Chi-Raq

Chi-Raq, 2015 yılı Amerikan yapımı müzikal, suç, komedi-dram filmidir. Filmin yönetmeni ve yapımcısı Spike Lee, senaryoyu Kevin Willmott ile birlikte yazdı. Chicago'da geçen film, kentin güney tarafındaki mahallelerde, özellikle Englewood mahallesinde yaygın olan çete şiddetine odaklanıyor.

Hikâye Aristofanes'in, Peloponez Savaşı'na giren erkekleri cezalandırmak için kadınların kocalarıyla cinsel ilişkiyi kestiği Klasik Yunan komedi oyunu Lysistrata'ya dayanır. Nick Cannon, Wesley Snipes, Teyonah Parris, Jennifer Hudson, Angela Bassett, John Cusack ve Samuel L. Jackson filmin oyuncuları arasında.

Dolemedes tarafından anlatılan olaylarda Chicago'nun güney yakasında, iki rakip çete arasında bir savaş yaşanır: "Chi-Raq" lakaplı rapçi/çete lideri Demetrius Dupree liderliğindeki Spartalılar ve çete lideri Cyclops tarafından yönetilen Trojanlar. Demetrius'un sevgilisi Lysistrata, Demetrius'un konserinde bir çatışma, sevişirken evlerinin kundaklanması ve daha sonra Irene'nin kızı olduğu ortaya çıkan Patti adındaki genç bir kızın yanlışlıkla bir çete çatışmasında vurulması gibi çeşitli şiddet olaylarının patlak vermesinden rahatsız olur.

Lysistrata, evin kundaklanmasından sonra aydın, şiddet karşıtı Miss Helen Worthy'nin yanına taşınır. Worthy ona İkinci Liberya İç Savaşı'nı durdurmaya yönelik bir barış hareketinin başı ve cinsellik grevi tehdidinde bulunan Leymah Gbowee'yi araştırmasını tavsiye eder. Worthy ve Gbowee'den esinlenen Lysistrata Spartalılar ve Trojanlıların sevgilileri arasında bir toplantı düzenler. Onları erkekler silahlarını bırakmayı kabul edene kadar cinsel greve gitmeye ikna eder ve "Barış Yoksa, Am Yok" sloganı ile yola çıkarlar.

Birçok mahalleden ve meslekten kadının da boykota katılması grev hızla kentin her tarafına yayılır. Muazzam katılıma rağmen Spartalılar ve Trojanlar savaşı bitirmeyi reddeder. Irene'in genç kızı Patti'nin cenaze töreninin ardından Lysistrata yerel vaiz Fr. Mike Corridan ile konuşur. Vaiz, Güney Yakası'nın savaşlarından kazanç sağlayan Amerikan kurumlarına karşı öfkeyle konuşur. Sorunun çetelerin kızgınlığından daha büyük olduğuna karar veren Lysistrata ve kadınlar, askeri bir cephaneliği, askerlerle ve generalleri General King Kong'u ayartarak ele geçirirler.

Cephaneliğin ele geçirilmesi, askerin ve polisin bölgeyi çevrelediği ulusal bir krize yol açar, ancak tesis ellerinde rehine olmayan 75 silahsız kadın tarafından işgal edildiği için baskın düzenlenemez. Kadınların eylemleri aynı zamanda boykotlarının dünya çapında ünlü olmasına ve dünyanın dört bir yanındaki ülkelerden kadınların kendi seks grevlerini organize etmelerine neden olur. Belediye Başkanı McCloud ve Polis Şefi Blades tarafından düzenlenen planla askerler, baştan çıkarıcı müzik çalarak cephanelikteki kadınları dışarı çekmeye çalışır, ancak kadınlar askerlerin kulak tıkaçlarını fark edince plan başarısız olur ve erkekler kendilerini müzikten dolayı dayanılmaz bir şekilde cinselliğe aç hisseder.

Üç ay sonra, Cyclops ve Demetrius'un çeteleri, seks yokluğundan ve çetenin kaderini düşünmek için bolca zaman harcamaktan dolayı gerçekleri görmeye başlar. Demetrius, Spartalılardan vazgeçmemeleri için diretir ama boykota Belediye Başkanı McCloud'un karısı ve ABD'nin First Lady'sinin katılmasının ardından Lysistrata ile buluşmayı kabul eder. Belediye bir anlaşma düzenler: Demetrius ve Lysistrata birbirleriyle yatağa girer. Orgazma ilk ulaşanın kaybedecek ve diğerinin şartlarını kabul edecektir. Anlaşma Cyclops'un gelmesi ve Trojanlarla birlikte silah bırakacağını açıklamasıyla bozulur.

Ertesi gün, Lysistrata, Chicago Belediye Başkanı McCloud ve Cyclops bir ateşkes anlaşması düzenler. Anlaşmanın imzalanmasıyla silah şiddetini sona erdirilmesi ve yeni hastaneler ve acil serviler açılması kararlaştırılır. Demetrius anlaşmayı imzalamayı reddeder ve gider, ama sonuçta Miss Worthy, kızını Demetrius'un öldürdüğünü bildiğini; babası Jamel Dupree'nin cinayeti itiraf ettiğini söylemesinden etkilenir. Irene'i öldürdüğünü itiraf eder ve teslim olur.

Rapçi Kanye West'in başlangıçta filmde oynayacaktı ancak muhtemelen çalışma zamanlamalarının uyuşmaması nedeniyle filmde rol almadı. 21 Temmuz 2015'te La La Anthony'nin filmin kadrosuna Nick Cannon, Wesley Snipes, Jennifer Hudson, Angela Bassett, John Cusack ve Samuel L. Jackson'la katıldığı açıklandı. Dave Chappelle filmde bir striptiz kulübünün sahibi olarak yer aldı. Bu filmle Lee daha önceki Mo' Better Blues, Jungle Fever ve Malcolm X gibi filmlerinde rol almış Bassett, Jackson ve Snipes ile tekrar çalıştı.

Temel çekimler Haziran 2015'te başlamış ve yapım Temmuz ayına kadar devam etmiştir. Projede birçok yerel aktör rol aldı ve 9 Mayıs 2015'te Chicago'da açık rol duyurusu yapıldı.

Filmin kasım ayındaki fragmanı tartışmalara yol açtı. (Film yayınlanmadan önceki) Eleştiriler arasında acil servis dokturu Amy Ho'nun, Chicago Tribune'de çıkan, her akşam yerel hastanelerde ölen Chicagoluların eğlence amacıyla kullanılması üzerine yazısı da vardı. Buna benzer eleştiriler Twitter ve diğer sosyal medya sitelerinde de yazıldı.

"Chi-Raq" terimidi "Chicago" ve "Irak" kelimelerinin birleşiminden oluşur ve bu terim yüksek suç oranları yüzünden savaş alanına benzeyen şehirleri için Chicago sakinleri tarafından yaygın olarak kullanılan bir endonimdir. Şehir sakinleri ve Belediye Meclisi üyeleri Lee'den filmin adını değiştirmesini istedi ve Lee'yi film yapımcısının alacağı vergi stopajını vermemekle tehdit etti. Lee daha sonra Chicago Belediye Başkanı Rahm Emanuel'e "zorba" ve bazı meclis üyelerine de eleştirilerinden dolayı "etek öpücü" dedi.

Filmin prodüksiyonu, müzik süpervizörü Thomas "DJ Slugo" Kendricks'in sanatçılardan müziklerinin film müziği seçimlerine girebilmesi için para istediği ortaya çıkınca basında olumsuz eleştiriler aldı. Filmin yapım ekibi tarafından gereken önlemler alındı ve Kendricks kovuldu.

Chi-Raq, Amazon Studios tarafından çıkarılan ilk orijinal filmdir. Buna ek olarak Roadside Attractions ve Lionsgate, kısa bir süre sonra Amazon Instant Video'da gösterime girecek olan filmin 4 Aralık 2015'te sinemalarda sınırlı bir gösterimi için şirketle ortaklık kurdu. Filmin ilk fragmanı 3 Kasım 2015'te çıktı.

Film, 4 Aralık 2015'te Kuzey Amerika sinemalarında sınırlı bir gösterime girdi. Açılış hafta sonunda 305 sinemadan $1.250.224 değerinde hasılat yaptı, buna ek olarak Chicago'da 22 salon başına her salonda ortalama $15.000 daha fazla hasılat oldu.

Chi-Raq eleştirmenlerden genel olarak olumlu eleştiriler aldı. Rotten Tomatoes'te, film 146 yoruma göre %82 puan aldı, ortalama puanı 10 üzerinden 7,35'tir. Sitenin eleştirmenlerine göre "Chi-Raq çılgınca düzensiz olduğu kadar önemli konulara değinen ve tatmin edici bir şekilde iddialı bir film -ve Spike Lee'nin geç dönem çalışmalarının en akıllı, en keskin yanları ve çok yönlü eğlencesini içeriyor." konusunda fikir birliğinde. Metacritic, 31 eleştirmene dayanarak 100 üzerinden 77 puan vererek "genellikle olumlu yorumlar" olduğunu belirtiyor.

Metacritic ayrıca Chi-Raq'ı Steve Jobs ile 2015'in en çok beğenilen 27. filmi olduğunu belirtti. Beş eleştirmen filmi yılın en iyisi, 18 eleştirmense üç veya ikinci sırada olduğunu yazdı.