Kolberg (film)

Kolberg, Veit Harlan tarafından yönetilen 1945 tarihli bir Alman filmi. Üçüncü Reich'ın son filmlerden biri olarak, Müttefiklere karşı Alman nüfusunun iradesini desteklemek için bir Nazi propaganda parçası olarak düşünülmüştü.

Film, batı Pomeranya Kohlberg Belediye Başkanı Joachim Nettelbeck'in otobiyografi dayanmaktadır. Napolyon Savaşları sırasında Nisan ve Temmuz 1807 arasında Fransız birliklerine karşı kuşatılmış Kolberg (bugünkü Kołobrzeg) kasabasının savunma hikâyesini anlatıyor.

Film 1813 yılında, Napolyon Savaşları'nın Almanca'da Befreiungskriege (Kurtuluş Savaşları) olarak bilinen aşamasından sonra başlar. Açılış sahneleri Prusya'yı gösterir. Landwehr ve gönüllüler coşkulu kalabalıklar arasında Breslau sokaklarında yürüyor. Bunu Prusya Kralı III. Friedrich William ile Kont August von Gneisenau arasında geçen ve Gneisenau'nun Kolberg kuşatmasının yurttaş ordularının önemini öğrettiğini anlattığı bir diyalog izler. Liderlik edemeyen kralların tahttan çekilmesi gerektiği öğüdüyle sona eren sahne, senaryoda Gneisenau'nun "Alman halkını ihtiyaç duydukları anda terk eden bir İmparator" olarak nitelendirdiği son Kutsal Roma İmparatoru, II. Franz'ın tahttan çekilişini göstermek üzere 1806'da Viyana'ya geçer.

Sahne kurulduktan sonra film 1806'ya ve henüz savaştan etkilenmemiş bir Kolberg'e taşınır; burada yaşayanlar hayatın tadını çıkarırken gösterilir ve Nettelbeck başta olmak üzere kasabanın liderleri Napolyon'un bildirilerini ve bunun kendileri için ne anlama geleceğini tartışırlar. Bazıları Fransız zaferlerini iyi bir şey olarak görmekte, bazıları ise kasabayı terk edip etmemeyi düşünmektedir. Yalnızca Nettelbeck Fransızlara direnmeye kararlıdır. Film, Nettelbeck'in korkaklığa, uyuşukluğa ve garnizon komutanının eski moda fikirlerine karşı şehrini yaklaşan Fransızlara karşı savunmak için mücadele etmesiyle bu çizgide devam eder. Nettelbeck, düzenli Prusya Ordusu'nun tüm çabalarına rağmen bir vatandaş milis gücü oluşturur, erzak toplatır ve teslim olma fikrine şiddetle karşı çıkar.

Sonunda idamla tehdit edilen ve Kolberg'in ancak büyük bir lider bulunursa kurtarılabileceğine ikna olan Nettelbeck, Maria'yı Prusya Sarayı'nın geri çekildiği Königsberg'e, Kral ve Napolyon tarafından "Prusya'daki tek adam" olarak tanımlanan Kraliçe Louise ile görüşmek üzere tehlikeli bir yolculuğa gönderir. Maria'nın yolculuğu, enerjik ve karizmatik Gneisenau'nun Kolberg'e gönderilmesine yol açar. Kolberg'de tek bir lider olduğunu ve Gneisenau'nun da o lider olduğunu göstermek için Nettelbeck'le ilk karşılaşmalarından sonra, ikili şehri Fransızlardan kurtarmak için ordu ve halkla birlikte çalışır. Kolberg (tarihsel olmayan bir şekilde) kurtarıldıktan sonra film, Napolyon'un Rusya'da yenilgiye uğratıldığı ve Prusyalı liderlerin ona karşı açıkça cephe almanın zamanının gelip gelmediğini düşündüğü Tauroggen Konvansiyonu sonrasına, 1813'e döner. Frederick William, Gneisenau tarafından bunu yapmaya ikna edilir ve Kurtuluş Savaşlarını ilan eden An Mein Volk ("Halkıma") bildirisini yazmak için oturur.

Film, Kolberg Belediye Başkanı Joachim Nettelbeck'in otobiyografisine dayanmaktadır. Joseph Goebbels, açıkça Almanya'nın karşılaştığı durumlara karşı son derece uygun sayılan tarihsel olayları anlatan bir film yapılmasını emretti. Kolberg, 1943'te çekilmeye başlandı ve yüksek üretim değerleri Agfacolor olarak yapılmıştır. İkinci Dünya Savaşı'nın en pahalı Alman filmidir. Savaşın Almanya'nın aleyhine olduğu bir dönemde, binlerce asker filmde kullanıldı. Sinematografi, Kolberg'in dışı ve çevresi, Königsberg, Berlin ve çevresi, Seeburg ve Neustettin'in içinde, 22 Ekim 1943-Ağustos 1944 arasında gerçekleşti. Yaz aylarında kar sahneleri için film setine 100 tren vagonu ile tuz getirildi. Kasaba ve yakındaki Berlin sürekli müttefikler tarafından bombalanmasına karşı, filmin sonu Potsdam'daki Babelsberg Stüdyoları'nda tamamlandı.

Film, geçici bir sinemada (UT Alexanderplatz) ve Berlin'de Tauentzien-Palast da 30 Ocak 1945 tarihinde gösterime girdi. Mayıs ilkbaharına kadar hava akınlarının sürekli tehdidi altında gösterimde kaldı. Aynı anda Berlin'de açılması ile bu Théâtre de la Ville La Rochelle donanma üssünün mürettebatına da gösterildi. Kolberg bir 'Festung' (kale-şehir) olarak ilan edildi ve Sovyet kuvvetleri 24 Şubat'ta şehre yaklaştılar. Ev-ev mücadele yıkıma neden oldu. Kolberg, 18 Mart'ta Sovyet ve Polonya kuvvetlerinin eline geçti. Birçok sivil deniz yoluyla kaçtı ve kurtulanlar doğu Pomeranyada Almanlarla birlikte sınırdışı edildiler. Kolberg harap olmuş bir kasaba olarak Polonya'nın parçası haline geldi ve günümüzde Kołobrzeg olarak bilmektedir.