Mehmet Kerim Okanşar

Okonşar, Ankara Devlet Konservatuarı'nda müzik eğitimine başladıktan sonra Brüksel Krallık Konservatuarı'ndan mezun oldu. Piyano öğrenimini Avrupa Yüksek Müzik Eğitim Merkezi'nde tamamladı, aynı kurumda kompozisyon ve orkestrasyon alanlarında da ihtisas yaptı. Pek çok uluslararası yarışmaya katılarak ödüller kazandı. 1992 yılında Türkiye'de "Devlet Solistliği" unvanı ile onurlandırıldı.

1961 yılında İstanbul'da doğdu. İlköğrenimini Paris'te tamamladı. Piyanoya Nimet Karatekin'den özel ders alarak başladı. Ankara Devlet Konservatuvarı'na piyano ve kompozisyon öğrencisi olarak kabul edildi. Piyanoda Nimet Karatekin'in, kompozisyonda Necil Kazım Akses'in öğrencisi oldu. Ankara Devlet Konservatuvarı kitaplığının, o dönemlerde, sahip olduğu son derece zengin kaynaklarıyla ve Ankara Fransız Kültür Derneği'nin gene o dönemlerdeki zengin médiathėquei yardımıyla, Boulez, Varėse, Messiaen ve Pierre Schaeffer gibi bestecilerin yapıtlarıyla tanıştı.

Ankara Devlet Konservatuvarında bir buçuk yıl kadar eğitim gördükten sonra, diplomat olan babasının tayini dolayısıyla Brüksel'e yerleşti ve eğitimine Brüksel Kraliyet Konservatuvarı'nda devam etti. Franz Liszt'ten gelen bir ekolün takipçisi olan :fr:Jean-Claude Vanden Eynden'in öğrencisi oldu. Liszt, Weimar'da eğitim verdiği son yıllarında, Marie Jaell'e ders vermişti. Bayan Jaell piyano tekniğinin bilimsel ve fizyolojik temelleri üzerine düşünmekteydi ve olan ve bu konuyu derinleştirmek için Weimar'a gelmişti. Burada Liszt'ten öğrendiklerini, 1930'lu yıllarda, Paris'te, genç bir İspanyol konser piyanisti olan ve tekniğini yeni ve daha güçlü temeller üzerine oturmak isteyen Eduardo del Pueyo'ya aktardı del Pueyo ise, 1960'lı yıllarda Vanden Eynden'in eğitmeni oldu. Bu nedenle Okonşar'ın piyano tekniği kökünde doğrudan Franz Liszt'e dayanır.

Babasının Brüksel'deki görevinden alınması üzerine 1977'de Türkiye'ye dönen Mehmet Okonşar, babasının görevine iade edilmesi üzerine Brüksel'e giderek Vanden Eynden ile eğitimine yeniden başladı. 1980'de Brüksel Konservatuvarının "Premier Prix" (lisans dengi) diplomasını aldı. Babasının ölümünden sonra eğitimine aynı kurumda devlet bursu ile devam etti. Jean-Claude Vanden Eynden'in solist piyanist yetiştirme amacı ile kurduğu "Avrupa Yüksek Müzik Eğitim Merkezi"ne seçilen dört yetenekten birisi oldu. 1986'da Yüksek Piyano Diploması'nı birincilik unvanıyla elde etti. Bu yarışma-sınav'da Arnold Schoenberg'in op.42 Piyano Konçertosu'nu seslendirdi.

Piyano virtüözü Alexis Weissenberg, Okonşar'ın bir kaydını dinledikten sonra kendisini birlikte çalışmak için İsviçre'ye davet etti. Okanşar aynı yıl, besteci Madame Jacqueline Fontyn'in öğrencisi olarak kompozisyon ve orkestrasyon sınıflarına kabul edildi. Bu sırada Messiaen'in öğrencilerinden, Paris Konservatuvarı'ndan Claude Ballif ile çalışma olanağı buldu. 1989'da bu branşlardan mezun oldu.

Pek çok uluslararası piyano yarışmasına katılarak Avrupa ve Amerika'da dereceler alan sanatçı, 1992 yılında Belçika tabiyetini, "çifte Vatandaşlık" statüsüyle aldı. Aynı yıl, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in kendisine sunduğu "Devlet Solist"liği unvanı dolayısıyla, eşi ressam Lale Okonşar ile birlikte Türkiye'ye yerleşti.

kazandı. Piyano yarışmalarının yanı sıra, Belçika'da Enghien şehrinde, Uluslararası Çağdaş Sanatlar Akademisinin düzenlediği "Büyük Enghien Ödülü" yarışmasında, akustik ve elektro-akustik kompozisyon dallarında Birincilik ve Altın Madalya kazandı.

Okanşar, Joseph Silverstein, Charles Dutoit, Christof Escher gibi şeflerin yönetiminde Utah Senfoni, Anvers Filarmoni, Brüksel Opera Orkestrası ile konserler verdi. Konser verdiği şehirler arasında Londra ("Royal Opera House"), Paris ("Salle Gaveau"), New York, San Francisco, Tokyo, Brüksel, Anvers, Amsterdam ("Concertgebouw"), Rotterdam, Roma, Atina, Calgary, Salt LakeCity, Ljubljana bulunur. Tokyo’da P.T.N.A. ("Piano Teachers National Association") yarışmasında jürilik yapan Okonşar, Hamamatsu'daki Yamaha Merkez fabrikalarında "Müzik ve Teknoloji" konusunda bir konferans verdi.

Arnold Schoenberg'in Piyano Konçertosunun şef Christof Escher yönetiminde İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası eşliğinde İstanbul'da ilk seslendirilişini yaptı (1994). Witold Lutosławski'nin piyano konçertosunu Polonya'da seslendirdi ve konser programlarında sıklıkla Anton Webern, Alban Berg, Igor Stravinsky, Karlheinz Stockhausen, Pierre Boulez ve Luciano Berio gibi bestecilere yer verdi.

Müzik teknolojisi alanında çalışmalar yapan sanatçı, Türkiye'de TRT 2 televizyon kanalında, "Müzik Teknolojisi" adında 13 bölümlük bir eğitici dizi hazırlayıp sundu. Müzik ile ilgili Türkçe yazıları Andante müzik Dergisi ve Türk Zeka Vakfı'nın "Oyun" dergilerinde yayınlandı. Konuşmacı olarak çeşitli kurum ve Üniversitelerde teknoloji ve müzik alanlarında sunumlar vermiştir.

Sanatçı 2000 yılında, Merkezi Cambridge'de bulunan, "Who is Who in Music"in yayıncıları olan International Biographical Centrein hazırladığı, "2000 Outstanding Musicians of the 20th Century" kitabına girmeye değer bulunmuştur.

Mehmet Okonşar'ın repertuvarı 17. yüzyıl başlarından ("The Fitzwilliam Virginal Book "), Orlando Gibbons , Giles Farnaby ve benzerlerinden başlayarak, 1980'li yıllara, Karlheinz Stockhausen ve Witold Lutoslawski 'ye kadar uzanır. Repertuvarının dikkat çekici özelliklerinden birkaçı: J.S. Bach'ın en büyük çalgısal eserlerini ("Die Kunst der Fuge ", "Das Wohltemperierte Klavier " ve "Goldberg" çeşitlemelerini ) içermesi ve aynı zamanda Arnold Schoenberg, Alban Berg ve Anton Webern'in tüm piyano eserlerini de kapsamasıdır. Bunların yanı sıra Igor Stravinsky'nin "Petrouchka" süiti ve Karlheinz Stockhausen 'in "Klavierstücke"leri de Okonşar'ın repertuvarı kapsamındadır.

"Özgür Müzik" (Free Music ) ilkesine bağlı olan sanatçı hak sahibi olduğu yayınları (CD ve beste notalarını) sanal ortamda, Genel Kamu Lisansı altında yayınlamaktadır.

Pierre Boulez'in "Üçüncü Piyano Sonatı "nın bir nüshası, Ankara Devlet Konservatuvarı kütüphanede bulunmaktaydı. Bu yapıt öğrenci Okonşar'ı en çok etkileyen unsurlardan bir tanesi oldu. Ankara'da bulunan Fransız Kültür Merkezi'nin o zamanlarda sahip olduğu kapsamlı Médiathèque ile son derece zengin müzik dinleme fırsatlarını Okonşar'a sağladı.

Okonşar'ın eserleri, başından itibaren, korkusuzca alışılmadık biçimleri keşfetmeye ve az denenmiş topluluklar kullanma yönünde oluştu. Seksenli yıllarda atonal Jazz ve benzeri çağdaş akımlardan etkilenen Okonşar, Cecil Taylor ve Bill Evans 'ın çalışmalarıyla tanıştı. Bu etkileşim, Okonşar'ın müziğinde süregelen genişletilmiş serialism ilkelerini yumuşatmış ve esnetmiştir. Diziselcilik (serialism) dışındaki diğer bir önemli etki ise K. Penderecki , I. Xenakis ve G. Ligeti tarafından gelmiştir.

Altmışlı yıllarda Ligeti, Stockhausen, Xenakis, Pousseur ve diğerleri tarafından yapılan elektronik müzik denemeleri orkestrasyon için tamamen yeni ve modern bir yaklaşım oluşturdu. Bunlardan etkilenen Okonşar, geleneksel orkestra ses kaynaklarını ses "envelopes "ları, "formants "lar ve ses "filtreleri " açılarından ele almaya başlanmıştır.

Mehmet Okonşar'ın müziği son derece yapısalcıdır (structuralist ) ve analitik yaklaşımı davet eder. Besteciye göre, bir müzikal kompozisyon için olmazsa olmaz kural, derin bir "organik" yapısallıktır. Bu amaçla Okonşar bilgisayar algoritmik ve sembolik programlama dilleri (özellikle LISP ve "Common Music ") kullanmaktadır.

Okonşar'ın müziğindeki bu zengin ve yapısal iç çekirdek, son derece ayrıntılı, hassas, girift ve rafine bir müzikal yazı ile notaya dökülmektedir.

"GünümüzdeMüziği Düşünmek": Pierre Boulez'in aynı adlı kitabından yola çıkarak, günümüz Türkiye'sinde ve dünyadaki akım ve yönelimlerin eleştirel analizi;Andante Dergisi YazılarıMefisto ile Söyleşiler'' adı altında ve soru-yanıt şeklinde, klasik batı müziğinin Türkiye'ye ithal edilişinden yola çıkarak, günümüzde içinde bulunduğu duruma ve bunun olası nedenlerine kadar yapılan "söyleşiler" dizisi yazıları. Bunlarda "Mefisto", Okonşar'ın pek çok yerde vurgulayarak eleştirdiği popülist yaklaşımı simgelemektedir.