SalihHub/Wikipedia-TR-2023-Embedded-Dump huggingface dataset:
Şehir Kethüdası

Şehir kethüdası, Osmanlı Devleti'nde devlet görevlisidir. Şehir halkının hükûmet önündeki temsilcisidir. Devlet ile toplum arasında iletişim ve irtibatı sağlamakla görevlidir. Arşiv belgeleri ve şerʻiyye sicillerinde: “şehir kâhyası”, “kasaba kethudâsı/kâhyası”, “vilâyet kethudâsı”ve “şehir vekili” olarak da isimlendirilmektedir. Konya’da bir dönem “şehir emini”; Urfa, Ergani gibi bazı şehirlerde “melik”, Mısır kıtasında “şeyhü’l-beled”, Tunus’ta “medine ve varoş şeyhleri”, Karaferye’de “varoş kethudâsı”adlarıyla da anılmıştır.

Türkiye Selçukluları döneminde aynı görevi iğdişbaşılar (emîr-i iğdişân) İğdişbaşı tarafından yapılmaktaydı. Selçuklu Devleti'nde büyükşehirlerdeki maliye memurları için iğdişbaşı tabiri kullanılmaktaydı. Devlet görevlilerinin yanı sıra şehir halkını da temsil ederlerdi. Osmanlı devri Şehir kethüdası, Selçuklu devri iğdişbaşısı kadar yetkili değildir. Selçuklu'nun mirasçısı olan Osmanlı'da devletin kuruluşundan beri kethüdalıkların olduğu tahmin edilmektedir. Özellikle 14. yüzyılda ahiliğin zayıflayıp etkinliğini kaybetmesiyle birlikte örgütlenmişlerdir. Genellikle ticari, hacmi gelişmiş, vergilendirilebilir nüfusu artmış ve mükellef denebilecek insanların bulunduğu kaza merkezlerinde, şehir kethüdalarının oluştuğu bilinmektedir.
Ayşe Savaşır

İlk Türk klavsencidir. Ankara’da piyano eğitimini tamamladıktan sonra ABD’ye giderek ünlü klavsen virtüözlerinin öğretmeni Wanda Landowska’nın yanında yetişti. Yurda döndüğünde Ankara Devlet Konservatuvarı’nda kurulan klavsen bölümünün başına geçen Ayşe Savaşır, 7 Ocak 1961’de ülkenin ilk klavsen konserini vermiştir.

1934 yılında Ankara'da dünyaya geldi. Ankara Devlet Konservatuvarı Piyano Bölümü'nde Fuat Turkay’ın öğrencisi oldu. 1955 yılında mezun oldu ve aynı yıl klavsen yorumculuğu sanatını öğrenmek üzere Amerika Birleşik Devletleri’ne giderek Juilliard Müzik Okulu’na girdi. Burada piyanonun yanı sıra ünlü klavsenci Wanda Landowska’yla klavsen çalıştı. 1959’da Juilliard Müzik Okulu’ndan Joseff Raiefe’nin öğrencisi olarak mezun oldu.

1960’ta Landowska’yla yaptığı çalışmaları tamamlayıp Türkiye’ye döndü. Ankara Devlet Konservatvuarı’nda piyano öğretmenliğine ve konservatuvarda yeni kurulmuş olan Klavsen Bölümü’nün başına getirildi.

Yurda döndükten sonra 7 Ocak 1961 tarihinde Devlet Konservatuvarı salonunda ilk klavsen konserini veren sanatçı; bu tarihten itibaren yurt içinde ve dışında çok sayıda resital, orkestra konseri, TV ve radyo konserleri verdi ve festivallere katıldı. 1967 -1969 arasında Amsterdam'da oda müziği deneyimini artırdı.

Ankara Devlet Konservatuvarı’nda 1980 yılında doçent, 1987’de profesör unvanını aldı. 1988-1999 arasında Bilkent Üniversitesi Müzik Fakültesi’nde Yönetim Kurulu Üyeliği ve Piyano öğretim üyeliği yaptı. 2001 yılında emekli oldu.
Chris Wilson

Wilson armonika, saksafon ve gitar enstrümanları çalmaktaydı. Müzik kariyeri boyunca, müzik grupları; "Sole Twisters", "Harem Scarem", "Crown of Thorns" ve müzisyen Paul Kelly ile çalışmalar yaptı.

Wilson'un müzik çalışmaları arasında; Landlocked (Haziran 1992), The Long Weekend (Mart 1998), Spiderman (2000) King for a Day (July 2002), Flying Fish (2012) ve kendi adıyla çıkardığı Chris Wilson (2018) sayılabilir.

Avustralyalı blues müzisyeni, şarkıcı ve söz yazarı Chris Wilson 1956'da Melbourne'de doğmuş ve mücadele ettiği pankreas kanserine yenik düşerek 16 Ocak 2019'da 62 yaşında ölmüştür.
Zamboni pili

Zamboni pili 1812'de İtalyan Giuseppe Zamboni tarafından icat edilen, erken bir elektrik bataryasıdır. Zamboni yığını "elektrostatik pil" olup gümüş folyo, çinko folyo ve kâğıt disklerinden imal edilmiştir. Alternatif olarak, bir tarafa yaldızlanmış "gümüş kâğıt" (bir tarafında ince bir çinko tabakası olan kâğıtlar) veya manganez oksit ve bal ile bulaşmış gümüş kâğıt diskleri kullanılabilir.

Yaklaşık 20mm çapındaki diskler, birkaç bin disk kalınlığına sahip yığınlar halinde monte edilir ve daha sonra ya bir uçlu kapaklı bir cam tüp içinde sıkıştırılır ya da ahşap uç plakaları bulunan üç cam çubuk arasında istiflenir ve erimiş kükürt ya da zift daldırma yoluyla izole edilir.

Günümüzde daha modern inşaatın Zamboni pillerı, özellikle askeri kullanımda, görüntü yoğunlaştırıcı tüpler için hızlandırıcı voltaj sağlamak için 1980'lerde üretildi. Günümüzde bu tür voltajlar, konvansiyonel (düşük voltajlı) pillerle çalışan transistörlü invertör devrelerinden elde edilmektedir.

Element başına EMF yaklaşık 0.8 volttur; Binlerce istif elemanı ile Zamboni kazıklarının kilovolt aralığında çıktı potansiyel farklılıkları vardır, ancak nanoampere aralığında mevcut çıktılar. 1840'tan beri sürekli çalıyor olan ünlü Oxford Electric Bell'in bir çift Zamboni yığınından güç aldığı düşünülüyor.
Çin-Hırvatistan ilişkileri

Çin-Hırvatistan ilişkileri, Çin ile Hırvatistan arasında farklı alanlarda sürdürülen ikili ilişkileri içerir. İki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler 13 Mayıs 1992 tarihinde kuruldu. Çin'in Zagreb'de bir büyükelçiliği, Hırvatistan'ın ise Pekin'de bir büyükelçiliği ve Hong Kong'da bir başkonsolosluğu var.

Mayıs 2012'de, yani Çin-Hırvatistan ilişkilerinin 20. yıldönümünde, Konfüçyüs Enstitüsü'nün Hırvatistan'daki ilk şubesi Zagreb Üniversitesi'nde kapılarını açtı. Bu şube, ile işbirliği ortaklığı olarak yürütülmektedir.

6 Ekim 2020 tarihinde Hırvatistan, Birleşmiş Milletler'de, Çin Hükûmeti'nin Uygurlar ve diğer Türk Müslüman azınlıklara yönelik sistematik zulümlerini ve Hong Kong'da siyasî özgürlüklere uyguladığı kısıtlamaları kınayan ortak bir bildiriyi imzalayan 39 ülkeden biri oldu.
Pedagojik formasyon

Pedagojik formasyon, akademik tanımların, öğrenmeye açık bireylerin algılayabileceği dilde, farklı şekillerde anlatılabilmesi için alınan bir çeşit formasyon eğitimi. Üniversitelerin fen-edebiyat fakültelerindeki herhangi bir bölümden alınmış eğitimden sonra, o bölüm mezunlarının öğretmenlik yapabilmesi için tasarlanmıştır. Sınıf yönetimi, öğretmenlik mesleğine giriş gibi derslerden oluşmaktadır.

Yükseköğretim Kurumu, 2010-2011 yılından itibaren bu öğretmenlik eğitimini Tezsiz Yüksek Lisans adı altından çıkarıp Pedagojik formasyon eğitimi olarak değiştirmiştir. Eskiden ALES notuna göre sıralama yapılırken 2010-2011 yılından itibaren diploma not ortalamasına göre sıralama yapılmakta ve üniversiteler bu ortalamalara göre öğrenci almaktadırlar.
Gama ışını

Gama ışını veya gama ışıması (simge: ), atom altı parçacıkların etkileşiminden kaynaklanan, belirli bir titreşim sayısına sahip elektromanyetik ışınımdır; genelde uzayda gerçekleşen çekirdeksel tepkimelerin sonucunda üretilirler. X ışınlarının ötesinde yer alırlar.

İlk defa, Paul Villard adlı Fransız kimyager-fizikçi, radyum ile çalışırken gama ışınlarını fark etti. Villard'ın fark ettiği bu ışınlara, Rutherford gama ışınımı adını vermiştir. Bu ışınlar atom çekirdeğinin enerji seviyelerindeki farklılıklardan meydana gelir. Çekirdek bir alfa veya bir beta parçacığı çıkarttıktan sonra genellikle kararlı bir durumda olmaz. Fazla kalan çekirdek enerjisi bir elektromanyetik radyasyon hâlinde yayınlanır. ile sembolize edilirler.

Gama ışınları, diğer elektromanyetik ışınlar arasında, en yüksek frekansa ve en düşük dalga boyuna sahiptirler. Taşıdıkları enerji (erke) düzeyi nedeniyle yaşayan hücrelere önemli zarar verirler. Gama ve x ışınlarının, alfa ve beta parçacıklarına göre madde içine nüfuz etme kabiliyetleri çok daha fazla, iyonlaşmaya sebep olma etkileri ise çok daha azdır. İyonize etme gücünün daha düşük olması, onun kalın cisimlerden kolayca geçmesini sağlar. Gama ışını, birkaç santimetre kalınlığındaki kurşun tuğlalarla ve sadece belli bir kısmı durdurulabilir. Madde içerisinden geçerken üstel bir fonksiyon şeklinde bir şiddet azalmasına uğrarlar. Yüksüz olduklarından elektrik ve manyetik alanda sapma göstermezler.
Apollinaire Joachim Kyélem de Tambèla

Apollinaire Joachim Kyélem de Tambèla (d.1955) Burkina Fasolu avukat, yazar ve siyasetçi. Tambèla, Afrika ülkesi Burkina Faso'da 21 Ekim 2022 tarihinden bu yana başbakanlık makamında bulunmaktadır.

Tambèla, 21 Ekim 2022'de darbe ile iktidara gelen geçici devlet başkanı İbrahim Traoré tarafından 30 Eylül 2022 tarihinden bu yana boşta olan makama geçici başbakan olarak atandı.
Saro

Saro (Gürcüce: სარო; okunuşu; "saro"), Gürcistan'ın Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Aspindza Belediyesi'nde bir köydür. Kura Nehri Havzası'nda, deniz seviyesinden 1480 metre yükseklikte yer alır. Aspindza kasabasına 17 km uzaklıktadır.

Gürcücede "saro" (სარო) servi anlamına gelir. Bu kelime Gürcü diline Farsça "serv"den (سرو) girmiştir. Saro, eskiden "Haristvala" denilen beyaz üzüm bağlarıyla tanınıyordu.

Saro, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan önemli bölgelerden biri olan Mesheti bölgesinde yer alır. Saro'nun İÖ 2. yıldan beri yerleşme olduğu arkeolojik buluntulara dayanarak ileri sürülmüştür. Köyün çevresindeki kale ve yapı kalıntıları Tunç Çağı'na tarihlenmektedir.

Saro, erken ve geç orta çağda Gürcü krallıkları yönetiminde bulunuyordu. Osmanlılar köyü, 1578 yılında, Gürcü atabeglerin yönetimindeki Samtshe Atabeyliği'nden ele geçirdi. Yaklaşık yirmi yıl sonra gerçekleştirdiği tahriri kapsayan, 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı mufassal deftere göre Saro, Gürcistan Vilayeti içinde, Hertvis livasının Hertvis nahiyesine bağlı bir köydü. Osmanlı idaresinin Gürcüce yazılışına uygun biçimde Saro (صارو) olarak kaydettiği köyün nüfusu 20 haneden oluşuyordu. Her hane, Osmanlı Devleti'nin Hristiyan köylülerden tahsil ettiği ispenç vergisi vermekle yükümlü kılınmıştı. Saro'da buğday, arpa, çavdar, darı, mercimek, nohut, keten tohumu tarımı ve şarapçılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu.

Saro, yaklaşık 250 yıl Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Çarlık Rusya'nın eline geçti. Bu dönemde Gürcistan bu imparatorluğun bir parçasıydı ve köy bu şekilde yeniden Gürcistan'a katılmış oldu. 1842 yılında köyde 16 hane yaşıyordu. 19. yüzyılın sonlarında Cavaheti bölgesini gezen Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze, bölgedeki Gürcü nüfusunun Osmanlı Devleti tarafından hem Müslümanlaştırıldığını hem de Hristiyan Gürcülere karşı düşman haline getirildiğini, bu bölgede yer alan Saro köyünde 70 hanenin Gürcüce konuşan Gürcü Hristiyanlardan oluştuğunu yazmıştır.

Saro köyünde, buranın çok eski bir yerleşme olduğunu da gösteren megalit kalelerin kalıntıları ile 7-8. yüzyıllara tarihlenen Başmelekler Kilisesi bulunmaktadır. Tek nefli bir yapı olan kilise 1747 yılında elden geçirilmiştir. Megalit kaleler, Kveubani Kalesi, Yukarı Kale (Kilise Kalesi) ve Yeni Kale (Kale-Kule) olarak adlandırılmaktadır.
Karakurum-Altay Yönetimi

Karakurum-Altay Yönetimi Rus İç Savaşı sırasında Altay halkının devlet oluşumudur. Temmuz 1917'de Biysk şehrinde Altay Türkleri, Kuznetsk şehrinde ise Şor Türkleri Teleüt Türkleri yerli halklar kongresi yapıldı. Kongre, Altay Dağları'nı ayrı bir idari birime ayırmaya karar verdi ve Biysk şehrinde bulunan Altay Dağı Duması'nı oluşturdu. Altay Dağı Duması ayrı bir özerk yönetimin oluşturulmasına hazırlanması, milli eğitim, Altay tarihinin araştırılması konularını ele almıştır.

12 Mart 1918'de Altay Dağı Duması bölgenin ayrı bir bağımsız yönetimin oluşturulmasını düşünülen Altay Dağları Yerliler ve Köylüler Kurucu Kongresi'ni topladı. Kongrede Ulala şehrinde bağımsız yönetimin fiilen ilan edildi. Bağımsız yönetimin adını eski Moğol başkenti Karakurum'dan almıştır. Bu tarihi şehir Altaylarda yer almasa da Altay milliyetçileri bu ismi antik tarihine bir çağrı olarak görmüşlerdir. Ayrıca, cumhuriyetin başkenti olması gereken Altay'da yeni bir Karakurum şehri inşa edilmesi planlandı. Buna itafen Karakurum-Altay Yönetimi oldu. Yürütme gücü, kongrede seçilen Altay Türkü olan Grigori Gurkin Başkan şeçildi.

Rus İç Savaşı sırasında iktidarın yokluğunda Altay yönetimi bağımsızlığını korudu. Aynı zamanda, Altaylar bölgesinde birkaç meclis vardı. 1918 baharında Altay Yerli Tümeni ile Bolşevik Askeri Konseyi arasında silahlı çatışmalar yaşandı. Aynı yılın Haziran-Temmuz aylarında, Sibirya'nın geri kalanında olduğu gibi bütün konseyler kaldırıldı. Karakurum-Altay Yönetimi gücü devam etti. Eylül 1918'de Karakurum-Altay Yönetimi Sibirya Cumhuriyeti'ne bağlandı ve daha sonra özerk ilçe olarak resmileştirildi.

Beyaz Ordu'nun başına Aleksandr Kolçak geçti ve ulusal hareketlerin hepsine düşman oldu. Başkan Grigori Gurkin ve Altay Yerli Tümeni komutanı General Aleksander Kaigorodov ayrılıkçılıktan tutuklandı. Kızıl Ordu birlikleri bölgeye yaklaşınca sonra serbest bırakıldı.

Aralık 1919'da Bolşevikler başkent Ulala şehrini ele geçirdiler. Altay Yerli Tümeni komutanı General Aleksander Kaigorodov bağlı birlikler dağlara çekildi ve akeri bir hükûmet kurdular. Eylül 1921'de, Altaylar'da Sovyet karşıtı ayaklanmaların başlamasından sonra, Aleksander Kaigorodov liderliğindeki dört yüz Altay Yerli Tümeni askeri bölgeye geri geldi. Bolşeviklerle Altay Yerli Tümeni savaşlar Aleksander Kaigorodov yakalnıp 16 nisan 1922'de idam edilmesiyle son buldu. bölgenin hakimiyeti Bolşeviklere geçti. [Bolşevikler 1 Haziran 1922 Oyrot Özerk Bölgesi'ni kurdular. 12 Nisan, 1926'da Tağlığ Şor Ulusal bölgesi'ni kurdular ve bu bölgeyi Kemerovo Oblastı'na bağladılar.
Şenkal Atasagun

Galatasaray Lisesi ve Fransa Grenoble Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. Yedeksubaylığını müteakip 1967 yılında Millî İstihbarat Teşkilatı'na girmiştir. İleride üst düzey yöneticilik yapacak olan bu dönem girişlilere 67'liler denmiştir, bu isimlerin çoğu Hiram Abas etkisiyle teşkilata alınmıştır.
Cennet Adası

Ada üzerinde yer alan Nimara Mağarası Paleolitik Çağdan Tunç Çağına kadar insan tarafından kullanılmıştır. Mağaradan elde edilen kalıntılar, Marmaris'de 12 bin yıldan beri insan yerleşmesi olduğunu kanıtlamaktadır.

Ada Marmaris şehir merkezi karşısında, Marmaris Koyu girişte yer alır. Şehir merkezine 8 km uzaklıkta, halkın Yalancı Boğazı dediği doğal bir set ile ada karaya bağlanır. Marmaris'den bakıldığında set gözükmez, alan boğaz gibi görülür. Anakaraya bağlandığı noktada Adaköy yer alır. Deniz üzerinden 5,5 km, karadan yalancı Boğazı üzerinden 20 km yol ile adaya ulaşım mümkündür.
Sinem Ünsal

Sinem Ünsal (d. 21 Haziran 1993, İzmir), Türk oyuncu. Çoban Yıldızı, Siyah Beyaz Aşk, Kızım, Mucize Doktor, Elbet Bir Gün ve Gizli Saklı adlı dizilerdeki rolleriyle tanınmaktadır. Ayrıca Raif ile Letafet ve Aydınlıkevler tiyatro oyunları sahne almaktadır.

Sinem Ünsal, 21 Haziran 1993 tarihinde İzmir'in Eski Foça ilçesinde doğdu. Azeri kökenli bir baba ile Çerkes kökenli bir annenin ikinci çocuğu olarak doğdu. İlkokul ve ortaokulu İzmir'de liseyi Manisa Cumhuriyet Anadolu Lisesinde okumuştur. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Karşılaştırmalı Edebiyat bölümünden mezun olmuştur. 2017 yılından itibaren oyunculuk ve tiyatro ile ilgilenmektedir. 2017 yılında FOX'ta yayımlanan Çoban Yıldızı adlı dizide Güneş karakterini, 2017-2018 yılları arasında Kanal D'de yayımlanan Siyah Beyaz Aşk adlı dizide ise Gülsüm Aslan karakterini canlandırdı. 2018-2019 yılları arasında TV8'de yayımlanan Kızım adlı dizide Sevgi Günay karakterini canlandırdı. 2019 yılında yayımlanmış Raif ile Letafet adlı tiyatro oyununda Letafet karakterini canlandırdı. 2019-2021 yılları arasında yayımlanan Mucize Doktor adlı dizide çok sevilen Doktor Nazlı Gülengül karakterini canlandırdı. Daha sonra, 2021 yılında yayımlanan Elbet Bir Gün adlı dizide Feride Gizem Kılıçlı karakterini canlandırdı. Son olrak ise, 2022 yılında FOX'ta yayımlanan Gizli Saklı dizisinde Naz Arıca/Yaz Güneş karakterini canlandırdı. Aydınlıkevler adlı tiyatro oyununda ise Sülün karakterini canlandırmaktadır.
Simon Fuller

Simon Fuller (d. 17 Mayıs 1960, Hastings), Spice Girls ve S Club 7 gibi grupların menajeri ve aynı zamanda, aralarında Amerikan İdol, Avustralya İdol, Kanada İdol ve Dünya İdol gibi 50 farklı TV programının da bulunduğu ve ilk olarak Pop İdol olarak başlayan Idol serileri'nin yapımcısı İngiliz plak ve TV yapımcısı. Simon Fuller aynı zamanda So You Think You Can Dance (Benimle Dans Edermisin?) adlı programın da yaratıcısı ve yapımcısıdır.

Fuller, 1985 yılında kurduğu 19 Entertainment adlı şirketin yöneticisidir. 19 Entertainment adlı şirketten önce, 1981'den 1985 yılına kadar Chrysalis'de, yayımcı (Chrysalis Limited) ve A&R (Chrysalis Records) olarak çalıştı. 1980'li yılların ortalarında Paul Hardcastle'ı keşfettiği zaman kendi düzenlemesi ve teşviğiyle Hardcastle'ı bir Vietnam Savaşı şarkısı olan "19" adlı parçayla listelerde birinci sıraya yükseltti. Bu başarının ardından firmasının adını 19 Management olarak değiştirdi. Aynı zamanda 80'lerin ünlü pop grubu Eurythmics'ten Annie Lennox'un menajerliğini yaptı.

Fuller her ne kadar Spice Girls'ü yaratmamış olsa da, onların zirveye çıkmasına yardımcı oldu. PR svengali, (İngiliz medyası tarafından 'sevgiyle' böyle tanımlanmıştı) aynı zamanda 1990'lı yıllarda futbolcu menajerliğine cesaret etti ve futbolcu Steve McManaman'ın Real Madrid futbol takımına gitmesi konusunda yol gösterici oldu ve yine bir başka süperstar David Beckham'a da menajerlik yaptı. Sonuncusu aynı zamanda Spice Girls grubundan - "Posh Spice" (Victoria) ile evlendi. Fuller'la birlikte kızlar listelerin tepesine yükseldiler, ancak bir takım finansal anlaşmazlıklar sonunda Fuller, Kasım 1997'de kızlar tarafından kovuldu.

Fuller, çok geçmeden eski Baharat Kızlar Emma Bunton ve Victoria Beckham'ın solo kariyerlerinde yardımcı olmak için müracaat etti. Fuller aynı zamanda kendi Baharat Kızlar grubu olan 21st Century Girls'ü kurmayı denediyse de, her nedense, grup başarısız oldu. 2007 yılı başlarında, Fuller Spice Girls grubunu 6 aylık bir turne için tekrar bir araya gelmeleri için ikna etmeye çalıştı.

1998 yılında daha önce kız ve oğlanlardan oluşan bir grup kurmayı denediği sırada elde ettiği deneyimlerle 2000'li yılların en etkili televizyon programları olacak olan Pop İdol, Amerikan İdol, World İdol gibi TV programı formatlarını yarattı.

Mart 2005'te Fuller, şirketi 19 Entertainment'ı, Robert Sillerman'ın CKX, Inc. adlı şirketine 100 million Pound'a (192 milyon Dolar) sattı. Fuller, 19'un CEO olarak kaldı ve CKX yöneticisi oldu.

27 Haziran 2007 tarihli BBC haberine göre 19 Entertainment, Spice Girls grubunun yeniden bir araya gelerek Simon Fuller'in menajerliğinde dünya turnesine çıkacağını açıkladı. Turne, Tokyo, Londra ve Las Vegas'ı kapsayan 11 şehirde gerçekleşecektir.
Sirion Ağzı

Arvernien veya Sirion Ağzı, J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde bir mekan. Beleriand'ın en güney bölgesidir, doğudan Sirion nehrinin kolları doğal sınır yapar ve bu bölgede denize kavuşur. Nirnaeth Arnoediad'dan ve Menegroth'un çöküşünden sonra Eldar ve Edain mültecileri için bu bölge sığınak oldu.

Doriath'ın yıkılışından sonra Doriathlı Sindar Elflerinden hayatta kalanlar için bu bölge vatan oldu. Nargothrondlu ve Gondolinli bazı Noldor Elfleri ve Edain'in Üç Boyundan hayatta kalanlar da aynı bölgeye yerleştiler. Bölgenin ilk yöneticileri Edainli Tuor ve Gondolinli Idril oldu. Daha sonraları oğulları Yarı-elf Eärendil, Dior'un kızı ve Doriath'ın çöküşünden kurtulan Yarı-elf Elwing ile evlendi. Eärendil ve Elwing'in oğulları Elros ve Elrond, Arvernien'de dünyaya geldi.

Beren ve Lúthien'in Silmarilini Elwing sahiplendi. Mülteciler burada birçok gemi inşa ettiler ve buradan kıyının yakınlarındaki Balar Adası'na göçtüler. Bu adada, Eglarestli ve Brithombarlılardan hayatta kalanlarla birlikte adaya gelen Círdan'ın topluluğu ile birleştiler.
Disk bellek

Disk bellek, bilgisayarda veri saklama mekanizmasının bir bölümüdür. Veri düzlemsel yüzeye veya diskete geçici veya kalıcı olarak kaydolur. İkincil bir aygıt olan disket sürücü diskten okumak ve yazmak için kullanılır.

1960'ların başlarında tek verilik bitler manyetik dolumlar olarak manyetik çekirdek belleklerde depolandı. Manyetik polarlama duyarlılığı ve değişikliği yoluyla California Sanjose'deki IBM bilim insanları, başarılı bir şekilde yarattıkları dönen düzeneği polarize edilebilir manyetik film tabakalarına bilgi depolamakta kullandılar. Bu düzenek düşük kümeler, izin verilen küçük durağanlıklar ve bilgilendirici cihazlar olarak disklerin yerini aldı. Uzun yıllar IBM'de çalışmış bir bilim insanı olan Reynold Johnson bu aletin disk sürücülerin babası olduğunu söyledi.

Müzik ve ses verileri depolayan ilk aletler bu düzenekten etkilendi ve bunlara ses kaydediciler denildi. Bu aletleri halka Thomas Edison tanıttı. 1910'larda bu aletler analog disk kaydedicileri tarafından orta yükseklikteki ses kaydedicileri olarak değiştirildi ve çoğunlukla gramofon kaydedici veya pikap kaydedici olarak adlandırıldı.

1950'lerden 1980'lere kadar ses kaydedicilerinin yanı sıra birkaç medya tipi manyetik teyp de yapıldı. Buna rağmen evler için en popüler kaydedici gramofon olarak kaldı.

Compact Disk teknolojisi çıkınca diğer kaydedicilerin yerini aldı. Compact disk teknolojisi dijital formatla görsel bilgiyi kaydetmek için kullanıldı. Bu teknoloji geniş bir alanda kabul edildi ve veri depolamada yazılabilir compact diskler ve CD-R'ler genel olarak kabul gördü.

Düşük yoğunluklu depolama disklerinin manyetik teypler ile yüksek yoğunluklu depolamanın sıralı girişi tarihsel olarak rastgele erişim olarak tanımlanır. Disk depolama teknolojisinde kuvvetli buluşlar olması, buna karşın teyp teknolojisindeki buluşların yetersiz kalması disk ve teyp arasında her bir veri geçişinin yoğunluğunun azalmasına maloldu ve teybin disk için tamamlayıcılığı azaldı.

Gerçek depolama yerini gösterebilmek için kullanılan bir diğer giriş methodu da gerçek depolama adresleyicisidir (CAS). Bu method karmaşık algoritmalardaki verilerin bir bölümünü göstermek için kullanılır.
Aslı Özyürek

Aslı Özyürek bir dilbilimci, bilişsel bilimci ve psikologdur. Radboud Üniversitesi Nijmegen'de Dil Bilimleri Merkezi'nde ve Donders Beyin, Biliş ve Davranış Enstitüsü'nde profesördür. Ayrıca Max Planck Psikodilbilim Enstitüsü'nün Multimodal Dil Departmanı'nın yöneticiliğini yapmaktadır.

Özyürek Türkiye'de doğdu ve lisans eğitimini Boğaziçi Üniversitesi'nde psikoloji bölümünde tamamladı. 2000 yılında Chicago Üniversitesi'nden dilbilim ve gelişim psikolojisi alanlarından ortak doktora derecesini aldıktan sonra, Koç Üniversitesi psikoloji bölümünde yardımcı doçentlik yapmak üzere İstanbul'a taşındı. 2003'ten 2007'ye kadar Nijmegen'deki Donders Bilişsel Nörogörüntüleme Merkezi'nde (Donders Center for Cognitive Neuroimaging) doktora sonrası araştırmacı olarak çalıştı. 2007 yılında Nijmegen Radboud Üniversitesi Dilbilim Bölümü'nde doçent olarak işe başladı ve 2010 yılında tam profesörlüğe terfi etti.

Özyürek, 2019 yılında Academia Europaea üyeliğine seçilmiştir. 2022'de Max Planck Psikodilbilim Enstitüsü'ne Multimodal Dil Bölümü'nün yeni yöneticisi olarak atanmıştır ve çalışmalarına burada devam etmektedir.

Özyürek, insanın dil kapasitesini multimodalite ve sözsüz iletişim perspektifiyle inceleyen bir psikolinguist ve nörolinguisttir. Jest ve işaret dilleri üzerinde yoğunlaşan çalışmalarında diğer yöntemlerin yanı sıra korpus dilbilimi ve deneysel dilbilim metotlarını kullanmaktadır.

Kita, Sotaro, and Aslı Özyürek. 2003. What does cross-linguistic variation in semantic coordination of speech and gesture reveal?: Evidence for an interface representation of spatial thinking and speaking. Journal of Memory and Language 48 (1), 16-32.

Senghas, Ann, Sotaro Kita, and Aslı Özyürek. 2004. Children creating core properties of language: Evidence from an emerging sign language in Nicaragua. Science 305 (5691), 1779-1782.

Özyürek, Aslı. Roel M. Willems, Sotaro Kita, and Peter Hagoort. 2007. On-line integration of semantic information from speech and gesture: Insights from event-related brain potentials. Journal of Cognitive Neuroscience 19 (4), 605-616.

Willems, Roel M., Aslı Özyürek, and Peter Hagoort. 2007. When language meets action: The neural integration of gesture and speech. Cerebral Cortex 17 (10), 2322-2333.

Goldin-Meadow, Susan, Wing Chee So, Aslı Özyürek, and Carolyn Mylander. 2008. The natural order of events: How speakers of different languages represent events nonverbally. Proceedings of the National Academy of Sciences 105 (27), 9163-9168.

Kelly, Spencer D., Aslı Özyürek, and Eric Maris. 2010. Two sides of the same coin: Speech and gesture mutually interact to enhance comprehension. Psychological Science 21 (2), 260-267.