SalihHub/Wikipedia-TR-2023-Embedded-Dump huggingface dataset:
Erik Oleson

CBS yapımı Unforgettable, The CW süper kahraman serisi Arrow ve Netflix süper kahraman serisi Daredevil'in üçüncü sezonundaki çalışmaları ile tanınıyor. Ayrıca Netfix yapımı Man in the High Castle'ın belirli bölümlerinde sorumlu yapımcı ve yazar olarak da yer alıyor.

Şov dünyasındaki ilk işi, Kanadalı / Amerikan draması Andromeda'daydı ve "Değiştiremeyeceğimiz Şeyler" bölümü için bir alıntı yazdı. Ayrıca dizinin başka bir bölümü olan "Prens" i de yazacaktı.

Oleson, 2011 yılında CBS draması Unforgettable'a yazar ve yardımcı yapımcı olarak katıldı. 2012'de ayrılmadan önce dört bölüme ("Up in Flames", "With Honor", "Trajectories", "Blind Alleys") katkıda bulundu.

Oleson, 2014 yazında The CW'nin Green Arrow kökenli dizisi Arrow'da yazar ve yardımcı yapımcı olarak işe alındı. İlk katkısı, Beth Schwartz ile birlikte yazdığı üçüncü sezon bölümü "Corto Maltese" oldu. O ve yardımcı yapımcı Keto Shimizu, sezonun altıncı bölümü olan "Guilty"nin ortak yazarlığını yaptı. O ve yönetici yapımcı Marc Guggenheim, 2015'in ilk kısmı ve üçüncü sezonun 10. bölümü olan "Left Behind"ı birlikte yazdılar. Green Arrow düşmanı Brick'i tanıttı. O ve Guggenheim, sezonun on dördüncü bölümü "The Return"'ün senaryosunu yazdı. Yardımcı yapımcı Ben Sokolowski ile birlikte, Sokolowski ve yardımcı yapımcı Wendy Mericle'nin on beşinci sezonu "Nanda Parbat" için bir hikâyesine dayanan bir televizyon programı yazdı. Sezonun sonu, hikâyesini yazdığı 22. bölüm "This Is Your Sword" ile oldu; Brian Ford Sullivan ve Sokolowski, ortak yazarlığını yaptı ve Wendey Stanzler yönetti.

Bir yıllık görev süresinden sonra diziden ayrıldı ve Jack & Bobby ve Arrow'un ortak yaratıcısı Greg Berlanti için yeni bir potansiyel dizi geliştirmeye devam edeceğini belirtti.
Ozan Sağdıç

1934, Balıkesir doğumlu Türk fotoğrafçısıdır. Özellikle 20. yüzyıl'ın ikinci yarısında Hayat mecmuasında başladığı kariyerinde Türkiye'nin görsel belleğine çok önemli katkılarda bulunmuştur.

Ozan Sağdıç, 1934 yılında Balıkesir’de doğdu. Çocukluğunu Edremit’te geçiren Sağdıç, ortaokul eğitimini İzmir Buca’da, lise eğitimini İstanbul Kabataş Lisesi’nde aldı. Fotoğrafla ilk olarak lise son sınıfta tanıştı.

1956’da Hayat mecmuasında foto muhabiri olarak göreve başladı. 1930’lardan başlayıp 50-60’lı yıllara kadar süren Henri Cartier-Bresson’un öncülük ettiği gerçeklik akımını Hayat ile Türkiye’ye taşıyan kuşağın bir temsilcisi oldu. 1959 sonlarında Hayat mecmuasının Ankara bürosuna geçti.

Çağla Çağı isimli bir şiir kitabı olan Sağdıç, A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi ve H.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi’nde sanat dersleri verdi. Ömer Hayyam ve Mevlana’nın rubailerini Türkçeye çevirdi, Nasrettin Hoca fıkralarını manzum tekniği ile anlattı, Nasrettin Hoca’nın fıkralarındaki hicvi, şiirin olanaklarını kullanarak vurguladı.

AFSAD’a onursal üye seçildi. Orada, “Bir Kutu Makine ve Ben” adlı bir sergi açtı. Fotoğraf Sanatı Kurumu kurucu üyeleri arasında yer aldı.

Açmış olduğu sergilerin katalogları yayınlandı: Yaşadığım Ankara’dan Sayfalar, Röportaj Fotoğrafları, Geçen Yüzyıldan İnsan Manzaraları, Doku, Baki Kalan Bu Kubbede, Dünyanın Çocukları, Çocukların Dünyası, Menderes Irmağı Boyunca, En Büyük Dinleyici İsmet İnönü, Doğa’nın Şiiri Kapadokya...

Toplumcu, belgesel fotoğrafın ve fotojornalizmin ilk temsilcilerinden olan Ozan Sağdıç, fotoğraf yaşamı boyunca günlük yaşama esprili bir dille yaklaşan bir tarz yakalamıştır.
Shadows in the Sun (film, 2009)

Shadows in the Sun 2009 yılında vizyona giren Birleşik Krallık yapımı bağımsız film. Yönetmenliğini David Rocksavage'in üstlendiği filmin başrollerinde Jean Simmons, Jamie Dornan, James Wilby ve Ophelia Lovibond yer almaktadır.

Hannah (Jean Simmons) kronik bir hastalık olan sigara esrarına yakalanmış ve ondan daha genç birisi olan Joe (Jamie Dornan) ile beklenmedik bir şekilde dostluk kurmuş birisidir. Hannah yazdığı şiirlerle ve arkadaşı Joe ile güzel zamanlar geçirirken aniden Robert'ın (James Wilby), Kate (Ophelia Lovibond) ve Sam (Toby Marlow) ile gelmesi işleri karıştırır.
Beşiktaş (futbol takımı) 1983-84 sezonu

Hâlen 2 sene önceki şampiyon kadrosuna çok dokunmayan Miliç'li Beşiktaş, sezon öncesi Yugoslavya'dan Şekerbegoviç ve Arnavutoviç'i takıma kattı. İlk yarının ortalarında aldığı 8 maçlık galibiyet serisi ile 4 hafta liderlikte kalan takım, o serinin ardından 6 maçlık gol atamama serisine yakalanınca 4.lüğe kadar indi. Bu seri sonrası yine toparlanacak gibi olsa da 5 maçlık bir golsüz daha serisi alınca şampiyonluk yarışından koptu ve teknik direktör Miliç istifa etti. Takımı son haftalarda Ziya Taner çalıştırdı.

Derbilerde başarılı bir performans gösteren Beşiktaş, Galatasaray'ı 2-1 ve 1-0'lık skorlarla yenerken, Fenerbahçe'ye ilk maç 1-0 yenildi, ikinci maç ise 1-1 berabere kaldılar.
Emiliano Martínez

Damián Emiliano Martínez Romero veya lakabıyla Dibu (d. 2 Eylül 1992), Premier Lig takımı Aston Villa'da ve Arjantin millî takımı'nda kaleci pozisyonunda görev yapan Arjantinli profesyonel futbolcudur.

Arjantin'de televizyon dizisi Mi familia es un dibujo'daki bir animasyon karakterinden sonra "Dibu" (Dibujo'nun kısaltması, İspanyolca'da resim çizmek) lakabını almıştır. Bu lakap, TV dizisi oldukça popüler olduğu zamanda Martínez Independiente'de genç bir oyuncuyken kendisine verildi.

Martínez, 2017'den beri Portekizli iş insanı Amanda "Mandinha" ile evlidir. Çiftin Santi adında bir oğlu ve Ava adında bir kızı vardır.
Amr Verda

Amr Verda (d. 17 Eylül 1993), orta saha pozisyonunda görev yapan Mısırlı millî futbolcudur. A' Katigorias ekiplerinden Ammohostu takımında forma giymektedir.
Kafkas huş faresi

Sarı kahverengidir. Başlarından kuyruk sonlarına kadar siyah bir şerit uzanır. Vücutlarının altı sarı beyazdır. Kendi açtıkları galeri ve yuvalarda barınırlar. Yılda 1-2 defa çiftleşir ve her seferinde 2-6 yavru doğururlar. Uzun bir kış uykusuna yatarlar.
Glikobiyoloji

En dar tanımıyla glikobiyoloji, doğada geniş çapta dağılmış olan sakkaritlerin (şeker zincirleri veya glikanlar) yapısı, biyosentezi ve biyolojisinin incelenmesidir. Şekerler veya sakkaritler tüm canlıların temel bileşenleridir ve biyolojide oynadıkları çeşitli rollerin yönleri çeşitli tıbbi, biyokimyasal ve biyoteknolojik alanlarda araştırılır.

Oxford English Dictionary''' e göre, glikobiyoloji terimi 1988'de Prof. Raymond Dwek tarafından karbonhidrat kimyası ve biyokimyanın geleneksel disiplinlerinin bir araya gelmesi olarak tanımlandı. Bu bir araya gelme, glikanların hücre biyolojisi ve moleküler biyolojisinin çok daha iyi anlaşılmasının bir sonucuydu. Bununla birlikte, on dokuzuncu yüzyılın sonlarında, Emil Fisher tarafından bazı temel şeker moleküllerinin yapısını oluşturmak için öncü çabalar gösteriliyordu.

Şekerler, glikokonjugatlar oluşturmak için diğer biyolojik molekül türlerine bağlanabilir. Glikoproteinler, proteoglikanlar ve glikolipidler, memeli hücrelerinde bulunan en bol glikokonjugatlardır. Ağırlıklı olarak dış hücre duvarında ve salgılanan sıvılarda bulunurlar. Glikokonjugatların kendilerine ek olarak çeşitli glikan bağlanma reseptörlerinin hücre yüzeyinde bulunması nedeniyle hücre-hücre etkileşimlerinde önemli olduğu gösterilmiştir. Protein katlanması ve hücresel bağlanmadaki işlevlerine ek olarak, bir proteinin N-bağlantılı glikanları, bazı durumlarda bir açma-kapama düğmesi olarak işlev görerek proteinin işlevini modüle edebilir.

"Glikomik, genomik ve proteomik gibi, belirli bir hücre tipi veya organizmanın tüm glikan yapılarının sistematik çalışmasıdır" ve glikobiyolojinin bir alt kümesidir.
Babil takvimi

Babil takvimi, 12 kameri aydan oluşan ve yıllık bir ay-güneş takvimidir. Babil'de kullanılan takvim, hem kamerî ve hem de Güneş esaslı olarak düzenlenmiştir. Babil takviminde de gün, günbatımında başlar ve bir sonraki günbatımında sona erer. Sümerde M.Ö. IV binyılın sonu ile III binyılın başlangıcında her bir şehrin kendi takvimi vardı. Rahipler yıldızlı gökyüzünü gözlem yapmakla birçok astronomik sonucu elde etmişlerdir. M.Ö. III binyılda gökyüzü cisimlerinin hareketinin gözlemlemek için yüksekliği 20 m'ye ulaşan çok katlı kuleler inşa ediliyordu. Bu kuleler genellikle tapınakların yanına dikilirdi.

Babil takviminde yıl ilkbahar aylarında başlar ve yıllar reš šatti başlangıç, mišil šatti orta, ve kīt šatti yıl sonu olarak günümüz takviminde olduğu gibi mevsim benzeri bölümlere ayrılırdı. Babilcede ay arḫu ismine karşılık geliyordu. M.Ö. 6. yüzyılda İbranilerin Babil Sürgününde, Babil ay isimleri İbrani takvimine uyarlanarak İbraniler Babil ay isimlerini kullanmaya başladı. Irak ve Levant bölgesinde kullanılan Asur takvimi Iyyar, Tammuz, Ab, Elul, Tishri, ve Adar gibi Babil takvimi ayları bu takvimde yaygın bir şekilde kullanılır. Her ay 29 veya 30 günden oluşuyordu. Yeni yıl yaz gece gündüz eşitliği ile başlıyordu. İbrani ayların isimlerinin çoğunluğu köken itibarı ile Sümer tanrılarının adı ile bağlıydı.

M.Ö. 5. yüzyıla kadar takvim tamamen gözlemseldi ama M.Ö. 499 yılından itibaren 19 güneş yılının 235 Ay döngüsüne göre aylar ay-güneş takvimine göre düzenlenmeye başlandı. Her ne kadar Meton Döngüsü denilsede, Meton muhtemelen bu döngüyü Babillilerden öğrendi.

Yeni ay hesaplanarak Babilliler her yedinci günü kutsal gün olarak kutladılar, bir de "kötü gün" olarak adlandırdılar (yasak faaliyetler için anlamı "uygun olmayan"). Bu günlerde yetkililer çeşitli faailiyetlerden men edilirdi. Ayın 28. günü bir dinlenme günü olurdu. Kutsal günde tanrılar için farklı teklifler vardı.
Çiftlik, Tortum

Çiftlik bu yerleşimin bilinen en eski adıdır. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Çiftlik (چفتلك) olarak geçer.

Çiftlik köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü yerleşimin 1 kilometre güneybatısında kalıntıları tespit edilen kilise, burada eskiden Hristiyan nüfusu barındıran bir yerleşimin bulunduğunu göstermektedir.

Çitflik köyü, Osmanlı idaresinin 1835 yılındaki nüfus tespiti sırasında aynı adla Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlıydı. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte Çiftlik köyündeki 12 hanede 75 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 150 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Çiftlik, 1928 tarihli Osmanlıca nüfus defterine göre Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi. Çiftlik köyü, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 272 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında köyün nüfusu 380 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde 138 kişi okuma yazma biliyordu.

Çiftlik köyünün sınırları içinde bir kilise kalıntısı tespit edilmiştir. Bugünkü yerleşimin 1 kilometre güneybatısında, "Kilise Düzü" olarak adlandırılan yerde kilisenin kuzeydoğu duvarından kireç harçlı parçalar kalmıştır. Adı günümüze ulaşmamış olan eski yerleşimin burada olduğu tahmin edilebilir.
Diyalog (gazete)

Diyalog medya grubu bünyesinde Türksat3A üzerinden izlenebilen TV2020 ve KKTC'de 91.3 frekansından yayın yapan aynı zamanda uydu üzerinden de dinlenebilen Radyo Diyalog kanalları da bulunur.
Ferrari 375 MM

Ferrari 375 MM, Ferrari tarafından 1953'ten 1955'e kadar üretilen spor yarış otomobiliydi. 4.5 L V12 motorunda bir silindirin üniter yer değiştirmesi sebebiyle "375" ve Mille Miglia yarışlarının kısaltması olan "MM" adını aldı. 340 MM'den dönüştürülen dört tane de dahil olmak üzere toplam 26 ünite üretildi.
A Avenger

30 mm'lik 7 namlulu Gatling sistemine dayalı saniyede 70 mermi atabilen çift iğneli ateşleme sistemine sahiptir. Silahı çalıştırmak için iki adet hidrolik motor görev almaktadır. ABD bu silahı kullanmak için A-10 savaş uçağını tasarlamıştır. Uçak içerisinde 1350 mermilik mermi yuvası ile toplam ağırlığı 1,8 tonu bulmaktadır. Etkili menzili 1250 metre, efektif menzili ise 8 km'dir.
Lviv

Lviv (; ; ; ), nüfus bakımından Batı Ukrayna'nın en büyük ve Ukrayna'nın yedinci büyük şehri. Ukrayna'nın kültür merkezlerinden biridir. 2020 verilerine göre nüfusu 755.800'dür. Nüfusunun %88'i Ukraynalı, %9'u Rus, %1'i de Polonyalıdır.

Lviv, özellikle Rus Ukrayna'sında bastırıldığı çarlık döneminde orada gelişen Ukrayna kültürünün önemli bir yayıncılık ve kültür merkezidir. 1661 yılında kurulan ve Sovyet rejimi döneminde Ukraynalı şair ve gazeteci Ivan Franko'nun adını taşıyan üniversite, şehirdeki yüksek öğretim ve araştırma kurumlarından biridir.

Lviv'de filarmonik orkestra ve Lviv Opera ve Bale Tiyatrosu bulunur. Tarihî şehir merkezi, UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'nde yer alır. Tarihi Galiçya bölgesinin merkezi olma özelliğini taşır. Şehir tarihi yapısını 2. Dünya Savaşı'nda korumayı başarmıştır.

13. yüzyılın ortalarında Galiçya Prensi Daniyel Romanoviç tarafından kurulan Lviv, tarihsel olarak günümüzde Ukrayna ve Polonya arasında bölünmüş bir bölge olan Galiçya'nın ana merkezi olmuştur. Doğu-batı rotalarını kontrol eden konumu ve Karpatlar üzerinden geçişleri kontrol etme fırsatı vermesi nedeniyle şehrin tarihi çok kanlı olmuştur.

1349'da Polonyalılar tarafından işgal edilen şehir, kısa zamanda Doğu ile ticaretin merkezi haline geldi. 1356'da Magdeburg Yasası ile ticari ayrıcalık elde elen kentteki ekonominin gelişmesiyle şehre Rutenler (Ukraynalılar), Ermeniler, Yahudiler ve Tatarlar göç etti.

1648'de Kazaklar, 1704'te İsveçliler ve 1772'de Polonya'nın ilk paylaşımında Avusturya tarafından kontrol ve adı olarak değiştirilen şehir, 1914–15'te Rusya tarafından işgal edildi.

Kısa ömürlü Batı Ukrayna Ulusal Cumhuriyeti hükûmeti 1918'de Lviv'de ortaya çıktı, ancak Polonyalılar Ukrayna birliklerini şehirden sürdü ve kontrolü yeniden ele geçirdi. Lviv, 1939'da Sovyetler Birliği tarafından ele geçirildi ve Alman işgalinden sonra 1945'te Sovyetler tarafından ilhak edildi.

Galiçya prensi Daniyel Romanoviç tarafından kurulan kent, adını bu prensin oğlu Lev'den almıştır. Adı ilk kez 1266'da geçen Lviv, 1349'da Polonyalılar tarafından işgal edildi.

Eylül 1914'te Ruslar'ın eline geçen Lviv, Haziran 1915'te Avusturya-Almanya tarafından yeniden alındı. 1918-19'da Polonyalılar, Lviv'i Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti'nin başkenti yapmayı düşünen Ukraynalılar'ı buradan kovdular. 1920'de, Sovyet-Polonya Savaşı'ndan sonra Polonya'da kalan kent, İkinci Dünya Savaşı'na kadar Ukraynalılar'ın çıkardığı karışıklıkların merkezi oldu. 1939'da Polonyalılar, sırasıyla 10 Eylülde Alman Ordusu ve 21 Eylülde Sovyet Ordusu tarafından saldırıya uğradı ve ayın 22'sinde teslim olmak zorunda kaldı.

Bunun üzerine, SSCB'ye bağlanan Lviv, 30 Haziran 1941'de Wehrmacht tarafından yeniden işgal edildi, sonra 28 Temmuz 1944'te Kızıl Ordu tarafından geri alındı.
Gulf Air

Gulf Air (Arapça: طيران الخليج) Bahreyn ve Umman'ın ulusal havayolu şirketidir. Şirket 34 uçaklık bir filoya sahiptir; Afrika, Asya, Avustralya, Avrupa ve Ortadoğu'da 47 tarifeli sefer yapmaktadır. Gulf Air'in hub'ları Bahreyn Uluslararası Havaalanı (BAH) ve Seeb Uluslararası Havaalanı (MCT)'dir. Gulf Air’in mürettebatı 70 farklı dili konuşan 80 farklı milliyetten gelmektedir. Şirketin logosu altın bir şahindir.

1940'lı yılların sonunda Freddie Bosworth adında Britanyalı bir pilot Bahreyn'den Doha ve Dhahran'a uçak-taksi hizmeti vermekteydi. Bosworth 1950'de Gulf Aviation adında bir şirket kurdu. Filo yedi Avro Ansons ve üç de Havilland DH.86B'den oluşmaktaydı. Bosworth 9 Haziran 1951'de yeni aldığı bir de Havilland Dove'un gösteri uçuşunda hayatını kaybetti. 1951-1971 arasında British Overseas Airways Corporation (BOAC) adlı şirket %22 payıyla Gulf Aviation içindeki en büyük hisse sahibi olarak kaldı. Bu yıllarda filosunu yeniledi, Londra'ya uçularını başlattı. Ancak şirket için esas dönüm noktası Bahreyn, Katar, Abu Dabi ve Umman hükûmetlerinin BOAC hisselerini alması oldu. 1 Ocak 1974'te imzalanan Kuruluş Anlaşması ile şirket Gulf Air ismini alarak dört ülkenin ulusal havayolu şirketi olarak çalışmaya başladı.

Summary: Altı kadın ve bir çocuk Bahreyn aktarmalı Avustralya seferini yapmakta olan Gulf Air'e ait uçağa bir oyuncak içinde gizli silah parçaları sokmaya çalışırken yakalandı.

Gulf Air pek çok etkinliğe sponsor olmaktadır. Bunların arasında en prestijlisi Gulf Air Bahreyn Formula 1 Grand Prix'dir. Bu etkinlik Formula 1 sezonunun ilk yarışıdır ve her yıl Mart veya Nisan ayında düzenlenir.
Natalya Vasko

Natalya Lubomyrivna Vasko (19 Ekim 1972 doğumlu) Ukraynalı bir aktris ve televizyon sunucusu. 1999'dan 2019'a kadar Kiev Ulusal Akademik Molodyy Tiyatrosu'nun başrol oyuncusuydu. Kumrunun Yuvası (2017) filmiyle "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" kategorisinde Altın Dzyga ödülünü kazandı. Aynı zamanda Ukrayna Film Akademisi üyesidir.

Vasko, 19 Ekim 1972'de Lviv Oblastı, Chervonohrad'da doğdu. Gençliğinde, prenseslerden canavarlara kadar çok çeşitli roller oynadığı çocuk yaratıcılığı tiyatrosu "Masal" ile uğraştı. Okuldan sonra ikinci denemede 1994 yılında mezun olduğu Kiev Ulusal IK Karpenko-Kary Tiyatro, Sinema ve Televizyon Üniversitesi'ne girdi. 4. sınıftan itibaren Kiev Akademik Drama ve Komedi Tiyatrosu'nda oynadı . 1999'dan 2019'a kadar Kiev Ulusal Akademik Molodyy Tiyatrosu'nun başrol oyuncusuydu.

Vasko'nun ilk evliliğinden Yulia (d. 1997) adında bir kızı vardır. 28 Şubat 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında Vasko, sekiz yıldır birlikte olduğu Andriy Shestov ile evlendi.
Avrupa İklim Değişikliği Programı

Programın hazırlanış amacı Kyoto Protokolü'nün gereklerini yerine getirebilmek için gerekli olan tüm ögeleri belirlemek, geliştirmek ve iyileştirmektir. Bu program uyarınca kabul edilen en önemli çevresel katkılardan biri de Avrupa Birliği'nin kendisinden kaynaklı sera gazı salınımını azaltmak için attığı adımlardır.
Filippo Tommaso Marinetti

Marinetti, geçmişi hatırlatan her şeyi, müzeler ve kütüphaneler dahil yok etmeyi savunan, devrimci bir program olan Fütürist Manifesto'yu hazırladı. Manifesto 20 Şubat 1909'da Fransız gazetesi Le Figaro'da yayımlandı. Marinetti'ye göre "sanat şiddet, zulüm ve adaletsizlik dışında hiçbir şeydir". "Çalışma, zevk ve isyanla coşan kalabalıkların şarkısı söylenmelidir". Marinetti, Faşizm yanlısıydı ve İtalyan Faşist Partisi'nin ilk üyelerinden biriydi.
Sipakapaca

Sipakapaca (kendilerince ? ; İspanyolca sipacapense/sipakapense/sipacapeño ; İngilizce Sipakapense, Sipakapa), Guatemala'nın San Marcos departmanının Sipacapa belediyesinde yaşayan Sipakapalar tarafından konuşulan Maya dilleri ailesinin Kiçe dilleri grubundan bir Kızılderili dilidir. Guatemala'da 2002 sayımına göre etnik 10.652 kişilik nüfustan 5.687 kadarı anadillerini konuşabiliyor.
Kızılca kurbağa

Kızılca kurbağa ya da kırmızılı kurbağa (Bombina bombina), Bombinatoridae (bazen de Discoglossidae) familyasından, Doğu Avrupa'da ve Türkiye'de (Marmara Bölgesi) su kenarları ve çayırlarda yaşayan, boyu en fazla 5 cm olan bir kurbağa türüdür.

Boyu 26–60 mm uzunluğunda ve 2-13.9 g ağırlığındadır. Dişiler biraz daha küçüktür. Bedeni basıktır. Sırt açık gri-kahverengi veya siyahımsıdır. Karın bölgesi kırmızı lekelidir ve adını da buradan alır. Dil daire şeklinde ve ağız tabanına tamamen yapışıktır. Arka ayaklarında yüzme zarı bulunur. Gözler nispeten küçük ve birbirine yakın olduğundan yukarıya yöneliktir.

Tehlike anında, ani olarak ters dönerek bir ürkütme hareketi ve ölü taklidi yapar. Erkeklerde ağız tabanında bir iç ses kesesi bulunur ve oldukça kuvvetli ses çıkarırlar. Ayrıca insanın gözlerinin yaşarmasına neden olan sabun köpüğüne benzeyen zehirli ve aerosol bir salgı bütün vücudunu örter.
Akşar, Bayburt

Köyün eski adı Balahor'dur. Yerleşim 1530 yılı Osmanlı tahririnde, Balahor adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir. 1591 yılı tahririnde sadece erkek nüfus kaydedilmiş olup buna göre yerleşimde tamamı Hristiyan (Ermeni) olmak üzere 276 nefer (erkek) yaşamaktadır. Bu sayıya göre o tarihteki Bayburt kazasının en fazla Hristiyan'ın yaşadığı köy konumundadır. 1642 yılı avarız defterinde Bayburd kazasına bağlı görülen yerleşimde, 12'si Müslüman ve 40'ı Hristiyan olmak üzere toplam 52 hane ile 2 askeri görevli bulunmaktadır. Bu tarihli kayda göre köyde 3'de yeni Müslüman olmuş kişi bulunmaktadır.

1837 yılında sadece erkek nüfusun tespitinin yapıldığı nüfus yoklama defterine göre köyde 44'ü Müslüman 19'u Hristiyan olmak üzere toplam 63 hane bulunmaktadır. Bir ara Gümüşhane sancağına bağlı görülen yerleşim 1876 yılında yeniden Bayburt'a bağlanmıştır. Bu tarihte köyde 92 hanede 330 kişi yaşamaktadır. Yerleşim, 1881'den 1899'a kadar nahiye merkezi olmuştur.

15 Kasım 1991 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye çevrilen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.

Köy, Gümüşhane il merkezine 55  km, Bayburt il merkezine ise 25 km uzaklıktadır. Akşar'ın komşu köylere uzaklığı ise, kuzeyinde bulunan Pamuktaş köyüne 7 km, doğusunda bulunan Nişantaşı ve Taşocağı köylerine 8 km, güneyinde bulunan Kırkpınar köyüne 12 km, batısında bulunan Balkaynak köyüne 9 km uzaklıktadır.
Hîre

Hîre, İslam öncesi Arap tarihinde önemli bir şehirdir. 4 ile 7. yüzyıllar arası Sasani İmparatorluğu'nun vassal devleti ve Göçebe Arapları güneye yerleştirmede yardımcı olan Lahmîler'in başkenti olarak hizmet etmiştir. Hîre'nin Lahmî hükümdarları 10. Sasani imparatoru II. Şapur (337-358) tarafından tanınmışlardır.

4 ile 11. yüzyıllar arası Doğu Kilisesi'nin bir patrikliği olarak Hristiyan merkeziydi. Maysan ( Mayšān) doğumlu belirli bir Mār 'Abdīšo' (), Mār 'Abdā öğretmenliğinde başka bir yerde eğitimini tamamladıktan sonra Hîre'ye gitmiştir. Orada büyük bir saygı kazanmış, bir manastır inşa etmiş ve keşiş hayatı yaşamıştır. Sasani İmparatoru V. Behram, Hîre Kralı al-Mundhir I ibn al-Nu'man'ın desteği ile 420 yılında tacı elde etmiştir. İmparatorluk başkenti Seleukia-Tizpon ( Salīq-Qṭēspōn) dönüş yolunda Bēṯ 'Arbī köyü yakınlarında bu azizle karşılaşmış, çok şaşırmış ve ona büyük bir saygı göstermiştir.

Yaklışık 527 yılından itibaren Hîre, Suriye ve Filistin'de bulunan Bizans destekli Arap devleri Gassaniler ile mücadeleye girmiştir. İki güç, Bizans ve Sasani imparatorlukları için bir vekâlet savaşı olarak işlev görecek şekilde uzun bir çatışmaya girdiler.

531 yılında, Sasaniler, Bizans general Belisarius'u Edessa'nın (günümüzde Türkiye'nin güneydoğusu) güneyinde Callinicum Muharebesi'nde Hîre güçlerinin yardımıyla yendiler. 602 yılında, II. Hüsrev, al-Nu'man III ibn al-Mundhir'i tahttan indirip, Hîre'yi ilhak etti.
Ali Mahir Başarır

3 Eylül 1975 tarihinde Mersin'in Tarsus ilçesinde dünyaya geldi. İlk, orta ve lise öğrenimini Tarsus'ta tamamladı. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Ali Mahir Başarır, yüksek lisansını da aynı üniversitede Kamu Hukuku alanında tamamladı. İstanbul'da serbest avukatlık yaparak iş yaşamına atıldı, Maltepe Spor Kulübü ve Kartal Spor Kulübü'nde yönetici olarak görev aldı.

12 Eylül darbesi sonrasında kapatılan Cumhuriyet Halk Partisi'nin 1992 yılında yeniden açılması üzerine Tarsus ilçe örgütlenmesinde görev alarak aktif siyasi yaşama atıldı. İlk kez 2011 genel seçimlerinde Mersin Milletvekili aday adayı olan Başarır, 24 Haziran 2018 genel seçimlerinde Mersin Milletvekili seçilerek parlamentoya girdi. 25-26 Temmuz 2020 tarihinde gerçekleştirilen 37. Cumhuriyet Halk Partisi Olağan Kurultayında Parti Meclisi üyesi seçildi. TBMM Anayasa Komisyonu üyesidir.
Dalahet Yaylası

Dalahet Yaylası, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı Bereket köyünde bir yayladır. Ardanuç kasabasına 19 kilometre, Bereket köyünün merkezine 3 kilometre uzaklıktadır.

Dalahet adı, Gürcüce Talaheti'den (ტალახეტი) değişime uğramıştır. Talaheti, çamur anlamındaki "talahi" (ტალახი) kelimesinden türemiş olup "çamurlu yer" anlamına gelir. Nitekim bu yer adı, Francis Richard Maunsell'in 1902 tarihli İngilizce "Batum Haritası"nda "Talakhet T." (Talahet Tepesi) adıyla kaydedilmiştir. Bu haritaya göre Talaheti, "Klarjet" ve "Sakhre" köylerinin batısında yer alır.