Ervand Abrahamian

Ervand Abrahamian (d.1940) İranlı-Amerikalı ortadoğu tarihçisidir. Baruch Koleji'nde ve New York Şehir Üniversitesi Yüksek Lisans Merkezi'nde (CUNY'de) tarih profesörüdür ve modern İran'ın önde gelen tarihçilerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Ervand Vahan Abrahamian 1940'ta Tahran'da Ermeni bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Tahran'da Mehr okulu'nda üç yıl okudu ve daha sonra İngiltere'de yatılı okula, Rugby School'a (1954-1959), gönderildi. Lisans derecesini 1963 yılında Oxford Üniversitesi'nden aldı. Esas olarak Keith Thomas ile Avrupa tarihi okudu.

Daha sonra Columbia Üniversitesi'nde okuduğu New York City'ye taşındı ve 1966'da ilk yüksek lisansını aldı. 1968'de Oxford'dan ikinci bir yüksek lisans derecesi aldı. Abrahamian, 1969'da Columbia'dan doktora derecesi aldı. Tezi "Social Bases of Iranian Politics: The Tudeh Party, 1941-53" [İran Siyasetinin Sosyal Temelleri: Tudeh Partisi, 1941-53] başlığını taşıyordu. Abrahamian, "İran hakkındaki anlayışının en çok darbeyle sonuçlanan 1951-53 petrol krizinin şekillendirildiğini" belirtti.

Abrahamian, bir aktivistti ve 1960'lar ile 1970'lerde Şah Muhammed Rıza Pehlevi'nin yönetimine karşı çıkan İranlı Öğrenciler Konfederasyonu - Ulusal Birlik'in (CISNU) bir üyesiydi. 1976 itibarıyla, Sosyalist İşçi Partisi'nin (SWP) "küçük cephesi" olan İran'da Sanatsal ve Entelektüel Özgürlük Komitesi'nin (CAIFI) başkan yardımcılarından biriydi.

1967'de Abrahamian, tarihçi E. Harris Harbison'ın kızı Helen Mary Harbison ile nişanlandı. 2019 itibarıyla New York Üniversitesi'nde (NYU) Tarih Fahri Profesörü Mary Nolan ile evlidir. Emma ve Rafi adında iki çocuğu var.

Abrahamian daha önce Princeton Üniversitesi, New York Üniversitesi ve Oxford Üniversitesi'nde ders vermiştir. Ancak, kariyerinin çoğunu New York Şehir Üniversitesi'nde (CUNY) geçirdi. Halen Baruch College ve CUNY Yüksek Lisans Merkezi'nde ordinaryüs tarih profesörüdür. Araştırma ilgi alanları arasında başta İran olmak üzere ortadoğu'nun tarihi ve siyaseti yer almaktadır.

İran'ın siyaseti ve ekonomisi, İran-ABD ilişkileri de dahil olmak üzere İran'ın dış ilişkileri hakkında düzenli olarak yorum yapmaktadır. Abrahamian, İran Halkın Mücahitleri Örgütü (MEK) dahil olmak üzere İran muhalefet hareketleri üzerinde bir otorite olarak kabul ediliyor.

Abrahamian 1989 tarihli kitabı önsözünde kendisini "entelektüel eğitim açısından şüpheci, siyasi tercihe göre demokratik bir sosyalist ve dini inanç söz konusu olduğunda çoğu günlerde agnostik - diğer günlerde ateist" olarak tanımlıyor. 1983'te The New York Times'a "bağımsız bir Marksist bakış açısına" sahip olduğunu söyledi. Christoph Marcinkowski, Abrahamian'ın yayınlarının "özellikle sosyo-politik ve sosyo-ekonomik analiz açısından - yazarlarının aşağı yukarı solcu siyasi perspektifini içerdiğini" yazdı. Marksist tarihçiler Christopher Hill, Eric Hobsbawm, EP Thompson ve diğerlerinden etkilendi. Thompson'ı "bir dizi nedenden dolayı yükselen bir figür - sadece İran tarihçileri için değil, aynı zamanda dünya çapındaki Marksist tarihçiler için de" şeklinde değerlendirdi. Genelde Tudeh Partisi'ne sempati duyar. Werner, Abrahamian'ı "yirminci yüzyıl İran'ına yalnızca İslami bir mercekten bakma girişimine meydan okuyan, İran Solu tarihinin canlı bir tarihçisi" olarak tanımladı.

2007'de Abrahamian bir değerlendirmesinde, 11 Eylül saldırılarının arkasında ABD hükümetinin olduğu teorisini "saçma" olarak nitelendirdi. Bunu, İran'ın Irak'taki ABD karşıtı Sünni isyancıları desteklediği iddialarıyla karşılaştırdı ve sonuncusunu "mümkün değil" olarak nitelendirdi. Abrahamian, ABD'nin İran'a hava saldırıları düzenlemesi ve bir savaşı tetiklemesi halinde bunun 30 ila 100 yıl süreceğini belirtti.

1986'da, The New York Times'ın Loy W. Henderson'a ait ölüm ilanında, kendisinin "muhtemelen en önemli katkısı" olarak tanımladığı 1953 İran darbesindeki rolünden bahsetmemesine itiraz etti. Times'a şunları yazdı: "Bir ülkenin tarihinin gidişatını bu kadar kararlı bir şekilde değiştiren çok az büyükelçi vardır. Dahası, gizli ajanların darbeyi gerçekleştirmek için elçilik yerleşkesini kullanmasına izin vererek Dışişleri Bakanlığı'nda emsal teşkil etti. Gözetiminiz George Orwell'i eğlendirebilirdi; kesinlikle onu şaşırtmazdı."

2006'da İran'ı "üçüncü dünya gücü" olarak tarifledi. 2017'de ise "son yıllardaki kademeli ancak tutarlı sağa kaymanın doğal olarak bu refah devletini aşındırdığını ve dolayısıyla rejimin sosyal temelini baltaladığını" belirtti. İran Halk Mücahitlerini (MEK) "mistik bir tarikat" olarak tanımladı.

Abrahamian, "kahramanlardan kaçınılmasını" gerektiğini söyledi. Donald Trump'ı "belirli bir ürünü satmak için laf kalabalığı saçan bir dolandırıcı" olarak nitelendirdi. Ayrıca Trump başkanlığını "kabus" olarak nitelendirdi.

Modern İran'ın önde gelen tarihçisi ve bazıları tarafından "modern İran'ın seçkin tarihçisi" olarak da kabul edilmektedir. Ayrıca "neslinin önde gelen İranlı tarihçilerinden biri" olarak tanımlandı. Mansour Farhang, kitaplarının "alimler ve genel okuyucular için de vazgeçilmez bilgi, içgörü ve analiz kaynağı" olduğunu kaydetti. 1995'te Fred Halliday, Iran Studies'de Ervand Abrahamian'ın "yirminci yüzyıl İran'ı üzerine en iyi yazarlardan biri olarak kendini kanıtladığını" belirtti. Eric Hooglund 2000 yılında Abrahamian'ın kitaplarının "İran yirminci yüzyıl sosyal tarihinin önde gelen bilgini olarak ünlendiğini" yazdı. Reza Afshari 2002'de, ufuk açıcı İran Arasında İki Devrim'in (1982) yayınlanmasından bu yana Abrahamian'ın "modern İran'ın en etkili tarihçilerinden biri haline geldiğini" yazdı.