Vera Popova

Vera Yevstafyevna Popova, kızlık adı Vera Bogdanovskaya (; 17 Eylül 1867 - 8 Mayıs 1896), Rus kimyager. Rusya'daki ilk kadın kimyagerlerden biridir ve kimya ders kitaplarının ilk Rus kadın yazarıdır. Popova, laboratuvarındaki patlama sonucu "muhtemelen kimya yüzünden ölen ilk kadın oldu".

Vera Bogdanovskaya 1867'de Saint Petersburg'da Çarlık Rusyasında doğdu. Babası Evstafy Ivanovich Bogdanovsky, cerrahi profesörüydü. Ailesi iki kardeşi ile birlikte Vera'ya evde eğitim verdi. Bogdanovskaya kimya ile çok erken bir yaşta tanıştı; 1878'de 11 yaşındayken Smolny Enstitüsü'nde okumaya başladı. 1883'ten başlayarak dört yıl Bestuzhev Kurslarında çalıştı ve bundan sonra iki yıl Bilimler Akademisi ve Askeri Cerrahi Akademisi laboratuvarlarında çalıştı. 1889'da Bogdanovskaya Rusya'dan ayrılarak İsviçre'ye gitti ve burada Cenevre Üniversitesi'nde kimya alanında doktora yaptı. 1892'de dibenzil keton ile ilgili araştırmasını savundu. Bogdanovskaya, HC≡P (metilidinfosfan) üzerinde çalışmak istiyordu ancak doktora danışmanı Profesör Carl Gräbe tarafından bunun yerine dibenzil keton üzerinde yoğunlaşmaya ikna edilmişti. Bogdanovskaya aynı zamanda Cenevre'de stereokimya üzerinde çalışan Dr. Philippe Auguste Guye ile de çalışma fırsatı bulmuştur.

Bogdanovskaya, kimya dersleri verdiği Bestuzhev Kurslarında çalışmak üzere 1892'de Saint Petersburg'a döndü. Bu kurum, Rus kadınlarını Rusya'da eğitim görmeye teşvik etmek amacıyla 1878'de kurulmuş bir kurumdu. Bogdanovskaya burada profesör asistanı olarak çalışıyordu ve stereokimyanın ilk derslerini öğretiyordu. Bir öğretim görevlisi olarak ünü ve öğretme konusundaki bilgisi, temel kimya üzerine bir ders kitabı olan ilk kitabını yazmasını sağlamıştır. Bogdanovskaya, kimya üzerine incelemeler yazdı, akademik makaleleri tercüme etti ve profesörüyle birlikte 1886'da ölen Alexander Butlerov'un çalışmalarını yayınladı. 1891 ile 1894 yılları arasında doktora tezine dayanarak çok sayıda makale yayınladı.

Bogdanovskaya sadece bir kimyager değildi; aynı zamanda böcek bilimi, yazı ve dillerle de ilgileniyordu. 1889'da arılarla çalışmanın bir tanımını yayınladı. Kendi yazdığı kısa öykülerinin ve bilimsel makalelerinin yanı sıra Fransız kısa öykü yazarı Guy de Maupassant'ın çevirilerini de yayınlamıştır.

Bogdanovskaya, 1895'te General Jacob Kozmich Popov ile evlendi ve Saint Petersburg'dan ayrıldı. Eşi kendisinden daha yaşlıydı, bir askeri çelik fabrikasının yöneticisiydi ve Vera ondan, kimyasını devam ettirebileceği bir laboratuvar kurmasını talep etti. Vera ve eşi silah üretimine adanmış, askeri kontrol altındaki bir kasaba olan Izhevskii Zavod'da yaşıyordu. Rus kadınlarının bazen sırf toplumun geleneklerinden kaçmak için evlendikleri bilindiğinden, Vera ve Jacob'un evliliğinin bir çıkar ilişkisi olabileceği öne sürüldü.

Popova, 8 Mayıs 1896'da (Jülyen Takvimi'nde 26 Nisan), (İngilizce kaynaklarda tarih bazen 1897 olarak verilmektedir) HC≡P (metilidinfosfan; hidrojen siyanüre benzer bir kimyasal) sentezlemeye çalıştığı sırada meydana gelen patlama sonucu 28 yaşında öldü.

Popova'nın ölümü sırasında sentezlemeye çalıştığı kimyasal olan HC≡P, 1961 yılına kadar fosfin ve karbon ile başarıyla oluşturulamadı. HC≡P, son derece piroforiktir ve -120 °C'nin üzerindeki sıcaklıklarda kolaylıkla polimerize olur. Üçlü noktası −124'tür °C'de olup, düşük sıcaklıklarda bile havaya maruz kaldığında kendiliğinden yanar.

Popova'ya Journal of the Russian Physical Chemical Society'de önemli bir saygı duruşunda bulunulmuştu. Nature dergisinde ve Amerikan Science dergisinde ölümü kısaca duyurulmuştur. Kimyager Vladimir Ipatieff bir raporunda Popova'nın kendi deneyinden zehirlenmiş olabileceğini ya da intihar etmiş olabileceğini öne sürdü, ancak bu görüş diğer raporlar tarafından desteklenmedi.

Popova, dibenzil ketonu (bir merkezi karbonil grubuna bağlı iki benzil grubundan oluşan organik bir bileşik) sınıflandırmakla tanınmıştır. Bu araştırmaları aseton siyanohidrinden oluşturulan sentetik akrilik reçinelerin temelini atmıştır.