SalihHub/Wikipedia-TR-2023-Embedded-Dump huggingface dataset:
Krapina Neandertal Sit Alanı

Hušnjakovo Tepesi (Hırvatça :Hušnjakovo brdo) olarak da bilinen Krapina Neandertal Sit alanı, Paleolitik bir arkeolojik sit alanıdır. Bölge ilk olarak 1899 ve 1905 yılları arasında kazı yapan ve daha sonra burada bulunan Neandertaller hakkında ilk yayınlar olan iki monograf yayınlayan Dragutin Gorjanović-Kramberger tarafından keşfedildi. Hrvatsko Zagorje'deki Krapinica Nehri'ne bakan bir kumtaşı kayalığında yer alan prehistorik alan çökmüş bir mağarada yer almaktadır.

Krapina Neandertal Sit Alanı, Neandertal kalıntılarının bilinen en büyük örneklerine ev sahipliği yapmaktadır. Bazı bilim adamları bu sayıyı yaklaşık 80 civarında açıklamışken bazı bilim adamlarına göre bu sayı 27'dir.

Bu alanın yakınındaki ilk müze, 10 Mayıs 1952'de açıldı. Krapina Miras Müzesi olarak adlandırılan müze, seçkin tarih öncesi Neandertal buluntularından başlayarak Yugoslav Partizanlarına kadar bölgenin tarihini kapsamlı bir şekilde sergilemektedir. Müzeye 1966'da iki sergi daha eklendi: Dr. Ljudevit ve etnografya sergisi. Bu süre zarfında, Neandertallere özel olarak adanmış bir müze yoktu.

İhtisas müzesi fikri ilk olarak 1999 yılında ortaya atılmıştır. Halihazırda var olan yapıların uyarlanması ve yenilenmesi, yenisini yapmaktan daha pahalı göründüğü için, sıfırdan yeni bir yapı yapma fikri kabul edildi. Böylece 2002 yılına kadar yeni müze çalışmaları başladı.

Yeni müze 2010 yılında tamamlandı. Bina cephesinin büyük bir kısmı camdan yapılmıştır, ve müze küçük bir tepeye inşa edilmiştir. Binanın girişi, gri betondan büyük oval bir avluya açılmaktadır; girişin karşısında, Krapina Neandertalleri hakkında belgesel filmler oynatan geniş bir ekran bulunmaktadır. İkinci kata açılan geçit, açık alanda ve boyalı duvarlar boyunca müze parçalarının yerleştirildiği dairesel bir şekle sahiptir.

Bölgedeki araştırmalar sonucunda 1191 litik eser keşfedildi. Bu eserler Gorjanović-Kramberger tarafından tanımlanan on jeolojik seviyenin farklı bölümlerinden ortaya çıkarıldı. Taş aletler en çok hominid fosillerinin de bulunduğu seviyeler olan 3. ve 8. seviyelerde yaygındı.

François Bordes tarafından ortaya konan Orta Paleolitik tipolojiye göre, Krapina litik topluluğu, çeşitli alet sınıflarının bir karışımı ile Musteryen olarak kategorize edilebilir. Topluluğa, tüm taş alet buluntularının yarısından fazlasını oluşturan yan kazıyıcılar hakimdir, bu da onu Çarentiyen Musteryen olarak sınıflandırır. Üst Paleolitik buluntular, Levallois boşlukları gibi nadirdir. Taş aletlerin üretiminde altı kaya türü kullanılmıştır: volkanik tüf, silisleşmiş tüf, çörtler, kuvars agregaları, opaller veya kalsedonlar ve taşkın kökenli kayalar. Tüfler ve silisli tüfler en sık görülen malzemelerken (%65), çörtler buluntuların ~%23'ünü oluşturur.
Neccariyye

Neccariyye; El Hüseyin bin Muhammed en-Neccar, tarafından kurulan bir İslam dini itikadi mezhebinin adıdır. Mezhebin kurucusu En-Neccar, Abbasi halifesi Me'mun devrinin bir kelamcısı olup 844 senesinde ölmüştür. Şehristanî ve Râzî gibi alimler bu mezhebi Cebriyeci olarak göstermişlerdir. Bu mezhep mensupları bazı bakımlardan Eşariye'ye bazı bakımlardan da Mutezile'ye uymuşlardır.

Allah'ı, melekleri, peygamberleri, farzları bilmek ve bunları kalple tasdik ederek dille söylemek iman etmek demektir. Bunlardan birini bilmeyen veya tasdik edip de dille söylemeyen kafirdir.
Cennetin Ejderleri

Cennetin Ejderleri ya da özgün adıyla Dragons of Eden: Speculations on the Evolution of Human Intelligence, Carl Sagan'ın 1977 yılında yayımlanan kitabı. Yazar kitapta antropoloji, evrim, biyoloji, psikoloji ve bilgisayar bilimini bir arada ele alarak, insan zekasının gelişimi hakkında iyi bir bakış açısı sunar.

Kitabın ilginç taraflarından biri, zekanın ölçümünde niceliksel yolların incelenmesidir. Sagan, beyin ağırlığı ile vücut ağırlığı oranının iyi bir gösterge olduğunu belirterek, insanların en yüksek orana, yunusların da ikinci yüksek orana sahip olduklarını paylaşır.
Egretta vinaceigula

Egretta vinaceigula balıkçılgiller (Ardeidae) familyasından bir kuş türü. Afrika'da yaşayan bu tür Afrika-Avrasya Göçmen Sukuşları Korunması Sözleşmesi'nin uygulandığı türlerden biridir. Doğal yaşam alanı kaybı tehdidi nedeniyle türü Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tarafından hassas türler arasında sınıflandırılmıştır.

1971 yılına kadar Egretta vinaceigula ve daha yaygın olan kara balıkçıl Egretta ardesiaca aynı türün farklı fenotipleri sanılmaktaydı. Ancak E. vinaceigula kara balıkçıldan ayrı bir tür olarak sayılmak için yeterli özelliklere sahiptir. Bu özellikler sarı bacaklar ve boğazda şarabi kahverengi tüylerdir. Erişkin olmayan kuşlarda şarabi tüyler boğazdan karna kadar iner. Ayrıca E. vinaceigula, kara balıkçılın avlanırken kanatlarını açıp suyun yüzeyinde gölge yapması özelliğini göstermez.

Afrika'nın güneyinde yaşar. En büyük popülasyonlar Zambiya ve Botsvana'dadır. Zambiya'da 500 ila 1000 civarında birey bulunur. Botsvana'nın kuzeyinde bilinen 10 kolonide 2.000'in üzerinde kuş vardır. Bu popülasyon kuzey Namibya'ya doğru yayılır, burada 300 civarında kuş olduğu sanılmaktadır. Üreme dönemi dışında Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Zimbabve ve nadiren de Güney Afrika'nin kuzeyinde görülür. Bu tür balıkçıl her zaman küçük sayıda gözlemlenir, nadiren 100'ün üzerinde kuş birlikte görülmüştür. Dünya popülasyonunun 3.000 ila 5.000 arasında olduğu sanılmaktadır.
Peçete

Peçeteler, dize serilerek elbiseye yemek ve içecek dökülmesini önlemek için de kullanılır ve çeşitli şekiller verilerek masanın daha güzel ve estetik görünmesini sağlar. Klasik peçete rengi beyazdır; masa örtüsüne uyumlu olacak şekilde çeşitli renklerde peçeteler de üretilir.

Türkçeye İtalyanca pezzetto (küçük kumaş veya kâğıt parçası) sözcüğünden geçmiştir. Gündelik hayatta peçete olarak kullanılan bu obje, antik kaynaklarda mappa olarak adlandırılan ketenden dokunan bir tekstil ürünü idi. Yüzü kurulamak için bir mendil veya havlu olarak kullanılan mappa, ziyafet sofralarında peçete olarak kullanılmakta idi. Antik Roma döneminden heykeller, kabartmalar, lahitler, mozaikler ve fildişinden tablolarda sıklıkla karşılaşılan mappa, onu elinde tutan kişinin statüsünü belirleyen bir semboldür.

Kağıt peçeteler ve kumaş peçeteler olmak üzere iki tür peçete vardır. Kumaş peçeteler için kolay temizlenebilir, sıvıları emebilen, kalıcı şekil alabilen türde kumaşlar tercih edilir. Pamuklu, keten, pamuk–keten karışımı veya pamuk terilen karışımı kumaşlardan peçete yapılır. Kağıt peçeteler, kumaş peçetelerin yerine kullanılabildiği gibi kumaş peçete ile birlikte de kullanılabilir.

İtalyanca pezzetto "küçük kumaş veya kâğıt parçası" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca pezzo "parça" sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *pettia sözcüğünden evrilmiştir. Geç Latince sözcük Kelt dillerinde yazılı örneği bulunmayan *petssi sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷezd-i- "parça" biçiminden evrilmiştir.
White Bear Lake, Minnesota

White Beaar Lake, Amerika Birleşik Devletleri'nin Minnesota eyaletinde yer alan ve Raamsey ilçesinde yer alan bir şehirdir. 26 Kasım 2009 tarihinde yapılan nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 23,797 olduğu tespit edilmiştir.

15 Mart 2010 tarihinde yapılan nüfus sayımına göre şehirde 91,873 kişi, 5,109 ev ve 3,239 aile bulunmaktadır. Şehrin nüfus dağılımı ise %79,0 Beyaz, %11,3 Afrikan Amerikan, %0,3 Yerli Amerikan, %5,2 Asyalı, %0,1 Pasifik Adalı, %1,1'i ise diğer gruplardandır.

1 Nisan 2000 tarihinde yapılan nüfus sayımına göre şehirde 29,843 kişi, 10,450 ev ve 8,600 aile bulunmaktadır. Şehrin nüfus dağılımı ise %79,0 Beyaz, %11,3 Afrikan Amerikan, %0,3 Yerli Amerikan, %5,2 Asyalı, %0,1 Pasifik Adalı, %1,1'i ise diğer gruplardandır.
Kaynak bazlı ekonomi

Kaynak bazlı ekonomi, para, kredi, takas ya da benzeri hiçbir borç ve kölelik şeklini kullanmadan, insanların ihtiyaçları olan her şeye erişimini sağlamayı öngören ekonomik model. Endüstriyel tasarımcı, mucit, yazar ve aynı zamanda bir fütürist olan Jacque Fresco tarafından geliştirilmiştir.

İnsanlığın gelişimi için para yerine kaynakların kullanmasını hedefleyen bu modele göre, dünya üzerindeki yoksulluğun, kıtlığın, toplumdaki her türlü yozlaşmanın, suçun ve savaşların nedenini, günümüz dünyasının toplumun yararına olan teknolojik gelişmeleri bilinçli bir şekilde yavaşlatan kâr bazlı ekonomik sistemdir. Topraklar, fabrikalar ve diğer kaynaklar var olduğu sürece, üretmek istenilen her şey üretilebilir ve maddi ihtiyaçlar karşılanabilir. İnsanlığın esas ihtiyacı olan para değil, hayatın ihtiyaçlarına ulaşabilmektir.

Kaynak bazlı bir ekonomide tüm kaynakların, doğrudan doğruya nüfusun hayatını daha iyi bir hale getirmek amacıyla kullanılması hedeflenir. Paradan ziyade kaynaklara bağlı olan bir ekonomide, hayatın ihtiyaçlarının rahatça üretilebileceği, herkes için çok yüksek bir yaşam standardının sağlanabileceği düşünülür.

Fresco, Dünya'daki tüm doğal kaynakların sadece seçilmiş azınlığın değil tüm insanlığın ortak mirası olduğunu ve doğal kaynakların piyasa ekonomisi yoluyla azınlığın çıkarına sunulmasının insan türünün varlığı için hem tehlikeli hem de yersiz olduğunu belirtmektedir.

Kâr bazlı ekonomik sistem tarafından teknolojinin gelişiminde kasıtlı olarak yaratılan yavaşlamanın, "kârlılık"tan kurtarıldığında daha fazla insan için daha çok kaynak bolluğu ve buna bağlı olarak daha fazla ürün sağlayacağı ve kıtlık, yoksulluk, açlığı ortadan kaldıracağı fikrini geliştirdi. Buna göre yeni keşfedilmiş kaynak bolluğu, insanların bencillik, yozlaşma ve açgözlülüğe olan eğilimini azaltacak ve birbirlerine güvenme eğilimini aşılayacaktır.

Fresqo'nun fikirleri Büyük Buhran yıllarında şekillendi. Fresqo dünyadaki, Büyük Buhran dönemine benzer olmakla birlikte onun kadar sert olmayan mevcut ekonomik durumun insanları serbest piyasa ekonomisi ve kapitalizmden uzaklaştırarak paranın yönetimini elinde tutan kurumlara karşı insanların güvenini yıkacağına inanmaktadır.

Jacque Fresco, 1980 yılında kaynak bazlı ekonominin temel alındığı Venüs Projesi'ni hayata geçirmiştir. Florida'da Okeechobee Gölü yakınlarında 85.000 m² alana sahip bir araştırma merkezinde çalışmalarını sürdüren Fresco, internet üzerinden yayınladığı video ve belgelerle, çeşitli konferanslarla toplumu geliştirmek ve daha ileri taşımak adına kaynak bazlı ekonomiye geçmenin; yenilenebilir şehirlerin, doğal kaynak yönetiminin ve gelişmiş otomasyonun önemini anlatmaya 2017 yılındaki ölümüne kadar devam etmiştir.
Erkek teslimiyeti

Erkek teslimiyeti, BDSM'de ve diğer cinsel faaliyetlerde itaatkar partnerin erkek olduğu bir durumdur. Hakimiyet ve teslimiyet ilişkisinin bir türüdür. 2015 yılında yapılan bir araştırma, BDSM'de aktif olan erkeklerin %46,6'sının itaatkar bir rolü tercih ettiğini, %24'ünün kendilerini geçiş olarak gördüğünü ve %29,5'inin baskın rolü tercih ettiğini gösteriyor.

BDSM'de erkek teslimiyeti pek çok farklı biçim alabilir ve penis ve testis işkencesi, zorla kadınlaştırma, boynuzlama, erotik aşağılama, yüze oturma, ürolagni, pegging, ayak fetişizmi gibi çeşitli etkinlikleri içerebilir.

18.yüzyılda Avrupa genelevleri, kırbaç kullanımı, kadın egemenliği ve erkek teslimiyeti gibi farklı BDSM türlerine el atmaya başladı. Bu, erkek teslimiyetinin doğuşu oldu.
Seyyid Taha Efendi

Arvasîzade Seyyid Taha Efendi, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında yaşamıştır. Seyyid ve Hüseyin kolundandır. Moğol istilâsı sebebiyle Irak'tan Doğu Anadolu'ya yerleşmiş ve çok sayıda âlim yetiştirmiş bir aileye mensuptur. Babası Halife Mustafa Efendi, Nakşî şeyhi, dedesi Seyyid Muhyiddin Efendi Başkale Müftüsü'dür. 1864'te o zaman Hakkâri Sancağı'nın merkezi olan Başkale'de doğdu. Ağabeyi tanınmış İslâm âlimi Abdülhakîm Arvâsî'den okuyup icâzetnâme (diploma) aldı.

Önce Başkale'de ağabeyinin medresesinde ders verdi. Bir yandan da Hakkâri Vilâyeti'nde memuriyetlerde bulundu. Mahkeme azalığı, müderrislik, rüşdiye (ortaokul) ve idadi (lise) muallimliği yaptı. Gever (Yüksekova) Müftüsü oldu. 1904 tarihinde Van Vilâyeti Nakîbüleşraf Kaymakamlığı'na tayin edildi.

1908'de Hakkârî Meb'usu seçildi. Donanma İâne Cemiyeti'nin Ziraat Bankası'na bağlanmasına dair kanun teklifini hazırladı. Resmî dil tartışmalarında önemli açıklamalarda bulundu. 1912'de Meclis-i Meb'usan'ın feshi üzerine memleketine döndü. Hakkâri Evkaf Müdürlüğü yaptı. 1915'te Rus işgali sebebiyle ailesiyle beraber Irak'a hicret etti. 1916'da Kerkük Medresesi müdürlüğü ve belâgat müderrisliğine getirildi. Musul İdadîsi'nde edebiyat ve Türkçe muallimliği yaptı. Memlekete dönerek 1918'de Van Müftüsü oldu.

İstanbul'da izinli bulunduğu esnada 1919'da Sultan Vahîdeddin'in iradesiyle Medrese-i Süleymaniye (sonra Medresetü'l-Mütehassisîn adını aldı) Fıkh-ı Şâfiî müderrisliğine tayin olundu. Aynı irade-i seniyye ile ağabeyi Seyyid Abdülhakîm Efendi de bu medreseye tasavvuf müderrisi tayin edildi. Burada dört sene kaldı. 1920'de İzmir Pâyesi'ne ek olarak Mahreç Pâyesi aldı.

1920'de milli meclise Hakkâri Milletvekili seçildiği halde, İstanbul'un işgali sebebiyle Ankara'ya geçemediği için istifa etmiş sayıldı. 1923-1924 arası Ankara'da Şer'iyye Vekâleti Heyet-i İftâiyye reisliği (Fetvâ Heyeti Başkanlığı), 1924-1928 arası da Heyet-i Müşâvere Reisliği (Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanlığı) yaptı. Bu vazifede iken felç geçirerek 19 Eylül 1928 tarihinde öldü. Kalaba mezarlığına gömüldü. Burası iskâna açılınca, Bağlum'a ağabeyinin yanına nakledildi. Dört çocuğu genç yaşta öldü. Türkçeden başka mükemmel Arapça ve Farsça bilirdi.

Eserlerinden hiçbiri basılmamıştır. Ayrıca çok talebe okutup defalarca icâzet vermiştir. Abdürrahim Zapsu, Kirazlımescid İmamı Mesnevihân Seyyid Cemal Efendi, Kadıköy Müftüsü Seyyid Mekki Efendi kendisinden okumuştur. Aynı zamanda edip ve hattat idi. Astronomi üzerine derin bilgisi sebebiyle medreseden arkadaşı Kandilli Rasathanesi Müdürü Fatin Gökmen belirli konularda kendisine danışırdı.

Fahri Çoker, Kazım Öztürk, Türk Parlamento Tarihi III. Cilt I. Dönem Milli Mücadele ve T.B.M.M. birinci dönem 1919 - 1923 I. Dönem Milletvekillerinin Özgeçmişleri, TBMM Vakfı Yayınları; Modern Türkiye 1920-1938; Ankara, 1995.

Ayfer Özçelik, Osmanlı Mebusan Meclisi'nde "Türkçe" Tartışması, OTAM (Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi), Sayı: 13, Sayfa: 213-226, Yıl: 2002.
Fanny Ahlfors

Fanny Augusta Ahlfors (21 Mart 1884 - 13 Ocak 1947) Fin bir Sosyal Demokrat politikacıydı. 1919–27 ve 1930–33 yılları arasında Turku seçim bölgesinden Finlandiya Parlamentosu üyesiydi. Ahlfors ayrıca 1925 ve 1931'de Finlandiya cumhurbaşkanını seçmek için seçim kurulunun bir üyesiydi. Pori'de doğdu ve öldü.
Mirvarid Dilbazi

Mirvarid Dilbazi, Azerbaycan'da Gazah'in Kanliklar köyünde doğdu. Her iki dedesi Hacı Rahim ve Abdurahman Dilbazi de şairdi. Ailesi 1921'de Bakü'ye taşındı ve yeni kurulan Kadın Yatılı Okulu'na girdi. Altı yıllık eğitimden sonra Bilajari'de yer alan bir ilkokulda ders vermeye başladı. Azerbaycan Diller Üniversitesi'nden mezun oldu ve Kuba'ya taşınarak burada öğrenimine devam etti. Mezun olduktan sonra Azerbaycan Pedagoji Enstitüsü'nde eğitim faaliyetlerine devam etti.

Dilbazi'nin ilk şiiri olan Kadın'ın Özgürlüğü 1927 yılında yayınlandı. Ardından ilk kitabı Bizim Sesimiz 1934 yılında basıldı. Ardından birçok şiir, çocuk kitabı yazmıştır. İlk Bahar (1937), Anavatan için Aşk (1942), Anılar (1945), Efendinin Rüyası (1948), Hayatın Resmi (1967), Cezayirli Kız (1961), Genç Dostlarıma (1956), Bahar Geliyor (1968) bu eserlere örnek teşkil eder.

Dilbazi; Aleksandr Puşkin, Hakanî, Nizami Gencevi gibi yazarların eserlerinden çeviriler yaptı. 1979 yılında "Azerbaycan Halk Şairi" seçildi. Cumhurbaşkanı Heydar Aliyev Dilbazi'ye 1998 yılında İstiklal Nişanı vermiştir.

H.Əliyev. Xalq şairi Mirvarid Dilbazinin 85 illiyinə həsr olunmuş təntənəli yubiley gecəsində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin nitqi//Azərbaycan qəzeti, 1998, 25 aprel, səh.2-4.
Cemre Birand

Cemre Güngören, 21 Mayıs 1946'da İstanbul'da doğdu. Babası Ferit Güngören, annesi Cemile Garan'dır. 10 yaşındayken annesi ve babası ayrıldı, annesi daha sonra gazeteci Ercüment Karacan ile evlendi. İlkokula New York'ta başladı, İstanbul Nilüfer Hatun’da bitirdi. Liseyi Arnavutköy, Beşiktaş Amerikan Kız Koleji’nde okudu, Grenoble Üniversitesi Siyasi Bilimler Fakültesi’nden mezun oldu. Milliyet Gazetesi Dış Haberler Servisi’nde çalıştı, Shell’de reklam müdür yardımcılığını yaptı. 1971 yılında Mehmet Ali Birand ile evlendi. 1977 yılında Umur Ali Birand adında bir oğlu oldu. 1972-1979 yılları arasında NATO arşivinde, 1979-1986 yılları arasında NATO Siyasi Dairesi Enformasyon Servisi’nde Türkiye Masası Sorumlusu olarak çalıştı. NATO'da bir dönem Albay rütbesiyle görev yaptı. 1986-1991 yılları arasında 32. Gün programında çalıştı. 1991 yılında Türkiye’ye döndü. Posta, Sabah ve Hürriyet gazetesinde seyahatleriyle ilgili yazılar yazdı. 2010 yılında Umberto Ali Birand adında bir torunu oldu.

Birand, son dönemde insan hakları ile ilgili sosyal medya hesapları üzerinden yaptığı açıklamalar için aktivist olmadığını sadece onların seslerini duyurmak istediğini açıklamıştır.
Kadı

Kadı, tarihte İslam ülkelerinde insanlar arasında meydana gelen hukuki anlaşmazlıkları sonuçlandırmak, hukuka aykırı davranışların cezasını hükme bağlamak, verdikleri hüküm ve cezaları infaz etmek üzere devletin yetkili kurumları tarafından görevlendirilmiş kimsedir. Kadılara dinî, malî, idarî, eğitim-öğretim gibi görevlerin verildiği de görülmüştür.

İslam dininin peygamberi, ilk kadı sıfatıyla İslam toplumunda birçok hukuksal çekişmeyi karara bağlayıp yargısal fonksiyon icra etmiştir. Kadılık, genişleyen Müslüman toplumlarda yaygınlaşmış, Müslüman Türkler'e kadar gelmiştir. 1924 yılında çıkan bir kanunla Türkiye'de kadılık sistemi kaldırılmış ve yerine hakimler atanmaya başlamıştır.

İslam peygamberi Muhammed, kurduğu Medine site devletinde yasama-yürütme ve yargıyı birlikte temsil etmiş ve İslam öncesi toplumda örf ve adete dayalı olarak yürütülen yargılama usulünü belli esaslara bağlayıp bir kamu görevi haline getirmişti. Bu dönemde kimi sahâbîlere Medine'de yargı yetkisi verdiği, bazılarını cezaların infazına memur ettiği, Hicaz bölgesinde ve Güney Arabistan'da yeni fethedilen şehir ve bölgelere idarî işleri yürütmek valiler tayin ettiği ve onlara yargı görevi de verdiği bilinmektedir. Ondan sonra bu görevi Dört Halife aldı.

Halife Ömer devrinde ülkenin fetihlerle genişleyip idarî ve kazâî işlerin çoğalmasının ardından başta Medine olmak üzere Mısır, Irak ve Suriye bölgelerindeki şehirlere ayrıca kadılar tayin edildi. Emevî Devleti'nin ilk halifesi Muaviye, başşehir Dımaşk'ta yargı yetkisini tayin ettiği kadıya devredip yargı işleriyle hiç meşgul olmamış; taşrada da valiler yargı yetkilerini tayin ettikleri kadılara devretmişlerdir. Abbasiler döneminde Halife Harun Reşid, önce şehirlere tayin edilecek kadıların seçiminde kendisine yardımcı olması için Hanefî mezhebinin meşhur hukukçusu Ebu Yusuf 'u kādılkudât olarak tayin etti.

Endülüs ve Mısır'da Abbasiler'deki kadılık kurumu benzer şekilde uygulandı. Fatimiler'den El-Mustansır'ın kadılık görevi verdiği Ebu Muhammed, kadılıkla vezirliği bir araya getiren ilk şahıs oldu.

Kadılığı'na getirilen Dursun Fakih Osmanlı kaynaklarında rastlanan ilk kadıdır. Osmanlı Devleti'nde kadı hem bir hukukçu, hem bir idare adamı olarak görev yapmıştı. İlk ve en önemli görevi hukuki görevi idi. 16. yüzyılda kadılık kurumunun işleyişinde bozulmalar olmuş; 18. yüzyıl başlarında, III. Selim ve II. Mahmud dönemlerinde yenilik girişimleri yapılmıştı. Cumhuriyet dönemi ile birlikte Türkiye'de kadılık sistemi ortadan kaldırıldı ve yerini nizami mahkemeler aldı.
Realgar

Monoklinik kristallerde veya granüler, kompakt veya toz halinde bulunan, genellikle ilgili mineral orpiment () ile birlikte bulunan yumuşak ve sektil bir mineraldir. Turuncu-kırmızı renktedir. 320°C'de erir ve mavimsi bir alevle yanarak arsenik ve kükürt dumanları çıkarır. Realgar, 1,5 ila 2 Mohs sertliği ve 3,5 özgül ağırlığı ile yumuşaktır. Çizgisi turuncu renklidir. Trimorfu ile pararealgar ve bonazziitedir.

Realgar, alüminyum, magnezyum ve titanyum gibi toz metallerin bulunmasından önce havai fişek üreticileri tarafından havai fişeklerde beyaz rengi oluşturmak için kullanılıyordu. Bazı torpido türleri için "kırmızı patlayıcı" olarak bilinen bir temas patlayıcısı yapmak için potasyum klorat ile kombinasyon halinde ve 'kraker topları' olarak markalanan diğer yeni patlayan havai fişeklerin yanı sıra bazı çıtırdayan yıldız türlerinin çekirdeklerinde hala kullanılmaktadır.

Realgar zehirlidir. Kokodilik asit gibi daha etkili arsenik bazlı haşere önleyici maddeler mevcut olmasına rağmen, bazen yabani otları, böcekleri ve kemirgenleri öldürmek için kullanıldı. , bir organoarsenik bileşik herbisit olarak ve ayrıca karıncaları ve fareleri öldürmek için kullanılır.

Realgar, deri üretiminde hayvan postlarından tüyleri almak için yaygın olarak kullanılıyordu. Bilinen bir kanserojen ve bir arsenik zehiri olduğu ve muadilleri bulunduğu için günümüzde bu amaçla nadiren kullanılmaktadır.

Realgar, Antik Yunan eczacıları tarafından "boğa kanı" olarak bilinen bir ilacı yapmak için de kullanılıyordu. Yunan doktor Kolofonlu Nicander, arsenik zehirlenmesinin bilinen etkilerine uyan bir "boğa kanı" ölümünü tarif etmişti. Boğa kanı, Themistokles ve Midas tarafından intihar için kullanıldığı söylenen zehirdir.

Realgar, orpiment ile birlikte Roma İmparatorluğu'nda ticareti yapılıyordu ve kırmızı boya pigment olarak kullanılıyordu. Realgar'ın kırmızı boya pigmenti olarak erken ortaya çıkışı Çin, Hindistan, Orta Asya ve Mısır'daki sanat eserlerinde bilinmektedir. Rönesans döneminde Avrupa güzel sanat resimlerinde kullanıldı ve bu kullanım 18. yüzyılda sona erdi.

Aynı zamanda ilaç olarak da kullanılmıştır. Diğer geleneksel kullanımlar arasında kurşun saçma üretimi, baskı ve patiska kumaş boyama vardır. Orta Çağ İspanya'sında ve 16. yüzyıl İngiltere'sinde fareleri zehirlemek için kullanılıyordu.

Realgar en yaygın olarak diğer arsenik ve antimuan mineralleriyle ilişkili düşük sıcaklıkta hidrotermal damar minerali olarak bulunur. Aynı zamanda volkanik süblimleşmeler ve kaplıca yataklarında da görülür.

Macaristan, Bohemya ve Saksonya'da kurşun, gümüş ve altın cevherleri ile bulunur. ABD'de özellikle Mercur, Utah'da, Manhattan, Nevada'da ve Yellowstone Millî Parkı'nın gayzer yataklarında bulunur.

The Merck Index: An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals. 11th Edition. Ed. Susan Budavari. Merck & Co., Inc., N.J., U.S.A. 1989.

William Mesny. Mesny’s Chinese Miscellany. A Text Book of Notes on China and the Chinese. Shanghai. Vol. III, (1899), p. 251; Vol. IV, (1905), pp. 425–426.