T1 (İstanbul tramvayı)

T1 Tramvay hattı 19,3 km.lik uzunluğuyla 31 istasyona sahiptir. Zeytinburnu Viyadüğü, Galata Köprüsü ve Topkapı Kültür Parkı Alt Geçidi hariç tamamı yer üstünden giden hattın Topkapı dışındaki tüm istasyonları hemzemin istasyondur. İlk etapları Yapı Merkezi tarafından anahtar teslim olarak inşa edilmiştir. 1992 ve 2011 yılları arasında hatta yapılan yeni eklemelerle hat toplamda 19,3 kilometre uzunluğa erişmiştir ve İstanbul'un en yoğun bölgelerinde toplu taşımacılığa büyük katkılar sağlamaktadır.

T1 hattı, Kabataş - Bağcılar ve Eminönü - Cevizlibağ arasında hafta içi 06:00 - 00:00 saatleri arasında pik saatlerde 2 dakikada 1 sefer sıklığıyla işletilir.

13 Haziran 1992'de Aksaray - Beyazıt-Kapalıçarşı arasında hizmete giren T1 hattı, modern anlamda İstanbul'da hizmete giren ilk tramvay hattıdır. T1 hattına 10 Temmuz 1992'de Beyazıt-Kapalıçarşı - Sirkeci, 29 Aralık 1992'de Aksaray - Topkapı, 10 Mart 1994'te Topkapı - Zeytinburnu, 20 Nisan 1996'da Sirkeci - Eminönü, 30 Ocak 2005'te Eminönü - Fındıklı ve 29 Haziran 2006'da Fındıklı - Kabataş uzatmaları eklenmiştir. 14 Eylül 2006 tarihinde ise T1 (Kabataş - Zeytinburnu) Tramvay Hattı hizmete girmiştir.

Kabataş istasyonunun hizmete girmesiyle birlikte T1 hattı, İstanbul Deniz Otobüsleri (İDO) Kabataş Terminali'ne ve F1 (Taksim - Kabataş) Füniküler Hattı aracılığı ile M2 (Yenikapı - Hacıosman) Metro Hattı'na entegre hâle gelmiştir. Ayrıca hizmete girdiğinde M7 (Kabataş - Mahmutbey) Metro Hattı'na da entegre olacaktır.

14 Eylül 2006'da Zeytinburnu - Bağcılar arasında T2 (Zeytinburnu - Bağcılar) Tramvay Hattı hizmete girmiştir. İstanbul'un ikinci modern tramvay hattı olarak anılan hat 5,2 kilometre uzunluğunda olup, hattın 587 metresi viyadük, 4.035 metresi hemzemindi. T2 hattında yüksek tabanlı Duewag tramvay araçları çalıştırılmaktaydı ve istasyonlar da bu araçlara göre inşa edilmişti.

T2 hattı, Zeytinburnu'nda, T1 (Kabataş - Zeytinburnu) Tramvay Hattı ve M1ᴀ (Yenikapı - Atatürk Havalimanı) Metro Hattı ile aktarma yapılacak şekilde tasarlanmıştı. Bu entegrasyon ile birlikte Bağcılar ve Güngören bölgesinden sadece raylı sistem aktarmaları kullanılarak kesintisiz yolculuk yapmak mümkün hale gelmiştir. Güzergâh 5 dakika sefer aralığı ile hizmet vermekte olup tek yönde sefer süresi 20 dakika olarak belirlenmişti. T2 hattı için alınan ve Ocak 2011'de İstanbul'a getirilen Alstom Citadis markalı alçak tabanlı tramvay araçlarının T1 hattına verilmesi T2 hattının da kaderini belirlemiştir.

T2 hattı istasyonlarının alçak tabanlı araçlara uygun istasyon haline getirilmesi için yapılan çalışmalar tamamlandıktan sonra 3 Şubat 2011'de T1 (Kabataş - Zeytinburnu) Tramvay Hattı ile T2 (Zeytinburnu - Bağcılar) Tramvay Hattı birleştirilerek T1 (Kabataş - Bağcılar) Tramvay Hattı oluşturulmuştur. Zeytinburnu - Bağcılar Tramvay Hattı'na ait olan T2 kodu ise Taksim - Tünel Nostaljik Tramvay Hattı'na verilmiştir.

Hattın toplam uzunluğu 19,3 kilometredir. Hemen hemen tümüyle daha önceden planlanmamış bir güzergâhla, özellikle tarihî yarımada içinde yerleşim birimlerinin arasından geçtiği için bu uzunluğun büyük bir bölümü diğer motorlu taşıtlarla ortaklaşa kullanılan hemzemin yollardır. Tramvay yolu Bağcılar Tramvay İstasyonu'ndan başlayarak Soğanlı ve Güngören gibi yerleşim yerlerinin içinden geçmekte ve 'ü viyadükle aşarak Zeytinburnu Tramvay İstasyonu'a ulaşmaktadır. Daha sonra 'ün paralelinde devam ederek Zeytinburnu ilçesinin yerleşim birimleri arasından Topkapı'ya ulaşmakta ve burada Turgut Özal (Millet) Caddesi'ne giriş yapmakta ve Pazartekke, Çapa - Şehremini, Fındıkzade, Haseki ve Yusufpaşa istasyonlarını geçerek Aksaray istasyonunda Ordu Caddesi'ne katılmaktadır. T1 hattı -Topkapı istasyonunda üstünden yol geçen yarı kapalı bir alan haricinde- tümüyle hemzemindir. Tramvay hattında son yapılan eklemelerle istasyon sayısı 31'e yükselmiştir. Hat içinde alçak tabanlı cadde tramvayları işlemektedir. 2001 yılında, bugün hatta kullanılmakta olan araçlar satın alınmadan önce, ABB araçları hizmet vermekteydi. Bugün kullanımda olan araçlar getirildikten sonra hat 2 gün süreyle seferlere kapatılarak yüksek boylu peronlar yıkılmış ve yerlerine alçak tabanlı cadde tramvayına uygun boydaki mevcut peronlar yapılmıştır. Hattın tüm istasyonlarında engellilerin ve bebek arabalı yolcuların yararlanabileceği rampalı giriş-çıkışlar bulunmaktadır. T1 hattı, yolcu yoğunluğunun yüksek olduğu bir aksta, özellikle tarihî yarımada içinde İstanbul ulaşımına büyük katkı sağlamaktadır. Binlerce öğrencisi bulunan İstanbul Üniversitesi yerleşkelerinin dağıldığı Laleli semti ve çevresi, Kapalıçarşı ve Mahmutpaşa gibi İstanbul ticaretinin can damarlarının olduğu bölgeler, Sultanahmet Meydanı, Gülhane Parkı, Karaköy gibi tarihî değeri bulunan turistik bölgeler ve Beşiktaş ile Taksim Meydanı gibi İstanbul'un çok yoğun iki merkezine kolay ulaşım olanağı bulunan Kabataş istasyonları ile T1 hattı İstanbul toplu taşımacılığında en çok kullanılan araç durumuna gelmiştir.

İstanbul'un en işlek bölgelerinden geçerek İstanbul'un iki ayrı yoğun nüfuslu bölgesini birbirine bağlayan T1 hattında Zeytinburnu istasyonundan M1ᴀ hattına, Yusufpaşa istasyonundan kısa bir yürüyüş ile M1ᴀ&M1ʙ hattının Aksaray istasyonuna aktarma yapılabilmektedir. Bu aktarma ile Otogar, Atatürk Havalimanı ve Kirazlı'ya (ve ücretsiz M3 aktarması sayesinde Başakşehir/Metrokent'e) kolayca ulaşım sağlanabilmektedir. Tramvay hattının Zeytinburnu ve Cevizlibağ istasyonlarında İETT tarafından işletilen Metrobüs hattına da aktarma yapılabilmektedir. Topkapı istasyonundan T4 hattı'na, Aksaray istasyonundan kısa bir yürüyüş ile Yenikapı Aktarma Merkezi'ne, Laleli istasyonundan M2 hattına ve Sirkeci istasyonundan Marmaray'a aktarma yapılabilmektedir. Galata Köprüsü'nün güney ayağındaki Eminönü istasyonundan, İDO, Şehir Hatları, BUDO ve diğer işletmelerin vapur hatlarına ve İETT Eminönü Otobüs Peronları'na aktarma yapılabilmektedir. Galata Köprüsü'nün kuzey ayağındaki Karaköy istasyonundan, Şehir Hatları'nın Karaköy İskelesi'ne ve Tünel'e aktarma yapılabilmektedir. Hattın son önemli aktarma istasyonu Kabataş'tan ise F1 hattı aracılığıyla M2 hattı ve T2 hattı ile İETT Taksim Otobüs Peronları'na aktarma yapılabilmektedir.