Oliver Kahn

Oliver Rolf Kahn (; d. 15 Haziran 1969), Alman eski futbolcudur. Kaleci pozisyonunda oynayan oyuncu, kariyerine Karlsruher SC yıldız futbol takımında başladı. İlk profesyonel karşılaşmasına 1987 yılında çıktı. 1994 yılında 4.600.000 Alman markı karşılığında kariyerinin sonuna kadar oynayacağı Bayern Münih'e transfer oldu.

Sekiz Bundesliga, altı DFB-Pokal, bir UEFA Kupası (1996), UEFA Şampiyonlar Ligi (2001) ve Kıtalararası Kupa (2001) şampiyonluğu yaşayan Kahn, Alman futbolunun yakın tarihte yetiştirdiği en başarılı oyunculardan oldu. Bireysel çapta gösterdiği başarılar ona art arda dört UEFA Avrupa'nın En İyi Kalecisi, üç IFFHS Dünyanın En İyi Kalecisi ve iki kez de Almanya'da Yılın Futbolcusu ödülü kazandırdı. 2002 FIFA Dünya Kupası'nda aldığı Altın Top Ödülü ile birlikte, turnuva tarihinde bu ödülü kazanan ilk ve tek kaleci unvanını elde etti.

1994'ten 2006'ya kadar Almanya millî futbol takımında oynayan Kahn, Andreas Köpke'nın millî takımı bırakmasından sonra sahaya ilk 11'de çıkmaya başladı. 2002 FIFA Dünya Kupası'nda takımını finallere taşıyan ve kalesinde yalnızca üç gol gören kaleci, buna rağmen finalde Brezilya'ya 2-0 kaybettikleri karşılaşma yüzünden eleştirilere maruz kaldı. Ancak sonunda turnuvanın en iyi oyuncusu olmayı ve Altın Top Ödülü'nü almayı başardı.

Kahn altı yaşındayken, babası Rolf'ün de 1962'den 1965'e dek forma giydiği, Karlsruher SC takımına girdi. Kaleciliğe başlamadan önce kendi mevkisi dışında oynadı. Profesyonel kadrodaki yerine ilk olarak 1987-88 Bundesliga sezonunda kaleci Alexander Famulla'ın yedeği olarak dahil edildi. Ligdeki ilk karşılaşmasına, 27 Kasım 1987'de kendi evlerinde 1. FC Köln'ü 4-0 mağlup ettikleri maçta çıktı. 1990 yılına dek teknik direktör Winfried Schäfer onu hep Famulla'nın gerisinde tuttu. İlerleyen yıllarda Kahn kendisine daha çok ilk 11 şansı yarattı. 1993-94'te UEFA Kupası yarı finallerine çıktıkları karşılaşmada, Karlsruher'in kilit oyuncusu ve motivatörü olarak dikkat çekti.

İkinci turda, Estadio Mestalla'da 3-1 kaybettiği karşılaşmadan sonra, Karlsruhe kendi evinde Valencia'yı 7-0 yenerek hezimete uğrattı. Karşılaşma Alman medyasında "Wildparkstadion'da Mucize" olarak adlandırıldı. Sonraki turda takım, Red Bull Salzburg'a elenmekten kurtulamadı.

Kahn'ın Karlsruher SC'de gösterdiği başarı, Bayern Münih'in bu kaleciye olan ilgisini arttırdı. Kulüp 1994-95 sezonu için 4.600.000 Alman markı (2.385.000 €) gibi bu mevkiye göre rekor bir ücretle, kaleciyi Raimond Aumann'ın yerini doldurmak için transfer etti ve ilk 11'de oynama şansı verdi. Çapraz bağlarında gerçekleşen yırtıktan dolayı altı ay sahalardan uzak kalmasına rağmen, sahalara dönüşünden iki ay sonra Almanya millî futbol takımı ile ilk karşılaşmasına çıktı. Bayern Bordeaux'yu 1995-96 UEFA Kupası finalinde yenmeyi başardı. 1996-97 Bundesliga sezonunda kaleci, Almanya'daki ilk şampiyonluğunu Bayern'le Almanya Lig Kupası'nı kazanarak elde etti ve kariyerinde ikinci kez (ilki 1994'te) Almanya'da Yılın Kalecisi seçildi.

1999 yılında Bayern Münih Şampiyonlar Ligi finaline çıkarak Camp Nou'da Manchester United'ın rakibi oldu. Bayern oyuncusu Mario Basler, daha altıncı dakikada attığı erken bir golle takımını öne geçirmesine rağmen, Teddy Sheringham ve Ole Gunnar Solskjær'in uzatma dakikalarındaki golleri United'ı kupaya taşıdı. Kahn o yıl Uluslararası Futbol Tarihi ve İstatistikleri Federasyonu tarafından Dünyada Yılın En İyi Kalecisi ödülüne layık görüldü.

Kahn 3 Mart 2001'de Hansa Rostock ile oynadıkları karşılaşmada karıştığı bir olayda oyundan atıldı. Bayern Münih'in son dakikalara 2-3 yenik girdiği karşılaşmada, Alman kaleci köşe vuruşu sırasında ceza sahası içerisine girdi ve zıplayıp, yumruklarıyla topu rakip ağlara gönderdi. Hakem hiç bekletmeden kırmızı kartını göstererek Kahn'ı oyun dışı bıraktı. 2001 Şampiyonlar Ligi'nde Valencia'ya karşı oynadıkları finalde "Maçın Adamı" seçildi. İki takımın da 1-1'lik eşitliği bozamaması üzerine penaltılara gidilen karşılaşmada üç kurtarış yaparak şampiyonluğun gelmesinde önemli rol oynadı. Aynı zamanda, penaltı atışları sonrasında hayal kırıklığına uğrayan karşı takım kalecisi Santiago Cañizares'in yanına gidip onu teselli etmesiyle UEFA Fair Play Ödülü'nü de kazandı. Aynı yıl Tokyo'daki Ulusal Olimpiyat Stadyumu'nda düzenlenen Kıtalararası Kupa'da Bayern Münih, Arjantin ekibi Boca Juniors'ı mağlup edip kupayı kazanmayı başardı.

Kahn'ın yaşadığı sakatlıklar, kişisel problemler, motivasyon eksikliği ve hakkında çıkan rivayetler oyuncunun 2002-03 sezonunda ani bir düşüşe geçmesine neden oldu. 2003-04 Şampiyonlar Ligi ikinci turunda eşleştikleri Real Madrid ile oynadıkları ilk karşılaşmada, Roberto Carlos'un yavaşça üstüne doğru çektiği topu kurtaramaması ve takımının elenmesine sebep olması ile bu süreç devam etti. Maçtan sonra The Daily Mail Kahn'ın hatasını şöyle eleştirdi: "2002 Dünya Kupası finalinde olduğu gibi yine bir Brezilyalı sahneye çıkıp Kahn'ın elindeki fırsatı berbat etti. Fakat bu seferki o gözleri kamaştıran Ronaldo vuruşu değil; Bayern için felaketten farksız, sadece cılız bir Roberto Carlos serbest vuruşuydu. Ertesi sezon Bayern Münih Kahn ile Bundesliga şampiyonluğuna ulaştı.

2006'da Münih'te DSC Arminia Bielefeld ile oynanacak karşılaşma öncesinde, Michael Rensing alıştırma atışlarla Kahn'ı hazırlıyordu. Kahn'ın gözüne isabet eden bir şut, gözünde şişmeye ve lekeye yol açarak karşılaşmaya çıkmasına engel oldu. Rensing'in kaleye geçtiği maçta Bayern sahadan 2-0'lık sonuçla galip ayrıldı.

Kahn 2007-08 sezonunda da oynamak ve kontratını tamamlamak istediğini açıklamıştı. 2011 itibarıyla, kalesinde gol görmeden tamamladığı 197 maçla, Bundesliga tarihinin bu alandaki lideridir. 2 Kasım 2007'de 38 yaşındayken oynadığı 535. Bundesliga maçıyla ligin en çok maça çıkan kalecisi oldu. Oyuncu 1 Mayıs 2008'de UEFA Kupası yarı finalinde FK Zenit'e deplasmanda 4-0 kaybettikleri maçla Avrupa'da son kez mücadele etti. Ligdeki son karşılaşmasına ise 17 Mayıs'ta Hertha Berlin'e karşı 4-1'lik galibiyet aldıkları maçta çıktı.

On dördünü Bayern'le geçirdiği yirmi yıllık futbol kariyerinin ardından 2 Eylül 2008 tarihinde Almanya XI karmasına karşı oynanan ve 1-1 sonuçlanan karşılaşma ile jübilesini yaptı. Bayern'le çıktığı son maç, 27 Mayıs 2008'de takımın Asya turu sırasında, Kalküta'daki Yuva Bharati Krirangan stadında Hindistan takımı Mohun Bagan ile oynanan dostluk karşılaşması oldu. Maça yaklaşık 120.000 kişi geldi. Oliver Kahn, 3-0 Bayern üstünlüğüyle sonuçlanan maçın 55. dakikasında yerini Michael Rensing'e bıraktı.

Kahn daha önceden Almanya millî futbol takımı 1994 FIFA Dünya Kupası kadrosuna çağrılsa da ilk millî karşılaşmasına çapraz bağlarındaki zedelenmenin iyileşmesinden iki ay sonra, 23 Haziran 1995'te İsviçre millî futbol takımına karşı oynanan maçta çıktı. Oliver Reck ile birlikte, İngiltere'de düzenlenen Euro 96'yı kazanan takımın kadrosunda yedek kaleciydi. Fransa'daki 1998 FIFA Dünya Kupası'nı yedek kulübesinde seyretti fakat Andreas Köpke'nın turnuva sonunda emekliliğini açıklaması Kahn için ilk 11'de başlamak anlamına geliyordu. İki yıl sonra Euro 2000'de hayal kırıklığı yaratarak grupları geçemeyen Almanya'da kaptanlığı da forvet Oliver Bierhoff'tan Kahn devraldı.

Kahn kariyerindeki en kötü performanslarından birini 2001 yılında Münih'te İngiltere'ye karşı oynadıkları maçta gösterdi. Daha önce 2000 yılında Wembley stadyumunda İngiltere'yi 1-0 yenen Almanya, evindeki maçın da favorisiydi. Fakat, Michael Owen'ın hat trick yaptığı karşılaşmayı Almanya 5-1 kaybetti. Bu mağlubiyete rağmen Almanya, Ukrayna'ya karşı oynadıkları play-off karşılaşmasını kazanarak FIFA Dünya Kupası'na katılmaya hak kazandı. Kahn gelecek şampiyona için takımın bir numaralı oyuncusu olmaya devam etti. IFFHS tarafından dünyanın en iyi kalecisi seçilerek bu ödülü de ikinci kez kazandı.

Almanya'nın 2002 FIFA Dünya Kupası'ndaki düşük beklentilerine karşın takım finallere yükselmeyi başardı. Turnuva boyunca yalnızca üç gol yiyen Kahn, bunlardan ikisini final karşılaşmasında yedi. Final karşılaşmasına sağ yüzük parmağındaki yırtık bağlarla çıkan Kahn, ilk golü 67. dakikada Rivaldo'nun kaleciden seken topunun Ronaldo tarafından tamamlanmasıyla yedi. Oyunun bitmesi ve Brezilya'nın şampiyonluğunu ilan etmesinden sonra tek başına oturan ve yediği gole üzülen kaleci, suçu da parmağındaki sakatlığa atmayı reddetti.

FIFA Teknik Çalışma Ekibi, Kahn'ı Lev Yaşin Ödülü ile turnuvanın en iyi kalecisi olarak ödüllendirdi. Bireysel çabalarının sonucu olarak turnuva tarihinde Altın Top Ödülü'nü kazanmayı başaran ilk kaleci unvanını da elde etti. Aynı zamanda hiç gol yemeden oynadığı beş maçla bu anlamda Almanya adına da bir ilke imza attı. Kahn 2004 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda yine bir numaralı yerini korudu; fakat Almanya grup turlarında yine direnemedi ve turnuvadan elendi. Tecrübeli kaleci de turnuvadan sonra kaptanlığı Michael Ballack'a bıraktı.

Rudi Völler'in yerine gelen Almanya'nın yeni teknik adamı Jürgen Klinsmann, Oliver Kahn ve Arsenal'den rakip mevkidaşı Jens Lehmann arasındaki çekişmeyi artırıp başarıyı yükseltmek için bu iki kaleciyi sürekli yer değiştirerek ilk 11'e aldı. 7 Nisan 2006'da, Klinsmann mevki için iki yıl süren kavgayı bitirdi ve 2006 FIFA Dünya Kupası için ilk kaleci tercihinin Lehmann olduğunu açıkladı. Kahn takımda yedek olarak takımda kalmayı kabul etti ve turnuva öncesi yaşanan kavgaya rağmen Klinsmann'ın kararını anlayışla karşıladığını belirtti. Kahn ve Lehmann Arjantin'e karşı çeyrek final penaltı atışları öncesinde göz göze geldi ve tokalaştı. Maç sonrası düzenlenen toplantıda Kahn, mevkidaşını yaptığı iki kritik kurtarışı için övdü.

Almanya'nın yarı finalde İtalya'ya elenmesinden sonra, Kahn 8 Haziran 2006'da Portekize karşı 3-1 kazandıkları üçüncülük maçında ilk 11'de şans buldu. Almanya adına çıktığı bu son millî maçında, sakat olduğu için forma giyemeyen Michael Ballack'ın kaptanlık pazubandını da taktı. Bastian Schweinsteiger'in oyunu kazandıran performansının gölgesinde kalsa da, birkaç önemli top çıkararak yüksek düzeyde bir performans sergiledi. Portekizli forvet Pauleta'nın Alman savunmasını yarıp çektiği vuruşu çelen kaleci, Deco'nun ceza sahası içinden çektiği şutu da kurtardı. Kahn, maçın ardından Almanya millî futbol takımını bıraktığını açıkladı. Millî takım kariyeri boyunca çıktığı 89 karşılaşmanın 49'unda kaptanlık pazubandını taşıdı. Hiç Dünya Kupası kazanamamasına rağmen 2002'de bir ikincilik ve 2006'da da üçüncülük elde etti.

Kahn Karlsruhe'de dünyaya geldi. Leton asıllı olan futbolcunun, Letonyalı babaannesi ve babası, kendisinin de hâlâ çok meşhur olduğu Letonya'nın Liepāja kentinde doğdu. Kahn'ın Almanya ikinci liginde Karlsruher adına oynamış Axel adında bir ağabeyi vardır. 2010 yılında iki çocuğu bulunan karısı Simone'la on yıllık evliliğini bitirdi. Şubat 2011'de de kız arkadaşı Svenja bir erkek çocuk dünyaya getirdi.

2009 yılında Schalke 04'ten aldığı teknik direktörlük teklifini geri çevirdi. İki yıl sonra, Nisan 2011'de Alman mahkemesi Kahn'ı Dubai'den gelirken beraberinde getirdiği 6.687 Euro tutarındaki lüks eşyaların bedelini gümrüğe bildirmediği için vergi kaçırma suçundan 125.000 € (182.223 $) para cezasıyla cezalandırdı.

Yine 2011 yılında efsanevi kaleci, Schalke 04'ün kalecisi Manuel Neuer için 20 milyon Euro ödemeye hazırlanan eski kulübünü, geleceği görememekle suçladı. Kahn, "Teknik adamın sürekli görev yapması, başarının temelidir. Bayern'de şu an bir futbol felsefesi göremiyorum. Barcelona örneği, uzun vadeli düşünmek gerektiğini gösteriyor" diye konuştu.

Kahn Almanya ve Avrupa çapında kültürlerarası uzlaşı, eğitim değerleri ve korunma konulu bir çağdaş sokak futbolu projesi olan, Münih sokak futbolu ligi Bunt kickt gutu; okullar, kulüpler ve hapishanelerde futbolu aşılayan Sepp-Herberger vakfını ve amacı gençleri şiddet, alkol ve uyuşturucudan korumak olan Justin Rockola Derneği'ni desteklemektedir.

Oliver Kahn kariyeri üzerindeki baskı ve stresin üstesinden gelme gücü ile geniş çapta takdir toplamıştır. Bayern Münih'in internet sitesindeki profilinde "sabırsız, disiplinli, hırslı" gibi ifadeler yer almaktadır.

Japonya ve Güney Kore ortaklığı ile gerçekleştirilen 2002 FIFA Dünya Kupası boyunca Kahn Asya'da popülarite kazandı. Aralarında bir Shinkin bank reklamının da bulunduğu birkaç televizyon reklamında yer aldı.

2004 Avrupa Futbol Şampiyonası'ndan sonra, Almanya millî futbol takımının maçlarını analiz etmek üzere ZDF kanalı spor ekibine katıldı. 2009 yılında CCTV'de yayınlanan ve Çin'in en iyi genç kalecisini arayan bir televizyon programında jüri üyeliği yaptı. Yine aynı yıl içerisinde Madame Tussauds müzesinin Berlin kolunda Kahn'ın balmumu heykeli açıldı. Kaleci, 2010 yılında antrenörlük lisansı da aldı. Bunun yanında, Alman pop müzik grubu Die Prinzen, Olli Kahn adlı şarkıyı Kahn için yazdı.