Kasabanın Sırrı (film)

Amerikalı romancı Robert Crichton'ın 1966 yılında yazdığı aynı adlı ilk romanından senaryosunu Ben Maddow ve William Rose'un birlikte uyarlayıp yazdıkları filmi Stanley Kramer yönetmiş, başlıca rollerinde ise Anthony Quinn, Anna Magnani, Virna Lisi, Hardy Krüger ve Giancarlo Giannini oynamışlardır. Stanley Kramer'ın aynı zamanda yapımcılığını da üstlendiği film United Artists tarafından dağıtılmıştır. Filmin Oscar'a aday gösterilen özgün müziğinin bestecisi Ernest Gold'dur. Filmin görüntüleri ise Federico Fellini'nin gedikli görüntü yönetmeni Giuseppe Rotunno'ya aittir.

Filmde II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru İtalya'da şaraplarıyla ünlü Santa Vittoria kasabasının ahalisinin, ürettikleri 1 milyon şişe kaliteli şarabı, geri çekilmekte olan Alman askerlerinden saklamalarının öyküsü mizahi bir dille anlatılmaktadır. Bu bir direnişin öyküsüdür.

"The Secret of Santa Vittoria" çevrildikten iki yıl sonra "Kasabanın Sırrı" adıyla Türkiye'de de gösterime girdi. Bu iki yıl, Avrupa ve ABD kökenli filmlerin bazen çevrildikten çok uzun yıllar sonra Türkiye'de gösterim şansı bulabildiği o dönemler için oldukça kısa bir süre sayılmaktadır.

Film "En iyi kurgu" ve "en iyi özgün müzik" dallarında Oscar'a aday gösterildi, ayrıca 6 dalda birden aday gösterildiği Altın Küre ödüllerinden de "en iyi müzikal film" ödülünü kazandı. Filmde kullanılan müzik parçalarından biri de ünlü mambo Sway'dir (Quién Será).

II. Dünya Savaşı'nın son günlerinde geçen film, genç Fabio'nun (Giancarlo Giannini) Santa Vittoria kasabasına nefes nefese gelip Mussolini'nin öldüğünü ve artık İtalya'da Faşizm'in sona erdiğini kasaba halkına müjdelemesi ile başlar. Kısa süren bir şaşkınlığın ardından kasabalılar bunu kutlamaya başlar. Bir dağ eteğinde bulunan bu şirin kasaba üzümleri ve şarapları ile ünlüdür.

Önceden Mussolini'nin ideallerine kalben inanmış, ancak Faşistlerin kasabadaki temsilcilerinin haksız uygulamalarıyla hayal kırıklığına uğramış olan kasabanın ayyaşı Italo Bombolini (Anthony Quinn) bolca şarap içerek kasabanın yüksek su deposuna tırmanır. Amacı çok önceden Mussolini için kendi yazmış olduğu övgü sloganını silmektir. Ancak çok sarhoş ve halsiz olan Bombolini bunu başaramaz ve yukarıda mahsur kalır. Onu cesaretlendirmek ve aşağıya inmeye ikna etmek için hep bir ağızdan "viva Bombolini" diye bağıran kasabalıların gürültüsünü belediye binasından işiten Faşist konsey üyeleri, onun kasabalının seçtiği yeni lider olduğunu sanarak Bombolini'ye teslim olurlar, ve onu kasabanın yeni belediye başkanı ilan ederler. Karısı Rosa (Anna Magnani) ve kızı Angela (Patrizia Valturri) ile kasabanın meyhanesini işletmekte olan kasabanın ayyaşı Bombolini'nin bir aptal ve soytarı olduğunu düşünen Faşist idareciler onu başkan yaptıklarında kendi şartlarını kolayca kabul ettireceklerini düşünürler.

Sakin günler çabuk sona erer ve bir gün, geri çekilen Alman ordularının yollarının üzerindeki kasabaları tek tek işgal ettikleri ve bu arada Santa Vittoria'nın ünlü şaraplarına el koymak üzere yolda oldukları haberi gelir. Kasabalının tek gelir kaynağı olan bu değerli ürünlerini Almanlara vermeye hiç niyetleri yoktur. Bir milyon şişe kaliteli şarabı kasabada saklayacak tek bir yer vardır, o da Romalılardan kalma yeraltı mahzenleridir. Kasaba ahalisi topyekûn seferber olur ve gece gündüz devam eden sistemli bir çalışmayla şarap şişelerini yeraltı mağaralarının gizli bölümlerine istiflerler.

Kasabaya gelen Alman birliğinin komutanı Yüzbaşı von Prum (Hardy Krüger) kibar ve centilmen bir subaydır. Kasabalının bilerek saklamadığı ve Almanlar için ayırdığı 300.000 şişe şarabın yarısına el koymaya razı olmuşken, karargahtan gelen bir SS subayının devreye girmesiyle işler bozulur. SS subayı Santa Vittoria'nın sürekli olarak şarap sattığı kentteki Cinzano vermut fabrikasından istihbarat almıştır ve hasadın beşte dördünün eksik olduğunu anlamıştır. Kontrol artık von Prum'dan çıkmıştır. SS, konuşmaları için iki kasabalıya işkence yapar ama onlar zaten şarapların saklandığından haberleri olmayan ve kasabalı tarafından baştan beri hapis tutulan eski Faşist yöneticilerdir. Dolayısıyla SS yetkililer kasabada gerçekten başka şarap olmadığı kanaatine varırlar. Ancak bu kez de von Prum aptal yerine konulduğunu düşünür, artık Santa Vittoria'lıların şarapları sakladıklarına kesinlikle inanmaktadır. Son kez silahını Bombolini'nin başına dayar ve meydanda biriken kalabalığı tehdit eder, ancak hiç kimse "kasabanın sırrı"nı açık etmez, ama von Prum da tetiği çekmez ve kendisine hediye edilen bir şişe şarapla kasabayı terkeder.