Mortal Kombat

orijinal oyun Mortal Kombat (1992) ile birlikte birçok aksiyon-macera oyunu, bir çizgi roman serisi, bir kart oyunu, filmler, bir animasyon TV dizisi ve canlı bir tur içeren bir franchise yaratmıştır. Mortal Kombat, dünya çapında en çok satan dövüş oyunu franchise'ı ve tüm zamanların en yüksek hasılat elde eden medya franchise'larından biri haline gelmiştir.

Serinin, rakipleri öldüren bitirici hamleler olan "fatality"ler de dahil olmak üzere yüksek düzeyde grafiksel şiddetle tanınan bir üne sahiptir. Mortal Kombat'ı çevreleyen tartışmalar kısmen Eğlence Yazılımı Derecelendirme Kurulu (ESRB) adlı video oyunu derecelendirme sisteminin oluşturulmasına yol açmıştır. Serinin erken oyunları, gerçekçi dijitalleştirilmiş sprite'ları ve yeni karakterler yaratmak için geniş çaplı bir şekilde renk paleti değişimi kullanımlarıyla dikkat çekmiştir. Midway'in iflas etmesinin ardından, Mortal Kombat geliştirme ekibi Warner Bros. tarafından satın alınmış ve NetherRealm Studios olarak yeniden kurulmuştur.

Orijinal üç oyun ve güncellemeleri, Mortal Kombat (1992), Mortal Kombat II (1993), Mortal Kombat 3 (1995), Ultimate Mortal Kombat 3 (1995) ve Mortal Kombat Trilogy (1996), 2 boyutlu dövüş oyunlarıydı. MK ve MKIIin arcade versiyonları bir joystick ve beş tuş kullandı. Bunlar; high punch, low punch, high kick, low kick ve block idi. Mortal Kombat 3 ve güncellemelerinde "run" adında altıncı bir tuş eklendi. ilk Mortal Kombat oyunlarında karakterler, aralarındaki tek büyük farkları kendilerine has özel hareketlerinin olması dışında hemen hemen aynı şekilde oynanışa sahipti. 1990'lar boyunca, geliştirici ve yayıncı Midway Games; yumruklar, tekmeler ve bloklar için dört saldırı tuşuyla tek tarz dövüş hareketleri sundu. Mortal Kombat: Deadly Alliance, karakterlerin üç boyutlu olarak haritada hareket edebildiği ilk Mortal Kombat oyunuydu. Mortal Kombat 4 ise 3 boyutlu bilgisayar grafiklerini kullanan ilk oyundu. Deadly Alliance'dan Mortal Kombat: Deception'a kadar, dövüşçülerin iki silahsız ve bir silahlı stil olmak üzere karakter başına seçilebilir üç dövüş stili vardı. Seride kullanılan stillerin çoğu gerçek dövüş sanatlarına dayansa da bazıları tamamen hayal ürünüdür. Örneğin Goro'nun dövüş stilleri, dört kollu olması avantajından yararlanarak tasarlanmıştı. Mortal Kombat: Armageddon için, oynanabilir karakter sayısının çokluğu nedeniyle dövüş stilleri genellikle bir 'yumruk yumruğa' ve bir 'silahlı' stil olacak şekilde karakter başına maksimum iki stile düşürüldü. Mortal Kombat vs. DC Universe'de çoğu karaktere birden fazla dövüş stili verilmedi ve bunun yerine daha geniş bir 'özel hareket' çeşitliliği kazandırıldı. 2011'deki Mortal Kombat oyununda karakterler 3 boyutlu olarak işlendi ama 90'lardaki 2 boyutlu dövüş stili geri döndü. Önceki MK oyunlarından farklı olarak controller'ın dört saldırı tuşunun her biri karakterin uzuvlarından birine karşılık geldi. Böylece tuşlar; "front punch", "back punch", "front kick" ve "back kick" oldu. Bu konsept büyük ölçüde Tekken'den esinlenildi.

Mortal Kombat: Deception ve Mortal Kombat: Armageddon, tek oyunculu oynanış deneyimini önemli ölçüde genişleten "Konquest" adında açık dünya aksiyon-macera tarzı bir oyun moduna sahipti. Her iki oyun da, aksiyon-strateji oyunu Archon'a benzer "Chess Kombat" gibi farklı mini oyun modları içerdi. Diğer iki bonus mini oyun, Puzzle Fighter'dan esinlenilen "Puzzle Kombat" ve Mario Kart'tan ilham alan "Motor Kombat" idi.

Mortal Kombat serisinin en dikkat çekici özelliklerinden biri, "Fatality" adındaki acımasız ve dehşetli bitirme hareketleridir. Temel Fatality'ler, galip gelen karakterlere, yenik düşmüş ve savunmasız hâle gelmiş rakiplerini öldürerek maçı sonlandırma imkanı sağlayan bitirici hareketlerdir. Genelde her karaktere özel olanak tasarlanır; istisna olarak Mortal Kombat: Armageddon'da oyuncular, "Kreate-A-Fatality" adındaki bir özellik ile içinde şiddetli hareketlerin bulunduğu tüm karakterlere ortak olan bir havuzdan istediklerini seçebilerek kendilerine özel Fatality'ler oluşturabilirler.

Çeşitli Mortal Kombat oyunlarındaki diğer bitirme hareketleri arasında kazananın rakibini bitirmek için bir hayvana dönüştüğü Animality'ler (Mortal Kombat 3'de tanıtıldı); Uzun kombo vuruşlarının ardından rakibi parçalara ayıran Brutality'ler (Ultimate Mortal Kombat 3'te tanıtıldı); Bitirme hamlesi gerçekleştirebilmek için harita parçalarının kullanılabildiği Stage Fatality'leri/Death Trap'ler bulunur. Mortal Kombat: Deception, kaybedenlerin intihar tarzı bir bitirme hareketi yapabildiği Hara-Kiri'yi ekledi. Her iki oyuncu arasında; kazananların, kaybedenlerin kendilerini Hara-Kiri ile öldürmeden önce rakibini bitirip bitiremeyeceğini görmek için potansiyel bir yarışa yol açtı.

Ayrıca seride, Mortal Kombat II'de ilk oyunun şiddet içeren içeriği nedeniyle yarattığı öfkeye bir hiciv olarak tanıtılan iki adet şiddet içermeyen bitirme hamlesi vardır. Bunlar, katliam yapmak yerine düşmana karşı dostluk gösterisiyle sonuçlanan Friendship'ler ve rakibi bir bebeğe dönüştüren Babality'lerdir.

Seri; oyun içi hikâyelere göre, Elder Gods (Türkçe: Yaşlı Tanrılar) olarak bilinen sonsuz, eterik ve doğaüstü ilahi varlıkların eski bir panteonu tarafından yaratılan, hayatta kalan on sekiz alemden oluşan kurgusal bir evrende geçmektedir. Mortal Kombat: Deception kılavuzu, alemlerin altısını şu şekilde tanımlamıştır: Liu Kang, Kung Lao, Sonya Blade, Johnny Cage ve Jax Briggs gibi efsanevi kahramanlara ev sahipliği yapan ve ayrıca Thunder God Raiden'ın koruması altında olan "Earthrealm" (Dünya); Quan Chi ve Noob Saibot gibi şeytani varlıkların ve karanlık savaşçıların yer aldığı nefes kesici derinliklere sahip "Netherrealm"; sürekli çatışma içinde olan ve İmparator Shao Kahn'ın kendisine ait olduğunu iddia ettiği "Outworld"; Sakinlerinin yapıyı ve düzeni her şeyin üstünde tuttuğu "Seido, The Realm of Order"; sakinlerinin hiçbir kurala uymadığı, sürekli kargaşa ve değişime tapılan "Chaosrealm"; ve güzelliği, sanatsal ifadeleri, sakinlerinin uzun ömürlülüğü ile tanınan "Edenia". Elder God'lar, bir diyarın sakinlerinin, savunan diyarın en büyük savaşçılarını on ardışık dövüş turnuvasında yenerek başka bir dünyayı fethedebileceğine hükmetti. Bu turnuvalara Mortal Kombat adı verildi.

İlk Mortal Kombat oyunu, yedi farklı savaşçının turnuvaya katılmak için kendi sebepleriyle yer aldığı Earthrealm'de geçer. Outworld tarafından ele geçirilme tehdidi altında olan diyarın, özgürlüklerini sürdürmeleri turnuvanın ödülüydü. Earthrealm'in yerleşik savaşçıları arasında Liu Kang, Johnny Cage ve Sonya Blade vardı. Thunder God Raiden'ın yardımıyla Earthrealm savaşçıları galip geldi ve Liu Kang, Mortal Kombat'ın yeni şampiyonu oldu. Mortal Kombat II'de, Shang Tsung'un başarısızlığıyla başa çıkamayan Outworld İmparatoru Shao Kahn, Earthrealm savaşçılarını Outworld'a bir tekrar maçı, kazananın her şeyi alacağı bir turnuvaya çekmektedir. Sonunda Liu Kang, Shao Kahn'ı yener. Mortal Kombat 3 zamanında, Shao Kahn, Edenia'yı imparatorluğuna dahil eder ve oranın eski kraliçesi Sindel'i Earthrealm'de yeniden canlandırır, aynı zamanda Edenia'yı Outworld ile birleştirir. Shao Kahn, Earthrealm'ı istila etmeye çalışır, ancak sonunda yine Liu Kang tarafından yenilir. Kahn'ın yenilgisinden sonra, Edenia onun kontrolünden kurtulur ve Prenses Kitana tarafından yönetilen barışçıl bir dünya haline gelir. Bir sonraki oyun olan Mortal Kombat 4'te, düşmüş yaşlı tanrı Shinnok'un krallıkları fethetmeye ve Raiden'ı öldürmeye çalışması yer alır. Ancak, o da Liu Kang tarafından mağlubiyete uğratılır.

Mortal Kombat: Deadly Alliance'da, kötü büyücüler Quan Chi ve Shang Tsung, diyardaki egemenliklerini sağlamak için güçlerini birleştirirler ve seri kahramanı Liu Kang'ı öldürürler. Mortal Kombat: Deception'da, birkaç mücadeleden sonra büyücüler zaferle çıkarlar; Earthrealm'ün savaşçılarının çoğunu öldürmüşlerdir, ta ki Raiden onlara karşı çıkmak için ortaya çıkana kadar. Outworld'ün eski yöneticisi Ejderha Kral Onaga, tüm diyardaki bölgeleri birleştirmek için geri döner, ancak oyunun kahramanı Shujinko tarafından sonda yenilir.

Mortal Kombat: Armageddon'da başlı başına felaket başlar. İlk Mortal Kombat'tan yüzyıllar önce, Kraliçe Delia, "diyarların tüm savaşçılarının gücü, diyarları altüst edecek ve istikrarsızlaştıracak kadar büyük bir boyuta ulaşacağı için", diyarları yok edileceğini öngörmüştür. Bu durum yıkıcı olaylar zincirini tetikleyecekti. Kral Argus, oğulları Taven ve Daegon'u inkübasyona koyarak bekletir ve böylece bir gün, Blaze adında bir ateş yaratığını yenerek diyarları Armageddon'dan kurtarmak için uyandırılabilirlerdi. Oyunda sonunda; Shao Kahn, Blaze'i yenip savaşı kazanan kişidir.

Crossover oyun Mortal Kombat vs. DC Universe, hikâye açısından konularının devamı olmayıp önceki oyunlar ile bağlantısı yoktur. Hem Shao Kahn'ın hem de uzaylı savaş lordu Darkseid'in eşzamanlı yenilgileri, her iki kötünün de "Dark Kahn" adında bir varlığına kaynaşmasına neden olduktan sonra, hem Mortal Kombat hem de DC Evrenleri birleşmeye başlar. Bu durum, savaşçıları ve kahramanları kontrol edilemez öfke nöbetlerine girerek çatışmalara sürükler. Her iki evrenin kahramanları ve kötü adamları, felaketten sorumlu olduklarını düşünerek birbirleriyle sürekli olarak savaşırlar, ta ki Superman ve Raiden kalana kadar. İkisi, Dark Kahn ile yüzleşir ve ortak düşmanlarını yenmek için bir araya gelir. Dark Kahn'ın yenilgisinden sonra, iki krallık etkisiz hale gelir ve Shao Kahn ile Darkseid sonsuz hapis cezasına çarptırılmak üzere birbirlerinin evrenlerinde sıkışıp kalırlar.

2011 Mortal Kombat reboot'unda Armageddon savaşı sadece Shao Kahn ve Raiden'ın hayatta kalmasıyla sonuçlandı: Raiden, Shao Kahn tarafından öldürülmek üzeredir ve son darbeyi indirmeden hemen önce Raiden, kazanması gerektiğini söyleyerek önceki benliğine zihinsel bir mesaj gönderir. Görüntüleri alan geçmiş Raiden, onuncu Mortal Kombat turnuvasının ortasında Armageddon'u önlemek için zaman çizelgesini değiştirmeye çalışır. Yaşlı Tanrıların yardımıyla Shao Kahn'ın zaferini engellemeyi başarırken, kendini savunmak için Liu Kang'ı öldürmek zorunda kalır ve müttefiklerinin çoğunu Kraliçe Sindel'e kaybeder; Earthrealm'i Shinnok ve Quan Chi'nin entrikalarına karşı savunmasız bırakır.

Mortal Kombat X'de Shinnok ve Quan Chi, Shao Kahn'ın Earthrealm'e yaptığı istilada ölenlerin yeniden dirilen revenant'ları ordusuyla birlikte planlarını hayata geçirir. Raiden, Johnny Cage, Kenshi Takahashi ve Sonya Blade tarafından yönetilen bir savaşçı ekibi onlara karşı çıkar ve yaşanan savaşta Shinnok kendi amuletine hapsedilir ve çeşitli savaşçılar kontrolünden kurtulup yeniden dirilir, ancak Quan Chi kaçar. Yirmi beş yıl sonra, büyücü tekrar ortaya çıkar ve böceksi D'Vorah ile birlikte Shinnok'un geri dönüşünü kolaylaştırır. Kin dolu Scorpion, Quan Chi'yi öldürür, ancak onu Shinnok'u serbest bırakmaktan engelleyemez. Onunla mücadele etmek için Johnny Cage ve Sonya Blade'in kızı Cassie Cage, Earthrealm'in yeni nesil kahramanlarından oluşan bir takımın liderliğinde onu yenmeye çalışır. Quan Chi ve oyunun sonunda Shinnok yenilir. Liu Kang ve Kitana'nın revenant'ları Netherrealm'i kontrol altına alırken, Raiden Shinnok'un amuletine erişir.

Mortal Kombat 11 ve genişlemesi Aftermath'de, zamanın mimarı ve Shinnok'un Annesi Kronika'nın, oğlunun yenilgisinden ve Raiden'in çalışmalarını kurcalamasından sonra zaman çizelgesini yeniden başlatmak için çalıştığı görülür. Liu Kang'ı neredeyse ikinci kez öldürdükten sonra, Raiden onunla birleşik güçlerinden korkan Kronika'nın birden çok zaman çizgisinde savaşmaları için onları manipüle ettiğini keşfeder. Kronika'nın müdahalesine ve minyonlarının saldırılarına rağmen, Raiden Liu Kang'a gücünü verir ve onu bir ateş ve gök gürültüsü tanrısına dönüştürürek Kronika'yı yenmesine yardımcı olur. Genişlemeden sonra, Liu Kang'ın zaman çizelgesini yeniden başlatmak için gereken öğe olan Kronika'nın Tacı'nı istemeden yok ettiği ortaya çıkar. Yenilgisi, Kronika'nın hapsedilmesi nedeniyle temel oyunda bulunmayan Shang Tsung'u da canlandırır. Tacı geri almak için Liu Kang, Shang Tsung'u, öğeyi Kronika'dan önce elde etmek için diğer Earthrealm kahramanlarını zamanda geri gönderir, ancak Shang Tsung olayları manipüle eder, böylece tacı ele geçirir. Son kısımda oyuncu, Shang Tsung veya Liu Kang ile yeni bir zaman çizelgesi başlatmayı tercih edebilir.

Seri, iterasyonları boyunca; Baraka, Cassie Cage, Cyrax, Ermac, Fujin, Goro, Jade, Jax, Johnny Cage, Kabal, Kano, Kenshi, Kintaro, Kitana, Kung Lao, Liu Kang, Mileena, Motaro, Nightwolf, Noob Saibot, Quan Chi, Raiden, Rain, Reptile, Scorpion, Sektor, Shang Tsung, Shao Kahn, Sheeva, Shinnok, Sindel, Skarlet, Smoke, Sonya Blade, Stryker, Sub-Zero ve Tanya gibi çok sayıda oynanabilir karaktere sahip oldu. Bunlardan bazıları Dünya'daki insanlar ve siborglarıdır, bazıları iyi ve kötü tanrılardır, bazıları da 'Outworld' ve diğer alemlerin sakinleridir.

Ana karakterler dışında birçok konuk karaktere de yer verilmiştir. Bu içerik, birkaç DC Comics evreninin kahramanlarını ve kötülerini bünyesinde barındırdığı 2008'de piyasaya sürülen Mortal Kombat vs. DC Universe'den başlayarak sonraki oyunlarda God of War'dan "Kratos", Elm Sokağında Kâbus serisinden "Freddy Krueger", 13. Cuma serisinden "Jason Voorhees", Alien serisinden "Alien", Teksas Testere Katliamı serisi'nden "Leatherface", Predatör serisinden "Predatör", Terminatör serisinden "Terminatör T-800", RoboCop serisinden "RoboCop", Image Comics'den "Spawn", Rambo serisinden "John Rambo" ve daha önce MKvs.DC'de yer almış "The Joker" gibi karakterler yer aldı.

Mortal Kombat geliştirilmeye 1991 yılında sadece dört kişiyle başladı: Ed Boon (programlama), John Tobias (sanat ve hikâye), John Vogel (grafikler) ve Dan Forden (ses tasarımı). Mortal Kombat aktörleri Richard Divizio ve Daniel Pesina'ya göre, ilk oyun aslında John Tobias'ın (o zamanlar Midway Games'in genç ve yeni bir çalışanı) ve Carlos Pesina'nın ninja temalı bir projesi olarak başladı. Ancak Tobias'ın patronu Ed Boon'a yaptıkları teklif tüm Midway yönetimi tarafından reddedildi. Midway'e daha sonra, Jean-Claude Van Damme'ın başrolde olduğu 1992 yapımı Evrenin Askerleri filminin bir video oyunu uyarlamasını yaratması için başarısız bir şekilde yaklaşıldı ve Tobias, Van Damme'ın dijitalleştirilmiş bir versiyonunu içeren bir dövüş oyunu hayal etti. Bir oyunu çağdaş karikatürize dövüş oyunlarından daha "çok daha sert, biraz daha ciddi, biraz daha Enter the Dragon veya Bloodsport gibi" yapmak niyetinde olan Tobias ve Boon, Bloodsport lisansını kullanma anlaşması bozulduktan sonra bile projelerine devam etmeye karar verdiler.

Orijinal Mortal Kombat oyunu, Ekim 1992'de Midway tarafından arcade makinelerinde piyasaya sürüldü ve o zamandan beri Acclaim Entertainment tarafından piyasaya sürülen ilk bağlantı noktalarıyla birlikte birkaç konsol ve ev bilgisayarı sistemine taşındı. Devam oyunu, Mortal Kombat II, 1993'te arcade makineleri için piyasaya sürüldü, daha fazla karakter kadrosu ve iyileştirilmiş grafikler ve oynanış içeriyordu, ardından 1993-1995'te çok sayıda ev sistemine taşındı ve yine Acclaim tarafından piyasaya sürüldü. Mortal Kombat 3, 1995'te hem arcade hem de ev sürümlerinde çıktı. MK3, oyundaki karakter sayısını ve diğer özellikleri artıran iki güncelleme aldı: Aynı yıl oyun salonlarında yayınlanan Ultimate Mortal Kombat 3 ve ertesi yıl ev konsolları için piyasaya sürülen Mortal Kombat Trilogy. Bir sonraki oyun, Mortal Kombat 4, 1997'de piyasaya sürüldü ve serinin önceki oyunlarda kullanılan dijitize 2D grafikler yerine 3D işlenmiş grafiklere sıçramasını işaret etti. Mortal Kombat 4; PlayStation, Nintendo 64 ve Microsoft Windows'a port'landı. Oyunun Mortal Kombat Gold başlıklı güncellenmiş versiyonu 1999'da Dreamcast için özel olarak piyasaya sürüldü.

Bu noktada seri, sadece konsolları hedef almaya başladı ve Mortal Kombat 4, serinin oyun salonları için piyasaya sürülen son oyunu oldu. Ayrıca serinin adlandırma şeması, 2002'de Mortal Kombat: Deadly Alliance ile başlayarak, sayılar yerine alt başlıkların kullanımı şeklinde değiştirildi.Deadly Alliance başlangıçta Xbox, PlayStation 2 ve GameCube için piyasaya sürüldü. Deadly Alliance aynı zamanda tamamen 3D oynanışa sahip ilk Mortal Kombat oyunuydu ve Mortal Kombat 4'e kadar oyun 2D düzlemde kalmıştı; bu 3D trendinin kullanımı sonraki iki oyun için de devam edecekti.

Bir sonraki devam oyunu, 2004 çıkışlı Mortal Kombat: Deception'dı; PlayStation 2, Xbox ve GameCube için yayınlandı. PlayStation Portable için bağlantı noktası olan Mortal Kombat: Unchained, 2006'da piyasaya sürüldü. Mortal Kombat: Armageddon 2006'da PlayStation 2, Xbox ve 2007'de Wii için yayınlandı.Mortal Kombat serisi ile DC Comics arasında bir crossover dövüş oyunu olan Mortal Kombat vs. DC Universe, 2008'de PlayStation 3 ve Xbox 360 için piyasaya sürüldü.

Serideki dokuzuncu oyun, kısaca Mortal Kombat adlı bir reboot, şimdi NetherRealm Studios olarak bilinen eski Midway Games tarafından geliştirildi. İlk olarak 2011'de PlayStation 3 ve Xbox 360 için piyasaya sürüldü ve 2012'de PlayStation Vita'ya ve 2013'te Microsoft Windows'a taşındı. İndirilebilir içerik, şu anda serideki oyunların bir özelliği haline geldi. Bunun ilk devam oyunu olan Mortal Kombat X, 2015'te PlayStation 4, Xbox One ve Microsoft Windows'ta piyasaya sürüldü. -Sayılarla oyun adlandırılma şemasına geri dönüldü-* MKX, tablet ve smarofon bilgisayarlar için ilk Mortal Kombat oyunu Mortal Kombat Mobile ile eşleştirildi. Onun ardından gelen, Mortal Kombat 11, 2019'da PlayStation 4, Xbox One, Nintendo Switch ve Microsoft Windows için piyasaya sürüldü. İkici bir mobil oyun Mortal Kombat: Onslaught ve on birinci oyunun devamı Mortal Kombat 1'', 2023'te piyasaya sürülecek.