Fernando Arrabal

Fernando Arrabal Terán (d. 11 Ağustos 1932), İspanyol oyun yazarı, senarist, film yönetmeni, romancı ve şairdir. Melilla'da doğdu ve 1955'te Fransa'ya yerleşti. Uyruğu ile ilgili olarak, Arrabal kendisini "desterrado" veya "yarı gurbetçi, yarı sürgün" olarak tanımlamaktadır.

Arrabal yedi uzun metrajlı film yönetti ve 100'den fazla oyun, 14 roman, 800 şiir derlemesi, bölüm kitabı ve sanatçı kitabı, birkaç makale ve meşhur "General Franco'ya Mektup"u yazdı. Oyunlarının tamamı birden çok dilde, iki ciltlik bir toplamda iki binin üzerinde sayfa halinde yayımlandı. New York Times'ın tiyatro eleştirmeni Mel Gussow, Arrabal'ı "modernizmin üç avatarı" arasında son kurtulan olarak nitelendirdi.

1962'de Arrabal, Tanrı Pan'dan esinlenen Alejandro Jodorowsky ve Roland Topor ile Pan Hareketi'ni kurdu. 1990'da Collège de Pataphysique'de Üstün Satrap seçildi. Marcel Duchamp, Eugène Ionesco, Man Ray, Boris Vian, Dario Fo, Umberto Eco ve Jean Baudrillard dahil olmak üzere son yarım yüzyılda kırk Üstün Satrap seçildi. Arrabal, André Breton'un sürrealist grubunun bir üyesi olarak üç yıl geçirdi ve Andy Warhol ile Tristan Tzara ile arkadaşlık yaptı.

17 Temmuz 1936'da, İkinci İspanya Cumhuriyeti'nin anayasal hükûmetine karşı ordu içinde ayaklanmalar düzenlendiğinde, İspanya İç Savaşı'nı müteakiben, Arrabal'ın babası Cumhuriyet'e sadık kaldı ve isyan nedeniyle ölüm cezasına çarptırıldı. Cezası daha sonra 30 yıl hapis cezasına çevrildi. Hapishaneler arasında, Melilla'daki Santi Espiritu'dan Ceuta'daki Monte Hacho'ya, intihara teşebbüs ettiği Ciudad Rodrigo ve Burgos'a transfer edildi. 4 Aralık 1941'de bariz ruhsal bozukluk nedeniyle Burgos Hastanesi'ne gönderildi. Daha sonra yapılan araştırmalar, daha düşük güvenlikli bir hapishaneye nakledilmek için muhtemelen zeka geriliği taklidi yaptığını ortaya çıkardı. 29 Aralık 1941'de, çevresi üç metrelik karla kaplı olmasına rağmen hastaneden pijamalarıyla kaçmayı başardı. Kapsamlı araştırmalara rağmen, bir daha asla görülmedi.

Babası hakkında Arrabal şöyle yazmıştır: “Kıyaslanamaz olanı karşılaştırmaya çalışmadan, bu alacakaranlık olaylarıyla yüzleştiğimde (ve çoğu zaman herhangi bir mantıksal bağlantı olmadan), sık sık o günah keçisi babamı düşünüyorum. İç Savaş'ın başladığı gün, 'şefkatli arkadaşları' tarafından Melilla askeri kışlasının etiketli odasında kilitlendi. Ayaklanmalarında (alzamiento) onlara katılmazsa isyana kalkıştığı için ölüm cezası alma riskini alacağı için dikkatlice düşünmesi gerekiyordu. Bir saat sonra, Teğmen Fernando Arrabal eski yoldaşlarını çağırdı - hemen! - yeterince uzun düşündüğünü onlara bildirmek için. Bugün, bu emsal nedeniyle, onun yaptığı gibi, en temel olayların tanıklığı, örneği veya sembolü olarak mı hizmet etmeliyim? Ben, sürgün olan ben. Sevgili sayılarımdan uzaklaşırsam, etrafımdaki her şey tezgah üstü kafa karışıklığına ve düzensizliğe yol açar. Babam gibi bir günah keçisi olmak istemiyorum, Pan ne zaman isterse, sadece yaşarken ölmek istiyorum."

1936'da, Arrabal'ın annesi küçük oğlu Fernando ile Ciudad Rodrigo'ya döndü ve o zamanlar Milliyetçilerin başkenti olan ve General Franco hükûmetinin karargahı olan Burgos'ta bir iş buldu. Fernando, İç Savaş'ın sona erdiği 1937'den 1940'a kadar yerel bir Katolik okuluna kaydoldu ve sonrasında annesiyle Madrid'e taşındı.

Arrabal, 1941'de üstün yetenekli çocuklar ulusal ödülüne layık görüldü. Mezunları arasında Victor Hugo ve Jacinto Benavente y Martínez'in de bulunduğu bir kilise okulu olan Las Escuelas Pías de San Antón'da çalışmalarına devam etti. Arrabal daha sonra bir başka seçkin Madrid okulu olan Colegio Padres Escolapios De Getafe'de okudu. Hevesli bir okuyucuydu ve hayatı deneyimlemeye hevesliydi.

1947'de annesi, Academia General Militar'a giriş için hazırlık sınıflarına katılmasını söylediğinde, Arrabal küstahça bu teklifi reddetti. Annesi daha sonra onu 1949'da Escuela Teórico-Práctica de la Industria y el Comercio del Papel'de iş eğitimi aldığı Tolosa'ya (Gipuzkoa) gönderdi. 1950 yılına gelindiğinde, yayınlanmamış birkaç oyun yazmaya başladı.

1951'de Arrabal, La Papelera Española'da kağıt endüstrisinde çalışmaya başladı. Valensiya'ya taşındı ve üniversiteye kabul için İspanya'daki ilk zorunlu olmayan eğitim seçeneği olan bachilleratoya başladı. Daha sonra Madrid'e taşındı ve Hukuk Çalışmalarına başladı. Bu yıllarda, kültür kurumu Ateneo de Madrid'i sık sık ziyaret etti ve Postismo okulundan şairleri dinledi. Ayrıca ilk oyunu Picnic, ardından The Soldiers adlı oyununu bitirdi ve ilk olarak Men with a Tricycle adlı El tricicloyu yazdı.

1954'te Arrabal, turne yapan Berliner Ensemble tarafından Bertolt Brecht'in Cesaret Ana ve Çocukları performansına katılmak için Paris'e gitti. O yıl Madrid'de, daha sonra eşi olacak olan Luce Moreau ile tanıştı. 1955'te Paris'te öğrenim görmesi için üç aylık bir burs kazandı ve bu süre zarfında Cité Universitaire'de Colegio de España'da yaşadı. Paris'teyken, ciddi bir tüberküloz hastalığına yakalandı. Bu hastalığı, "gerçek vatanına, Kundera ve Vives'e, Loyolalı Aziz Ignatius ve Picasso'ya: sürgüne" kalıcı olarak taşınmasına yo açan bir "talihsizlik" olarak değerlendirdi.

Arrabal'ın, anti-Francoist ve anti-monarşist olduğu ve kültürel üretimdeki anarşist eğilimlerle ilgilendiği biliniyordu. Arrabal'ın Komünizm ile karmaşık bir ilişkisi vardı. Sürgünü sırasında İspanya Komünist Partisi ile bağları vardı, ancak 1977'de Mimar ve Asur İmparatoru adlı oyununun Barselona'da oynadığı ve Komünist Parti bağları olduğu söylenen sanatçılarla çatışması nedeniyle bir kopma yaşanmış gibi göründü.

Arrabal, zamanının tartışmalı yazarlarından biriydi ve çalışmaları uluslararası alanda tanındı. Aldığı ödüller arasında Académie Française Tiyatrosu Büyük Ödülü, gazetecilik dalında Premio Mariano de Cavia, romanlarları için Nabokov Ödülü, denemeleri için Espasa Ödülü ve Dünya Tiyatro Ödülü de bulunmaktadır.

2001 yılında Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Camilo José Cela ve José Hierro tarafından Premio Cervantes'e aday gösterildi. Çeşitli kurum ve kişilerin talepleri nedeniyle 2005 yılında Nobel Ödülü finalisti oldu. 14 Temmuz 2005'te Fransız Légion d'honneur'a seçildi. 2007'de, Yunanistan'daki Selanik Aristoteles Üniversitesi'nden Honoris Causa'ya Onursal Doktorası verildi.

1990: Collège de ’Pataphysique'den Üstün Satrap onursal unvanına seçildi; Fransız yazar Alfred Jarry'yi onore etmek üzere 1948'de kurulan grubun daha önce seçtiği Üstün satraplar arasında şunlar yer almaktadır: Camilo José Cela, René Clair, Jean Dubuffet, Marcel Duchamp, Max Ernst, M. C. Escher, Eugène Ionesco, Michel Leiris, Man Ray, The Marx Brothers, Joan Miró, Jacques Prévert, Raymond Queneau, ve Boris Vian; Arrabal'ın bu statüyü elde etmesinden sonra seçilen Üstün Satraplar arasında Roland Topor, Umberto Eco, ve Dario Fo da yer almaktadır.

1971: Viva la muerte ; ortak yapımcıları Isabel-Films (Paris) ve SATPEC (Tunus); filmin başrollerinde Nuria Espert, Ivan Henriques ve Anouk Ferjac oynadı.

1973: J'irai comme un cheval fou ; Société Générale de Production - Babylone Films tarafından üretildi; filmde Emmanuelle Riva, Hachemi Marzouk ve George Shannon'un oynadı.

1975: L'arbre de Guernica ; CVC Communication, Federico Mueller ve Harry N. Blum yapımcılığında; başrolde Mariangela Melato ve Ron Faber oynadı.

1982: The Emperor of Peru (aynı zamanda Odyssey of the Pacific ve Treasure Train olarak yayınlandı); Babylone Films yapımı; filmde Mickey Rooney ve Monique Leclerc oynadı.

1983: Le cimetière des voitures ; televizyon filmi; Antenne 2 ve Babylone Films ortak yapımı; filmde Alain Bashung ve Juliette Berto oynadı.

1998: Jorge Luis Borges: Una vida de poesía ; Alphaville - Spirali (İtalya) yapımı; başrollerinde Lélia Fischer ve Alessandro Atti oynadı.

2005 yılında Cult Epics tarafından Viva la muerte, I Will Walk Like a Crazy Horse ve The Tree of Guernica ile birlikte Arrabal'ın 3 diskli bir film seti yayınlandı.

Arrabal'ın oyunlarından birkaçı filme uyarlandı, bunlar arasında Pierre-Alain Jolivet'in yönettiği Le grand cérémonial ; Luis Argueta'nın yönettiği El triciclo; Arroyo'nun yönettiği El ladrón de sueños; Louis Sénéchal'in yönettiği Pique- nique; Peter Lilienthal'ın yönettiği Guernica; ve Alejandro Jodorowsky'nin yönettiği Fando y Lis yer almaktadır.

Bir eleştirmen, "Viva la muerte mutlak bir şaheserdir, hayatım boyunca gördüğüm en şaşırtıcı şeylerden biridir" (André Pieyre de Mandiargues) demiştir. Rolling Stone için bir diğer eleştirmen, "Arrabal vahşice orijinaldir" (John Parrack) yazmıştır. Amos Vogel, Village Voice'de "Cüretkar, paroksist ve sanatsal açıdan başarılı bir çalışma" diyerek ifade eder. Raymond Léopold Bruckberger, Le Monde'da "Arrabal'ı Fellini'ye veya Ingmar Bergman'a tercih ederim... şiirde Rimbaud neyse sinemada o odur."

Arrabal'ın Faustbal operası, Leonardo Balada'nın müzikleriyle prömiyerini 13 Şubat 2009'da Barcelona Komedanları tarafından sahnelenen Teatro Real de Madrid'de yaptı. Arrabal opera hakkında şunları yazdı: "Faustbal, üçüncü milenyumda Alfred Jarry'nin Doktor Faustroll'un reenkarnasyonu olan bir kadın, sevgi ve sadakatin birleşebilmesi için Tanrı ve Lucifer'den sözler ve dualar isteyen yeni bir doktor Faust. Bilimsel merakının kasırgasını hiçbir şey tatmin edemez, arzularının fırtınalarını dindiremez. Bir dahi, çok güzel ve seyahatleri ve biçim değiştirmeleriyle zenginleştirilmiş, Amazon'una şiddetli bir sevgi sözü veriyor. Tüm uygarlığı sona erdirme savaşı hiddetlenirken galaksiler arasında sıçrar ve süpersonik hızda uzayda ilerler. Silahlı kuvvetlerin en büyük lideri Margarito, onunla yüzleşirken, acımasız, elektronik baskının zırhını kullanıyor. Gökyüzünün kubbesinin altındaki Faustbal'a delicesine aşıktır. Mephistopheles'in hizmetlerini kullanarak, kulesinin akışıyla ona sahip olmaya çalışır. Teatro Real de Madrid'in müzik direktörü Jesús López Cobos, soprano Ana Ibarra ve María Rodríguez tarafından söylenecek olan prömiyerini yönetecek. Mezzo-soprano Cecilia Diaz, Amazon rolünü seslendirirken tenor Gerhard Siegel ve Eduardo Santamaría, iki Margarito, bas Stefano Palatchi Tanrı rolünü, bariton Tomas Tomasson ve Lauri Vasar ise Mephistopheles olacak."

Ekim 1985'te, Arrabal opera sahne yönetmeni olarak ilk çıkışını Opéra Royal de Belgique'de yaptı ve burada Manuel de Falla'nın La vida breve ve Enrique Granados'un <i id="mwATk">Goyescas'ını</i> yönetti. "Elbette," diye yorumladı Arrabal, "Benim talimatımla sahnedeki koro çıplaktı veya daha doğrusu panik içinde çamurla kaplıydı."

1994 yılında Chamber Made, Arrabal'ın The Two Executioners operasının yapımcılığını üstlendi. Libretto Douglas Horton ve müzik David Chesworth tarafından yapıldı. Opera, Melbourne Malthouse Tiyatrosu'nda, 1994 ve 1996'da iki sezon oynadı. Avustralya The Independent Monthly gazetesi, "1994'teki en etkileyici ve unutulmaz müzik tiyatrosu eseri." olarak nitelendirdi.

Arrabal kendisini "hayal kırıklığına uğramış bir ressam" olarak tanımladı. Paris Sanat Merkezi, Musée de Bayeux ve Milano'daki Villa San Carlo Borromeo Sanat Müzesi gibi müzelerde sergilenen yaklaşık 50 tuval ve 100 çizim ve kolaj üretti.

Arrabal, Henri Rousseau'nun 1909 tarihli bir sanat eserinden esinlenerek Les artilleurs des échecs et de la littérature (Satranç ve edebiyatın topçu birlikleri) dahil olmak üzere bir düzine video ve fotomontaj serisi oluşturduğu heykeltıraş ve video sanatçısı Christèle Jacob ile işbirliği yaptı.

Carta al General Franco (iki dilli İspanyolca-Fransızca baskısı, Paris: Bourgois, 1972, s. 10-18; Paris: Anonyme Anarchiste Pop, 1971; Buenos Aires: Granica, 1973; Noce : Babilonia, 1976; Barselona: Actuales, 1978) .

Carta a los militantes comunistas españoles (Sueño y mentira del eurocomunismo) (iki dilli İspanyolca-Fransızca baskısı, Paris: Bourgois, 1978; Barselona: Actuales, 1978; Acción directa, 1980).

El Greco ( Steidl, Kiepenheuer &amp; Witsch, 1991; El Greco, Barselona: Destino, 1991; El Greco, Londra: Calder ve Boyars ; New York: Grove Press - Viking, 1991; El Greco, Milano: Spirali, 1991; El Greco : Le frénétique du spasme, Paris: Flohic, 1991).

Arrabal'ın satranca büyük bir ilgisi var ve birçok satranç turnuvasına katıldı. Amerikan satranç ustası Gata Kamsky'ye yakındı ve Kamsky'nin FIDE ile bir Dünya Satranç Şampiyonası maçı için yaptığı görüşmeler sırasında satranç blogunda Kamsky'yi savundu.