Daima Lilya

Daima Lilya, 2002 İsveç - Danimarka ortak yapımı dramatik filmdir. Özgün adı Lilja 4-ever olan film Türkiye'de ilk kez 12 Nisan 2003'te 22. İstanbul Film Festivali kapsamında gösterildikten sonra 15 Ağustos 2003'te de sinemalarda vizyona girdi.

Senaryosunu Lukas Moodysson'un yazıp yönettiği filmin müziklerini Nathan Larson bestelemiştir. İsveçli yönetmen Lukas Moodysson'un üçüncü uzun metrajlı filmi olan "Daima Lilya" sert ve gerçekçi yapısıyla yönetmenin aşk ve komedi tarzlarındaki ilk iki filminden oldukça farklıdır. "Lilya" yı canlandıran, filmin Rus başrol oyuncusu Oksana Akinshina film çekildiğinde sadece 15 yaşındaydı. Filmin diğer oyuncuları da Rus'tur.

Filmde eski Sovyetler Birliği'nde adı belirtilmemiş küçük bir kasabanın (buranın günümüz Estonya'sının Harju iline bağlı Paldiski Belediyesi'nde olduğu anlaşılmaktadır) kenar mahallelerinden birinde baskıcı teyzesi ile birlikte yaşayan 16 yaşındaki Lilya (Oksana Akinshina)'nın dokunaklı hikâyesi anlatılır. Lilya'nın annesi kısa bir süre önce onu terkederek ABD'ye gitmiştir. Lilya da teselliyi birlikte takılıp uyuşturucu kullandıkları arkadaşı Volodya (Artyom Bogucharsky)'da bulmuştur. Bir gün tanışıp aşık olduğu Andrey (Pavel Ponomaryov)'in ona birlikte İsveç'e gitmeyi teklif etmesi Lilya için sonun başlangıcı olacaktır.

Film, 2000 yılında iş vaadiyle kandırılarak İsveç'e götürülen, orada önce borçlandırılıp sonra da pasapotuna el konularak seks kölesi haline getirilen ve sonunda intihara sürüklenen Litvanyalı Danguole Rasalaite'nin gerçek hayat hikâyesine dayandırılmıştır.

Kendi ülkesinin dışında ilk kez 30 Ağustos 2002'de Venedik Film Festivali'nde gösterilen "Daima Lilya" çeşitli festival ve yarışmalarda tam 12 ödül almıştır. Film İsveç'in "en iyi yabancı film" dalında Akademi Ödülleri yarışmasına göndermek üzere seçtiği filmdi, ancak filmde İsveççe diyaloglardan çok Rusça diyaloglar ağırlık oluşturuyordu ve Akademi'nin "bir filmin ait olduğu ülkenin dilinde çekilmiş olması" kuralına uymadığı gerekçesiyle bu yarışmadan elenmişti.

Filmin kahramanı 16 yaşındaki genç kız Lilya (Oksana Akinshina), eski Sovyetler Birliği'nde adı belirtilmemiş (ama Estonya'nın başkenti Tallinn olduğu anlaşılan) bir liman kentinin varoşlarından birinde annesi (Lyubov Agapova) ile yaşamaktadır. Baltık Denizi kıyısında harabeye dönmüş sosyal konutların doldurduğu bu fakir yerleşim bölgesinde hayat çok zordur. İşsizlik, yoksulluk ve onun getirdiği sefalet diz boyudur. Sovyetler Birliği döneminde bu kentte bulunan ve kenti canlandıran denizaltı üssünün kapatılmış olması, kente son büyük ekonomik darbeyi de vurmuştur. Daha önce bu üste aşçılık yapmış olan Lilya'nın annesi bir gün aniden kızını terkederek sevgilisiyle birlikte ABD'ye gider. Giderken de sözde Lilya'yı teyzesine emanet etmiştir ama o annesinden bile ilgisiz çıkacak ve onunla hiç ilgilenmeyecektir. Lilya babasının kim olduğunu da bilmez, çünkü onun babası annesiyle bir zamanlar kısa bir ilişki yaşayıp ortadan kaybolmuş olan Moskovalı bir deniz subayıdır.

Annesinin Amerika'ya kendisini de götüreceğinden çok emin olan Lilya tüm arkadaşlarına da böyle anlatmış ve hava atmıştır. Ama hayal kırıklığına uğrayınca okulunu da bırakır. Annesi ona pek para bırakmamıştır, yalnız başına yarı aç yarı tok yaşamaya başlar. Kız arkadaşı Natasha (Elina Benenson) ile birlikte yöredeki bir diskoteğe takılırlar. Burada kızlar fahişelik yapmaktadır. Nataşa para karşılığında biriyle yatar ancak Lilya bunu yapamaz. Ama ertesi gün Natasha'nın iftirasıyla mahallede damgalanan Lilya olacaktır. Artık mahallenin işsiz güçsüz ve uyuşturucu kullanan oğlanlarının potansiyel hedefi haline gelmiştir. Nitekim bir gün onların cinsel tacizine uğrayacaktır.

Lilya bundan sonra daha da içine kapanır ve mahalledeki 12 yaşındaki bir erkek çocuk olan Volodya (Artyom Bogucharsky) ile takılmaya başlar. Volodya alkolik babası tarafından sokağa atılmış, saf ve zavallı bir çocuktur, kâğıttan yaptığı toplarla basketbol oynar, bulduğu her uyuşturucu hapı içer. Lilya sokakta yatıp kalkan bu çocuğa acır ve evine alır. Zaman zaman birlikte terkedilmiş denizaltı üssüne giderler, alkol alıp uçucu madde kullanırlar. Lilya bir süre sonra açlığa dayanamayınca istemeye istemeye daha önce gitmiş olduğu diskoteğe gider ve para karşılığında yaşlı bir adamla yatar. Kazandığı ilk parayla küçük arkadaşına bir basketbol topu hediye eder ve karınlarını tıka basa doldururlar. Bu arada annesi Amerika'dan sosyal hizmetler'e gönderdiği mektupta Lilya'yı evlatlıktan çıkardığını yazmıştır.

Tüm umutlarını tükettiği bir anda karşısına Andrey (Pavel Ponomaryov) adında yakışıklı bir genç çıkar. Lilya kendisine dostça yaklaşan bu nazik ve paralı gence (Andrey'in iyi bir arabası vardır) aşık olur. Sürekli olarak İsveç'i öven Andrey birlikte bu ülkeye gitmeyi teklif eder. Orada iş imkânlarının iyi olduğunu vb anlatır ve Lilya'ya sahte bir isimle 18 yaşındaymış gibi pasaport çıkartır. Ancak son anda bir bahaneyle kendisi uçağa binmez. Lilya'nın uçağı İsveç'in Malmö kentine inince onu Andrey adına karşılayan bir adam doğrudan eyleme geçer ve onu bir eve kapatır. Sonraki günlerde Lilya'yı karın tokluğuna onlarca, yüzlerce müşteriye pazarlamaya başlar. Lilya artık bir seks kölesi olmuştur. Kaçmaya kalktığında dövülür. En umutsuz zamanlarında, ondan ayrılmaya dayanamayıp intihar eden Tallin'deki küçük arkadaşı Volodya'nın kanat takmış hayaleti ile teselli bulur. Bir fırsatını bulup kapatıldığı evden kaçan Lilya bir otoyol köprüsünden kendini aşağıya atar.