Repenomamus

Repenomamus (Latince: "sürüngen" (reptilis), "memeli" (mammalis)) iki tür, Repenomamus robustus ve Repenomamus giganticus, içeren opossum ve porsuk boyutlu gobiconodontid memeli cinsidir. Her iki tür de Çin'de bulunan ve yaklaşık 125-123,2 milyon yıl öncesine, erken Kretase dönemine ait fosillerden bilinmektedir. R. robustus, dinozorlar da dahil olmak üzere omurgalılarla beslendiğine dair iyi kanıtlar bulunan birkaç Mezozoik memeliden biridir. Bu hayvanların öncelikle canlı dinozorları mı avladıkları yoksa leşlerle mi beslendikleri tam olarak net olmasa da, birincisinin kanıtı, büyük olasılıkla R. robustus tarafından dinozor Psittacosaurus lujiatunensisin bir örneğine yönelik bir yırtıcılık girişiminin sonuçlarını sergileyen fosilleşmiş kalıntılarda mevcuttur. R. giganticus, Mezozoik dönemden bilinen en büyük memeliler arasındadır.

Fosiller, olağanüstü derecede iyi korunmuş tüylü dinozor fosilleriyle ünlü Çin'in Liaoning eyaletindeki Yixian Formasyonu'nun lagerstätte'sinden çıkarıldı. Erken Kretase dönemine, özellikle 125-123,2 milyon yıl öncesine tarihlendiler.

Repenomamus, çağdaş akrabaları olmayan bir grup erken memeli olan triconodontların bir cinsidir. R. robustus 2000 yılında Li, Wang, Wang ve Li tarafından, R. giganticus ise 2005 yılında Hu, Meng, Wang ve Li tarafından tanımlandı. Bilinen iki tür, 2000 yılında aynı makalede tanımlanan Repenomamidae familyasının tek üyeleridir. Ara ara alternatif olarak Gobiconodontidae ailesinin bir üyesi olarak listelenir; bu atama tartışmalı olsa da, bu aile ile yakın bir ilişki sağlam temellere dayanmaktadır.

[[Dosya:Repenomamus_giganticus_skull.JPG|sol|küçükresim| R. giganticus'''un fosil kafatası]]Repenomamus'ta bilinen türlerin bireyleri, epey eksiksiz fosillerle temsil edilen, bilinen en büyük Mezozoik memelilerdir (gerçi Kollikodon daha büyük olabilir, ve Schowalteria, Oxlestes, Khuduklestes ve Bubodens daha büyük olmasa da benzer boyutlara ulaştı). R. robustus'un yetişkinleri, bir opossum büyüklüğündeydi. Kuyruksuz vücut uzunluğu 10,6 cm'lik tahmini kafatası uzunluğu olan tam bir örnek için 41,2 cm idi, her ne kadar 11,2 cm'lik kafatasına sahip daha parçalı bir örnek olmasına rağmen. R. robustus'un tahmini kütlesi 4–6 kg'dır. R. giganticusun bilinen yetişkini; 68,2 cm vücut uzunluğu, 1 m üzerinde toplam uzunluğu (16 cm'ye ulaşan kafatası; 52,2 cm'lik gövde ve 36,4 cm uzunluğunda korunmuş kuyruk) ve 12-14 kg'lık tahmini kütlesiyle R. robustus'tan yaklaşık %50 daha büyüktü. Bu buluntular, Mezozoik memelilerin bilinen beden ölçüleri aralığını önemli ölçüde genişletiyor. Aslında Repenomamus, Graciliraptor gibi aynı ortamdaki birkaç küçük dromaeosaurid dinozordan daha büyüktü. Omuz ve bacak kemiklerinin özellikleri, yaşayan küçük ile orta boyutlu doğuran memelilerin çoğunda olduğu gibi, tüm ayak tabanlarına basarak uzuvları yayan bir duruşu gösterir. Doğuran memelilerinin tersine, Repenomamus orantılı olarak daha uzun bir gövdeye ve daha kısa uzuvlara sahipti.

Dişlerin ve çenenin özellikleri, Repenomamus'un etobur olduğunu ve midesinde korunan yavru bir Psittacosaurus'un parçalı iskeletiyle keşfedilen bir R. robustus örneğinin, en azından bazı Mezozoik memelilerin etçil olduğuna ve dinozorlar dahil diğer omurgalılarla beslendiğine dair ikinci doğrudan kanıtı temsil ettiğini ileri sürmektedir; bir Deltatheridium tarafından bir teropod olan Archaeornithoides'e yapılan fosil kayıtlara geçmiş bir saldırı, tanımlanmasından önceye tarihlenir. Repenomamus'un yırtıcı bir yaşam tarzına uygun olduğunu gösteren daha fazla kanıt, sonradan yetişkin bir Psittacosaurus'un yanında bir R. robustus örneği bulunduğunda ortaya çıktı. Moğolistan'daki Dövüşen Dinozorlar fosiline benzer şekilde, fosilin iç içe geçmiş doğası, memelinin büyük olasılıkla devam eden bir yırtıcılık girişimiyle başlayan iki hayvan arasındaki bir kavganın sonucu olabilirdi. Bu, Repenomamus'un dinozoru ısırırken kolları ve bacaklarıyla Psittacosaurus'a tutunması temelinde belirlendi. Etobur türler bir bütün olarak ötrikonodontlarda bilinmektedir ve benzer şekilde Gobiconodon, Jugulator ve hatta Triconodon'un kendisinin oransal olarak büyük avlarla mücadele ettiği düşünülmektedir; leşçil beslenme kanıtı bile birincisine atfedilir.

Diğer pek çok plasentalı olmayan memeli gibi, Repenomamus'un epipubik kemikleri vardı, bu da modern keseli hayvanlar ve monotremler gibi onun gelişmemiş yavrular doğurduğunu veya yumurtladığına işaret ediyor.