SalihHub/Wikipedia-TR-2023-Embedded-Dump huggingface dataset:
Galiçyaca

Galiçyaca, İspanya'nın Galiçya bölgesinde konuşulan bir dildir. Kendi dilindeki adı Galegodur. Latin kökenli bir dildir, Kelt kültürünün ve Arapçanın etkisi de görülür.

Galiçya'da küçük yerleşim birimlerinde genelde sadece Galiçyaca konuşulur, şehirlerde ise İspanyolca ve Galiçyaca birlikte kullanılır. İspanya'da en iyi korunmuş ve en çok konuşulan yöresel dillerden biridir.
Nostalghia (müzisyen)

2014 yılında, Roy Gnan ile yazılmış ilk uzun albümü Chrysalis i çıkardı. 2017 filmi John Wick: Bölüm 2 için iki şarkı yazdı ve seslendirdi. Ayrıca filmde de gözüktü. 2018'de, "Little White Moment" adlı single parçasını çıkarttı.

Nostalghia Güney Kaliforniya'da doğdu. Pers annesi ve Rus kökenli babası tarafından büyütüldü. Liseden kısa bir süre sonra evsiz kaldı ve gece uyumak için San Fernando Vadisi'ndeki bir piyano odasına girdi. Nostalghia bu odayı evine çevirdi ve burada kendi kendine piyano ve gitar çalmayı öğrendi. Aynı zamanda şarkı söyleyebildiğini de bu odada keşfetti.
Jules-Antoine Castagnary

Jules-Antoine Castagnary (11 Nisan 1830 - 11 Mayıs 1888) Le Siècle'daki ilk İzlenimci şovu olumlu ve algılayıcı incelemesinde yeni "Empresyonist" terimini benimseyen bir Fransız liberal politikacı, gazeteci ve ilerici ve etkili sanat eleştirmeniydi.
Yeni Birleşik Krallık

Yeni Birleşik Krallık, Aragorn'un Yüzük Savaşı ardından Gondor'un tahtına geçmesiyle, Arnor ile krallığını birleştirerek kurduğu yeni krallık. Krallığı kurduktan sonra Aragorn'a Kral Elessar denmeye başlandı.

Birleşik Krallık kurulduktan sonra Aragorn kuzeybatıya doğru ilerlemeye başladı. Isengard tekrar Gondor himayesine alındı. Sınırlar Shire'a kadar genişletildi. Bu sayede İnsanlar, batının büyük bölümünü ele geçirdiler. Burada Aragorn'un emriyle, Annúminas adlı bir kale restore edildi ve burası kuzeybatının gözcüsü oldu. Kuzeybatı artık yeniden insanların hüküm sürdüğü bölgeydi.

Daha sonra krallık, güneye doğru ilerledi. Haradrim ile kesin bir barış imzalandı. Ancak bazı Haradrimler isyan ettiği için küçük çapta savaşlara gidildi. Ardından Umbar'lar da kontrol altına alındı. Bu sayede güneydeki bölgelerdeki düşmanlar etkisiz hale getirildiler. Birleşik Krallık'ın bu bölgelerde neredeyse hiç tehdidi kalmamıştı. Rhûn tehdidi de ortadan kaldırıldı ve barış imzalandı. Hatta bazı Rhûn ve Harad Savaşçıları krallığa katıldılar. Dale ve Erebor kurtarıldı ve tekrar kurulmasına Birleşik Krallık yardım etti. Aragorn'dan sonra oğlu Eldarion tahta geçti.

Eldarion, harabeye dönmüş olan eski başkent Osgiliath'ı tekrar restore etti. Ardından başkenti tekrar Osgiliath yaptı. Rohan'la çok iyi ilişkiler kuran Eldarion, bilinen son Birleşik Krallık Yüksek kralıdır. Ardından kimin geldiği bilinmemektedir.
Ödemiş Yıldız Kent Arşivi ve Müzesi

Ödemiş Yıldız Kent Arşivi ve Müzesi (ÖYKAM) İzmir ilinin Ödemiş ilçesinde yer alan bir etnoğrafya müzesidir. Müze kent merkezinde Hacı Sadık caddesinde ve koordinatarındadır.

Müze binası 1927 yılında açılan Yıldız Oteli'dir. Planını, Musevi Mimar Mario Efendi’nin çizdiği neo-klasik tarzdaki otel, Doğu cephesindeki giriş kapısı üzerine konulmuş kitabeye göre, 1926 yılında inşa edilmiştir. Bina 2006 yılında Ödemiş belediyesince kamulaştırılmıştır. Yapılan tadilat sonucu binanın 14 odası ile ve komşu Keçecizade hanı alt katındaki sergi salonu, 25 Şubat 2012 tarihinde müze olarak hizmete açılmıştır.

Belediyece verilen bilgiye göre, müze envanteri 6218 kültür varlığından oluşmaktadır. Ayrıca 20815 adet te belge arşivlenmiştir. Kütüphanede ise 3619 eser yer almaktadır. Sergi odalarının biri 1942-1946 yılları arasında (13. ve 14. hükûmetler) başbakan olarak görev yapan Ödemişli Şükrü Saracoğlu'na tahsis edilmiştir. Binada 1 arşivci, 1 kütüphaneci 2 adet çalışan ve 4 güvenlik görevlisi görev yapmaktadır.

Müzenin kültür turizmi açısından etkili olacağı düşünülmektedir. Yıldız Kundura Odası, Çeyiz-Gelin-Düğün, Sergi Salonu, Berber Odası, Tütün Odası, Saatçi Odası, Oturma Odası, Çeyiz Odası, Efeler Odası, Otel Odası, Mutfak, Şükrü Saraçoğlu Anı Odası, Dr. Mustafa Bengisu Anı Odası, Ödemişli Kültür ve Sanat İnsanları ve Ödemiş Tarihi Odası gibi kategorilere ayrılmış müzede ağırlıkla etnografik taşınır kültür ögeleri sergilenmektedir. Müzenin ziyaretçi profili gençler ve orta yaştaki insanlardır; ayrıca müze öğrenci grupları tarafından da ziyaret edilmektedir. Müze içindeki kütüphanede muhtelif nadir eserler ve gazete koleksiyonları bulunmaktadır. Müze yaklaşık 3 bin kitaplık bir koleksiyona sahiptir.
Hariom Yoga

Şivaizm geleniğine dayanan bir Yoga türüdür. Bu Yoga türünde öğrencinin beden duruşlarında hızla ustalaşması için hareketler diğer Yoga türlerine göre daha sert ve zorlayıcı yapılır.

Şiva herkesi saflaştıran arındıran saf anlamına gelir. Şiva'ya tapanlara Şivaitler denir. Yıkıcı olarak ölüm ve zaman ile özdeşleştirilir. Tanrı Şiva aynı zamanda Hara (Öldüren) ve Bhairava (korkunç) olarak da anılır. Cinsel oyunları ve döllemeyi yönetir. Yaşamın gerçek başlangıcı olarak kabul edilir.
Fantastik Canavarlar Nelerdir, Nerede Bulunurlar?

Fantastik Canavarlar Nelerdir, Nerede Bulunurlar?, J. K. Rowling'in 2001 yılında, Newt Scamander adlı hayali bir yazarın kaleminden çıkmış gibi yazdığı bir yan kitaptır. Bu yan kitabın geliri Comic Relief'in hayır kurumunun yardımıyla dünyanın çeşitli yerlerindeki fakir ve kimsesiz çocuklara bağışlanıyordu.

Warner Bros, 2013 yılında kitabı 5 filmlik bir seri olarak sinemaya aktarmayı kararlaştırdı. Stüdyo, filmi yönetmesi için son dört Harry Potter filminin de yönetmeni olan David Yates ile sözleşme imzaladı. Warner Bros, filmin senaristliğini ise ilk defa, tamamen Rowling'e bıraktı.

İlk filmin çıkış tarihi İngiltere için 18 Kasım 2016 olarak belirlendi. İkinci film için 2018, üçüncü film ise 2020 olarak planlandı.
Tufan Özbozkurt

Tufan Özbozkurt (d. 20 Mart 1993, Utrecht), Hollandalı-Türk futbolcudur. Sol bek ve sol kanat pozisyonlarında görev almakta olup, 2. Lig ekiplerinden Bugsaşspor'da forma giymektedir.

Hollanda'ya göç etmiş gurbetçi bir ailenin çocuğu olarak 1993 yılında dünyaya gelen Tufan, futbola 1997 yılında İbrahim Affelay, Muslu Nalbantoğlu, Zakaria Labyad, Marco van Basten ve Ismaïl Aissati gibi isimleri yetiştiren USV Elinkwijk takımında 1997 yılında başladı. 2002 yılına kadar burada forma giyen Tıfan, 2002 yılında ülkenin en büyük altyapılarından olan PSV'ye transfer oldu. Takıma geldiğinde E1 seviyesinde forma giyen Tufan, A1 seviyesine kadar yükseldi. Bu süreçte Oğuzhan Özyakup, Kaan Baysal ve Burak Kardeş gibi isimlerle forma giydi. 5 Ekim 2011 tarihinde ise 2 yıllık profesyonel sözleşme imzaladı. Bu gelişmelerin ardından Tufan, "En büyük hayalim Philips Stadion'da A Takım ile forma giymek." ifadelerinde bulundu. PSV Eindhoven U-21 takımında Marco Roelofsen yönetiminde 48 maça çıktı, 3 gol attı ve 3 asist yaptı.

İlk olarak Hollanda millî takımı tarafından keşfedilen Tufan, 2011 yılında 19 yaş altı futbol takımında forma giydi. 2012 yılında ise Feyyaz Uçar'ın çalıştırdığı Türkiye U-19 takımına çağrıldı. Bu takım ile ilk maçına 28 Şubat 2012'de İrlanda karşısında çıktı. Daha sonra ise Şubat 2013'te Türkiye U-20 takımında forma giydi.
Minenwerfer

Minenwerfer (Türkçe: "mayın atıcı"), Birinci Dünya Savaşı sırasında Alman İmparatorluğu Ordusu tarafından yaygın olarak kullanılan bir kısa menzilli havan sınıfının Almanca adıdır. Silah, uzun menzilli topçuların isabetli bir şekilde hedef alamayacağı sığınaklar ve dikenli teller gibi engelleri temizlemek için kullanılmak üzere tasarlanmıştı.

Almanlar, ağır topların dikenli teller ve sığınaklar gibi savunma yapılarını yok edemediği Port Arthur Kuşatması'nı inceledi. Alman Mühendis Komitesi ("Ingenieurkomitee") 1907'de sorunu incelemek için Rheinmetall ile çalışmaya başladı. Geliştirdikleri çözüm; kısa namlulu, yivli, namludan doldurmalı bir havandı. 1910'da bunların en büyüğü 25 cm schwerer Minenwerfer (Türkçe: 25 cm ağır mayın atıcı") olarak tanıtıldı. Yalnızca 955 kg ağırlığa sahip olmasına rağmen, hedefler üzerinde kendisinden on kat daha ağır olan 28 cm ve 30,5 cm havanlarla aynı etkiye sahipti.

Alman Ordusu Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle toplam 160 mayın atıcıyla savaşa girdi. Belçika'da Liège ve Namur'da, Fransız Maubeuge kalesine karşı başarıyla kullanıldılar. Birkaç ay sonra siper savaşı başladığında, Alman piyadeleri kısa menzilli silahlar talep etmeye başladı ve mayın atıcılar savaşa girdi. Karşı siperlerdeki Müttefik kuvvetler için büyük bir sürpriz oldu. Çok geçmeden onlar da benzer silahlar talep ettiler. Bu talep sonunda bugün bildiğimiz siper havanlarının oluşmasına yol açtı. Başlangıçta, yakalanan bir mayın atıcı Kasım 1914'te Londra'daki Royal Artillery Woolwich kuruluşuna götürüldü ve Noel'e kadar 100 kopya cepheye yetiştirildi. 1916'nın ortalarına kadar 281 ağır, 640 orta ve 763 hafif mayın atıcı hizmetteydi ve yenilerinin üretimi her ay 4.300 silah hızında işliyordu.

Bu güçlü, kısa menzilli topçu cephaneliği ile Alman kuvvetleri, Tarafsız Bölge'ye ulaşabildi ve kendisini belli eden hedefleri topa tuttu. Kimyasal savaş başladığında, mayın atıcı gazları dağıtmak için oldukça uygun bir yöntemdi. Almanya'nın ilk gaz kullanımı 1915'te Polonya'da 31 Ocak'ta gerçekleşen Bolimów Savaşı sırasında gerçekleşti. Alman ordusu Rus mevzilerini ksilil bromür ile bombaladı. Saldırı, gazın yayılmasını engelleyen düşük sıcaklık nedeniyle nispeten başarısız oldu.
Dre & Vidal

Dre & Vidal, Andre Harris ve Vidal Davis'in bir araya gelerek oluşturdukları müzik yapım ve söz yazarlığı ekibi. Jill Scott ve Glenn Lewis'in yapımcılığını üstlenmiş olmalarıyla da tanınırlar.

Dre & Vidal 2004 yılında bu yana birçok sanatçının başarılı hitlerinin yapımcılığını üstlendi: Ciara'nın "Oh", Usher'ın "Caught Up" ve Chris Brown'un "Yo (Excuse Me Miss)". İkili ayrıca Beanie Sigel, 3LW ve Bobby Valentino gibi isimlerle de çalışmaktadır.

Mary J. Blige - "Hurt Again", "Can't Hide From Love", "Father In You", "Gotta Be Something More", "Power of Love", "Hold On (feat. Ludacris)", "Give Me Your Love Or Way Down", "Would Have Gave It All", "Healing"
Samandöken, Göle

Samandöken köyünün eski adı Türkçe kaynaklarda Sinot olarak geçer. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Sinot (سینوت) olarak kaydedilmiştir. Rus idaresi ise köyün adını 1886 yılında "Signot" (Сигнот) biçiminde yazmıştır.

Sinot köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Kola'da yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Kola bölgesi, dokuz azizle bağlantılı olarak Gürcü Ortodoks inancında da önemli bir yere sahiptir. Öte yandan köyde varlığı bilinen kilise, 16. yüzyılda Osmanlıların eline geçmesinden önce de köyün bir yerleşme olduğunu göstermektedir.

Türkçe Göle olarak bilinen Kola bölgesi, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresince Signot (Сигнот) olarak kaydedilen köy, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlı Karavenk nahiyesinin 11 köyünden biriydi. Rus döneminde köyde Kürtler yaşıyordu ve köyün 1886 yılındaki nüfusu, 121'i erkek ve 124'ü kadın olmak üzere, 36 hanede yaşayan 245 kişiden oluşuyordu. Signot köyü Karavenk nahiyesinin idari merkeziydi. Bu nüfus 1896 yılında 331 kişiye, 1906 yılında 370 kişiye ulaşmıştır. 1907 yılında Göle bölgesinde araştırma gezisi yapan Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, köyde eski bir kilisenin bulunduğunu, yıkılmış olan bu kilisenin taşlarıyla köylülerin cami inşa etmiş olduğu belirtir.

Sinot köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Sinot Türkiye'ye bırakıldı.

Sinot veya Signot köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Sinot (سینوت) adıyla Kars vilayetinin Göle kazasının merkez nahiyesi olan Merdenik'e bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 745 kişiden oluşuyordu. Sinot Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Samandöken olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Samandöken köyünün nüfusu 1.385 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 334 kişi okuma yazma biliyordu.
Neu-Laxova sendromu

Neu-Laxova sendromu, otosomal resesif yolla aktarılan, 2 fenotipi olan kalıtsal bir sendromdur. Fenotip 2 çok ender görülür. Bebeklerin büyük bölümü ölü doğar ya da çok kısa bir süre yaşayabilir.

Doğum öncesi incelemelerde gelişme geriliği belirlenir. Boy ve boyun kısadır. Mikrosefali vardır ancak alın bombesi belirgindir. Saçlar yok denecek kadar seyrektir. Kulaklar iri ve biçimsizdir. Burun düzleşmiş gibidir. Hipertelorizm, mikroftalmi ve ekzoftalmi saptanır. Göz kapakları yoktur. Göz kapakları olanlarda kirpikler bulunmaz. Katarakt ve keratokonjunktivit nedeniyle görme sorunları yaşarlar. Altçene küçüktür (mikrognati). Dudaklar kalındır, ağız sürekli açıktır.Yarık dudak ve yarık damak vardır.

Atrial ve ventriküler septal defekt ile büyük damarların yer değiştirmesi (transpozisyonu) saptanır. Akciğerler küçüktür (pulmoner hipoplazi). Genital sistem anomalileri ve eksik böbrek (renal agenezis) görülür. Kol ve bacak derisinde, deri çıkıntıları (pterygium) vardır.

Ekstremite kemikleri kısadır ve mineralizasyon yetersizlikleri belirlenir. Eklemlerde fleksiyon kontraktürleri izlenir. El ve ayak malfornasyonları vardır. Deri sarımsı, ince ve kurudur, pullanmalar gösterir (iktiyozis). Dokular ödemlidir; ödem ellerde ve ayaklarda belirgindir.

Beyin kıvrımlarında düzleşme (lissensefali), corpus callosum yokluğu, Dandy-Walker malformasyonu, serebellum hipoplazisi, koku merkezinin yetersizliği ve plexus choroideus kisti, santral sinir sisteminde saptanan başlıca malformasyonlardır. Omurga sisteminde spina bifida görülebilir.
Vytautas Paukštė

Paukštė, 2 Temmuz 1932'de Kaunas, Litvanya'da doğdu. Litvanya Müzik ve Tiyatro Akademisi'nden oyunculuk eğitimini tamamlayıp 1957'de mezun oldu. 1957'de başlayıp 2022 yılındaki ölümüne kadar sürdürdüğü oyunculuk kariyerinde ellinin üzerinde sinema filmi ve doksan civarında tiyatro oyununda rol aldı. 1957-1962 yılları arasında Marijampole Drama Tiyatrosu ve Klaipedos Drama Tiyatrosu'nda sahne aldı. Ayrıca 1971'den 1986 yılına kadar Litvanya Klaipeda Konservatuvarı'nda öğretim üyesi olarak çalıştı.
Bolu Fen Lisesi

Okulun arsası Paşaköy eşrafından İsmail oğlu Ahmet Başaran tarafından Milli Eğitim Vakfına bağışlanmış olup 1991 yılında temelleri atılmış, 17 Ağustos 1999 depreminden önce teslim alınmış ve Bolu Fen Lisesi adı ile 2000–2001 eğitim-öğretim yılına 96 öğrenci ile başlamıştır.

Karma eğitim yapan okulda 2016–2017 öğretim yılında 15 şubede 464 öğrenci eğitim görmekte olup 122 öğrenci pansiyonda kalmaktadır. Okulda 29 kadrolu idareci ve öğretmen görev yapmaktadır.

İzzet Baysal Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Baysal ve eşi Solmaz Baysal'ın kişisel katkıları ile okula kazandırılan spor salonu 24 Kasım 2007 günü hizmete girmiştir. Ayrıca, okul sınırları içerisinde 10 daireden oluşan 1 blok hâlinde öğretmen lojmanı bulunmaktadır.
JW Marriott Absheron Baku Hotel

JW Marriott Absheron Baku Hotel, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de bulunan bir oteldir. Otel, Puşkin Parkı'nın yanındaki Azatlık Meydanı'nda ve Hazar Denizi'nin kenarındaki Crescent Hotel'de yer almaktadır. İlk olarak Sovyetler Birliği döneminde 1985 yılında inşa edilmiş olup 2009-2012 yılları arasında JW Marriott oteli olarak yeniden inşa edilmiştir. Başlangıçta 16 katlı ve 343 odalı iken 2012'de yeniden inşa edildikten sonra 21 kat ve 237 odaya sahiptir.
Demirci, Keşap

Köy, Giresun il merkezine 26 km, Keşap ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Köy, Keşap'ın güneyinde olup, numaralı Keşap-Karabulduk il yoluna, 3,7 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Ruben Östlund

Claes Olle Ruben Östlund (d. 13 nisan 1974), İsveçli yönetmen ve senarist. The Square ve Turist filmleri çok iyi eleştiriler almış ve Altın Palmiye dahil Cannes Film Festivali'nde birçok ödül kazanmıştır.

Öslund, Göteborg'un Styrsö bölgesinde doğdu. Sinemaya 1990'da kayak filmleri yaparak başladı ve 2001 yılında mezun olduğu Göteburg Üniversitesine de bu filmlerle kabul edildi. Film yapımcısı Erik Hemmendorff ile birlikte kendi filmlerini de üreten yapım şirketi Plattform Produktion'ın kurucu ortağıdır.
Lübeck Muharebesi

Lübeck Muharebesi, 6 Kasım 1806'da Almanya'nın Lübeck kentinde, Jena-Auerstedt Muharebesi'nde yenilgiden geri çekilen Gebhard Leberecht von Blücher liderliğindeki Prusya Krallığı askerleri ve Birinci Fransız İmparatorluğu Mareşalleri Joachim Murat, Jean Baptiste Bernadotte ve Jean-de-Dieu Soult'un birlikleri arasında gerçekleşen savaş. Dördüncü Koalisyon Savaşı'nın bir parçası olan bu muharebe, Fransızlar'ın Prusyalılara karşı şiddetli zaferiyle sonuçlandı. Savaşın gerçekleştiği Lübeck, Hamburg'un yaklaşık 50 kilometre (31 mil) kuzeydoğusunda eski bir Baltık Denizi limanıdır.

Ekim ayında Jena–Auerstedt Muharebesi'nde I. Napolyon tarafından yenilgiye uğrayan Prusya orduları Elbe Nehri'nin doğu kıyısına çekildi ve Oder Nehri'ne ulaşmak için kuzeydoğuya yürüdü.

Kaçan Prusyalıların büyük bir kısmı çevrili oldukları Magdeburg Kalesi'ne sığındı. Lübeck Muharebesi'nden 8 gün önce gerçekleşen Prenzlau Muharebesi'nde neredeyse tüm Prusya ordusu yok edildi. Bu olay Prusya birlikleri ve kalelerinin bir teslimiyetini tetikledi.

Oder'e ulaşması engellenen Blücher, Murat, Bernadotte ve Soult'un Fransız orduları tarafından kovalandı batıya doğru yürüdü. Blücher'in birlikleri savunma pozisyonlarını aldıkları savaşta tarafsız olan Lübeck şehrine doğru yol aldı. Bernadotte'nin askerleri şehrin kuzey savunmasını kırdı, Murat ve Soult'un karşı karşıya olduğu askerleri yıprattı. Blücher şehirden zar zor kaçtı, ancak askerlerinin çoğu yakalandı, Prusya'nın kayıpları muazzam sayıdaydı. Ertesi gün Fransızlar hayatta kalan Prusyalıları Danimarka sınırına hapsetti ve Blücher'i teslim olmaya zorladı.

Fransızlar savaş sırasında küçük bir İsveç askeri gücü ele geçirdi. Bernadotte'nin İsveç subay ve askerlerine saygılı muamelesi, İskandinavya ulusunun tacını bu savaştan neredeyse dört yıl sonra Fransız mareşalinin giymesine neden oldu.
Çalışan sayısının nüfusa oranı

Çalışan sayısının nüfusa oranı, bir ülkedeki çalışanların sayısının toplam nüfusa oranını tanımlayan kavramdır. Bir ülkedeki çalışabilir insan sayısının ne kadarının ülke için çalıştığını gösteren önemli bir veridir.
Nigali Vadisi

Nigali veya Nigali Vadisi (Gürcüce: ნიგალი, ნიგალის ხევი; okunuşu: nigalis h'evi), sonraki bir metatez sonucu Ligani (ლიგანი) veya Livana (ლივანა; Türkçe: Livâne), tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimindeki tarihsel bölgelerden biridir. Çoruh Havzası'nın orta ve aşağı kısmını kapsıyordu. Günümüzde Türkiye ile Gürcistan arasında bölünmüştür.

Nigali'nin adı, Artvin yakınlarında bulunan ve aynı adı taşıyan bir köyden geliyordu. Nigali veya Nigala köyü, Çoruh Nehri'nin sağ kollarından biri olan Nigali Deresi'nin sağ kıyısında yer alır. Nigali köyü, bugün Seyitler (eski adı Sveti) köyünün bir mahallesidir. Nigali bölgesinin adı Osmanlı döneminde Livana'ya dönüşmüştür.

Nigali'den ilk kez 7. yüzyılda Anania Şirakatsi, Kolhis'in bölgelerinden biri olarak söz etmiştir. Gürcüce vakayinamelerde (Matiane Kartlisa, Sumbat Davitisdzis Kronika), Giorgi Merçule'nin eserinde ve başka kaynaklarda ise, Nigali'den Mesheti'nin bir parçası olarak söz edilmiştir. Bu kaynaklara göre, Yukarı Kura Havzası ile Çoruh Havzası'nı kapsayan Mesheti, 8-10. yüzyıllarda, Samtshe, Cavaheti, Artaani veya Kola-Artaani, Açara, Nigali, Şavşeti, Klarceti, Tao, Speri olmak üzere dokuz coğrafi bölgeye ayrılıyordu. 8. yüzyılda Nigali, Gürcü Bagrationi ailesinin bir mülkü oldu. Kuzeydoğusunda Acara, doğusunda Şavşeti ve güneyinde Klarceti bulunmaktaydı. Orta Çağ Gürcü kaynakları, bölgenin adından muhtemelen Nigali'nin bozuk bir formu olan Niali şeklinde bahsetmektedir. 18. yüzyılın başlarında Gürcü tarihçi Prens Vahuşti, bölgeyi Ligani olarak isimlendirmektedir ve bölgeyi Art'vani'ye (günümüzde Artvin) kadar Çoruh'un her iki yakasında konumlandırır. 1530'da bölge Livâne kazası veya sancağı olarak bir idare kuran Osmanlı İmparatorluğu tarafından Gürcülerden alındı. İdari olarak Maçahel ilçesine bağlıydı.

1878'de Nigali, Berlin Antlaşması ile Osmanlılar tarafından Rus İmparatorluğu'na bırakılan bölgenin bir parçasıydı ve Batum Oblastı'nın Artvin kazasına (uçastok) dahil edildi. I. Dünya Savaşı'nın (1914–1918) ve Gürcistan'ın kısa süreli bağımsızlığının (1918–1921) ardından Nigali, 1921 Moskova ve Kars antlaşmalarına uygun olarak Türkiye ile bu tarihlere yakın bir zamanda Sovyetleşen Gürcistan arasında bölündü.

Günümüzde, tarihi Nigali'nin Türkiye kısmı Artvin'in Borçka, Murgul ve Artvin Merkez ilçelerini kapsamaktadır. Bu bölgelerde günümüzde hala Gürcüce konuşulmaya devam edilmektedir; ancak genç nesiller arasında Gürcüce bilgisi zayıflamaktadır. Gürcistan kısmı ise Acara Özerk Cumhuriyeti'nin Helvaçavuri Belediyesi'nin bir parçası olarak yönetilen 9 köyden oluşur.
Itoh Sukeyuki

Japonya'nın Kagoshima şehrinde Satsuma Mülkü Samuraylarının birinin oğlu olarak dünyaya gelen Itō eğitimini Gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliği ve Donanma topu üzerine Kobe Deniz Eğitim Merkezi'de Sakamoto Ryōma ve Mutsu Munemitsu ile birlikte aldı. 1863'teki Anglo-Satsuma Savaşında Satsuma Mülkü donanmasında savaştı.Boshin Savaşı öncesi, Itoh Edo'ya yerleşmiş ve deniz becerilerini Tokugawa şogunluğunu devirmek için kullunmaya başladı. Edo'daki Satsuma Mülkü yangınından kurtuldu ve Boshin Savaşında mücadele verdi.

Meiji Restorasyonu sonrası teğmenliğe getirilen Itō Nisshin korvetine atandı, Nisshin 1877'den itibaren kumanda etti. Kaptanlığa 1882 yılında terfi ettirildi, Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri öncü savaş gemilerini (Ryūjō, Fusō, ve Hiei)komuta etti. 1885'te,Yokosuka Donanma Cephaneliği sorumluluğuna verildi. Aynı yıl Naniwa Japonyaya geri getirmek için Birleşik Krallık'a yolculuk yaptı.

15 Haziran 1886, Tümamiralliğe getirildi ve Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri Akademisine atandı. Koramiralliğe 12 Aralık 1892'de terfi ettirildi ve Yokosuka Deniz Bölgesine, 20 Mayıs 1893 Başkomutanlığa geldiğinde öncü filonun başında yer aldı.

1894'teki Birinci Çin-Japon Savaşında, birinci başkomutan olarak Kombine Filoların başında Sarı Deniz Savaşında Çin İmparatorluğu Beiyang Filosu kumandanı Amiral Ding Ruchange karşı birçok zafer kazandı.

Rus-Japon Savaşında da donanmada generalliğine devam etti. Savaş sonrası 31 Ocak 1905'te gensui(maraşel)liğe getirildi, hakushaku (kont) soyluluk unvanını 1907de aldı. Order of the Golden Kite nişanını(1. sınıf) ve Yüce büyük kordon nişanı Order of the Chrysanthemum'a sahip olmuştur.