LIGO

Lazer İnterferometre Kütle Çekim Dalga Gözlemevi (LIGO) (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) geniş çaplı bir fizik deneyi olduğu gibi aynı zamanda kütleçekim dalgalarını inceleyen gözlem evidir. Bu gözlem evi, farklı üniversite ve kolejlerden katılan bilim insanlarının bulunduğu ortak bir projedir. LIGO Scientific Collaboration tarafından organize edilen bu projeye dünya çapında 900 bilim insanı katılmıştır ve kütleçekim dalga astronomisi için data analizi yapmaktadır, ayrıca 44.000 kadar aktif Einstein@home kullanıcıları bulunmaktadır. LIGO Ulusal Bilim Vakfı (NSF) tarafından finanse edilmektedir, ayrıca Bilim ve Teknoloji Tesisleri Konseyi, Almanya'nın Max Planck Kurumu ve Avustralya Araştırma Konseyi önemli katkılarda bulunmaktadır. LIGO NFS'in en büyük ve en iddialı projesidir.

LIGO kavramı başlangıçta birçok bilim insanı tarafından Albert Einstein'ın relativite teorisinin bileşenlerini ve kütleçekim dalgalarını test etmek üzere kurulmuştur. Joseph Weber'i içeren Amerikan bilim insanları ve Mikhail Gertsenshtein ve Vledislav Pustovoit'i de içeren Sovyet bilim insanları 1960'lı yılların başında lazer interferometre prototiplerini ve temel fikri tasarladı. 1967'de MIT'den Rainer Weiss interferometre kullanım analizini yayınladı ve askeri finansman ile bir prototipin yapımına başladı, ancak işlemsel hala gelemeden önce sonlandırıldı. 1968lerin başlangıcında, Kip Thorne kütleçekimi dalgaları ve Caltechdeki kaynakları üzerine teorik çalışmalara başlamıştır ve sonunda kütleçekimi dalga algılamasının başarılı olacağına ikna edildi.

Prototip İnterferometrik kütleçekimi dalga detektörleri (interferometreler) Robert L. Forward ve ve Hughes Araştırma Laboratuvarlarındaki arkadaşları tarafından (serbest sallanandan ziyade titreşim izole plaka üzerine monte edilen aynalar ile) 1960'ların sonlarında inşa edildi. 1970'lerde MIT'de Weiss tarafından, Heinz Billing ve arkadaşları tarafından Garching, Almanya'da ve sonrasında Ronal Drever, James Hough ve arkadaşları tarafından Glasgow, Scotland'da inşa edildi.

1980 yılında, NSF, MIT (Paul Linsay Peter Saulson, Rainer Weiss) önderliğinde büyük bir interferometre çalışmasını destekledi, takip eden yıllarda Caltech(Ronald Drever ve Stan Whitcomb) 40 metre prototipini inşa etmiştir. MIT araştırma 1 km ölçekte yeterli duyarlılıkta interferometer fizibilitesini kurdu.

NFS baskısı altında, MIT araştırma ve Caltech, MIT, Glasgow ve Garching'deki deneysel çalışmalara dayalı olarak MIT ve Caltech'in güçlerini LIGO projesine önderlik etmek için birleştirmesi istendi. 1984 ve 1985'te finansman için geri çevrilmelerine rağmen, Drever, Thorne ve Weiss LIGO yönlendirme komitesi kurmuştur. 1986'ya kadar yönlendirme komitesinin dağıtılması istendi ve tek direktör,Rochus E.Vogt, atandı. 1988'de bir araştırma ve geliştirme fonu elde etti.

1989'dan 1994'e kadar, LİGO teknik ve örgütsel ilerleme açısından başarısız oldu. Sadece finansman elde etmek için siyasi çabalar sürdürülmüştür., ABD Kongresinin ilk yıl için 23 milyon$ fon sağlamayı kabul etmesi üzerine, 1991 yılına kadar devam eden finansman düzenli olarak reddedildi. Ancak, fon alabilmek için gerekliliklerinin yerine getirilmiş veya onaylanmış değildi ve NFS projenin organizasyonel ve teknolojik temelini sorguladı. 1992 de,  Drever 'ın artık doğrudan katılımcı olmasıyla birlikte yeniden yapılandırıldı. Projenin NFS incelemelerinde, devam eden proje yönetimi konusunda ve teknikte sıkıntılar görülmüştür. Resmi olarak 1993'te  harcamalarını dondurulç dek finansman bloke edildi.

LIGO Çalışma ve İleri Ar-Ge altındaki NSF tarafından destekelenen tesislerden oluşmaktadır. Bu LIGO detektör yönetimini ve test tesislerini kapsamaktadır. LIGO Bilimsel İşbirliği LIGO teknik ve bilimsel araştırmaları düzenleyen bir forumdur, kendi gözetimiyle LIGO Laboratuvarından ayrı bir kuruluştur. Barish bu bilimsel işbirliği için ilk sözcü olarak Weiss'i atadı.

2015 itibarıyla, eylül ayı ortalarında "Dünyanın en büyük kütleçekimi dalga tesisi " toplam 620.000.000 $ maliyetle 5 yıllık US $ 200 milyon bir revizyon ile tamamlandı. 18 Eylül 2015 tarihinde, Gelişmiş LIGO, başlangıçtaki LIGO interferometrelerdan yaklaşık dört kat daha hassaslıkta ilk resmi bilim gözlemlerine başladı. 2021 civarında tasarım duyarlılığını erişene kadar duyarlılığı daha da gelişmiş olacak.

11 Şubat 2016 tarihinde, LIGO Bilimsel İşbirliği ve Virgo İşbirliği, kütleçekim dalgalarının algılanması hakkında bir bildiri yayınladı. Dünya'dan yaklaşık 1,3 milyar ışık yılı uzaklıkta iki  ~ 30 güneş kütleli kara deliğin Eylül 2015 14 09.51 UTC' de birleşmesine dair sinyaller algılandı.

İdari direktör emekli Barry Barish (Caltech) bulguların ilk bilimsel bildirisini CERN'deki fizik topluluğuna sunarken, güncel idari direktör David Reitze (Teknoloji ve Florida Üniversitesi California Institute of) Washington Washington'da bir medya etkinliğinde bulgularını açıkladı.

2 Mayıs 2016 günü, LIGO Bilimsel İşbirliği üyelerine ve diğer katılımcılara yerçekimsel dalgaların doğrudan saptanması katkılarından ötürü Special Breakthrough Prize in Fundamental Physics  verildi.