Michael Jordan

ABD profesyonel basketbol ligi NBA'in resmî sitesine göre, "Oy birliğiyle, Michael Jordan tüm zamanların en iyi basketbolcusudur." Michael Jordan döneminin en efektif pazarlama başarısı olan sporcularından biridir. Çok kısa sürede ligin yıldız oyuncuları arasında yer alarak, üretken ve skorcu oyunu ile seyircileri salona çekti. Sıçrama yeteneği, özellikle All Star gösterisindeki smaç yarışmasında faul çizgisinden potaya smaç yapması ile, Jordan'a "Air Jordan" ve "His Airness" lakaplarını getirdi. Aynı zamanda, basketboldaki en iyi savunma oyuncularından biri olarak da ünlendi. 1991 yılında Bulls ile ilk NBA şampiyonluğunu kazandı. Daha sonra 2 sezon daha, 1992 ve 1993 şampiyonluk kazanarak takımı ile, "three-peat" olarak adlandırılan, 3 kez üst üste şampiyonluk başarısı kazandı. Ancak, 1993-94 sezonu başlamak üzereyken aniden, beyzbol kariyerine devam etme amacıyla NBA'de basketbol oynamayı bıraktı. 1995-96 sezonunda tekrar Bulls'a döndü ve takımına 1996, 1997 ve 1998'de olmak üzere 3 kez daha üst üste NBA şampiyonluğu kazandırdı. Bu dönemde Chicago Bulls ayrıca, 1995-96 sezonunda, normal sezon içinde 72 maç kazanarak en yüksek galibiyet oranına sahip oldu. 1998-99 sezonunda, Jordan tekrar basketbolu bıraktı, ancak 2 sezon sonra 2001-02 sezonunda Washington Wizards takımının üyesi olarak tekrar basketbola döndü.

Kişisel başarıları arasında 5 kez MVP ödülü aldı ve 10 kez All-NBA Takımı ilk beş kadrosunda yer aldı. 9 kez NBA En İyi Savunma Kadrosu ilk beşinde, 14 kez NBA All-Star maçında ve 3 kez ise NBA All-Star maçı en değerli oyuncusu başarısı kazandı. İstatistiklerde 10 kez ligin en çok sayı atan oyuncusu, 3 kez top çalma birincisi oldu. Bunların dışında 6 kez NBA Finalleri MVP Ödülü aldı ve 1988 yılında NBA Yılın Defans Oyuncusu ödülü kazandı. Hâlen 30.12 sayı ortalaması ile NBA'in normal sezondaki, 33.4 sayı ile de play-off'ların en yüksek sayı ortalamasına sahip oyuncusudur. 1999'da, ESPN tarafından 20. yüzyıldaki Kuzey Amerika'nın en büyük sporcusu ilan edildi. Associated Press ise Babe Ruth'un ardından yüzyılın en başarılı 2. sporcusu olarak açıkladı.

Jordan ayrıca adına çıkarılan ürünler ile de önemlidir. Nike firmasının 1985 yılında çıkardığı ve hâlen üretilen Air Jordan modeli ile firmanın popülerliğini oldukça arttırdı. Oyuncuya adanan ve 1996 yılında çekilen Space Jam adlı filmde oynamıştır. Jordan hâlen Kuzey Karolina'daki Charlotte Hornets takımının sahibidir. Ayrıca Michael Jordan, efsanevi Pop müzik sanatçısı olan Michael Jackson'ın 1991 çıkışlı Dangerous adlı albümünden çıkan 5. şarkısı olan ''Jam'' adlı parçanın klibinde oynamıştır.

Michael Jordan, Brooklyn, New York, Amerika'da, bankacı Deloris ve makine süpervizörü James R. Jordan, Sr.'ın oğlu olarak doğdu. Yeni yürümeye başladığı günlerde ailesi Wilmington, Kuzey Karolina'ya taşındılar. Jordan, Wilmington'da Emsley A. Laney Lisesi'nde başladı ve burada beyzbol, Amerikan futbolu ve basketbol ile spor kariyerine başladı. Okuldaki 2. yılında okul takımına girmeye çalıştıysa da 1.80 m. olan boyunun kısa görülmesi nedeniyle takımdan kesildi. Ancak yazın 10 cm. daha uzadı ve çok yoğun bir şekilde basketbola yoğunlaştı. Bunun faydasını görerek son 2 yılında okul takımında kendine yer buldu ve bu yıllarda maç başına 25 sayılık bir ortalama yakaladı. 12. sınıfta yani okuldaki son senesinde McDonald's All-American Team kadrosuna seçilme başarısını gösterdi. Bu sezonu triple-double istatistikleri ile tamamladı: 29.2 sayı, 11.6 rebounds ve 10.1 assist.

1981 yılında, Jordan Kuzey Karolina Üniversitesi'nden Kültür Coğrafyası bölümünde burs kazandı. Henüz yeni bir koç olan Dean Smith'in yeniden düzenlediği takımda kendine yer bulan Jordan, 13.4 sayı ortalaması ve %53,4 iç saha atış başarısı ile Atlantik Konferansı'nda en iyi çaylak oyuncu seçildi. 1982 yılındaki NCAA Şampiyonluğu maçında maçı kazandıran basketi Georgetown Hoyas takımına karşı atma başarısı gösteren Jordan'ın bu maçtaki rakiplerinden biri de NBA'de önemli rekabet yaşadığı Patrick Ewing'di. Jordan daha sonra bu şutun kendisinin basketbol kariyeri için önemli bir dönüm noktası olduğunu açıkladı. North Carolina'da oynadığı 3 sezon boyunca, %54,0 oran ile maç başına 17.7 sayı ve 5.0 rebound ortalaması tutturdu. Naismith ve Wooden Yılın Kolej Oyuncusu Ödülleri'ni kazandığı 1984 yılında, Jordan 1984 NBA Draftı'ına katılmak için North Carolina'dan planlanandan 1 yıl önce ayrıldı. Chicago Bulls Jordan'ı Houston Rockets'ın seçtiği Hakeem Olajuwon ve Portland Trail Blazers'ın seçtiği Sam Bowie'ın ardından 3. sıradan seçti. Jordan 1986 yılında yarıda kalan eğitimi için North Carolina'da eğitime tekrar başladı.

1984 Olimpiyatlarında kazandığı altın madalyanın ardından Chicago Bulls tarafından 3. sıradan draft edilen Jordan, Bulls sözleşmesinin yanı sıra, ilk olarak Nike ve diğer spor markaları ile sözleşmeler imzalamaya başladı. O yıl Houston Rockets tarafından 1. sıradan draft edilen Hakeem Olajuwan bir yıldız olmayı başardı ama 2. sıra draft hakkını Jordan'ın yerine Sam Bowie'yi seçen Portland, yıllarca draft'ta yaptığı hatanın bedelini ödedi.

1984'te kazandığı altın madalyanın ardından NBA'deki çaylak sezonuna da fırtına gibi başlayan Jordan, ilk yılında 28,2 sayı ortalaması ile Bernard King ve Larry Bird'ün ardından üçüncü sırayı aldı, bunun yanı sıra 6,5 ribaund ve 5,9 asist ortalamasıyla da "Yılın Çaylağı" ödülünü kazandı. Yılın en iyi İkinciler Takımı'na da seçilen Jordan için en önemli başarı Bulls'un Jordan'ın da kadroya katılmasıyla 1 yıl öncesine oranla on bir maç daha fazla kazanması ve Play-off'lara kalabilmiş olması oldu. Jordan ilk Play-Off serisinde Milwaukee Bucks'a dört maç sonunda boyun eğmekten kurtulamadı.

Jordan ile geçen 2 yılın ardından Chicago'nun en büyük sorunu arenaya gelen yolların arabalar için yetersizliği oldu. Jordan'ın kısa sürede yıldız olmasının sebebi ise her zaman alçak gönüllü ama bir o kadar da mücadeleci tavrını hem sahaya hem de dışına yansıtmayı başarmasıydı.

Kamera ile de çok iyi geçinen Jordan ve stili oynadığı reklam filmleri ve magazin dergilerinin kapaklarını süsleyerek dünyanın dört bir yanına yayılmaya kısa sürede başladı.

Nike ile yaptığı anlaşma ve ona özel üretilen spor ayakkabılarıyla da bir ilke imza atan Jordan, yasak reklam yapıyor gerekçesiyle kanun değişene kadar her maçta NBA komisyonuna ceza ödemek zorunda kaldı. Ama Jordan'ın ayakkabılarından vazgeçmemesi ve Nike'ın bu cezaları seve seve ödemesi Air Jordan'ın doğmasının en büyük yardımcısı oldu.

Oyun sevgisi adına kontratına eklettiği bir maddeyle de ilklerinden birini gerçekleştiren Jordan, sezon ortası ya da sonunda, ne zaman isterse istesin, herhangi bir yerde basketbol oynamasına izin veren maddeyle bu spora olan sevgisinin kontratlarla sınırlanmasını engelledi.

Ağzından çıkan dili, dili dışarıdayken koşuşu ve yaptığı smaçlarla da NBA'e ve basketbola yeni bir stil getirdi. Ayrıca ikinci yılından sonra Bulls formasının altına giydiği Kolej takımı Kuzey Karolina forması yüzünden uzun şortlar tercih etmesi ve kafasını kazıtması da NBA'e yeni tarzlar getirdi.

İlk yılından itibaren rakiplerinin steps yapıyor suçlamaları ile karşılaşan Jordan, her maçın ardından videodan top sürüşünü ve hareketlerini medyaya gösterdi ve rakiplerinin yakalayamadığını, kameraların yakaladığını gösterdi. Jordan'ın ilk adımı o kadar hızlıydı ki karşısında onu savunan rakibi bunu anlamakta uzun süre zorluk çekerdi. Böylece "hakemler Jordan'a veteran muamelesi yapıyor" hurafesi de tarihe gömülmüş oldu.

Alçak gönüllü tavırlarıyla her zaman örnek bir süper yıldız olan Jordan, All-Star maçı kendisine sorulduğunda "en azından bir tanesinde oynamak istiyorum" diyecek kadar mütevazı olmayı başardı. Amacına da aynı yılın sonunda ulaştı, 1985 Doğu Konferansı All-Star karmasına seçildi. Jordan ilk All-Star maçında 22 dakika görev aldı ve 7 sayı kaydetti. Yeni sezonda sol ayak kemiği kırılan Jordan 64 maçta forma giyemedi ve yeniden All-Star seçilmesine rağmen maçta oynayamadı. Ama Play-off'ta Celtics'e karşı kaydettiği 63 sayı ile en çok manşet süsleyen NBA yıldızı olmayı başardı.

1986-87 sezonu ise Jordan için çok daha iyi geçti. 37,1 sayı ortalaması ile sezonu tamamlayan Jordan, 9 maçta 40 sayının üzerinde skor üreterek bir başka rekoru kitaba ekledi. O yıl NBA All-Star haftasında ilk smaç şampiyonluğunu da kazanan Jordan, artık tam anlamıyla "Air Jordan" olarak anılmaya başladı.

Yine kaybedilen Play-off serisinin ardından Jordan'ın paslarını daha sağlıklı kullanabilecek oyuncular takıma kazandırıldı. Horace Grant ve Scottie Pippen, Bulls'un yeni üyeleri ve Jordan'ın en yakın arkadaşları oldu. O yıl normal sezon MVP'si, yılın en iyi savunmacısı, All-Star'ın en değerli oyuncusu ödüllerini kazanan Jordan bütün ödülleri tek başına silip süpürdü. Ama konferans finallerinde "Bad Boys" olarak tanınan Detroit Pistons ekibi Jordan'a karşı çok iyi hazırlanmıştı ve Bulls'u o yıl ve devam eden iki yılda durdurmayı başardılar. Efsanevi Koç Chuck Daily ve ekibi tarafından tasarlanan Jordan Rules (Jordan Kuralları) 2 yıl daha başarılı olmuştu.

1988-89 sezonunda Jordan'ın istatistikleri belki de en üst düzeye çıkmıştı. 32,5 sayı ortalamasıyla sezonu tamamlayan Jordan, 8,0 asist ortalaması ve yine 8.0 ribaund ortalamasını da yakalamayı başarmıştı. Aynı yıl 2,89 top çalmayla da sezonu üçüncü tamamladı. Play-off'larda da Cleveland Cavaliers'ı nefes kesen 5. maçta geçen Bulls, 101-100 lük skoru Jordan'ın Craig Ehlo'nun üzerinden attığı son saniye basketi ile elde etmişti. Bu efsanevî şut, "the shot" olarak da bilinmektedir.

Üst üste Pistons'a karşı alınan 3. Doğu Konferans finali mağlubiyeti, soru işaretlerinin doğmasına neden oldu, ancak işte o zaman gösterdiği kararlılık Jordan'ın karakteristik özelliklerinin en güzel örneğini sergiledi: En iyiyi başarana kadar pes etmemek.

Jordan yeni sezonda kendini kanıtlamayı başardı ve Bulls, deplasmanda sadece 2 maç kaybederek rekorunu yeniledi. Jordan da 3. kez art arda MVP seçildi. Fakat Play-off'larda yaptığı daha da etkileyiciydi: 3 yıldır kaybederek elendiği Detroit Pistons'ı 4-0'lık skorla süpürerek takımını finale çıkarmayı başardı.

NBA Finallerinde, Magic Johnson'ın son yılında Lakers'a karşı evlerinde kaybedilen ilk maçın ardından Jordan ve Bulls yıllardır özlemini duyduğu şampiyonluk yolunda emin adımlarla ilerlemeye başladı. Lakers karşısında peş peşe alınan dört galibiyet ve Jordan'ın 31.4 sayı, 6,4 ribaund ve 8,4 asist ortalamaları, şampiyonluk yüzüğünü takmalarını sağladı.

Yeni sezonda kafasını tamamen kazıtan Jordan, yeni bir tarz ve stille oyununa geri dönmüştü. Artık Larry Bird ve Magic Johnson'da olan onda da vardı, o da yüzüğünü parmağına takmıştı. Jordan'ın önderliğindeki Chicago Bulls, devam eden iki sezonda; ilk finalde Clyde Drexler'lı Portland Trail Blazers'ı ve ikincisinde de Charles Barkley'li Phoenix Suns'ı devirdi.

1992 finallerinin açılış maçında yine bir rekor kırarak 35 sayı atan Jordan, takımının 79-64 geriden gelerek 97-93'lük bir galibiyet almasında önemli rol oynadı.

1993'te te Jordan klasikleri ve rekorları ile devam etti. Patrick Ewing'li Knicks'i 4. kez geçen Bulls, deplasman dezavantajıyla çıktığı seride rakibine şans tanımadı. 105-95 biten 4. maçta 54 sayı atan Jordan, beklentilere yeniden cevap vermeyi başarmıştı.

5. maçta Jordan 29 sayı, 10 ribaund ve 14 asistle triple-double yapmış ve yine rakibini çaresiz bırakmıştı. Madison Square Garden'da gelen 97-94 lük zafer, Knicks'i bir kez daha elemelerini sağlamıştı.

Finalde Phoenix Suns'a karşı tutturduğu maç başına 41,0 sayı ortalama ve 6 maçta gelen bir başka yüzük, belki de herkesin kendi kendisine sorduğu "Bu başarı nereye kadar devam edecek?" sorusuna cevap olmuştu: Jordan oynadıkça bu başarı devam edecekti.

1992 yılında Barcelona Olimpiyatları'na katılan Dream Team'in en gözde üyesi Jordan'ın yanı sıra 12 kişilik takımın bugüne kadar bir araya gelmiş en başarılı ve mükemmel takım olduğu görüşü, bugün birçok otorite tarafından kabul görmektedir. Gittiği her yerde adeta pop yıldızları gibi karşılanan bu takım, altın madalyayı alarak başarılı bir olimpiyat serüveni geçirmişti. Aynı yıl Michael Jackson'ın Jam adlı şarkısının klibinde rol almıştır.

Bu yıllarda Michael için her şey çok güzel gitmekteydi ta ki babasının ölümüne kadar: Olimpiyatlardan sonra, aynı yıl idolü ve kılavuzu olan babası, silahlı soygun sırasında öldürülmüştü. Bununla birlikte Jordan da Bulls'a ve aktif basketbola veda etti.

Hakkında ne yapacağına dair çıkan spekülasyonlara ve medya baskısına fazla aldırmayan Jordan, kısa süre içinde yine spot ışıklarının altında idi; ancak bu sefer bir beyzbol sahasında. Çocukluğundan beri en büyük rüyalarından birisi olan beyzbola Birmingham Barons takımının formasıyla adım attı. Beyzbolda pek de iyi bir sezon geçirmeyen Jordan, daha sonra, basketbolun dışında geçirdiği sürenin, kafasını toparlaması için yeterli olduğunu düşünerek 1994-95 sezonun sonlarına doğru basketbola geri döndü. Basketbola döndüğünü açıklarken yaptığı basın açıklaması ise sadece iki kelimeden oluşuyordu: "I'm back." yani, "Geri döndüm."

23 numaralı formasının emekli edilmesi nedeniyle Birmingham Barons'ta beyzbol oynarken giydiği 45 numaralı formayla salonlara dönen Jordan, yeni bir zafer için yeni formasını terletmeye başlamıştı. 26,9 sayı ortalaması ile 17 maç çıkartan Jordan, Bulls'un 13 galibiyet, 4 mağlubiyetlik bir seri ile sezonu kapatmasını sağlamıştı. Ama Jordan'ın döndüğünün asıl kanıtı, 6. maçı oldu: Madison Square Garden'da Knicks potasına tam 55 sayı bırakmıştı.

Play-off'larda 23 numaralı formasına kavuşan Jordan, ilk turda 31,5 sayı ortalaması tutturmayı başarmıştı, ama Shaquille O'Neal'lı Orlando Magic, Jordan'ın ilk yılında yüzüğü almasına izin vermedi. 6 maçlık serinin sonunda kazanan Florida takımı olmuştu.

1995-96 sezonuna iyi bir başlangıç yapmayı plânlayan Jordan, sezon öncesinde oldukça çok çalışmıştı. Ayrıca takıma ligin en iyi ribaund alan oyuncularından birisi olan Dennis Rodman dahil olmuştu. Jordan, Pippen ve Rodman üçlüsü sezona mükemmel bir başlangıç yaptı ve ilk 44 maçta tam 41 galibiyet elde etti. Normal sezonu da 72 galibiyetle kapatan Bulls, bu alanda daha sonra 2015-2016 sezonunda Golden State Warriors tarafından kırılacak olan NBA rekorunu eline geçirmiş oldu.

Play-off'larda da önüne çıkan engelleri aşan Jordan ve ekibi, finalde 6 maçlık bir seri sonunda Seattle SuperSonics'i geride bırakarak şampiyonluğa uzandı. Normal sezon, Play-off ve All-Star MVP ödüllerini kazanan Jordan ise, Willis Reed'den sonra bunu başaran 2. oyuncu oldu.

1996-97 sezonunda da Bulls, normal sezonda 69 galibiyet alırken, Jordan normal sezon MVP ödülünü Utah Jazz oyuncusu olan Karl Malone'a kaptırmıştı.

Play-off'larda da finallerde karşı karşıya gelen bu ikiliden gülen taraf bu defa Michael Jordan oldu. Tıpkı bir önceki sene olduğu gibi 6 maçlık seri sonunda Bulls, art arda 2. şampiyonluğuna uzandı. 5. maçta grip olduğu hâlde oynayan Jordan, yine de 38 sayı atarak maçı kazandırmasını bildi.

1997-98 sezonunda yine iyi bir sezon geçiren Jordan ve arkadaşları, takımın normal sezonda 62 galibiyet almasını sağladı. Play-off'larda ise finaldeki rakipleri yine Karl Malone'lu ve John Stockton'lı Utah Jazz'dı.

Bu defa seri, geçen yıldan bile daha çekişmeli geçti. İlk 5 maçın 3'ünden galip ayrılan Bulls, 6. maçın sonunda bitime 40 saniye kala 86-83 gerideydi ve zor durumdaydı. Fakat Jordan önce Jazz savunmasının arasına dalarak bir turnike bırakarak farkı bire indirdi, sonra da savunmada topu Karl Malone'dan çaldı. Ardından da Jazz forveti Bryon Russell'ın üzerinden attığı basketle takımına şampiyonluğu getiren maçı kazandırdı.

1998 sezonunu bitiriş biçimi, artık yaşı iyice ilerlemiş olan Jordan'ın kariyeri için muhteşem bir sonmuş gibi gözüküyordu. Phil Jackson'ın ve Dennis Rodman'ın kontratlarının bitiyor oluşu ve Scottie Pippen'ın takımdan ayrılmak istemesi de Jordan'ın emeklilik kararı vermesinde etkili olan diğer nedenlerdi. NBA'de bir lokavt yaşandığı zamanlarda, 1999 yılının başlarında, Michael Jordan, kariyerinde ikinci kez emekli olduğunu açıkladı.

Jordan, Chicago Bulls ile özdeşleşmiş bir oyuncu olmasına rağmen, ikinci emekliliğinin ardından bir başka NBA takımı olan Washington Wizards'ın başarısı için çalıştı.

Jordan, 2000 yılının başlarında, Washington Wizards'ın hissedarı oldu ve ardından da bu takımda Basketbol Operasyonları Başkanı oldu. Bu, takıma ait kararların çoğunu, personel seçimlerini bile kendisinin vereceği anlamına geliyordu. Bu dönemde Jordan'ın verdiği kararlar oldukça tartışmalıydı.