Metronidazol

Metronidazol (Flagyl® veya diğerleri) bir nitroimidazol türevi antibiyotiktir. Anaerob bakteriler ve protozoaların neden olduğu hastalıkların tedavisi için kullanılır. İlk ve ileri evredeki Clostridium difficile enfeksiyonu için ilk seçilen ilaçtır. Molekül DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır.

Metronidazol ilk olarak, bakteriyel vajinozlar, pelvik inflamatuvar hastalıklar, psödomebranöz kolit, aspirasyon pnömonisi, rosacea (tropik), mantar yaraları (tropik), intra-abdominal enfeksiyonlar, akciğer apseleri, gingivit, amebiazis, giardiaz, trichomonia ve şüpheli aneorob bakterilerin sebep olduğu, örneğin; Bakteroidler, Fusobacterium, Clostridium, Peptostreptococcus ve Prevotella gibi enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılır. Ayrıca Helicobacterium pylori’nin diğer ilaçlar dışında yok edilmesinde ve operasyon sonrası enfeksiyonun önlenmesinde kullanılır.

Bakteriyel vajinoz’un tedavisinde klindamisin dışında kullanılan ilaç metranidazoldür. Bakteriyel vajinoz’un tedavi seçiminde, hamile olmayan kadınlar için günde iki defa olmak üzere yedi gün metronidazol kullanılır veya metronidazol jel intravajinal olarak günde bir defa beş gün, klindamisin yatma zamanında toplam yedi gün kullanılmaktadır. Hamile kadınlar için tedavi seçimi, günde üç defa toplam yedi gündür. Erkek seksüel partner için kayıtlar rutin tedavi için doğru sonuç vermez.

5-nitromidazol ilaçlar (metronidazol ve trinidazol) vajinal Trikomoniyaz enfeksiyonun tedavisinde dayanak noktasıdır. Enfekte kişi ve enfekte kişinin seksüel partnerin de asemptomatik olsa bile tedavi olması önerilir. 5-nitromidazol ilaçlar dışındaki ilaçlarda bir seçenek olsa da, tedavi oranı daha düşüktür.

C. difficile koliti (psödomembranöz kolit)’in az bir çeşidi için ilk antibiyotik tedavisi oral metronidazol ve vancomycin’dir. Bu kolit’in tedavisi için çeşitli kontrollü çalışmalar, oral metronidozol ve oral vancomycin’in eşdeğer etkinlikte olduğunu göstermektedir. Fakat, oral vancomycin tedavisinin çeşitli C. difficile kolit tedavisinde daha etkin olduğunu gösterilmiştir.

İnvaziv kolit ve karaciğer absesi, plöropulmoner hastalıklar ve beyin abseleri gibi bağırsak dışı hastalıklar Entamoeba histolytica enfeksiyonunun bir sonucu olabilir. Metronidazol bu tip hastalarda yaygın bir şekilde kullanılmaktadır.

Metronidazol kadınlarda bakteriyel vajinoz ve servikovajinal fetal fibrinoctin’in varlığını içeren diğer risk faktörleri ile ilişkilendirilen erken doğumu engellemek için de kullanılmaktadır. Metronidazol yüksek riskli hamile kadınlarda (hamilelik öyküsü ve pozitif fFN testi) erken doğumu engellemede etkili değildir ve aksine, metronidazol ile tedavi edilen kadınlarda erken doğum oranının daha yüksek olduğu anlaşılmıştır.

Yaygın yan etki reaksiyonları ( ilaçla tedavi edilenlerin ≥%1), kusma, diyare, kilo kaybı, abdominal ağrı, baş ağrısı, baş dönmesi ve ağızda metalik tat gibi semptomları da içeren sistemik metronidazol tedavisi ile ilişkilidir. İntravenöz dolaşım yaygın olarak trombofilebit ile ilşkilendirilir. Sıklıkla görülmeyen yan etkiler; hipersensivite, baş ağrısı, baş dönmesi, kusma, glosit, somatit, koyu idrar ve parasentezidir. Yüksek dozda uzun süreli tedavi; lökopeni, nötropeni, periferal nöropatin riskinin artması, ve santral sinir sistemi toksitesi gelişimi ile ilişkilendirilir. Topikal metronidazol ile ilişkilendirilen yaygın yan etkiler, lokal kızarıklık, ciltte kuruluk ve irritasyon ve göz sulanmasıdır. (eğer göze uygulandıysa).

Metronidazol ruh haline de etki etmektedir. Fareler üzerenide yapılan çalışmalar, hiçbir vaka raporu yayınlanmamasına rağmen, seratonin sendromuna da katkısının mümkün olduğunu göstermektedir.

Metronidazol, beklenen makul bir insan karsinojeni olarak Ulusal Toksikoloji Programı’nda listelenmiştir. Bazı test yöntemlerinin sorgulanmasına rağmen, deney hayvanlarında ve bakteri kültürlerinde mutajenik ajan göstermesi, oral maruziyetin kansere sebep olduğu göstermiştir. Metronidazola maruz kalma ve insan kanseri arasında ilişki olduğu apaçıktır. Diğer çalışmalar, artırıcı risk veya istatsitik olarak önemsiz bulurken, bir çalışma, akciğer kanserli kadınlar arasında fazlalık bulunmuştur, (sigara içmeleri ayarlandıktan sonra bile), metronidazol, DSÖ’da mümkün karsinojen olarak listelendirilmiştir. Crohn hastalığıyla ilgili bir çalışmada, metronidazol ile tedavi edilen insanlarda lemfosit dolaşımında kromozomal anormalitesi bulunmuştur.

Metronidazol kullanılırken alkol tüketimi, bulantı, kusma, ciltte kızarıklık, taşikardi, nefes almada kısalma gibi semptomları içeren disülfiram tipi reaksiyon etkisi gibi uzun olduğu düşünülmektedir. Alkol tüketimi, genen olarak metronidazol tedavisinden 48 saat sonra tüketilmesi tavsiye edilir. Fakat, bazı çalışmalar, metronidazol ile alkol arasındaki etkileşim mekanizmasını soru olarak sorar ve önerilen alkol intoleransının santral toksik serotonin reaksiyonun mümkün olduğunun söyler. Metronidazol, karaciğerdeki propilen glikol metabolizmasını da inhibe ettiği düşünülmüş, propilen glikol potansiyel olarak metronidazol ile eşdeğer etki gösterdiği görülmüştür.