Çifteler

Sultan Mahmut adına 1815 civarında kurulan Çiftlikât-ı Hümayun veya Mahmudiye Çiftliği'nin ilk merkezidir. Daha sonra yönetim merkezi şimdiki Mahmudiye ilçesine taşındı. Cumhuriyet döneminde Çifteler Köyü olarak bilinen ilçe, 1954 yılında çıkarılan 28 Haziran 1954 tarih ve 6821 sayılı kanunla Çifteler ilçe merkezi olmuştur. Yüzölçümü 820 km2 dir. Ortalama rakımı 875 m'dir. Yazları kurak ve sıcak, kışları soğuk ve kurak, ilkbahar ve sonbahar serin ve yağışlı geçer. İlçede 61.850 hektar tarım arazisinin 14.000 hektarında sulu tarım, 47.580 hektarında kuru tarım yapılmaktadır. 1755 hektarı ormanlıktır.

İlçede konutlar genellikle tek ve 2 katlı (kerpiç, tuğla) ve müstakildir. Son yıllarda zemin kat dükkân olmak üzere 3 veya 4 katlı betonarme binaların yapımı çoğalmıştır. Belediye imar planına göre azami 5 kata kadar bina yapımına izin verilmektedir.

Ahâlisi yerli halk olarak Manavlar, Bulgaristan ve Romanya muhâcirleri, Çerkesler, Tatarlar, Türkmen ve Yörükler ile Posoflu göçmenlerden oluşmaktadır. Çekirdek aile yapısı ağırlıktadır. İlçede bir spor kulübü, bir halk kütüphanesi ve bir halk eğitim merkezi bulunmaktadır. İlçeye elektrik Sarıyer barajından gelmektedir. İlçenin kuzeyinde TEDAŞ tarafından yapılan 154.000 KW’lık indirici trafo merkezi faaliyete geçmiştir.

İlçede iş ve çalışma hayatının çoğunluğu ziraat ve hayvancılık üzerine yoğunlaşmış olup bir kısmı da diğer meslek gruplarını teşkil etmektedir. Çalışma hayatında ziraat etkin olduğundan çalışmalar daha ziyade ilkbaharda yapılmaktadır.

İlçe merkezinde bir Çok Programlı Lise, bir Endüstri Meslek Lisesi, bir İmam-Hatip Lisesi, bir Anadolu Lisesi, bir Sağlık Meslek Lisesi; ilçe merkezinde 6, köylerde 10 olmak üzere toplam 16 İlköğretim okulu; bir adet ana okulu, 2 adet ana sınıfı ve bir adet de Halk Eğitim Merkezi bulunmaktadır. Ayrıca ilçede Osmangazi Üniversitesi'ne ait bir yüksekokul bulunmaktadır.

İlçe genelinde 82.000 hektar arazinin %75'i tarım arazisi olup, bunun %20'si sulanabilir tarım arazisidir. %1,5 orman alanı, %19 çayır ve mera, %4,5 tarım dışı arazidir. İlçe halkının %90’ı tarım ve hayvancılıkla uğraşmaktadır. %10’u ise esnaf, zanaatkar, işçi ve memurdur. Tarımla uğraşan kesimin % 25’i tarım işçiliği, % 75'i küçük aile çiftçiliği yapar. İlçede yılda yaklaşık 65.000 ton pancar, 60.558 ton buğday, 39.525 ton arpa, 500 ton yulaf, 50 ton nohut üretimi gerçekleştirilmektedir. İlçenin 2 mahallesinde arı beslenmesine rağmen arıcılık pek gelişmemiştir. İlçede şu an 1 granit fabrikası,1 tane seramik fabrikası ve 1 adette un fabrikası bulunmaktadır.

Eskişehir iline 67 km uzaklıkta olup ulaşım kara yolu ile yapılmaktadır. İlçe merkezi ve köyler arasındaki ulaşımın tamamı kara yolu ile yapılmaktadır.

Sakaryabaşı (Sakarya nehrinin) doğu yakası, Sarıkayalarda iki büyük mağara girişi vardır. Birincisinde haç işaretleri ve kesme kayalar mevcuttur. Giriş yolları heyelan ve toprak dolması ile tıkanmış ve Hamam kaya denilen Frigler zamanında kalma kalıntılar bulunmaktadır. Bir kapalı havuzlu hamam, önünde açık havuzlu başka bir hamamın kalıntılarının temelleri günümüze kadar gelmiştir.

Yeni Frigler zamanından kalma bir tapınak (Yazılı Kaya, üzerindeki yazılardan dolayı yöre halkı bu adı vermiş ve 2011 yılında restorasyon yapımına başlanmıştır) ve hemen karşısında Kırkodalı anıt mezar bulunmaktadır.

Kırkkız ve kaynağı çevresi eski yerleşme yeri olup, yerleşim kalıntıları ve mezarlar vardır. Hamam kayanın 100 metre doğusunda bir höyük bulunmaktadır. Sakaryabaşı su kaynakları Eskişehir-Afyon devlet karayolunun doğu ayağında başlar, sağlı sollu kaynaklanır. Yaklaşık 250.000 m2 lik bir alanı kaplayan Sakaryabaşı, güzel bir mesire yeridir. 1992 yılında 3 yıldızlı turistik otel ve müştemilatı olarak yaptırılan olimpik yüzme havuzu, çocuk yüzme havuzu ve spor kompleksleri ile minifutbol, basketbol, tenis, voleybol ve çocuk oyun sahaları bulunmaktadır. Buradaki şahıslara ait aile lokantalarında, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesinin yetiştirdiği su ürünlerinden alabalık, aynalı sazan, yayın balıkları ile benzeri su ürünlerini tatmak mümkündür.