İnfluenza A virüsü alt tipi H1N1

Virolojide influenza A virüsü alt tipi H1N1 (A/H1N1), influenza A virüsünün bir alt tipidir. İnsanlardaki başlıca H1N1 suşları salgınları arasında 1918 İspanyol gribi salgını, 1977 Rus gribi salgını ve 2009 domuz gribi salgını yer alır. Bu, alt tipleri virüs suşlarını H1N1, H1N2 vb. olarak sınıflandırmak için kullanılan antijenler olan hemaglutinin (H) ve nöraminidaz (N) glikoproteinlerini içeren bir ortomiksovirüstür. Hemaglutinin kırmızı kan hücrelerinin bir araya toplanmasına neden olur ve virüsü enfekte olmuş hücreye bağlar. Nöraminidaz, virüs parçacıklarının enfekte olmuş hücre boyunca hareket etmesine yardımcı olan ve konakçı hücrelerden tomurcuklanmaya yardımcı olan bir tür glikozit hidrolaz enzimidir.

H1N1'in bazı türleri insanlarda endemiktir ve örneğin 2004-2005'te tüm grip benzeri hastalıkların küçük bir kısmına ve tüm mevsimsel griplerin küçük bir kısmına neden olur. H1N1'in diğer türleri domuzlarda (domuz gribi) ve kuşlarda (kuş gribi) endemiktir.

Tıbbi olarak veya donmuş toprakta saklanan dokulardan elde edilen virüsün genetik analizi, günümüzün mevsimsel H1N1 türlerinin 1918 grip salgını virüsünden türediğini öne sürmektedir ancak sonuç kesin değildir.

1918 gribi, viral bulaşıcı bir hastalık olan H1N1 kuş gribinin alışılmadık derecede şiddetli ve ölümcül bir türüydü ve 1918 ve 1920'de yaklaşık bir yıl içinde dünya çapında 17 ila 50 milyon veya daha fazla insanı öldürmüştü. İnsanlık tarihinin en ölümcül salgınlarından biriydi.

"İspanyol" gribi terimi, o zamanlar, Birinci Dünya Savaşı'nda (1914-1918) savaşan ordularda binlerce kişiyi öldüren salgınla ilgili basının haberlerini yayınladığı tek Avrupa ülkesi olduğu için türetildi. Diğer ülkeler morali korumak adına haberi bastırdı.

1976'da yeni bir domuz gribi A (H1N1), New Jersey'deki Fort Dix'te 13 askerde ciddi solunum yolu hastalığına neden oldu ve bunlardan biri öldü. Virüs yalnızca 19 Ocak'tan 9 Şubat'a kadar tespit edildi ve Fort Dix'in ötesine yayılmadı. Daha sonra geriye dönük serolojik testler, 230 kadar askerin bir H1N1 türü olan yeni virüsle enfekte olduğunu gösterdi. Salgının nedeni hala bilinmiyor ve domuzlarla temas tespit edilmedi.

1977 Rus gribi salgınına İnfluenza A/SSCB/90/77 (H1N1) türü neden oldu. Çoğunlukla çocukları ve 23 yaşın altındaki genç yetişkinleri enfekte etti; Benzer bir türün 1947-57'de yaygın olması nedeniyle çoğu yetişkinin önemli bir bağışıklığı vardı. Daha sonra yapılan analizler, yeniden ortaya çıkan türün Çin ve Rusya'da tespit edilmesinden önce yaklaşık bir yıldır dolaşımda olduğunu ortaya çıkardı. Virüs 1978-79 grip aşısına dahil edildi.

2009 grip salgınında, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki hastalardan izole edilen virüsün, dört farklı grip virüsüne ait genetik unsurlardan oluştuğu bulundu. Bu yeni suş, H1N1 alt tipinin dört farklı suşunun tamamında insan gribi ve domuz gribi virüslerinin yeniden sınıflandırılmasının bir sonucu gibi görünmektedir.

300'den fazla enfeksiyon ve 20'den fazla ölümle birlikte, Hindistan Sağlık Bakanlığı Nisan 2012'de salgının "paniğe gerek yok" şekilde "iyi bir şekilde kontrol altında" olduğunu ilan etti.

Hastalık nedeniyle bir hafta süreyle kapatılan okullar, hastalık tam olarak kontrol altına alınamadığı halde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından tatilden sonra açılması yönünde talimat verildi.

Myanmar, Temmuz 2017'nin sonlarında H1N1'i bildirdi. 27 Temmuz itibarıyla 30 doğrulanmış vaka vardı ve altı kişi hayatını kaybetmişti. Myanmar Sağlık ve Spor Bakanlığı, virüsün kontrol altına alınmasına yardımcı olması için DSÖ'ye resmi talepte bulundu; ayrıca hükümetin BM, Çin ve ABD de dahil olmak üzere uluslararası yardım isteyeceğini belirtti.

Pakistan, H1N1 vakalarının çoğunlukla Multan kentinden kaynaklandığını ve salgından kaynaklanan ölümlerin 42'ye ulaştığını bildirdi. Gujranwala ve Lahor şehirlerinde de doğrulanmış vakalar var.

Ocak 2019'un ortasında Avrupa Birliği üye ülkesinde bir domuz gribi salgını bildirildi; adanın ana devlet hastanesi bir hafta içinde aşırı kalabalıklaştı ve 30'dan fazla vaka tedavi edildi.