Doğal Hayatı Koruma Derneği

Doğal Derneği ya da kısa adıyla DHKD, 1975 yılında kurulan, merkezi İstanbul'da olan bir Sivil toplum kuruluşu'dur. 1986'da "Kelaynak'tan haberler" adlı bir bülten yayımlayan DHKD, adını duyurmaya yönelik ilk kampanyasını Turkish Times (Türkiye'de yayımlanan bir İngilizce gazete)de gerçekleştirdi. Kuruluşundan on beş yıl sonra, Bakanlar Kurulu kararıyla "kamu yararına çalışan dernek" statüsü kazandı.

Amacını; 'Türkiye'nin olağanüstü zengin bitki ve hayvan türleri ile bunların doğal yaşam alanlarının değerinin farkına varılması, koruma altına alınması' olarak belirleyen dernek bu amaçla; koruma projeleri yürütmekte; ilgili yasaların uygulanabilmesi için lobi faaliyetleri sürdürmekte; kamuoyu, yerel ya da merkezi yöneticiler ve şirketlerle iş birliği yapmaktadır.

Köyceğiz, Dalyan İztuzu sahilinde yapımına başlanan büyük bir turizm kompleksinin inşaatı durduruldu ve 1988 yılında Dalyan "Köyceğiz-Dalyan Özel Koruma Bölgesi" olarak koruma altına alındı.

Uluslararası Kuşları Koruma Derneği (ICBP) Türkiye de dahil olmak üzere Avrupa'nın Önemli Kuş Alanları'nı belirlemek amacıyla bir çalışma yaptı. Bu çalışmanın Türkiye bölümü DHKD tarafından gerçekleştirildi.

Deniz kaplumbağası üreme alanları olarak büyük öneme sahip Fethiye-Göcek, Patara, Belek-Acısu ve Göksu Deltası kıyıları "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" ilan edildi.

Türkiye'nin Önemli Kuş Alanları (ÖKA) Projesi'ne başladı. Bu proje sonunda Türkiye'de kuş türleri bakımından önemli bazı alanlar koruma altına alındı ve yeni ÖKA'lar belirlendi.

Türkiye'deki bitki türleri ve bunların doğal yaşam alanlarını koruma çalışmalarına Türkiye'nin Soğanlı Bitkileri Yerli Üretim Projesi ile başladı. Köy düzeyinde kardelen üretimi ve ihracatını gerçekleştirilen proje, kırsal kalkınma ve doğa koruma çalışmalarında bir model oluşturdu.

Dilek Yarımadası Milli Park sınırları, Büyük Menderes Deltasını da içine alacak şekilde genişletildi (27.000 ha) ve Bafa Gölü Tabiat Parkı (12.000 ha) ilan edildi.

Dünya Bankası Akdeniz Çevresi Teknik Yardım Programı desteğinde Dünya Doğayı Koruma Vakfı (WWF) ile iş birliği içinde koruma amaçlı Belek Kıyı Yönetimi Planı hazırlandı.

1996'da Soğanlı Bitkiler Yerli Üretim Projesi'nde pilot bölge olarak seçilen Dumlugöze Köyü'nde (Karaman) üretilen kardelenlerin ilk Hasat Bayramı gerçekleştirildi. O tarihten bu yana Dumlugöze Köyü'nde her yıl Haziran ayında Kardelen Hasat Festivali yapılıyor.

Fauna&Flora International (FFI) ve İ.Ü. Eczacılık Fakültesi (ISTE) iş birliğinde dünyada ilk kez Önemli Bitki Alanları Pilot Proje çalışmalarına Türkiye'de başladı.

1998 Dünya Okyanus Yılı'nda, 1995-1997 yılları arasında yürütülen Doğu Akdeniz'de Balıkçılık Projesi Dünya Doğayı Koruma Vakfı (WWF) tarafından "Uygulanabilir Proje Modeli" seçildi. Bu proje aynı zamanda, Akdeniz'de trol balıkçılığı ve deniz kablumbağalarının tesadüfi avlanması konusunda balıkçıların da katılımıyla gerçekleştirilen ilk sistematik çalışmadır.

Dalyan'da düzenlenen uluslararası toplantıda Uluslararası Akdeniz Deniz Kaplumbağası Koruma iletişim Ağı (Mediterranean Sea Turtle Conservation Network) kuruldu. 2000 yılında Kahire'de düzenlenen ikinci toplantıda İletişim Ağının geçici sekreteryalığını DHKD üstlendi.

Uluabat Gölü'nü Koruma Projesi çalışmaları kapsamında Uluabat Gölü, Global Nature Fund tarafından "Yaşayan Göl" (Living Lake) ve dünyanın en önemli 17 sulak alanından biri ilan edildi.

Çıralı Projesi, Dubai Belediyesi ve Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Komisyonu'nun (Habitat) "En iyi Uygulama Ödülü"nü aldı. Proje sonunda yerel halk ve DHKD Proje Sorumlusu iş birliğinde Ulupınar Çevre Koruma, Geliştirme ve işletme Kooperatifi kuruldu.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP)-Özel Koruma Alanları Bölgesel Faaliyet Merkezi (RAC/SPA), T.C.Çevre Bakanlığı ve DHKD iş birliğiyle Türkiye'de ilk defa Deniz ve Kıyı Koruma Alanları izleme Programlarının Oluşturulması ve Uygulanması Amacıyla Ulusal Eğitim Programı gerçekleştirildi.

DHKD ve WWF iş birliği, ilgili ulusal ve uluslararası tarafların katılımıyla ilk Deniz Koruma Alanları Çalıştayı düzenlendi. Çalıştayda Türkiye'de Deniz Koruma Alanları kavramının hukuksal boyutları tartışıldı ve T.C. Çevre Bakanlığı koordinasyonunda Deniz Koruma Alanları Çalışma Grubu oluşturuldu.

Soğanlı bitkiler Yerli Üretim Projesi kapsamında pilot bölge olarak seçilen Karaman'ın Dumlugöze Köyü ve çevresindeki iki köyde (Koçaşlı ve Daran) toplam 4 ton'dan fazla kardelen soğanı üretildi. Bu çiçek soğanı üretimi ve ihracatıyla yöreye toplam 15.687 Dolar ek gelir sağlandı.

İstanbul’da Ömerli Su Toplama Havzasının güneydoğusuna inşa edilen Formula 1 tesislerinin havzanın doğal alanları üzerinde olumsuz etkisini göstermek amacıyla Ömerli Havzası/Formula 1 Projesi yürütüldü. Bu projede F1 tesislerinin havzanın doğal fundalık, mera ve sulak alanı ekosistemlerinde meydana getirdiği/getireceği tahribatı belirlemek üzere alanın doğal bitki örtüsü tanıtan ve önemini vurgulayan bir rapor hazırlandı. Bu rapor temel alınarak “Formula 1 Flora 0 Kampanyası” yürütüldü.