2008 Bükreş zirvesi

2008 NATO Bükreş zirvesi, 2-4 Nisan 2008 tarihlerinde Bükreş, Romanya'da düzenlenen bir NATO zirvesi. Zirvede NATO üyelerinin devlet ve hükûmet başkanları bir araya geldi. Diğer konuların yanında Arnavutluk ve Hırvatistan ittifaka davet edildi. Makedonya ise Yunanistan ile yaşadığı Makedonya adlandırma sorunu nedeniyle davet edilmedi. Gürcistan ve Ukrayna Üyelik Eylem Planı'na katılmayı umuyordu; ancak NATO ülkeleri bu talebi Aralık 2008'de görüşmeye karar verdi.

Zirve öncesinde, NATO'nun "savaşı teşvik etme" rolüne karşı düzenlenen protestolar, NATO'nun Brüksel'deki merkezi ile Bükreş'te gerçekleşti. Protestocular, NATO'nun nükleer silahları kullanma konusundaki yeniden kararlılığını ve ABD'nin füze savunma sistemine verdiği destek konularına odaklandılar.

Makedonya Cumhuriyeti'ne (şu anda Kuzey Makedonya olarak adlandırılmaktadır) İttifak'a katılma davetiyesi sunulmadı. Yunanistan, uzun süredir devam eden isim anlaşmazlığı nedeniyle ülkenin NATO üyeliğini veto tehdidiyle karşı karşıya bırakmıştı. Zirve öncesinde Birleşmiş Milletler tarafından sunulan son teklif "Makedonya Cumhuriyeti (Üsküp)" ismiydi ve Yunanistan tarafından reddedildi. Atina, "Makedonya" adının kullanılmasının kendi Makedonya bölgesine yönelik toprak iddialarını ima ettiğini iddia etti. Makedonya, bunu reddetti ve "toplamsal iddiaların" özellikle dışlandığını belirten anayasa değişikliklerine atıfta bulundu. NATO yetkilileri, ülkenin Yunanistan ile olan anlaşmazlığını çözdüğü anda ittifakla katılma konusunda görüşmelere başlayabileceğini söyledi.

1995 yılında iki taraf arasında imzalanan Geçici Anlaşma şartlarına göre Yunanistan, "FYROM" kısaltması altında "uluslararası, çok uluslu ve bölgesel kuruluşlara üyelik" engellememeyi kabul etti, ancak Yunanistan, ülkenin bu organizasyona katıldıktan hemen sonra anayasa adıyla tanınma talebinde bulunmasını bekliyordu. Makedonya'daki politikacılara göre Yunanistan, Geçici Anlaşma'yı doğrudan ihlal etti.

Üyelik başvurusunu destekleyen hükümetler, ülkenin üyelik için gerekli reformları tamamladığını ve NATO'ya katılmazsa bölgesel istikrarın tehlikeye gireceğini savundu. Buna karşılık Yunanistan, Makedonya'nın resmi olarak toprak iddialarını reddetmesine rağmen, pratikte yüksek hükümet yetkilileri, okul kitapları ve diğer devlet yayınları tarafından birçok irredantist provokasyon olduğunu iddia etti. Makedonya'daki üst düzey yetkililer, ülkenin NATO'ya katılmak için gerekli şartları yerine getirdiğini ve kimliği nedeniyle "cezalandırıldığını" savundu.

Zirveden sonra Makedonya tarafından "FYROM" referansıyla Uluslararası Adalet Divanı'na sunulan bir başvurunun ardından, 5 Aralık 2011'de Divan, Yunanistan'ın gerçekten anlaşmayı ihlal ettiğini ve bunu yapmanın yanlış olduğunu kararlaştırdı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, zirveye davet edildi ve ikinci gün (3 Nisan) katılmak üzere geldi. Putin, Polonya ve Çek Cumhuriyeti'nde füze savunma sistemlerini konuşulan zirvede konuşulan ABD planlarına karşı çıktı. Rusya ayrıca Gürcistan ve Ukrayna'nın NATO üyelik başvurularına da karşı çıktı.

Polonya, NATO zirvesinden memnun olduğunu iddia etti. Polonya'nın NATO zirvesindeki delegasyonu, ABD'nin Avrupa'ya füze savunma sistemi konusundaki desteğini destekleyen NATO'nun açıklamasından memnun olduğunu belirtti. Başbakanın siyasi kabinesinin başı olan Sławomir Nowak, böyle söyledi.

Rusya Devlet Başkanı Putin, ittifakın Georgia ve Ukrayna'yı en azından şu an için Üyelik Eylem Planı'na davet etmemeye karar vermesinden memnun oldu.

NATO Sözcüsü James Appathurai, İttifak'ın genişleme ve NATO füze savunması konularında yüksek düzeyli toplantının olumlu sonuçları hakkında konuştu. Appathurai, Arnavutluk ve Hırvatistan'a memnun olduğunu belirtti. Ayrıca, Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti'nin hala "ittifakın kapısında" olduğunu ve isim anlaşmazlığının çözülmesiyle birlikte NATO'ya katılmak için davet edileceğini söyledi.