Halit Kıvanç

Halit Mecit Kıvanç (18 Şubat 1925, İstanbul - 25 Ekim 2022, İstanbul), Türk hukukçu, radyo ve televizyon sunucusu, gazeteci, çevirmen ve yazardır.

Türkiye'de radyo ve televizyon yayıncılığının gelişmesine önemli katkı vermiş bir radyo ve televizyon sunucusudur. 1955 yılından itibaren radyo sunuculuğu yaptı. Olimpiyatlar ve büyük uluslararası spor karşılaşmalarında maç spikerliği yapması; Brezilyalı futbolcu Pelé ile röportajı yapan ilk gazeteci olması ile hatırlanır. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramları'nda her sene TRT Çocuk Şenliği'nin sunculuğunu yaparak şenliklerin simgesi olmuştur.

1925 yılında İstanbul'da doğdu. Annesi Nefise Leman Kıvanç, babası İsmail Kıvanç'tır. Orta öğretimini Pertevniyal Lisesinde, yüksek öğrenimini İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinde tamamladı. Öğrencilik yıllarında Akbaba ve Şut dergilerinde futbol mizahı yaptı; fakültenin çıkardığı aylık Guguk dergisinde yazılar yazdı, spor ve aylık kültür sanat dergilerine yazılar gönderdi. Öğrenimini tamamladıktan sonra üç ay kadar Siirt'in Kozluk (günümüzde Batman iline bağlıdır) ilçesinde hâkimlik yaptı. Üç ay sonra İstanbul'a dönüp gazeteciliğe başladı. Bir yandan da avukatlık stajı yaptı ve birkaç davada avukatlık yaptı; ancak gazetecilik mesleğinde karar kıldı.

Yeni İstanbul gazetesinin sahibi Habib Edip Törehan'ın 1952 yılının Kasım ayında çıkarmaya başladığı Türkiye Spor adlı spor gazetesini günlük olarak hazırlayan ekipte yer aldı. Alp Zirek ve Halit Talayer ile birlikte dönüşümlü olarak bu gazetenin yazı işleri müdürlüğünü üstlendi. Milliyet, Tercüman, Hürriyet, Güneş başta olmak üzere çeşitli gazete ve dergilerde yazar ve yönetici olarak üst düzey görevler aldı.

1955 yılından itibaren [[Türkiye Radyo Televizyon Kurumu|TRT]'de radyo sunuculuğu yaptı. Spor spikerliğine 1956'da basın mensubu olarak gittiği Moskova'da oynanan ve Moskova Radyosu'nun özel yayını ile Türkiye'ye iletilen Fenerbahçe - Dinamo Moskva özel maçını sunarak başladı. Radyonun yanı sıra televizyonda spor spikerliği yaptı. Olimpiyatlar ve birçok büyük uluslararası karşılaşmayı sundu. FIFA Dünya Kupası'nı televizyondan sunan ilk Türk spikerdi. On FIFA Dünya Kupası finalini radyo ve televizyondan nakletti. Brezilya millî takımının ilk defa dünya şampiyonu olduğu 1958 FIFA Dünya Kupası'nda, o sırada yedek oyuncu olan, daha sonra "Pele" olarak tanınacak efsanevi futbolcu Edson Arantes do Nascimento ile röportaj yaptı. Henüz 17 yaşındaki Brezilyalı sporcunun Dünya Kupası'nda 6 gol atmayı başarması üzerine Halit Kıvanç, "Pele'yi keşfeden ilk gazeteci" olarak tanındı ve bu röportaj, Kıvanç'ın en önemli gazetecilik başarıları arasında yer aldı.

1960'larda iki futbol plağı yayımlayarak spor plakları alanında öncülük etti. Plakların ilki, 1965’te, Ezgi Plak tarafından Spor Serisi No.1 notuyla yayımlandı. Bu plağın bir yüzünde sözlerini Halit Kıvanç'ın yazdığı "Şampiyonlar Şarkısı", diğer yüzünde 1964-1965 sezonunda Fenerbahçe'nin attığı ve Halit Kıvanç'ın anlatımı ile kayıt altına alınmış 15 golün anlatımı yer aldı. 1966'da serinin ikinci plağı olarak yayımlanan "Metin Geliyor Metin" adlı plakın bir yüzünde Halit Kıvanç'ın Metin Oktay için yazdığı şarkı, ikinci yüzünde Metin Oktay'ın attığı gollerin anlatımı yer aldı. 1968 yılında Fenerbahçe'nin Şampiyon Kulüpler Kupası'nda İngiltere şampiyonu Manchester City'yi elemesi üzerine Şampiyonlar Şarkısı plağı tekrar basılmış; ancak arka yüzünde "Yerinden Kaydedilen Sesle Fenerbahçe Manchester City Maçı - Halit Kıvanç Anlatıyor" kaydı yer almıştır.

1970'li yıllarda çizgi roman çevirileri yaparak kendine özgü bir çizgi roman dili yarattı. Galyalı Asteriks'in çizgi maceralarından sekiz sayıyı Almanca'dan çevirdi. Günün popüler diline uygun bir dil kullandı. Kitaptaki isimleri için "Hopdediks", "Dertsiziks" gibi kendi uydurduğu sözcükler kullandı. Milliyet Çocuk dergisi için "Rip Kirby" çizgi romanını "Zehir Hafiye" adıyla çevirdi.

Halit Kıvanç, 1983 yılında Cumhurbaşkanlığı Kupası maçını sunarak maç spikerliğini bıraktı. Türkiye'de futbol tarihi ve kültürü üzerine Futbol Bir Aşk (2004) adlı bir kitap yayınladı.

Kıvanç, spor spikerliğinin yanı sıra televizyonda kültür-sanat, müzik eğlence programları da sundu ve Türkiye'de televizyonculukta birçok ilki gerçekleştirdi. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramları'nda yapılan TRT Çocuk Şenliği programlarının değişmez sunucusu idi, şenliklerin simgesi hâline geldi. Televizyonculuk anılarını "Tele Safir" (2015) adlı kitapta anlattı.

Harbiye Açıkhava Tiyatrosu ve İstanbul Spor ve Sergi Sarayı'nda çok sayıda konser ve özel etkinliğin sunuculuğunu üstlendi. 2005'te sunuculukta 50. yılı nedeniyle onuruna bir kutlama yapıldı. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, TSYD ve diğer kuruluşların düzenlediği yarışmalarda 200'ün üzerinde ödül aldı. "Türk halkına temiz bir Türkçe ile saygın ve eğitici çalışmaları ile hizmet vermesi"nden dolayı Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi tarafından "Kariyer" dalında büyük ödüle layık görüldü.

Koyu bir Fenerbahçe Spor Kulübü taraftarı ve Fenerbahçe SK Yüksek Divan Kurulu üyesiydi. Fenerbahçe TV'de Efsanenin 100 Yılı (2007) ve Efsanenin Yeni Yüzyılı (2008) adlı söyleşi programlarını sundu.

2012 yılından itibaren NTV Radyo'da pazar sabahları "Mikrofonda Halit Kıvanç" adlı radyo programını sundu. Ayrıca NTV televizyonunda pazar günleri Halit Kıvanç'la Ustalar NTV Spor'da Futbol Bir Aşk adlı programları sundu.

Aydın Engin'in Halit Kıvanç ile söyleşisini içeren Bir Koltukta Kaç Karpuz: Halit Kıvanç Kitabı adlı kitap 2003 yılında yayınlandı. Kıvanç'ın sanatçı Müjdat Gezen'le söyleşisini içeren ve Gezen'in yaşamını konu alan Ağlama Palyaço Makyajın Bozulur adlı kitap, 2006'da yayımlandı.

Halit Kıvanç, 25 Ekim 2022'de İstanbul'da 97 yaşında öldü. 27 Ekim'de Türkiye Spor Yazarları Derneğinde düzenlenen anma töreninin ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.