SalihHub/Wikipedia-TR-2023-Embedded-Dump huggingface dataset:
İsmail Mahir Efendi

İsmail Mahir Efendi 1869 yılında, Kastamonu’nun Araç ilçesinde doğdu. Köyünde başladığı eğitimini Kastamonu’daki medresede sürdürdü. 2 Nisan 1886’da medreseyi bitirdi ve Sinop’un Ayancık Bölgesi ilkokuluna öğretmen atandı. Bir yıl sonra İstanbul’daki Öğretmen Okulu'nun yüksek bölümüne başladı, 1890 yılında üstün başarıyla bitirdi. Mezuniyetinin ardından Selanik İlköğretmen Okuluna atandı ve aynı dönemde diğer iki okulda da geometri ve coğrafya öğretmenliği yaptı. 1894-1900 yılları arasında Selanik ve Rumeli Maarif Müfettişi olarak görev yaptı. Selanik Öğretmen Okulu Müdürlüğüne getirildi. 1908 genel seçimlerinde Kastamonu Mebusu seçildi. 5 Ağustos 1912’de Meclis’in kapatılması ve Balkan Savaşı'nın başlaması üzerine İstanbul Kız Öğretmen Okulu Fahri Müdürlüğü görevine başladı. İlk anaokulunu ile Anaokulu Öğretmen Okulu'nu 1914 yılında açtı. Anaokulları mevzuatını düzenledi. 1914 genel seçimlerinde yeniden Kastamonu Mebusu seçildi. 1916 yılında, kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi.

Darüleytamların da kurucu babası İsmail Mahir Efendi’dir. 1916 yılından ölümüne kadar 69 yurt açmıştır. Bu yurtlara yaklaşık 5 bini kız olmak üzere 20 bin çocuk alınmıştır. Yurtlarda kültür derslerinin yanı sıra çiftçilik ve sanayi dersleri öğretilmiştir. Bu çocukların aile kökleri neredeyse tümüyle köylü ailelerdir. Dolayısıyla çocukların da modern çiftçilik eğitimi alarak yetiştirilmeleri anlamlı görülmüş, bu yolla eğitilen çocukların örnek birer uzman durumuna getirilmeleriyle, kırsal toplumun da geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Francisco Mañosa

20. yüzyılın en üretken Filipinli mimarlarından biri olarak kabul edilmektedir. Filipin mimarisinin gelişimesine sağladığı katkılardan dolayı 2018'de Filipinler Ulusal Sanatçısı olarak tanınarak ödüllendirilmiştir.

Eserleri arasında en bilineni Hindistan'da gerçekleştirdiği "Coconut Sarayı" olup bunun dışında Mañosa ayrıca; EDSA Tapınağı, Davao İnci Çiftliği ve Amanpulo tatil köyleri vb. yapılarada imza atmıştır.
Mary Barra

Mary Teresa Barra (evlilik öncesi soyadı Makela; d. 24 Aralık 1961), General Motors Company'nin (GM) yönetim kurulu başkanı ve genel müdürüdür. 15 Ocak 2014'ten beri CEO görevini üstlenmektedir ve büyük bir küresel otomobil üreticisinin ilk kadın CEO'sudur. 10 Aralık 2013'te GM, Dan Akerson'un yerine icra kurulu başkanı olarak seçti ve Barra, bundan önce General Motors'da Global Ürün Geliştirme, Satın Alma ve Tedarik Zinciri Genel Müdür Yardımcılığı görevini yürüttü.

Barra, Royal Oak, Michigan'da doğdu. Babası Ray Makela, 39 yıl boyunca Pontiac'da kalıp yapımcısı olarak çalıştı. Mary, Waterford, Michigan'daki Waterford okullarına gitti. Waterford Mott Lisesi'nden mezun oldu.

Barra, General Motors Enstitüsü'nden (şimdiki adıyla Kettering Üniversitesi) elektrik mühendisliği bölümünden Bachelor of Science derecesiyle mezun oldu. Daha sonra Stanford Enstitü İşletme Fakültesi'ne bir GM bursuyla girdi ve 1990 yılında İşletme Yüksek Lisansı derecesini aldı.

Barra, General Motors için 1980 yılında 18 yaşındayken işbirliği öğrencisi olarak çalıştı ve Detroit/Hamtramck Meclisi fabrikasının yöneticiliğini de içeren çeşitli mühendislik ve idari görevler üstlendi.

Şubat 2008'de küresel üretim mühendisliğinin başkan yardımcısı oldu. Temmuz 2009'da global insan kaynakları başkan yardımcılığına seçildi ve bu görevi global ürün geliştirme başkan yardımcısı olduğu Şubat 2011 tarihine kadar sürdürdü. Sonuncusu tasarım sorumluluklarını içeriyordu; GM'de otomobil platformlarının sayısını azaltmak için çalıştı. Ağustos 2013'te başkan yardımcılığının sorumluluğu, küresel satın alma ve tedarik zinciri kapsamında genişletildi.

CEO olduğu ilk yıl General Motors, 30 milyonun üzerinde otomobilin bulunduğu 84 güvenlik çağrısı yapmak zorunda kaldı. Barra, hatalı kontak anahtarına atfedilen geri çağrılar ve ölümler hakkında tanıklık yapmak için Senato'ya çağrıldı. Barra ile o dönemki CEO ve şirketin imajını olumlu göstermek için ödül satın alma konusunda şüphe altında kaldılar.
Kubbealtı vezirleri

Kubbealtı vezirleri, Osmanlı İmparatorluğu'nda dîvân-ı hümâyûn üyesidirler. Askerî sınıfa mensup beylerbeyi rütbeli paşalar arasından sadrâzam ve pâdişâh tarafından seçilirler. Sadrâzama bağlı olarak çalışırlar. Sadrâzama ve pâdişâha danışmanlık ederler, verilen özel görevleri yerine getirirlerdi. Dîvân müzakerelerinde ve siyasi herhangi bir işin hallinde de tecrübeli devlet adamları olan kubbealtı vezîrlerinin fikirlerinden istifade edilirdi.

İlk dönemlerde tek vezîr vardır. Vezîrlerin sayısının dörde çıktığı Fatih Sultan Mehmet devrinde sadrâzamın da görevleri artınca sadece başvezîr değil, ayrıca pâdişâh vekili olmuştur. 17. yüzyılın başlarından itibaren defterdar, nişancı ve kaptanpaşaların vezîrlikleriyle beraber, vezîrlerin adedi artmıştır. Hattâ bazı beylerbeyliklere tayin edilen kişilere de vezîrlik rütbesi verilmiştir. Sayıları arttıkça başvezîr yani vezîriâzam makamı oluşturulmuştur. Veziriâzamdan sonra gelen diğer vezîrler; ikinci vezîr, üçüncü vezîr, dördüncü vezîr vb. şekilde adlandırılırdı ve sayıları yediye kadar çıkabilirdi. Yeni sadrâzam, bazı istisnalar dışında pâdişâh tarafından bu vezîrler arasından seçilmiştir.

Dört Halife dönemiyle birlikte devlet teşkilâtında vezîrlik görülür. İslâm devletlerinde temel görevi, hükümdara danışmanlık ve yardım etmektir. Önemli devlet görevlileri, bu makama gelmektedirler.

Bu makamı diğer hükümdar yardımcılarından ayıran en temel özellik, makamın hem Osmanlı hem de İslam devletlerindeki çıkışının padişaha yardım etmekten öte bürokrasinin başı olması ile ilgilidir. Nitekim ilk Osmanlı vezirleri de ulema içerisinden seçilmişlerdir. Ancak zamanla Osmanlı Devleti'nde sadrazam makamı oluştuktan sonradır ki kubbealtı vezirleri, sadece askeri danışman vasfına düşeceklerdir. Fakat herhangi bir vezir sadrazam olduktan sonra yeni ana vazifeleri tekrar bürokrasinin yani katipler sınıfının yöneticiliği olmaktadır. Bu durum gerek kabilelerde gerekse de birçok feodal Avrupa ülkesindeki hükümdar yardımcısı olan yetkililerden bu makamı farklılaştırmaktadır.
Actinidia arguta

Actinidia arguta () adlarıyla da bilinen Kore, Kuzey Çin ve Sibirya'da yaygın olan çok yıllık bir bitki türü. Bilinen kivi ile yakın akrabadır.

Hardy kivi, Sibirya kivisi adı dışında "kivi üzümü", "artık kivi", "bebek kivi", "çöl kivisi" ya da "kokteyl" kivi adlarıyla da anılır. Meyveleri kividen küçüktür, şekil ve görüş olarak minyatür bir kiviye benzer ve bilinen kivinin aksine tüylü değil, yeşil veya morumsu düz derimsi ince bir yüzeye sahiptir. Yine meyvesi kividen biraz daha tatlıdır ve kivinin aksine soyulmadan yenebilir.

Çok hızlı gelişen ve tırmanan bir türdür, fakat en önemli özelliği hızlı ısı düşüşleri olmadığı müddetçe -34 derece (-30F) soğuğa kadar dayanıklı bir cins olmasıdır. Buna karşın genç filizler baharda soğuğa karşı hassastır. Yaklaşık 150 gün kadar donma ısısının üstünde gün geçiren Sibirya kivisi bitkileri eğer çok hızlı ve ani don olayları olmazsa soğuğa dayanıklıdırlar. Fakat ani ve büyük ısı düşüşleri ve don olayları bitkiye büyük zarar verebilir ölümüne neden olabilir.

Sibirya kivisi tohumdan çimlendirme zorda olsa (çimlenme süresi: yaklaşık 1 ay) yetişebilir, ayrıca çelikten, kökten yetişebilir. Yaklaşık 30 metreye kadar ağaçlara, tellere dolanarak boylanabilir. Yılda 6 metreye kadar bir bitkinin boylanabilme hızı bulunmaktadır. Organik, asidik yönden zengin iyi drenajlı topraklarda yetişir, yarı gölge ortamlarda yetiştirilebilse de güneşli yerlerde daha verimli ürün verir.

Normal kivi kadın ve erkek bitkilerin bir arada bulunmasını gerektirdiği halde sibirya kivisi genelde kendine verimli bir tür olup, meyve vermek için iki ayrı bitkiye gerek duymaz. Genelde diğer kivi türleri gibi mayısta çiçeklenme olup ayrıca 2. veya 3. yılda meyve vermeye başlamaktadır.

Sibirya kivisi meyveleri nedeniyle pek çok hastalığa duyarlı olabilmekle ayrıca Japon böceği gibi pek çok böceği kendine çekebilmektedir. Diğer bir sorunda kedilerin bu bitkiyi kedi nanesine benzetmelerinden kaynaklanmaktadır. Zira kedi nanesine benzeyen kokusu kedileri etkilemekte bu bitkiyle oyun oynalarına ve bitkinin zarar görmesine neden olabilmektedir.

Kısa raf ömrü nedeniyle ticari yetiştirimi bu bitki için şu ana kadar başarısız olmuştur, bununla birlikte Yeni Zelanda, ABD ve bazı Avrupa ülkelerinde küçük çaptada olsa ticari yetiştiricilik çalışmaları ve denemeleri yapılmaktadır.

Actinidia arguta ilk olarak Philipp Franz von Siebold ve Joseph Gerhard Zuccarini tarafından 1843'te Trochostigma argutum olarak tanımlanmıştır. 1867'de Actinidia familyasına Friedrich Anton Wilhelm Miquel ve Jules Émile Planchon araştırmaları neticesinde benzerliği dolayısıyla kaydırılmıştır.
Atık

Atık, kullanılmış, artık istenmeyen ve çevre için zarar oluşturan her türlü maddedir. Biyoloji'de ter, üre, dışkı gibi canlı artıkları da atık olarak kabul edilir.

Atıklar teknolojik ve sosyal gelişmelere bağlı olarak insani gelişme ile ilişkilidir. Endüstriyel gelişme ve kullanılan malzemelerde meydana gelen değişmelere bağlı olarak zaman içinde atıkların ortaya çıkışı değişkenlik göstermiştir. Örneğim plastik ve nükleer teknolojinin doğuşuyla yeni atık türleri ortaya çıkmıştır. Bazı atık türleri ise ekonomik değerine bağlı olarak geri dönüşüm sürecine tabii tutulur.

Bir bölgedeki atık türlerine ve miktarlarına bakıldığında o yöre halkının geçim kaynağını, yaşantısını, alışkanlıkarını vb birçok özelliği hakkında bilgi edebilmekte mümkün olmaktadır.  Kentsel bölgelerden çıkan atıklarda yoğun olarak ambalaj atıkları görünürken köy ve beldelerde daha çok organik atık görülebilmektedir. Yine miktar olarak baktığımızda köy be beldelerde kente nazaran daha az miktarda atık çıkmaktadır.

Şehirlerde kişi başına oluşan atık sayısına bakacak olursak bazı şehirlerin  ''Aydın 1.60 kg, Aksaray 1.59 kg, Bingöl 1.49 kg, Sivas 1.4 kg, Antalya 1.36 kg, Bolu ve Isparta 1.2 kg, Manisa 1.16 kg, Bursa 1.02 kg, Konya 1.01 kg, Adana 1 kg, Samsun 0.94 kg, Mersin 0.84 kg, Erzincan 0.76 kg, Muş 0.64 kg, Trabzon 0.5 kg, Şırnak 0.43 kg, Mardin 0.4 kg'' olduğu görülmektedir. Aslında bu rakamlara bakarak oradaki insanların tüketim alışkanlıkları hakkında bize bilgi verdiği açıkça görülmektedir.

Ancak sanayi devriminden sonra, dünya çapında toplu ve ucuz ürünler üreten montaj hattı faaliyetleri ivmelenerek hızlanmaya başladı. Artan nüfus ve şehirleşme de bu soruna eklenince global düzeyde önlenemez bir atık problemi baş gösterdi. Bu sorun ise sıfır atık felsefesiyle günümüzde önlenmeye çalışılmaktadır.
Kadraj

Kadraj (çerçeveleme), fotoğraf makinasının ve kameranın vizöründe görünen görüntüdür, yani fotoğraf karesinin ve film çerçevesinin içine dahil edilen her şey kadrajdır.

Kadraj dijital fotoğraf makinalarında, kameralarda daha doğrusu bir görüntüyü netlemek için kullanılan makinalarda vizörden bakınca görünen çerçevedir. Kadraj çoğunlukta elektronik aletlerde bulunur ve insanlara gösterilmek istenen objeler üzerinde netlik pozlama ve saf görüntüyü sağlamak için kullanılan terimdir. Daha çok kamera ve fotoğraf makinalarında çok önemli bir etkendir.
Yunanistan (şarap)

Yunanistan dünyadaki en eski şarap-üretim bölgelerinden birisidir ve Avrupa'da ilk şarap üretilen bölgelerden biridir. Yunan şarabı’nın en eski kanıtı, şarabın hane halkı veya topluluk temelinde üretildiği 6500 yıl öncesine tarihlenir.

Yunanistan'da şarap yapımının kökenleri 6.500 yıl öncesine dayanmaktadır. Yunanistan'ın dünyada keşfedilen bilinen en eski ikinci üzüm şarabı kalıntılarına ev sahipliği yapması bunu doğrular niteliktedir. Yunan uygarlığı Akdeniz'e yayıldıkça bunu şarap kültürüde izledi. Antik Yunanlılar, Vitis vinifera gibi üzümleri tanıttılar ve İtalya, Sicilya, güney Fransa ve İspanya'daki sayısız kolonilerinde şarap yaptılar. Yunan şarabı, Roma İmparatorluğu döneminde İtalya'da özellikle yüksek prestije sahipti. Ortaçağda Girit, Monemvasia ve diğer Yunan limanlarından ihraç edilen şaraplar kuzey Avrupa'da yüksek fiyatlara satılıyordu.
Jólnir

Jólnir ya da Jolnir, İzlanda'nın güney kıyılarında bir dönem yer almış olan ufak bir volkan adasıdır. 1966 Haziran'ında yaşanan tektonik olaylar sonucunda oluşarak deniz yüzeyine çıkmıştır. Okyanus aşındırmaları nedeniyle hızla küçülen adacık, o günden bu yana birçok kez yüzeye çıkıp yeniden batmıştır. Adanın adı İskandinav Mitolojisi'de bir tanrı olarak nitelenen Jólnir için verilmiştir. Jólnir, en büyük tanrı olarak nitelenen Odin'in ikinci adı olarak bilinir.

Jólnir'in oluşumu, 1966 yılında meydana gelen Surtsey patlaması ile yakından bağlantılıdır. Büyük olasılıkla Surtsey'in harekete geçmesi ile oluşmaya başlayan ada, 8 Ağustos 1966 tarihinde yüzeye çıkmıştır. 70 metre yüksekliğe kadar ulaşan ada daha sonraki dönemlerde bölgede sık sık yaşanan dalga ve rüzgâr erozyonu nedeniyle giderek küçülmüş ve sonunda, aynı yıl içinde yeniden su altına gömülmüştür.
Reichstag (Alman İmparatorluğu)

Reichstag'ın hükûmetleri atama veya görevden alma konusunda resmi bir hakkı yoktu, ancak çağdaş standartlara göre oldukça modern ve ilerici bir parlamento olarak kabul edilir. 25 yaşın üzerindeki tüm Alman erkekler oy kullanmaya hak kazandı ve Reichstag üyeleri genel, evrensel ve gizli oy hakkı ile seçildi. Üyeler, iki üyeli sistem kullanılarak çoğunluk oyu ile tek üye seçim bölgelerinde seçildi. Hiçbir aday oyların çoğunluğunu almazsa, ikinci tur seçim gerçekleşti. 1871'de Reichstag 382 üyeden oluşuyordu, ancak 1874'ten 397 üyeye genişletildi.
Bradford City stadyum yangını

Ev sahibi Bradford City, Lincoln City karşısında Football League Third Division (3. Lig) şampiyonluğunu kutlama planı yapmıştır. İlk yarı sona ererken bir taraftar elindeki sigarayı stadyum sıralarının altına düşürmesi sebebiyle sıraların altındaki yıllardır birikmiş yığınca kağıt parçaları ve çöpler bir anda alev aldı. 5 dakika içinde stadyumun bir kısmının alevler içinde kalması ve taraftarların canlarını kurtarma telaşı nedeniyle yangın 56 kişinin ölümüne 265 kişinin yaralanmasına sebep oldu.
They Might Be Giants

They Might Be Giants (TMBG olarak kısaltılır), 1982'de John Flansburgh ve John Linnell tarafından kurulan Amerikan alternatif rock grubudur. TMBG'nin ilk yıllarında, Flansburgh ve Linnell, genellikle bir davul makinesi ile ikili olarak performans sergilediler. Grup, şarkılarında tipik olarak gerçeküstü, mizahi sözler, alışılmadık enstrümanlar ve absürd alternatif müzik tarzlarıyla tanınır. Kariyerleri boyunca, modern rock ve üniversite radyo listelerinde başarılı oldular.

TMBG 22 stüdyo albümü yayımladı. Flood albümü platinyum sertifika, Here Come the ABCs, Here Come the 123s ve Here Comes Science albümleri altın sertifikası'na sahip oldu. Grup iki Grammy ödülü kazandı. SpongeBob SquarePants (müzikal)'de Tony Ödülleri'ne aday gösterildi. Grup 4 milyondan fazla kayıt sattı.

John Linnell ve Flansburgh gençken büyüdükleri yer olan Lincoln, Massachusetts'da tanıştılar. Lincoln-Sudbury Bölge Lisesine giderken birlikte şarkı yazmaya başladılar, ancak o sırada bir grup kurmadılar. İkisi liseden sonra ayrı üniversitelere gitti ve Linnell, Rhode Island'da yeni bir dalga grubu olan The Mundanes'e katıldı. İkili, kariyerlerini sürdürmek için Brooklyn'e (aynı gün aynı apartmana) taşındıktan sonra 1981'de yeniden bir araya geldi.

İlk konserlerinde They Might Be Giants, El Grupo De Rock and Roll (İspanyolca "Rock ve Roll Band") adı altında performans sergiledi çünkü gösteri Central Park'ta bir Sandinista mitingiydi ve seyircilerin çoğunluğu İspanyolca konuşuyordu. Kısa süre sonra grup bu unvanı bir kenara bırakarak, They Might Be Giants (George C. Scott ve Joanne Woodward'ın başrollerini paylaştığı) filminin adını aldı.

Bir röportajda John Flansburgh, "They Might Be Giants" sözlerinin sevdikleri, ileriye dönük bir şey olduğunu söyledi. John Linnell daha önceki bir radyo röportajında ​​grubun isminin "kulağa çok paranoyak gelen bir şey" olarak tanımlamıştı.

They Might Be Giants grubu kariyeri boyunca, 22 stüdyo albümü, 10 derleme albüm, 10 canlı albüm, 8 EP, 7 video ve 11 single yayımladı.
NGC 6822

NGC 6822 (ayrıca Barnard'ın Galaksisi veya IC 4895 olarak da bilinir), Yay takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 1,6 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan bir çubuklu düzensiz galaksidir. Yerel Grup'un bir parçası olan galaksi, Edward Emerson Barnard tarafından 17 Ağustos 1884 yılında keşfedilmiştir. Samanyolu'na en yakın galaksilerden biridir. Küçük Macellan Bulutu ile benzer bir yapı ve kompozisyona sahiptir.

Amerikalı büyük astrofizikçi Edwin Hubble, 1920'li yıllarda NGC 6822'deki üç yıldız kümesini gözlemlemişti. Tüm galaksilerde bulunan bu yıldız kümeleri, 100 bin ile 2 milyon yıldızı bünyesinde toplarken, şimdiye kadar kendi galaksileriyle aynı yaşta oldukları düşünülmekteydi.

Astronomlar, NGC 6822 galaksisinin yıldız kümelerinin değişik dönemlerde biçimlendiğini belirleyerek, bunlardan ilki olan Hubble 7'nin Samanyolu ve Evren'le aynı, yani 15 milyar yaşında, Hubble 8'in 1,8 milyar yaşında ve Hubble 6'nın da yaklaşık 100 milyon yaşında olan en genç yıldızlara sahip bulunduğunu ortaya çıkarmışlardır.

NGC 6822’nin galaksimiz Samanyolu’ndan çok farklı bir biçimi vardır, bu galaksi de bizimki kadar yaşlıdır ve buna mukabil büyük çapta yeni yıldız kümeleri yaratmaya devam edecek kadar da aktiftir.
İspanya'da siyaset

İspanya'da siyaset, 1978 Anayasası'nın oluşturduğu çok partili bir parlamenter monarşi çerçevesinde yürütülmektedir. İspanya, ulusal egemenliğin, devletin yetkilerinin yayıldığı halkın içinde yer aldığı, sosyal ve demokratik bir egemen devlet olarak olarak kurulmuştur.

İspanya, anayasal bir monarşi olup Kral devletin başı olup sembolik yetkilere sahiptir. Yürütme erki, başbakan, başbakan yardımcıları ve Bakanlar Kurulu'nu oluşturan diğer bakanlar tarafından bütünleştirilen hükûmet tarafından icra edilmektedir. Yasama yetkisi, Temsilciler Kongresi ve Senato tarafından oluşturulan iki meclisli bir meclis olan Cortes Generales'e aittir. Yargı, yürütme ve yasama organından bağımsız, yargıçlar ve hakimler tarafından Kral adına yönetilmektedir. İspanya Yüksek Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi'nin ayrı bir mahkemesinin yetki alanı olan anayasal meseleler dışındaki tüm işlerden üstün olan, tüm İspanya topraklarında yargı yetkisi bulunan en yüksek mahkemesidir.
Maymunlar Gezegeni (roman)

Çok uzak olmayan bir gelecekte üç uzay gezgini; verimli ormanları, yaşanabilir iklimi ve temiz havasıyla Dünya’ya fazlasıyla benzeyen bir gezegene iniş yapar. Bu gezegen her yönüyle kusursuz gözükse de aslında hiçbir şey göründüğü gibi değildir. Gerçek, çok geçmeden açığa çıkar: Bu gezegende insanlar vahşiyken, uygar maymunlar onların efendileridir. Henüz maceranın başında yol arkadaşlarından kopup tek başına mücadele etmek zorunda kalan Ulysse Mérou, bu cennet görünümlü cehennemden kurtulmanın yollarını tek başına bulmak zorundadır. Ulysse, insanlığın kurtarıcısı olmayı başarabilecek mi? Yoksa bu lanetli geleceğin son tanığı mı olacak?
Alışkın Değiliz

Şarkının sözü ve müziği Zeki Güner'e aittir. 16 Mart'ta CD olarak piyasaya sürülmüş, 18 Şubat tarihli Nielsen Türkiye Single Listesi'nde de 2 numaraya yükselmiştir.
Tamarin

Tamarinler, sincap büyüklüğündeki Yeni Dünya maymunlarıdır. Callitrichidae familyasının Saguinus cinsindeki primat üyeleridir. aslan tamarinleri, Goeldi'nin maymunları ve marmosetlerle yakın akrabalardır, büyük benzerlikler gösterirler.

Hershkovitz (1977), Saguinus cinsinde on tür tanımladı, daha sonra bunları yüz yapısına göre 33 morfotipe ayırdı. Daha sonraki sınıflandırma, diş ölçümlerindeki farklılıklara dayanıyordu. 2016 yılındaki Taksonomik bir inceleme, tamarinlerin diğer tüm callitrichidlerle kardeş gruplarda olduğunu ve 13-15 milyon yıl önce farklı kollara ayrıldığını gösterdi. Bu sınıf içinde, tarihsel olarak tanımlanmış altı tür grubu vardır, nigricollis, mystax, midas, inustus, bicolor ve oedipus. İnceleme, daha küçük gövdeye sahip nigricollis grubu 8-11 milyon yıl önce ayrılmaya başladı ve araştırmacılar onları ayrı bir cins olan Leontocebus'a taşıdı. 2018'de yapılan bir araştırma, Leontocebus'un Saguinus'un kendi başına bir cins olacak kadar yeterli farklılığa sahip olmadığını bu nedenle onun Saguinus'un bir alt cinsi olarak yeniden sınıflandırması gerektiğini öne sürdü. Bu öneri o zamandan beri önemli bir ilgi gördü. Aynı çalışma, tamarinlerin mistax grubunun Tamarinus alt cinsinde sınıflandırılacak kadar farklı olduğunu buldu. 2021 itibariyle bu öneriler, primatologlar tarafından evrensel olarak kabul edilmemiştir.

Tamarinlerin Rylands ve diğer bilim insanları (2016) ve Garbino & Martins-Junior (2018) tarafından yayınlanan taksonomik incelemelere göre, Saguinus cinsinde 22 tür ve 19 alt tür bulunmaktadır.

tamarin türleri, siyahtan beyaza, kahverengiye kadar çok çeşitli renklerde ve görünümlerdedir. Bıyık benzeri yüz kılları birçok tür için özgündür. Vücut ölçüleri arasında değişmektedir. kuyrukları aralığındadır. ağırlığındadırlar. . Esaret altında, kırmızı karınlı tamarinlerin 20,5 yıla kadar yaşadığı kaydedilmiştir , pamuk tepeli tamarinler ise 23 yaşına kadar yaşayabilir.

Tamarinler, tropikal yağmur ormanları ve açık orman alanlarının sakinleridir. Gündüzleri aktiflerdir. Ağaçlarda yaşarlar, ağaçların arasında hızla koşar ve zıplarlar . Tamarinler, bir veya daha fazla aileden oluşan 40 üyeye kadar olan gruplar halinde yaşarlar. Genellikle gruplar yalnızca üç ila dokuz üyeden oluşur.

Gebelik tipik olarak 140 gündür. Doğumlar genellikle ikizdir . Gruptaki yetişkin erkekler, gençler ve diğer akrabalar, yavruların bakımına yardımcı olur Yaklaşık bir ay içinde yavrular katı yemekleri denemeye başlar, iki ila üç ay sonra tamamen sütten kesilmemiş olsalar da katı yiyecekler yemeye başlarlar. İki yaşında tam olgunluğa ulaşırlar. Tamarinler genellikle çok eşlidir .

Tamarinler günlerinin çoğunu yiyecek arayarak geçirirken, havadaki ve karadaki yırtıcı hayvanlara karşı sürekli tetikte olmaları gerekir. Diğer primatlara göre küçük boyutlarda olmaları nedeniyle yırtıcı kuşlar, yılanlar ve memeliler için kolay hedeftirler.
Oselo

Oselot (Leopardus pardalis), kedigiller familyasının Leopardus cinsine ait türdür. Meksika, Güney Amerika ve Orta Amerika'da yaşayan bu türün uzunluğu kuyruğu ile birlikte 130 cm'e, ağırlıkları ise 8,2 kilogramdan 15,9 kilograma kadar ulaşabilir.

Oselotların yanaklarında 2 siyah çizgi, her kulağının arkasında beyaz 1 benek ve kuyruğunda da halkalar vardır.Oselotların çizgileri de insanların parmak izleri gibi eşsizdir (Bu sayede bir birinden zorda olsa ayırt edilebilirler.).

Alacakaranlıkta ve geceleri tipik olarak aktif olan oselot, yalnız ve bölgesel olma eğilimindedir. Tırmanma, sıçrama ve yüzmede etkilidir. Armadillolar, opossumlar ve lagomorflar gibi küçük kara memelilerini avlar. Her iki cinsiyet de yaklaşık iki yaşında cinsel olarak olgunlaşır; En yoğun çiftleşme mevsimi coğrafi olarak değişiklik gösterse de yıl boyunca üreyebilirler. İki ila üç aylık bir gebelik döneminden sonra dişi, bir ila üç yavru kedi doğurur. Anneleriyle iki yıla kadar kalırlar ve ardından kendi bölgelerini kurmak için ayrılırlar. Oselot, yoğun bitki örtüsü, yüksek av mevcudiyeti ve su kaynaklarına yakınlığı olan alanları tercih eder. IUCN Kırmızı Listesinde Asgari Endişe olarak listelenmiştir ve habitat tahribatı, avlanma ve trafik kazaları nedeniyle tehdit altındadır. Nüfus, menzilinin birçok bölümünde azalmaktadır. Oselot'un insanlarla olan ilişkisi Aztek ve İnka medeniyetlerine kadar uzanıyor; ara sıra insanlar tarafından evcil hayvan olarak tutulmuştur.
Cuma hutbesi

Cuma hutbesi, cuma namazının kılınmaya başlandığı günden bu yana namazın son kısmı olarak okunan derslerdir. Cuma namazının bir parçasıdır. Hutbenin sonunda imam tarafından Nahl Suresi'nin 90. Ayeti okunur.
Bulgarcada harfler ve sesler

Ünsüz harfler, sesli (б, в, г, д, ж, з, дж, дз) ve sessiz (п, ф, к, т, ш, с, х, ч, ц) olarak ikiye ayrılırlar.

Я [й ve а, й ve ъ, ь ve а, ъ ve ъ], ю [й ve у, ь ve у] ve щ [ш ve т] harfleri iki sesin birleşimidir veya (ю ve я için geçerli) önceki ünsüzün yumuşak artı bir ses olduğunun bir işaretidir.

Bazı durumlarda a harfi /ъ/ ve я harfi /йъ/ şeklinde okunur. Bu, vurgu harfe düştüğünde, fiil sonlarında ve bay olarak ifade edilmiş formlarda olur.

İki harfin birleşimiyle yazılan sesler дж ve дз'dır. Ancak, д bir önekin son harfi ve kelimedeki sonraki harf ж veya з olduğunda, bu kombinasyonlar iki ayrı ses olarak okunur (uzun ömürlü, denetim).