MEB halk oyunları yarışmaları

MEB Halk oyunları Yarışmaları, Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı tarafından her yıl düzenli olarak gerçekleştirilen Türkiye'nin en çok katılımlı ve en eski halk oyunları yarışmalarıdır.

Yarışmayı Millî Eğitim Bakanlığı Okuliçi Beden Eğitimi, Spor ve İzcilik Dairesi Başkanlığı organize etmekte ve Türkiye Halk Oyunları Federasyonu ile işbirliği yapmaktadır.

Millî Eğitim Bakanlığı Halk oyunları Yarışmaları 1984 yılında başlamış ve günümüze değin devam etmektedir. Yarışmaların amacı Türkiye halk oyunlarını gün ışığına çıkarmak ve yaşatmaktır, öte yandan diğer bir amacı öğrencilere sportif ve kültürel bir faaliyet sunmaktır. Her yıl binlerce okul bu yarışmalara katılmakta ve Türkiye birincisi olmak için mücadele etmektedir.

1. Geleneksel dal: Sergilenen oyunlar hiçbir değişiklik yapılmadan yöresinde oynandığı gibi oynanır. Geleneksel dalda amaç figür ve otantikliğin ön plana çıkarılmasıdır.

2. Sahnelemeli veya Düzenlemeli dal: Sergilenen oyunlar oyunlarda değişiklik yapılmadan sahne kurgulamasıyla oynanır. Bu dalda yöre oyunlarını en iyi çizgilerle ve sahneyle yorumlama amaçlanır.

Her kategorideki yarışmalar belirli bir sistem içerisinde yapılır. İlk önce ilçe yarışması, daha sonra il yarışması, daha sonra grup yarışması ve en son Türkiye finali şeklindedir. Grup yarışmalarında her grupta beş il vardır. Her kategoride Türkiye finallerine 16 il katılma hakkı kazanır. Türkiye finalleri ve gruplar önceden belirlenen yerlerde yapılır.

Genellikle her il kendi yöresiyle yarışmalara katılır. Ancak İstanbul, Kocaeli ve Yalova gibi illerin kendine has oyunları yoktur. Bu iller daha çok başka yörelerle yarışmalara katılırlar.

MEB Halk oyunları yarışmalarının dayanağı 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu ile 26/12/1995 gün ve 22505 sayılı Resmî Gazete‘de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Sosyal ve Kültürel Yarışmalar Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin (a) bendidir.

Örgün ve yaygın eğitim kurumları, yalnızca kendi kurumları adı altında yarışmalara katılabilir.Bir okul veya bir merkez, başka bir okul veya merkez ile birleşerek yarışmalara katılamaz. Eğitim-öğretim hizmetlerini aynı ile fiziki yapı ve aynı yönetim altında sürdüren okullar, okullar arası yarışmalara karma takımlar hâlinde katılırlar.

Stilize ve geleneksel halk oyunları yarışmaları, il yarışması (mahalli), grup yarışması ve final (Türkiye birinciliği) yarışması olmak üzere üç aşamada yapılır. Gerek duyulması halinde, Bakanlıkça yarı final yarışmaları da düzenlenir. oyunları: Oynayabilirsiniz.

Ayrıca Bakanlıkça uygun görülmesi halinde halk oyunları yarışmalarının il merkezleri ve ilçelerde yaygınlaştırılmasını, daha fazla sayıda örgün ve yaygın eğitim kurumunun katılmasını sağlamak amacıyla ve aynı zamanda il yarışmalarına altyapı teşkil etmek üzere ilçelerde “ilçe yarışmaları” adı altında ön eleme de düzenlenebilir.

b) İl Yarışması, il düzenleme kurulunca yapılır. Yarışmaya katılmak isteyen örgün ve yaygın eğitim kurumları yazılı olarak il millî eğitim müdürlüğüne başvuruda bulunurlar.

2)Örgün eğitim kurumları ilçe ve il yarışmasına, yaygın eğitim kurumları da il yarışmasına isterlerse birden fazla oyun topluluğu ile katılabilir. Bu durumda, her topluluğun değişik yöre oyunu oynaması zorunludur.

3)İl yarışması sonucunda aynı örgün veya yaygın eğitim kurumunun birden fazla oyun topluluğu grup yarışmasına katılmaya hak kazanırsa, bu topluluklar aynı grupta yarışmaya katılırlar.

4)İlçe veya il yarışmasında herhangi bir kategoride, yarışmaya katılmak için sadece bir topluluk başvuruda bulunmuş ise, o topluluk jüri üyeleri (hakemler) tarafından değerlendirilir ve il veya grup yarışmasına katılıp katılmayacağı bir raporla ilçe yarışmasında il millî eğitim müdürlüğüne, il yarışmasında ise Daire Başkanlığına bildirilir.

1)Bakanlıkça uygun görülmesi hâlinde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinden her kategoride 1’er halk oyunu topluluğu, gösteri veya yarışma ekibi olarak final (Türkiye birinciliği) yarışmalarına davet edilebilir.

a)Yarışmalara, yöre adı olarak Türkiye sınırları içindeki il, ilçe veya köy adları ile katılmak zorunludur. Kılıç-Kalkan, çiftetelli, köçekçe, Teke Yöresi, Karadeniz Yöresi, Ege Yöresi gibi genel yöre adları ile yarışmalara katılınamaz.

1)Kafkas, Azerbaycan, Üsküp, Kırım, Kıbrıs ve benzeri yöre oyunları ile yarışmalara yöre adı olarak, Kafkas Türk Halk Oyunları, Azerbaycan Türk Halk Oyunları, Üsküp Türk Halk Oyunları, Kırım Türk Halk Oyunları, Kıbrıs Türk Halk Oyunları adları kullanılmak suretiyle katılınabilir. Bu yöre oyunlarının repertuvarı Türk Oyunlarından oluşur.

b)Topluluklar; Trabzon, Sivas, Erzurum, Bilecik, Çanakkale, Aydın ve benzeri oyun yörelerimizde olduğu gibi oyun yöresinin niteliği itibarıyla yarışma süresi içinde kız-erkek ayrı ayrı oynayabilirler. Ayrıca topluluklar yarışmaya, yalnız kız, yalnız erkek veya kız-erkek karma olarak katılabilirler.

c)Müzisyenlerde, örgün eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında ise öğrencisi, üyesi ve personeli olma zorunluluğu yoktur. Ancak her türlü hataları oyuncu gibi değerlendirilir.

d) Oyun toplulukları, eni 12 m boyu 10 metre olan sahne veya spor salonu gibi bir mekânda oyunlarını sunarlar. Yarışmalar sahnede yapıldığı takdirde, sahnenin özeliklerine göre ölçüler, belirtilenden küçük veya büyük olabilir.

e)İlçe, il, grup ve final (Türkiye birinciliği) yarışmalarında, oyun topluluğuna eşlik edecek çalgı topluluğunun sayısı ve bu konudaki diğer bilgiler, her yıl yazı ile ilgili birimlere duyurulur.

2) Her basamakta, yarışmaya katılan topluluğun oyuncu sayısı en az 16, en çok 32 kişiden oluşur. Bu sayılardan az veya çok olması durumunda topluluk yarışmaya alınmaz. Bu durum, yarışma anında belirlenirse, topluluk yarışmadan elenir.

4)Topluluklar sahneye giriş ve çıkışlarını kulislerden yaparlar. Topluluklar yarışma için sahneye müzik eşliğinde oynayarak giriş yaparlar. Topluluklar oyunların bitiminde yine müzik eşliğinde oynayarak sahneden ayrılırlar. Topluluklar istedikleri takdirde oyunların durumuna göre oyun esnasında, bazı oyuncularını sahneden çıkarıp tekrar sahneye girişlerini yapabilirler.

5)Oyun süresi müzikle başlar. Yöreye ait açış veya giriş müziği varsa bunun süresi en fazla 60 saniyedir. Bu sürenin bitiminde oyun başlamamışsa, oyun topluluğunun genel ortalama puanından bir puan silinir.

7) Oyun süresi en az 7 dakika, en çok 11 dakikadır. 6 dakikadan az, 12 dakikadan fazla oynanması hâlinde puan silinir.

4) Her basamakta, yarışmaya katılan topluluğun oyuncu sayısı en az 7 ve en çok 16 kişiden oluşur. 16 kişiden fazla oyuncusu bulunan topluluk yarışmaya alınmaz. Bu durum, yarışma anında belirlenirse topluluk diskalifiye edilir.

6) Oyun topluluğuna eşlik edecek müzik grubu (solist, çalgı topluluğu yöneticisi (şef) de dahil ), en fazla 8 kişi olacaktır. Kullanılan çalgılar, yöre çalgıları olacaktır. Oyunlar geleneksel formlarda, ezgi, tavır, tempo, usul bakımından aslına uygun icra edilecek, yöresel karakteri bozulmayacaktır.

7)Her basamak yarışmasında, oyuncuların ve müzisyenlerin, topluluğun sunmuş olduğu oyun yöresinin giysisini giyme zorunluluğu vardır. Ancak müzisyenlerin giysilerindeki (başlık, kama ve benzeri) icrayı engelleyici aksesuarlar ve parça eksikliklerinden puan silinmez. Aynı kural, solist veya koristler içinde geçerlidir.

8) Topluluklar sahneye giriş ve çıkışlarını yan kulislerden yapacaklardır. Yarışma için topluluklar sahneye giriş ve çıkışlarını oyun yöresinin özelliklerine bağlı kalarak yapmak zorundadırlar.

9) Oyun süresi müzikle başlar. Yöreye ait açış veya giriş müziği varsa bunun süresi en fazla 60 saniyedir. Bu sürenin bitiminde oyun başlamamışsa, oyun topluluğunun genel ortalama puanından bir puan silinir.