Aigle de drapeau

Aigle de drapeau ya da Fransız İmparatorluk Kartalı, Napolyon Savaşları sırasında Napolyon Bonapart imparatorluk orduları tarafından taşınan sopa şeklindeki uzun bir desteğin üzerine konulmuş bir kartal şeklinden oluşan sancaktır.

Alay sancağıyla beraber kullanılan bu özel sancak 1.85 kg ağırlığındaki bronz bir kartal heykeli ve kaidenin üzerinde durduğu mavi alay sancak destek çubuğundan oluşurdu. Roma İmparatorluğu sancaklarından etkiler taşıyan sancağın üzerinde alayın numarası veya muhafız birliğini adı yazardı. Kartalın savaş meydanında çok yüksek bir değeri vardı ve muharebe sırasında düşman tarafından ele geçirilmesi büyük bir onursuzluk olarak değerlendirilirdi. Her alay bu özel sancağını hayatı pahasına korumaya yemin ederdi. Napolyon Bonapart’ın devrilmesinin ardından başa geçen XVIII. Louis kartalları eski rejimin simgesi olarak görmüş, hepsinin toplanmasını ve imha edilmesini emretmiştir. Yüz Gün olarak bilinen dönemde iktidara yeniden gelen Napolyon yeni kartallar ürettirse de eskilerinin kalitesinde olmayacaktır. Yeni modellerde kartalların gagaları kapalı ve daha oturur konumdadır.

Bilinen ilk ele geçirilen kartal olayı 1805 yılındaki Austerlitz Muharebesinde yaşanmıştır. Grandük Konstantin Pavloviç komutasındaki Rus Muhafız Süvari Birliği Fransız 4. Piyade Alayını muharebenin başlarında ezmiş ve kartallarını ele geçirmiştir. Napolyon muharebeyi kazansa da düzenli olarak geri çekilebilen Rus birliklerinden kartal geri alınamayacak ve büyük bir onursuzluk olarak değerlendirilecektir.

1807 yılındaki Heilsberg Muharebesinde Prusya ve Rus birlikleri tarafından ele geçirilen kartalın ardından Ruslar kartalın Pernov Alayından astsubay Anton antonov tarafından, Prusyalılar ise ismi bilinmeyen bir Prittwitz süvarisi tarafından ele geçirildiğini iddia ederler.

1808 yılındaki Bailén Muharebesi Napolyon Savaşları sırasında ilk kez bir Fransız ordusunun teslim olduğu muharebedir. İspanyol General Francisco Javier Castaños ve İsviçreli komutan Theodor von Reding komutasındaki İspanyol Ordusuna yenilen Fransız General Pierre Dupont de l'Étang teslim koşulları gereğince üç adet imparatorluk kartalını teslim etmiştir. Sevilla Katedralinde sergilenen bu kartallar 1810 yılında bölgenin Fransa tarafından işgal edilmesiyle yeniden ele geçirilmiş ve Paris’e geri yollanmıştır.

Britanya Ordusu ilk kartalı Yarımada Savaşındaki 5 Mart 1811 günkü Barrosa Muharebesinde ele geçirir. 87. Piyade Alayı tarafından ele geçirilen kartal bu muharebenin ardından alay sancağında da resmedilecektir. Sergilenmek üzere Chelsea’ye gönderilen kartal büyük ilgi uyandıracaktır. Yıllar sonra sergilendiği yerden çalınan kartal bir daha bulunamayacaktır.

Wellington Dükü Arthur Wellesley 1852 yılında öldükten sonra açılan vasiyetinde cenaze töreninde kazandığı muharebelerdeki ele geçirilen sancakların da sergilenmesini istemiş ve o dönemde kayıp olan ilk kartalın bir benzeri cenaze töreninde taşınmıştır.

Britanya Ordusundaki alaylar için ele geçirilen bir kartalın şanı, kartal simgesinin alay sancağına işlenmesiyle yaşatılırdı. 1. Royal Dragoons ve Royal Anglian Regiment alayları simge olarak kartalı benimsemişken Royal Scots Dragoon Guards muhafız alayının sancağında kartal simgesi yer alır.

Yazar Bernard Cornwell’in Napolyon Savaşları sırasında Richard Sharpe adlı askerin maceralarını anlattığı kitapta Britanya Ordusunun bir kartalı ele geçirişi anlatılır. Aynı olay eserlerin televizyona uyarlanmış halinde Sharpe’s Eagle adlı filmde de anlatılır.