DEKAMER

Deniz Kaplumbağaları Araştırma, Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi (Kısa adı: DEKAMER) deniz kaplumbağalarının tedavilerinin yapılması, korunması ve deniz yaşamıyla ilgili araştırmalar yapmak amacıyla kurulmuş bir merkezdir. Muğla’nın Ortaca ilçesi Dalyan mahallesinde bulunan merkez, 2008 yılında kurulmuş ve 2009 yılında resmi olarak faaliyetlerine başlamıştır. Bu alanda Türkiye’de faaliyet göstermeye başlayan ilk merkezdir.

DEKAMER, deniz kaplumbağalarının korunması amacıyla yaralı ve hasta bireyleri tedavi ve rehabilite etmek ve tekrar deniz yaşamına kazandırmak amacıyla kurulmuştur. Bunun yanı sıra yuvalama kumsallarında koruma ve popülasyon izleme çalışmaları ile hem deniz hem de karasal habitatlarda bilimsel araştırmalar yürütmektedir. Merkez aynı zamanda bilgilendirme ve eğitim amaçlı ziyaretçiler kabul etmektedir. Yıllık ortalama 50.000 ziyaretçi DEKAMER’i ziyaret etmektedir.

Her yıl çok sayıda deniz kaplumbağası başta balıkçılığa bağlı faaliyetler olmak üzere deniz taşıtlarıyla çarpışma, kasti yaralamalar, hayalet ağlara takılma veya doğal sebeplerden dolayı yaralanmakta ve ölmektedir. Sadece hedef dışı avlanma nedeniyle Akdeniz’de her yıl 132.000 deniz kaplumbağasının yanlışlıkla yakalandığı ve bunların 44.000’inin öldüğü tespit edilmiştir. Yuvalama sezonunda, anaç bir deniz kaplumbağasının kumsala bıraktığı yaklaşık 1000 yumurtadan ancak bir veya birkaç tanesinin erginliğe ulaşabildiği düşünüldüğünde, yaralanan ergin bir kaplumbağanın tedavisinin yapılarak tekrar doğaya kazandırılması önemlidir. Türkiye, deniz kaplumbağaları için Akdeniz’deki en önemli ülkelerin başında gelmektedir ve yaralı kaplumbağaların tespit edilmesi ve tedavilerinin yapılması Akdeniz popülasyonları açısından önemlidir. DEKAMER, 2019 yılı sonuna kadar merkeze ulaştırılan 367 deniz kaplumbağasından 202’sinin tedavisini yaparak tekrar doğal ortamına kazandırmıştır.

DEKAMER, Türkiye kumsallarında yuva yapan deniz kaplumbağalarının yuvalarının korunması ve popülasyonlarının izlenmesi amacıyla her yıl T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ve T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından yaptırılan ve izinleri verilen projeleri yürütmektedir. Şimdiye kadar bu çalışmaları ağırlıklı olarak Akdeniz kıyı şeridinin batısındaki kumsallarda yürütmüştür.

DEKAMER, deniz kaplumbağalarının yaşam döngüsünün ve habitatlarının araştırılması, deniz içi popülasyon büyüklüğü ve demografi, iklim değişikliğinin etkileri, balıkçılıkla etkileşimler, denizel atıkların etkileri ve kirlilik, göç yollarının ve kışlama alanlarının belirlenmesi için uydu izleme cihazlarıyla takip gibi konularda bilimsel araştırmalar yürütmektedir.

Kumsal kullanıcısı turistler ve yerel halk başta olmak üzere kıyısal turizm işletmeleri ile çeşitli seviyedeki okulların ve yüksek öğrenim kurumlarının öğrencilerine yönelik eğitim programları düzenlemektedir. Eğitim amaçlı programlar kapsamında çeşitli okullarda seminerler vermenin yanında merkezi ziyaret eden yaklaşık 50.000 kişiye her yıl gönüllüleri vasıtasıyla bilgilendirme çalışmaları yapmaktadır.

DEKAMER, Türkiye Cumhuriyeti bakanlıkları tarafından yaptırılan koruma ve izleme çalışmalarının yanı sıra lisansüstü öğrenci projeleri kapsamında farklı üniversitelerle işbirliği yapmaktadır. Bu çalışmaların yanında çok sayıda uluslararası projenin ortağı veya uygulayıcısı olarak araştırmalar yürütmektedir.

INDICIT Projesi kapsamında Avrupa Birliği’nin desteğiyle Fransa, İngiltere, İtalya, İspanya, Portekiz, Tunus, Türkiye ve Yunanistan olmak üzere sekiz ülkeden 12 ortakla denizlerdeki atıkların ve plastik kirliliğinin deniz kaplumbağaları ve denizel mega fauna üzerine etkisi üzerine etkisini araştırmaktadır.

MAVA Vakfı desteğiyle yürütülen Akdeniz Havzasında Deniz Kaplumbağalarının Korunması Projesi kapsamında DEKAMER, Türkiye’nin yanı sıra Fransa Kuzey Kıbrıs, Tunus, Yunanistan’dan ortaklarla deniz kaplumbağalarının yuvalama kumsallarının korunması, iklim değişikliğinin etkilerinin izlenmesi, göç yollarının ve kışlama alanlarının belirlenmesi gibi konu başlıklarında ortak çalışmalar yürütmektedir.

MAVA Vakfı desteğiyle yürütülen Akdeniz Hedef Dışı Avcılık Projesi’nde Fas, Tunus ve Türkiye’de, Akdeniz’deki hassas türlerin hedef dışı avcılığını anlama ve hedef dışı avcılığı azaltma çalışmalarının yerel uygulayıcı ortakları arasındadır.

DEKAMER ayrıca Avrupa Birliği Life Programı desteğiyle yürütülen LIFEMEDTURTLES Projesi’nin ortağıdır. Arnavutluk, İspanya, İtalya, Tunus’tan ortaklarla yürütülen proje, deniz kaplumbağalarının korunması, deniz yaşamlarının araştırılması, rehabilitasyon merkezlerinin altyapısının geliştirilmesi ve balıkçılığın etkilerinin azaltılmasını hedeflemektedir.

Bu çok uluslu projelerin yanında TUI Care Vakfı desteğiyle yürütülen Deniz Kaplumbağaları ve Turizm Birlikte Olabilir Projesi ile turizm işletmelerinin, turistlerin ve öğrencilerin bilinçlendirilmesi çalışmalarını yürütmektedir.