Juliopolis Nekropolü

Juliopolis Nekropolü; Ankara'nın Nallıhan ilçesinde bulunan bir nekropoldür. Juliopolis Antik Kenti'nin bir parçası olan alan ilk olarak 1999 yılında keşfedilmiş ve milattan sonra 1. yüzyıla tarihlenmiştir. Anadolu Medeniyetleri Müzesi bünyesinde gerçekleştirilen çok sayıda kazıda üzerinde "Bithynia’nın kayıp kenti Juliopolis" yazan bronz sikkeler ele geçirilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda nekropolün Helenistik dönemde oluşturulduğu, Roma döneminde yoğun biçimde kullanıldığı ve Bizans döneminde de hizmet vermeye devam ettiği tespit edilmiştir.

Nekropol alanında yapılan kurtarma kazıları çerçevesinde farklı türlerde yaklaşık 700 adet mezar keşfedilmiştir. Oda, sanduka, toprak, lahit, taş plakalı ve Laginos tarzında oluşturulan mezarlarda çok sayıda kişisel eşya ele geçirilmiştir. Bunlar arasında takılar, metal kaplar, strigilisler, aynalar, koku şişeleri, sikkeler, kandiller ve seramik kaplar bulunmaktadır. Bulunan mezarların büyük çoğunluğu Aladağ Çayı'nın doğusunda kalan kısımda yer alırken en fazla bulunan mezar tipi ise sanduka tarzı mezarlardır. Bölgedeki kayaç yapısının oyularak mezar açmaya elverişli olmasından dolayı daha çok sanduka mezarların tercih edildiği düşünülmektedir.

Kazı alanında bulunan oda mezarların çoğu bir veya daha fazla klineli, merdivenli ya da derin çukura sahip dromoslu mezarlardır. Ana kayaya oyularak hazırlanmış sanduka tipi mezarlar da bir veya daha fazla kapakla örtülmüşlerdir. Alandaki toprak mezarların üstleri taş kapaklar veya çatı kiremitleriyle kapatılmıştır. Bunların yanı sıra bir mezarda sikke dışında herhangi bir iskelet kalıntısına rastlanmamış; buranın da sembolik, boş mezar olduğu düşünülmüştür. Ayrıca üst üste gömülme geleneğinin yoğun şekilde uygulandığı ve özellikle oda mezarlarda onlarca kişinin aynı yere defnedildiği ortaya çıkmıştır.

Konstantinopolis’ten Nikaia’ya oradan da Ankyra üzerinden Judaea’ya (Kudüs) uzanan Hacıyolu üzerinde yer alması nedeniyle M.S. 4. ve 9. yüzyıllar arasında bölgenin önemli ticaret merkezlerinden biri haline gelir ve kentin piskoposlarının isim ve imzaları düzenli olarak Bizans Sinot Meclisi (Ruhani Meclis) kayıtlarında görülmektedir. Juliopolis 9. yüzyılda İmparator I. Basil’e (M.S. 867–886) atfen Basilium-Basileion ismini alır ve 11. yüzyıla kadar bu isimle varlığını sürdürür1. Bu tarihten sonra edebi eserlerde ismine rastlanmamaktadır. Böylelikle Juliopolis tarih sahnesinden çekilir.

2012 yılı çalışma sezonunda nekropol alanının güneybatı tepe kısmındaki kayalık alanda tespit edilen şapelin iç bölümü kazıldı. 2013 yılında ise tabandaki kalker ana kayaya oyulmuş şapelin giriş kısmanda 5 x 5 metre boyutlarında bir açma ile şapelin giriş bölümünde kazıya başlanmıştır. Açmadaki dolgu alınmaya başlandığında dolgu içinden bol miktarda çatı kiremidi parçaları gelmeye başlamıştır.

güney nefi ve güney uzun duvarı tespit edilen kilisenin kuzey uzun duvarı ile batıdaki girişini açığa çıkarmak amacıyla çalışmalara devam edildi ve kilisenin tamamı açığa çıkarıldı.

seviyeleri görünmeye başlanmıştır. Açma içinde geçmiş yıllarda baraj gölünden tepedeki su deposuna su borusu döşemek amacıyla yapılmış çalışmada duvarın bir bölümünün tahrip edildiği görülmüştür. Açma içinde çalışmalar savunma duvarının temeline kadar devam ettirilmiştir. Bu alanda açığa çıkarılan savunma duvarının devamı kuzeye doğru aşamalı olarak genişletilerek A açmasına kadar olan bölümü açığa çıkarılmış ve tepede A açmasında açığa çıkarılan kule/bastiyon ile birleştirilmiştir. Açığa çıkarılan savunma duvarı yaklaşık olarak 41.10 metre uzunlukta genişliği ise 190 cm. ile 220 cm. arasında değişkenlik göstermektedir. Duvarın genişliği stabil olmayıp değişkenlik göstermektedir. Bu farklılık duvarın alt seviyelerinin daha kalın, üst seviyelerinin ise daha dar olduğundan kaynaklandığı söylenebilir. Tahrip olmuş duvarın yüksekliği en tepede 47 cm, güneyde ise 160 cm.ye varan yükseklikte korunmuştur. Duvarın alanda yaklaşık olarak 224 metre uzunluğa sahip olduğu tahmin edilmektedir.