Vittore Carpaccio

Vittore Carpaccio (yak. 1465, Venedik – 1526 Capodistria (günümüzde Koper, Slovenya). Venedik Cumhuriyetinde doğup büyüyüp yaşamış İtalyan asıllı Venedik Rönesansı ekolüne bağlı bir ressam. Venedik Rönesansı resminin 15. yüzyıldan 16. yüzyıla geçiş döneminde önemli olmakla beraber belirli resim akımlarına katılmayıp şahsen kendine mahsus özel bir resim stili geliştirmiştir.

Yaşamı hakkında fazla bilgi ve belge bulunmamaktadır. Çok muhtemelen 1465 civarında Venedik'te doğduğu kabul edilmektedir. Babasının adının Piero Scarparzo olduğu ve bir kürk taciri olduğu bilinmektedir. Elimizde bulunan ona ait tek yazılı belge amcası olan keşiş Fr Ilerio'nun vasiyetnamesinde geçen ismidir. Bu vasiyetname ile amcası tüm mirasını yeğeni Carpaccio'ya bırakmaktadır. Bazı sanat tarihçileri herhangi bir vasiye mirasın kanunen ancak 15 veya daha büyük yaşında olursa geçebilmesi gerçeğinden hareket ederek Carpaccio'nun 1455 yakınlarında doğduğunu iddia etmektedir.

Carpaccio'nun hazırladığı resimlerde bulunan tarihler 1490-1519 dönemindedir. Venedik'te yaşayıp çalıştığı kabul edilmektedir. Neden ve nasıl Carpaccio adı aldığı bilinmemektedir. Ayrıca 1526'da Venedik Cumhuriyeti'nin ana karada olan arazisinde bulunan Capoistria şehrinde ölmesinin gizemli açıklaması olup olmadığı bilinmemektedir.

Venedik Rönesans'ının önemli ressamları olan Gentile Bellini, Vivarini ve Antonello de Massina'dan doğrudan doğruya veya endirekt olarak etkilendiği hazırladığı ilk eserlerde hemen görülebilmektedir. Bazı sanat tarihçileri onun Gentile Bellini'nin çırağı olduğunu iddia etmektedirler. Bununla beraber belirli resim akımlarını Venedik'te ortaya çıkartan ve devam ettiren ressamlar ve sanat kritikleri tarafından Carpaccio'ydan bahis geçmediği için bu resim akımlarına katılmadığı kabul edilmektedir. Carpaccio'nun gayet realist resimleri onun şahsen kendine mahsus özel bir resim stili geliştirdiğine işaret etmektedir. Carpaccio tablolarında gayet iyi işlenmiş hikâye etme unsurları bulunmaktadır. Hristiyan aziz ve azizeler hayat hikâyeleri naratif olarak birbirine bağlantılı birkaç tabloda birlikte ele alınmıştır. Örneğin Azize Ursula'nın hayatı; aziz Yorgo'nun hikâyeleri ve Aziz Jerom'un hayatı hakkında birbirine hikâye ile bağlı birkaç tablosu bulunmaktadır. Carpaccio'nun resim eserlerinde kırmızı renk tonu resimlerinin hiç sert ve haşin olmadan gayet güçlü ve çekici yapmaktadır. Bu naratif resim tablolarında arka plan olarak kabul edilebilecek doğa sahneleri; şehir mimarileri ve bazen egzotik kıyafetli (özellikle sarıklı ve Osmanlı giysileri giymiş) figürler ile gayet detaylı ve realist olarak işlenmiştir.

Resim kritiklerini ilgilendiren bir başka gözlem de hazırladığı tablolarda çok sayıda sarıklı ve Osmanlı müslüman kılıklı kişilerin yer alması ve resim ettiği binaların Osmanlı mimari stilini andırmasıdır. Bu konuların gayet gerçekçi ve hatasız işlendiği gayet açıktır. Carpaccio'nun Venedik'in "Terraferma", yani şehir esas adaları dışında Adriyatik Denizi kıyı şehirlerinden Capodistria'da olduğu da göz önüne alınmalıdır. Böylece Carpaccio'nun Osmanlılar arazileri ve kişileri ile ilişkileri olduğunun inkâr edilmez bir gerçek olduğu düşünülmektedir. Bazı kritikler ise onun Osmanlılar ülkesinde seyahatler yapmış olma olasılığına işaret etmektedirler ama bunlar hakkında hiçbir belge bulunmamaktadır.