Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline tepkiler

24 Şubat 2022'de Rusya, Ukrayna'yı işgal etmek için geniş çaplı bir askerî operasyon başlattı. İşgal, 6,4 milyondan fazla Ukraynalı'nın ülkeden kaçmasına ve nüfusun üçte birinin ülke içinde yer değiştirmesine sebep olarak Avrupa'da 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana yaşanan en büyük mülteci krizine neden oldu. İşgal ayrıca küresel çapta gıda kıtlığına da neden oldu. İşgale verilen tepkiler, halkın tepkisi, medya tepkileri ve barış çabaları dahil olmak üzere geniş bir endişe yelpazesinde önemli ölçüde değişiklik gösterdi.

Ukrayna'nın işgali, hükûmetler ve uluslararası kuruluşlar tarafından geniş çapta kınandı ve Rusya'ya uygulanan yeni yaptırımlar da dahil olmak üzere tepkiler, Rus ve dünya ekonomilerinde yaygın ekonomik etkilere neden oldu. Avrupa Birliği, Ukrayna'ya askerî teçhizat sağladı ve finanse etti. Blok ayrıca, Rus uçaklarının AB hava sahasını kullanımını yasaklayan, belirli Rus bankalarının SWIFT yasağı ve belirli Rus medya kuruluşlarının yasağı gibi çeşitli ekonomik yaptırımlar uyguladı. İşgale karşı oluşan gayriresmi tepkiler arasında, eğlence, medya, iş ve spor alanlarında Rusya ve Belarus'a yönelik geniş çaplı boykotlar yer aldı. Ukrayna'da çalışan ve öğrenim gören birçok Hintli, Afrikalı ve Orta Doğulu; Ukrayna ve diğer Doğu Avrupa ülkelerinde ırkçılıkla karşı karşıya kaldıklarını bildirdiler. Dünya Sağlık Örgütü Başkanı Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, "dünya gerçekten siyah ve beyazların hayatlarına eşit önem veriyor mu" diye sordu. Daha sonra diğer ülkeleri listelemeye devam etti ve bunları Ukrayna'daki haberlerle karşılaştırdı: Etiyopya, Yemen, Afganistan ve Suriye.

Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline karşı dünya çapında protestolar başladı ve Rusya'da da günlük protestolar düzenlendi. Gösterilerin yanı sıra savaşa karşı muhalefet için imza kampanyaları, açık mektuplar ve bildiriler yayınlandı ve kültürel ve siyasi figürler savaşa karşı açıklamalar yaptılar. Rus yetkililer tarafından geniş çaplı baskılarla karşılaşıldılar. OVD-Info'ya göre, 24 Şubat-13 Mart 2022 tarihleri arasında en az 14.906 kişi gözaltına alındı. Rus hükûmeti, savaşa karşı diğer muhalefet biçimlerini de bastırdı; savaş karşıtı kampanyalara imza atan kişilere yönelik baskılar ve geniş çaplı sansür önlemleri uygulandı. Temmuz 2022'de, Moskova belediye meclisi üyesi Aleksey Gorinov, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalini eleştirdiği için yeni Rus savaş sansür yasaları sebebiyle cezaevine giren ilk kişi oldu. Aleksandra Skoçilenko ve Vladimir Kara-Murza gibi kişiler benzer davaları görmektedirler. Protestoların yanı sıra, savaşın sonucunda Rus diasporası ve Rusça konuşan göçmenlere karşı Rus karşıtı duygular ve ayrımcılık olayları da rapor edildi. Ukrayna, Çaykovski veya Tolstoy gibi Rus tarihî figürlerinin adını taşıyan sokaklarını yeniden adlandırmaya karar verdi. Rus silahlı kuvvetleri tarafından yeni işgal edilen Ukrayna'nın bazı bölgelerinde de işgalcileri protesto eden gösteriler yapıldı.

Çin, Hindistan, Endonezya, Malezya, Sırbistan ve Arap ülkelerinde birçok sosyal medya kullanıcısı, ABD'nin dış politikasına olan güvensizliklerinden dolayı Rus dış politikasını haklı buldu. Malezyalı sosyal medya kullanıcıları, MH17 olayı ve 2020 Yaz Paralimpik Oyunları'nın Rusya'yı desteklemelerinin ana nedenleri olduğunu belirttiler. Mart 2022'de, Ukraynalıların %98'i - Ukrayna'da yaşayan Rusların %82'si de dahil olmak üzere - Ukrayna'nın herhangi bir bölgesinin Rusya'nın meşru bir parçası olduğuna inanmadıklarını söyledi. Nisan sonunda, Levada Merkezi tarafından Rusya'da yapılan bir ankete göre, "Rusların %74'ü Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik işgalini ve Rus askeri eylemlerini destekliyor. Ankete katılanların %19'u ise Rus Federasyonu'nun eylemlerini desteklemediklerini söyledi. Diğer yandan, ankete katılanların %39'u Ukrayna'daki savaşı takip etmediklerini belirtti." Rusya'daki birçok ankete katılımcılar, olumsuz sonuçlarla karşılaşma korkusu nedeniyle katılmak istemiyor. Bir araştırmacı grubuna göre Rusların Ukrayna'daki savaşa yönelik tutumlarını araştıran bir anket için aradıkları 31.000 kişinin 29.400'ü soruyu duyduklarında cevap vermek istemedi.

Papa Francis, ittifakın Rusya'nın kapısında "havlaması" nedeniyle NATO'nun Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline neden olmuş olabileceğini söyledi. Ayrıca Ukrayna'daki savaşın, yeni ve daha güçlü silahların denendiği İspanya İç Savaşı'na benzediği konusunda da uyardı. Daha sonra üstü kapalı olarak Rusya'yı "Ukrayna'da silahlı fetih, yayılmacılık ve emperyalizm" yapmakla suçladı.