Balıkesir Lisesi

Balıkesir'de ilk kez bir orta dereceli okulun açılışı 1884 yılına rastlar. Bu tarihte sadece birinci sınıfı ile öğretime başlayan ve o zamanki adıyla Rüştiye'nin açılışından sonra 15 Şubat 1885 tarihinde Celal Zade Hanı'ında İdadi, şimdiki söylenişi ile lise öğrenimine başlamış ve bu lise bugünkü Balıkesir Lisesi'nin temelini oluşturmuştur.

Zamanla öğrenci sayısının artması ile 1893 yılında şu anda Kuvâ-yi Milliye müzesi olan binanın bulunduğu yerdeki Giritli Mehmet Paşa konağı'na taşınan okul, 1895 yılında Behçet Paşa Köşkü bahçesinde inşa edilen, asıl tarihi binasına geçmiştir. 1898 yılında bir deprem sonucu hasara uğrayan ve II. Abdülhamit tarafından 1902 yılında onarımı yaptırılan binaya 1913 Nisan'ında, o zamanın en önemli öğretim kurumlarından olan Selanik Sultanisi tam kadrosu ile nakledilmiştir. Bu tarihten sonra da Balıkesir Sultanisi adı altında öğretimini sürdürmüştür.

İlk yıllarda yalnız yatılı olarak öğretim yapan Sultani, 1919-1920'den itibaren gündüzlü öğretime de başlamıştır. 1924 yılında Balıkesir Sultanisi lağvedilmiştir. 1931 yılında sadece 9. sınıf, okul bahçesindeki küçük bir binada öğretime tekrar başlamış ve daha sonra Sultaniden boşalan yerde öğretim yapan Öğretmen Okulu ile birlikte, bugünkü Necatibey Eğitim Fakültesine geçilmiştir. 1932-1933 öğretim yılında Balıkesir Lisesi adını almıştır. Lise, 1936 yılında tekrar eski binasına taşınmıştır. Öğrenci sayısının artması ile Mutasarrıf Konağı olarak yapılan, fakat sonradan Doğumevi olarak kullanılan binayı da derslik olarak kullanmıştır.

Ortaokul ve lise sınıfları ile öğretim yapan okulun öğrenci sayısı birden çoğalınca, ek bir yapıya gerek duyulmuş, 1953 yılında Namazgah diye bilinen arsada bugünkü okulun yapımına başlanmıştır. 1957 yılında bu bina öğretime açılmıştır. Oruçgazi Ortaokulu adı altında öğretim yapılan eski bina, 1971 yılında, oturulamaz yıkılabilir kararıyla boşaltılmış, daha sonra da büyük bir onarım görmüş, orijinalliği bozularak ahşap bölümler betonarme yapılmış ve Balıkesir Üniversitesi Mühendislik Fakültesine devredilmiştir. Bina daha sonralarda ise günümüzde de hala kullanılmaya devam etmekte olan Balıkesir Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi geçmiştir.

Dönemin önemli sultanilerinden olan Balıkesir Sultanisi (Lisesi), Çanakkale Savaşları'nda 94 şehit vermiştir. 1916 - 1917 Öğrencileri Çanakkale Savaşlarına İzci Olarak Katılmış, tümü şehit olmuştur. Diplomasını aldıktan sonra iş hayatına başlamayıp, cepheye giden öğrenciler de oldukça fazladır.

Balıkesir kaymaklısı, Balıkesir'in ünü Türkiye'ye yayılmış özgün bir tatlısı olması yanında, Balıkesir Lisesinin kuruluş yıldönümü olan ve her yıl 13 Şubat günü yapılan kutlamalara da adını vermiştir.

Kaymaklı günü ilk kez 1952 yılında, o dönemin Lise Müdürü Hilmi Ziya Apak'ın girişimleriyle hayata geçirilmiş ve o günden bu yana da toplantılara vesile olmuştur. Önceleri lisenin kuruluş yıl dönümlerinde kutlanan kaymaklı, şimdilerde ise Mayıs ayının son haftasında kutlanmaktadır. Özellikle son iki yıldan bu yana da kaymaklı bir şenlik haftası kimliğindedir. Şenlik haftası boyunca çeşitli sanatsal ve kültürel etkinler yapılmakta ve aynı haftayı izleyen cumartesi günü de okul bahçesinde kaymaklı günü düzenlenmekte ardından da eski mezunlar kendi aralarında akşam yemeği yemektedirler.

Kaymaklının bir de kendine özgü "Sağdıçlık" müessesesi vardır. Kaymaklının bir "Başsağdıcı" ve "Sağdıçları" bulunmaktadır. Başsağdıç, yaşı, deneyimi ile, kaymaklıyı üstlenen ve kaymaklının dağıtılmasından sonra geleneksel "Kaymaklı Sofra Duası"nı yaptıran kişidir.

Balıkesir Lisesi 1970 yılına kadar 6. sınıftan itibaren eğitim vermekteydi. Ancak orta kısmı 15.12.1970 tarihinde lise kısmından ayrılarak Balıkesir Ortaokulu adını almıştır. Ayrılmasının sebebi ise, milli eğitimdeki yeni düzenlemeler nedeniyledir. 6.-8. yıl arası bağımsız devre için, 1974 yılında eski Balıkesir Lisesi bahçesinin bir kısmına ayrı binası inşa edilmiştir. 1997 yılından sonra Balıkesir Karesi İlköğretim Okulu adını alarak ilköğretim vasfına dönüşmüştür.