Sevda - Cenap And Müzik Vakfı

Sevda-Cenap And Müzik Vakfı ya da kısaca SCAMV, 1973 yılında Cenap And tarafından kurulmuş, Ankara'da yerleşik bir vakıftır. 1940 yılında kurulan ve 1972 yılında feshedilen Ses ve Tel Birliği Cemiyeti’nin devamı niteliğindedir. 1965 yılında kuruluşu gerçekleşen Sevda-Cenap And Müzik Tesisi ise 1973 yılında Sevda-Cenap And Müzik Vakfı’na dönüştü. Düzenli olarak 1983 yılından beri Uluslararası Ankara Müzik Festivali'ni organize etmektedir. Vakfın genel amacı Türkiye'de çağdaş, evrensel ve çok sesli müziğin tanınması ve gelişimidir. Bu doğrultuda çeşitli projeler üretilirken, başarılı müzik öğrencilerine de burslar tahsis etmektedir. Bununla beraber çoksesli müzikte öne çıkmış besteci, yorumcu ve sanatçılara her yıl Onur Ödülü Altın Madalyası verilmektedir. Vakıf 2014 yılında Andante klasik müzik dergisinin verdiği Donizetti Klasik Müzik Ödülleri'nde Bilkent Senfoni Orkestrası ile beraber "Özel Başarı Ödülü"ne layık görüldü.

1940 yılında Ankara’da, Ahmed Adnan Saygun, Yahya Kemal Beyatlı ve Sabahattin Eyüboğlu tarafından Ses ve Tel Birliği Cemiyeti kurulmuştu. Bu derneğin amacı klasik batı müziği konserleri düzenlemek, çağdaş Türk bestecilerinin eserlerinin seslendirilmesini sağlamak, yayınlar yapmak ve yetenekli gençlerin eğitimlerine destek olmaktı. Bu derneğin genel sekreterliği görevi uzun süreyle Cenap And tarafından yürütülmüştür. Kendisi, bu görevinin dışında derneğe maddi katkı sağlamış ve derneğin düzenlediği konserler için de eşi Sevda And (Cenevre 1902- Ankara 1958) ile birlikte evini Ankaralı müzikseverlere açmıştır. İdil Biret, Verda Erman gibi sanatçılar, 50’li yıllarda, “dâhi çocuklar” olarak Sevda ve Cenap And’ın konutunda konserler vermişlerdi.

Ses ve Tel Birliği Cemiyeti, maddi sıkıntılar sonucunda işlerliğini kaybetmiştir. Bunun üzerine, o tarihe kadar derneğe önemli maddi katkılarda bulunan Cenap And, bir sanat koruyucusu kimliğiyle 1965 yılında, kendi adıyla birlikte 1958’de bir trafik kazası sonucunda kaybettiği eşinin de adını taşıyan ‘‘‘Sevda-Cenap And Müzik Tesisi’’’ni, sadece kendi kaynaklarıyla ve belli taşınmazlar ve akar tahsis ederek, kurmuştur. SCAMV’nin ilk adımı bu şekilde atılmıştır. Tesisin başkanlığını Cenap And üstlenmiş, Danışma Kurulunun başına da Ahmed Adnan Saygun getirilmiştir. 1926 tarih ve 743 sayılı Medeni Kanunun tesislerle ilgili hükümleri 1967 yılında 903 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve tesis sözcüğü yerine vakıf sözcüğü ikame edilmiştir. Gerek değişen mevzuata uyumun sağlanması, gerekse değişen koşullar nedeniyle tesis senedinde yapılması gerekli düzenlemeler 1973 yılında gerçekleştirilmiş ve SCAMV, yenilenen vakıf senediyle bir anlamda yeniden kurulmuştur. Gene 1973 yılında, Bakanlar Kurulu kararıyla Vakfa, kamu yararına çalışması nedeniyle vergi muafiyeti tanınmıştır. Vakıf 2013 yılında 40. Kuruluş yıldönümünü kutlamıştır. Ama yukardaki açıklamalar ışığında Vakıf’ın kuruluşu 1965 yılı olarak da kabul edilebilir. Vakıf senedi sonraki yıllarda da bazı değişikliklere uğramıştır.

Kurucusu Cenap And’ın 1982 yılında ölümünden sonra Vakıf başkanlığını, eşi Ayşe Cevza (Başman) And (Antalya 1919-Ankara 1988) üstlenmiştir. Bu dönemde Vakıf gelişmesini sürdürmüş, o arada Uluslararası Ankara Müzik Festivalini düzenlemeye başlamıştır (1983). Cevza And’ın ölümünden sonra Vakıf başkanlığı görevini, yönetim kurulu üyelerinden Mehmet A. Başman (doğ. 1928) üstlenmiştir ve halen (2013 yılında) bu görevi sürdürmektedir.

Vakfın amacı, Türkiye'de Batı klasik müziği kültürünün ve bu kültüre dayanan çok sesli Türk müziğinin, müzikle ilişkili gösteri sanatlarının, müzikbilimi ve müzik eğitimi çalışmalarının gelişmesine ve yaygınlaştırılmasına, ayrıca bu sanat ve çalışmaların bilinmesi, tanınması ve benimsenmesine katkıda bulunma biçiminde tanımlanmaktadır.

Bu amaca ulaşmak için Vakıf, Türk bestecilere eser siparişi, Türk bestecilerin eserlerinin çalınmasını sağlama, eserlerin kayıt ve çoğaltılması (plak ve CD yapımı), kitap ve nota basımı, konservatuvar öğrencilerine karşılıksız destek bursları verme, çeşitli müzik etkinlikleri düzenleme (Yılın Genç Müzisyenleri, Antonio Lauro Gitar Yarışması, Korolar Şenliği gibi), müzik alanında akademik toplantılar düzenleme, çeşitli yardım ve bağışlar, konser ve gösteriler düzenleme, türünden etkinlikler gerçekleştirmektedir.

Uluslararası Ankara Müzik Festivalini Vakıf tarafından öz kaynaklarının yanı sıra Merkezi Yönetim ve yerel yönetimler ile sanat koruyucusu ve destekçisi kişi ve kuruluşlarında katkıları sağlanarak düzenlemektedir. 2013 yılında bu festivalin otuzuncusu gerçekleştirilmiştir. Öte yandan 2010 yılından bu yana, Avrupa Festivaller Birliği içinde oluşan uluslararası MusMA Projesinin (Music Masters on Air) Türkiye ayağını yürütmektedir. Bu çerçevede her yıl genç bir Türk bestecisine bir eser siparişi verilmekte, sonrasında bu eserin, diğer ülkelerden MusMA’ya katılan kurumlarca ısmarlanan başka eserlerle birlikte Avrupa müzik festivallerinde çalınması sağlanmaktadır.

Vakıf tarafından 1989 yılında ülkenin müzik sanatına olağanüstü katkılarda bulunmuş kişi ve kurumlara yönelik olarak "Sevda-Cenap And Müzik Vakfı Onur Ödülü Altın Madalyası" ihdas edilmiştir. Her yıl tek bir kişi ya da kuruma verilen bu ödül bugüne kadar Cevad Memduh Altar (1989), Ahmed Adnan Saygun (1990), Ulvi Cemal Erkin (1991), Necil Kazım Akses (1992), İlhan Usmanbaş (1993), Leyla Gencer (1994), Cemal Reşit Rey (1995), İdil Biret ve Suna Kan (1996 yılında bu ödül istisnai olarak, adları müzik tarihimizde çok sık birlikte anılan iki sanatçıya verilmiştir), Nevid Kodallı (1997), Hasan Ferid Alnar (1998), Ferhunde Erkin (1999), Ferid Tüzün (2000), Kâmuran Gündemir (2001), Hikmet Şimşek (2002), Faik Canselen (2003), Ayhan Baran (2004), Ayla Erduran (2006), Gülsin Onay (2007), İlhan Baran (2009), Muammer Sun (2010), Gürer Aykal (2011), Ertuğrul Oğuz Fırat (2013), Ruşen Güneş (2014), Yalçın Tura (2015), Turgay Erdener (2016), Ayşegül Sarıca (2018), Güher-Süher Pekinel (2019), Ersin Onay (2020), Cihat Aşkın (2021), Rengim Gökmen (2022) gibi müzik ustalarının yanı sıra sanat destekçisi kişi ve kurumlara: İhsan Doğramacı (2005), Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası (2008), Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı (2012), Mehmet Başman (2017) verilmiştir. Ödül alan kişi ve kurumlar hakkında bir de armağan kitabı yayınlanmaktadır. Vakıf sözü edilen bu armağan kitaplarından başkaca müzik alanında çok sayıda telif ve çeviri kitap, nota ve CD yayınlamıştır.

Bunların dışında Vakıf, Akyurt Çocuk Korosu, Ankara Kalesi, Gökay Çocuk Korosu, Ankara Çocuk Eğitim Evi, İlgi Otistik Çocukları Koruma Derneği, ODTÜ İlkyar Vakfı, Semahat-Dr. Nusret Arsel Eğitim Merkezi Çocuk Korosu, Sevda-Cenap And Müzik Vakfı Proje Çocuk Korosu, Sokak Çocukları Korosu, Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu Korosu gibi oluşumları gerçekleştirmiştir.