Balıkesir mutfağı

Balıkesir ili, Türkiye'nin Marmara ve Ege bölgeleri arasında geçiş konumunda bulunan geniş coğrafyaya sahip bir ildir. Ayvalık, Edremit, Erdek gibi yerleşim bölgeleri deniz ile içli dışlı iken, Susurluk, Bigadiç gibi bir kısım yerleşim bölgeleri de iç bölgelerde yer alır. Dursunbey, Sındırgı gibi dağlık bölgelerin yanında Gönen, Havran gibi ovalık bölgeler ile deniz ikliminin etkili olduğu bölgelerin varlığı bu mutfağın zenginliğine de kaynaklık eder.

1- Balıkesir mutfağının temel kaynağını "düğünlerde ve bayramlarda geçmişten günümüze yapılagelen yemekler" oluşturmaktadır. Bunun yanında eskiden beri sofralarda tüketilen yemekler ve günlük yemek alışkanlıklarından doğmuş yiyecekler bulunmaktadır.

2-Balıkesir ili verimli topraklara sahip olduğu için çok çeşitli ürünler yetiştirilmektedir. Her türlü sebze ve ot bulunmaktadır. İlin coğrafyasında tarıma elverişli toprakların büyük bir kısmında tahıl ekimi yapılmaktadır. Geri kalan kısımlarda ise baklagiller ve sanayi bitkileri yetiştirilir. Baklagillerin en çok yetiştirildiği yöredir.

3-Körfez Bölgesi’nde zeytin üretiminin gelişmiş olması yemeklerde zeytinyağı kullanımının yaygın olmasını ve zeytin kültürünün gelişmesini sağlamıştır. Balıkesir yöresinde iç kesimlerde yemeklerde zeytinyağının yanında çiçek yağı ve tereyağı da kullanılmaktadır.

5-Köy kültürünün zenginliği ve çeşitliliği yemek kültürünü de olumlu etkilemiştir. Bir köy düğününde en az yedi çeşit yapılır. Bu çeşitler genel olarak şunlardır: Düğün çorbası, üç kardeşler: keşkek-nohut yemeği-pilav, patlıcan yemeği, patates yemeği, yaprak sarması. Tatlı: höşmerim, zerde, kaymaklı veya helva. Şehir düğünlerinin vazgeçilmezi ise "tirit"tir.

Yapılışı: Un hamur tahtasında elenir, ortası açılır. Tereyağı ve süt konup karıştırılır. Yoğrulur. Dinlendirildikten sonra on iki parçaya bölünüp yağlı bir tepsiye konulur. Her yufkanın kırılmaması için elle su serpilir, diğer 6 yufkada diğer yağlı tepsiye yerleştirilir. Fırında veya mangalda pişirilir. Alt kısımları kızarınca iki tepside ateşten indirilir. Birinci tepsideki yufkaların üst yufkası üzerine bolca kaymak yayılır. Kümeler halinde de konulabilir. Diğer tepsideki yufkaların alttaki kızarmış tarafı üste gelmek üzere birinci tepsideki kaymakların üzerine kapatılır. Ilık halde reçel şurupları koyulduğunda şerbet soğuk hamur üzerine gezdirilerek dökülür, kapak katılır. Soğuduktan sonra servis yapılır.

Yapılışı: 1 kg tuzsuz taze peynir tencereye konur. İçine bir çay kaşığı kabartma tozu atılır. 2 yumurta sarısı çalkalanarak ilave edilir. Hafif ateşte karıştıra karıştıra yağı çıkıp bal rengi sarısına bürünene kadar bir saat pişirilir. Kıvama gelmiş olan peynire 250 g irmik, 100 g un, 1 kg toz şeker ilave edilir. Şeker eriyip yağ salana kadar bir süre karıştırılır. Renk için bir miktar safran konulabilir. Soğuduktan sonra servis yapılır.

Yapılışı: Yumurta, yoğurt, ayçiçek yağı, tuz, karbonat ve un hamur haline gelecek kadar yoğrulur. Ceviz büyüklüğünde parçalanır. Her parça iki el büyüklüğünde oklava ile ince ince açılır ve kareler halinde kesilir. Kareler fiyonk şeklinde ortadan büzülerek kızgın yağa atılarak kızartılır. Yağdan alınan hamurlar önceden hazırlanmış soğuk olan şuruba atılır. Tatlılar şurubu çekince servis tabağına alınır.

Yapılışı: Patlıcanlar alacalı olarak soyulur ve 5-10 dakika tuzlu suda bekletilir ve enli olarak kesilir. Enli kesilen patlıcanlardan iki halka arasına rendelenen peynir konulur. Bir kürdan yardımıyla iki patlıcan birbirine bağlanır ve kızgın yağda kızartılır. Tabağa alınan patlıcanların üzerine sarımsaklı domates sosu dökülür.

Yapılışı: Yumurtalı hamur açılır. Açılan hamur yufka haline getirilir. Yapılan yufkalar ince ince kıyılır. Uzun saçaklar meydana getirilir. Tepsiye dizilerek fırında yağ ile kızarıncaya kadar pişirilir. Kızarınca üzerine tavuk suyu dökülür. Tavuk etleri lif lif ayrılarak üzerine dağıtılarak servis yapılır.

Sallama: Sallama ya da sıyırma olarak da tabir edilen börülce haşlama salatasıdır. Zeytinyağı ile koruk suyu dövülmüş sarımsakla karıştırılır. Haşlanmış börülcenin üzerine bu karışım ilave edilerek servis yapılır.

Malzemeler: 1 adet kuzu veya oğlak eti ön kolu, 150 gr. kuzu ciğeri, yarım su bardağı zeytin yağı, 2 su bardağı pirinç, 1 çorba kaşığı çam fıstığı, 1 adet kuru soğan, 1 çorba kaşığı kuş üzümü, yarım çay kaşığı yeni bahar, yarım çay kaşığı karabiber, yarım çay kaşığı tarçın, 2 yemek kaşığı tuz, 1 yemek kaşığı domates salçası.

Yapılışı: Kuzu ön kolu kaburga tarafından bıçakla açılır içine önceden hazırlanmış iç pilav doldurulur. Bu bölüm iğne iplikle dikilir. Bir kapta sulandırılan salça etin üzerine sürülür. Pişirme kabına su da eklenerek et pişirilir.

Yapılışı: Özel olarak pişirilen pideler küçük küçük kesilerek tabaklara konulur. Üzerine dökülen et suyu ile yumuşatılarak kabartılır. Daha sonra üzerine önceden haşlanmış ve didilmiş kırmızı et eklenir. Yemek, salça sosu, karabiber ve maydanoz ile süslenerek servis yapılır. İlde tiridin, İskender Kebabı'nın atası olduğuna dair bir kanı vardır.

Tarhana çorbası: Klasik Türk çorbası Balıkesir'de de köy kahvaltılarının hala vazgeçilmez yemeğidir. Kahvaltıdan önce tarhana çorbası içilir. Tarhana manav tarhanası, macır tarhanası ve yörük tarhanası şeklinde üç çeşittir.

Malzemeler: 1 su bardağı pirinç, 2, 5 su bardağı şeker, 50 gr. kızamık şekeri, 2 yemek kaşığı gül suyu, 3-5 adet karanfil, Yarım çay kaşığı tarçın.

Yapılışı: Su ile pirinç kaynatılır. Kaynadıktan sonra şekeri ve gülsuyu ilave edilerek pişirilir. İkram edileceği zaman Kızamık şekeri (veya kımızı lohusa şekeri) ve tarçın ile süslenir.