Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu

TENMAK, 28 Mart 2020 tarihli ve 31082 sayılı resmi gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile enerji, maden, iyonlaştırıcı radyasyon, parçacık hızlandırıcıları ve nükleer teknoloji alanında hizmet etmek, Türkiye'nin rekabet gücünü artırmak ve sürekli kılmak, inovasyon ihtiyacını karşılamak, yeni ürünlerin üretimini ve var olanların geliştirilmesini sağlamak, araştırmacılara bilimsel ortam temin etmek, kamu ve özel hukuk kişileriyle iş birliği içinde bilimsel araştırmalar yapmak, yaptırmak, bu araştırmaları koordine etmek, teşvik etmek, araştırma ve geliştirme faaliyetlerine katkı sağlamak, bilimsel, teknik ve idari çalışmaları yapmak, yaptırmak, düzenlemek, desteklemek, iş birlikleri kurmak ve koordine etmek amacıyla kurulmuştur. Yine aynı kararname ile kapatılan Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü ve Nadir Toprak Araştırma Enstitüsü'nün görevlerini devralmıştır.

Türkiye'de enerji alanında sürdürülen özelleşmiş çalışmalar kapsamında, nükleer alandaki çalışmaların temelleri 1956 yılında 6821 sayılı Kanun ile Başbakanlık' a bağlı olarak Ankara'da Atom Enerjisi Komisyonu (AEK) Genel Sekreterliğinin kurulması ile atılmıştır.

29 Temmuz 1957 yılında Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kuruldu. Türkiye, 1957 yılında tüzüğünü (IAEA Statute) onaylamak suretiyle UAEA’ya üye olan ilk grup ülke arasında yer almıştır.

Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi 06/01/1962 tarihinde saat 19:14'te TR-1 araştırma reaktörü "kritik olmuş", 27/05/1962 tarihinde Cumhurbaşkanının katılımı ile resmi açılışı yapılarak Merkezin kuruluşu tamamlanmıştır.

Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK), Türkiye'de nükleer enerji sektöründeki faaliyetler ile radyasyonla ilgili tesis ve faaliyetleri düzenlemek ve denetlemekle görevli kurum. 9 Temmuz 2018 tarihinde 702 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kurulmuştur.

Küresel gelişmeler ışığında ve ulusal enerji politikamız doğrultusunda, 28/03/2020 tarihli ve 57 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde çalışmalarına devam eden Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü ve Nadir Toprak Elementler Araştırma Enstitüsü Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) çatısı altında bir araya getirilmiştir.

Türkiye'nin de Kurucu Üyesi olduğu ve Kurumca temsil edildiği SESAME ile ilişkili Ülkemiz araştırmacılarının yürüttükleri faaliyetlere 2014 yılından bu yana destek verilmektedir.

Türkiye, 1957 yılında tüzüğünü (IAEA Statute) onaylamak suretiyle Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’na (UAEA) üye olan ilk grup ülke arasında yer almıştır.

Türkiye'deki araştırmacıların CERN'deki araştırmalara katılımlarının sağlanmasına yönelik olarak Kurumumuzca desteklenecek projelerin teklif aşamasından sonlandırılmasına kadar olan döneme ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanan "Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu CERN Projelerini Destekleme Yönergesi" revize edilerek 12.11.2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

TENMAK Başkan Yardımcısı OECD Nükleer Enerji Ajansı Yönetim Komitesi üyesidir. Yönetim Komitesi yılda 2 kez toplanmakta ve NEA Statüsünde tanımlanan görevleri yerine getirmektedir. ETKB ve TENMAK yetkilileri NEA Teknik Komitelerinde görev almaktadır.