Codex Seraphinianus

1981 yılında yayınlanan Codex Seraphiniaus İtalyan sanatçı, mimar ve endüstriyel tasarımcı Luigi Serafani tarafından 30 ayda (1976-1978) yaratılmış hayali bir dünyanın ansiklopedisidir. Kitap ortalama 360 sayfadır (balkısına bağlı olarak) ve kurmaca bir dilde, şifrelenmiş bir alfabede yazılmıştır.

El yazması bu ansiklopedik kitapta çok sayıda elle çizilip kuru boya ile renklendirilmiş, garip ve olağanüstü flora, fauna, anatomi, moda ve yiyecek resimleri bulunur. Kitap, henüz deşifre edilememiş Voynich el yazması, Jorge Luis Borges’in "Tlön, Uqbar, Orbis Tertius" hikâyesi, M. C. Escher ve Hieronymus Bosch’un sanat eserleri ile karşılaştırılır.

Resimlerin sıkça gerçek dünyada var olan şeylerin gerçeküstü bir parodisi niteliğinde olduğu görülür. Bu resimlere kanayan meyve, kabaca sandalye şeklinde büyümeye başlayan bir bitki ve hemen ardından bir sandalyeye dönüşmesi, çiftleşmenin ardından timsaha dönüşen bir çift gibi örnekler verilebilir. Diğerleri ise küçük filamentlerle bir arada tutulan, çoğunlukla narin bir görünüme sahip garip, görünüşe göre anlamsız makineleri tasvir ederler. Aynı zamanda haritalar veya insan yüzleri olarak kolayca tanınabilen illüstrasyonlar da bulunur. Öte yandan, özellikle "fizik" bölümünde, birçok resim neredeyse tamamen soyuttur. Hemen hemen tüm figürler parlak renklidir ve zengindir detaylara sahiptir.

Kitabın yazı sistemi, muhtemelen uydurulmuş bir yazı sistemi olmakla beraber sıradan Batı tarzı yazı sistemlerine (satırın solundan sağına yazıldığı, büyük ve küçük harflerin kullanıldığı ve bunların bazılarının da ikişerli rakamlardan oluştuğu bir alfabe) göre modellenmiştir. Bazı harfler kelimelerin yalnızca başında veya sonunda yer alır ve bu da kitabın yazı sisteminin Semitik (Sami) yazı sistemleri ile paylaştığı ortak bir özelliğidir. Alfabenin eğrisel harfleri halatlar ya da iplik benzeri olup, döngüler ve hatta düğümler sergiler ve biraz Sinhal alfabesinin harflerini anımsatır.

Kitabın dili yıllardır dilbilimcilerin bütünüyle eksiksiz bir analiz yapmalarına izin vermemiştir. Bununla birlikte, sayfaların numaralandırılması için kullanılan sayı sistemi Allan C. Wechsler ve Bulgar dilbilimci Ivan Derzhanski tarafından kırılmıştır (görünüşte bağımsız olarak). Bu sistem, 21’lik sayı sisteminin bir varyasyonudur.

11 Mayıs 2009'da Oxford Üniversitesi Kütüphaneciler Derneği'nde yaptığı bir konuşma esnasında Serafini, Codex'in satırları arasında gizlenmiş asemik hiçbir anlamın yer almadığını, yazarken yaşadığı tecrübenin özgüdümlü yazıya benzer olduğunu ve alfabenin okurlara iletmesini istediği etkinin ise tıpkı çocukların henüz anlayamadıkları kitaplara baktıklarındaki hissettikleri his olduğunu belirtmiştir, ancak yine de bu alfabenin yetişkinler için anlamlı olduğu görülmüştür.

Altıncı bölüm genel beşeri bilimleri inceler: biyoloji, cinsellik, çeşitli yerli halklar ve hatta insan vücuduna doğrudan aşılanmış bitki yaşamı ve araç gereçler (kalemler ve İngiliz anahtarı gibi) örnekler gösterir.

Yedinci bölüm tarihle ilgili bir bölümdür. Bu bölümde önemi belli olmayan, zamanlarını doğuma ve ölüme veren insanlar (bazılarının insan oluşu bile belli belirsiz) gösterilir. Aynı zamanda tarihi (ve muhtemelen dini) önemi olan birçok sahneyi tasvir eder. Ayrıca, defin ve cenaze adetlerine örnekler de dâhildir.

Son bölümden sonra içindekiler tablosu ya da bir fihrist bulunur, bunu da sonsözü andıran bir kısım takip eder, ancak bu kısmın yazımı özensiz ve aceleye gelmiş gibidir.

Altıncı bölümdeki iki plakta Fransızca birkaç satır bulunur. Bu satırlar Marcel Proust'un "Albertine disparue" (Albertine kayıp) adlı kitabından alıntıdır: "A la recherche du temps perdu: Albertine disparue" (Kayıp zamanın izinde: Albertine kayıp). Resmin zeminine dağılmış kelimeler aynı kitaptandır.

Luigi Serafini, Codex Seraphinianus, Milano: Franco Maria Ricci [I segni dell'uomo, 27–28], 1981, 127+127 s., 108+128 plates, ISBN 88-216-0026-2 + ISBN 88-216-0027-0.

İspanyol birleştirilmiş baskı, Italo Calvino'nun önsözüyle, çeviri C. Alonso, Milano: Franco Maria Ricci [Los signos del hombre, 15], 1993, 392 s., ISBN 88-216-6027-3.

Asimov's Science Fiction’dan Baird Searles (Nisan 1984): "Olgular maskesi takınmasıyla garip bir edebi duruş verilen bu kitap, gerçeküstücülük ve fantezi arasındaki o huzursuz sınırda.”

Metamagical Themas: Questing for the Essence of Mind and Pattern’da Douglas R. Hofstadter, illüstrasyonlardan birçoğunu "grotesk ve rahatsız edici" ve diğerlerini ise "son derece güzel ve vizyoner" bulmuştur. Kitabın "entropiyi, kaosu ve anlaşılmazlığı yücelteceğini (bazı insanlar için) " söylemiştir.

Eğer ansiklopedi belli bir çağın bilgisini düzeltme eğilimli bir tür olarak ele alınırsa, Serafini'nin “fantezi ansiklopedisi” ("fantaencyclopedia”) bu konuda pek bir şey içermez. Italo Calvino'ya göre, iskelet "değişebilir şekillerle dolu bu dünyada aynı şekilde süren gerçekliğin tek çekirdeğidir". Bu ironik ve kapsamlı değişkenlik için Codex Seraphinianus, psişik alanla bağlantı kurar ve "çelişkili dünyanın yarım şekillerle kataloğunu" oluşturmayı dener.