2012 Eurovision Şarkı Yarışması

2012 Eurovision Şarkı Yarışması, 57. kez gerçekleştirilen Eurovision Şarkı Yarışması'dır. Azerbaycan adına yarışan Ell & Nikki'nin 2011 yarışmasını kazanmasının ardından Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlendi. 22 ve 24 Mayıs günlerindeki yarı finaller ile 26 Mayıstaki final aşamaları yeni inşa edilen Kristal Salon'da gerçekleştirildi.

Kırk iki ülkenin katıldığı yarışmaya, en son 2009 yarışmasına katılan Karadağ geri dönerken, Azerbaycan ile Karabağ Savaşı'ndan bu yana çözülemeyen sorunlar ve güvenlik kaygısı nedeniyle Ermenistan ve Eurovision yerine 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası (Ukrayna ile birlikte ev sahipliği yaptığı) ve 2012 Yaz Olimpiyatları'na odaklanılacağı gerekçeleriyle Polonya katılmaktan vazgeçti. Öte yandan pek çok insan hakları savunucusu, Azerbaycan'daki hükûmetle ilgili endişelerin ifade edilmesinin kısıtlanmasını protesto etti.

Yarışmanın tasarımı, Azerbaycan'ın bilinen yaygın takma adı "Odlar Yurdu"ndan ilham alınarak oluşturulan "Ateşini Yak!" sloganı etrafında inşa edildi ve 1998'den 2009'a kadar kullanılan oylama sistemine geri dönüldü. Oylama, performanslar sona erdikten sonraki 15 dakika içinde yapıldı. Her ülkenin oyu 50:50 sistemiyle belirlendi; oyların yarısını televoting sonuçları, yarısını ulusal jüri puanı oluşturdu. İsveç adına yarışan Loreen; Thomas G:son ve Peter Boström tarafından yazılan ve 372 puan toplamayı başaran "Euphoria" şarkısıyla birinci oldu. Rusya'yı temsil eden Buranovskiye Babuşki "Party for Everybody" adlı şarkısıyla ikinci, "Nije ljubav stvar" adlı şarkıyı seslendiren ve Sırbistan adına yarışan Željko Joksimović üçüncü oldu. "Büyük Beşli" grubunun üyelerinden Almanya, İtalya ve İspanya, ilk 10 içinde yer alarak sırasıyla sekizinci, dokuzuncu ve onuncu oldular.

Azerbaycan'ın Eurovision'a ilk katılımı 2008 yılında gerçekleşti ve ülke, bundan sonraki her yarışmada yer aldı. Finali 14 Mayıs'te gerçekleştirilen 2011 Eurovision Şarkı Yarışması'nda ülke adına yarışan Ell & Nikki, "Running Scared" adlı şarkısıyla birinci oldu. Bu birincilik sonrasında 2012'deki organizasyonu düzenleme hakkı elde eden Azerbaycan; ülkenin, Kafkasların ve Hazar Denizi kıyısının en büyük şehri olan başkent Bakü'yü 2012 yarışmanın ev sahipliğini yapması için belirledi. Hazar Denizi'nin içinde doğru uzanan Abşeron Yarımadası'nın güney kıyısında yer alan ve şehir merkezi ile İçeri Şehir (21,5 ha) olmak üzere iki ana bölümden oluşan kentin nüfusu, 2009 başındaki tahminlere göre iki milyondu.

Azerbaycan'ın galibiyetinden kısa süre sonra, 23.000 kişi kapasiteli bir konser alanının Bakü'deki Devlet Bayrağı Meydanı'nın yakınlarına inşa edileceği açıklandı. Üç gün sonra, Tevfik Behramov Stadyumu ile Haydar Aliyev Spor ve Fuar Kompleksi, yarışmanın gerçekleştirilebileceği diğer mekânlar olarak organizatörler tarafından duyuruldu. 2 Ağustos 2011'de Alpine Bau Deutschland AG, şu an Bakü Kristal Salon olarak bilinen yeni bir mekânı inşa etmek için düzenlenen ihaleyi kazandı. Kısa süre sonra da inşaat hazırlıkları başlatıldı. Sözleşmede tam maliyet geçmemesine rağmen Azerbaycan hükûmeti, mekânın inşası için 6 milyon AZN tahsis etti.

8 Eylül 2011'de Azad Azerbaycan TV (ATV), Kristal Salon'un 2012 Eurovision Şarkı Yarışması'nın gerçekleştirileceği mekân olacağını bildirse de Avrupa Yayın Birliği tarafından resmî onaylama yapılmadı. 31 Ekim 2011'de, ulusal televizyon kanalı İctimai TV genel yayın müdürü İsmail Ömerov, mekân seçimi ile ilgili kararın Ocak 2012'de yönetim kurulu tarafından belirleneceğini duyurdu. 25 Ocak 2012'de, Kristal Salon'un yarışmanın gerçekleştirileceği yer olduğu doğrulandı. Yarışmanın biletleri 28 Şubat 2012'de İnternet üzerinden satışa sunuldu. Salonun 23.000 kişilik kapasitesi olmasına rağmen yarışmanın final aşamasını 16.000 kişi izledi.

29 Haziran 2011'deki Eurovision Referans Grubu toplantısında, 1998 yarışması ve 2009 yarışması arasında uygulanan televoting sistemine geri dönülmesi kararı alındı, bu sisteme göre tüm performanslar bittikten sonraki 15 dakikalık zaman diliminde telefon ve kısa mesaj hatları açılarak oylama yapıldı. (2010 ve 2011 yarışmalarında oylama, şovun tamamında yapılmıştı.) Her ülke, sonuçlarını 50:50 sistemiyle kararlaştırdı; oyların yarısını televoting sistemi, yarısını ulusal jüri belirledi. Her katılımcı ülkenin ulusal jürisi, müzik endüstrisinin beş profesyonel üyesinden oluşmaktaydı.

26 Kasım 2011'de paylaşılan resmî kurallara göre, finalde yarışacak ülke sayısı, ev sahibi ülke ve Büyük Beşli de dahil olmak üzere 26 olarak açıklandı ve her yarı finalde on ülke, finale katılım hakkı kazandı. Böylece, 2003 yarışmasından bu yana ilk kez 26 ülke finalde yarışmış oldu.

Yarışmanın yarı final kuraları, 25 Ocak 2012'de, Bakü'deki Buta Sarayı'nda gerçekleştirildi. Otomatik olarak finalist olan ülkeler (Almanya, Azerbaycan, Birleşik Krallık, Fransa, İtalya ve İspanya) haricindeki katılımcılar, altı küre halinde geçmişteki yarışmalara dayalı olarak ayrıldı. Bu kürelerdeki ülkelerden yarısı (veya yarıya yakını), 22 Mayıs 2012 tarihindeki ilk yarı finalde yarıştı. Diğer yarısı ise 24 Mayıs 2012'deki ikinci finalde yarıştı. Bu kura çekimi ayrıca ülke delegasyonlarının provalarının ne zaman başlayacağını bilmeleri için yaklaşık olarak sahneye ne zaman çıkılacağını ve otomatik finalistlerin hangi yarı finalde oy vereceğini belirlemektedir.

Yarışmanın logo ve slogan tasarımında, Azerbaycan'ın takma ismi olan "Odlar Yurdu"ndan esinlenildi, slogan "Ateşini Yak!" (İngilizce: "Light Your Fire!") olarak belirlendi.

Her video tanıtım kartpostalı, şarkıcı veya performansçıların bir görüntüsüyle başladı, ardından ülke bayrağı ve turuncu-kırmızı alevlerden bir arka planın üzerine, el yazısını andıran bir yazı ile ülke adı yazıldı. Kartpostallar, Azerbaycan'ın çeşitli görüntülerinden oluşuyordu ve her bir kartpostal, ülkenin bir özelliğini anlatıyordu. (örn. Bolluk Yurdu (İngilizce: Land of Abundance), Şiirler Yurdu (İngilizce: Land of Poetry) vb.) Bu yazılar ve görüntüler, sahne alacak ülkenin kültüründen yola çıkarak hazırlandı. Bazı kartpostallar ise ev sahibi şehir olan Bakü'ye odaklandı. (örn. Caz Şehri (İngilizce: City of Jazz), Eğlence Şehri (İngilizce: City of Leisure) vb.) Kartpostallar, sahne alacak ülkenin bayrak renklerinin, yarışmanın gerçekleştirildiği Kristal Salon'a yansıtılmasıyla son buldu. Bu kartpostalların, Azerbaycan turizmini daha geniş kitlelere sunmak için görev yapması amaçlandı.

Çıkış sıralaması, ülke, sanatçı, şarkı, söz yazarları ve besteci isimlerinin belirtildiği tanıtıcı grafikler, 2011 yarışmasının tanıtıcı grafikleriyle temel olarak aynı olmasına rağmen 2012'nin temasından izler barındırdı. Alt puanlar (1-7) kırmızı karelerle vurgulanırken, büyük puanlar (8, 10, 12) ise puan değeri arttıkça boyutu da artan turuncu renkteki karelerle vurgulandı. Grafiklerin her ikisi de, Londralı marka tasarım ajansı Turquoise tarafından yapıldı.

İctimai TV (İTV), Eurovision Şarkı Yarışması'nın yayıncısı olan Avrupa Yayın Birliği'nin (EBU) üyesiydi ve Azerbaycan'ın resmî televizyon kanalıydı. Azerbaycan'ın en büyük telekomünikasyon operatörü Azercell, yarışmanın ana sponsoru seçildi. 1 Aralık 2011'de Brainpool, resmî prodüksiyon ortağı olarak ilan edildi; İTV, 2011 yarışmasının Alman televizyon prodüksiyon şirketi olan Brainpool'ün başarılarından tatmin oldu.

Ev sahibi Azerbaycan'ın Eurovision Şarkı Yarışması'na yaptığı büyük ölçekli yatırım, "ülkenin kötü demokrasi ve insan hakları sicili konusundaki şüpheleri azaltmak" için bir girişim olarak Batı medyasında tartışıldı. Arap Baharı'ndan esinlenen 2011 Azerbaycan protestoları sırasında tutuklanan bir aktivist olan Elnur Mecidli, yarışma öncesinde ülkenin imajını yumuşatmak için serbest bırakıldı ancak birçok siyasi tutuklu kalmaya devam etti. İnsan Hakları İzleme Örgütü, yarışma arifesinde "protestoculara şiddetli bir müdahalede bulunulduğunu" rapor etti, Uluslararası Af Örgütü ise yarışmaya kadar devam eden "muhalefetin, sivil toplum kuruluşlarının (STK), eleştirmen gazetecilerin ve aslında Aliyev rejimini eleştiren herkesin ifade özgürlüğünün sert bir baskı" altında tutulmasını kınadı.

Ayrıca İnsan Hakları İzleme Örgütü, Azerbaycan hükûmeti ve Bakü Şehir Kurumu'nu, inşa edilen Kristal Salon'a ulaşan yolların yapılmasını engelleyen evlerin yıkılması için yerel halkın zorla tahliye edilmesi konusunda da eleştirdi. Şeffaflık ve ekonomik haklar ile ilgili kampanyalar yürüten Public Association for Assistance to Free Economy, tahliyeleri "insan hakları ihlali" olarak niteledi ve "yasal yetkiye dayanmadığını" belirtti. BBC'ye yaptığı bir açıklamada Eurovision, yakın zamanda ziyaret ettikleri Bakü'de "konser salonu inşasının temiz bir inşaat alanında gayet yolunda devam ettiğini ve yıkıma gerek olmadığını" gözlemledi. Avrupa Yayın Birliği yarışmanın "apolitik" yapısına ve Azerbaycan hükûmetinin inşaat alanının Eurovision Şarkı Yarışması'na bağlı olmadığı iddialarına atıf yaptı.

Yarışmanın birincisi Loreen, yarışma sırasında yerli insan hakları aktivistleri ile tanışarak bunu yapan tek yarışmacı oldu. Daha sonra, gazetecilere yaptığı açıklamada "Azerbaycan'da her gün insan hakları ihlal edilmektedir. Böyle şeyler hakkında sessiz olunmamalı." şeklinde konuştu. Bir Azerbaycan hükûmet sözcüsü, Loreen'i eleştirerek yarışmanın "siyasallaşmaması" gerektiğini söyledi ve EBU'nun bu tür toplantıları önlemesini istedi. İsveçli diplomatlar EBU'ya cevap olarak İsveç televizyonunun ve Loreen'in yarışma kurallarına aykırı hareket etmediğini bildirdi.

26 Mayıs tarihinde, hükûmet karşıtı flash mob bir gösteri, polis tarafından hızlıca dağıtıldı. Aktivistler yarışmadan sonra uluslararası ilgi Azerbaycan'ı terk ettiğinde baskı görmekten korktuklarını ifade ettiler. Almanya'dan sunucu Anke Engelke oyları açıklamadan önce, Azerbaycan'daki insan hakları sorununu ima eden bir açıklama yaptı ve "Bu gece kimse kendi ülkesine oy veremiyor. Fakat oy verebilmek güzel. Ve bir tercihe sahip olmak güzel. Yolculuğunda iyi şanslar Azerbaycan. Avrupa seni izliyor." dedi.

İranlı yetkililer, Azerbaycan'ın 2012 Eurovision Şarkı Yarışması'na ev sahipliği yapmasına karşı çıktı. İranlı din adamları Ayetullah Muhammed Müctehid Şebesteri ve Ayetullah Cafer Subhai, ev sahibi olduğu için Azerbaycan'da bir gey yürüyüşü yapılacağını iddia etti, "İslam karşıtı davranışlar" sebebiyle Azerbaycan'ı kınadı. Bunun üzerine Bakü'deki İran büyükelçiliği önünde İranlı liderler aleyhine pankartlar taşınan bir protesto gösterisi yapıldı. Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı'nın kamusal ve siyasal konular bölümünün başı Ali Hasanov, gey yürüyüşü iddialarının doğru olmadığını söyledi ve İran'a Azerbaycan'ın iç işlerine karışmamasını tavsiye etti. Yanıt olarak İran, Bakü'deki büyükelçisini geri çağırırken Azerbaycan, Bakü'nün Eurovision Şarkı Yarışması'na ev sahipliği yapmasıyla ilgili açıklamalarından dolayı İran'dan resmî özür talep etti ve sonra İran'daki büyükelçisini geri çağırdı.

30 Mayıs'ta Azerbaycan Millî Güvenlik Bakanlığı, Kristal Salon ile Marriott ve Hilton otellerinin hedef alındığı terör saldırılarının engellendiğini duyurdu. 22 Ağustos'ta The Daily Telegraph, Batılı istihbarat servislerine göre İran Dini Lideri Ali Hamaney'in Kudüs Gücü adlı birime Batı ve aralarında Azerbaycan'ın da bulunduğu müttefiklerine karşı terörist saldırı emrini bizzat verdiğini yazdı.

17 Ocak 2012'de EBU, kırk üç ülkenin 2012 yarışmasına katılacağını duyurdu. 57. kez düzenlenen yarışmaya, en son 2009 yarışmasına Andrea Demirović ile katılan Karadağ geri döndü. Katılmayı planlayan Ermenistan, güvenlik açısından kaygılı olduğunu belirtti ve katılmaktan vazgeçti. Polonya ise, Ukrayna ile ortak ev sahipliği yaptığı 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası'nın ve bunun yanı sıra Yaz Olimpiyatları'nın beraberinde getirdiği mali harcamalar sebebiyle yarışmadan çekildi.

Dört şarkıcı, bu yıl yarışmada yeniden yer aldı. Makedonya adına 1996 yarışmasına "Samo ti" şarkısıyla katılan Kaliopi, bu yıl "Crno i belo" şarkısıyla katıldı ve 13. oldu. İzlanda adına yarışan Jónsi ve Sırbistan adına yarışan Željko Joksimović ise 2004 yarışmasında yer almıştı.

Joksimović, 2004'te, Sırbistan-Karadağ adını "Lane moje" şarkısıyla yarışmıştı. Jónsi, "Heaven" şarkısıyla katılıp 19. olmuştu. 2012'de tekrar katılanlardan bir diğeri ise İrlanda adına yarışan ikiz kardeşler Jedward oldu; ikili, 2011 yarışmasına "Lipstick" şarkısıyla katılıp 8. olmuştu.

Finale doğrudan katılan Azerbaycan, İtalya ve İspanya bu yarı finalde oy kullandı. Arnavutluk, ülkede yaşanan ciddi bir otobüs kazası nedeniyle yayını erteleyerek yalnızca jüri oyu kullandı.