1950 FIFA Dünya Kupası

1950 FIFA Dünya Kupası, II. Dünya Savaşı nedeniyle ertelenen fakat 12 yıl aradan sonra tekrar faaliyete geçen Dünya Kupalarının dördüncüsü olan bu turnuva, Brezilya'da, 24 Haziran - 16 Temmuz 1950 tarihlerinde düzenlenmiştir. Brezilya, Temmuz 1946'da FIFA tarafından ev sahibi ülke olarak seçilmiştir. İlk defa Jules Rimet Kupası olarak adlandırılan kupayı, son maçta şampiyonluk için beraberliğin bile yettiği ev sahibi Brezilya'yı 2-1 ile yenen Uruguay tarihinde ikinci defa kazanmıştır. Turnuva grup usulü yapılmış ve kupayı kazanan takım final grubunda en çok puan kazanan takım olmuştur. Final maçı ayrıca, 174.000 civarı seyirciyle Dünya Kupası tarihinin en çok seyirci çeken maçı olarak rekor kırmıştır. İsveç turnuvayı 3. tamamlarken, İspanya da 4. oldu.

Turnuvaya 13 takım katıldı ve maçlar 6 farklı şehirde oynandı. Turnuvaya katılma hakkı kazanan Türkiye ve İskoçya kura çekiminden önce turnuvadan çekildi. Turnuvaya katılma hakkı olan Hindistan ve davet usulü katılan Fransa ise kura çekiminden sonra turnuvadan çekildi.

II. Dünya Savaşı'nın çalkantıları, uluslararası tüm spor faaliyetlerini durdurarak kötü etkilemişti. Ancak futbol, ayaklarının üzerinde durmayı başardı ve FIFA, Temmuz 1946'da Lüksemburg'da bir kongre düzenleyerek Dünya Kupasının yeniden devam etmesi konusunda fikir birliğine vararak 1950'deki turnuvaya Brezilya'nın ev sahipliği yapması kararını aldı.

IV. Dünya Kupası'na sadece 13 takım katıldı. Arjantin ve Fransa gibi büyük futbol ülkeleri bu turnuvaya turnuvaya katılmazken, futbolun beşiği olarak görülen İngiltere ilk kez bu kupada yerini aldı. Elemelerde başarılı olan Türkiye ise mesafe uzaklığı ve maddi imkânların yetersizliğinden dolayı turnuvaya katılamazken, elemelerden başarıyla çıkan ekiplerden Hindistan ise maçları çıplak ayakla oynama isteğinin FIFA tarafından kabul edilmemesi üzerine kupaya katılmadı. 1930 şampiyonu Uruguay, katılmadığı 1934 ve 1938 kupalarından sonra ikinci kez bu organizasyona katıldı.

Kupanın fikstürü 13 takım olmasına rağmen oldukça garip bir şekilde belirlendi. 13 takım 4 farklı gruba ayrıldı. Ancak, ilk iki grupta dörder takım, üçüncü grupta 3 takım, ve son grup sadece 2 takımdan oluştu. Öyle ki, Uruguay Bolivya'yı 8-0 yenerek tek maçla kolayca yarı finalist oldu. 1. Grupta Brezilya, Yugoslavya'nın önünde rahatça yarı finale yükselirken, 2. Grupta İspanya, İngiltere'nin de yer aldığı grubu 3'te 3 yaparak kolayca geçti. Bu grupta ABD, İngiltere'yi Joe Gaetjens'in golü ile 1-0 yenmişti. Ancak İngiliz gazeteleri bu skoru haberleşme hatası olarak yorumlayarak İngiltere'nin ABD'yi 10-1 yendiğini yazmışlardı. 3 takımın olduğu 3. Grupta ise İsveç, son iki dünya kupası şampiyonu İtalya'yı 3-2 yenerek eledi ve turnuvanın önemli sürprizlerinden birine imza attı. Ancak İtalya millî futbol takımının iskeletini oluşturan Torino'nun uçak kazasında 19 futbolcunun ölümü İtalya'yı olumsuz yönde çok etkilemişti.

Gruplarını 1. bitiren Brezilya, İspanya, İsveç ve Uruguay yine değişik bir fikstür düzenlemesi yapılarak Final Turu adı altında grup maçları oynadılar. İlk gün maçlarında Brezilyalı Ademir'in 4 gol attığı maçta İsveç'i 7-1 geçti. Uruguay ile İspanya 2-2 berabere kaldı. 2. gün maçlarında Brezilya, İspanya'yı da 6-1 gibi farklı bir skorla geçince şampiyonluğun en büyük adayı konumuna yükseldi. Uruguay, İsveç'i son dakikalarda bulduğu 2 golle 3-2 yenerek şampiyonluk iddiasını son maç olan Brezilya maçına taşıdı. Brezilya 4, Uruguay 3 puandaydı ve Uruguay'ın şampiyon olması için Brezilya'yı yenmesi gerekmekteydi. Beraberlik hâlinde ise şampiyon Brezilya olacaktı. Maracanã Stadyumu'nda oynanan maçın ilk yarısı 0-0 bitti ve 47. dakikada Friaca'nın golü ile Brezilya 1-0 öne geçince Brezilya'nın şampiyonluğuna kesin gözle bakılmaya başlandı. Uruguay bir mucize gerçekleştirerek son 25 dakikada bulduğu 2 golle 200.000'e yakın Brezilyalı önünde dünya kupasına 2. kez uzandı. Üçüncüyü belirleyecek maçta ise İsveç, İspanya'yı 3-1 yendi. Turnuvanın gol kralı 9 golle Brezilyalı Ademir de Menezes oldu.