Sistem Simülasyonu

Simülasyon kelimesi latince kökenli bir kelime olup, sözlük anlamı olarak “benzeme, benzeşme, taklit, sahte tavır, yalandan yapma, benzer şartları yaratma” anlamlarına gelmektedir. Bu tanımdan yola çıkarak; Sistem simülasyonu ise benzetim yöntemi ile gerçek sistemin tüm özelliklerini taşıyan aynı girdilere karşılık aynı çıktıları verebilen ve kullanıcılara sistemi daha kolay, ucuz ve hızlı tanıma imkânı sunan teorik, fiziksel veya bilgisayar ortamında modellenmiş yapay sistemlerdir.

Sistem simülasyonun da bilgisayar kullanılmasının temelinde ise sistemlerdeki değişkenlerin kendi aralarındaki etkileşimden doğan karışıklığı göstermek ve bu karışıklığı tanımlamak amacıyla bilgisayarlar ve sayısal modelleme kullanılır. Bu karmaşıklık, simüle edilen olayların doğasından, sistem etkileşim kuralları ve zamanlar içinde değişen davranışların bir bütün olarak ele alınmasının zorluğundan meydana gelmektedir.

Sistem simülasyonu trafik modelleri, deprem modelleri, lojistik- tedarik dağıtım sistemleri, üretim uygulama sistemleri, sağlık sistemleri, askeri sistemler gibi birçok alanda uygulama alanı olan geniş bir benzetim uygulamasıdır. Örneğin, askeri alanda kullanılan çok farklı uçak tipleri mevcuttur. Bu uçakları kullanacak olan pilotların benzer fiziki ve zihinsel yapıya sahip insanlardan oluştuğu gerçeği ile farklı uçaklara ait değişik karakteristiklerin, bu pilotlar tarafından öğrenilmesi için gerekli eğitimlerin tamamının gerçek uçak üzerinde yapıldığını düşünecek olsak, bu durumun birçok olumsuzluk, risk ve dezavantajları da beraberinde getirdiği görülecektir.

Pilot eğitiminde her uçuşun gerçek uçakla yapılması öncelikle kaza riskini arttıracaktır. Buda en önemli unsurumuz olan insan gücünden taviz vermemize neden olacaktır. Diğer yandan gerçek uçuş her zaman benzetilmiş uçuştan (Simülatör uçuşu) daha maliyetli olacaktır. Halbuki simülatörde uçan bir pilot adayı benzetilmiş ortamda olduğu için aynı uçuşu bir yerine defalarca daha az maliyette uçabilecektir. Pilot simülatörde olduğunu bildiği için daha az stres içerisinde olacak böylece daha efektif bir eğitim almış olacaktır.

Olası bir hata durumunda da gerçek uçak, personel ve zaman kaybı olmaksızın, eğitimin hata yapılan kısmından devam etme imkânına sahip olunacaktır. Sistem simülasyonlarının gerçek sisteme göre daha düşük risk, maliyet ve daha az zamanda gerçekleme imkânı sunması, tüm dünyada kabul gören bir uygulama olmasını sağlamıştır.

Sistem simülasyonu genel olarak deney yapmanın maliyetli veya uygun olmadığı durumlarda kullanılan bir uygulama olup bunun yanında bir sistemin henüz yapım aşamasında yani tasarımında, sistem davranışlarının analiz edilmesi gerektiği durumlarda veya analitik çözümle çözülemeyen sistem işleyişine olasılığın girdiği karmaşık durumlarda kullanılan bir uygulamadır.

Yapılan sistem simülasyonunun iyi bir simülasyon olması için kullanıcıların uygulamayı kolay kullanabilmesi gerekmektedir. Bunun yanı sıra tasarlayanların basitten karmaşığa doğru zaman içerisinde geliştirebildikleri ve süreç içinde denetim ve işletiminin basit olarak gerçekleştirebildikleri uygulamalar olmalıdır. Ayrıca bu uygulamalar kullanıcılar için belirlenen hedeflere ve amaçlara yönelik olarak gerçek sistem özelliklerinin tamamını bünyesinde barındıran uygulamalar olmalı dolayısı ile uygulamaların sonuçları kullanıcılar tarafından kolaylıkla değerlendirilebilir olmalıdır.