Saltanovka Muharebesi

Mogilyov Muharebesi (Fransızca: Bataille de Mogilev) olarak da bilinen Saltanovka Muharebesi, 23 Temmuz 1812'de gerçekleşti ve Napolyon'un Rusya seferinin ilk muharebelerinden biridir.

İşgalin başlangıcında Napolyon'un ordusunun kuşatma girişimlerinden kaçınan Prens Pyotr Bagration komutasındaki Rus İkinci Batı Ordusu'na 7 Temmuz'da Barclay de Tolly'nin Birinci Batı Ordusu ile birleşmesi yönünde emir verildi. Bagration, batıda Kral Jerome Bonaparte komutasındaki Fransız imparatoru Napolyon'un kuvvetleri ve kuzeyde Mareşal Louis-Nicolas Davout'un I. Kolordusu tarafından sarılma tehdidi ile karşı karşıya kaldı. Rus Prens, Barclay ile iletişim sağlamak adına Mogilyov'da Dinyeper nehrini alelacele geçti. Ancak Davout daha hızlıydı. 28.000 askeri ile 20 Temmuz'da Mogilyov'u ele geçirdi. Ruslar 21 Temmuz'da Mogilyov önlerine geldi ve Albay Vasily Sysoev komutasındaki öncüleri, Mogilyov'un güneyindeki Dashkovka köyü yakınlarında Davout'un ileri müfrezelerini geri çekilmeye zorladı.

Bagration'ın 45.000 askeri vardı ancak Davout'a saldırması için yalnızca General Nikolay Raevsky'nin 17.000-20.000 kişilik VII Kolordusunu görevlendirdi. Bagration'ın emri esasen bir keşif içindi. Fransızların gücüne bağlı olarak Raevsky ya Fransızları püskürtecek ve Orşa'yı ele geçirecek, böylece Birinci Batı Ordusu'nun Dinyeper'i geçerken güvenliğini sağlamış olacak ya da onları Bagration'ın Mogilyov'un güneyinden geçmesine yetecek kadar bir süre oyalayacaktı.

Davout, Mogilyov'da generaller Jean Dominique Compans, Joseph Marie Dessaix ve Michel Marie Claparède komutasındaki üç piyade tümeninde 22.000 piyade ve 6.000 süvari dahil olmak üzere 21.500-28.000 etkili askere sahipti. Süvari generalleri de Étienne de Bordesoule ve Valence'dir. Davout, kuvvetlerini coğrafi olarak avantajlı bir konumda olan Saltanovka'da konuşlandırdı. Sol kanat Dinyeper bataklıklarıyla kaplıydı. Saltanovka'nın içinde bir köprü ile önündeki vadiden bir dere akıyordu. Köyün etrafı ormanlarla çevriliydi. Davout, hattını güçlendirmek için tahkimatlar inşa ettirdi, ana yoldaki binaları güçlendirdi ve topçu bataryaları kurdurdu. Fatova'daki köprüyü yıktırdı.

23 Temmuz saat sabah 7'de, VII Kolordu'nun Albay Andre Glebov komutasındaki iki Jäger taburunun öncü muhafızları, Davout'un Fransız sol kanadındaki ileri karakollarına baskın yaptı. Saat 8'de soldaki köprü Rusların elindeydi ve Jäger taburu ilerlemeye devam etti. Davout, topçu desteğiyle birlikte karşı saldırı için 85. Hat Alayı'nı konuşlandırdı. Rus saldırısı, Fransız topçularının ve piyadelerin yoğun saldırılarına karşı dayanamadı ve başarısız oldu. Rus saldırısı bocalarken Bagration, Raevsky'ye Mogilyov'a saldırması için yeni bir emir gönderdi.

Ivan Paskeviç komutasındaki 26. Piyade Tümeni, Fatova'ya uzun hat düzeninde saldırarak Fransız kuvvetini geri çekilmeye zorladı. Davout, yardım için 108. Hat Alayı'ndan bir taburu ve biraz topçu gönderdi. İki Fransız taburu, Fatova'nın güneyindeki tepelerde yeniden konuşlandı ve Rus saldırılarını bozguna uğrattı. 12 top ile desteklenen Paskeviç, köyü ele geçirmek için Fransız savunmasını parçalayacak başka bir saldırı başlattı. O sırada Davout, Fatova'yı geçtikten sonra 108. Hattan dört taburla köyün arkasındaki buğday tarlalarının arasında pusu kurmuştu. Fransız birlikleri, Ruslara ağır kayıplar verdiren ve onları kaos içinde geri püskürten yıkıcı bir karşı saldırı başlattı. Fatova, Fransızlar tarafından geri alındı. Paskeviç, köye tekrar saldırıp ele geçirdi. Bunun üzerine Davout rezerv ordusundan 61. Hat ordusunu cepheye gönderdi. Tüm Rus saldırıları püskürtüldü ve sağda iki Fransız taburu, nehri geçerek Nijni Novgorod ve Orlov bozguna uğrattı. Paskeviç, sağ kanadının kuşatılmasını önlemek için Poltava alayını sağ tarafına konuşlandırdı.

Rus saldırısının ana odak noktası Saltanovka idi. Raevsky, Smolensk Piyade Alayı'nın oradaki bir barajı ele geçirmesine ve ana kuvvetinin saldırısını düşman pususundan korumasına bizzat önderlik etti. 6 ve 42. Jäger Alayları, ana yolun her iki tarafında toplarla birlikte destek görevi görecekti. Paskeviç'in Fatova'ya saldırısı da aynı anda gerçekleşecekti. Raevsky, üzerinde anlaşmaya varılan ve ilerlemenin sinyalini verecek olan topçu uyarı ateşini duymadığı için hata yaptı. Bu nedenle kendi saldırısı çok geç başladı. Fransız topçusu, Raevsky'nin adamlarına büyük kayıplar verdirdi. Fransız mahkumlar, Raevsky'ye Fransız takviye kuvvetlerinin yolda olduğunu bildirdi. Bagration, Dashkovka'ya tam ricat emri verdi. Davout, o günün ilerleyen saatlerinde Rus artçı kuvvetlerine saldırdı ancak bir sonuç elde edemedi.

İkinci Batı Ordusu, Mogilyov'un güneyinde Novy Bikhov'da köprü inşa etti ve Dinyeper'i geçerek Smolensk'e doğru ilerledi. Muharebe, Bagration'ın Vitebsk'te Barclay de Tolly komutasındaki Birinci Batı Ordusu'na katılmasını engelledi ve Bagration'ı Smolensk'e çekilmeye zorladı. Saltanovka genellikle Fransızların kazanmış olduğu büyük bir zafer olarak görülür ancak Vitebsk'te Barclay ile bağlantı kuramamasına rağmen Bagration, sonrasında Smolensk'te ana Rus kuvvetleriyle birleşme hedefini gerçekleştirdi ve Napolyon'un kuşatmasından kaçmış oldu.

Rus tarafında 2.584 ölü ve yaralı vardır. Ancak Mareşal Davout, Rus tarafının kayıplarını 1.200 ölü ve 4.000 yaralı olarak açıklamıştır. Davout, 108. hat alayından 100 mahkumun da dahil olduğu ve kendisi tarafından resmi olarak rapor edilen yalnızca 900 zayiat verdiklerini kabul etmektedir. Ruslar da Fransızların kayıplarının 4.134 olduğunu iddia etmişlerdir. Gerçek Fransız kayıpları yaklaşık 1.200'dür.