Vodafone

"Vodafone" kelimesi, İngilizce "voice" sözcüğünün "vo", "data" sözcüğünün "da" ve "phone" sözcüğünden esinlenen "fone" hecelerinden oluşturulmuştur. Amblemi ise, sohbet başlatmaya istinaden tırnak (" ' ") işaretidir. Kurucuları Ernest Harrison ve Gerald Whent'tir. CEO'su İngiliz Nick Read'dir.

Racal Electronics plc şirketi, 1981 yılında Birleşik Krallık'ın özel mobil iletişim şebekesini kurma ihalesini kazandı. Bu şebekeyi inşa etmek amacıyla şirketin telekomünikasyon bölümü, 1982 yılında Racal Telecom adıyla kuruldu. Mobil iletişim hizmeti, 1 Ocak 1985 tarihinden itibaren Vodafone markasıyla sunuldu. Birleşik Krallık'ta cep telefonu ile ilk konuşma, 1 Ocak 1985 günü St Katharine Docks ile Newbury arasında gerçekleştirildi.

1999 yılında San Francisco merkezli mobil operatör AirTouch'u 66.5 milyar dolara satın alarak adını bir dönem "Vodafone AirTouch" olarak değiştirdi. Aynı yılın Eylül ayında ise, Amerikalı telekomünikasyon şirketi Bell Atlantic ile ortak olarak ABD'nin en büyük GSM operatörünü kurdu. Vodafone'un %45, Bell Atlantic'in %55 oranında hissedar olduğu bu şirketin adı, Verizon Wireless olarak belirlendi. Sonraki yıllarda Amerika kıtasından çıkma politikasını benimseyen Vodafone, Verizon Wireless hisselerini 2014 yılında 130 milyar dolara ortağına sattı.

2000 yılının Ocak ayında, Alman Mannesmann holdingi, telekomünikasyon şirketini 203 milyar dolara Vodafone'a sattı. Tarihin en büyük satın alması olan bu işlem sonucunda, Mannesmann hissedarları anlaşma sonrası Vodafone hisselerinin %49.5'ini kontrol etmiş oldular.

Vodafone hisse senetleri, 26 Ekim 1988 tarihinde hisse başına 170 pence'ten gerçekleştirilen %20'lik birincil halka arzdan beri Londra Hisse Senedi Borsası'nda işlem görmektedir ve şirket, o günden beri FTSE 100 Endeksi'nin bir bileşenidir.

Sermayesini 21 Temmuz 1994 günü %200, 30 Eylül 1999 günü %400 oranında bedelsiz olarak artırmıştır. 24 Şubat 2014 günü ise %45.45 oranında düşürmüştür.

2000 yılının Ocak ayında, 109.1 milyar sterlin piyasa değerine ulaşarak, Londra Borsası'nın en değerli şirketi olmuştur. 21 Ekim 2020 günü itibarıyla, Londra'da işlem gören şirketler içerisinde 29.3 milyar sterlinlik piyasa değeri ile en değerli 15. şirkettir. Ayrıca şirketin Londra Borsası'daki 10 adî hissesini temsil eden ADR'ları da 1988 yılının Ekim ayından beri NASDAQ borsasında işlem görmektedir.

Vodafone, dünyanın 23 ülkesinde GSM operatörlüğü yapmaktadır. Türkiye'deki %100 oranındaki iştiraki Vodafone Türkiye, Avustralya'daki %25.05 oranındaki iştiraki TPG Telecom ve Hindistan'daki %45.1 oranındaki iştiraki Vodafone Idea hariç tutulursa, yalnızca Avrupa ve Afrika kıtalarında hizmet vermektedir. Küresel GSM operatörleri arasında 261 milyon müşterisi ile 2020 yılında 9. sırada yer almaktadır. Bu sayıya 301 milyon Vodafone Idea müşterisi de eklendiğinde, China Mobile'in ardından 2. sıraya yerleşmektedir. Vodafone Global Enterprise bölümü üzerinden ise 150 ülkede kurumsal müşterilerine telekomünikasyon ve IT hizmetleri sağlamaktadır.

Avrupa'da; Almanya, Arnavutluk, Büyük Britanya, Çekya, Hollanda, İrlanda, İspanya, İtalya, Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Macaristan, Portekiz, Romanya ve Yunanistan'da; Afrika'da Gana, Güney Afrika Cumhuriyeti, Kenya, Kongo, Lesotho, Mısır, Mozambik ve Tanzanya; Asya'da Hindistan ve Avustralya'da operatör olarak bizzat hizmet vermektedir.

Vodafone, Katar ve Ukrayna gibi bazı ülkelerde, yerel operatörlerin sahibi olmamasına rağmen, ismini yerel operatörlere kullandırtmaktadır. Bunun yanında bazı ülkelerde ise çeşitli operatörlerle ortaklık anlaşmaları imzalamıştır.

Vodafone, 2006-2013 yılları arasında McLaren-Mercedes-Benz Formula 1 takımının ve 2006-2009 yılları arasında ise UEFA Şampiyonlar Ligi'nin resmî sponsorluğunu üstlenmiştir. 2015 yılından itibaren ise Vodafone Türkiye, Beşiktaş futbol takımının sponsoru olmuştur. Bu sponsorlukla birlikte, Beşiktaş futbol takımının stadyumu, önce Vodafone Arena, daha sonra ise Vodafone Park olarak adlandırılmıştır.

Telsim, TMSF'nin el koymasının ardından 28 Aralık 2005 tarihinde yapılan açık arttırmayla, 4.55 milyar dolara Vodafone tarafından satın alındı. Böylelikle Vodafone, 24 Mayıs 2006 tarihi itibarıyla Türkiye'de resmen hizmete başlamış oldu. Şirket, değişim süreci boyunca Türkiye'de Telsim Vodafone adını kullandıktan sonra Vodafone Türkiye (resmî adıyla Vodafone Telekomünikasyon A.Ş.) adını aldı. Vodafone'un, 12 Haziran 2012 itibarıyla Türkiye'de 3300 çalışanı ve 1260 Cep Merkezi bulunmaktadır. Vodafone; Türkiye'de 2G, 3G, 4G, LTE, VoLTE, HSPA, GPRS, EDGE, SMS, MMS, MVS, Bas Konuş ve telesekreter hizmetleri sunmaktadır. Mobil telekomünikasyon şirketi olarak müşteri sayısına göre Türkiye'nin ikinci büyük mobil iletişim şirketidir ve 24 milyondan fazla abonesi vardır.