Kayıp Şehir Z (film)

Kayıp Şehir Z (özgün ad: The Lost City of Z), James Gray tarafından yazılan ve yönetilen, David Grann'ın 2009 yılındaki aynı adlı kitabına dayanan 2016 Amerikan biyografik macera drama filmidir. Brezilya'ya gönderilen ve Amazon'da sözde antik bir kayıp şehri bulmak için birkaç girişimde bulunan İngiliz kaşif Percy Fawcett'i çevreleyen gerçek olayları anlatmaktadır. Filmde Charlie Hunnam Fawcett rolünde; Robert Pattinson, kaşif arkadaşı Henry Costin rolünde, Sienna Miller eşi Nina Fawcett rolünde; ve Tom Holland oğlu Jack Fawcett rolünde.

Filmin dünya prömiyeri 15 Ekim 2016'da New York Film Festivali'nin kapanış gecesi seçkisi olarak yapıldı. Amerika Birleşik Devletleri'nde 14 Nisan 2017'de Amazon Studios ve Bleecker Street tarafından piyasaya sürüldü. Kayıp Şehir Z eleştirmenler tarafından övüldü, ancak sadece 39 milyon dolar bir bütçeye 19 milyon dolar hasılat elde etti. Bu finansal başarı eksikliğine rağmen, Time dergisi filmi 2017'nin En İyi 10 Filminden biri olarak listeledi.

"Z", İngiliz İngilizcesine göre filmdeki karakterler tarafından "zed" olarak telaffuz edilir; filmin ABD yapımı tanıtım videolarında yerel pazara uygun olması için İngiliz oyuncular tarafından "zee" olarak telaffuz ediliyor.

Şubat 2009'da James Gray, David Grann'ın kitabına dayanan filmi yazıp yönetmesi için Paramount Pictures ve Plan B Entertainment tarafından işe alındı, ancak film altı yıl boyunca geliştirme aşamasında kaldı. Önceki projelerdeki deneyimine dayanarak, Gray başlangıçta Plan B'nin kendisine kitabı neden gönderdiğinden emin olmadığını açıkladı:2008 sonbaharında kitap bana gönderildiğinde henüz yayımlanmamıştı. Ne olduğunu bilmiyordum ve hikayeyi hiç duymamıştım. New York'un dışında gerçekleşiyor ve Birleşik Krallık'ta ve ormanda bir dönem eseridir. Plan B'deki insanların neden bana bu kitabı göndermeye karar verdiğine dair hiçbir fikrim yoktu çünkü önceki çalışmalarımda böyle bir şey yapabileceğimi gösteren hiçbir şey yoktu. Belki de bu onların yaptığı bir çılgınlıktı.IndieWire ile 2015 yılında yapılan bir röportajda Gray, yapım aşamasına geçmeden önce bir süre senaryoyu geliştirdiğini itiraf etti. Filmin "çok karmaşık bir yapım olduğunu ve hikayenin harika olduğunu, ancak karmaşık bir hikayeye sahip olduğunu" açıkladı.

Başrolde çok sayıda oyuncu değişikliği yapıldı. Brad Pitt başlangıçta Fawcett olarak oynayacaktı ve ayrıca şirketi Plan B Entertainment aracılığıyla yapım görevlerini üstlenecekti. Kasım 2010'da, Pitt, zamanlama çakışmaları nedeniyle başrolden çekildi, ancak yapımcı olarak kaldı. 4 Eylül 2013'te Benedict Cumberbatch, oyuncu kadrosuna Costin rolüyle katılan Robert Pattinson ile birlikte Fawcett'i canlandırmak için kadroya katıldı. Şubat 2015'te Cumberbatch de zamanlama çakışmaları nedeniyle ayrıldı ve yerini Charlie Hunnam aldı, Sienna Miller ise Nina Fawcett olarak rol aldı.

Ana çekimler 19 Ağustos 2015'te Belfast, Kuzey İrlanda'da başladı ve Eylül ayı sonuna kadar beş hafta boyunca devam etti. 28 Ağustos'ta, yapım Kuzey İrlanda'daki Greyabbey Köyü ve Strangford Lough'da çekildi. Hunnam ve Miller, 31 Ağustos'ta Ballintoy, County Antrim'de sahneleri çektiler ve daha fazla çekim, 2 Eylül'de Doğu Belfast'taki Craigavon House'da gerçekleşti.

7 Eylül 2015'te, Belfast Belediye Binası'nda ve Royal Belfast Akademik Kurumu gerekçesiyle sahneler çekildi. Sahneler ayrıca 13 Eylül 2015'te Bangor Kalesi eğlence merkezinde çekildi. Çekimler daha sonra Santa Marta, Kolombiya'ya taşındı ve Eylül ve Ekim ayları boyunca devam etti.

Christopher Spelman, filmin müziklerini besteledi. Daha önce Gray'in 2013 filmi The Immigrant için müzik besteledi ve The Yards (2000), We Own the Night (2007) ve Two Lovers (2008) filmlerinde aranjörlük yaptı. George Drakoulias ve Randall Poster müzik süpervizörleriydi.

Film, dünya prömiyerini 15 Ekim 2016'da 54. New York Film Festivali'nde kapanış gecesi filmi olarak yaptı. Bundan önce, StudioCanal filmin uluslararası dağıtım haklarını alırken Amazon Studios ABD dağıtım haklarını elde etti. Bleecker Street, filmin vizyona girmesi için Amazon ile ortaklık kurdu. Film, 14 Nisan 2017'de Amerika Birleşik Devletleri'nde gösterime girdi. Film Fransa'da 15 Mart 2017'de ve İngiltere'de 24 Mart 2017'de vizyona girdi.

Şubat 2017'de film, Berlinale Özel bölümünde 67. Berlin Uluslararası Film Festivali'nde sunuldu. Ayrıca 13 Nisan 2017'de Boston Uluslararası Film Festivali'nin açılış gecesi filmi olarak görev yaptı.

Film, 2 Haziran 2017'de Anakara Çin'de gösterime girdi, ancak 37 dakika, toplam 104 dakika kısaltıldı. Hareketin ticari bir karardan mı yoksa Devlet Basın, Yayın, Radyo, Film ve Televizyon İdaresinin olağan sansürünün bir sonucu mu olduğu belli değil.

Kayıp Şehir Z, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'da 8.6 milyon dolar ve diğer bölgelerde 10.7 milyon dolar hasılat elde etti ve 30 milyon dolarlık bir üretim bütçesine karşı dünya çapında toplam 19.3 milyon dolar hasılat elde etti.

Kayıp Şehir Z ilk olarak 15 Mart'ta Fransa'da piyasaya sürüldü ve açılış haftasında 770.719 dolar hasılat elde etti. Bunu 24 Mart'ta 282 sinemadan 270.139 £ kazanan Birleşik Krallık ve İrlanda izledi. Gişe grafiğine yedi numaradan giriş yaptı.

Amerika Birleşik Devletleri'nde, film açılış haftasında dört sinemadan 110,175 $ hasılat elde etti. Ertesi hafta sonu 614 sinema salonuna genişledi ve 2.2 milyon dolar kazandı ve gişede 10. oldu. Üçüncü hafta sonunda, film 252 sinema salonu ekledi ve 1.8 milyon dolar kazandı.

İnceleme toplayıcı web sitesi Rotten Tomatoes'a göre, eleştirmenlerin %87'si filme 245 incelemeye dayanarak, ortalama 7.3/10 puanla olumlu bir eleştiri verdi. Yine bir inceleme toplayıcı sitesi olan Metacritic'te film, 44 eleştirmene göre 100 üzerinden 78 ağırlıklı ortalama puana sahip oldu ve bu da "genel olarak olumlu eleştirileri" işaret etmektedir.

The Hollywood Reporter'dan Todd McCarthy, filmi "çağdaş klasik sinemanın ender bir parçası" olarak nitelendirdi. Dan Callahan TheWrap için yaptığı incelemede, "Kayıp Şehir Z, en iyi ve en ayırt edici film yapımcılarımızdan biri olan Gray için sanatsal bir ilerleme gibi hissettiriyor" dedi. Variety için yazan Owen Gleiberman, filmi "İncelikle hazırlanan, zarif bir şekilde çekilen samimi bir film" olarak nitelendirdi. Joshua Rothkopf, Time Out için yaptığı incelemede "bu filmin ihtişamı listelerde yok..." diye yazmıştı.

Rolling Stone film eleştirmeni Peter Travers, Kayıp Şehir Z'yi dört üzerinden üç buçuk yıldızla değerlendirdi ve filmi "korkunç ve vizyoner, derinin altına işleyen güçlü bir provokasyon" olarak tanımladı.

The New York Times'tan bir yazar olan Manohla Dargis, Charlie Hunnam'ın İngiliz kaşif Percy Fawcett'in ana rolü üzerine "büyüleyici" olduğunu söyledi.

The Daily Telegraph'tan bir film eleştirmeni olan Robbie Collin, 'Kayıp Şehir Z'yi "yıllardır sinemada izlediğim her şey kadar etkileyici, derin ve duygusal gücüyle sarsıcı bir film" olarak tanımladı.

The Atlantic'te çalışan yazar David Sims, "Kayıp Şehir Z, aynı anda hem etkileyici, hem göz korkutucu hem de muhteşem bir seyirlik film" olduğunu yazdı."