TES-İŞ

Türkiye Enerji, Su ve Gaz İşçileri Sendikası (ya da kısaca TES-İŞ) 12 Aralık 1963 tarihinde Ankara'da kurulan faaliyetlerini enerji iş kolunda yürüten sendika.

25 Ocak 1964 tarihinde yapılan ilk Olağan Genel Kurul'da Başkanlığa Selahattin Erkap, Genel Sekreterlik görevine Enver Turgut, Veznedarlık vazifesine ise Süheybi Külebi getirilirken, Yönetim Kurulu üyeliklerine de Ahmet Keser, Baki Yazgıcı, Beyhan Yalçın, Erol Aykaç, İsmail Karamercan, Mustafa Ataç, Nazmi Eldemir, Nejat Çermikli ve Orhan Erkan seçildi. Ancak 18 Nisan 1964 tarihinde Başkan Selahattin Erkap'ın, ilerleyen süreçte de başka yönetim kurulu üyelerinin istifaları üzerine vekaleten Başkanlığa Nejat Çermikli'nin, Yönetim Kurulu üyeliklerine ise Kayahan Demirel, Hasan Tahsin Kalyoncu, Hüseyin Ekşi ve Murat Özün'ün getirilmesine karar verildi.

TES-İŞ Federasyonu'nun müzakereler sonrasında anlaşma ile neticelenen ilk toplu iş sözleşmesi 15 Haziran 1964 tarihinde Devlet Su İşleri 11. Bölge Müdürlüğü ile Edirne merkezli DSİ 11. Bölge İşçileri Sendikası arasında imzalandı.Bu ilk toplu iş sözleşmesinin uygulama talimatları DSİ Genel Müdürü Neşet Akmandor tarafından 23 Temmuz 1964 tarihli genelge ile sahaya duyuruldu.

TES-İŞ Federasyonu, 12 Ekim 1964 tarihli bir yazı ile TÜRK-İŞ tarafından 30 Ekim 1964 Cuma günü yapılacak "Birleşme" gündemli bir toplantıya davet edildi. Aynı gün düzenlenen İcra Heyeti, Yönetim Kurulu ve Temsilciler Meclisi ortak toplantısında; birleşmenin prensip olarak kabul edilmesine, düzenlemeler için bir komisyonun kurulmasına ve protokol tanzimi için TÜRK-İŞ nezdinde toplantı yapılmasına karar verildi ancak birleşme gerçekleşmedi.

TES-İŞ'in 2. Olağan Genel Kurulu 98 delegeden 80 tanesinin hazır bulunduğu 26-27 Aralık 1964 tarihinde düzenlendi. Kurulun ilk gününde Hirfanlı Sendikası Başkanı Hüseyin Ekşi ve sekiz delegenin imzasıyla sunulan "işkolunda milli sendika sisteminde birleşilmesi" takriri delegelerin oylarıyla kabul edilmedi. Yönetim Kurulu'nun teşkilinde "9 asil ve 9 yedek üye" ibaresi yerine, "her sendikadan 1 asil 1 yedek üye" tabirinin kullanıldığı ve "gizli oy / açık tasnif" esasına göre yapılan seçimler sonrası; Genel Başkan Selahattin Erkap, Genel Sekreter Enver Turgut ve Teşkilatçı Mali Sekreterlik Orhan Erçelik oldu.

1964 yılının sonlarında TES-İŞ Federasyonu kurucuları arasında bulunan Adana merkezli "Güney Bölgesi Baraj, Sulama, Enerji, Su, Gaz ve DSİ İşçileri Sendikası" ile Kesikköprü Baraj, İnşaat ve Enerji İşçileri Sendikası Federasyondan ayrıldılar.

3 Temmuz 1965 günü Köy İşleri Bakanlığı İçme Suları Dairesi Başkanlığı ile TES-İŞ arasında işyeri sözleşmesi imzalandıktan bir ay sonra, 3 Ağustos 1965 tarihinde TES-İŞ Federasyonu ile TÜRK-İŞ'in ortak olarak düzenledikleri Samsun Mahallî Semineri yapıldı. Bu arada 30 Temmuz 1965 tarihinde, Federasyonun ilk yayın organı olan TES-İŞ Gazetesi, Yazı İşleri Mesul Müdürü Muzaffer Yılbar olduğu halde, yayın hayatına başladı.

1966 senesi içerisinde toplu sözleşme müzakerelerinde sürekli olarak görevlendirilmek üzere (Yönetim Kurulu dışında) üç kişiden oluşan bir "Toplu Sözleşme Komitesi" seçildi. Bu komiteye Okan Even (Edirne), Ali Demirkan (İzmir) ve Ali Afşaroğlu (Kayseri) seçildi.

TES-İŞ Federasyonu Başkanı Selahattin Erkap ve Genel Sekreter Enver Turgut, 7-14 Mart 1966 tarihlerinde yapılan TÜRK-İŞ Konfederasyonu Genel Kurulu'nda İcra ve Yönetim Kurulu'nda göreve getirildiler.

30 Eylül 1966 tarihinde yapılan Yönetim Kurulu ve Temsilciler Meclisi toplantısında Eskişehir, Antalya, Ankara, Zonguldak, Tunçbilek, Sarıyar ve Kayseri şehirlerinden 7 sendikanın daha üyelik TES-İŞ Federasyonu'na üyelik başvuruları kabul edildi.

TES-İŞ Federasyonu 3. Olağan Genel Kurulu, 12-14 Haziran 1967 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Tüzük çalışmalarında üç kişilik "İcra Kurulu"na İkinci Başkanlık ve Genel Sekreter Yardımclılığı eklenen genel kurulda yapılan seçim sonucunda Başkanlığa Enver Turgut, İkinci Başkanlık görevine Selahattin Erkap, Genel Sekreterliğe Orhan Erçelik, Genel Sekreter Yardımcısı vazifesine Faruk Barut ve Teşkilatçı Sekreterliğe ise Ali Demirkan seçildiler.

12-14 Ekim 1967 tarihlerinde yapılan Temsilciler Meclisi ve Yönetim Kurulu ortak toplantısında, diğer kararların yanı sıra Federasyon'a bir araba alınması da karara bağlanmış ve ertesi yılın Haziran ayında bu karar hayata geçirilerek Anadol marka bir yerli araba tedarik edilmiştir.

3 Mayıs 1968 tarihinde Sarıyar Enerji İşçileri Sendikası Olağan Genel Kurulu yapıldı. Bu genel kurulda sendikanın ismi Sarıyer TES-İŞ olarak değiştirilirken, Sarıyar Santrali Telsiz Operatörü Feriha Özkoç sendikanın Genel Sekreterliğine getirildi ve bir kadının görev almasıyla beraber, bu anlamda TES-İŞ tarihinde bir ilk gerçekleşti.

23 Mayıs 1969 Cuma günü Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Rafet Sezgin'in de katıldığı bir imza töreninde Elektrik İşleri Etüt Dairesi Genel Direktörlüğü ile TES-İŞ Federasyonu arasında sözleşme imzalandı.

1969 Haziran ayı içinde TES-İŞ Federasyonu ile GES-İŞ arasındaki "işkolu seviyesinde toplu iş sözleşmesi yapabilmeye ilişkin yetki ihtilafı" Çalışma Bakanlığı tarafından karara bağlandı ve TES-İŞ Federasyonu'nun işkolunda yetkili kuruluş olduğu kabul edildi. Ancak karşı taraf Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'ne müracaat ederek kararın bozulmasını talep ettiyse de 3 Temmuz 1969 tarihli Yargıtay kararı ile işkolu yetkisinin TES-İŞ Federasyonu'na ait olduğu kesinleşti. TES-İŞ Federasyonu 1963-1969 yılları arasında tam 165 toplu sözleşme yapmıştı.

TES-İŞ Federasyonu 4. Olağan Genel Kurulu 2-5 Ağustos 1969 tarihleri arasında gerçekleşti. Yapılan tüzük tadilatı ile Genel Sekreter Yardımcılığı görevi kaldırılıp Mali Sekreter unvanı ilave edildi ve Federasyonun adı "Türkiye Enerji, Su, Gaz ve YSE ve DSİ İşçi Sendikaları Federasyonu" şeklinde değiştirildi. Yapılan seçim sonucunda görevlendirmeler şu şekilde oldu: Genel Başkan: Enver Turgut, 2. Başkan: Selahaddin Erkap, Genel Sekreter: Orhan Erçelik, Mali Sekreter: Faruk Barut, Teşkilatlanma Sekreteri: Ali Demirkan.

14 Şubat 1970 tarihinde, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ile TES-İŞ Federasyonu arasında beş ay boyunca görüşmeleri devam eden 1. Dönem İşkolu Toplu İş Sözleşmesi imzalandı.

24-26 Nisan 1970 tarihli Yönetim Kurulu toplantısında uluslararası bir kuruluşu bağlanmak için İcra Kurulu'na yetki verilmesinin ardından TES-İŞ Federasyonu, 15 Haziran 1970 tarihinde kısa adı IFPCW olan "Uluslararası Petrol ve Kimya İşçi Sendikaları"na üyelik için müracaat etti.

TES-İŞ Federasyonu, 17 Eylül 1970 tarihinde "Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü" adına "Türkiye Enerji Sanayii İşverenleri Sendikası" ile 4'üncü dönem işyeri toplu iş sözleşmesini imzaladı.

TES-İŞ Federasyonu tarihinin önemli bir ismi olan Selahaddin Erkap, 26 Ekim 1970 tarihinde TES-İŞ ve TÜRK-İŞ'te yürüttüğü vazifelerinden ayrılarak Çalışma Bakanlığı'nın Berlin Ateşeliği'nde "İşçi Uzmanı" olarak görev yapmaya başladı. Altı yıl sonra yurda döndü ve yine Çalışma Bakanlığı bünyesinde Genel Müdür Muavini olarak çalıştı.

30 Ocak 1971 tarihinde yapılan Yönetim Kurulu Toplantısında, Federasyon üyesi olduğu halde kısa adı TES-İŞ olmayan sendikaların, yapacakları ilk genel kurulda isimlerini TES-İŞ şeklinde değiştirmeleri hakkında temenni mahiyetinde bir karar alındı. 8 Haziran 1971 tarihli toplantıda ise TES-İŞ'in bir sonraki Olağan Genel Kurulunu İstanbul'da yapması kararlaştırıldı. 20-23 Eylül 1971 tarihleri arasında yapılan Genel Kurul'a IFPCW Avrupa Temsilcisi Mr. Loryo da konuk konuşmacı olarak iştirak etti.

Aynı yıl TES-İŞ Federasyonu, Milli Eğitim Bakanlığı ile işbirliği içerisinde işçiler ve aileleri için eğitici özellikte kurs ve seminer çalışmaları başlattı. Bu anlaşma kapsamında "Okuma-Yazma ve İlkokulu Bitirmeye Hazırlık" kursuna Ankara ASU TES-İŞ Sendikası üyesi 120, "İngilizce" kursuna ise Ambarlı TES-İŞ Sendikası üyesi 80 personel katıldı.

1972 yılı ortalarında Genel Merkez olarak kullanılmak için satın alınan dört dairenin tefrişine başlandı. Ayrıca iletişimin daha sağlıklı yürütülebilmesi adına TES-İŞ Federasyonu'na bir telefon santrali temin edildi.

1970'li yılların ilk yarısında aynı şehirdeki birden çok sayıda sendikanın birleştirilmesi ilkesini benimseyen TES-İŞ'e, Çalışma Bakanlığı tarafından (ilgili iş kolundaki 43.479 işçinin 33.163'üne üyeye sahip olduğu için) bu dönemde yetki verildi. 20 Nisan 1973 tarihinde, Yargıtay 9'uncu Hukuk Dairesi, Çalışma Bakanlığı'nın TES-İŞ Federasyonu'na verdiği işkolu yetkisini oy birliği ile karar altına aldı.

1973 senesi TES-İŞ Federasyonu'nun 10. kuruluş yıl dönümü olduğundan Federasyon'a bağlı sendikaların üye sayısı dikkate alınarak TES-İŞ amblemli rozetler bastırıldı ve Mayıs ayında yapılan Yönetim Kurulu Toplantısında Bursa'nın Karacabey ilçesine bağlı Yeniköy semtinde belediyeye ait kamp yerinin üyelerin hizmetine sunulmak üzere beş yıllığına kiralanması kararı alındı.

Türkiye Elektrik Kurumu bünyesindeki işyerleri için 6'ncı dönem işyeri toplu iş sözleşmesi TEK adına ENERSAN ile TES-İŞ Federasyonu arasında 1974 yılı Temmuz ayı içerisinde imzalandı. Aynı yılın Ekim ayında, bu defa Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde çalışan işçiler için DSİ adına ENERSAN ile TES-İŞ arasında işyeri toplu iş sözleşmesi imzalandı.

1974 yılında yapılması gereken TES-İŞ Federasyonu 6. Olağan Genel Kurul Toplantısı, 24-27 Nisan 1975 tarihlerinde gerçekleştirildi. Genel Kurul'da konuşmacı olarak Prof. Turhan Feyzioğlu, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Selahattin Kılıç, Milli Eğitim Bakanı (Ali Naili Erdem), Ankara Belediye Başkanı Vedat Dalokay, İtalyan Enerji İşçileri Federasyonu Başkanı George Frand, Uluslararası IFPWC Federasyonu Başkanı George Sucry, TÜRK-İŞ Genel Sekreteri Sadık Şide, Milli Selamet Partisi Çorum Milletvekili Yasin Hatipoğlu ve Çalışma Bakanı Tevfik Paksu yer aldılar.

21 Kasım 1975 tarihinde yapılan Yönetim Kurulu Toplantısında TÜRK-İŞ'in Samsun'daki Eğitim Koleji binasının tamamlanması için, TES-İŞ'in 20 bin Lira olarak vereceği yardımın 50 bin Liraya yükseltilmesi kararlaştırıldı.

TES-İŞ Federasyonu 1977 Ocak ayı başında Tunçbilek Termik Santrali'nde grev kararı aldı ve uygulamaya koydu. Mart 1977 tarihinde anlaşmanın temin edilmesi üzerine de grev uygulaması son buldu.

Federasyonun 4 Mart 1977 günü yapılan Yönetim Kurulu toplantısında verilen bir takrir üzerine 28-30 Nisan 1977 tarihinde bir "Erken Genel Kurul" toplanması kararı çıktı. Ancak gelen kurula beş gün kala Genel Başkan Orhan Erçelik Ankara 2nci Sulh Ceza Mahkemesi'nce tutuklandı. Kasıtlı bir ihbar ve yanlış bir değerlendirme sonucu ortaya çıktığı anlaşılan bu durum, mahkemenin birkaç gün içinde Erçelik'i serbest bırakması sonucunda çözüldü ve yapılan oylamada Orhan Erçelik tekrar Genel Başkan seçildi.

1977 yılı içinde Antalya TES-İŞ Sendikası Oymapınar baştemsilcisi Doğan Taşoluk ve Elazığ TES-İŞ Sendikası Teşkilatlanma Sekreteri Talat Diş, silahlı saldırı sonucu hayatlarını kaybettiler.

1978 yılında yaptığı bir genel kurul sonucunda, Uluslararası Petrol ve Kimya İşçileri Federasyonu (IFPCW) kendini feshetti ve dolayısıyla TES-İŞ Federasyonu'nun bu kuruluşa olan üyeliği de kendiliğinden düştü.

1979 yılında gerçekleşen terör saldırılarında, Antalya TES-İŞ Sendikası Başkanı Osman Karamık'ın aracına otomatik silahlarla ateş açıldı; Adana TES-İŞ Sendikası baştemsilcisi Hakkı Yüksel öldürüldü ve Manavgat Hidroelektrik Santrali inşaatında çalışan TES-İŞ üyesi işçilerin servis arası (biri ağır, beş kişinin yaralandığı) bir silahlı saldırıya uğradı.

16-22 Nisan 1979 tarihlerinde gerçekleşen TÜRK-İŞ Konfederasyonu Genel Kurulu'na TES-İŞ Federasyonu 19 delege ile katıldı ve Orhan Erçelik (Genel Teşkilatlanma Sekreteri olarak) Selahattin Erkap'tan sonra ikinci Konfederasyonu yöneticisi oldu.

Ocak 1980 tarihinde ekonomik istikrarı temin etmek adına 43. Hükûmet tarafından "24 Ocak Kararları" olarak adlandırılan bir dizi karar alındı. Süreç 1980 yaz aylarında Türkiye'de hükûmet bunalımı, sokak kavgaları, üniversite olayları ve terörle dolu bir anarşi ortamı yaşanıyordu. 12 Eylül 1980 askeri müdahalesi sonucunda Türkiye Büyük Millet Meclisi kapatıldı ve sendikacılık faaliyeti de zor bir döneme girdi.

Milli Güvenlik Konseyi kararlarında (grev yasağının tüm işçileri kapsaması dışında) Türk-İş'e yönelik bir uygulama yoktu fakat üye sendikalar da oldukça uzun bir süre sendikal faaliyetler açısından fiilen yasaklı sayıldılar. Bundan ötürü Türk-İş üyesi sendikalar, bir iç genelge ile resmen olmasa da fiilen faaliyet durdurdular. Sendikal faaliyetler ve toplu pazarlık sistemi üzerindeki baskı ve yasaklar 1984 sonuna kadar devam etti.

1982 Anayasasından bir yıl sonra yürürlüğe giren 2821 sayılı Sendikalar Kanunu ve 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu, Danışma Meclisi'nde görüşülmeden Milli Güvenlik Konseyi'nin onayıyla yasalaştı. Bu yasaların kabulünden sonra TES-İŞ, tüzüğünü ve teşkilatlanmasını bu kanun hükümlerine uygun hale getirmek için 21-22 Temmuz 1983 tarihlerinde olağanüstü bir genel kurul topladı. Bu tarih itibarıyla TES-İŞ Federasyonu üyesi 35 sendika bulunmaktaydı. Bu kongrede federasyon, "milli tip" sendikaya dönüşerek "Türkiye Enerji, Su ve Gaz İşçileri Sendikası" (kısaca TES-İŞ) adını aldı.

Aralık 1984 tarihinde TES-İŞ Sendikası tarafından o yıl içinde yaptırılan ve "Enerji İşçilerinin Sosyal ve Ekonomik Durumlarının Tespitine Yönelik" olan istatistik çalışmasının sonuç değerlendirmeleri, Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü'nde yaptırıldı.

1985 yılı sonu itibarıyla TES-İŞ Sendikası şubelerinin geçmiş senelere ait sigorta primleri ve vergi borçlarının tamamı kapatıldı ve (Genel Merkez dahil) tüm şube bina ve dairelerinin yangına karşı sigortaları yaptırıldı.

1986 senesi, TES-İŞ tarihinde birlikte hizmet etmiş yöneticiler ve şube başkanlarının ayrı listelerle karşı karşıya geldiği (Genel Merkez Yönetim ve Denetim Kurulu dahil olmak üzere 30 ilden toplam 306 delege katıldığı) bir genel kurula sahne oldu.

25-26 Mart 1987 tarihli Başkanlar Kurulu toplantısında; sendikanın içinde bulunduğu maddi sıkıntıyı giderebilmek için, %50'si şube hesaplarına %50'si Genel Merkez hesaplarına yatırılan aidatların tamamının Genel Merkez hesaplarına yatırılması kararı alındı.

Çeşitli önlemlere rağmen mali sıkıntılar bir türlü aşılamayınca, 21-24 Mayıs 1988 tarihinde İstanbul DSİ 14.Bölge Müdürlüğü tesislerinde yapılan Başkanlar Kurulu toplantısında, bu duruma kalıcı bir çözüm bulabilmek için olağanüstü genel kurula gidilmesi oy birliği ile karar altına alındı.

17 Temmuz 1988 tarihinde düzenlenen olağanüstü genel kurulda, yapılan tahmini bütçe değişiklikleri ve yıllar itibarıyla hazırlanan bütçe ve ekleri oy birliği ile kabul edildi. Yine aynı gün ICEF (Uluslararası Kimya, Enerji ve Genel Hizmet İşçileri Federasyonu) üyelik başvurusunun yenilenmesi kararı verildi.

Sendikanın 1989 yılı olağan genel kurulu 20-22 Ekim 1989 tarihlerinde Ankara DSİ Genel Müdürlüğü Konferans Salonu'nda gerçekleştirildi ve konuklardan (yaptıkları konuşma sırasına göre) Erdal İnönü, Süleyman Demirel, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı İmren Aykut ile Bayındırlık ve İskan Bakanı Cengiz Altınkaya genel kurula hitaben birer konuşma yaptılar. Ayrıca ICEF temsilcisi Jim Catterson ile Mısır Petrol İşçileri Sendikası'ndan Semir Tuayme de konuşmacılar arasındaydı. Aynı yıl içinde mevcut 42 şube de kendi olağan genel kurullarını düzenlediler.

1 Mart 1990 tarihinde, TES-İŞ Sendikası'nın yaptıracağı Genel Merkez binası proje yapım işinin resmî bir kuruluş olan TÜSTAŞ (Türkiye Sınayi Tesisler A.Ş.) Genel Müdürlüğü'ne yaptırılması kararlaştırıldı.

21 Mart 1990 tarihinde yapılan TES-İŞ Sendikası Başkanlar Kurulu toplantısına dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fahrettin Kurt, Türkiye Elektrik Kurumu Genel Müdür Yardımcısı Tuncel Akman ile birlikte katılıp, Türkiye Elektrik Kanunu'ndaki özelleştirme hakkında kurula izahatta bulundu.

29 Ağustos 1990 tarihli Başkanlar Kurulu toplantısında, 28 Şube Başkanı tarafından imzalı olarak verilen deklarasyona istinaden, Başkanlar Kurulu'nun talebiyle 16 Eylül 1990 Pazar günü olağanüstü bir kongre gerçekleştirildi.

TES-İŞ Sendikası Yönetim Kurulu'nun 26 Şubat 1991 tarihli toplantısında aldığı kararla, İstanbul ilinde çalışan enerji işkolu üyelerini kapsamak üzere, "TES-İŞ Sendikası 5 Nolu Şubesi" kuruldu.

Sendikanın uluslararası üst kuruluş olan ICEF tarafından, 17-18 Şubat 1992 tarihlerinde İstanbul'da düzenlenen "Elektrik Enerjisi Üretimi ve Dağıtımı Dünya Konferansı" TES-İŞ'in ev sahipliğinde yapıldı.

Merkez Disiplin Kurulu kararı ve 18-20 Eylül 1992'de düzenlenen Genel Kurul'da oy birliği neticesinde; sendikanın İstanbul 1 No'lu Şube Yönetimi görevden el çektirilip ihraç edildikten sonra aynı genel kurulda İstanbul 5 No'lu Şube'nin o tarihten itibaren İstanbul 1 No'lu adı altında faaliyet göstermesi kararlaştırıldı.

13 Ağustos 1991 tarihinde ihalesi yapılan ve yapımına aynı yıl sonunda başlanan Genel Merkez inşaatı 31 Aralık 1992 Perşembe günü tamamlandı. Binada çalışma ofisleri yanında 600 kişi kapasiteli bir konferans salonu, misafirhane, toplantı / sergi salonları, yemekhane, tamirhane ve bir de otopark bulunuyordu.

1993 yılı Nisan ayında, Ankara'ya işleri veya hastane işlemleri için gelecek sendika üyelerinin ibate ihtiyaçlarını karşılamak üzere, Ulus Çankırı Caddesi'nde satışa sunulan dokuz katlı Başyazıcıoğlu Oteli satın alındı ve tesis "TES-İŞ Sendikası Eğitim ve Dinlenme Tesisleri" olarak değerlendirilmek üzere dekorasyon ve tefrişata başlandı.

Genel Merkez binası ile birlikte sosyal tesislerin açılışı, sendikanın davetini kabul eden Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından, 13 Aralık 1993 tarihinde yapıldı.

Aynı yıl içinde TES-İŞ, ILO'nun (Uluslararası Çalışma Teşkilatı) yeni hizmete koyduğu ve kısaca ILIS olarak adlandırılan uluslararası çalışma bilgi bankalarına Türkiye'de üye olan ilk teşkilat oldu.

TES-İŞ Sendikası ile altı Türkî cumhuriyet ülkesi arasında 1993 yılında yapılan bir protokolle, bu ülkelerdeki enerji sendikaları ve TES-İŞ arasında başta sendikal konular olmak üzere, birçok alanda dayanışma ve yardımlaşma çalışması yapılması karar altına alınmıştı. Bu işbirliğinin ilk adımları 1994 yılı içerisinde eğitim alanında atıldı.

Türkmenistan ile 26 Ağustos-2 Eylül 1994 tarihlerinde yapılan semirlerlerde kanunlar, ekonomik gelişmeler, özelleştirme prosedürleri ile birlikte sendikacılığın tarihi ve mevcut durumu konusunda bilgilendirmeler yapıldı.

4 Nisan 1995 tarih ve 4101 sayılı kanunla sendika ve konfederasyonların, olağan genel kurullarının toplanma süresi 3 yıldan 4 yıla çıkartıldı.

TES-İŞ'in de üyesi bulunduğu ICEF'in olağanüstü genel kurulu 20-22 Kasım 1995 tarihlerine Amerika Birleşik Devletleri'nin başkenti Washington'da yapıldı ve TES-İŞ Sendikası, ICEF ile MIF'in (Uluslararası Maden İşçileri Federasyonu) birleşme kararı aldığı bu genel kurula sekiz delegesi ile katıldı. Bu birleşme sayesinde ICEM (Uluslararası Kimya, Enerji, Maden ve Genel İşçiler Federasyonu) kurulmuş oldu.

1996 senesi başında üye işlerinde çalışanlara sağlık hizmetleri sunabilmek için her türlü muayene ve tahlil ekipmanlarıyla donatılan "Sağlık Tarama Aracı" temin ve (bu taramaların düzenli olarak yapılabilmesi için; bir doktor, bir biyokimyacı ve bir hemşireden oluşan) bir sağlık ekibi istihdam edildi.

Yine bu yılın Nisan ve Mayıs aylarında TES-İŞ Sendikası'nın mevcut 44 şubesinin yönetim kurulları için "Yönetici Eğitim Seminerleri" düzenlendi. Ayrıca 22-25 Nisan 1996 tarihleri arasında, merkezi Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan LIUNA Sendikası uzmanlarınca, TES-İŞ Genel Merkezi salonunda "Enerji ve İnşaat İşkolunda İşçi Sağlığı ve İşçi Güvenliği Semineri" düzenlendi.

Kısa adı "TES-İŞ Vakfı" olan "Türkiye Enerji İşçileri Sosyal Dayanışma ve Emeklilik Vakfı" da yine 1996 yılında (üyelerin sosyal dayanışmalarına katkı sunmak, iş gücü ve iş veriminin arttırılması ve enerji işçilerine ek sosyal güvence sağlamak amaçlarıyla) kurulmuş oldu.

TES-İŞ Yönetim Kurulu, 5 Şubat 1997 tarihinde Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'i ziyaret ederek enerji işkolundaki özelleştirme ve diğer sorunlar hakkında kendisine bir rapor sundu.

TES-İŞ Sendikası, 25 Mart 1997 tarihinde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'ne ait Didim Sosyal Tesisleri'ni satın aldı ve tesis aynı yılın Haziran ayı ortalarında 10 devrelik kamp hizmeti için işçilerin hizmetine sunuldu.

Sendikanın 1996 yılında yapılan olağanüstü genel kurulunun iptal için üç delege tarafından açılan dava 26 Şubat 1998 tarihinde sonuçlandı. Karar gereğince, cari işlemleri yürütmek üzere (yeni yönetim seçilinceye dek) 1 Nisan 1998 tarihinden itibaren Prof.Dr. Kamil Turan, Doç.Dr. Nizamettin Aktay ve Araştırma Görevlisi Aydın Başbuğ genel merkezde kayyum heyeti olarak göreve başladılar. Bu dönem 30 Haziran 1998 tarihine kadar devam etti.

1998 yılında TES-İŞ Sendikası ile (Prof.Dr. Mümtaz Soysal'ın başkanlığını yaptığı) kısa adı KİGEM olan "Kamu İşletmeciliği Geliştirme Vakfı" arasında, sendikanın özelleştirmeye karşı yapacağı çalışmalarda danışmanlık hizmeti almak hususunda bir anlaşmaya varıldı.

Aynı yılın Eylül ayında TES-İŞ bilgisayarlarına uzman kuruluşlar tarafından hazırlanan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Paketi, Mevzuat Bilgi Bankası, Finans Paketi ve Hukuk Paketi gibi programlar yüklendi ve bunlara ek olarak doktora yapmış akademisyenlere hazırlatılan projelerle sendikanın 21. yüzyıla giriş çalışmaları hızlandırıldı.

Kosova'da yaşanan vahşet yüzünden evlerini ve yakınlarını kaybeden ve Türkiye'ye sığınan müslümanlara yardım için alınan karar doğrultusunda, TES-İŞ Sendikası Yönetim Kurulu, 29 Nisan 1999 tarihinde, 20 milyar liralık bir yardım çekini İçişleri Bakanı Cahit Bayar'a takdim etti.

17 Ağustos 1999 tarihinde Marmara bölgesinde meydana gelen ve binlerce insanın vefatıyla sonuçlanan büyük deprem felaketi sonrasında TES-İŞ Sendikası Başkanlar Kurulu toplantısı, 2 Ekim 1999 tarihinde, depremden en fazla zararı gören şehir olan Adapazarı'nda yapıldı ve çeşitli yardım kampanyaları düzenlendi. Bu kampanyalarda, aralarında TES-İŞ'in de bulunduğu TÜRK-İŞ bünyesindeki sendikalar 4 trilyon liraya yakın bir miktar toplandı ve konut yapımlarında kullanıldı.

29 Ocak - 2 Şubat 2000 tarihlerinde Atina'da yapılan ve Türkiye, Arnavutluk, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Karadağ, Romanya, Sırbistan, Slovenya ve Yunanistan tarafından imzalanan bir anlaşma ile ICEM Bölgesel Bürosu'nun kurulması kararlaştırıldı ve büronun başkan yardımcılığına TES-İŞ Genel Sekreteri Hayrettin Erdoğan seçildi.

Yine Şubat ayı içinde TES-İŞ, Petrol-İş, Türkiye Maden İş, KİGEM, KESK ve Enerji Yapı Yol-Sen'in ortaklaşa yaptığı bir çalışma sonucunda "Enerji Karmaşası ve Halkın Çıkarları" isimli bir kitapçık yayınlandı ve ilgili kuruluşların genel başkanlarının katıldığı bir basın toplantısı ile kamuoyuna duyuruldu.

TES-İŞ Sendikası tarafından düzenlenen eğitim projelerinin ilki olan "Bahar Eğitimleri 2000" adlı program 27 Mart 2000 ile 18 Mayıs 2000 tarihleri arasında Çeşme'de gerçekleştirildi. İkinci aşaması da 24 Ekim 2000 ile 7 Kasım 2000 tarihleri arasında gerçekleşen bu eğitim dizisinden iki bin civarında Baştemsilci ve Temsilci istifade etti.

TES-İŞ Didim Eğitim ve Sosyal Tesisleri'ni sadece yaz aylarında değil, kış mevsiminde kullanabilmek ve daha fazla üyeye hizmet sunabilmek için 2001 Nisan ayında açılan mimari proje yarışmasına katılan projeler bir ay süre ile enerji işçilerinin görüşlerine sunuldu.

Yine 2001 yılı ortalarında (aralarında TES-İŞ Sendikası'nın da bulunduğu) TÜRK-İŞ bünyesindeki sendikaların üyelerinin katılımı ile toplanan yardımlar ile 1999 depremi mağdurları için inşa ettirilen 300 konut tamamlandı.

Teşkilatlanma Komisyonu tarafından 2001 yılı içerisinde alınan kararlara istinaden, TES-İŞ Yönetim Kurulu'nun 22 Kasım 2001 tarihli toplantısında sendikanın 45 olan şube sayısı 36'ya indirildi. Yine komisyonun hazırladığı rapor doğrultusunda diğer şubelerin faaliyet sahaları da ayrıca düzenlendi.

2002 yılına gelindiğinde, üyelerden gelen kamp müracaatlarının yoğunluğu sebebiyle, daha çok üye ailesine bu imkanı sağlamak için Mersin ili Erdemli ilçesinde 500 yatak kapasiteli ve yüzme havuzu bulunan bir tesisin satın alındı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın, 17 Ocak 2003 tarihli ve 24996 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan işkolları İstatistiği, TES-İŞ Sendikası'nın 108.639 üyesi ile enerji işkolunda çalışanların %80.76'sını temsil ettiğini gösteriyordu.

3-7 Aralık 2003 tarihleri arasında yapılan TÜRK-İŞ Konfederasyonu 19. Olağan Genel Kurulu'nda bir ilk gerçekleşti ve TES-İŞ Sendikası Genel Başkanı Mustafa Kumlu, TÜRK-İŞ Genel Sekreterliği görevine seçildi.

Milli Prodüktivite Merkezi'nin (MPM) 43. Genel Kurulu 18 Mart 2004 tarihinde Ankara'da yapıldı ve 2003 yılı çalışmaları ile 2004 yılı iş programının görüşüldüğü bu genel kurulda işçilerin görüşlerini TES-İŞ Sendikası Başkanı Mustafa Kumlu dile getirdi.

TES-İŞ Sendikası'nın 2004 yılı sonbahar eğitim seminerleri Kasım 2004 sonu itibarıyla tamamlandı. Mevcut 34 şubeden 27'sinin katılım gösterdiği ve Mersin'de gerçekleştirilen seminerlerde "4857 Sayılı Yeni İş Kanunu" ve "İş Güvenliği" konuları ele alındı.

7 Şubat 2005 tarihinde ICEM Genel Sekreteri Fred Higgs, TES-İŞ Sendikası'nı ve Genel Başkan Mustafa Kumlu'yu ziyaret etti. Bu ziyarette ayrıca ICEM Yönetim Kurulu üyesi Jim Catterson, TES-İŞ Genel Mali Sekreteri Hasan Tahsin Zengin, Genel Teşkilatlandırma Sekreteri Esat Durmuş ve Genel Eğitim Sekreteri Bayram Eren de hazır bulundular.

TES-İŞ Sendikası, 8 Ekim 2005'de Keşmir kentinde meydana gelen ve 90.000'e yakın kişinin ölümü ve 3.000.000 insanın evsiz kalmasıyla sonuçlanan deprem felaketinden sonra, Pakistan'a 250.000 YTL yardımda bulundu.

2006 yılında TES-İŞ Sendikası "Eğitime Yüzde Yüz Destek" kampanyası çerçevesinde Türkiye'nin dört farklı yerinde yaptırılacak okulları projelendirdi. Bu okullar, Ağrı'nın Patnos ilçesinde 16 derslikli bir ilkokul, Şanlıurfa'da 24 derslikli bir Anadolu Lisesi, Adapazarı'nda 24 derslikli bir Anadolu/Fen Lisesi ve Osmaniye'nin Kadirli ilçesinde de zihinsel engelliler için bir okul idi. Projelere dair protokol 23 Haziran 2006 tarihinde, dönemin Milli Eğitim Bakanı'nın da katıldığı bir törenle Milli Eğitim Bakanlığı Başöğretmen Salonu'nda imzalandı.

Aynı yıl TES-İŞ Sendikası, enerji işkolunda çalışan işçilerin elektrik çarpması sonucu ortaya çıkan yanık vakalarının en acil şekilde tedavisi için bir "Meslek Hastalıkları Tedavi Merkezi" kurmak üzere Ankara'nın Maltepe Etiler semtindebir arsa satın aldı.

Yine 2006'da, Türk Kızılayı ve TÜRK-İŞ'in ortaklaşa projesiyle Filistinli çocuklara 100 bin eğitim çantası temin edilirken, bu çantaların 10.000'i TES-İŞ Sendikası tarafından temin edildi. Ayrıca 31 Ağustos 2006 tarihinde TES-İŞ Genel Başkanı Mustafa Kumlu ve Yönetim Kurulu üyeleri Türk Kızılayı'nı ziyaret ederek Genel Başkan Tekin Küçükali'ye Filistin'de okula başlayacak çocuklara katkı yapmak amacıyla 100.000 YTL'lik bir bağış çeki takdim etti.

19 Eylül 2006 tarihinde TÜRK-İŞ ile Filistin-Lübnan İşçi ve Halkı ile Dayanışma Komitesi'nin düzenlediği konferansu TES-İŞ Sendikası Genel Başkanı Mustafa Kumlu yönetti.

2007 yılı başında, Şanlıurfa TES-İŞ Anadolu Lisesi, dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ve çok sayıda bakan ile birlikte TES-İŞ Şanlıurfa şube üyelerinin de katıldığı bir törenle hizmete açıldı.

Aynı yılın Ekim ayında, Türk Milli Futbol Takımı ve HaberTürk televizyon kanalının ortaklaşa düzenlediği "Terörle Mücadele Kahramanlarına Destek Kampanyası"na TES-İŞ Sendikası, 5 milyon TL ile katılım sağladı.

22-24 Ekim 2007 tarihleri arasında Ankara'da İMO Teoman Öztürk Konferans Salonu'nda yapılan "Küresel Enerji Politikaları ve Türkiye Gerçeği" sempozyumunda TES-İŞ Genel Eğitim Sekreteri Bayram Eren de bir sunum yaptı.

2007 yılı başında Akay Hastanesi'nin %48 hissesini satın alan ve burada üyelerine ücretsiz tedavi hizmeti sunmayı planlayan TES-İŞ Sendikası, ortaklık oranı proje hedeflerini gerçekleştiremeyince, 2008 yılında %50 hisseyi daha satın alarak hastane yönetiminde tek başına söz sahibi oldu.

2009 Temmuz ayında, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın Resmî Gazete'de yayınlanan istatistiklere göre, Türkiye'de enerji işkolunda çalışan toplam işçi sayısı 153.029 idi. Bu sayının %79.95'ine karşılık gelen 122.350 kişi, 2010'lu yıllara girilirken TES-İŞ Sendikası üyesi idi.

17 Ocak 2010 tarihinde TÜRK-İŞ'in düzenlediği "Ekmek, Barış, Özgürlük için Demokratik Haklar" mitingine TES-İŞ Sendikası da Genel Merkez, Şube yöneticilerinin ve üyeleriyle birlikte yoğun bir katılım gösterdi.

18-19 Aralık 2010 tarihinde gerçekleşen TES-İŞ olağan genel kuruluna dönemin Cumhurbaşkanı ve TBMM üyelerinin yanı sıra Arnavutluk, Azerbaycan, Çin, Gürcistan, Güney Kore, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Mısır, Sırbistan, Moldovya, Romanya ve Yunanistan gibi ülkelerden işçi örgütleri temsilcileri katıldı.

13-14 Ocak 2011'de Soma, 14 Mart 2011'de Bursa, 15-18 Mart 2011'de Isparta, 4-8 Nisan 2011'de Samsun şubelerinde düzenlenen seminerlerden çok sayıda enerji işçisi istifade etti.

14-16 Mart 2012 tarihleri arasında Beyrut'ta Ortadoğu ve Kuzey Afrika Bölge Konferansı düzenlendi. Konferansa, kısaca MENA olarak isimlendirilen bu bölgede yer alan Bahreyn, Cezayir, Fas, Filistin, Irak, Lübnan, Mısır, Tunus, Ürdün ve Yemen'in yanı sıra, Türkiye'den de TES-İŞ Sendikası temsilcileri katıldı.

TES-İŞ Sendikası Bahar 2012 Eğitimleri, 23 Ocak - 23 Haziran 2012 tarihleri arasında tamamlandı. Akçay-Adrina Otel'de 13 grup halinde gerçekleştirilen seminerlere, Şube Yöneticileri, denetim ve disiplin kurulu üyeleri ile Baş Temsilciler ve temsilciler katıldı. Toplamda 2213 kişinin iştirakiyle düzenlenen toplantılarda çalışma hayatını düzenleyen yasalar, ekonomik kriz, işsizlik, taşeronlaşma, özelleştirme ve sendikal örgütlenme konuları konuşuldu.

Türkiye-Avrupa Birliği Karma İstişare Komitesi 25 Haziran 2012 tarihlerinde Almanya'nın başkenti Berlin'de toplantı. TES-İŞ Genel Başkanı Mustafa Kumlu da konuşmacılar arasındaydı.

18-20 Haziran 2012 tarihlerinde Kopenhag'daki fesih kongresinin ardından INDUSTRIALL adıyla yeni bir yapılanmaya gidilmişti. Mustafa Kumlu, Avrupa bölgesinden INDUSTRIALL icra kurulu üyeliğine seçildi.

TES-İŞ Sendikası Samsun Şubesi faaliyet alanında bulunan DSİ'de çalışan üyeler için 5-6 Haziran 2013 günlerinde "5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu" ile ilgili, 750 kişinin katıldığı bir eğitim semineri düzenlendi.

2 Eylül 2013 tarihinde, TES-İŞ Sendikası ve TÜRK-İŞ Konfederasyonu Genel Başkanı Mustafa Kumlu, bir açıklama yaparak TÜRK-İŞ Genel Başkanlığından istifa etti.

Erzurum-Diyarbakır Bölge Sendikaları ile Ankara EGO Enerji İşçileri Sendikası yetkililerin toplantıda bulunamamaları nedeniyle Türk-İş Genel Sekreteri Halil Tunç, onlardan aldığı yetki ile kuruluş protokolünü imzalamıştı.

TES-İŞ Federasyonu (Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçi Sendikaları Federasyonu) 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nda öngörülen şekilde millî tip sendikaya dönüştü. Kuruluşun adı TES-İŞ Sendikası (Türkiye Enerji, Su ve Gaz İşçileri Sendikası) olarak değiştirildi.