Tarih resmi

Tarih resmi, 1667'de tarihçi, mimar ve Fransız klasizmi teorisyeni André Félibien tarafından oluşturulan türler hiyerarşisindeki "büyük türler" arasında yer alan resim türüdür.

Tarih resmi, klasik tarihten, Hristiyan tarihinden, mitolojiden ve yakın geçmişteki olaylardan alınan konulara ilişkin sahnelerin, hikâye tarzında anlatıldığı resimlerdir. Bu tür resimlerde dinî, mitolojik, tarihî, edebî ya da alegorik konular işlenirdi. Resimlerde genel olarak hayata dair yorumlara ya da ahlakî veya entelektüel mesajlara yer verilirdi. Tarih resimlerinde sadece önemli olaylar değil, ressamın sosyal çevresi için belirli bir anlama sahip ikonografik olaylar (örneğin Amerikan tarihine ilişkin bir resimde bağımsızlık anlaşmasının imzalanışı) seçilirdi. Uygun görülen durumlarda, betimlenen olayın gerçekten gerçekleşmiş olması gerekmeyebilirdi. Ayrıca ressamlar, vermek istedikleri mesajları daha kolay resmetmek için, tarihî gerçekleri zaman zaman özgürce değiştirirlerdi.

Bu tür resimlerde tanrılar ve tanrıçalar insan ruhunun farklı yönlerini, dinsel figürler farklı fikirleri, tarih ise diyalektiği ya da fikir oyunlarını temsil ederdi. Uzun süre boyunca, özellikle Fransız Devrimi sırasında, tarih resimlerinde çıplak erkek kahramanlar resmedildi, ancak 19. yüzyılda bu eğilim zayıfladı.

18. yüzyılın sonuna kadar, tarih resmi çizen ressamlar, resmin konusu olan olayın ne zaman gerçekleştiğine bakmaksızın, resimdeki kişileri klasik kıyafetler içinde gösterdiler. 1770'te Benjamin West, General Wolfe'nin Ölümü isimli tablosunda güncel kıyafetleri kullandığında, pek çok kişi ressama klasik giysiler kullanması gerektiğini söyledi. III. George, olayın geçtiği anda insanların üzerinde bulunan kıyafetlerin kullanıldığı bu tabloyu satın almayı reddetti, ancak ressam yine de eleştirmenlerin ititrazlarını dinlemedi ve resimlerde tarihsel açıdan daha doğru bir stilin kullanılmaya başlamasını sağlamış oldu.

19. yüzyıldaki bir başka gelişme ise, tarih resmi türünün günlük yaşam resmi türüyle harmanlanması, yani günlük yaşama ait sahnelerin bu tür dahilinde çizilmesi oldu. Büyük toplumsal öneme sahip sahnelerin betimlenmesinin yanı sıra, önemli ya da sıradan kişilerin günlük yaşamına ait sahnelerin tarihsel bir arka plan ile betimlendiği resimler de yapılmaya başladı. Bu tür resimleri çizen ressamlar zaman zaman resimlerde toplumsal olayların üzerinden ahlakî mesajlar da vermeye çalıştı. Bu ressamlar, günlük hayata ilişkin tablolar içindeki mesajların halka daha kolay ulaştırıldığını düşünüyordu. Onlara göre birinin savaş alanında kahramanca ölmesini resimlemek yerine, aile hayatına dair bir sahneyi betimlemek, verilmek istenen dersin halka ulaşmasını kolaylaştırıyordu.

Tarih ressamı kavramı, tarih motifli resimler çizen ressamların yanı sıra, insan figürlerinin büyük boyutlarda betimlendiği, konusunu Yunan ve Roma tarihinden ve efsanelerinden, yazılı tarihteki büyük olaylardan, büyük edebi eserlerde geçen çeşitli sahnelerden, ya da geçmişteki hükümdarların hayatlarındaki meşhur olaylardan alan resimler çizen ressamlar için de kullanıldı. Bu tür resimlerde genelde kahramanca bir hareket ya da acı çekiş anı, klasik pozlarla anlatılırdı.

Tarih resmi türü 19. yüzyılda birçok ülkedeki akademilerde, özellikle de Fransız Devrimi'nin ardından Fransa'da ortaya çıkan akademik resim türünün baskın formu oldu. Bu yüzden, daha sonraki sanat akımlarının da hedefi haline geldi. İzlenimciler tüm tarihî konuları ve tabloları reddettiler. Diğer ülkelerdeki bazı akımlara mensup ressamlar, örneğin İngiltere'deki Ön-Raffaelocular, resimlerinde klasik konular yerine ulusal edebiyatı ve mitleri kullandılar. 20. yüzyılın başlarında, bir taraftan akademilerdeki ressamlar Nausicaa gibi mitolojik konuları içeren resimler çizerken, diğer taraftan akademiyi terk edenler doğal ışık şartlarındaki sıradan konular hakkında duygusal resimler çiziyorlardı.