Santiago Calatrava

Santiago Calatrava Valls (d. 28 Temmuz 1951, Valensiya, İspanya) uluslararası üne ve ödüllere sahip Valencia doğumlu İspanyol mimar, inşaat mühendisi, heykeltıraş ve ressamdır. Dünyanın önde gelen mimarlarından birisi olup Zürih, Paris ve Valencia’da ofisleri vardır.

Santiago Calatrava, İspanya, Valensiya’da bir mezra olan Benimámet'te dünyaya geldi. Valencia Sanat Okulu ve Valencia Mimarlık Okulu’nda eğitim aldı. 1975 yılında mezun olduktan sonra İsviçre’nin Zürih kentinde yer alan İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü’ne inşaat mühendisliği üzerine doktora çalışması yapmak için kayıt oldu. 1981 yılında "On the Foldability of Space Frames" adlı doktora tezini verdikten sonra mimarlık ve mühendislik alanında çalışmalara başladı.

Calatrava’nın ilk dönem tasarımları daha çok köprü ve tren istasyonları tasarımı ağırlıklıdır. Bu projeleri ile inşaat mühendisliği projelerine dünya çapındaki prestijini arttırmıştır. 1992 Olimpiyat Oyunları’nın gerçekleştiği İspanya’nın Barselona şehrinde yer alan Montjuic Radyo Kulesi (1991) kariyerinde bir dönüm noktası olmuştur. Bu eserin getirdiği ün ile birçok farklı ülkede ve de proje dalında çalışma fırsatını elde etmiştir.

Milwaukee Sanat Müzesi’nin bir parçası olan Quadracci Pavilyonu (2001) Calatrava’nın ABD’deki ilk projesidir. İsveç’in Malmö kentinde yer alan Turning Torso (2005) adlı 54 katlı dönen gökdelen ile Calatrava’nın tasarladığı ilk yüksek katlı kuledir.

Calatrava’nın devam eden çalışmaları arasında New York'taki yeniden inşa edilmeye başlanan Dünya Ticaret Merkezi projesinin hemen yanında yer alan Dünya Ticaret Merkezi Ulaşım Merkezi de vardır.

Calatrava’nın tarzı inşaat mühendisliği ile mimarlık arasında köprü olarak nitelendirilmektedir. Bu bağlamda Modernist İspanyol mimarlar olan Félix Candela ve Antoni Gaudí’nin izinden devam etmektedir. Ayrıca tasarım tarzı son derece kişisel gözlemlere dayalı olup birçok formu insan vücudu anatonomisinden ve doğadan esinlenmektedir.

Son dönemde tasarladığı gökdelenlerden birisi New York'ta tasarladığı 80 South Street, her biri ayrı birer apartman dairesi olan 10 adet küpün üst üste konması ile oluşturulan bir yapıdır. Bu küplerin her biri yapının ortasında yer alan ana kolona bağlı olması ve merdiven gibi birbirlerinin üstünde yer alması öngörülmüştür. Her bir kübün de bir çatısı olacaktır. Oldukça ses getiren bu projede yer alan her bir kübün 30 milyon dolara satılması öngörülmüştü. Ancak 2008 yılı itibarıyla ekonomik kriz dolayısıyla hiçbir talep gelmemesi nedeniyle proje iptal edildi.

ABD’de tasarladığı yapılardan bir başkası da Chicago’da yer alan Şikago Spire gökdelenidir. İrlandalı yatırımcı Garrett Kelleher’in 2006 yılının Temmuz ayında araziyi satın almasıyla ve de Şikagolu yatırımcı Christopher Carley’in finanse etmesiyle projenin inşaatına 2007 yılının Ağustos’unda başlandı. 2011 yılında tamamlanması beklenen gökdelen 2000 feet yüksekliği ile Kuzey Amerika’nın en yüksek gökdeleni olacaktır.

Calatrava, Teksas’ın Dallas şehrinde yer alan Trinity Nehri üerinde inşa edilmesi planlanan köprüyü de tasarlamıştır. Proje için bağışta bulunan Margaret Hunt Hill’in isminin verildiği köprünün inşaatı, projenin çok masraflı olması ve çokça eleştirilere kalması nedeniyle gecikmiştir. Eğer bu proje tamamlanırsa, Dallas şehri tıpkı Hollanda'nın Haarlemmermeer bölgesi gibi üç adet Calatrava köprüsüne sahip olacaktır.

Calatrava Kanada’nın Alberta eyaletinde yer alan Calgary kentinde 130 metre uzunluğunda Barış Köprüsü’nün tasarımını gerçekleştirdi. 24,5 milyon dolara mal olması beklenen köprünün inşaatını için Şehir Konseyi Ocak 2009’da onay verdi. Projenin 2010 sonbaharında tamamlanmış olması bekleniyor. 28 Temmuz 2009 tarihinde köprünün son tasarım maketi kamuoyunun dikkatine sunuldu. Bisiklet ve yayalar için ayrı yolların tasarlandığı köprüyü günde 5.000 kişinin kullanması bekleniyor.

16 Haziran 2009 tarihinde Calatrava’nın Florida eyaletinin Lakeland Florida bölgesinde yer alan Güney Florida Üniversitesi Politeknik Kampüsü’nde bir yapı tasarlayacağı açıklandı. İnşa edilirse bu Calatrava’nın ABD’nin güneydoğu bölgesinde tasarladığı ilk projesi olacak.

Mimarlık ve inşaat mühendisliği kariyerine ek olarak Caltrava aynı zamanda resim yapıyor ve heykeller tasarlıyor. 2003 yılında New York'ta yer alan Metropolitan Sanat Müzesi “Santiago Calatrava: Heykeltıraşlıktan Mimarlığa” adlı bir sergi düzenledi. Calatrava’nın eserleri Almanya, İngiltere, İspanya, İtalya ve diğer ülkelerde de sergilendi.

Calatrava’nın İspanya’nın Bilbao şehrinde gerçekleştirdiği projeler pratik olmadıkları gerekçesiyle eleştirildiler. Havaalanının mekanlarının yetersizliği ve cam yer döşemelerinin çabucak kırılabilmesi ve yağmurlu havalarda kayganlaşması da diğer eleştirileri oluşturuyordu.

2007 yılında Arata Isozaki’nin köprüde yer alan bir barı, Isozaki Atea Kuleleri’ni havaalanı ile bağlamak için, yıkması nedeniyle, Calatrava Bilbao şehri aleyhine dava açtı. Calatrava aleyhine sonuçlanan davada yargıç bu kararına neden olarak kamu güvenliğinin entelektüel hazineden daha önemli olmasını gösterdi.

2003 yılında New York'ta yer alan Metropolitan Sanat Müzesi “Santiago Calatrava: Heykeltıraşlıktan Mimarlığa” adlı bir sergi düzenledi. 2006 yılında yine Metropolitan Müzesi özel bir Calatrava sergisi düzenlendi.