Camiye çevrilen kiliseler listesi

Yeni Cami - Lefkoşa'da kiliseden çevrilen camiler arasında yer almaktadır. Yeni Cami, geniş ana mekanı, cemaat yeri revakları ile dikkati çekmektedir. Minare, ana yapıdan ayrı olup, etrafında bir takım yapı izleri taşımaktadır. Muhtemelen, minare etrafındaki esas cami yapısı bir sebeple yıkılmış ve yakında bulunan şimdiki binadan faydalanılmıştır. Yapıya bağlı türbe binaları ve mezarlar dikkati çekmektedir.

Hisar cami - Yapı 1830’lu yıllarda Rumlar tarafından Ortodoks Kilisesi olarak inşa edilmiştir ve 1924 mübadelesiyle bölgeyi terk etmelerinin ardından camiye çevrilmiştir.

Ulu Cami - M.S. 639 yılında Diyarbakır'a egemen olan müslüman Araplar tarafından şehrin merkezindeki en büyük mabedin (Martoma Kilisesi) camiye çevrilmesiyle oluşturulmuştur.

Kocaköy Ulu Cami - Anadolunun en eski mescitlerinden biri olduğu 1355 tarihli bir onarım kitabesinden anlaşılmaktadır. İlçenin sakinlerine göre önceleri kilise veya pagan tapınağı olduğu, sonra camiye tahvil edildiği düşünülmektedir.

Ayasofya - Bugünkü haliyle I. Justinianus tarafından 6. yüzyılda yaptırılan kilise Fatih Sultan Mehmedin İstanbul'u fethetmesinden hemen sonra camiye çevrilmiştir. Minarelerden ilkini yaptırdı. İkinci minareyi II. Beyazıt, birincinin yerine yenisini II. Selim, diğer iki minareyi III. Murad yaptırmıştır. Minber, mihrab, mahfiller, levhalar eklenmiştir. Güneydoğusunda padişah ve yakınlarının türbeleri vardır. I. Mahmut döneminde külliye olmuştur. Abdülmecit döneminde Kazasker Mustafa Efendi hattıyla Allah, Muhammed, Ali, Ömer, Osman, Ebubekir, Hasan, Hüseyin levhaları asılmış, dış duvarlar sarı kırmızıya boyanmıştır. 1 Şubat 1935'te müze olmuştur. Ardından 10 Temmuz 2020 tarihinde yeniden camiye çevrildi.

Fethiye Camii - Eski adıyla Pammakaristos Çarşamba semtindedir. III. Murad 1590 yılı civarlarında camiye çevrimiştir. 1930'da müze haline getirilen yapı, 1960'ta yeniden cami yapılmıştır.

Fenari İsa Camii - Lips Manastırı Fatih'dedir. 15. yüzyılda II. Beyazıt döneminde camiye çevrilmiştir. Molla Fenari İsa Camii olarak da bilinir.

Kariye Camii - Eski adıyla Khora Hristos Sofiras Edirnekapı'dadır. II. Beyazıt döneminde camiye çevrilmiş, 1948'de müze haline getirilmiştir. 2020'de yeniden cami yapılmıştır.

Ayasofya - 7'nci yüzyılda inşa edilen kilise, 787 yılında Hristiyanlıkla ilgili önemli kararların alındığı 7. konsile ev sahipliği yapmıştır. 1331’te Orhan Gazi, İznik’i fethetmesinden sonra camiye dönüştürdü. 1935'te restorasyon sonrası müze olarak kullanılan yapı, 6 Kasım 2011 tarihinde yeniden camiye dönüştürüldü.

Kümbet Camii - Kars'ta Ermeni kilisesi olarak 10. yüzyılda yapılmış, ilk olarak 1064 yılında camiye çevrilmiştir. 1964'te müze haline getirilen bina 1993'te yeniden cami oldu.

Fethiye Camii - Eski ismi ile Aleksandr Nevski Kilisesi, Ruslar tarafından hristiyan kilisesi olarak yapılmış, 1970'lere kadar spor salonu haline getirilen bina 1985'te camiye çevrilmiştir.

Ulu cami Deyrulzfaran Manastırı olarak adlandırılmıştır. Kurulduğu dönemden kalma mozaikler bugün de durmaktadır. Canlı bir tarih görünümünde olan manastırın en büyük özelliklerinden biri de içinde 52 Süryani patriğinin mezarlarının bulunmasıdır. Cami olmuştur.

Ayasofya - 1260 yılında açılan kilise, 1584 yılında camiye çevrildi. 1964 yılında müze hâline getirildi. 28 Haziran 2013 Cuma günü yeniden cami oldu.

Ortahisar Fatih Camii - Yapı altınbaşlı Meryem Kilisesi Chrysokephalos olarak adlandırılmıştır. Kuruluşu 914 yılına kadar inmektedir. Bu yapının manastır içerisinde bazilikalı planlı olarak yapıldığı sanılmaktadır. Bugünkü planın esası 12. yüzyılda gerçekleştirilmiş olmalıdır. Araştırmacılar yapının 6 esas onarım devri geçirdiğini belirtmişlerdir. Ana plan Yunan haçı şeklindedir. Üç nefli olan yapının apsisi içten yuvarlak dıştan çokgendir. Bir iç ve bir dış narteksi vardır. Kuzey girişi 14. Yüzyılda inşa edilmiştir. Merkezi kubbe pandantiflere oturur ve 12 köşeli yüksek bir kasnağa sahiptir. Zamanında şehrin baş kilisesi, katedrali olduğu için yapının süslemesine önem verilmiştir. Freskler bugün sıvanmıştır. Bema duvarlarında ve zeminde opus sectile tarzında mozaik süsleme yer almaktadır. Fetihten sonra camiye çevrilmiş ve belki de Fatih, ilk Cuma namazını burada kılmıştır. Fatih Medresesi de yapıya bitişik olarak kurulmuştur.

Büyük El Nuri Camii - Humus, Suriye'de, El Şüheyda Meydanı'nda, şehrin tarihi çatılı geleneksel pazarlarına (souk) yakın konumda bulunan bir camidir. Roma Dönemi'nde tapınak iken, Bizans Dönemi'nde kilise yapılmış, Suriye'nin müslümanlarca fethiyle de camiye çevrilmiştir.

Emevî Camii - MÖ 64 yılında Roma döneminde Jüpiter'e adanmış bir pagan tapınağı olarak inşa edilmiş olan yapı, 391 yılında Roma İmparatoru I. Theodosius tarafından Vaftizci Yahya'ya adanmış bir Hristiyan bazilikasına dönüştürüldü. 634 yılında, Şam'ın müslümanlar tarafından alınmasından sonra, Ebu Ubeyde bin Cerrah'ın gözetimi altında 635 yılında yapıya eklemelerle camiye çevrilmiştir.

Aziz Peter ve Aziz Paul Katedrali - Polonya bölgeyi 27 yıl sonra osmanlılardan geri fethedince, kiliseye eklenen minarenin tepesine Meryem heykeli yerleştirmişlerdir. Böylece minare bir Meryem Sütununa çevrilmiştir.