Dönüş (film, 1972)

Dönüş, yönetmenlik koltuğunda ve başrolde Türkan Şoray'ın yer aldığı, Kadir İnanır ve Bilal İnci'nin oyuncu kadrosunda bulunduğu 1972 yılı yapımı dram türündeki sinema filmi.

Gülcan, kendisi gibi bir köylü olan İbrahim ile evlenmiştir. Ardından bir de çocukları olur. Ancak en başından beri köy ağası Reşit Bey de Gülcan'ı istemektedir. Gülcan'ın kendisini reddedip İbrahim'le evlenmesi Reşit Ağa'nın zoruna gider ve intikam almak için birçok kötülük yapmaya başlar. Gülcan'ı yalnız ve savunmasız bırakabilmek için, aracılar vasıtasıyla İbrahim'in aklına, Almanya'ya işçi olarak gitme fikrini sokar. Daha fazla para kazanabilmek umuduyla İbrahim bunu kabul etse de, Gülcan itiraz eder. Fakat İbrahim'in bu fikirden vazgeçmeye niyeti yoktur.

İbrahim'in yokluğundan istifade eden Reşit Ağa kötülüklerine devam eder. Gülcan ve İbrahim'e ait olan tarlayı yakar, kümes hayvanlarını katleder, evinin çatısını yıkar. İlk günlerde, İbrahim, eşine mektuplar yollar ama Gülcan okuma yazma bilmediği için, muhtara ve köydeki çocuklara okutur. Birkaç ay sonra İbrahim, Almanya'da çalıştığı yerden izin alıp köyüne gelir ancak artık eski İbrahim değildir. Almanya'daki hayatı görmüş ve çabucak benimsemiştir. Köydeki hayat tarzı ve yoksulluk zoruna gitmektedir. Bir süre sonra otomobille döneceğini ve Gülcan'ı da temelli yanında götüreceğini vadederek yeniden Almanya'nın yolunu tutar.

Okuma yazma öğrenmeye karar veren Gülcan, köy okulunun öğretmeninden yardım ister. Köylülerin kolayca provoke edilebilmesini fırsat bilen Reşit Ağa, Gülcan ve öğretmen arasında ilişki olduğuna dair söylentiler yayılmasına sebep olur ve Gülcan'ın ders aldığı bir sırada köylüler sınıfa baskın yapıp, onları "el ele, diz dize" yakaladıklarını iddia ederler. Artık Gülcan suçlu ilan edilmiştir ve evinden dışarı adım atamamaktadır.

Bu olaylardan sonra muhtar efendi, köylü çocuklardan birine, İbrahim'e yollanması için bir mektup yazdırıp acilen dönmesini ve namusunu temizlemesini söyler. Çocuğuyla birlikte gizlice evden çıkmayı başaran Gülcan, nehir kenarından geçerken Reşit Ağa'nın adamlarıyla karşılaşır ve saldırıya maruz kalır. Kendini korumaya çalışırken çocuğu nehre düşerek boğulur. Çocuğunun cansız bedenine ulaşan Gülcan, İbrahim dönüp gelene kadar onu gömmemeye karar verir. Evinin önünde toplanan köylüler, çocuğu toprağa vermesi için ısrar ederler ancak çabaları sonuçsuz kalır. Son olarak kendisine okuma yazmayı öğreten köy okulu öğretmeninin hatırını kıramaz ve gömmeye razı olur.

Cenazeden eve döndüğünde, İbrahim'in ilk ziyaretinde getirdiği ne kadar hediye varsa hepsini evinin önünde ateşe verir. Alevler arasında kalan eşyaların arasından, ses kayıt cihazı çalışmaya başlar ve içinden Gülcan'la İbrahim'in konuşmalarıyla ölen çocuğunun ağlama sesi yükselir. Ardından Reşit Ağa gelir ve Gülcan'ı götürmek ister. Her şeyini kaybettiğine inanan Gülcan'ın artık çaresi kalmamıştır ve Reşit Ağa'yla kasabanın yolunu tutmaya karar verir. Bu sırada köylülerin yazdığı mektubu alan İbrahim, yeni otomobiliyle hızla köyüne dönmektedir ancak arabada yalnız değildir. Alman bir kadınla evlenmiş ve ondan çocuk sahibi olmuştur. Yeni karısını Gülcan'ın üzerine kuma olarak getirmek üzeredir.

Çocuğunun boğulduğu nehrin yanından geçerken Gülcan gizlice Reşit Ağa'nın atının üzerinde duran tüfeği alır ve Reşit Ağa'yı vurur, çocuğunun boğulduğu nehirde öldürerek intikamını alır. Aynı dakikalarda aşırı hız yapan İbrahim'in aracı da şarampole yuvarlanır. İbrahim ve yeni karısı kazada ölür. Kazayı gören Gülcan, İbrahim'i ve kadını fark edip başlarında gözyaşı döker. Çaresiz şekilde kaza mahallinden uzaklaşırken, kazadan sağ olarak kurtulan bebeğin ağlamasını duyar. Geri dönüp bebeği alır ve oradan uzaklaşır.