Marco Polo

Marco Polo (d. 15 Eylül 1254; Venedik, Venedik Cumhuriyeti - 8 Ocak 1324, Venedik Cumhuriyeti), İtalyan gezgin. Ünlü kâşif ve tüccar Niccolo Polo'nun oğludur. Bazı kaynaklar Marco Polo'nun aslında Macar olduğunu ve Dalmaçya'nın Korcula Adasında doğduğunu bu ada o zaman Venedik protektorası olduğu için Venedikli ve İtalyan bilindiğini söyler. Çocukluğunda, Karadeniz ve Akdeniz'deki ticaret merkezlerine uğrayan babasıyla yolculuk yapmıştır. Ticareti Asya'ya seyahat ederek Kubilay Han ile tanışan babası Niccolo ve amcası Matteo'dan öğrenmiştir. Babası ve amcası 1269 yılından Venedik'e dönerek ilk defa Marco ile tanışmıştır. Daha sonra üçü birlikte Asya'ya 24 yıl sürecek bir seyahate çıkmışlardır. Bu zaman dilimde Uzak Doğu ile ticaret yolları geliştirmeye çalışan Marco Polo, parası olan insanların mallarını satmak üzere anlaşmalar yapmıştır. Bu olay günümüz “risk sermayesi”nin ilk örneğidir. O zamandaki genel anlaşma sigorta bedeli dahil %25'e yakın bir faiz oranı ile maceraperest tüccara sermaye sağlamak şeklindeydi.

Geri döndüklerinde Venedik'i Cenevizliler ile savaşırken bulmuşlardır. Cenevizlilere esir düşmüş ve hikâyelerini hücre arkadaşına yazdırmıştır. 1299 yılında serbest bırakıldıktan sonra zengin bir tüccar olmuş, evlenmiş ve üç çocuğu olmuştur. 1324 yılında ölmüştür. Son sözleri ise "Kimse bana inanmayacağı için gördüklerimin yarısını bile anlatmadım" olmuştur. Venedik'te bulunan San Lorenzo Kilisesi'ne gömülmüştür.

Marco Polo Çin'e ulaşan ilk İtalyan tüccar değildir ancak tecrübelerine ilişkin detaylı bir kitap bırakması Dünya çapında tanınmasını sağlamıştır. Bu kitap Kristof Kolomb ve birçok diğer gezgine ilham vermiştir.

Papa IX. Gregorius, babası ile amcasını Kubilay Han'a mektup göndermekle görevlendirdi (1271). Marco Polo, onlarla birlikte Hanbalık'a (Pekin) gitti. Anadolu'yu, Mezopotamya'yı, İran'ı, Türkistan'ı, Pamir Dağları'nı, Gobi Çölü'nü ve Çin'i dolaştı. 2,5 yıl kadar süren bu yolculuklarından sonra Kubilay Han'ın verdiği görevle 17 yıl Doğu ülkelerini dolaştı. Tarih, etnografya ve coğrafya incelemeleri yaptı.

1292'de babası ve amcasıyla birlikte,İlhanlılar'ın hükümdarı Argun Han ile evlenmek üzere Kökeçin'i götürmekle görevlendirildi. Deniz yolunu seçerek, 14 gemi ve 600 kişiyle yola çıktılar; Koromandel kıyıları ve Dekkan yarımadasını dolaşarak Hürmüz limanına vardılar. 18 ay süren bu zorlu yolculuk sonunda geriye 20 kişi kaldı.

1295'te Venedik'e dönen Marco Polo, yeniden ticarete atıldı. Ancak Curzola Deniz Muharebesi'nden sonra Cenevizlilere esir düştü (1298). Cezaevinde kaldığı süre içinde, arkadaşı Rusticheollo da Pisa'ya yolculuk anılarını yazdırdı. Çeşitli halkların toplumsal hayatlarını, törelerini ince ayrıntılarıyla anlatan bu kitap, coğrafya bilgilerinin yanı sıra etnolojik ve sosyolojik değer taşımaktadır. Il Milione adıyla birçok kez yayımlanan eser Uzak Doğu ve Afrika'nın Avrupa'da tanınmasına katkıda bulundu.

Aynı zamanda Italo Calvino'nun Görünmez Kentler adlı kitabının da başkahramanıdır. Kubilay Han, Marco Polo'ya şehirleri görüp anlaması için görev verir. Marco Polo da kendi gözüyle gezdiği şehirleri anlatır.

Kitap babası ve amcasının Prens Berke Han'ın yaşadığı Bolghar'a seyahatinin anlatılması ile başlar. Bir yıl sonra Ukek'e gitmişler ve Buhara'ya devam etmişlerdir. Burada Doğu Akdeniz'den bir elçi daha önce Avrupalılar ile tanışmamış olan Kubilay Han'ın kendilerini davet ettiğini bildirir. 1266 yılında günümüzde Pekin olan Dadu'da bulunan Kubilay'ın karargâhına ulaşırlar. Kubilay Han konuklarını misafirperver bir şekilde ağırlar ve Avrupa'nın hukuk ve siyasi yapısına ilişkin birçok soru sorar.