Camuzağılı, Ceyhan

Türklerin Anayurdu olan Orta Asya da, şimdiki Türkmenistan ile İran arasında kalan bir milyon km2 lik geniş düzlüğe Horasan eli adı verilirdi.

Büyük Selçuklu İmparatoru Alparslan‘ın 1071. Malazgirt zaferini kazanmasıyla, Anadolunun kapıları ardına kadar açılmış, o tarihten sonra Anadolu Türklerin ikinci yurdu olmuştur.

Fatih Sultan Mehmet’le başlayıp Yavuz Sultan Selim ile doruğa ulaşan Osmanlı cazibesine Firuz beyde kapılır. 70 bin çadırla Anadoluya gelir. Padişahın fermanı ile Firuz beye Osmanlı ülkesinde dilediği yerlere iskan etmesi için yetki verilir.  Firuz bey, boy beyleriyle bir kurultay toplantısı yaparak; ’’Beylerim hepimiz bir arada olarak 70 bin çadırla izdiham yaratıyoruz. Ben Anadolunun içinde bir gezi yapacağım. Sizler bu yol üzerinde tarafınızla istediğiniz yerde kalabilir. Oraya yerleşebilirsiniz" der.

Böylece göçü başlatır. Aşiret Doğu Anadoludan, İç Anadoluya, oradan da Akdeniz sahillerine uzanan uzun bir yolculuktan sonra inerler. Bu arada 70 bin çadır yolculuk sırasında istedikleri yerlere yerleşip azalırlar. Mersin'i geçip Çukurovaya vardıkları zaman aşiretin büyük bir kısmı buraya yerleşmek ister.

O zaman Çukurova'da Ramazanoğlu Beyliği hüküm sürüyordu. Firuz beyin aşiretine kucak açarak iskân olmalarına büyük katkı sağlarlar. Rivayete göre bizim aşireti Tepebağ'a yerleştirirler. Tarihçi Ahmet Cevdet Paşa’nın aşiretleri anlatan yazılarına göre Firuz beyden ayrılan boy beylerinin birçoğu da Çukurova'ya yerleşir. Bu aşiretlerden Gırıntılı, Lekavan ve Hacılar aşireti şimdiki Kozan ilçemizin güneyindeki İmamoğlu - Anavarza arasında kalan geniş ovaya yerleşirler. Şuan bu geniş ovada genellikle bu üç aşireti oluşturan köyler yaşamlarını sürdürmektedirler. Bu aşiretlerden mensubu olduğumuz Gırıntılı aşiretini Camızağılı, Üçdut, Sokutaş, Havyalı, Aslanlı ve Topallar köyleri oluştururlar. Gırıntılı aşireti oluşturduğu bu köylerin hinterlandında yaşamlarını çadır hayatı olarak, hayvanları peşinde yaşamlarını sürdürüp giderler. Aşiret yazın yaylada kışın ovada olmak üzere tarım ve hayvancılıkla geçimlerini sürdürüp giderler.

Gırıntılı aşireti hayvanları (koyun, sığır ve atları) peşinde yaşamlarını sürdürüp; gençlerine savaş talimi gibi at yarışları, toy düğünleri, ata güreşleri yaptırırlar kendileri de coşarlardı. Tarihçi Ahmet Cevdet Paşa Maruzatım adlı eserinde "Ovadaki aşiretler çok cengâver ve bahadırlar ama gırıntılı ekradı daha da yeğindi" diyerek bu aşireti taltif eder.  Gırıntılı aşireti hayvanları peşinde çadır hayatını devam ettirirken Karahasanlı ve Karacalı sülalesi, tarihi kaynaklara göre Karahasanlı sülalesinin atası Kara Mahmut ve onun ataları ile şimdiki Karacaların ataları şimdiki Camızağılı köyünün geniş düzlüğünde yazın yaylaya kışın höyükler üzerine çadırlarını kurarak yaşamlarını idare ettirip giderlermiş.

Şu an Camızağılı köyünün Haydarağa mahallesine adını veren Yüzbaşı Haydar'a da geniş arazi verilir. Yüzbaşı Haydar, zamanla Haydar ağa olarak örfünü sürdürür. Şu an Camızağılı köyünün bulunduğu yere mandaları (camızları) için büyük bir ağıl yaptırmış, Gucuroğlu (sarı su) deresi bataklığında akşamları camızağılında toplanırlarmış. Zamanla Haydar ağanın camızlarına bakan işçileri ve askerleri burada bir yerleşim alanı oluşturmuşlar. Haydar ağanın Camızağılı yöresi semti olarak söylenmeye başlamış.

Gırıntılı aşiretinden Kara Hasan oğlu Kara Mahmut ve Karacalı'nın ölümleri sonunda, Kara Mahmut un Kara Hasan arkadaşı Karacalının da Karaca adında oğulları ata birliğini devam ettirirler.

Haydar ağanın ölümü, oğlu Deli Murat'ın da müsrifliği ve işbilmezliği sonucu saltanat sona ermiş, ermiş ama Haydar ağanın camızları da kalmamış. Ama semtin adı Camızağılı olarak süregelmiş.

Yaşamlarını şimdiki Camızağılı köyü çevresinde ezelden beri çadır hayatı yaşayan Kara Hasan ve Karaca o yöreye sahipliğini devam ettirmiş, sonunda kalıcı olarak köylerini oluşturmuşlar. Zamanla yanlarına gelenlerde olmuş. Haydar ağanın camızağılı o yöreye simge olarak adını verdiği için köyün adı da CAMIZAĞILI olarak kalmış.

Hesaplamalara göre Gırıntılı aşiretinin Kozan ovasında adı geçen köylerin sülalelerinin en az 500 yıllık bir yaşam öyküsünü Kara Hasan ve Karacalı sülalesi sürdürmektedir. Bu iki ailenin ataları gene hesaplamalara göre camızağılı olmadan önce bu yörede 300–350 yıllık bir geçmişi vardır.

Bugün Camızağılı köyünün oluşumuna hizmet veren Karahasanlı ve Karacalı ailelerinin geçmişlerine tanrıdan rahmet diler, sülalelerini şerefle idame ettiren kalanlarına da başarılar dilerim.