Manfred von Ardenne

Manfred von Ardenne (20 Ocak 1907 – 26 Mayıs 1997) Alman araştırma ve uygulama fizikçisi ve mucittir. Elektron mikroskopisi, medical teknoloji, nükleer teknoloji, plazma fiziği ve radyo-televizyon teknoloji dahil olmak üzere birçok alanda 600’e yakın patent almıştır. 1928 yılından 1945’e kadar kendi özel araştırma laboratuvarı olan Forschungslaboratorium für Elektronenphysik’i yönetti. II. Dünya Savaşından sonra 10 yıl kadar Sovyetler Birliği atomik bomba projesinde çalıştı ve Stalin Ödülü ile ödüllendirildi. Batı Almanya’ya dönüşünden sonra başka bir özel laboratuvar olan Forschungsinstitut Manfred von Ardenne’de çalıştı.

1907 yılı Hamburg’ta zengin bir aristokrat ailede doğdu. Beş çocuktan en büyükleriydi. 1913 yılında babasının Kriegsministerium’a atanması üzerine Berlin’e taşındılar. Ardenne gençliğinden beri teknolojinin her türüne merak sarmış ve bu ailesi tarafından teşvik edilmiştir. Ardenne’in eğitimi evde özel öğretmenler ile başladı. Berlin 1919’da Realgymnasium’a fizik ve teknolojideki merakını gidermek için katıldı. Okul yarışmasında kamera ve alarm sistemi modelleri sundu ve ilk kez ödüllendirildi.

1923 yılında, 15 yaşındayken, tek tüp telgraftaki kablosuz uygulamaları için çoklu (üç) sistem tüpü ile elektronik tüp için ilk patentini aldı. Bu sırada Ardenne Siegmund Loewe, Ardenne’in akıl hocası olmuş, ile birlikte radyo mühendisliği gelişimini takip etmek için Gymnasium’dan erken ayrıldı. Loewe, Ardenne’in çoklu sistem elektrik tüpünü kullanarak pahalı olmayan Loewe-Ortsempfänger OE333 yaptı. 1925 yılında patent satışları ve yayınlama vergisinden, Ardenne genişbantlı yükselteciyi önemli derecede geliştirdi. Bu televizyon ve radarın gelişiminin temelleriydi.

Abitur olmadan, çünkü Gymnasium’dan mezun olmamıştı, Ardenne üniversite seviyesinde fizik, kimya ve matematik derslerine girdi. Dört dönemin sonunda üniversitenin esnek olmayan sistemi nedeniyle resmi derslerini bıraktı ve kendini eğitti. Kendini uygulamalı fizik için adadı.

1928 yılında nasıl isterse kullanabileceği mirasına kavuştu ve radyo-televizyon ve elektron mikroskopisi üzerine çalışmalarını yürütmek üzere kendi özel araştırma laboratuvarı olan Forschungslaboratorium für Elektronenphysik’i Berlin’de kurdu. Elektron tarama mikroskopu icat etti. Laboratuvarını vergi ile finanse etti ve icatlarından ve diğer endişelerindeki sözleşmelerinden teslim alındı. Örnek olarak nükleer fizikteki ve yüksek frekans teknolojisindeki çalışması Wilhelm Ohnesorge tarafından yönetilen Reichspostministerium tarafından finanse edildi. 1940 yılında M von Ardenne kendi tesisinde çalışacak üst seviye personelin, örnek olarak nükleer fizikçi Fritz Houtermans, ilgisini çekti. Ardenne ayrıca izotop ayrıştırması üzerinde de çalışma yürüttü. Ardenne’ın laboratuvarındaki ekipman listesi özel bir laboratuvar için etkileyiciydi. Örnek olarak 10 Mayıs 1945’te Rus fizikçiler Isaak Kikoin, Lev Artsimovich, George Flyorov ve V.V. Migulin eşliğinde NKVD Albay V. A. Makhnjov tarafından ziyaret edildi. Elektron mikroskobu, 60 tonluk kiklotron ve plazma-iyonik izotop ayırma donanımı da dahil olmak üzere yürürtülen çalışma ve ekipmanları övdüler.

Ağustos 1931 Berlin Radyo Şovunda Ardenne, iletim ve alım için katot ışını tüpü kullanarak dünyanın ilk halka açık televizyon sistemi gösterisini verdi. 24 Aralık 1933’te Ardenne televizyon resimleri ilk alımını yaptı ve ardından halk televizyonları servisi için testler yürüttü, 1934. Dünyanın ilk elektronik tarayan televizyon servisi 1935 yılı Berlin’de başladı, 1936 Yaz Olimpik Oyunları yayını Berlin’den tüm Almanya’ya yayıldı.

Von Ardenne, Gustav Hertz, Nobel Ödülü kazanan ve Siemens’teki Araştırma Laboratuvarı II nin yöneticisi, Peter Adolf Thiessen, Berlin Humboldt Üniversitesi ordinaryüs profesörü ve Berlin’deki Kaiser-Wilhelm Institut für physikalische Chemie und Elektrochemie (KWIPC) yöneticisi, ve Max Volmer Berlin Technische Hochschule’da ordinaryüs profesör ve Fiziksel Kimyasal Enstitü yöneticisi, bir takım oluşturdular. Takım, Ruslar ile ilk temas kuranın daha sonrasında da sözcü olacağı üzerine anlaştılar. Takımın üç amacı vardı: (1) Enstitü yağmasını önlemek, (2) Minimum kesinti ile işlerine devam etmek ve (3) kendilerini geçmişteki politik davalara karşı korumak. İkinci Dünya Savaşı’nın sonundan önce, Thiessen, NSDAP üyesi, komünist teması vardı. 27 Nisan 1945’te Thiessen Ardenne’in enstitüsüne büyük bir Sovyet Ordusu ile birlikte zırhlı araçta geldi.

Dört takım üyesi de Sovyet Birliği’ne alındı. Von Ardenne Enstitü A, Sinop, başına geçti. Lavrentij Beria ile ilk toplantılarında von Ardenne’den Sovyet atomik bomba projesinin bir parçası olmasını istedi ama von Ardenne fark etti ki katılımı Almanya’ya geri dönüşünü tehlikeye atabilir ve obje olarak izotop zengişleştirmesi önerdi.

Aedenne’in Enstirü A 3 hedef içerirdi: (1) İzotopların elektromanyetik ayrışması, Ardenne’ın liderliğinde, (2) İzotop ayrıştırma için gözenekli bariyerler tekniği geliştirme, Peter Adolf Thiessen liderliğinde, (3) Uranyum izotoplarını moleküler teknik ile ayırma Max Steenbeck liderliğinde.

Ingrid Schilling, Alfred Schimohr, Gerhard Siewert ve Ludwig Ziehl de diğer Enstitü A’ya dahil olanlar arasındaydı. 1940’ların sonuna kadar, yaklaşık 300 Alman enstitüde çalışıyordu ve çalışma gücü sadece onlar değillerdi.

Hertz Agudseri’deki Enstitü G’nin başına geçti ve 1950 sonrasında Moskova’ya taşındı. Volmer Moskova’da Nauchno-Issledovatel'skij Institut-9’a gitti. Burada ağır su üzerine çalışacağı bir büro verdiler. Enstitü A’da Thiessen izotop ayırma gözenekli bariyerleri üretiminde yeni teknikler geliştirmek için başa geçti. about 10 km southeast of Sukhumi and a suburb of Gul’rips (Gulrip'shi); after 1950, Hertz moved to Moscow. Volmer went to the Nauchno-Issledovatel'skij Institut-9 (NII-9, Scientific Research Institute No. 9), in Moscow; he was given a design bureau to work on the production of heavy water. In Institute A, Thiessen became leader for developing techniques for manufacturing porous barriers for isotope separation.

Ardenne’in dönüşünden sonra Technische Hochschule Dresden’de Professor für elektrotechnische Sonderprobleme der Kerntechnik (Nükleer teknolojideki özel elektroteknik problemleri profesörü) oldu. Ayrıca 500’den fazla çalışanı ile Doğu Almanya’daki tek özel olarak yürütülen araştırma laboratuvarı olan Forschungsinstitut Manfred von Ardenne araştırma laboratuvarını kurdu. Fakat 1991 Alman uzlaşması sonrasında maddi borçlar nedeniyle çöktü. Ardenne iki kez GDR’ın Ulusal Ödülü’nü kazandı.

1957 yılında DDR "Forschungsrat" üyesi oldu. Bu yılda medikal tanı için endoradiosonde geliştirdi. 1958 yılında "Nationalpreis" ile ödüllendirildi ve aynı yıl "Friedensrat" üyesi oldu. 1959 yılında kendi geliştirdiği elektron ışını fırını için patent aldı. 1961 yılında "Internationale Gesellschaft für medizinische Elektronik und biomedizinische Technik" başkanı seçildi.