Mustafa Balel

1964'te Sivas Lisesi'ni, 1968'de Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Fransızca bölümünü bitirdi. Ardahan Lisesi’ndeki Fransızca öğretmenliğinin ardından burs kazanarak gittiği Fransa’nın Poitiers Üniversitesi’nde Karşılaştırmalı Dünya Edebiyatı üzerine yüksek lisans yaptı.1978-1980 arası İstanbul Atatürk Eğitim Enstitüsü’nde 20. yüzyıl Fransız edebiyatı ve çeviri, 1980-1997 yılları arası İstanbul Bahçelievler Lisesi’nde Fransızca ve edebiyat, 1997-2000 yılları arası Adnan Menderes Anadolu Lisesi’nde edebiyat dersleri verdi.

Edebiyat yaşamına 1972’de Yeni Ortam gazetesinde yazdığı kitap tanıtma yazıları ve edebiyat eleştirileriyle başladı. Gazete ve dergilerde yayımladığı öyküler, eleştiriler ve çevirileriyle tanındı.

Fransızca, Romence, Farsça, Bulgarca gibi çeşitli dillere çevrilen eserlerinde, erkek egemen olarak bilinmesine karşın toplumda el altından uzlaşmalı bir şekilde sürdürülmekte olan anaerkil bir yapının varlığını su yüzüne çıkardığı görülür. Anlatımının sıcaklığı ve insan ruhunun derinliğine inmedeki inceliğiyle dikkatleri çeken, toplum-birey ilişkisi içinde toplumsal konuları işlediği hikâye ve romanlarında belli bir hüzün hakimdir.

1974'te yayımlanan hikâye kitabı; Yazarın Ardahan Lisesi'nde öğretmenliği sırasında yakından tanıma olanağı bulduğu kırsal kesimle ilgili izlenimlerini içeren "İki Canlı", "Abbas'ın Piçi", "Kurbağalar", "Kuduzun Düzü", "Çopurun Dursun", "Ahırdakiler", "Kurtboğan", "Karga Öterken", "Hasır", "Kuyruklu Dünya, "Mahkeme Duvarı", "Kurban Eti", "Makasçının Karısı", "Kumalar" adlı hikâyelerden oluşur.

1977'de yayımlanan hikâye kitabı; "Kiremit Rengi Vazo", "Boşboğaz", "Bir Buçuğu Biraz Geçe", "Ekinler Sarardı", "Filiz Çayı", "Kiraz Küpeler", "Horozlu Ayna", "Can Eriği adlı hikâyelerden oluşur.

Bunlardan ilk dördünde 12 Mart darbesinin ardından insanın gölgesinden korkar hale geldiği sıkıntılı, tedirgin İstanbul yaşamından gerçekçi tablolar çizen yazar, Filiz Çayı' nda, ekmek parası uğruna gittiği Fransa’da, çetin koşullar altında çalışan bir işçinin yurt özlemini anlatır. Kiraz Küpeler’ de bir hastane dönüşü cebindeki parayla çocuğuna bir avuç kiraz almak ya da yol parası etmek arasında yaşadığı ikilemi dile getirir. Horozlu Ayna’ da amca-yeğen iki köylünün mevsimlik işçi olarak geldikleri İstanbul dönüşü trende yaşadıkları acı bir olay, 12. Antalya Altın Portakal öykü yarışmasında başarı ödülü alan Can Eriği adlı öyküde ise kırsal kesimdeki gençlerin cinsel sorunları işlenmektedir.

1983'te yayımlanan öykü kitabında yazarın çocukluk günlerini geçirdiği Sivas’tan 12 Eylül dönemi İstanbul’una, oradan Paris’e uzanan değişik mekânlarda, birbirinden farklı toplum kesimlerinden insanların yaşamlarına ışık tutan sekiz uzun öyküden oluşuyor: “Ayıp Yerleri Yanlış Konmuş Resimler”, “Hatmigül Zamanı”, “Gözyaşı Satıcısı”, “Gurbet Kaçtı Gözüme”, “Vesile”, “Dedemin Bakır Koltukları”, “Bahar Dalı” ve “Rahmetlinin Ardından”. Ayrıca kitabın “Yağmuru Özlemek” adlı son bölümünde Ardahan’ın bir köyünden İstanbul’a göç eden bir ailenin bireylerinin gözüyle okuru yine 12 Eylül günlerine götüren beş kısa öykü yer alıyor: “Feridun”, “Sedef Bacı”, “İdris Usta”, "Emine" ve “Deste''”

1991'de yayımlanan hikâye kitabı; "Gülname", "Turuncu Eleni", "Bir Avuç İstanbul", "Anacık", "Matruşka Bebekler", "Köşküm Var Deryaya Karşı", "Şu Gönül Şarkıları", "Camgüzeli ya da Sürmeli'nin İki Dünyası" adlı hikâyelerden oluşur.

2004'te yayımlanan hikâye kitabı; "Yakın Plan İlişkiler" ("Ağlayan Köşkün Martıları", "Çini Soba ya da Buruk Bir Kayıp İlanı", "Hüznün Öteki Yüzü", "Albüm", "Kanadı Kırık Gönlüm") ve "Eski Defterlerde Solmamış Öyküler" ("Karanfilli Ahmet Güzellemesi", "Mermi Türkülü Gelincik", "Tefçi İsmihan") olmak üzere iki bölümden meydana gelir.

2005'te yayınanan öykü kitabı, yazarın 10-12 yaş grubundaki çocuklar için yazdığı öykülerden oluşuyor: "Nöbetçi Ayakkabıcı Dükkânı", "Erika'nın Kuyruğu", "Safiye Sultan'ın Sırma Saçları", "Geveze'nin Boş Kafesi", "Sabırsız Selim", "Tülbendin Kenarındaki İplik", "Vişneli Dondurma", "Yanlış Ezber", "Tebeşir Tozu".

Eylül Yayınları tarafından 1985 yılında yayımlanan ve yazarın 1983 Yaz'ını geçirdiği Bükreş ile ilgili izlenimlerini aktaran eser, Varlık dergisinde yayımlanan anlatılardan oluşuyor.