Francesco Cilea

Francesco Cilea (d. 23 Haziran 1866 Palmi, Reggio Calabria ili, İtalya – ö. 20 Kasım 1950 Varazze, Ligurya, İtalya ) özellikle opera eserleri ile tanınan bir İtalyan besteci ve müzik eğitimcisi.

Francesco Cilea güney İtalya'da Regio Calabria iline bagli bir şehir olan Palmi'de doğdu. Yayımlanan hatıralarına göre müziğe yakın ilgisi bu kasabada bir bando konserinde Bellini'niun Norma operasından bir parça duyması üzerine ortaya çıktı. İleri piyano ve müzik kompozisyon eğitimine Napoli'de "San Pietro a Majella Konservatuvarı"nda başladı. Burada çalışkanlığı ve müziğe üstün yeteneği ile kendini tanıttı. Konservatuvar finalini İtalyan Eğitim Bakanlığı altın madalyası kazanarak ve "birinci derece müzik öğretmeni" unvanı ile bitirdi. Konservatuvar eğitimi bitirme eseri olarak hazırladığı bir perdelik Gina operası Konservatuvar tiyatrosunda yapımlandı ve prömiyeri orada sahnelendi.

Bu eserden dolayı, büyük bir müzik yayım evi olan "Sonzongo" Cilea'ya bir opera hazırlaması için sipariş verdi. Libretosu "Angelo Zanardını]" tarafından hazırlanan ve üç kısa perdeden oluşan ve verismo akımına uyan La Tilda adlı bu eserin 7 Nisan 1892de " Pagliano" Tiyatrosu, Floransa'da prömiyeri sahnelendi. Seyirci tarafından çok tutulan bu eser diğer İtalyan operaevlerinde de hemen yapımlandı. O yılın Eylül sonunda Sonzongo yayımevinin hazırlattığı diğer operalarla birlikte Viyana Sergisinde sahnelendi. Bu eserin orkestra partisyon notaları kayıp olduğu için günümüzde yapımlanmaktadır.

Cilea'nın üçüncü opera eseri Alphonse Daudetnin bir eserinden uyarlanan ve libretosunu Leopoldo Marenco'nun yazmış olduğu "Arlesiyen" adlı opera oldu ve bu eserin prömiyeri 27 Kasım 1879'da Milano'da "Teatro Lirico"'da yapıldı. Bu eserde rol alan şarkıcılar arasında bulunan genç Enrico Curoso söylediği "Federico'nun Ağıtı" ile sükse yaptı. Fakat genellikle eser popüler olmadı. Eserinin değerliliğine inanmış olan Cilea birçok defa bu esere yeni revizyonlar yaptıysa da revizyonların hemen hepsi eser için istediği popülerliği kazandırmadı. Bu revizyonlardan dolayı günümüzde nadir yapımlanan bu eser ile eserinin prömiyer verziyonunun neredeyse tümüyle birbirinden değişik olduğu belirtilir.

Cilea'nın dördüncü opera eseri 6 Kasım 1903de Milano, "Teatro Lirico" da prömiyer sahnelenmesi yapılan Adriana Lecouvreur eseridir. Dört perdelik bu opera XVİİİ. yüzyıl Fransa'sında geçmektedir ve "Eugene Scribe"'nin bir oyunundan uyarlanarak librettosu "Arturo Colautti" tarafından yazılmıştır. Günümüzde Çılia'nın Adriana Lecouvreur operası operasever seyirci tarafından da sevilmekte ve zaman zaman dünya opera evlerinde sahnelenmektedir. Bu eserin sevilmesi Napoli opera geleneğinin melodik ve harmonik besteleme şekillerinin hafifliğini daha yeni ve daha katı Fransız ton kuralları ile iyi bileşiminden doğduğu belirtilmektedir.

Cilea'nın son eseri Victor Sardou'nun bir oyunundan uyarlanarak "Arturo Colautti" tarafından yazılan bir librettoya dayanan üç perdelik bir trajedi olan "Gloria" adlı operadır. Bu eserin prömiyeri 15 Nisan 1907de orkestra şefi Arturo Toscanını idaresi altında Milano, La Scala Tiyatrosunda yapılmıştır. Cilea'nın bütün bekleyişlerine rağmen bu eser de seyirciler tarafından tutulmamıştır. Bu başarısız eserden sonra Cilea'nın opera bestelemeyi bir tarafa bıraktığı sanılmakla beraber, Cilea'nın geride bıraktığı notları arasında diğer birkaç opera projesi (örneğin Renato Simoni, İl ritörno dell'amore , Ettore Moschino, Malena ve yine Ettore Moschino, La Rosa di Pompei konuları üzerine, üzerinde uğraştığı gerçeği ortaya çıkmıştır.

Cilea müzik eğitimciliği kariyerinde başarı kazanmış ve 1913-1916 döneminde Palermo "Vicenzo Bellini Konservatuvarı" ve 1916-1835 döneminde Napoli'de "San Pietro a Majella Konservatuvarı" direktörlüğü görevinde bulunmuştur.

Cilea'ya ödül olarak hayatta iken 1898de Floransa "Accademia Musicale" üyeliği ve 1895de İtalya Krallığı "Ordre de la Couronne" şövalyelik unvanı verilmiştir.

Cilea 20 Kasım 1950de Ligürya'da Varezze'de olmuştur. Şerefine Regio Calabria şehrinde bulunan tiyatro salonu ve müzik konservatuvarına "Francesco Cilea" ismi verilmiştir. Doğum şehri olan Palmı'de ise anısına Orfeo miti desenleri ile süslenmiş bir anıt-mezar yapılmıştır.