Osman Cevdet Çubukçu

Ordinaryus Profesör Doktor Osman Cevdet Çubukçu (doğum; 1895 Ankara - ölüm; 23 Kasım 1965 İstanbul); Türkiye’de fiziksel tıp ve rehabilitasyon'un öncü ismi ve İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı’nın kurucusudur.

Osman Cevdet Çubukçu Ankara’da 7 çocuklu ailede doğdu. İki kardeşinin küçük yaşta ölümünün hekimlik fikrinin kafasında gelişmesine yol açtığı söylenmektedir. İlk, orta ve lise eğitimini Ankara’da tamamladıktan sonra 1912’de İstanbul’a giderek, Darülfünun Tıp Fakültesi sınavlarını geçerek Tıp eğitimine başladı.

1914’de 1. Dünya Savaşı nedeniyle fakülte kapatıldı ve fakülte binası olan Haydarpaşa Binası askeri hastaneye dönüştürüldü. Osman Cevdet halen öğrenci olmasına karşın hasta bakmaya ve ameliyatlara girmeye başladı. 1915 Mart’ında sınıf arkadaşları ile beraber gönüllü olarak Çanakkale’ye giderek Çanakkale savaşı yaralılarına hizmet verdiler. 1916 yılında açılan Tıp Fakültesi’nden 1918 yılında mezun oldu.

Mezuniyeti sonrasında Haydarpaşa’da Seririyat-i Akliye ve Asabiye (Sinir ve akıl hastalıkları Kliniği) şefi Prof. Dr. Raşit Tahsin Bey’in yanında nöropsikiyatri ihtisasına başladı. Nöropsikiyatri ihtisasını bitirdikten sonra 1925 yılında açılan sınavı kazanarak, aynı klinikte doçent unvanını aldı. Darülfünun’un açtığı bursa sonrasında fizikoterapi eğitimi görmek amacıyla üç yıllığına burslu olarak Paris’e gönderildi.

Paris’te dönemin Tıp Fakültesi, nöropsikiyatri hastanesi olan Hôpital Pitie-Salpetriere ve Hotel Dieu’ de çalıştı ve orada fizikoterapi ve romatoloji ihtisası yaptı. 1928 başında Fizyoterapi’deki Bazı Güncel Konular adlı ilk kitabını Paris’te Fransızca olarak yazdı, bastırdı, Türkiye’de dağıtımını sağladı.

1928 yılı sonunda Türkiye’ye döndü ve Haydarpaşa’daki Darülfünun Tıp Fakültesinde ülkemizdeki ilk fizikoterapi kurumu olan Fizikoterapi Enstitüsü’nü kurdu. Bu dönemde fizik tedavide kullanılan elektrik, ışık, ultraviyole, kaplıca ve çeşitli cihazları ve fizik tedavinin en sık kullanıldığı eklem ve eklem dışı romatizmal hastalıkları anlatan pek çok kitap yayınladı.

1930’da Darülfünun’un kapatılarak çağdaş bir üniversite açışması çabaları hız kazandı. 1933 Üniversite Reformuyla Darülfünun kapatılarak, Doç. Dr. Omsan Cevdet Çubukçu’ un da aralarında olduğu 240 hoca açığa alındı. Üç ay sonra İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi kurulması amaçlı belirlenen 25 hocanın içinde yer aldı. Tıp Fakültesinin tek fizik tedavi doçenti ve öğretim üyesi olarak çalışmalarına devam etti. 1937 yılında profesör oldu. 1945 yılında Türkiye’nin ilk yataklı fizik tedavi servisini kurdu.

Prof. Dr. Osman Cevdet Çubukçu rehabilitasyon kavramını yaygınlaştırmak ve önemini belirtmek için yayınına başladığı derginin bir sayısını rehabilitasyon kavramına ayırdı. Türk Milli Tıp Kongrelerinde rehabilitasyon panelleri düzenledi, tüm olanaksızlıklara rağmen kliniğin altyapısını rehabilitasyon çalışmaları için hazırlattı.

23 Kasım 1965'de çalışırken yanına gelen kızına; “Bana bir araba çağır da gidelim artık” demiş ancak geçirdiği ani kalp krizi sonucu hayata gözlerini yummuştur.

Tıp alanında 21 kitap ve kitapçık, halka ve hastalara yönelik 4 eğitici kitap ve 87 bilimsel makale yazmıştır. 1970’lere kadar Türkiye’de fizik tedavi eğitiminde yalnızca onun eserleri okunmuştu.

1954 yılında Türk Romatoloji ve Fizikoterapi Mecmuasını yayımlanmaya başladı. Bu dergi 1958’de kurulan Türk Fizikoterapi ve Rehabilitasyon Cemiyeti’nin resmi yayın organı oldu ve günümüzde de yayımlanmaya devam etmektedir. 1975 yılında adı önce Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dergisi olarak, 1980’li yıllarda ise adı Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Dergisi olarak değiştirildi. 2009 yılından itibaren uluslararası dergi dizinlerinde taranan bir dergi oldu.

1958’de ülkenin ilk Fizikoterapi ve Rehabilitasyon Derneğini kurdu. 1980 yılında derneğin adı Türkiye Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Derneği olarak değiştirildi. Dernek, Türk fiziksel tıp ve rehabilitasyon hekimliğini Avrupa’da ve dünyada temsil etmektedir.