Marmarabirlik

Marmarabirlik. Tam adı S.S. Marmara Zeytin Tarım Satış Kooperatifleri Birliği olan Marmarabirlik, kaliteli zeytin yetiştirilmesi, hasadı ve pazarlanması amacıyla, 28 Haziran 1954 yılında bölge zeytin üreticilerinin karşılıklı yardım ve dayanışmasıyla kurulmuş olan bir Tarım Satış Kooperatifleri Birliğidir. Marmarabirlik'in kurucu üyeleri sırasıyla Gemlik, Mudanya ve Erdek Zeytin Tarım Satış Kooperatifleridir. Birliğe daha sonra muhtelif zamanlarda katılan Orhangazi, İznik, Edincik, Mürefte ve Marmara Adası Zeytin Tarım Satış Kooperatifleri ile beraber, bugün çalışma bölgesi doğuda İznik Gölü çevresinden başlayarak Marmara Denizi’nin güney sahillerine oradan da Mürefte’ye kadar uzanan toplam sekiz kooperatifin ortaklığının olduğu bir birliğe dönüşmüştür.

2016 yılı içerisinde 62'nci yılını kutlayan Marmarabirlik yıllık zeytin alım, işleme ve satış kapasitesi birlikte değerlendirildiğinde dünyanın en büyük sofralık zeytin üreticisi olarak kabul edilmektedir. Marmarabirlik, yıllık cirosu sayesinde İstanbul Sanayi Odası tarafından düzenlenen Türkiye’nin ilk 500 işletmesi listesi içerisinde yer almaktadır. Ayrıca Bursa Sanayi ve Ticaret Odası'nın (BTSO) her yıl Bursa İli için hazırladığı Bursa İlk 250 Firması Araştırmasında Marmarabirlik, bölgenin en büyük 50 işletmesi içerisinde yer almaktadır. Bunlara ilave olarak Marmarabirlik sahip olduğu 32.500 zeytin üreticisi ortağı ve onların zeytinlerine ve dolayısıyla da ailelerine sağlamış olduğu katma değer ile Türkiye’nin en büyük sosyoekonomik gıda işletmelerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Günümüzde, Marmarabirlik sadece ortaklarının zeytinlerini alan ve işleyerek pazara sunan değil, aynı zamanda ortaklarına üretim teknolojileri, girdileri ve kredileri konusunda da yardımcı olan bir kurumdur. Bu amaçla Marmarabirlik, ortaklarına her yıl ortalama 30 milyon TL civarında ayni ve nakdi kredi tahsis etmektedir.

zeytin, zeytinyağı ve zeytin ezmesi ihtiyacını karşılamaktadır. Marmarabirlik pazarlama ve satış faaliyetleri, yurt içinde 78 ilde toplam 53 bayi ile Türkiye’nin tamamında, yurt dışında ise 15 ülkede (Almanya, Fransa, İngiltere, Hollanda, Avusturya, Danimarka, İsveç, Norveç, İsviçre, Bosna Hersek, KKTC, ABD, Kanada, Avustralya, Türkmenistan) sözleşmeli alıcı ve 34 ülkede sözleşmesiz alıcı ile olmak üzere toplam 49 ülkede gerçekleştirilmektedir.

Marmarabirlik, tüketicileriyle sadece bayiler aracılığı ile değil aynı zamanda İnternet üzerinden de iletişim kurmaktadır. Bunun için İnternette kurumsal ve elektronik ticaret amacıyla kurulmuş iki tane web sitesi bulunmaktadır. Bunlardan ilki marmarabirlik.com.tr sitesi birliğin kurumsal web sitesi olup, tüketici, tedarikçi, bayi ve üreticiler ile olan dijital iletişimini bu sayede yapmaktadır. Bu site Türkçe ve İngilizce dillerinde yayın yapmaktadır ve 1997 yılından bu yana hizmet vermektedir. Diğeri e-marmarabirlik.com sitesi olup, birliğin satmış olduğu ürünleri online olarak tüketicilere ulaştırmak için 2008 yılında kurulmuştur.

Marmarabirlik doğal fermantasyon yoluyla ürettiği sofralık zeytinlerini Marmarabirlik, MB ve Olive Home markaları adı altında tane iriliğine göre teneke, vakum, cam ve pet malzemeden üretilmiş ambalajlar içerisinde satışa sunmaktadır. Paketlenen zeytinlerin tamamında pastörizasyon ve sterilizasyon işlemleri uygulanmakta ve herhangi bir koruyucu madde kullanılmamaktadır. Bunun yanı sıra, modern kontinü sistemlerde üretilen zeytinyağı ise Naturel Sızma ve Riviera tipleriyle, 14 farklı ambalajda piyasaya arz edilmektedir. Ayrıca, cam kavanoz ve teneke kutu ambalajlarda sade ve baharatlı siyah zeytin ezmesi de mevcuttur. Marmarabirlik üretiminin tamamını ambalajlı olarak satmakta ve pazara sunulan sofralık yeşil ve siyah zeytin, zeytinyağı ve zeytin ezmesi ürünleri için toplamda yaklaşık 225 farklı ambalaj kullanılmaktadır.

2014 yılı içerisinde yeniden düzenlenen Sofralık Zeytin Tebliği ile MGA ismi (XL), HPR ismi (L), SPR ismi (M), HSS ismi (S), EXT ismi (XS), ELT ismi (2XS), LKS ismi (3XS) ve MNY ismi de (4XS) olarak değiştirilmiş ve 2015 yılından itibaren Tebliğde belirtilen yeni isimlendirme kullanılmaya başlanmış olup, sektördeki diğer sofralık zeytin üreticileri de aynı isimlendirmeye kullanmaya başlamıştır.

Marmarabirlik, güvenilir ikinci bir marka ihtiyacından hareketle MB markalı ürünlerini, 1 Ocak 2015 tarihinden itibaren piyasaya sunmaya başlamıştır. MB markalı ürünlerin yurt içi dağıtımı için Düzey Pazarlama ile anlaşan Marmarabirlik, MB markalı 40 ürün çeşidi ile toplam 26 bin perakende noktasında yer almaktadır.

Marmarabirlik, piyasadaki organik zeytin ve zeytinyağı talebini karşılamak amacıyla 2015 yılında “Olive Home” markalı organik zeytin ve zeytinyağını da tüketiciye sunmuştur. “Olive Home” markalı organik ürünler, yeni ambalaj tasarımı ile 81 ilde rafa girmiştir.

Marmarabirlik 1954 yılında Gemlik, Mudanya ve Erdek Zeytin Tarım Satış Kooperatiflerinin katılımıyla kurulmuştur. Marmarabirlik'in kuruluşundan bir yıl sonra Orhangazi Zeytin Tarım Satış Kooperatifi Birliğe katılmıştır. Daha sonra 1970 ve 1980’li yıllarda Marmarabirlik üretim kapasitesini arttırmak için bölgedeki diğer tarım satış kooperatiflerini üye olarak almıştır. Bunlardan sırasıyla İznik 1970, Edincik 1976, Mürefte 1986, ve son olarak Marmara Adası kooperatifi 1988 yılında Birliğe katılmış ve günümüzde üye kooperatif sayısı sekize ulaşmıştır.

Bugün için Marmarabirlik toplam 500.000 metre kare alan üzerindeki 136.000 metre kare kapalı alan ve toplam 75.000 ton zeytin depolama kapasitesine sahiptir. Ayrıca Bursa’daki tesislerinde yaklaşık 150 ton/gün zeytin ambalajlama ve yaklaşık 220 ton/gün zeytinyağı işleme ve dolum kapasitesi bulunmaktadır. Bu kapasiteyi yönetebilmek ve kullanabilmek için Birlik genelinde toplamda 600’ü aşkın vasıflı ve vasıfsız personel istihdam edilmektir.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın girişimleriyle, 2004 yılında Dünya Bankası ile müştereken “Birliklerde Lisanslı Depoculuğu Geliştirme Projesi” (BLGP) başlatılmış ve 2005 yılında 5300 Sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu çıkartılmıştır. Böylece tarımsal ürünlerin depolanması ve ticaretinde önemli bir yeri bulunan Birliklerin lisanslı depoculuk sistemine entegre edilmesi hedeflenmiştir.

Projenin toplam maliyeti 70-80 milyon USD olarak öngörülmüş ve Proje bedelinin yaklaşık 35 milyon USD’ı ARIP ikraz anlaşması kapsamında Dünya Bankası’ndan temin edilmesi sağlanmıştır.

Lisanslı depoculuğun temel ilkesini; ürünlerin sağlıklı koşullarda, kalitelerine göre, uygun ücretlerle depolanmasını sağlayarak, hem yerel hem de uluslararası ürün taleplerini zamanında karşılamak, piyasaları da regüle etmek oluşturmaktadır.

Bugün gelinen noktada Türkiye’deki Tarım Satış Kooperatifleri Birlikleri içerisinde lisanslı depoculuğu başarıyla hayata sadece MARMARABİRLİK geçirebilmiştir. Proje kapsamında MARMARABİRLİK, toplam 17.050.000 $’lık yatırım yapmış ve yatırım tutarının % 50 si (8.525.000 $), yapılan protokol çerçevesinde Dünya Bankası kaynaklarından karşılanmıştır.

Tarımsal Ürün Piyasası açısından bir dönüm noktası olan bu proje, 2007 sonu itibarıyla başlatılarak 2008 yılı sonunda tamamlanmıştır. Bu süre içerisinde 7.000 ton kapasiteli Başköy Lisanslı Zeytin Deposu, 8.000 ton kapasiteli Erdek Lisanslı Zeytin Deposu ve 5.000 ton kapasiteli Başköy Lisanslı Zeytinyağı Deposu İnşaatları yapılmıştır. Bu inşaatlarda zeytinin muhafazası için klasik yöntemde kullanılan beton havuzlar yerine, sağlığa daha uygun olan CTP (Cam Takviyeli Polyester) tanklar, zeytinyağı muhafazası içinde Paslanmaz Çelik Tanklar kullanılmıştır.

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan denetimler sonucunda ise 2015 yılının Kasım ayında Lisanslı Depoculuk Faaliyet Belgesi alınmıştır. Böylece zeytin sektöründe dünyada ilk ve tek olan Lisanslı Depoculuk A.Ş. faaliyete başlamıştır. Toplam kapasitesi 13 bin 500 ton olan Lisanslı Depo'nun, muhafaza etme süresi, siyah zeytin için 16 ay olarak belirlenmiştir ve kiralama bedelinin yarısı devlet tarafından karşılanmaktadır.