Nikopolis Antik Kenti

Nikopolis (Niğbolu) Antik şehri (Yunanca 'Nikopolis' , lit. "Zafer Şehri" ) veya Latince: Actia Nikopolis, Roma eyaleti olan Epir (Epirus Vetus)'in başkentiydi. Modern Yunanistan devletinin batı kesiminde bulunuyordu. Şehir MÖ.29 yılında kuruldu. MÖ 31'de Caesar Augustus tarafından şehir yakınındaki Actium Savaşı'nda Antonius ve Kleopatra üzerindeki zaferinin anısına bu şehir kurulmuştur. Kısa süre sonra burası daha genişletilip Epirus bölgesinin en büyük şehri yapıldı. Antik kentin birçok etkileyici kalıntısı bugün ziyaret edilebilir.

M.Ö 29 yılında, 2 yıl önceki deniz zaferi olan Aktium muharebesi, sonrası Octavian Nikopolis (Zafer Şehri) adı verilen yeni bir şehir kurdu Epirus'un en güney çıkıntısı bulunur ve liman ağzının karşısında tarihi Actium antik kenti baz alınır. Bu temel, Büyük İskender'e dayanan ve daha yakın zamanda Küçük Ermenistan'daki Nikopolis'in kurucusu Pompey (MÖ 63) tarafından resmedilen bir geleneği yansıtıyordu. Sembolik olarak, yeni şehir, Roma İmparatorluğu'nun tek bir yönetim altında başarılı bir şekilde birleştirilmesinin bir örneğini temsil ediyordu. Coğrafi olarak, Akdeniz'in doğu ve batı yarısı arasında önemli bir ulaşım ve iletişim bağlantısı oluşturdu. Ekonomik olarak, Üçüncü Makedon Savaşı'nda (MÖ 171-167) Lucius Aemilius Paullus Macedonicus tarafından yıkımından veya MÖ 87-86'da Sulla yönetimindeki daha fazla yıkımdan asla kurtulamayan bölgeyi yeniden düzenlemeye ve canlandırmaya hizmet etti. Ayrıca Akdeniz deniz yolları üzerindeki bu stratejik konumda önemli bir ticaret merkezi ve liman kurmuştur.

Nikopolis'in kuzeyinde kendi çadırının kurulduğu bir tepede ve şimdiki Smyrtoula köyünün kuzeyinde, Octavianus, zaferine katkı sağladığı için ayrıca şehrin koruyucu tanrısı olarak kabul edilen Apollon'a bir anıt ve tapınak inşa etti ve tapınakta diğer iki tanrıya, Neptün ve Mars'a katkıları için adaklar verildi. İnşa edilen anıt ise ele geçirilen kadırgaların koçlarıyla süslenmiştir. Zaferini daha da kutsamak için Apollo Actius'un onuruna dört yılda bir Actian oyunlarını başlattı.

M.Ö 27 yılında, Octavianus, İmparatorluk çapında bir idari reform uyguladı. Yeni polis (şehir) Nicopolis, Ambracia, Akarnania'nın çoğu ve batı Aetolia dahil olmak üzere güney Epirus topraklarının başkenti olarak kabul edildi. Kassopaia, Ambracia, Acarnania'nın bazı bölgeleri (Leukas, Palairos, Amfilohya Argos, Kalidon ve Lysimachia dahil ) ve batı Aetolia gibi çevre bölgelerde yaşayanların çoğu yeni şehre taşınmaya zorlandı. Diğer imkanların yanı sıra, şehir Amfitikyonik Konsey'e beş temsilci gönderme hakkını elde etti. Bir senatör vilayet şehri olarak, Nikopolis kendi bakır sikkelerini bile basmaya başladı. (Ms. 268 yılına kadar).

Şehrin kuruluşunun ilk beş yılı boyunca, yerel yetkililer surların, tiyatro, stadyum, gymnasium, odeion ve su kemeri dahil olmak üzere kamu binalarının çoğunluğunun yapımını denetledi. Kentin batı kapısı bir yol ile İyon limanı Komaros'a bağlanıyordu . Şehir sonunda yaklaşık 375 dönümlük bir alana yayılmıştı.

Nikopolis'in kesin yasal statüsü bazı tartışmaların konusu olsa da, Yunanistan'daki Patras, Philippi ve ayrıca Epirus, Buthrotum ve Epidamnus gibi Nikopolis ile çağdaş olan diğer Roma şehirlerinin aksine, Nikopolis sadece bir şehir ya da bir Roma kolonisi (Roma askeri gazilerinin de oraya yerleştiğini ima eder) değildir. Aynı zamanda Roma'ya anlaşma ile bağlı (foedus) bir özgür şehir (civitas libera Nicopolitana) yani özgür ve özerk, civitas libera ve civitas foederata özelliklerine sahip bir polis (Yunan şehri)dir.

Böylece kurucusu tarafından önemli değerlere sahiplendirilen yeni kent, Roma döneminde hızla gelişti; Augustus burayı savaş ganimetleriyle finanse edilen anıtlarla süsledi. Ama şehir aynı zamanda Büyük Hirodes'in himayesine de çok şey borçludur. İki liman üzerinden, biri Amvrakikos Körfezinde, belki Vathy ve diğeri İyon Denizinde (Şek. 4) Komaros dan hatırı sayılır boyutu ile -ayırt edici Roma ortogonal bir kafes proje üzerine 180 hektar alana inşa edilmiş- şehrin ticari gelişmesi sağlanmıştır.

Augustus'un yeğeni ve evlatlık oğlu Germanicus, Suriye'ye giderken şehri ziyaret etti ve MS 18'de ikinci konsüllüğünü orada kutladı. M.S 30-31'de Roma konsolosu Poppaeus Sabinus 'da Nikopolis'i ziyaret etti.

MS. 65-66 kışında, Havari Pavlus kışı Nikopolis'te geçirmeye karar verdi ve Titus'a Mektubu 3:12'de meslektaşı Titus'u Girit'ten gelip kendisine katılmaya davet etti. Görünüşe göre şehirde bir Hristiyan cemaati vardı.

MS.66 yılında, Roma'daki bir terör kampanyasının ve mali kısıtlamaların ardından, İmparator Nero, doğuya planlı büyük bir yolculuk yerine Yunanistan'a daha mütevazı bir yolculuk yaptı. Actian oyunlarına katılmak için Yunanistan gezisi sırasında Nikopolis'i ziyaret etti ve onuruna Nicopolis'de basılan madeni paralarda belirtildiği gibi, araba yarışının galibi oldu.

MS.94 civarında, İmparator Domitian, Nikopolis'e giden önde gelen Stoacı filozof Hierapolis'li Epictetus da dahil olmak üzere filozofları Roma'dan kovdu. Kendi okulunu kurdu ve Trajan döneminde, felsefesiyle ilgili yaptığı notlar sayesinde Arrian'ı öğrencileri arasında saydı. MS 135 civarında orada öldü.

M.S 110 civarında, İmparator Trajan döneminde Roma hükûmeti, Epirus eyaletini Makedonya ve Achaia'nın bazı bölgelerinden ayırarak kendi başına ayrı bir eyalet haline getirdi. Merkezi Nikopolis'te bulunan bir procurator Augusti, Epirus'u yönetiyordu. Yeni Epirus eyaleti güneyde Achelous'a kadar Acarnania'yı içeriyordu, ancak sadece kuzeyde Apollonia'yı değil, ilaveten İyonya Adaları - Korfu, Leukas, Ithaca, Cephalonia ve Zacynthus'u içeriyordu . Reformun nedeni, bölgenin daha yüksek gelir elde etmek için daha katı bir hükûmete ihtiyaç duymasıydı. Yeni eyalet, diğer özel savcılarla birlikte bir İmparatorluk savcısının kontrolü altına alındı, ancak görev alanı Achaea ve Tesalya'ya kadar uzanan mor balıkçılığın bir savcısı da dahil. Bu idari yapı, İmparator Septimius Severus'un (193–211) reformları ve İmparator Diocletian'a (284–305) kadar bozulmadan kalmış gibi görünüyor.

128 yılında İmparator Hadrian, ikinci Doğu seferi sırasında (128–134) eşi Sabina ile Niğbolu'yu ziyaret etti. İmparatorluk çifti en yüksek onurla karşılandı: şehirdeki küçük sunaklar, sırasıyla Epirus'un en önemli tanrısı Zeus Dodonaios'a (şek. 5) ve Artemis Kelkaia'ya asimile edilen Hadrian ve Sabina'ya tapınıldığını doğrular. Nikopolis dışında bilinmeyen tanrıça. Hadrian, onun kalışından yararlanarak merhum koruyucusu Antinous için bir tapınak inşa etti.

180 civarında, Kilise tarihinde Nicopolis'ten bir sonraki söz, 174–189 yılları arasında hüküm süren Roma piskoposu Papa Eleutherius ile ilgilidir. Liber Pontificalis'e göre Nikopolis'te doğdu ve Roma'da diyakoz olarak görev yaptı. Roma Piskoposu olarak görev yaptığı süre boyunca, Kilise Montanist tartışmalara karıştı.

Üçüncü yüzyılın sonları, tüm İmparatorluk için bir sıkıntı zamanıydı: şehir Gotlar ve Heruliler tarafından saldırıya uğradı, ancak derme çatma tahkimatlar sayesinde yağmalardan kaçınmayı başardı.

268'de Gotlar , Heruli denizcileri ve diğer kabile üyeleri tarafından desteklenen Roma İmparatorluğu'na karşı birleşik bir kara-deniz istilası başlattı. Deniz kuvvetleri Bizans ve Chrysopolis'i harap etti, ancak imparatorluk filosu Propontis'e başarılı bir şekilde karşı saldırıya geçti. Bu arada, kara kuvvetleri Trakya'yı ele geçirdi ve Achaea'ya kadar güneyde Sparta'ya kadar devam etti; istilacı Gotlar ve Heruliler Atina'yı yağmaladılar, kıstağı geçtiler, Korint'in aşağı kısmını yağmalayıp yaktılar ve yol boyunca kırsal bölgeyi yakıp yıkarak ve iki şehri yakarak Argos ve Sparta'ya ilerlediler. Burada emperyal kara ve deniz kuvvetleri karşı saldırıya geçti ve işgalciler Moesia'ya geri dönerken Boiotia, Acarnania, Epirus, Makedonya ve Trakya'dan geçtiler.

Roma ordusu Gotları ve müttefiklerini takip etti ve onları Naissus'ta yendi. Görünen o ki, şehir daha sonra sadece bir taşra merkezi haline gelerek önemini ve değerini büyük ölçüde kaybetmiştir. 293'te, Diocletian'ın reformlarının bir parçası olarak, Epirus eyaleti Epirus Vetus (en kuzeydeki büyük şehirler olarak Adrianopolis, Phoenice, Ogchismos ve Buthrotum ve Acarnania ve Korfu, Ithaca ve muhtemelen güneyde Leucas dahil olmak üzere) olarak tanındı. Başkent Nicopolis idi.

Bu arada, kuzey Epirus bölgesi (güney sınırlarındaki Apollonia, Byllis ve Amantia dahil), başkenti Dyrrachium'da olan Epirus Nova olarak tanındı. Her iki il, Makedonya, Teselya ve Achaea ile birlikte, kuzeybatı Balkanlar'daki dört ili de içeren Moesia piskoposluğuna dahil edildi. Cephalonia, Zacynthus ve Cythera adaları Achaea eyaletine dahil edildi.

Yaklaşık 330'da, kaydedilen ilk büyük Kilise tarihçisi Caesarea'lı Eusebius, Epirus'tan piskoposların 325'te ilk İznik Ekümenik Konseyi'ne katıldığından bahseder. Bu, piskoposlukların ve bir piskoposluk idari sisteminin 325'ten bir süre önce kurulmuş olduğu anlamına gelir. Konstantin zamanına kadar, Nikopolis piskoposluğunun Korint metropolitinin yetki alanına girdiği, ancak İmparator Diocletian ve Konstantin (306-337) yönetimindeki idari reformlarla, Nikopolis'in kendisi Epirus Vetus metropolitan şehri oldu. Eusebius ayrıca İskenderiyeli Origen'in üçüncü yüzyılın ilk yarısında Nikopolis'e gittiğini ve Eski Ahit'in nadir bir Yunanca çevirisini keşfettiğini söyler.

327'de İmparator Konstantin Moesia piskoposluğunu Daçya ve Makedonya olarak ikiye böldü. Epirus'un iki eyaleti, Makedonya, Teselya ve Achaia illeriyle birlikte Makedonya piskoposluğunun (başkent Selanik) bir parçası oldu.

361'de yeni atanan Konsolos ve retorikçi Claudius Mamertinus, genç İmparator Julian'a (360-363) Dalmaçya ve Epir'deki ağır vergilerden bahseden bir övgüde bulundu. İmparatoru restorasyon çalışmaları için tebrik ederken, en önemli anıtlardan bazılarının yok edildiğini vurguladı.

Julian'ın Libanius ve Themistius tarafından yönetilen İmparatorluk çapındaki kültürel çevreye dahil olan Epir'den bazı önde gelen erkeklerle yakın bağlarının kayıtlarına dayanarak, Hristiyanlığın 4. yüzyılın ortalarında Epirus'ta (ve onun pagan dininin bir parçası olarak) yaygın olmadığı anlaşılıyor Julian, Actian oyunlarının desteğini yeniden etkinleştirdi), ancak ölümünden sonra, Valentinianus tarafından 371 ve 372'de çıkarılan mevzuata bakılırsa, hızla yayılmasının bazı olumsuz etkilerini dengelemeye çalışarak bölgede çok geniş bir alana yayıldı. 343'teki Niğbolu piskoposu dışında, 5. yüzyıla kadar Epir şehirlerinin piskoposlarına ait yazılı bir kayıt yoktur.

381'deki Konstantinopolis Konsili'nin ve Üçüncü (431) ve Dördüncü (451) Ekümenik Konsil'in İşleri, Selanik'in Kilise idari hiyerarşisinde beş patrikten sonra altıncı sırada olduğunu kabul etti. Illyricum'un gördüğü yerler arasında Selanik hiyerarşide ilk sırada yer alırken, onu Korint ve Nikopolis izledi.

Epirus ve Illyricum'dan piskoposların çoğunluğu ve diğer temsilciler , Roma Piskoposu I. Celestine (422-432) ve İskenderiye Piskoposu Cyril'in Konstantinopolis Patriği Nestorius'a karşı Ortodoks teolojik pozisyonunu onayladılar. Bu süre zarfında, Niğbolu Piskoposu Donatus, İskenderiye Piskoposu Cyril ile Nasturilik hakkında bir yazışma sürdürdü.

451'de, Nicopolis Piskoposu Atticus da dahil olmak üzere , Chalcedon'daki Dördüncü Ekümenik Konsey'e altı Epirote piskoposu katıldı. İstisnasız tüm bu piskoposlar, Roma piskoposunun da desteklediği Dyophysitism'in Ortodoks pozisyonu lehine Konseyin kararlarını imzaladılar.

457-458'de Epir piskoposları, Dördüncü Ekümenik Konseyin geçerliliğini onaylamak için bir eyalet meclisi düzenlediler. Elimizde Niğbolu Piskoposu Eugenius'un Roma Papa I. Leo'ya yazdığı bir mektubu imzalayan dokuz piskoposun bir listesi vardır.

Bu aynı zamanda bir aziz ve Kilise'nin babası olan Photiki Piskoposu Diadochos'un (c. 450-458) da zamanıydı. O sadece Sesprotya adlı daha geniş bir bölgenin başkenti olan yerin piskoposu değildi, aynı zamanda üçü günümüze ulaşan önemli teolojik incelemelerin de yazarıydı.

Nikopolis (Niğbolu) piskoposu ile daha önce bahsedilen İskenderiye piskoposu arasındaki yazışmaların bildirimi ile birlikte, Diadochos'un yazılarından öğrenilen metinlerin, amforalarla birlikte 5. yüzyılda Doğu Akdeniz ve Epir arasında seyahat ettiğini çıkarabiliriz.

Diadochos'un metinleri de bize, teoloji ve manastır yaşamının organizasyonu hakkında hem teorik hem de pratik fikirlerin Doğu Akdeniz'den Epir'e yayıldığını da gösteriyor. Aslında, Diadochos'un kendi yazılarından birinde yapılan bir referans, onun aynı zamanda Photiki'deki bir manastırın hakimi olduğunu ve 450'lerde Epirus'un en azından hem çapa hem de koenobit manastır topluluklarına sahip olduğunu göstermektedir.

Yaklaşık 460'tan itibaren, beş koridorlu metropol bazilikası B ile başlayan bir dizi altı adet bazilika inşa edildi. Zanaatkarlar, bazilikaların çoğunu yüksek kaliteli mozaiklerle süslediler, kendi atölyelerini geliştirdiler ve 550'lere kadar faaliyet gösterdiler. Etkileri Epir'in geri kalanına ve belki de doğu Illyricum'a kadar uzandı.

Bazilika B, Nikopolis bazilikalarının en büyüğüydü ve muhtemelen büyükşehir piskoposunun ana kilisesi olarak hizmet etti. Bir yazıt bize Piskopos Alcison'un (491-516) B Bazilikası'nın güney ekine muhtemelen 500 civarında bazı eklemelere sponsor olduğunu bildirmektedir.

474'te İmparator Zeno , Vandallarla barış görüşmeleri başlattı. Ancak müzakereler sırasında, konumlarını güçlendirmek için Vandallar, Nikopolis'i ve ele geçirdikleri Yunanistan kıyılarını tekrar harap ettiler. Doğu Roma açısından fidye verilerek serbest bırakılmalarının sağlanması gereken önemli kişileri esir aldılar.

Açıkça, Augustus zamanında inşa edilen Nikopolis surları savunma amaçlı değildi veya en azından M.S 474'te çalışmıyordu, çünkü Vandallar şehri görünüşte kuşatma araçları olmadan ele geçirdiler, ancak surlarla çevrili Taenarum şehrini alamadılar. Eğer öyleyse, Augustus tarafından kurulan kentin sadece altıda birini çevreleyen Justinianus'a atfedilen Nikopolis surları 474'ten sonra inşa edilmiştir. Her halükarda, Nikopolis surları, muhtemelen 480'ler-510'lar dönemine (Dyrrachium'unkiler gibi) tuğla, harç ve molozdan yapılmıştır.

Bu baskın ve esir alma olayı, muhtemelen Nikopolis'in altyapısını ve vatandaşlarının zihniyetini, şehrin sosyal ve ekonomik hayatını etkileyen yıkıcı bir etkiye sahipti. Muhtemelen, kentin nüfusunun eskisinin altıda birine düşmesi, onu kuzeydoğu kesiminde, kalenin bulunduğu alanla sınırlandırması ve daha iyi savunma sağlamak için kalın duvarlarla tahkim etmesiyle doğrudan ilgilidir.

500 civarında, bahsedildiği gibi, İmparator Anastasius'un Monofizit politikasının bir rakibi olan Piskopos Alcison (491-516); adını alan beş koridorlu metropolitan bazilika B'ye eklerin eklenmesini denetledi.

516'da Vetus Epirus'un sekiz piskoposunun tamamı bir sinod düzenledi ve Ioannes'i şehit Piskopos Alcison'un halefi olarak seçti. Piskopos Ioannes, Papa Hormisdas'a bir diyakoz olan Rufinus'u Ortodoks inancına olan bağlılıklarını yeniden teyit eden bir mektup gönderdi. Sinod, Epirus Vetus için yedinci yerel piskoposluk meclisi gibi görünüyor.

Milattan sonra 551'de, Ostrogotların Kralı Totila, Adriyatik'in doğu tarafında bir Bizans askeri yığınağı yapıldığına dair haberlere yanıt olarak, Korfu'ya 300 kişilik bir donanma gönderdi. Ostrogotlar onu ve yakındaki adaları yağmaladı. Ayrıca iç kısımdaki Dodoni ve Niğbolu çevresindeki bölgeyi de yağmaladılar ve Narses'e erzak getirmek için yola çıkan birkaç Bizans gemisini ele geçirdiler.

Procopius'a göre, 555 civarında, İmparator Justinian, şehir surlarının yenilenmesini ve yeni savunmaların dikilmesini içeren devasa programının bir parçası olarak Nikopolis surlarını yeniledi.

Üç nefli Bazilika'nın inşaatı Α, geniş bir dizi mevcut zemin mozaiği ile dekore edili olarak başladı. Piskopos Dumetius, B Bazilikası'na bazı eklemeler (pastophoria) yaptım ve güney limanı Magaronas'ın yakınında üç nefli bazilika Ε, inşa edildi.

587'de Slav kabileleriyle müttefik olan Avarlar, Tesalya, Attika, Euboia ve Peloponnesos dahil olmak üzere Trakya, Makedonya ve Achaua'yı ve istilanın Avrupa'ya kadar ulaştığı, ancak Cassope ve Nicopolis'i değil Epirus Vetus'u işgal etti.

Niğbolu'nun başkenti olduğu Epirus Vetus eyaleti, I. Justinianus tarafından düzenlenen batı patrikhanesinin bir parçasıydı ve doğrudan papanın yargı yetkisine tabiydi; ancak, 732 dolaylarında, İsauryalı Leo, papanın imparatorun put kırıcı politikasına karşı direnişi nedeniyle burayı Konstantinopolis patriğinin emrine verdi.

Nikopolis'in bilinen son piskoposu , 787 Ekümenik Konsili'ne katılan Anastasius'tur. Kısa bir süre sonra, Nikopolis'in içine düştüğü çöküş nedeniyle, büyükşehir bölgesi Naupactus'a devredildi. daha sonra Notitiae episcopatuum'da olduğu gibi anlaşıldı.

1798'de Napolyon tarafından Preveze'de konuşlandırılan Fransız Devrimci birlikleri, antik Nikopolis'in mezarlarını ve harabelerini kazdılar ve çeşitli hazineleri yağmaladılar. Bunlar daha sonra Fransızları ve Yunan müttefiklerini yenen Ali Paşa'nın birlikleri tarafından alındı.

Bu alanda yapılan çeşitli muharebeler gerçekleşmiştir. En son 1912 yılında Birinci Balkan Savaşı sırasında Yunan ordusu tarafından ele geçirildiğinde, "Preveze Muharebesi" yerine "Nicopolis Muharebesi" olarak adlandırılmıştır.

Louros nehrinden kasabaya yaklaşık 50 kilometrelik bir mesafeden su getiren bir su kemeri   Kaynağın aşağısında nehir üzerindeki su kemeri köprüsü, bugün Yunanistan'da kalan çok az sayıdaki köprüden biridir. Su nihayet şehirdeki Nymphaeum'a getirildi ve burada ayrıca dağıtıldığı bir başlık tankı da vardı. Thesprotiko, Louros, Stefani-Oropos, Archangelos ve Nicopolis bölgelerinde çeşitli yapı biçimlerinde su kemeri kalıntıları görülmektedir. Son araştırmalar, yapımını MS 2. yüzyılda Hadrian'ın egemenliğine atadı. Antik kaynaklar, MS 4. yüzyılda su kemerinin İmparator Julian tarafından üstlenilen çeşitli onarımlara ihtiyaç duyduğundan bahseder. Su Kemerinin 5. yüzyılın ortalarında faaliyetine son verildi.