Oppenheimer (film)

Oppenheimer, Christopher Nolan tarafından yazılan ve yönetilen 2023 yapımı bir epik biyografik gerilim filmidir. Kai Bird ve Martin J. Sherwin tarafından yazılan 2005 yapımı American Prometheus kitabından uyarlanan film, Manhattan Projesi'nde ilk nükleer silahın geliştirilmesinde büyük rol oynayan Amerikalı teorik fizikçi J. Robert Oppenheimer'ın hayatını konu almaktadır. Filmin başrolünde Cillian Murphy yer alırken, Emily Blunt Oppenheimer'ın eşi Katherine "Kitty" Oppenheimer, Matt Damon Oppenheimer'ın askerî sorumlusu Leslie Groves ve Robert Downey Jr. Amerika Birleşik Devletleri Atom Enerjisi Komisyonu'nun kıdemli üyesi Lewis Strauss rolündedir. Yardımcı oyuncu kadrosunun diğer üyeleri arasında Florence Pugh, Josh Hartnett, Casey Affleck, Rami Malek ve Kenneth Branagh yer alıyor.

Film projesi, ilk defa Eylül 2021'de Universal Pictures Nolan'ın yapımını üstlendiğinde duyuruldu. Murphy Ekim ayında Oppenheimer'ı canlandırmak üzere seçildi ve ana kadrodaki diğer oyuncular Kasım 2021 ile Nisan 2022 arasında kadroya katıldı. Ön prodüksiyon Ocak 2022'de başladı ve çekimler Şubat'tan Mayıs'a kadar sürdü. Oppenheimer'da tarihte ilk kez IMAX siyah-beyaz film fotoğrafçılığı bölümleri de dâhil olmak üzere IMAX 65 mm ve 65 mm geniş biçim film kombinasyonu kullanıldı. Önceki çalışmalarında olduğu gibi Nolan, kapsamlı pratik efektler ve olabildiğince az bilgisayar tabanlı görüntü kullandı.

Oppenheimer ilk kez 11 Temmuz 2023'te Paris'teki Le Grand Rex'te gösterildi ve Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'ta 21 Temmuz 2023'te Universal Pictures tarafından sinemalarda vizyona sokuldu. Greta Gerwig'in Barbie filmiyle aynı anda yayınlanması, sosyal medyada "Barbenheimer" olayına yol açarak izleyicileri iki filmi birden izlemeye teşvik etti. Film ilk üç haftasında 559 milyon dolar gişe hasılatı elde etti ve tüm zamanların en iyi gişe hasılatı yapan II. Dünya Savaşı filmi oldu. Yapım özellikle oyuncu kadrosu, senaryosu ve görselliğiyle eleştirmenlerden övgü aldı.

Aralık 2020'de Warner Bros. Pictures, COVID-19 pandemisinin film endüstrisi üzerindeki etkisi nedeniyle 2021 filmlerini sinemalarda ve HBO Max'te aynı anda yayımlamayı planladığını duyurdu. Uykusuz (2002) ile başlayan filmlerinin her birinde stüdyoyla ortak olan Christopher Nolan, karara inanmadığını dile getirdi. Ocak 2021'de basında çıkan haberlerde, Nolan'ın bir sonraki filminin Warner Bros. tarafından finanse edilmeyen veya dağıtılmayan ilk film olma olasılığından bahsedildi. Nolan daha önce stüdyonun Wonder Woman 1984 (2020) filmini aynı anda yayımlama kararını desteklemiş, bu durumun düzgün bir şekilde ele alındığını düşündüğünü, ancak filmi Tenet'in ertelenen gösterimiyle ilgili herhangi bir tartışmanın dışında tutulduğunu belirtmişti.

Eylül 2021'de, Nolan'ın II. Dünya Savaşı sırasında atom bombasının yaratıcısı J. Robert Oppenheimer hakkında bir biyografik film yöneteceği ve başrol için Cillian Murphy ile müzakerelerde bulunacağı bildirildi. Nolan, Warner Bros. ile olan gergin ilişkisi nedeniyle Sony Pictures, Universal Pictures, Paramount Pictures ve Apple Studios dâhil olmak üzere film için birden fazla stüdyoya başvurdu, ancak onlarla tekrar çalışma seçeneği hâlâ mevcuttu. 14 Eylül'de Universal'ın filmi dağıtacağı ve prodüksiyonun 2022'nin ilk çeyreğinde başlayacağı açıklandı. Nolan'ın taleplerinden bazıları 100 milyon dolarlık bir yapım bütçesi ve eşit bir pazarlama bütçesi, en az 100 günlük bir tiyatro penceresi, filmin ilk dolar brütünün yüzde 20'si ve filmin yayımlanmasından önceki ve sonraki üç haftalık bir süreyi içeriyordu.

Oppenheimer, Nolan ve Murphy'nin altıncı ortak çalışması ve Murphy'nin başrolde oynadığı ilk film olma özelliğini taşıyor. Oyuncu, role hazırlanmak için J. Robert Oppenheimer'ın hayatı hakkında "çok fazla okuma" yaptığını ve David Bowie'nin 1970'lerdeki görünümünden de ilham aldığını belirtiyor. Ekim 2021'de Murphy ve Emily Blunt'un rol alacağı doğrulandı. 2021'in sonunda kadroya Matt Damon, Robert Downey Jr., Florence Pugh, Rami Malek ve Benny Safdie de eklendi. 2022'nin başlarında ise Josh Hartnett, Dane DeHaan, Jack Quaid, Matthew Modine, Dylan Arnold, Olli Haaskivi, Alden Ehrenreich, David Krumholtz, Michael Angarano ve Kenneth Branagh kadroya katıldı.

Ön prodüksiyon Ocak 2022'de New Mexico'da başladı; Santa Fe ve Los Alamos'ta iki gün süren bir oyuncu seçmesi yapılarak yerel halk, askerî personel ve bilim adamlarını canlandıracak kişiler seçildi. Şubat ayında bir başka oyuncu seçmesi daha gerçekleştirildi. Görüntü yönetmeni olarak Hoyte van Hoytema'nın görev aldığı film, Şubat 2022'nin sonlarında çekimlere başladı. Film, IMAX 65 mm ve 65 mm geniş formatlı film kombinasyonunu kullandı. Bunun yanı sıra, IMAX siyah-beyaz analog görüntülü sekanslar içeren ilk filmdir.

Oppenheimer, 21 Temmuz 2023'te Universal Pictures tarafından IMAX, 70 mm, 35 mm ve 65 mm geniş formatta piyasaya sürüldü. Filmin bütçesini ve pazarlama maliyetlerini göz önünde bulunduran Variety, filmin kâr elde etmesi için dünya çapında en az 400 milyon dolar hasılat elde etmesi gerektiğini söylüyor.