Vampir Nosferatu (film)

Vampir Nosferatu 1979 Batı Almanya - Fransa ortak yapımı Gotik korku filmidir. Özgün adı Nosferatu: Phantom der Nacht tır (Türkçesi: Nosferatu: Gecenin Hayaleti). İngilizce konuşulan ülkelerde Nosferatu the Vampyre adı ile gösterilmiştir. Filmin Türkçe adı kararlaştırılırken Almanca özgün ismi yerine İngilizce isminin referans alındığı anlaşılmaktadır.

Teknik olarak senaryosu Alman yönetmen Werner Herzog tarafından, İrlanda'lı yazar Bram Stoker'ın 1897 tarihli romanı Dracula'dan uyarlanmış olsa da, film yine aynı romana dayanan, F. W. Murnau'nun 1922 tarihli sessiz Alman klasiği Nosferatu, Bir Dehşet Senfonisi (Nosferatu, eine Symphonie des Grauens) adlı filminin stilistik bir yeniden çevrimidir ve bu filme bir saygı duruşudur.

Filmin yönetmeni ve yapımcısı da Werner Herzog'dur. Başlıca rollerinde Klaus Kinski, Isabelle Adjani ve Bruno Ganz oynamışlardır. Yönetmenin aktör Klaus Kinski ile birlikte gerçekleştirdikleri 5 efsanevi filmin de ikincisidir. Filmin hem Almanca hem de İngilizce versiyonları mevcuttur.

Sadece Almanca konuşulan birkaç ülkede değil dünyanın pek çok ülkesinde ilgi göreceği beklentisi ile çevrilen filme dublaj (seslendirme) yapılması istenmediği için İngilizce olarak yeniden çekilmiştir. Biraz daha uzun olan İngilizce versiyonu dublajlı değildir, sahneler aynı oyuncular ve aynı teknik ekiple ikişer kere çekilmiştir. Aynı sahneyi Almanca olarak canlandırdıktan sonra ikinci çekimlerde oyuncular İngilizce konuşmuşlardır. Versiyonlar arasındaki süre farkı büyük oranda sahnelerin tekrarlanışı esnasındaki oyunculuk kaynaklı canlandırma sürelerinin birebir aynı gerçekleşmeyişinden kaynaklıdır.

Bir emlak satışı için Transilvanya'ya gönderilen Jonathan Harker'ın bu yeni müşterisi bir vampirdir. İnsan kanıyla beslenen bu hortlak ölümsüzdür ve tek isteği huzura kavuşmaktır. Ancak Harker'ın karısının fotoğrafını görünce fikrini değiştirir ve gemiyle Almanya'ya doğru yola çıkar ama beraberinde felaketi de getirecektir.

Filmin Altın Ayı ödülüne aday gösterildiği Berlin Film Festivali'nde yapım tasarımı dalında Henning von Gierke Gümüş Ayı ödülünü almıştı. Ertesi yıl Cartagena Film Festivali'nde Klaus Kinski'ye Altın Pelikan ödülü verilmiştir.

Yönetmen Werner Herzog kendi filminde çok kısa bir süre gözükür (cameo); Gemide tabutun içine uzattığı çıplak ayağı bir fare tarafından ısırılan adam (yüzü gözükmez).

F.W. Murnau'nun 1922 tarihli sessiz Alman klasiği Nosferatu, Bir Dehşet Senfonisi (Nosferatu, eine Symphonie des Grauens) İrlanda'lı yazar Bram Stoker'ın 1897 tarihli romanı Dracula'dan uyarlanırken birçok değişiklik yapılmak zorunda kalınmıştı, zira o zaman romanın film hakları satın alınamamıştı. Bu nedenle kişilerin isimleri ile birlikte bazı detaylar romandakinden farklı hale getirilmişti. Buna rağmen Bram Stoker'ın dul eşi Florence Stoker filme dava açmış ve kazanmıştı. Mahkeme kararına göre de Murnau'nun filminin tüm kopyalarının imha edilmesi gerekiyordu (bazı kopyalar imha edilmekten bir şekilde kurtulmuştu). Florence Stoker'ın ölümünden ve telif hakkı ortadan kalktıktan sonra bu kurtarılmış kopyalar restore edilmişlerdi. Werner Herzog'un yeni filmini çekeceği 1979 yılında artık roman kamu malı (public domain) sayıldığı için Murnau'nun karşılaştığı engellere takılmadı. Bir isim hariç romandaki orijinal isimleri kullandı; romanda Mina olarak geçen Jonathan Harker'ın eşinin ismini Lucy Harker olarak değiştirmişti. Roman İngiltere ve Transilvanya'da geçerken Herzog'un filmi Wismar,Almanya ve Transilvanya'da geçer.

1988 yılında konusu bu filmle hiç alakalı olmayan bir devam filmi yapılmıştır. Augusto Caminito ve Mario Caiano'nu yönettiği Nosferatu a Venezia (Nosferatu Venedikte) adlı bu İtalyan filminde de yine Klaus Kinski oynuyordu. Christopher Plummer ve Donald Pleasence gibi usta oyuncuların da rol aldığı film pek beğenilmemişti.