi mümkün değildir. Ancak bu mesafe tüfeğin tipi ve modeline göre değişmektedir.

Fişeğin atış hassasiyeti de oldukça iyidir.91 metreye sıfırlandığında .22LR 40-grain fişeğin 46 metredeki yükseltisi 69mm ve 140 metredeki düşüsü ise 270mm gibi bir rakamda olmaktadır.

.22LR mermileri kurşundur ve genelde bakır gibi kayıcı metalle kaplıdır. (Full Metal Jacket) İnce bakır kaplama, merminin namlu içi sürtünmesini azalttığından, süratini artırır ve namlu aşınımını azaltmaktadır. Merminin kurşununun uzun dönemde oksitlenmesine de engel olur. Uzun süre bekleyen fişeklerde kurşun oksitlenmesi oluşup çapın hafif de olsa genişlemesine yol açacağından fişeğin fişek yatağına girmesini dahi engelleyebilse de genellikle namlu içinde yiv-set ile olan sürtünmesinin artmasına bağlı performans düşüşüne neden olur.