SalihHub/Wikipedia-TR-2023-Embedded-Dump huggingface dataset:
Maârif-i Umûmiye Nezâreti

Osmanlı Devleti'nde II. Mahmut dönemine kadar eğitim işlerinden sorumlu bir devlet görevlisi bulunmuyordu. Bu dönemde Heyet-i Vükela yani Bakanlar Kurulu'nun kurulmasıyla Evkaf Nazırlığı, eğitim işlerinden sorumlu oldu. İlk önceleri 1838 yılında açılan Rüştiye Mekteplerinden sorumlu olacak Mekatib-i Rüştiye Nezareti kuruldu. Bir aralık Sıbyan Mekteplerini düzene koymak ve Darülfünun kurmak amacıyla geçici olarak bir Maarif Meclisi oluşturuldu. 1841 yılında bu meclisin adı Meclis-i Maarif-i Umumiye oldu. Nihayet 1857 yılında Tanzimat döneminde Maarif-i Umumiye Nezareti adı altında ilk Maarif Nazırlığı kuruldu ve başına ilk Maarif Nazırı olarak Abdurrahman Sami Paşa getirildi.

1869 yılında o zamanki Maarif Nazırı Mahmut Esat Saffet Paşa tarafından hazırlanan Maarif-i Umûmiye Nizamnâmesi ile eğitim siteminde köklü bir değişikliğe gidildi. Medrese sisteminden uzaklaşarak, Rüştiye Mekteplerinden sonra eğitim verecek İdadi Mektepleri kuruldu.

Son Osmanlı Maarif Nazırı 1921 yılının Ağustos ayında görev yapmış olan Abdullah Lami Bey'dir. Bu tarihten sonra bu görevi Ankara'daki Maarif Vekâleti üstlenmiş, sonradan dilde yapılan sadeleştirme sonucu Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı adını almıştır.
Abbas Mirza Şerifzade

Abbas Mirza Mirza Abdülresul oğlu Şerifzade (), Şamahı'nın Yukarı Kale mahallesinde aydın bir ailede doğdu. Babası Mirza Abdülresul, Seyid Azim Şirvani'nin açtığı yeni "Usul-i Cedid" okulunda ders vermekteydi ve Şamahı'nın en saygın eğitimcileri arasında sayılıyordu.

Abbas Mirza oyunculukla ilk kez amcası Mirza Memmed Tağı sayesinde tanıştı. Tiyatro sanatına ilgi duyan Mirza Memmed Tağı dini içerikli oyunlar hazırlıyordu. "Şəbeh" adlı gösterisindeki esir kız rolü için yeğeni Abbas'ı görevlendirir. Kendisi ise bu oyunda Şümür adlı karakteri canlandırır. Ancak Abbas Mirza Şerifzade bu ilk rolünün üstesinden gelemez. Çünkü oyunda cereyan eden olayların en doruk noktasında Şümür, elinde kılıçla esir kızın (Şerifzade'nin canlandırdığı karakter) üstüne yürümekteydi ve o anda çok korkan Abbas Mirza çığlık atarak sahneden izleyicilerin arasında bulunan annesinin yanına kaçtı.

4 Aralık 1937 tarihinde Büyük Temizlik'in zirvede olduğu dönemde casusluk yaptığı gerekçesiyle tutuklandı. Buna delil olarak sık sık ziyaret ettiği İran'ın Gence'deki konsolosluğu ve onlarla sürdürdüğü dostane ilişkiler ile Mikail Müşfik, Hüseyin Cavid gibi sürgüne gönderilen yazarların propagandasını yaptığı iddiası gösterildi. Bu iddiaları reddeden Şerifzade tek suçunun İran'ın konsolosluğuna gitmesi olduğunu belirtti ve orada bulunuş sebebini sadece Azeri sanatına ilgi duyan konsolosluğun daveti olduğunu belirtti. 19 Ekim 1938 tarihinde idamla yargılandığı davada suçlu bulundu ve 16 Kasım 1938 tarihinde kurşuna dizilerek idam edildi.
Selçik, Silopi

Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Kürtçe kökenli Deyredefş olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili Silopi ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili Silopi ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmış, 2011 yılından sonra köye dönüşler olmuştur.

Köy, Şırnak il merkezine 87 km, Silopi ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır. Köy, Silopi'nin kuzeydoğusunda olup, /numaralı Silopi-Habur devlet/uluslararası yoluna 19,2 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Sibir Hanlığı

Sibir Hanlığı (Tatarca: Seber Xanlığı, Seber Yortı, Sıbırca: Sıbır Xanlığı), Cengiz Han'ın oğlu Cuci'nin ulusuna bağlı olan Şiban (Şeyban) sülalesinden İbak tarafından kurulmuş ve 1464 - 1598 yılları arasında Sibirya'da kurulmuş bir Türk hanlığıdır.

1582'de Yermak'ın Kosak birlikleri Çuvaş Burnu Savaşı'nda Küçüm Han'ı yenerek Kaşlık kentini işgal etmesine rağmen Küçüm Han direnişe devam etmiş ve savaş sürerken 1584'te Yermak öldürülmüştür. Ancak 1598'de Obi Nehri muharebesi'nde yenilen Küçüm Han'ın Nogay Orda'ya sığınmasıyla hanlık yıkılmıştır.

Bu son güçlü direncin kalkmasından sonra Rusya'nın önünde Büyük Okyanus'a kadar mukavemet gösterecek hiçbir kuvvet kalmamış ve Rus orduları çok kısa sürede tüm Sibirya'yı ele geçirmeye muvaffak olmuşlardır.
Elif Gökalp

Lise öğrenimini İstek Özel Kemal Atatürk Anadolu Lisesi’nde tamamladı. 2020 yılında İstanbul Bilgi Üniversitesi Medya ve İletişim Sistemleri bölümünden mezun oldu. Şu anda İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümünde eğitimine devam etmektedir.

Aralık 2019'da beIN Sports ekranlarında yayınlanan ‘‘beIN Wellness’’adlı programıyla ekrana çıkan sunucu/spiker kariyerine beIN Sports Türkiye ekranlarında spor spikeri olarak devam ediyor.
Call of Duty: World at War silahları listesi

Treyarch tarafından yapılan Activision tarafından dağıtılan Call of Duty serisinin 5. oyunu olan Call of Duty: World at War oyununun silah listesi.
Albert Popper

Albert Popper (Çekçe: Vojtěch Popper – 1808 – 3 Eylül 1889) Vimperk (Winterberg) belediye başkanı ve Çek-Alman aristokratların bulunduğu Schwarzenberg Evi'nin özel doktoruydu.

Popper, Yahudilerin neredeyse hiçbir hakka sahip olmadığı Avusturya'nın Viyana Üniversitesi'ne katılma hakkını aldı ve 1835'te Farmakoloji doktorasını kazandı. Tıp diplomasını aldıktan sonra ve bir eczane de kurduğu, Schwarzenberg prenslerine ve aristokratlarına doktor olarak hizmet verdiği Vimperk (Winterberg) yerleşti. Burada geçirdiği uzun yıllar boyunca tıp dünyasına 2 önemli eser kazandırmıştır.
José Mari Bakero

Bakero kariyerine 1980 yılında Real Sociedad takımında başlamıştır. 1988 yılına kadar bu takımda oynamıştır. 223 maçta attığı 67 gol ile takımını sırtlamıştır. Güzel performansı ile Barcelona'ya transfer oldu. Burada da çok başarılı bir performans gösterdi. 260 maça çıktı ve 72 gol attı. 9 yıllık Barcelona kariyerindene sonra Deportivo Veracruz takımına transfer oldu. Bu takımda da 17 maçta sadece 3 gol atabildi. Futbolculuk hayatı boyunca 500 maçta 142 gol attı.

İspanya millî futbol takımında ise 7 yıl oynadı. 29 maçta 7 gol attı ve 1994 Dünya kupasından sonra millî takımı bıraktı. Attığı goller onu kariyerinin zirvesine çıkardı. 6 yıl boyunca yardımcı antrenörlük yaptı, eğitim aldı ve 2004-2005 sezonunda Malaga'da ilk Teknik Direktör'lük kariyerine başladı. 2006-2007 sezonunda bir zamanlar çok başarılı bir futbolculuk kariyeri geçirip 8 yıl hizmet ettiği Real Sociedad'ın başına geçti. Ama sadece bir yıl takımının başında durabildi. Sonra da takımdan kovuldu. Romanya'nın Cs Otopeni takımının başına geçirildi ve buraya da uyum sağlayamadı ve ayrıldı.
Safahat (1911)

İlk baskısı 1911 yılında İstanbul’da yapılan eser, 1918 ve 1928 yıllarında tekrar basıldı. Şairin 1911-1933 yılları arasında yazdığı tüm şiirler “Safahat” adı altında yedi ciltlik kitapta toplandığından beri ayrı bir kitap olarak değil, Safahat külliyatının ilk bölümü olarak basılır.

Mehmet Akif’in 1908-1910 yılları arasında Sırât-ı Mustakim’de çıkmış şiirlerden dördü dışında hepsi bu eserde yer alır. Toplam 44 şiir içerir. Eserde Türk toplumunun sosyal ve siyasi sarsıntıları, bu sarsıntılar karşısında insanların tavrı, toplumun çöküntü sebepleri günün olayları ile birlikte ele alınmıştır.

Hasta; yatılı bir okulda vereme yakalanan bir çocuğun, hastalığının geç teşhis edilmesi yüzünden tedavi edilemeyişi ve bulaşma ihtimali nedeniyle okuldan uzaklaştırılışını anlatan manzum hikâyedir.

Tevhid yahud Feryad; şairin alemi, üzerinde milyarca oyun sahnelenen bir sahneye benzettiği; fakir, sakat, mahkûm, esir kimselerin sorunlarına çare aradığı şiirdir.

Küfe; babasının altında öldüğü küfeyi tekmeleyen fakat sonra evine, anasına, kardeşine bakmak için onun altına giren Hasan adlı çocuğun hikâyesini anlatan manzumedir.

İstibdad; II. Abdülhamit dönemindeki baskı ortamını anlatan bir şiirdir. Kocasını tutuklamak isteyenlere direnmeye çalışan bir kadının şahsında insanların gördükleri baskı ve yaşadıkları çaresizlik anlatılır.

Hürriyet; İstibdad şiirinin devamı olan şiirdir. Önceki şiirde anlatılan olaydan iki gün sonra, meşturiyetin ilan edilişi hikâye edilir. Meşturiyetin ilanı ile istibdat devrinde evlerinden alınıp götürülen insanların artık hürriyetlerine kavuşmuş olacakları hissettirilir.

Kocakarı ile Ömer, idarecilere yöneticiliğin nasıl olması gerektiğini anlatan bir hikâyeyi konu edinen şiirdir. İslam halifesi Ömer devrinde geçmiş bir olay, İslam peygamberinin amcası Abbas’ın ağzından anlatılır.
Dramalı Rıza Bey

1890 yılında Yunanistan'ın Drama kentinde dünyaya geldi. Babası Rıfat Bey'dir. İdam edildinde, 12 Haziran 1920 (1336) tarihinde, 30 yaşında olduğu bilgisine göre, doğum tarihi 1890 (1306)'dır. Dramalı Rıza Beyin tütün ticareti ile meşgul olduğu gerekçeli idam kararında belirtilmektedir. Balkan Savaşları sonrasında Drama-Serez bölgesinde yaşadığı ve bu bölgede komitacılık yaptı. Bu dönemde mensubu olduğu “Türk Batı Trakya Komitesi” gizli teşkilatı üyesidir. Batı Trakya’daki bu faaliyetlerinden sonrasında Teşkîlât-ı Mahsûsa elemanlığı yaptı. Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Harbi’ne girmesi üzerine Teşkilât-ı Mahsusa, tarafından çeşitli görevler verilmiş, İtilâf Devletleri ile Mondros Mütarekesi’ni imzalanması sonrasında memleketine dönmüştür. Paris Barış Konferansında alınan karar üzerine, Yunan İşgal kuvvetleri 15 Mayıs 1919 günü İzmir’i işgal etti. Yunanlarla mücadele üzere Batı Anadolu’da başlayan “Mîllî Mücadele Hareketi’nin” ilk öncülerindendi. Daha sonra da Salihli cephe kumandanı Çerkez Ethem Beyle birlikte “Salihli cephesinde” Kuva-yı Milliye’ye yönelik faaliyet ve hizmetlerine devam etti. Salihli Cephesi kumandanı Çerkez Ethem’in isyân bölgesine çağrılmasıyla, Anzavur Ahmet’in ilk isyanında takip ve tenkil görevi aldı. Miralay Kazım Bey, daha sonra Dramalı Rıza Bey ile müfrezesini Biga’ya, Köprülü Hamdi Bey'in emrine gönderdi. Böylece Dramalı Rıza Bey, Akbaş cephaneliğinin basılmasını sağlayan ana aktör olarak yer aldı. Akbaş cephaneliğinden kaçırılan silahlar " bir taarruz kuvveti teşkil ve teçhîz ettikten sonra, Soma ile Akhisar arasında büyük bir taarruz yaparak Yunanları İzmir’den çıkarma amacıyla" Yenice'ye getirildi. Anzavur Ahmet ve Gâvur İmam’ın kuvvetleri Yenice'yi kuşattığında Dramalı Rıza bey, yanındakilerle cephaneleri savunmuş, daha fazla ellerinde tutamayacağını anlayınca da cephaneleri ateşe verip çıkan kargaşadan yararlanarak kaçmışlardır.

Yenice baskını sebebiyle Damad Ferid Paşa'yı suçlayan Dramalı Rıza bey, kimi kaynaklarda Miralay Kazım bey tarafından cezalandırılmış, telâfi amacıyla Damat Ferit Paşa'ya suikast düzenlemeyi teklif etmiştir; kimi kaynaklada intikam almak amacıyla Damad Ferid Paşa'ya suikast düzenlemeye karar vermiştir. Çerkez Ethem kendi hatıratında Dramalı Rıza bey'i Damat Ferit Paşa'yı suikast ile kendisinin görevlendirdiğini söylemiştir. Bursa valiliği görevini yürütmekte olan Hacim Muhittin Bey Çerkez Ethem'i yalanlamış Dramalı Rızayı bu göreve kendisinin gönderdiğini söylemiştir.

Refiki Mehmet Ali Bey ile birlikte Ferit paşaya suikast düzenleme kararı aldı. İstanbul'a gidince bu karardan döndü. Kendisinin öncesinde Kuvayı milliye'ci olduğu ve Akbaş Cephaneliği Baskını sebebiyle, 12 Haziran 1920 de istanbul da Ferit Paşa emri ile idam edildi.
Varyans hesaplanması için algoritmalar

İstatistiksel ölçülerinin bilgisayar ile yapılan hesaplanmalarında varyans hesaplanması için kullanılan algoritmalar pratik sonuçlar elde edilmesinde önemli rol oynamaktadırlar. Varyansın hesaplanması için işe yarar bilgisayar algoritmalarının tasarlanmasında ana sorun varyans formüllerinin veri kare toplamlarının hesaplanmasını gerektirmesindedir. Bu işlem yapılırken sayısal kararsızlık problemleri ve özellikle büyük veri değerleri bulunuyorsa aritmetik taşmalar problemleri ortaya çıkması çok muhtemeldir.

Ancak, 2014 yılında yayınlanan "İstatistikte Altın Oran" adlı bir kitapta, kareler ortalamasının karekökü operatörü yerine, üstel bir işlem içermeyen, sadece dört işlem ve sınırlı toplama operatörü ile hesaplanabilen bir sapma metodolojisi tanımlanmıştır. Tanımlanan bu sapma'nın en dikkat çekici özelliği, ortalama'nın sağı ve solu için, birbirinden bağımsız iki ayrı sapma üretmesidir.

Bu algoritma bir sonlu anakutle verileri için varyansin hesaplanmasına hemen adapte edilebilir: en son satırda ki n - 1 ile bolum yapılacağına n ile bolum yapılır.

toplam_kare ve toplam * ortalama birbirine hemen yakın sayılar olabilir. Bu nedenle sonucun kesinliği hesaplamada kullanılan kayan noktali aritmetiğin doğal kesinliğinden daha az olabilir. Eğer varyans değeri elde edilen veri toplamına karşıt olarak daha küçük ise, bu sorun daha da şiddetle ortaya çıkar.

Sayısal olarak daha kararlı bir algoritma aşağıda verilmiştir. Bu algoritma ortalama hesaplamak için kullanılmak niyetiyle Knuth (1998) tarafından verilmiş <ref>Knuth,D.E. (1998). The Art of Computer Programming, V.2: Seminumerical Algorithms, 3. ed., p. 232. Boston: Addison-Wesley.</ref> ve orada ilk defa Welford(1962) tarafından ortaya atıldığı bildirilmiştir.

Burada dikkati çeken nokta, değerini korumak suretiyle, sadece tek bir bölme işleminin gerekli olması ve böylece çok az bir ekstra maliyetle daha yüksek istatistiksel ölçüler hesaplanabilmesidir.

veri seti elde edildiğini düşünelim. Bu örneklem için örneklem ortalaması 10 olur ve yanlı olmayan anakütle varyans kestirimi 30dur. Hem "I. naif Algoritma" hem de "II. iki geçişli Algoritma" bu değerleri doğru olarak hesaplamaktadırlar.

Bu örneklemin de, birinci örneklem gibi ayni varyans kestirimine sahip olması gerekir. "II. Algoritma" bu varyansı doğru olarak hesaplamaktadır. Fakat "I. Algoritma" sonuç olarak tam 30 yerine 29.333333333333332 sonucu verir. Bu dakiklik kaybının belki kabul edilebilir tolerans olduğu ve "I. Algoritma" kullanılmasının nispeten önemsiz bir hata doğurduğu söylenebilir.

Yine "II. Algoritma" doğru anakütle varyans kestirimi olarak 30 gösterir. Ama "I. Algoritma" kullanılınca elde edilen kestirim hesabı -170.66666666666666 olarak verilir. Bu çok önemli ve yapılmaması gereken bir hatadır; çünkü kavram olarak tanımlamayla varyans değerinin hiçbir zaman negatif olmaması gerekir.
Dimitris Kremastinos

Kremastinos 1 Mayıs 1942'de Herke, Yunanistan'da doğdu. Eski Yunanistan başkanı Andreas Papandreu'nun kişisel doktorluğunu yapmıştır. 1993'ten 1996 yılına kadar Yunanistan Sağlık, Refah ve Sosyal Güvenlik Bakanı olarak hazır bulundu. Ayrıca Ocak 2015'teki Yunanistan Genel Seçimleri'nde Panhellenik Sosyalist Hareketi'nden (PASOK) Oniki Ada Bölgesini temsilen Yunan Parlamentosu'na delege olarak girerek 2019 yılına kadar Yunan Parlamentosu Sosyal İşler Daimi Komitesi Başkanı ve Yunan Parlamentosu Başkan Yardımcısı olarak görev yapmıştır.

Yunanistan Sağlık Bakanı Vasilis Kikilias 8 Mayıs 2020'de yaptığı açıklamada Yunan siyasetçi ve hekim Dimitris Kremastinos'un COVID-19 nedeniyle Atina'da 78 yaşında öldüğünü duyurdu.
Sabite Tur Gülerman

4 Ocak 1927'de, babası Hasan Tur'un görevli olarak bulunduğu Çorum'un Kargı ilçesinde doğdu. Annesi ise Ayşe Kezban Tur (1902-1983)'dur. Ailesi çok kısa bir süre sonra İstanbul'a yerleşti. Sabite Tur, Beyoğlu Ortaokulu'nu bitirdi, ilk musiki hocası klarnetçi Salih Orak'tır. Daha sonra Eyyubî Ali Rıza Şengel'le çalıştı; ondan uzun yıllar ders aldı. Klasik musiki üslubunu ve repertuvarını öğrendi. Ayrıca Selahattin Pınar ile Saadettin Kaynak'tan da yararlandı.

Sabite Tur, musiki icrasına radyoda başladı; 1947'de Ankara'da konserler verdikten sonra, Nisan 1948'de Ankara'ya yerleşti. Ankara Radyosu'na girdi. 1950'de, hocası klarnetçi Salih Orak'ın teşvikiyle şarkı bestelemeye yöneldi. İki buçuk yıl Ankara'da çalıştıktan sonra tekrar İstanbul'a yerleşti. Tepebaşı Gazinosu'nun solistleri arasına katıldı, Selahattin Pınar'la birlikte sahneye çıktı. Bir yandan da İstanbul Radyosu'nda okuyordu.

Sabite Tur Gülerman 1950 sonrasının en başarılı hanendelerindendir. Çok kıvrak bir hançeresi vardı. Ses alanı her eseri okuyabilecek kadar genişti; özellikle sesinin tiz bölgesine çok hakimdi; tiz perdelerin kullanıldığı eserleri yerinden, hatta daha da tiz akortlardan okurdu. Gülerman klasik ve çağdaş musiki repertuvarının en zor eserlerini başarıyla seslendirmiştir. Gülerman'ın özellikle klasik eserlerdeki yorumu musiki çevrelerinde çok beğenilmiştir. Kendi döneminde yaşayan bestecilerin eserlerini de başarıyla okumuştur.

Gülerman radyonun gerçek yıldızlarındandı. Radyo programları onun yurt çapında sevilen bir ses olmasını sağlamıştır. Özellikle "Erişti nevbahar eyyamı" isimli şarkıyı yorumlaması ile tanınır oldu. "Keman sesli kadın" olarak anıldı.

Sabite Tur, Ses Tiyatrosu'nun kurucularından, tiyatro oyuncusu Rafet Gülerman (1919-2001) ile evliydi. 27 Mayıs 1989'da İstanbul'da öldü; Küçükyalı Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Ralf Dahrendorf

Dahrendorf akademik kariyerinin yanı sıra politik alanda da bir kariyer yapmıştır, Alman Parlemontosu'nun bir üyesi olmaya hak kazanmış, Avrupa Toplulukları komisyonunda dış ilişkiler, eğitim, bilim ve araştırmalardan sorumlu üye olarak çalışmıştır. Çok sayıda ödüle sahip olan Dahrendorf'un en önemli eserleri arasında Sanayi Toplumunda Sınıf ve Sınıf Çatışması (1959), Almanya'da Toplum ve Demokrasi (1967), Yeni Özgürlük (1975), Yaşam Şansları (1979) ve Modern Sosyal Çatışma(1988) sayılabilir. Dahrendorf, 2009 yılında yaşama veda etmiştir.
Madeira şarabı

Maderia şarabı, Madeira Adaları'nda yapılan güçlü bir şaraptır. Porto şarabı ile beraber dünyada popüler Portekiz şarabı türüdür. Madeira, aperitif olarak kendi başlarına tüketilebilen şaraplardan, tatlılarla tüketilen şaraplara kadar çeşitli stillerde üretilmektedir. Daha ucuz versiyonlarının üretiminde tuz ve biber ile tatlandırılır, ancak bunlar bir içecek olarak tüketime uygun değildir.

Three Year Old veya Finest olarak bilinir. Tinta Negra üzümünden üretilir ve estufa tanklarında olgunlaştırılır. Farklı tat çeşitleriyle Dry, Medium Dry, Medium Rich veya Rich olarak bilinir.

Rekolte kendi içinde iki kategoriye ayrılır. Bunlar Colheita ve Frasqueira olarak da bilinen Vintage şaraplarıdır. Colheita en az 5 sene fıçıda olgunlaşmak zorundadır, Tinta Negra, asil üzümlerden veya kupajlarından üretmek mümkündür. Vintage şarapları ise en az 20 sene fıçıda olgunlaşmak zorundadır. Madeira'nın en değerli şarabı olarak görülür 100 sene olgunlaşmış şaraplara rastlanılabilmektedir. Vintage kompleks bir yapıdadır, canlı asiditeye ve oksidatif notlara sahiptir. Yanmış şeker ve kuru meyve aromaları içerir.
Ano Doliana

Ano Doliana (Ano "üst" anlamına gelir) veya basitçe Doliana, Yunanistan'ın doğusunda, Arcadia'da, Kuzey Kynouria belediyesinde taştan yapılmış bir dağ köyüdür. 2011 yılı itibarıyla 90 nüfusu vardı. Korunan geleneksel bir yerleşim yeridir.
Zilim Tabiatı Koruma Alanı

Zilim Tabiatı Koruma Alanı (), yerel öneme sahip korunan bir tabiat anıtıdır. Tabiat parkı 2005 yılında kaynakları restore etmek, turizmi geliştirmek ve mevcut biyolojik türleri korumak amacıyla kurulmuştur. Park, Başkurdistan'ın özellikle korunan statüsüne sahip bir doğa koruma alanıdır.

Park eşsiz bir doğal komplekstir. Park içinde nadir ve yaygın bitki ve hayvan türleri bulunabilir. Başkurdistan Cumhuriyeti'nin Gafuri ilinde, Zilim Nehri havzasında yer almaktadır. Park 38.1 bin hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Park, 68 mağaranın bulunduğu alçak dağlık alanları kaplamaktadır. Bunlardan Oktyabrskaya ve Kinderle mağaraları en dikkat çekenlerdendir.

Park alanının %90'ı ormanla kaplıdır. Çoğunlukla karışık ve yaprak döken ormanlar hakimdir. Bazı yerlerde yoğun iğne yapraklı ormanlar vardır. Burada çam ve köknar ağaçları hakimdir. Zilim Nehri vadisinin kıyı bölgesinde, su bitkileri, çilek tarlaları bulunur. Park alanında 500 tip çiçekli bitki yayılmıştır. 13 tanesi endemik, 20 tanesi relikt türdür. Endemikler arasında Ural dağ pire otu, Başkurt ayçiçeği, meşe anoniti ve reliktler arasında ise Kazak ardıcı bulunmaktadır.

Başkurtistan'ın Kırmızı Kitabında Allium obliquum, iğne yapraklı karanfil, yeşil sürgünler ve diğer 18 bitki türü bulunmaktadır. Takip eden türler RSFSR'nin Kırmızı Veri Kitabı'nda yer almaktadır: sahici zühreçiçeği, Stípa pennata, Schiveréckia podólica.

Zilim Tabiatı Koruma Alanı'nda 15 nadir hayvan türü yaşamaktadır. Parkta nadir kuşlar da dahil olmak üzere 81 kuş türü kaydedildi: bunlardan bazıları bayağı poyraz kuşu, bayağı doğan, kaya kartalı, Kara leylek, büyük orman kartalı, balık kartalı. Suda yüzen bazı balık türleri de bulunmaktadır.
Gabon'da seçimler

Ülkede devlet başkanı ile meclis üyeleri direkt seçimlerle belirlenirken senato üyeleri dolaylı yoldan atanarak seçilmektedirler. Gabon'da seçme yaşı 21 olup, oy kullanma zorunluluğu bulunmaktadır.

Ülke genelinde bugüne kadar on devlet başkanlığı seçimi gerçekleştirilmiştir. Seçimlerde en çok oy oranını alan aday kazanmaktadır. Gabon devlet başkanı yedi yıllık bir süre için seçilmektedir.

Senato üyeleri dolaylı yoldan dokuz çok üyeli bölgelerde bulunan kişiler tarafından seçilmektedir. Senato toplamda 102 adet üyeye sahiptir ve bu üyeler altı yılda bir belirlenmektedir.

Gabon bağımsızlığından sonra tek bir referandum gerçekleştirmiştir. 1995 yılında anayasa değişikliklerini içeren referandum haricinde ülke tarihinde var olan diğer dört referandum ise Gabon'un Fransa'ya bağlı bir bölgeyken gerçekleştirilen referandumlar oluşturmaktadır.
Rosette (botanik)

Botanikte, Rosette, yaprakların yuvarlak bir düzenidir ve tüm yapraklar benzer yüksekliktedir. Rosette genellikle toprağın yakınında otursa da, yapıları modifiye edilmiş bir kök örneğidir.

Çoğu zaman, üst yapraklı bitki geri kalan bitki örtüsü ile bitki koruyan kalıcı bitkilerde rozetler oluştururlar. Bir başka form, bir gövde boyunca bulunan düğümler kısaldığında ortaya çıkar ve marul, karahindiba ve bazı sulu meyvelerdeki gibi yaprakları birbirine daha yakın hale getirir. Daha başka biçimlerde, rozet bitki tabanında (karahindiba gibi) devam eder ve bir kazık kök bulunur.

Bir rozetin karahindiba gibi koruyucu işlevinin bir kısmının yerden çekilmesi zordur; kazık kök bozulmadan ayrılırken yapraklar kolayca alınır. Güney Amerika'daki dev Espeletia cinsinin büyüme formunun bir parçası olan kıvamlı rozet, toprak üzerinde iyi geliştirilmiş bir sapı olan başka bir tür koruma sağlar. Tropik dağ ortamlarında, farklı bitki familyalarında ve dünyanın farklı yerlerinde çok çeşitli bitkiler, marceline yaprakları üzerinde büyüyen yeşillikler içinde rozetler ile karakterize edilen bu büyüme biçimini geliştirdiler. Bu düzenlemenin hayatta kalmayı artırdığı, su dengesine yardımcı olduğu veya bitkinin soğuk yaralanmalara karşı korunduğu teyit edilen örnekler, Andelos'tan Espeletia schultzii ve Espeletia timotensisidir. Çoğu bitki ailesinin rosette morfolojisi ile çeşitleri vardır; Bunlar özellikle Asteraceae'de (Papatyagiller, Taraxacum ve karahindiba gibi), Brassicaceae'de (Turpgiller, lahana gibi) ve Bromeliaceae'de (Ananasgiller) yaygındır.
Savatlı, Köprüköy

Mahallenin eski adı, 1835 ve 1916 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli Taftiker olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

Mahalle, Erzurum il merkezine 103 km, Köprüköy ilçe merkezine 47 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün kuzeyinde olup, numaralı Ardahan-Muş (Narman-Köprüköy) devlet yoluna Esendere Mahallesi üzerinden 5,6 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Filozof

Klasik anlamda, bir filozof, belirli bir yaşam tarzına göre yaşayan, insanlık durumuyla ilgili varoluşsal soruları çözmeye odaklanan biriydi; teoriler üzerine söylem yapmaları veya yazarlar hakkında yorum yapmaları gerekli değildi. Kendilerini bu yaşam tarzına en zorlu şekilde adamış olanlar filozof olarak kabul edilirdi ve tipik olarak Helenistik felsefeyi izlerlerdi.

Modern anlamda bir filozof, estetik, etik, epistemoloji, bilim felsefesi, mantık, metafizik, sosyal teori, din felsefesi ve siyaset felsefesi gibi bir veya daha fazla felsefe dalına katkıda bulunan bir entelektüeldir. Bir filozof aynı zamanda sanat, tarih, ekonomi, sosyoloji, psikoloji, dilbilim, antropoloji, teoloji ve politika gibi yüzyıllar boyunca felsefeden ayrılan beşeri bilimler veya diğer bilimlerde çalışmış biri olabilir.