Avrupa Birliği-Türkiye Karma Parlamento Komisyonu

Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu(KPK) (İngilizce: EU-Turkey Joint Parliamentary Committee, Fransızca: Commission parlementaire mixte UE-Turquie), 14 Mayıs 1965 tarihli Avrupa Parlamentosu Kararı, 22 Haziran ve 14 Temmuz 1965 tarihli, sırasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu kararları, 27 Temmuz 1965 tarihli Türkiye-AET Ortaklık Konseyi kararına dayanarak kurulmuştur. KPK Türkiye-Avrupa Birliği ortaklığının demokratik denetim organıdır.

Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu, Türkiye-AB ortaklığının demokratik denetim organı olarak düşünülmüştür. KPK Ankara Anlaşması'nın 27. maddesi uyarınca oluşturulmuş ve bu "Türkiye ve AET Arasında Bir Ortaklık Yaratan Anlaşma"nın 27. maddesi Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu'nun hukuki dayanağı olmuştur.

"... bir yandan Avrupa Parlamenter Asamblesi, topluluğun Ekonomik ve Sosyal Komitesi ve öteki organları ile, öte yandan, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Türkiye'nin yukarıdaki maddeleri karşılayan organları arasında işbirliğini ve temasları kolaylaştırmak için her türlü tedbiri ..." alma görevini vermiştir. KPK iç tüzüğünün birinci maddesinde de belirtildiği üzere, 14 Mayıs 1965 tarihli Avrupa Parlamentosu Kararı, 22 Haziran ve 14 Temmuz 1965 tarihli, sırasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu kararları 27 Temmuz 1965 tarihli Türkiye-AET Ortaklık Konseyi kararı ile faaliyetine başlamıştır.

Komisyon, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılım sürecine ilişkin konularda görevlidir. Bu çerçevede Komisyon, 12 Eylül 1963 tarihinde Türkiye ile AET arasında Ankara'da imzalanan Ortaklık Anlaşması yanı sıra 3 Ekim 2005 tarihli Hükûmetlerarası Konferans ile başlayan katılım müzakereleri ile mevcut tüm ikili ilişkiler ile Ortaklık Konseyi kararlarının takip edilmesi, analizi ve değerlendirilmesiyle görevlidir. Ayrıca Komisyon, TBMM ve Avrupa Parlamentosu arasındaki ilişkileri güçlendirmekle görevlidir. Komisyon,TBMM ve Avrupa Parlamentosu'na verilen yetki içerisinde Türkiye-AB ilişkileri kapsamında bütün konuları inceleyebilir.

Komisyon, TBMM ve Avrupa Parlamentosu'nun eşit sayıdaki üyelerinden meydana gelmektedir. Komisyon bugün TBMM ve Avrupa Parlamentosunun eşit sayıdaki 25'er milletvekilinden oluşmaktadır. Komisyonun Başkanlık Divanı, KPK iç tüzüğünün dördüncü maddesi uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi Heyeti Başkanı ile Avrupa Parlamentosu Heyeti Başkanı ve birden çok başkan yardımcısından meydana gelir. Hâlihazırda KPK TBMM Kanadı Başkanlık Divanı, Eş Başkan ve iki Eş Başkan Yardımcısından oluşmaktadır.

İlke olarak KPK yılda üç kere toplanır. Komisyon, KPK Eş Başkanları tarafından toplantıya çağrılır. Komisyon toplantılarının bir ay kadar öncesinde Başkanlık Divanı üyeleri bir araya gelerek toplantı programı ve gündemini oluşturmaktadır. İlke olarak oturumlar sıra ile Türkiye'de ve Avrupa Parlamentosu'nun toplandığı şehirlerden birinde yapılır.

İç Tüzük uyarınca Komisyon toplantıları, Komisyon aksine bir karar almadıkça, kamuya açıktır. Ortaklık Konseyi üyeleri, AB Komisyonu ve AB Konseyi üyeleri, Türkiye hükûmetinin temsilcileri ve diğer kişiler komisyonun Başkanlık Divani kararıyla bir toplantıya katılmaya veya bu toplantıda söz almaya davet edilebilirler.

Komisyonun sekreterlik işleri, Avrupa Parlamentosu'nun Sekretaryası ve TBMM KPK Uluslararası Delegasyon Sekretaryası ile işbirliği hâlinde yürütülür. Sekretarya tarafından her oturumun özet tutanağı kaleme alınmakta, KPK Üyeleri'nin düzeltme önerileri alındıktan sonra, gelecek oturumun açılışında tutanağın son şekli Komisyon'un onayına sunulmaktadır.