Alain Touraine

Alain Touraine (d. 3 Ağustos 1925, Hermanville-sur-Mer - ö. 9 Haziran 2023, Paris), Fransız sosyologdur. École des Hautes Études en Sciences Sociales'te araştırma direktörüdür. Sanayi sonrası (post-endüstriyel) toplum kavramını oluşturmasıyla tanınır. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Fransız sosyolojisinin önemli bir ismi olarak, özellikle toplumsal hareket analizleri üzerine çalışmalarıyla öne çıkmıştır. Çalışmaları Türkçede Yapı Kredi Yayınları ve Kırmızı Yayınları tarafından basılmaktadır.

Temel eğitimini Paris'teki Lycée Louis-le-Grand 'da tamamladı ve 1945'te École Normale Supérieure 'e (ENS) girdi. Macaristan'daki bir araştırma gezisi için ENS'deki çalışmalarını bıraktı ve ardından 1947-1948'de Fransa'ya döndükten sonra Valenciennes'te bir madende çalıştı. Touraine endüstriyel çevredeki çalışmalarına sosyolog Georges Friedmann'ın kavramları etrafında ENS'de devam etti.

1950 yılında, Fransız Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi'nde (Centre national de la recherche scientifique, CNRS) sosyoloji alanında araştırmacı oldu ve Friedmann'ın altında çalışma sosyolojisi alanında çalıştı. Touraine, Paris'teki Boulogne-Billancourt'taki Renault otomobil fabrikasında saha araştırması yaptı ve bu çalışma 1955'te yayınlanan ilk sosyolojik monografisi oldu. 1952'de Rockefeller Vakfı'ndan Harvard'da Talcott Parsons ile okumak için burs aldı. 1956'da Şili Üniversitesi'nde Çalışma Sosyolojisi Araştırma Merkezi'ni kurdu.

İkinci Dünya Savaşı'ndan sonraki ilk nesil Fransız sosyologları arasında olan Touraine'nin çalışmaları eylem sosyolojisi üzerine temellenir. Toplumun geleceğini yapısal mekanizmalar ve kendi sosyal mücadeleleri aracılığıyla şekilleneceğine inanır. Fransa'daki endüstriyel ortamlarda sosyolojik saha çalışmasına dayanarak, Talcott Parsons'ın işlevselciliğine alternatif olarak tasarladığı düşüncesi, bağdaşımsal olarka ifade edilir. Touraine tarihsiciliği toplumun kendi üzerinde eylem yapabilirliği olarak tanımlar (The Self-Production of Society,1977).

Touraine, Mayıs 1968'de kampüste öğrenci hareketi patlak verdiğinde Nanterre'de sosyoloji profesörüydü. Touraine, hareketi yerinde gözlemledi ve bununla ilgili ilk çalışmalardan birini yazdı. Touraine 1969'da, Amerikalı sosyologlar Daniel Bell ve David Riesman'ın da kullandığı "post-endüstriyel toplum" kavramını dile getiren ilk kitaplardan birini yayınladı.

1980'lerin sonunda Polonya'da Solidarnosc (Dayanışma) hareketinin ortaya çıkışını gözlemledi. Polonya'dayken sosyolojik müdahale adlı araştırma metodunu geliştirdi ve bunu "The Voice and the Eye" kitabında ortaya koydu.

Kariyerinin çoğunda asıl ilgi alanı toplumsal hareketler olmuştur. Başta Latin Amerika olmak üzere dünyanın farklı yerlerindeki işçi hareketleri üzerine kapsamlı çalışmalar yaptı ve yazılar yazdı.

Alain Touraine, 1968 - 1970 arasında Fransız Sosyoloji Topluluğu'nun başkanlığını ve 1974 - 1978 arasında Uluslararası Sosyoloji Derneği'nin Başkan Yardımcılığını yaptı. Ayrıca Amerikan Sanat ve Bilim Akademisi, Polonya Bilimler Akademisi, Avrupa Akademisi, Meksika Bilimler Akademisi ve Brezilya Edebiyat Akademisi gibi çok sayıda akademinin yabancı üyesidir.

Yakın zamanda küresel salgın ve diğer konular bağlamında hem siyasi, hem ekonomik hem de kültürel açıdan daha çok küresel sorunların hâkim olacağını düşünen Touraine, duyguyu temele oturtan bir sürecin başladığını öne sürmektedir.

Touraine, A. (1971). The Post-Industrial Society. Tomorrow's Social History: Classes, Conflicts and Culture in the Programmed Society. New York: Random House, ISBN 9780394462578.

Touraine, A. (1999). "Chapter 9: Society Turns Back Upon Itself." The Blackwell Reader in Contemporary Social Theory. Ed. Anthony Elliott. New York: John Wiley & Sons, Incorporated, 1999.