Vietnam Komünist Partisi

Vietnam Komünist Partisi (VKP) (Đảng Cộng sản Việt Nam) Vietnam'da iktidarda olan ve ülkede yasal tek parti olan siyasi partidir. Marksizm-Leninizmi benimser. Çoğunluk basında ve halk arasında Đảng (parti) veya Đảng ta (partimiz) olarak anılır.

Ho Chi Minh ve Çin’de bulunan sürgünler tarafından Şubat 1930’da Hong Kong’da kurulur. Bu kuruluş konferansında rakip iki komünist grup olan Hindiçin Komünist Partisi ile Annam Komünist Partisi birleşir. Hindiçin Komünist Ligi birlik toplantılarına çağrılmasa da üyelerine yeni partiye katılmaları için çağrı yapılmıştır. Konferansta 9 kişilik geçici merkez komite oluşturulmuştur, 3 üye Tonkin, 2 üye Annam, 2 üye orta Vietnam ve 2 üye de denizaşırı Çin’deki gruplardan alınmıştır. İzleyen dönemde parti Komintern’den aldığı direktifle ismini Hindiçin Komünist Partisi olarak değiştirecektir. ilk ulusal ölçekteki parti kongresi gizli olarak Macau’da 1935 yılında gerçekleştirilir. Bu dönem Komintern siyasetine göre yükselen faşizme karşı halk cepheleri siyaseti desteklenmekteydi. Sosyalizme bakışlarına bakılmaksızın tüm anti-faşist güçlerle ortak hareket etmenin yolları aranmaktaydı. Bu bakış açısına göre partinin bölgedeki tüm ulusal hareketlere olası müttefikler olarak yaklaşması gerekmekteydi. Bu siyasetin devamı olarak ve komünist eğilimini gizlemek için 1945 yılında parti kapatılacak ve siyasi aktiviteleri Marksist Araştırma Derneği ile Bağımsızlık İçin Ulusal Cephe olan Viet Minh örgütünde gerçekleştirilir. Parti, Tuyen Quang’da düzenlenen 1951 yılındaki 2. Kongresinde Vietnam İşçi Partisi adıyla yeniden kurulur. Kongre, II. Dünya Savaşından sonra Japon İmparatorluğunun işgalinden kurtulan ve Fransa’nın yeniden kolonisi olmayı reddeden Viet Minh egemenliğindeki Kuzey Vietnam’da yapılır. 1960 yılında Hanoi’de yapılan 3. Kongrede Kuzey Vietnam’da sosyalizmin inşası görevlerini belirlemiştir. Aynı zamanda Güneyin özgürleştirilmesi de gündemdedir. 1976 yılında Vietnam Savaşının sonunda yapılan 4. Kongrede gündem ülkenin yeniden birleşmesidir. Ayrıca bu kongrede partinin adı Vietnam Komünist Partisi olarak değiştirilir.

Vietnam Komünist Partisi demokratik merkeziyetçi şekilde yönetilen Marksist-Leninist bir partidir. En yetkili karar organı Genel Sekreterin başkanlık ettiği Politbürodur. Politbüro, kongrede belirlenen Merkez Komitesi tarafından seçilir. 1976 yılında Kuzey ve Güney Vietnam’ın birleşmesinin bir sonucu olarak Merkez Komitesi 77 üyeden 133 üyeye çıkartılmış, benzer şekilde Politbüro da 11 üyeden 17 üyeye genişletilmiştir. Partinin üye sayısı ise 1966 yılındaki 760.000’den 1976 yılında 1.553.500’e çıkmıştır. Parti toplam ülke nüfusunun %3’ünü üye yapmıştır ve 1986 yılında üye sayısı 2 milyona yaklaşır. 1951-1969 yılları arasında var olan Merkez Komite Başkanlığı partinin lideri olan Ho Chi Minh tarafından yerine getirilmekteydi. Parti kongreleri 1976 yılından itibaren her 5 yılda bir yapılmaktadır. Fransa ve ABD’ye karşı verilen savaşlar yüzünden ilk dört kongre tarihleri belirli bir takvime göre değildir. En son parti kongresi Hanoi’de 2006 yılında gerçekleştirilmiştir. Parti genel sekreterlik (veya konum olarak eşdeğer başka isimlerdeki görevi) görevini şimdiye dek 10 kişi görev almıştır.

Vietnam Komünist Partisi Marksizm-Leninizm ve Ho Chi Minh'in ideolojik fikirlerini benimser. Geleneksel komünist partilerinden farklı olmamasına rağmen parti ekonomide piyasa reformları yapmıştır (1986 yılındaki 6. Kongrede temelleri atılan Đổi Mới yani Yenilenme siyaseti) ve orta düzeyde özel yatırıma izin vermiştir. Buna rağmen partinin iktidar tekeli sürmektedir.