Gölün Hanımı (opera)

Gölün Hanımı (İtalyanca: La donna del lago) Gioacchino Rossini tarafından bestelenen 2 perdelik operatik müzikli dram ("dramma per musica") janrında bir operadır. Andrea Leone Tottola tarafından İtalyanca olarak yazılan opera librettosu, orijinal 1810'da Walter Scott tarafından İngilizce yazılan The Lady of the Lake uzun hikâye içeren nazim şiirinin İtalyanca çevirisinden uyarlanarak hazırlanmıştır. Bu opera eserinin prömiyer temsili 24 Ekim, 1819'da San Carlo Tiyatrosu, Napoli'de yapılmıştır.

Elena bir sandal içinde göl üzerinde gelmektedir ve kendinin gerçek aşkı olan Malcom için hasreti hakkında bir şarkı söylemektedir. (Kavatina: Oh mattutini albori vi ha preceduti Amor /"Aşk senden önce gelmekte. Beni uykularımdan tekrar uyandırdı.") Gölün kıyısına gelince Elene uzakta avcı borularının sesini duyar ve Malcom'un bu avcılar arasında olabileceğinin hayalini kurar. Uberto olarak değişik kıyafet giymiş olan Kral James Elena'yla karşılaşabilmek amacıyla uzaklardan göl kıyısına gelir ve yolunu kaybetmiş bir avcı olarak kendini Elena'ya tanıtır. Elena Uberto/Kral James'e kendi evinde kalabileceğini söyler. Golün karşı yakasında olan evine götürmek üzere onu sandalına alıp gölü geçmeye başlarlar. (Duettino:Scendi nel piccol legno / "Benim küçük sandalıma bin.") Kıyıdan ayrıldıktan sonra kıyafet değiştirmiş Kralı aramak üzere saray maiyeti kıyıya gelirler. (Koro: Uberto! Ah! döve t'ascondi? / "Uberto, nerede saklandın sen?"). Onu göl sahilinde bulamayınca aramalarını daha yaygın sahalada yapmak için küçük gruplara ayrılırlar ve tanrılarına kendilerini Uberto'yu bulmak için yardıma çağıran dualar ederler.

Uberto/Kral James ile gölün karşı yakasında bulunan evine gelen Elena Uberto'ya bu evde sade ve sakin bir hayat yaşadığını açıklar. Fakat Uberto/Kral James evin duvarlarında asılı asalet armalarını görünce Elena'nın babasının kendi eski öğretmeni olan Duglas olduğunu anlar. Duglas saraydaki görevinden atılmıştır; sürgüne gönderilmiştir; ve şimdi isyancılara yancı olarak destek sağlamaktadır. Uberto/Kral James eski kral olan babasının bu kararını yanlışlıkla aldığı için yerindiğini kendi kendine söylenir.

Elena'nın arkadaşları da bu eve gelirler. Elena'yı babası Duglas'ın Kral James'e şiddetle aleyhtar isyancı Highlandlilerin reisi olan Rodrigo ile evlendirmek için karar aldığını açıklarlar. Uberto/Kral James bunu kıskanır. Fakat büyük ihtimalle Elena'nın Rodrigo'yu da hiç sevmediğini de düşünür. (İkili: Le mie barbare vicende /"Benim zalim kaderim hakkında konuşulanları duymak ne işime yarar." Uberto hem kız sevmekte olduğu bir kişi var mı sorusunu sorar. Kız eskiden kış bir dönem için bir kişiye âşık olmuş olduğunu itiraf eder. Bundan biraz cesaret alan Uberto Elena'nın evinden ayrılmaya karar verir. Bu sırada Elena ve Uberto gayet hissi davranırlar. (İkili:Cielo! in qual estasi! /"Gökler! Ne kadar coşkuluyum!". Herkes evden ayrılır; Elena ise evine girer. Boylece sahne boşalır.

Malcom isyancı Highlandliler katılmaya karar vermiştir ve sahneye girer.. (Arya:Mura felici, ove il mio ben si aggira! / Dopo più lune io vi riveggo/"Sevdiğim kişini içinde barındığı mesut duvarlar. Epeyce uzun ayrılıktan sonra sevdiğini yine görebileceğim.") Elena hakkında mesut sevgi hatıralarını anmaya başlar. (Arya: Elena! oh tu, che chiamo!, Deh vola a me un istante / "Elena! Seni ismini anıyorum! Bir an ile olsa da bana koş gel ve bana seni seviyorum de.") Bundan sonra onu kendinden almak isteyebilen her kişi ile, rakibi ne kadar güçlü olursa olsun, mücadeleye girişeceğini ve ölmeden bu mücadeleden ayrılmayacağını kendine söyler.

İsyancı Highlandliler birbirlerini savaşmak için teşvik etmektedirler. (Koro: Qual rapido torrente/Gayet hızlı bir sel gibi düşmanı eleyeceğiz.") Bu askerler önlerine gelen reisleri Rodrigo'yu alkışlarlar. Rodrigo da onlara yaptığı konuşmada onlara bir galibiyet alınacak şekilde komuta edeceğini yemin eder. Fakat Rodrigo bir taraftan de yeni evleneceği müstakbel eşini görüp onunla görüşmek hakkında endişeleri olduğunu kendikendine itiraf etmektedir. (Kavatına: Eccomi a voi, miei prodi / "Ben sizin yerli toprağınızın kahraman şerefini korumak için başınıza geldim."). Askerleri Rodrigo'ya bir askeri zafer kazanacakları gibi Rodrigo'nun da sevmekte olduğu yeni eşini kazanacağından emin olduklarını söylerler.

Rodrigo kıskançlıktan çok kızgındır. Kendisine refakat eden Highlandlı askerlerine saklandıkları ağaçlar arasından çıkıp ve Elena ile konuşan yabancıyı öldürmeleri için emir verir. Fakat Elena bu askerlere bu katli yapmamaları için yalvarmaya başlar ve onlar bu emri uygulamazlar. Sonunda Rodrigo yabancı ile teke tek düello yapmaya karar verir. Elena'nın bunu önlemek için yaptığı her şey boşa gider. Rodrigo ve yabancı/Uberto/Kral James düello yapmak için sahneden ayrılırlar. Elena da onları takip edip sahneden ayrılır.

Elena'yı aramakta olan Malcolm sahneye girer. Fakat Elena'yı orada bulamaz; orada sadece Albina bulunmaktadır. Serana da mağaraya girer. Onlara Elena'nın babası Duglas'ı aramaya gittiğini onlara soyler. Düglas isyanı bitirecek bir barış için görüşme sağlamak için Kralın sarayına gittiğini bildirir. Malcom Elena'yı kaybetme ihtimalinden gayet korktuğunu ifade eder. (Arya: Ah! si pera: ormai la morte! fia sollievo a’ mali miei / "Ah Keşke ölseydim. Büyük sorunlarıma ölümüm beni ferahlatıcı ne iyi çare olacak.").

Highland'li klanlar askerleri bu sırada sahneye girerler. Rodrigo'nun düelloda öldürüldüğünü ve onun komutası altından bulunan Highland klanlar ordusunun onun olmesi ile artık kral ordusuna karşı mutlaka bir hezimete uğrayacağını bildirirler. Malcom,, kararının kendinin ölümüne yol açabileceğini bile bile, saraya gitmeye ve orada bulunduğunu düşündüğü Elena'nın hayatını kurtarmaya karar verir.

Duglas eski öğrencisi olan Kral James'den merhametli olmasını istemektedir. Afı kralın kendi hayatını bağışlaması için istememektedir. Kraldan, kızı Elena'yı ve muharebe meydanında krala karşı gelmiş olan diğer Highland'li isyancıları affetmesini istemektedir. Fakat Kral bu affetmeyi kabul etmez ve Duglas'ın hapise atılmasını emreder. Duglas zindana götürülmekte iken Kral isyancılara bu kadar sert davranmasında üzüntü duyduğunu da kendi kendine söylenir. Bu sırada, Elena'da saraya gelmiştir. Elindeki Kral/Uberto'nun verdiği yüzüğü göstererek saraya alınmıştır. Babası, Malcom ve (düelloda ölümünden haberdar olmadığı) Rodrigo'yu kurtarmak amaçlıdır. Birdenbire sarayda bulan yakın bir diğer odadan "Uberto"'nun sesini duyar. "Uberto" Elena'ya olan aşkı hakkında yüksek sesle şarkı söylemektedir. (Arya: Aurora! ah sorgerai avversa ognor per me? D’Elena i vaghi rai mostrarmı. / "Ey Şafak; benim için her zaman hiç haber vermeden sökebilecek misin? Tanrım o zaman Elena'nın güzel gözlerini iyice görebilmek mümkün olacak.") "Uberto" Elena'nın bulunduğu sray odasına girer. Elena onun kendini Krala tanıtıp onda af istemesini sağlayacağını inanmaktadır.