15 Temmuz Darbe Girişimine uluslararası tepkiler

15 Temmuz Darbe Girişimine uluslararası tepkiler, bu madde de 15 Temmuz Darbe Girişimi sonrası ülkelerin ve uluslararası örgütlerin ve kişilerin açıklamaları yer almaktadır.

Şansölye Angela Merkel: "Bütün Alman hükûmeti adına, Türk askerî birliklerinin, ülkesinin seçilmiş hükûmetini ve seçilmiş cumhurbaşkanını zor kullanarak devirme girişimini en sert bir şekilde kınıyorum. Tankların sokaklarda olması ve halka karşı hava saldırısında bulunulması hukuk dışıdır."

Dışişleri Bakanı Susana Malcorra: "Türkiye'de gerçekleşen olayları endişe ile takip ediyoruz. Olayların anayasal mekanizmalar çerçevesinde insan haklarına saygılı ve barışçıl şekilde çözüme kavuşmasını umut ediyoruz."

Dışişleri ve Entegrasyon Bakanı Sebastian Kurz: "Hepimiz biliyoruz ki otoriter liderlik tarzından dolayı Cumhurbaşkanı Erdoğan'a karşı direnişler yaşandı ama bu kadar organize bir askerî darbe girişimi hiç kimse tarafından beklenmiyordu. Türkiye'de hukuk devletine ihtiyacımız var. Türkiye'deki bütün güçlerin ihtiyatlı hareket etmesi, demokrasi ve hukuk devletine özen göstermesi gerekiyor. İnsanların hayatları korunmalı, anayasaya aykırı hiçbir davranışta bulunulmamalı."

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev: "Türkiye'de yaşanan olaylar bir yandan Türkiye devletine, diğer yandan Türk halkına, onun iradesine ve seçimine karşı işlenen korkunç bir cinayettir. Türk milletinin ulusal çıkarlarına, ülkenin demokratik yapısına ve hukukun egemenliğine karşı yapılan darbe girişimini kınıyor ve Türk vatandaşlarının demokratik yolla seçtiği iktidarı sonuna kadar destekliyoruz."

Dışişleri Bakanlığı: "Kardeş Türkiye'de yaşanan olaylar bizi ciddi şekilde rahatsız etti ve sarstı. Türkiye milleti ve devleti birlik ve beraberlik sergileyerek demokratik yolla Türkiye halkının seçtiği hükûmete karşı bir grubun yaptığı darbe girişimine çıkmıştır. Kardeş Türkiye halkı ve devletinin yanında olduğumuz kadar, kısa sürede durumun tam olarak sakinleşeceğine ve normalleşeceğine eminiz."

Başbakan Theresa May: "Bu başarısız darbenin ardından Türkiye'nin anayasal düzenine tam olarak uyulması çağrısı yapıyoruz ve hukukun hakimiyetini vurguluyoruz. Daha fazla şiddetten kaçınmak, hayatları korumak ve sükuneti tesis etmek için her şey yapılmalı."

Dışişleri Bakanı Boris Johnson: "Türkiye’de yaşanan olaylardan dolayı kaygı duyuyorum. İngiltere olarak demokratik kurumlara ve seçilmiş hükûmete olan desteğimizin altını çiziyoruz."

Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Bakir Izetbegović: "Ordunun görevi devletini korumaktır, başka bir şey değil. Ordunun kontrolü eline alma hakkı yoktur. Kimin güvenilmez olduğu ortaya çıkmıştır."

Bakanlar Konseyi Başkanı Denis Zvizdić: "Demokrasi hiçbir şekilde darbeyle sağlanamaz. Türkiye, tüm dünya için önemli bir stratejik konuma sahiptir. Bu bağlamda Türkiye'nin istikrarı hem bölge hem de dünya politikası için önemlidir."

Başbakan Boyko Borisov: "İlk defa tanklarla ve F-16'larla devlet binalarına saldırıldığını görüyorum. Gerilimin azalmasını veya rövanşizme dönüşerek ölümlerin ve sorunların artmamasını ümit ediyorum."

Cumhurbaşkanı Sözcüsü Necib Ali Tahir: "Cumhurbaşkanımız, Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Türk halkına yolladığı destek mesajında ülkesinin her türlü darbeyi reddettiğinin altını çizdi."

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lu Kang: "Türkiye'deki durumu yakından takip ediyoruz ve umarız Türkiye en kısa sürede düzen ve istikrara geri kavuşur."

Hükûmet Sözcüsü Getachew Reda: "Etiyopya, Türk halkının ve demokratik seçimle iş başına gelmiş Türk hükûmetinin yanında, demokrasiye yönelik her türlü darbenin karşısında yer almaktadır."

Başbakan Abdelilah Benkirane: "Büyük Türk halkı bütün ulusal bileşenleri sayesinde darbe girişimini reddederek mükemmel bir birlik, sorumluluk ve fedakarlık ruhu örneği göstermiştir. Türk halkını, seçilmiş iradeyi, darbe karşıtı siyasi parti liderlerini ve emniyet güçlerini darbe girişimine karşı gösterdikleri çabadan dolayı kutluyoruz."

Hamas: "Kardeş Türk halkının demokratik seçimlerine karşı yapılan bu çirkin girişimi kınıyoruz. Seçilmiş cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğindeki yüce Türk halkı başta olmak üzere siyasi partileri ve emniyet güçlerini gösterdikleri demokrasi ve özgürlük mücadelesinden ötürü kutluyoruz."

Dışişleri Bakanı Jean-Marc Ayrault: "Fransa, bu darbe girişimini en sert şekilde kınamaktadır. Türkiye'de çok hızlı bir şekilde sükûnetin tekrar sağlanmasını diliyor, ülkenin bu demokrasi sınavından başarıyla çıkmasını umut ediyoruz."

Cumhurbaşkanı Giorgi Margvelaşvili: "Öncelikle Türkiye'de demokratik yollarla seçilen hükûmete destek verdiğimizi ifade etmek istiyorum. Dost ve komşu Türkiye'deki gerginliğin kısa süre içinde sona ereceğinden ve hayatın normale döneceğinden eminim."

Başbakan Giorgi Kvirikaşvili: "Askerî darbe girişimleri demokratik ülkelerde kesinlikle kabul edilemez. Dost ve stratejik ortağımız Türkiye'de demokratik yollarla seçilen bir hükûmetin göreve devam etmesi ve ülkede istikrarın olması bizim için son derece önemli."

Meclis Başkanı Selim el-Cuburi: "Meclise saldırmak ülkenin en yüksek yasama yetkisinin prestijine saldırmak demektir. Anayasal ve hukuki meşruiyete saygı duyulması gerekiyor."

Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başkanlığı: "Kürdistan Bölgesi olarak halkın iradesi ve demokrasinin gözardı edildiği girişimi kınıyoruz. Çünkü şiddet demokrasiye, siyasi istikrara ve birlikte yaşama kültürüne karşıdır. Türkiye vatandaşları, seçilmiş ve meşru hükûmeti destekleyerek darbecilerin başarılı olmasını engelledi. Bu sevindiricidir."

Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani: "bölgede birileri halen darbeyle iktidarları değiştirebileceklerini, tankla, topla, uçakla, helikopterle halk tarafından seçilmiş bir yönetimi alaşağı edebileceklerini zannediyor. Darbeler, tank ve top dönemi artık son bulmuştur."

Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif: "Türk halkının demokrasi ve seçilmiş hükûmetini cesurca savunması bölgede darbelere yer olmadığının ve teşebbüslerin de başarısızlığa mahkûm olduğunun kanıtıdır."

Millî Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Şemhani: "Siyasi değişimin en temel ölçüsü, halkın istek ve iradesinin kendisidir. İran, Türkiye'nin meşru hükûmetini destekleyerek bu ülkedeki istikrar ve güvenliği hedef alan her türlü girişimi halkın çıkarlarına aykırı kabul edip, karşısında duruyor."

Başbakan Binyamin Netanyahu: "İsrail ve Türkiye yakın zamanda ilişkilerin normalleştirilmesine dair bir mutabakata vardı. Türkiye'de hafta sonu meydana gelen dramatik olaylara rağmen söz konusu sürecin devam edeceğini farz ediyoruz."

Başbakan Matteo Renzi: "Türkiye’de yaşanan endişelendirici kontrol dışı durum, bugün yerini, istikrarın ve demokratik kurumların üstünlüğüne bırakıyor. Umuyoruz ki Türk halkı ve Türkiye’de bulunan tüm yabancı vatandaşlar için terslikler ve tehlikeler yaşanmaz. Özgürlük ve demokrasi yolu, her zaman izlenmesi ve savunulması gereken ana yoldur."

Başbakan Justin Trudeau: "Tüm Kanadalıların adına, Türkiye'de yaşanan olaylarla ilgili kaygılarımızı ifade etmek istiyorum. Tüm taraflara itidal çağrısında bulunuyoruz. Kanada, Türk demokrasisinin muhafazasını destekler ve silah zoruyla Türkiye'nin demokratik kurumlarını yıkmak için yapılan tüm girişimleri kınar."

Dışişleri Bakanı Stéphane Dion: "Kanada, Türkiye'deki tüm taraflara ülkenin demokratik kurumlarına saygı göstermeleri, sakin olmaları ve sivillerin güvenliğini korumaları çağrısında bulunuyor. Türk demokrasisini şiddet kullanarak yıkmak isteyen gruplar derhal bu girişimlerini durdurmalı ve şiddet içeren eylemlerden kaçınmalıdır."

Emir Tamim bin Hamad es-Sani: "Anayasal meşruiyetin korunması, hukukun uygulanması, güvenlik ve istikrarın muhafazası için alınacak her türlü önlemde Türkiye'nin yanındayız.

Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev: "Demokratik yollarla seçilen ülke liderinin başında olduğu Türk halkının tüm zorlukların üstesinden geleceğinden ve demokrasiye sahip çıkarak istikrarlı gelişimini sürdüreceğinden şüphemiz yok."

Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev: "Türkiye, Kırgızistan'ın stratejik ortağı, iki ülkenin hakları ise tarihsel ve kardeşlik bağları ile bağlıdırlar. Biz mevcut anayasal düzenin, insan hakları ve özgürlüklerin korunmasının her türlü engeline karşı koyabilen Türk halkının bilgeliğine inanıyoruz. Kırgızistan halkı, Türkiye'nin meşru makamlarına desteğini dile getiriyor ve Türkiye'de barış, hukuk ve düzeni korumaya davet ediyor."

Başbakan İsa Mustafa: "Demokratik toplumlarda halk tarafından iktidara getirilenler devleti yönetir. Türkiye'deki durumun en kısa zamanda istikrara kavuşmasını ve artık masum insanların kurban olmamasını diliyorum."

Emir Sabah el-Ahmed el-Cabir es-Sabah: "Darbecilere karşı meşru başarı ve demokratik zafer ile anayasal kazanımları koruyan Türk halkının iradesini tebrik ediyorum."

Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı: "Dün gece yaşananlarla; özgürlük, demokrasi ve insan haklarının ne kadar önemli olduğu bir kez daha çok çarpıcı bir biçimde ortaya çıkmıştır. Halkın iradesiyle şekillenmiş kurumların silah zoruyla ele geçirilmek istenmesi, bu çağda yeri olmayan eski ve köhnemiş bir zihniyetin yansımasıdır. Bu türden bir kalkışmanın herhangi bir şekilde başarıya ulaşma şansının olmadığı da açıkça görülmüştür. Halkı, siyasi partileri ve medyası ile darbe girişimi karşısında sergilediği örnek dayanışma ve kararlılık, Türkiye'nin karanlık darbeler çağını artık geride bırakmakta olduğunun en güzel işaretidir."

Dışişleri Bakanı Edgars Rinkēvičs: "Türkiye'de demokrasi, insan hakları ve hukuk devletinin korunması konusunda çok endişeliyiz. Darbe girişiminden etkilenen vatandaşlara taziyelerimizi sunuyoruz."

Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Peter Szijjártó: "Bu darbe girişimi, uygulanış biçimi ve hayatını kaybedenlerin sayısına bakarak bir terör faaliyeti olarak adlandırılabilir."

Cumhurbaşkanı Corge İvanov: "Makedonya Cumhuriyeti olarak NATO'nun üyesi olan ve demokrasi yoluyla seçilmiş, global tehditlere karşı önemli bir ülke konumunda bulunan büyük dost ve stratejik ortağımız Türkiye'nin seçilmiş hükûmetini destekliyoruz."

Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanlığı Bakan Yardımcısı Peya Mushelenga: "Namibya; Türk halkının değerlerine ve normlarına önem verilmesini, anayasanın ve hukukun üstünlüğü ilkelerine saygı duyulmasını, demokratik düzenden vazgeçilmemesini savunmaktadır. Afrika kıtasında da benzer darbeler ve darbe girişimleri sıkça yaşanıyor. Bu vesileyle dost ülkelere de demokratik düzenden asla ayrılmamaları yönünde çağrıda bulunuyoruz."

Başbakan Navaz Şerif: "Türkiye'de halkın iradesi ile oluşan demokratik sistemi ve demokratik yollardan seçilmiş liderliği destekliyoruz. Demokrasi ve hukukun üstünlüğünü yıkma girişimini kınıyoruz."

Cumhurbaşkanı Andrzej Duda: "Orta Doğu'da barışın sağlanması için önemli bir konumda olan Türkiye'deki krizin mümkün olduğunca hızlı bir şekilde çözülmesini umut ediyorum."

Başbakan Dacian Cioloş: "Romanya ve Avrupa Birliğinin önemli bir ortağı olan Türkiye için tek yol anayasal düzen ve hukuk devletine dönüştür."

Devlet Başkanı Vladimir Putin: "Devlet hayatında anayasa karşıtı eylemler ve şiddet kabul edilemez. En kısa zamanda istikrarlı anayasal düzenin sağlanmasını diliyorum."

Federasyon Konseyi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Konstantin Kosaçev: "Darbe girişimi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Atatürk'ün belirlediği çizgiden çıkmasına askeri elitlerin gösterdiği bir tepki. Gerçekte nelerin yaşandığını öğrenmek lazım ama bu ülkenin modern tarihini bilen herkes için bunun spontane bir duygu boşalımı ve tesadüf olmadığını çok iyi biliyor. Ancak her ne olursa olsun iktidar mücadelesi anayasal olmayan yollarla yapılmamalı, Ukrayna örneği bu yolun sonunun çıkmaz olduğunu açık bir şekilde göstermiştir."

Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud: "İstanbul ve Ankara'daki darbe girişimini kınıyorum. Türk halkının seçtiği demokrasi yolunun darbe girişimiyle değiştirilmeye çalışılmasının kabul edilemez."

Hükûmet, Türkiye'yi geriye götürmeye çalışan başarısız darbe girişimi kınadı. Ayrıca Türkiye'nin talebi doğrultusunda ülkede faaliyet gösteren Gülen Hareketi'ne bağlı Nile Academy'nin faaliyetleri geçici olarak durdurularak mensuplarının ülkeyi terk etmesi için yedi gün süre verildi.

Dışişleri Bakanlığı: "Suudi Arabistan, kardeş Türkiye'de gerçekleştirilmeye çalışılan darbe girişiminin püskürtülmesinden, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve seçilmiş hükûmetin yönetiminde anayasasal çerçevede işlerin rayına oturmasından memnuniyet duyuyor."

Basın İşlerinden Sorumlu Bakan ve Hükûmet Sözcüsü Muhammed Hüseyin el-Mumeni: "Bölge güvenliği açısından ülke içi istikrarını önemsediğimiz Türkiye'nin bu sıkıntıyı atlatması ve kurumlarının bütünlüğünü koruması beklentisi içerisindeyiz."

Dışişleri Bakanlığı: "Venezuela hükûmeti, tarafları Türkiye Cumhuriyeti'nin meşru ve anayasal kurumları muhafaza çağırarak, kanunlara ve anayasaya saygı çerçevesinde siyasi farklılıkların barışçıl yollarla çözülmesini umut etmektedir."

Komisyon Başkanı Nkosazana Dlamini-Zuma: "Türk halkıyla dayanışma içerisinde olan ve Türk demokrasisine saygı gösteren Afrika Birliği darbe girişimi kınamakta, Türk halkının demokratik seçimle göreve getirdiği meclis ve hükûmeti desteklemektedir."

Üye ülkeler adına ortak bildiri: "Türkiye, AB için önemli bir ortak. AB, demokratik yollarla seçilmiş hükûmeti, ülkenin kurumlarını ve hukuk kaidesini tam olarak destekliyor. Türkiye'de anayasal düzene hızlı bir şekilde dönülmesi çağrısı yapıyoruz."

Komisyon Başkanı Jean-Claude Juncker: "Türkiye, AB için kilit öneme sahip bir ortaktır. AB demokratik bir şekilde seçilen hükûmeti, ülkenin kurumlarını ve hukukun üstünlüğünü destekliyor. Türkiye'de anayasal düzene süratle dönülmeli."

Konsey Başkanı Donald Tusk: "Gerginlikler, zıtlıklar silahlarla çözülemez. Günümüz Türkiye'sinde askerî darbelerin yeri yok. Demokrasi ve hukukun üstünlüğünün bir alternatifi olamaz."

Darbe girişiminin daha ilk saatlerinde konuya dair tweet atmış olan Konsey Genel Sekreteri Thorbjørn Jagland: "Avrupa Konseyine üye hiçbir devletin demokratik yollarla seçilmiş lideri devirmeye yönelik girişimi kabul edilemez."

Konsey Parlamenterler Meclisi Başkanı Pedro Agramunt: "Türkiye üye ülkemiz ve Türkiye'nin demokratik kurumlarını ve yöneticilerini destekliyoruz. Şimdi önemli olan, düzeni sağlamak, sükunet ile demokratik kurum ve prensipleri savunmaktır. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi ve tüm Avrupa Konseyi kurumları destek için Türkiye'nin yanındadır."

Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temcilcisi Federica Mogherini: "Tarafları itidalli olmaya, demokratik kurumlara saygı göstermeye ve şiddete son vermeye çağırıyorum. Toplumsal gerginlikler yalnızca demokratik süreçlerle çözülmelidir.

Dönem Başkanı Frank-Walter Steinmeier: "Kuvvet yoluyla Türkiye'nin demokratik düzenini değiştirmeye yönelik bu girişimi kınıyoruz. Tarafları Türkiye'deki anayasal ve demokratik düzene saygı duymaya, hukukun üstünlüğünü tesis etmeye çağırıyoruz."

Genel Sekreter Lamberto Zannier: "Olayların ardından tarafları sükûnete ve hükûmet ile demokratik kurumlara destek vereye çağırıyoruz. Teşkilatımızın temel değerleri olan özgürlük, hukuk, demokrasi, saygı tabanında Türkiye'yi desteklemeye hazırız."

Genel Sekreter Sözcülüğü: "Birleşmiş Milletler genel sekreteri, askerî müdahalenin kabul edilemez olduğunu vurguluyor. Demokrasi ilkelerine uyum içerisinde, sivil kanun ve anayasal düzenin hızlı ve barışçıl şekilde sağlanması önemli olacaktır."

Genel Sekreter Yusuf el-Karadavi: "Darbe girişimi, İslam hukukuna göre haram ve büyük günahlardan biridir. Girişim, Türk ordusu ile yönelimlerini temsil etmez. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı desteklemek için sokaklara inen halkı takdir ediyoruz."