2021 Zamfara'da kız öğrencilerin kaçırılması olayı

Nijerya'nın Zamfara Eyaleti'nde yer alan Jangebe'de (aynı zamanda Dengebe olarak da bilinir) kız öğrencilerin toplu bir şekilde kaçırılması olayıdır. 26 Şubat 2021 tarihinde 12-17 yaşları arasında 317 kız öğrenci, Devlet Kız Fen Lisesi yatılı okuluna baskın düzenleyen silahlı örgütler tarafından kaçırıldı. 2 Mart'ta tüm öğrenciler serbest bırakılmıştır.

Bu olay 2021 yılında Nijerya'da gerçekleşen ikinci okul baskını olayı olmuş, ilki dokuz gün önce Niger Eyaleti'ndeki Kagara'da kırktan fazla kişinin silahlı okul baskını sonucu kaçırılmasıyla gerçekleşmişti.

Son yıllarda Nijerya'da öğrencileri fidye için rehin tutmak oldukça yaygın hâle gelmiştir. Hükûmet tarafından "haydutlar" olarak tanımlanan silahlı örgütler, yabancı vatandaşlar veya zengin iş adamlarının aksine sık sık yerel halkı ve düşük gelirli nüfusu hedef alıyor. Çoğu insan çocuklarını korumak için gönüllü olarak para ödediğinden, yerel halk tarafından bu gruplara düzenli bir gelir kaynağı sağlanır. Nijeryalılar 2011 ve 2020 yılları arasında fidye olarak yaklaşık 18 milyon Amerikan doları harcadılar ve bunun büyük kısmı on yılın son yarısında harcandı. İnsan kaçırma olayları Batı Afrika Eyaleti İslam Devleti adlı başka bir cihatçı örgüt tarafından da gerçekleştirilmektedir.

Bu olaydan dokuz gün önce, Nijerya'nın Orta Kuşak bölgesinde yer alan Niger Eyaleti'ndeki Kagara'da bir devlet okuluna düzenlenen baskında 27 öğrenci, üç öğretmen ve dokuz aile üyesi olmak üzere en az 42 kişi kaçırıldı ve bir öğrenci öldürüldü. Kaçırılan rehineler daha sonra serbest bırakıldı.

Baskın 26 Şubat 2021'de, silahlı 100'den fazla saldırganın yerel saatle 01.00'de Zamfara Eyaleti, Jangebe'deki Devlet Kız Fen Lisesi'ne gelmesiyle başladı. Yerel halka göre, silahlı kişiler öğrencileri kaçırmadan önce saatlerce okulda bekledirler. Saldırganların baskın sırasında askerî bir müdahaleyi önlemek için yakındaki askerî kampa ve kontrol noktasına da saldırdıkları ve bir kısmının güvenlik güçlerinin üniformasını giydiği bildirildi. Saldırganların tercih ettikleri ulaşım yöntemi ise tartışmalıdır. Bazı tanıklar haydutların kamyonet ve motosikletlerle geldiğini söylerken, diğerleri yaya olarak geldiklerini iddia ediyor. Silahlı kişiler havaya ateş açtılar, ancak bunun yerel halkı korkutmak amacıyla mı yapıldığı yoksa çatışmada sırasında mı gerçekleştiği belirsizliğini koruyor. Bir polis memurunun öldürüldüğü bildirildi. Bazı öğrencilerin, kaçıranlar tarafından birçok suç örgütünün faaliyet gösterdiği bilinen, yakınlardaki Dangulbi ormanına götürülmüş olabileceğine inanılıyor. Bir öğretmen BBC'ye o sırada okuldaki 421 öğrenciden sadece 55'inin kaldığını söyledi. Şu anda, hiçbir grup kaçırma olayının sorumluluğunu üstlenmedi. Uluslararası Af Örgütü, olayın bir savaş suçu teşkil ettiğini söyledi.

Eyalet polis teşkilatı, arama-kurtarma operasyonu başlatacaklarını ve Jangebe'ye, kızları aramak için polis ve askerî birlik yerleştirildiğini duyurdu. Zamfara Eyaleti tüm yatılı okulları kapatma kararı aldı ve Nijerya Öğretmenler Birliği ile Nijeryalı Öğrenciler Ulusal Birliği (NANS) okulları kapatmaya hazır olduklarını açıkladı. Jangebe sakinleri, kaçırma olayının ardından barikatlar oluşturdu ve gelen araçlara sopa ve taşlarla saldırmaya başladılar. Daily Trust muhabirleri, araçlarının yerel halk tarafından taşlanmasının ardından bölgeden ayrılmak zorunda kaldı ve bir muhabir başından yaralandı.

Nijerya Devlet Başkanı Muhammed Buhari, kaçırma olayını "insanlık dışı ve tamamen kabul edilemez" olarak nitelendirerek yönetiminin "büyük fidye ödemeleri beklentisiyle masum öğrencileri hedef alan haydutların şantajına boyun eğmeyeceğini" söyledi. Zamfara Eyalet Başkanı Bello Matawalle, "Sevgili kız öğrencilerimizin hızlı bir şekilde kurtarılmasını sağlamaya tamamen kararlı olduğumuzu herkese temin etmek istiyorum" dedi. Yaşanan bu olay UNICEF ve Save the Children tarafından kınandı.