NK Maribor

Nogometni Klub Maribor (), genellikle NK Maribor veya kısaca Maribor olarak adlandırılan Slovenya'daki Maribor şehrini temsil eden futbol kulübü. 12 Aralık 1960 tarihinde kurulan Maribor, 1991'de kurulan PrvaLiga'dan hiç düşmemiş üç kulüpten birisidir.

Maribor, Slovenya Ligi'ni dokuz kez, Pokal Nogometne zveze Slovenije'yı altı kez ve Slovenya Süper Kupası'nı bir kez alarak ülkenin en tanınan kulübü olmuştur. Kulüp en başarılı zamanlarını 1990'lar ve 2000'lerin başlarında geçirmiştir, yedi kez üst üste ligde şampiyon olup üç kez de lig kupasını almıştır. 1991'deki Slovenya'nın bağımsızlığından önce Yugoslav futbol siteminde oynamıştır. Maribor, 1946 ve 1991 yılları arasında Yugoslav Birinci Ligi'nde oynamış üç Slovenya kulübünden birisidir. Ayrıca 1999-2000 sezonunda Bojan Prašnikar teknik direktörlüğünde Maribor UEFA Şampiyonlar Ligi'ne katılan ilk Slovenya kulübü olmuştur. Aynı zamanda UEFA Şampiyonlar Ligi grup maçlarına katılan tek Slovenya ve eski Yugoslavya ülkelerinden katılan dört kulüpten birisidir.

Başkent Ljubljana ekibi Olimpija ile olan ezeli rekabet Ölümsüz Derbi () olarak bilinir. Diğer ezeli rekabeti ise Mura 05 ile yapılan Kuzeydoğu Derbisi () olarak bilinir.

Kulüp, evindeki maçlarını 12,994 kapasiteli Ljudski vrt stadyumunda oynar. İlk olarak 1962'de inşa edilmiş olan stadyum 1990'lar ve 2000'lerde yenilenmiştir. Maribor'un takma isimleri Morlar () ve Menekşeler () olarak bilinir. Kulübün sloganı ise Bir kulüp, bir başarı ()'dır.

Maribor futbol kulübü 12 Aralık 1960 tarihinde kuruldu. Önce yönetim kurulu, daha sonra başkanlık seçimleri düzenlendi ve Dr. Srečko Koren kulübün başkanı olurken Andrija Pflander ilk teknik direktör, Oto Blaznik de takımın ilk kaptanı oldu. Kulüp ilk maçını 5 Şubat 1961'de, Kovinar ile yaptı ve Stefan Tolič'in golleriyle 2-1 yendiler. Takımın renkleri mor-beyaz olmasına rağmen maçta yeşil-mavi renkte forma giydiler. Takım daha ilk sezonunda Slovenya Cumhuriyeti Ligi'ni birincilikle bitirdi ve Yugoslav İkinci Ligi'nde oynamaya hak kazandı. Andrija Pflander Slovenya Cumhuriyeti'ni kazanan ilk teknik direktör oldu. Ancak, play-off öncesinde hastalığı yüzünden görevinden istifa etmek zorunda kaldı. Varisi Vladimir Šimunić altı yıl sonra takımı Yugoslav Birinci Ligi'ne yükseltti. Maribor play-offta Hırvat kulübü Uljanik ile maç yaptığı ilk turda toplam 2-1 yendi.

1962'de kulübün yeni stadının adı Ljudski vrt oldu. 2 Eylül'de Slovenyalı taraftarlar Maribor ile Olimpija arasında bir rekabetin doğuşuna tanık oldu. İki kulübün yaptığı ilk maç 1-1 berabere sonuçlandı. Sonraki maçlar Ölümsüz derbi () olarak bilindi. Beş sezon sonra Simunič teknik direktörlüğünde Yugoslav İkinci Ligi'ni şampiyon bitirerek ilk kez Yugoslav Birinci Ligi'ne yükseldi.

Kulüp, Yugoslav Ligi'ndeki ilk maçını 1967'de Makedonya kulübü Vardar ile Üsküp'te yaptı ve maç 1-1 berabere bitti. Maribor'un o tek golünü de Maras attı. Birinci ligdeki ilk maçını 27 Ağustos 1967'de Proleter Zrenjanin ile yaptı ve Maribor bu maçı 3-0 kazandı. Goller Krajnc, Arnejčič ve Binkovski'den geldi. Aynı sezon Maribor ezeli rakibi Olimpija ile yaptığı ilk lig maçı 0-0 berabere bitti. Takım Yugoslav Birinci Ligi'ndeki ilk sezonunu 12. sırada bitirdi.

Maribor beş yıl boyunca birinci ligde mücadele etti ve oynadığı toplam 166 maçta 40 galibiyet, 57 beraberlik ve 69 mağlubiyet elde etti. 166-270 arasında gol attı. Maribor ligdeki en yüksek derecesini 1969-70 sezonunda 10.'lukla elde etti (Lig 18 takımdan oluşuyordu). Mladen Krajnc, Yugoslav Birinci Ligi'ndeki beş sezonda 54 gol atarak kulübün en skoreri oldu ve Dinamo Zagreb'e transfer oldu.

1980-1981 sezonunun sonlarında Maribor'un küme düşmemek için rüşvet verdiği ortaya çıktı ve Yugoslavya Futbol Federasyonu'nun kararıyla üçüncü lige düşürüldü. Üçüncü lige düşürüldükten sonra Maribor Slovenya'nın 1991'deki bağımsızlığına kadar ikinci ve üçüncü liglerde oynadı.

1988'de Maribor yerel bir futbol kulübü olan Branik ile birleşti. Aynı yıl ekim ayında kulüp tarihinin en golcü ismi Mladen Krajnc, Dolnja Počehova'da trajik bir motosiklet kazası geçirdi ve 43 yaşında öldü.

1991 yılında Slovenya'nın bağımsızlığını ilan etmesiyle, Maribor Slovenya Ligi'nin kurucu takımlarından oldu. Maribor, diğer kurucu kulüpler Gorica ve Celje ile hiç küme düşmedi. İlk iki sezon, Maribor'un ezeli rakibi Olimpija uzun süre Yugoslav Birinci Ligi'ndeki kadrosunu korudu. Olimpija lige hakim olsa da Maribor, 1992 yılında Pokal Nogometne zveze Slovenije'nı alan ilk takım oldu. Final maçı Olimpija ile Bežigrad Stadyum'nda oynandı. Normal süre ve uzaltma süreleri golsüz berabere biten maç penaltılara kaldı ve Maribor 4-3 galip oldu. Ayrıca bu Maribor'un ilk başarısı oldu. Sonraki sezon UEFA Kupa Galipleri Kupası'na katılmaya hak kazanarak ilk kez Avrupa'da ülkesini temsil etti. 19 Ağustos 1992'de Malta kulübü Ħamrun Spartans ile Avrupa'daki ilk maçını yaptı ve maçı 4-0 kazandı. Ante Šimundža, Avrupa maçına gol atan ilk Mariborlu futbolcu oldu ve daha sonra Avrupa kupalarında 9 gol atarak Maribor adına Avrupa'da en çok gol atan futbolcu oldu. Maribor 1991-92, 1992-93 ve 1994-95 sezonlarında ligi ikincilikle bitirdi. 1993-94 sezonunda üçüncü ve 1995-96 sezonunda dördüncü oldu. Bu dönemlerde kulüp 1993-94 sezonundaki Pokal Nogometne zveze Slovenije finalinde Mura'yı 3-2 yenerek ikinci kez Pokal Nogometne zveze Slovenije'nın sahibi oldu.

1996-97 sezonu Maribor için bir dönüm noktası oldu. Slovenya Ligi'ni şampiyon bitirerek tarihinde ilk kez lig şampiyonu oldu. Ayrıca Pokal Nogometne zveze Slovenije'nı alarak çifte kupa sevinci yaşadı. 1998-99 sezonunda da aynı başarıyı tekrarladı. 1996-97 sezonundaki lig şampiyonluğunun ardından 2003 yılına kadar aynı başarıyı art arda yedi kez gösterdi. 1999-2000 sezonunda kulüp, Bojan Prašnikar teknik direktörlüğünde 1999-2000 UEFA Şampiyonlar Ligi elemelerinde Genk'i (5-1, 0-3) ve Fransa'nın güçlü kulüplerinden Lyon'u (1-0, 2-0) mağlup etti. Maribor o sezon, FK Dinamo Kyiv, Bayer Leverkusen ve Lazio ile aynı grupta yer aldı. Aynı zamanda UEFA Şampiyonlar Ligi grup maçlarına katılan tek eski Yugoslavya ülkelerinden katılan 4 takımdan biri oldu (diğerleri Dinamo Zagreb, Partizan ve Hajduk Split).

Maribor'un karanlık döneminden önce kazandığı en son kupa 2003-04 sezonunda aldığı Pokal Nogometne zveze Slovenije oldu. Kulüp, 2004-2008 yılları arasında finansal zorluklarla boğuştu ve hatta dağılabilme noktasına kadar geldi.

4 milyon Euro'luk borcu nedeniyle yeni oyuncular satın alamadı. Sonuç olarak bedelsiz olarak yabancı ve genç oyuncular transfer etti. 2006 sonbaharında 3 milyon euro tutarında kulübün başkanı değişti ve tüm borçların Ocak 2011 tarihine kadar ödeneceği açıklandı. Bu dönemde Maribor ligi üçüncü olarak bitirdi ve iki kez Pokal Nogometne zveze Slovenije'nda finalist oldu.

2007-08 sezonundan itibaren Slovenya'nın futbolcularından Zlatko Zahovič spor direktörü ve Darko Milanič teknik direktör ve kulübün eski futbolcusu Ante Šimundža yardımcı antrenör olarak atandı. 10 Mayıs 2008 tarihinde, yaklaşık 20 ay boyunca yeniden yapılanmaya girilen Ljudski vrt Stadyumu yeniden açıldı. Tadilattan yeni geçmiş olan bu stadyumda yapılan ilk maç Nafta maçı oldu ve Maribor 3-1 kazandı. 2008-09 sezonu açılış maçında, Maribor Rudar Velenje'yi 2-1 mağlup etti. Darko Milanič teknik direktörlüğünde, Maribor son iki sezonda Slovenya Ligi, Pokal Nogometne zveze Slovenije ve Slovenya Süper Kupası'nı aldı. 12 Aralık 2010 tarihinde kulüp kuruluşunun 50. yıl dönümünü kutladı. Ayrıca 21 Mayıs 2011'de Primorje maçını 2-1 kazanarak dokuzuncu kez ligde şampiyon oldular. Dört gün sonra Pokal Nogometne zveze Slovenije finalinde Domžale'ye 4-3 yenildiler.

Maribor, tüm tarihi boyunca formasında mor rengini kullanmıştır. Branik ise siyah ve beyazı, bazen de kırmızı ve beyazı kullanmıştır. Çünkü Yugoslavya'da takımlar kırmızı-beyaz veya siyah-beyaz renkleri kullanmıştır. Bugün Maribor evinde mor, deplasmanda sarı forma giymektedir. Bu yüzden kulübün takma adı Morlar () ve Menekşeler ()'dir. Kulübün forma sponsoru Adidas'tır.