Bulanık, Ardanuç

Bulanık köyünün eski adı Longothevi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Longothevi (ლონგოთხევი), "Longotlar'ın vadisi" anlamına gelir. Bu yer adı, Samtshe-Saatabago döneminin tavadi sülalesi "Longos-dze" (ლონგოს-ძე) ile vadi anlamındaki "hevi" (ხევი) kelimesinden türemiştir. Longothevi, Türkçe kaynaklarda Longothev ve Longothav (لونقوتخاو) şeklinde geçer.

Longothevi köyünün bulunduğu Klarceti bölgesin, tarihsel Gürcistan'ın sınırları içinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü yerleşimin dışında bulunan yıkık haldeki Longothevi Kilisesi bu dönemden kalmış olmalıdır.

Longothevi köyü, Osmanlı idaresinin kurduğu Ardanuç livasına bağlı Ardanuç nahiyesinin sınırları içinde yer alıyordu. Ne var ki 1575 ve 1595 Osmanlı mufassal defterlerinde Longothevi adı geçmemektedir. Bununla birlikte bu defterlerde sadece "Hevi" (ხევი) şeklinde kaydedilmiş bir köy bulunmaktadır. Bu yerleşim, Longothevi olabileceği gibi, eski adı Heva olarak bilinen bugünkü Geçitli köyü de olabilir. 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı deftere göre Hevi köyünün nüfusu 12 haneden oluşuyordu. Bu tarihte 6 hane Müslüman olmuş, 6 hanede Hristiyan kalmıştır. Bu yerleşim 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç adlı Osmanlı tahrir defterinde boşalmış olarak kaydedilmiştir.

Longothevi köyü, Osmanlı idaresinin vergi belirleme ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 tarihli nüfus defterinde Çıldır Eyaleti'nin Ardanuç sancağına bağlı bir köydü. Bu tarihte köyde 36 hane ve 134 erkek tespit edilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince köyün toplam nüfusunun yaklaşık 268 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Bu nüfusun tamamı "Müslim" olarak kaydedilmiştir.

Longothevi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. 1886 tarihli nüfus tespitinde Rus idaresinin Longothevi (Лонготхеви) şeklinde kaydettiği köy, Artvin sancağının Ardanuç kazasına bağlı Longothevi nahiyesinin 7 köyünden biriydi. Longothevi nahiyesinin idari merkezi olan köyün nüfusu, 211'i erkek ve 202'si kadın olmak üzere, 57 hanede yaşayan 413 kişiden oluşuyordu. Dört hane dışında bu nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Bir hanede 2'si erkek ve 3'ü kadın olmak üzere 5 Gürcü, 3 hanede ise 10'u erkek ve 5'i kadın olmak üzere diğer milletlere mensup bir nüfus yaşıyordu. Longothevi nahiyesi Longothevi köyü dışında Gelaşeni, Gulica, Usoti, Heva, Yeni Rabat ve “Çingene” köylerini kapsıyordu. Nahiyenin nüfusu, 1020'si erkek ve 973'ü kadın olmak üzere, 297 hanede yaşayan 1.993 kişiden oluşuyordu. "Çingene" (Цыгане) şeklinde kaydedilmiş idari birimdeki 36 hanede, 108'i erkek ve 106'sı kadın olmak üzere 214 kişi bulunuyordu.

Longothevi köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Bu durum, 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya tarafından da tanındı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Artvin bölgesi ve Longothevi köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Longothevi köyü, 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespiti sırasında "Longothev" adıyla Artvin livasının Ardanuç nahiyesinin bir köyüydü ve nüfusu 41 hanede yaşayan 179 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte köyün nüfusunun tamamı "Türk" olarak yazılmıştır. Longothevi veya Longothev Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Bulanık olarak değiştirilmiştir. Bulanık köyü, 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetinin merkez kazasının Ardanuç nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 748 kişiden oluşuyordu. 1965 yılına gelindiğinde köyde yaşayan insan sayısı 1.082 kişiyi bulmuştu ve bu nüfus içinde 466 kişi okuma yazma biliyordu.

Bulanık köyünün bugünkü sınırları içinde Longothevi Kilisesi dışında, eskiden Yeni Rabat adıyla ayrı bir köy olan ve bugün Çamlık adını taşıyan mahallede Ahaldaba Kilisesi bulunmaktadır.