Demokrasi ve Atılım Partisi

Demokrasi ve Atılım Partisi, 9 Mart 2020 tarihinde Ali Babacan liderliğinde kurulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren bir siyasi partidir. Parti tüzüğüne göre resmî kısaltması "DEVA Partisi" şeklindedir. Simgesi, içinde fidan silueti olan su damlasıdır. TBMM'de 15 milletvekili ile temsil edilmektedir. Genel başkanı Ali Babacan'dır.

Parti, dünya görüşünü "politikalarını gerçekleştirerek kuvvetler ayrılığı prensibine ve hukukun üstünlüğüne dayanan, tarafsız ve bağımsız bir yargı sistemiyle hukuk güvenliğini en üst düzeyde sağlayan, katılımcı ve çoğulcu demokrasiye önem veren olarak" tanımlar. Üçüncü taraf kaynaklar genellikle partiyi liberal muhafazakârlık, Pro-Avrupacılık ve sosyal liberalizm ideolojilerini benimseyen ve merkez sağa yaslanan bir parti olarak tanımlamıştır. Parti siyasi yelpazede kendisini yelpazenin tam ortasında her ideolojiden insanı barındırmayı amaçlayan 'ana akım' parti olarak tanımlamaktadır.

Bazı yorumcular, partinin 2002'deki Adalet ve Kalkınma Partisi'ni (AK Parti) anımsattığını belirtmektedir. Eleştirmenlere göre, parti stratejisini AK Parti tabanı içindeki iki gruptan destek almaya dayandırdı: orta sınıf ve dindar Kürt seçmenler. Eleştirmenler AK Parti'nin Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) ile ittifak halinde olması ve Kürtlere güvenlikçi bir yaklaşım benimsemesi nedeniyle, dindar Kürt seçmenlerin gerçekten yeni bir parti arayışı içinde olduğunu belirterek partinin bu seçmenlere alternatif oluşturduğunu düşünmektedir. Ayrıca Anavatan Partisi'nin (ANAP) devamı olduğu da iddia edilmiştir.

Parti gireceği ilk seçimler olan 2023 genel seçimlerine Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) listelerinden 24 adayla, İYİ Parti listelerinden 1 adayla seçimlere katıldı ve bu adaylardan 15'i seçildi.

Ali Babacan'ın ekonomi yaklaşımı, AK Parti ile ayrışmasıyla 2010 yılında belirgin hale geldi. Hazine'den Sorumlu Başbakan Yardımcısı olarak görev yaptığı dönemde, uzun vadeli öngörülebilirlik ve mali kuralların önemini vurguladı. Kamu maliyesini kontrol altına almak için "milli bir çıpa"ya ihtiyaç duyduğunu savundu. Erdoğan, Mali Kural uygulamasından vazgeçerek büyümeyi önceliklendirdi. 2011'deki genel seçimler bu süreci etkiledi.

2015'te Cumhurbaşkanı Erdoğan, faiz konusunda ters bir görüşü savunan Babacan ve Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı'yı eleştirmeye başladı. Mart 2015'in başında Erdoğan, Başçı'nın kendisiyle görüşmek istediğini belirttikten sonra, "Görüşmek için çağıracağım" dedi. Babacan ile birlikte bu konuyu ele aldığını ifade etti. Görünüşe göre durumları aynıydı. Şu anda yapılan uyarılar nedeniyle biraz daha dikkatli olması gerektiğini söyledi. Erdoğan'ın danışmanları, düşük faiz ve kamu harcamalarıyla desteklenen yüksek büyüme senaryosunu savunuyordu. 11 Mart 2015'te yapılan bir toplantıda Babacan ve Başçı, sıkı para politikasının gerekliliğini Erdoğan'a anlatmaya çalıştı. İddiaya göre Babacan, Erdoğan'ın toplantıya katılmayacağını düşünerek Brifingi dinlemelerini istedi ve Saray'dan ayrılmaya çalıştı. Ancak Erdoğan'ın katılacağını belirtmesiyle toplantı devam etti. Bazı yorumculara göre eğer o gün Saray'ı terk etseydi, 2001 Anayasa krizine benzer bir durum yaşanabilirdi.

Ali Babacan, 8 Temmuz 2019 itibarıyla 18 yıllık Adalet ve Kalkınma Partisi üyeliğini sonlandırdığını açıkladı. 10 Eylül 2019 tarihinde Ali Babacan, verdiği röportajında ilk defa bir parti kuracağına dair ortaya çıkan haberleri kamuoyuna doğrulayarak yıl sonuna yeni partinin tüzel kişiliğini oluşturmayı amaçladıklarını açıkladı. İdeolojik olarak AK Parti'nin ilk yıllarındaki liberal muhafazakâr ve Avrupa Birliği yanlısı görüşleri destekliyordu. Eski cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Bülent Arınç ve AK Parti'den ayrılan Demokrasi ve Atılım Partisi kurucusu Ali Babacan'ın bu grubun başını çektiği söylenmektedir.

Ali Babacan, partinin henüz kurulmadığı 26 Kasım 2019 tarihinde Habertürk TV'de yayınlanan Teke Tek programında Fatih Altaylı'nın sorularını yanıtlamış ve partisinin siyasi ve ideolojik yapısıyla ilgili ipuçlarını kamuoyuyla paylaşmıştır. Babacan, şeffaflık, hesap verilebilirlik, liyakat gibi unsurların partinin temel ilkeleri olacağını belirtmiş ve bu ilkelere bağlılık gösteren bireylerin partiye katılacağını ifade etmiştir. Bunun yanı sıra, partiye din, etnik köken veya mezhep ayrımı gözetmeksizin her bireyi kabul edeceklerini de açıklamıştır. Babacan ayrıca parlamenter sistem lehine görüşlerini de dile getirmiştir. Düzgün bir parlamenter sistemin güçler ayrılığı ve denge-kontrol mekanizmalarına dayandığını belirten Babacan, parlamentonun merkezde ve güçlü olduğu, yasama ve denetim gücünü etkili bir şekilde kullandığı bir sistemden yana olduğunu ifade etmiştir. Bu sözlerle, Babacan parti kurulmadan önce parlamenter sisteme olan tercihini açıkça belirtmiştir. Parti kurucularından biri, beş ajansın ve birçok kişiden oluşan çalışma grupları tarafından belirlenen isimler üzerinde yoğun bir çalışma yaptığını ve bu süreçte 200'den fazla isim üzerinde günlerce düşünüldüğünü ifade etti. Sonunda, insanların zihinlerinde olumlu çağrışımlar uyandıran bir isimde karar kılındığı aktarıldı.

Demokrasi ve Atılım Partisi, 13 yıl Türkiye Cumhuriyeti dışişleri ve ekonomi bakanlığı yapmış olan Ali Babacan liderliğinde 9 Mart 2020 tarihinde kuruldu. Partinin kurucuları arasında ayrıca, uzun yıllar Erdoğan kabinelerinde görev yapan eski Adalet Bakanı Sadullah Ergin, eski Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Nihat Ergün, eski Devlet Bakanı Selma Aliye Kavaf ve Adalet ve Kalkınma Partisi'nden eski Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Edip Uğur da yer aldı.

DEVA Partisi kurucular kurulu, ilk toplantısını 10 Mart 2020 tarihinde gerçekleştirdi. Toplantıda Ali Babacan oy birliğiyle genel başkan seçildi. Ali Babacan, 11 Mart 2020 tarihinde partisinin tanıtım toplantısını Ankara'da Bilkent Otel'de yaptı.

DEVA Partisi, il ve ilçelerdeki teşkilatlanma için genel merkezden atama usulü yerine bir komisyon kurarak adaylarla mülakat yöntemini tercih etti. DEVA Partisi'nin Ankara'nın Çankaya ilçesi Mustafa Kemal Mahallesi'ndeki dijital altyapısı tamamlanmış olan genel merkezi, 7 Temmuz 2020'de internet üzerinden yapılan canlı yayınla açıldı. Böylelikle Türkiye'nin ilk dijital genel merkez açılışı yapılmış oldu.

22 Haziran 2021 tarihinden itibaren çeşitli alanlarda eylem planları yayınlayan DEVA Partisi, günümüze kadar: Ekonomi ve Finans, Tarım, Afet Yönetimi, Sosyal Politikalar, Demokrasiye Geçiş, Yarına Atılım, Adil Yargı, Temel Haklar, Sağlıkta Atılım, Yükseköğretim, Eğitim, KHK Mağduriyetleri, Çevre ve İklim Değişikliği, Sığınmacı Sorununun Çözümü ve Düzensiz Göçün Önlenmesi, Dış Politika ve Güvenlik, Madencilik ve Enerji, Kalkınma Seferberliği, Kültürel Atılım, Turizmde Dönüşüm, Gençlik, Kadın ve son olarak Yurt Dışı Vatandaşlar başlıklarında toplamda 23 tane Eylem Planı yayınlamıştır. 19 Nisan 2023 itibarıyla 23 eylem planının hepsi DEVA Partisi web sitesinde, Twitter sayfalarında, YouTube kanallarında ve çeşitli basın kuruluşları aracılığıyla açıklanmış ve yayınlanmıştır.

Parti, Gaziantep Demokrasi Meydanı'nda yapılması valilik tarafından engellenen ilk mitingini 21 Mayıs 2022 tarihinde Gaziantep Kalealtı'nda yaptı. Partinin Genel Başkanı Ali Babacan, miting sırasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a seslenerek "Engellemeye rağmen Gaziantep burada, ey Beştepe görüyor musun" dedi.

7 Kasım 2021 tarihinde DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan ile Hukuk ve Adalet Politikaları Başkanı Mustafa Yeneroğlu, DEVA Partisi Genel Merkezi’nde düzenlenen basın toplantısıyla partinin Güçlendirilmiş parlamenter sistem önerisini açıkladı. Altı muhalefet partisi, ekim ayı başından bu yana üzerinde çalıştıkları "Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem" ile ilgili ortak metne 14 Aralık'ta son biçimini verdi. Hazırlanan ortak metin, 6 partinin genel başkanlarına sunduktan sonra 12 Şubat 2022 tarihinde 6 muhalefet partisi lideri Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem mutabakat metni üzerinde konuşmak üzere Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun çağrısı üzerine Ankara'da Çankaya Belediyesi'ne bağlı Ahlatlıbel tesislerinde bir araya geldiler. Millet İttifakı üyeleri dışında muhalefette temsil edilen DEVA genel başkanı da yuvarlak masa etrafında buluştu. 5 saat 15 dakika süren görüşme sonrası Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme geçiş konusunda 2021 yılının Aralık ayında genel başkan yardımcıları tarafından ortak çalışma sonucu hazırlanan Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem mutabakat metnine bağlılıklarını 6 parti olarak taahhüt ettikleri ortak irade beyannamesini imzaladılar. Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Mutabakat Metni 28 Şubat tarihinde kamuoyuna duyuruldu. 6 muhalefet partisinin liderleri, dördüncü buluşmanın ardından 10 maddelik Temel İlkeler ve Hedefler Bildirgesi imzaladı. 27 Nisan 2022'de Ali Babacan tarafından DEVA Partisi'nin seçimlere kendi adı ve logosuyla gireceğinin açıklanması DEVA Partisi'nin 6'lı Masa'yı devirdiğine dair söylentilere neden olmuş ancak sonrasında 6'lı Masa ile çalışılmaya devam edileceği açıklaması yapılmıştır. 26 Ocak 2023 tarihinde Altılı Masa'da bulunan partinin Millet İttifakı'na katılımıyla üyesi sayısı 6'ya çıktı. Altılı Masa, Millet İttifakı'na dönüştü. 26 Ocak 2023'te Altılı Masa yaptığı 11. toplantısı sonrası kendini ilk defa "Millet İttifakı" olarak tanımladı. 14 Temmuz 2023 tarihinde Ali Babacan, katıldığı bir televizyon programında yerel seçimlerle ilgili ittifak konularında "Şuanki ana senaryo her partinin kendi logosuyla seçime girmesidir kuşkusuz." ifadelerini kullandı.

DEVA Partisi ve Millet İttifakı'nı oluşturan diğer beş parti, 22 Mart'ta 2023 genel seçimlerine ittifak olarak girmek için Yüksek Seçim Kuruluna ittifak protokolünü teslim etti. Saadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu daha fazla millet vekili sayısına ulaşılabilmesi için "ittifak içi ittifak" veya "üçlü ittifak" denen formülü Gelecek Partisi ve DEVA Partisi'ne önerdi. Buna göre bu partiler Saadet Partisi listelerinden seçime girecek ve artık oylar boşa gitmeyecekti. Ancak Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu'nun bu fikre olumlu yaklaşmasına karşın Ali Babacan'ın olumsuz karşılaması sebebiyle bu formül uygulanmadı. Onun yerine 7 Nisan tarihinde CHP ve İYİ Parti, seçimlere kendi logolarıyla ve listeleriyle; Demokrat Parti, DEVA Partisi, Gelecek Partisi ve Saadet Partisi milletvekili adaylarını CHP listelerinden gösterme konusunda YSK'ya ek protokol metni sundu. YSK'ya milletvekili aday listelerinin sunulduğu son gün olan 9 Nisan'da CHP listelerinde DEVA Partisi'ne 25 aday listesi yeri ayrıldı.

16 Haziran 2023 tarihinde Saadet Partisi, Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA Partisi) ve Gelecek Partisi'nin liderleri Temel Karamollaoğlu, Ahmet Davutoğlu ve Ali Babacan'ın bir araya gelerek seçim sonuçlarını değerlendirdiği iddia edildi. Medyascope'da yer alan habere göre, üç parti ortak bir açıklama yaparak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) ortak grup kurma ve siyasi işbirliği modellerini görüştüklerini belirtti. İddia edilene göre parti yöneticilerine göre, grup kurma süreci önümüzdeki hafta netleşecek ve Meclis tatile girmeden grup kurulacaktı. Üç ihtimal üzerinde durulan grup kurma sürecinde, yeni parti kurma, birleşik bir çatı parti oluşturma veya yeni kurulacak partiye milletvekili vererek diğer üç partinin tüzel kişiliklerini koruma seçenekleri değerlendirildi. Bu birleşmenin merkez sağdaki boşluğu doldurmayı ve AK Parti'den oy alabilecek bir merkez sağ partisi oluşturmayı hedeflediği iddia edildi.

Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA Partisi), Gelecek Partisi ve Saadet Partisi arasında yapılan ikili ve üçlü görüşmelerde Meclis'te grup kurma ve tek parti olarak birleşme konuları ele alındı. Grup kurma konusunda her partiden yedi milletvekilinin verilmesi ve bu 21 milletvekilinden birinin genel başkan olması önerildi. Bunun yanı sıra üç partinin tüzel kişiliklerinin korunması ve üç genel başkanın grup toplantılarına katılarak konuşma yapması da seçenekler arasında değerlendirildi.

Saadet Partisi, ayrı bir parti kurulmasına karşı çıkarak kendi çatısı altında birleşme önerisinde bulundu. Gelecek Partisi bu öneriye sıcak baktı, ancak DEVA Partisi kabul etmedi. DEVA Partisi ayrı parti ismiyle grup kurma fikrini parti yetkili kurullarında değerlendirdikten sonra reddetti. DEVA Partisi, yedişer milletvekili verilerek grup kurmanın "dolambaçlı" olduğunu ifade ederek Saadet Partisi çatısı altında grup kurmanın da "sürdürülebilir" olmadığını belirtti. Partiler arasında Avrupa Birliği'ne bakış açısı, İstanbul Sözleşmesi ve 6284 sayılı yasa konularında görüş ayrılıkları bulunmaktadır. İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu, "Bu modelin parti kimliğinin ön plana çıkması noktasında sorunlara yol açabileceğini düşündük" şeklinde konuştu.

Grup kurma konusunda anlaşma sağlanamayınca DEVA Partisi ve Gelecek Partisi'nin tamamen birleşerek grup kurması değerlendirildi ve eş genel başkanlık konusu tartışıldı. Ancak DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan eş genel başkanlığı "parti yönetiminde çift başlılık ve mesaj karmaşasına neden olabileceği ve sürdürülebilir olmayacağı" gerekçeleriyle uygun bulmadı.

Görüşmelere katılan bir parti yöneticisi, tarafların "Meclis'te çatı parti kurularak ileride birleşme ihtimali" düşüncesiyle yola çıktıklarını ancak bunun uygun görülmediğini belirtti. Ayrıca, DEVA Partisi teşkilatlarının çoğunluğunun tüzel kişiliğin dışında grup kurma fikrine sıcak bakmadığı ve Saadet Partisi ile Gelecek Partisi'nin görüşmelerinin sürdüğü, ancak sonuç alınamadığı bilgisi paylaşıldı.

30 Eylül 2023 tarihinde partinin 1. Olağanüstü Kongresi, Çankaya'da bulunan bir otelde gerçekleştirildi. Kongrenin açılışında Genel Başkan Ali Babacan, yapılan çalışmaları ve seçim sonuçlarını değerlendirdi. Babacan, seçim sonuçlarına ilişkin olarak vatandaşların ittifak ruhunu anlamadığını ve talihsiz tartışmaların bu sonuca etki ettiğini belirtti. Ayrıca, kendi küçük hesaplarının peşinde koşanların DEVA Partisi'nin anlayışını anlayamayacağını ifade etti. Ayrıca, seçim sonrası kendilerine yönelik saldırılara da değinerek, "AK Parti'den yeterince oy getiremedikleri" gerekçesiyle yapılan eleştirilere sert bir şekilde yanıt verdi. Ayrıca kongrede parti, önümüzdeki yıl mart ayında yapılacak olan yerel seçimlere kendi adaylarıyla katılma kararı aldı. Genel Başkan Ali Babacan, bu kararı açıklarken adaylarını hızlı bir şekilde belirleyip kampanyaya başlayacaklarını ifade etti. Ayrıca, ilçe ve il kongrelerinin düzenleneceğini ve teşkilatlarını güçlendireceklerini belirtti. Ali Babacan, DEVA Partisi'nin belediyecilik anlayışının temellerini atacaklarını da vurguladı.

Ali Babacan, hükümetin ekonomi politikalarını eleştirerek, DEVA Partisi iktidarlarında ekonomik refahı, sosyal adaleti ve fırsat eşitliğini sağlayacaklarını belirtti. Ayrıca, yalanlara başvuran, vatandaşları küçümseyen muhalefet anlayışını reddettiklerini ve ayrıştırıcı siyaseti kınadıklarını ifade etti. Konuşmanın ardından, basına kapalı olarak gerçekleşen kongrede parti tüzüğü ele alınarak değişiklikler karara bağlandı.

Kongrenin ardından parti sözcüsü İdris Şahin, bir televizyon kanalında katıldığı canlı yayında Bolu Belediye Başkanı Tanju Özcan'ın "15 belediye teklifi gelirse kararlarından vaz geçerler mi?" sorusuna şu şekilde yanıt verdi: "DEVA Partisi tüm yurtta kendi adaylarını çıkartacaktır. CHP 5 değil 55 tane de belediye başkanlığı teklif etse şu aşamadan sonra bizim bu seçimlere kendi logomuzla girmemizi kimse engelleyemez."

"İnsan Onurunu Koruma ve Anayasal Devleti Güçlendirme" konusunda parti, Türkiye'nin anayasal bir devlet olma ilkesini vurgular. Temel hak ve özgürlüklerin korunmasını ve güvence altına alınmasını amaçlar. İnsan onurunun, devletin öncelikli ilkesi olduğunu belirterek, devletin görevinin insan onuruna saygı ve koruma yükümlülüğünü taşıdığını vurgular. "Temel Hakların Güvence Altında Olacağı Bir Korumayı Sağlama" konusunda parti, temel hak ve özgürlüklerin sadece kağıt üzerinde değil, gerçek anlamda korunmasını hedefler. Bu bağlamda, temel hakların bir bütün olarak ele alınmasını, yasama, yürütme ve yargı organlarını bağlayacak düzenlemeleri içeren bir anayasa değişikliği önerir. "Yargı Bağımsızlığını Teminat Altına Alma" konusunda parti, yargı bağımsızlığının güvence altına alınmasına özel bir önem verir. Yargı bağımsızlığının zayıfladığı bir sistemi yeniden yapılandırmayı ve temel hakların güvence altına alınabilmesini sağlamayı amaçlar. Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun ikiye ayrılması, Anayasa Mahkemesinin güçlendirilmesi, Yüksek Seçim Kurulu'nun yapısının değiştirilmesi ve yargı organlarının siyasi etkilerden arındırılması bu çerçevede düşünülür.

2023 seçimlerinin ardından Ali Babacan, mevcut durumda Cumhur İttifakı ve Millet İttifakı'nın tek başına anayasa değişikliği yapamayacağını ve bu değişiklik için uzlaşma gerektiğini belirtti. Babacan, Cumhur İttifakı'nın yeni bir anayasa teklif etmesi durumunda işbirliği yapmaya açık olduklarını ifade etti. Yeni anayasa konusunda gerçekçi olmanın önemine vurgu yapan Babacan, mevcut anayasada değişiklikler yapılması gerektiğini dile getirdi. Ayrıca "Yeni anayasa"nın hayata geçirilmesinin zorlu bir süreç olduğunu, ancak DEVA Partisi'nin bu konuda bir teklifi olduğunu belirtti. 29 Ekim 2023 tarihinde parti sözcüsü İdris Şahin, seçimler ve anayasa konularına ilişkin açıklamalarda bulundu. Şahin, mevcut iktidarın sunduğu teklifin samimiyetsiz olduğunu vurgulayarak, "Eğer samimi bir girişim olursa, katkı sağlamaya hazırız" şeklinde konuştu.

Partinin genel başkanı olan Ali Babacan, 2002-2015 yılları arasında 13 yıl Türkiye dışişleri ve ekonomi bakanlığı yapmıştır. Döneminde Türkiye ekonomisi yaşanan iki ciddi ekonomik krizden sonra kayda değer bir toparlanma kaydetti. Parti, ekonomi politikalarını beyan ettiği programında kısa bir liberal manifestoyla başlamıştır. Parti, mülkiyet hakkı, serbest piyasa ve tüm temel hak ve özgürlükleri güvence altına alan bir hukuk sisteminin ekonomik gelişme ve refahın temel koşulu olduğunu savunmaktadır. DEVA Partisi, sosyal refah, adalet, fırsat eşitliği, insani çalışma koşulları, doğa ve çevrenin korunması, temel kamu hizmetlerinin eşit şekilde sunulması gibi ilkelere bağlı kalarak politika oluşturduğunu ifade etmektedir. Parti, rekabeti bozucu kamu müdahalesinin olmadığı, düzenleyici ve denetleyici kurumların bağımsız ve etkin çalıştığı bir piyasa ekonomisini esas almaktadır. Partinin temel iktisadi yaklaşımı, klasik liberalizmin ekonomik bileşenleriyle uyumlu olduğu gözlemlenmektedir. Özellikle mülkiyet hakkı ve teşebbüs hürriyeti gibi liberal ekonomik paradigmanın önemli unsurlarının vurgulanması, partinin iktisadi konumunu net bir şekilde ortaya koymaktadır. Parti programında "Güçlü, Sürdürülebilir ve Kapsayıcı Büyüme" başlığı altında, üretken olmayan sektörler ve imar rantlarına dayalı büyüme yaklaşımından vazgeçilerek, üretken sektörlere imtiyaz tanıyan bir modelin benimseneceği belirtilmektedir. Ayrıca, makroekonomik politikaların enflasyonu düşük seviyelerde tutma ve kamu maliyesinin sürdürülebilirliğini sağlama motivasyonuna uygun olarak yeniden şekillendirileceği vurgulanmaktadır. Partinin ekonomi anlayışının, Yeni Kurumsal İktisat Okulu'ndan ilham aldığı söylenebilir. Yeni kurumsal iktisat, ekonomik ilişkilerin arka planında yatan kurumları ve bu kurumlar ile zenginlik arasındaki ilişkiyi inceler. Parti programında, ekonominin iyileşmesi için kurumsal mekanizmaların güçlendirilmesi gerektiğine vurgu yapmaktadır. Parti, para politikaları konusunda liberal bir eğilimi takip etmektedir. Serbest kambiyo ve dalgalı kur rejimini benimseyen parti, siyasi baskılardan uzak bir Para Politikası Kurulu'nun oluşturulacağını belirtmektedir. Parti, Kamu İktisadi Teşebbüsleri'nin faaliyetlerinin piyasa dengelerinin dışına çıkmamasını hedeflemektedir. Kurumsal yönetim ilkelerine uygun bir şekilde yönetim ve denetimin sağlanacağı ifade edilmektedir. Parti, devletin iktisadi alandaki müteşebbis rolünü asgari düzeyde tutma hedefiyle yeni iktisadi devlet teşekküllerinin oluşturulmasından kaçınılacağını belirtmektedir.

Parti programında, parti aileyi toplumun temeli olarak kabul ediyor ve toplumun düzeni, huzuru, barışı, refahı ve mutluluğunun güçlü aile kurumuna dayandığına inanıyor. Parti, barışçıl, özgürlükçü, eşitlikçi, demokratik, evrensel insani ve ahlaki değerleri benimsemiş, kültürel ve geleneksel değerlerin bilincinde, hak ve sorumluluklarını bilen sağlıklı ve mutlu bireylerin, ancak güçlü bir aile kurumunda yetiştirilebileceğini kabul ediyor.

Birçok siyasi eleştirmenin partiyi liberal muhafazakâr olarak görmesinin yanında parti kendisini merkezci ve demokrat olarak olarak görmektedir. Aynı zamanda partinin içinde klasik liberal, sosyal liberal, muhafazakâr, ülkücü, sosyal demokrat ve milliyetçi kesimler de bulunmaktadır.

Partinin diğer sosyal programları, "ekonomik açıdan zayıf durumda olan ve özel bakım, gözetim ve destek ihtiyacı olan kesimleri, karşılaştıkları veya karşılaşabilecekleri risklere veya olumsuzluklara karşı koruma ve zararlarını giderme amacıyla" oluşturulmuştur. Bu çerçevede, sosyal alandaki programları devlet, sivil toplum ve aile kurumu arasında güçlü iş birliği ve koordinasyonla yürüteceklerini öngörmektedirler.

Parti, Atatürk’ün “Yurtta Barış, Dünyada Barış” yönlendirici ilkesini benimsemektedir. DEVA Partisi, dış politika alanında "içişlerine karışmama ilkesine dayanan yapıcı ve dengeli diyaloglar kurmayı" hedeflemektedir. Dışişleri Bakanlığı'nı etkin unsurlar haline getirmeyi hedeflemektedir. Dış politika yapımı, karar alma süreçlerinin çoğulcu olması gerektiğine inanılmakta ve bu nedenle Türkiye'nin uluslararası ilişkilerini sivil toplum, medya, düşünce kuruluşları ve ekonomik-sosyal aktörlerle iş birliği içinde, geniş ve şeffaf bir istişare sürecine dayandırılması planlanmaktadır.

Ocak 2023'te Genel Başkan Ali Babacan, Türkiye'nin AB üyeliğini desteklemekte ve NATO'ya olan bağlılığını vurgulayan bir açıklama yapmıştır. Parti, güvenlik konularında İsveç ve Finlandiya gibi ülkelerin üyeliği gibi somut konuların müzakerelerinin detaylarına erişim imkanının olmadığını ifade etmektedir. İktidara geldiklerinde, bu bilgilere dayanarak kararlar alacaklarını belirtmektedir. PKK'nın bir terör örgütü olduğu gerçeği göz önünde bulundurulmalı ve NATO müttefiklerinin güvenlik endişelerine dikkat edilmesi gerektiği dile getirilmektedir. 21 Ocak 2023 tarihinde DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, küresel gelişmeleri değerlendirdiği Davos Zirvesi'nde önemli açıklamalarda bulundu. Babacan, jeopolitik sorunların G20 masasına taşınması gerektiğini savunarak, Batı Balkan ülkelerinin başbakanlarıyla gerçekleştirdiği toplantıda bu ülkelerin Avrupa-Atlantik kurumlarına entegrasyonunun önemini vurguladı.

Demokrasi ve Atılım Partisi, Türkiye'nin AB tam üyelik sürecinin tamamlanması için uzun vadede çalışmalar hedeflemektedir. Parti küresel düzeyde, özellikle bazı Avrupa ülkelerinde yükselen ve bu ülkelerde yaşayan Türk vatandaşlarını da etkileyen ırkçılık, göçmen ve yabancı düşmanlığı, islamofobi antisemitizm ve negrofobi gibi eğilimlere karşı mücadelenin inşası için, AB Komisyonu ve AB ülkelerindeki siyasi, sivil ve kültürel aktörlerle eşgüdüm içinde olmayı hedeflemektedir.

Temmuz 2021'de Parti, Gaziantep'te düzenlenen Şehitkamil ve Şahinbey ilçe kongreleri düzenledi. Genel Başkan Ali Babacan konuşarak Türkiye'nin Afganistan'daki askeri varlığını değerlendirdi. "Uluslararası düzensiz göçün yol açtığı olayları dikkatle takip ettiklerini" belirten Babacan, "Türkiye'nin Suriyeliler sorununun ardından Afgan meselesinin de hızla büyüdüğünü" ifade etti. Mevcut hükümetin diğer ülkelerin iç meselelerine sürekli olarak taraf olduğunu belirten Babacan, "dış ilişkilerde politikanın olmadığını ve sadece tek bir kişinin duyguları ve dürtülerinin belirleyici olduğunu" söyledi. Babacan, "Türkiye'nin dış ilişkilerde kendi menfaatlerinin oyuncağı haline getirildiğini" ifade etti. "Afganistan'daki askeri varlığın ülkeye ne fayda sağlayacağını" sorgulayan Babacan, bu kararların millete danışılarak ve diğer siyasi partilerle istişare edilerek alınması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, Türkiye'nin itibarının sıfırlandığını ve dış politikanın "kaybet-kaybet" bir oyun haline dönüştüğünü ifade etti.

Kasım 2021'de DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan partinin Mersin il kongresinde konuştu. AK Parti iktidarının Afganistan politikasını eleştirerek şunları söyledi: "Taliban Afganistan'da kontrolü ele geçirdi. İlk başta, AK Parti iktidarı 'Kabil Havaalanı'nın savunmasına talibiz' dedi. Yani Taliban'ı düşman olarak gördü ve havaalanını korumak istediklerini belirtti. Ancak sadece iki hafta sonra, Taliban yönetimi Afganistan'ı ele geçirdiğinde, AKP iktidarı 'Kabil Havaalanı'nı işletmek istiyoruz, çünkü Taliban'a meşruiyet kazandırmak önemli' diyerek tutum değiştirdi. İki hafta önce düşman olarak gördüğünüz ve havaalanını savunmak istediğiniz kişilere, 15 gün sonra meşruiyet kazandırmakla ilgileniyorsunuz. Bu durum beni utandırıyor. Senin düşmanın mı, yoksa meşruiyet kazandırmak istediğin dostun mu? Bu konuyu açıklığa kavuşturmadan dış politika oluşturmak doğru değil."

Partiye göre "güvenli bir yaşam, insan hakları açısından" temel bir gerekliliktir. Parti, Türk vatandaşlarının güven içinde yaşamalarını önemseyen bir yaklaşım benimsemektedir. Güvenlik konusunda temel prensipleri arasında, demokratik hukuk devleti ilkesine bağlılık, insan haklarına saygı, özgürlük ile güvenlik arasındaki denge ve hassasiyet yer almaktadır. Düzensiz göçün oluşturduğu sorunlarla mücadele etmek için düzensiz göçü engellemeyi birincil öncelik olarak gözetmektedir. Her yıl, güvenlik kurumlarının temsilcileri, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları, meslek odaları ve ilgili tarafların katılımıyla kapsamlı bir Güvenlik Şûrası düzenleyeceklerini söylemektedirler. Bu Şûra, iç, dış, teknik, savunma ve emniyet istihbarat fonksiyonlarını gözden geçirerek tartışacak bir platform sağlayacaktır. Ayrıca, İstihbarata Karşı Koyma (İKK) kapasitesini geliştirmeyi vadetmektedir. Terörle mücadelede, yurtdışındaki yapılanmalara yönelik kamu diplomasisi faaliyetleri gerçekleştireceklerini ifade etmektedirler."Çete, mafya ve benzeri organize suç örgütleriyle kararlılıkla mücadele edecek, bu yapıların devlete sızmasını engelleyecek ve bunun ardından devletin gücünü kullanarak ağır yaptırımlar uygulayacağız."Mart 2022'de Ali Babacan, Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ'ın Suriyeli göçmen ve mültecilerle ilgili sözlerine tepki gösterdi. Özdağ'ın "Zafer Partisi gelecek, tüm sığınmacılar gidecek!" sözlerini eleştiren Babacan, uluslararası hukukun buna izin vermeyeceğini belirterek eleştirilerini sürdürdü. Babacan ayrıca, tek bir parti tarafından Suriyelilerin plansız programsız gönderilmesi söyleminin oy kazanabileceğini ancak bu durumun gerçekleştirilemeyeceğini dile getirdi.

Ağustos 2022'de Parti "Geçmişte geçici çözümlerle yönetilmeye çalışılan sığınmacı ve düzensiz göç konusunu etkili bir yönetim anlayışıyla ele almaya yönelik politikalarımızı" açıklıyoruz diyerek sığınmacı eylem planını duyurdu. Partinin "öncelikli olarak, ülkemizin her bir köşesinde etkin ve güçlü bir sınır güvenliğini sağlama hedefi" bulunmaktadır. Parti, "Sığınma hakkı olmayan düzensiz göçmenleri kaynak ülkelerine veya Türkiye'ye giriş yaptıkları güvenli ülkelere iade ederek sınır dışı etmeyi" amaçlamaktadır. Geçici koruma altındaki Suriyeliler konusunda, "Suriye'deki sorunun değil çözümün bir parçası olarak ulusal ve uluslararası düzeyde, bölgesel ve ikili iş birliklerini güçlendirerek Suriye'yi güvenli bir ülke haline getirme çabası" göstereceklerini belirtmektedirler. Parti "Geçici koruma altındakilerin üçüncü ülkelere yerleştirilme süreçlerini etkinleştirmek ve diğer ülkelerle külfet paylaşımını gerçekleştirmek politikasını" hayata geçirmeyi vadediyor. "Geçici koruma statüsü sona erdiğinde, üçüncü bir ülkeden kabul alanlar ve Türkiye'de ikamet izni alanlar dışındakilerin kendi ülkelerine dönüşünü sağlamayı" hedeflediklerini eklemektedir.

Diğer eleştiriler arasında Ocak 2023'te, Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, partiyi eleştirerek şunları söyledi: "Ali Babacan'a devleti emanet etmek ile kediye ciğer emanet etmek arasında fark yok." Nisan 2023'te ise Ümit Özdağ, sosyal medyada sahte bir DEVA Partisi afişini gerçek sanarak paylaştı. Bu paylaşımda, "Bilinçaltı böyle dışa vurur kendisini…" ifadesini kullandı. DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Emin Ekmen ise Özdağ'ın bu paylaşımına sert bir tepki göstererek, "Gerçekten bu kadar aptal olamazsınız! Ya da öylesiniz!" şeklinde tepkisini dile getirdi. Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan'ın "İHA'lara dokunacağız" sözlerine tepki gösterdi. Erbakan, bu sözleri sarf eden kişiyi iyi tanıdıklarını belirterek, "Nedeni, çünkü Amerika'nın Irak işgali döneminde ilk bomba düştüğünde 8,5 milyar dolar krediyi Amerikalılar bize gönderecek diye sevinen, övünen kişi bu kişinin kendisi" şeklinde konuştu.

DEVA Partisi, Türkiye'nin milli güvenliği açısından NATO'nun sağladığı caydırıcılığın kritik önem taşıdığına inanmaktadır. Bu nedenle, Türkiye'yi NATO içinde sorunlu bir müttefik olmaktan kurtarma konusunda taahhütte bulunmaktadır. Partinin önceliği, "NATO ülkelerinin Türkiye'nin karşı karşıya olduğu tehditlere karşı koşulsuz dayanışma içinde olmalarını" sağlamak olarak belirtilmektedir. Ayrıca parti, ABD ile Türkiye ilişkilerinde "S-400 yaptırımları, F-16/35 alımları ve bölgesel konular üzerinde yeni bir diyalog kurmayı" hedeflemektedir. "Terör örgütlerine bazı ABD makamları tarafından sağlanan desteğin kesilmesi" için ısrarcı olacaklarını belirtmektedirler.

Parti, sağlık alanındaki sorunları çözmek için "sağlığın temel bir insan hakkı olduğu bilinci ve sorumluluğuyla hareket ederek ülkemizi ileriye taşımayı" vadetmektedir. Koruyucu sağlık hizmetlerini ön planda tutan ve tüm sağlık sistemi unsurlarını uyumlu bir şekilde çalıştıran yeni bir sağlık yönetim modeli oluşturmayı planlamaktadır.

COVID-19 salgınında, partinin İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu, COVID-19 tedbirlerine yönelik eleştirilerde bulundu. Yeneroğlu, tedbirlerin cumhurbaşkanı kararıyla alınmasının hukuki açıdan yanlış olduğunu belirterek, "Bu kararlar çoğunlukla pandemiyle mücadele için gerekli ve zorunlu olsa da, anayasaya göre yasal dayanağa sahip olmalıdır" dedi. Partinin sözcüsü İdris Şahin ise basın toplantısında COVID-19 vaka ve ölüm oranlarındaki artışa dikkat çekerek, "Kış aylarını göz önünde bulundurarak ciddi önlemler alınmalı. Kamu yönetimi aşıyı teşvik eden net bir duruş sergilemelidir" şeklinde konuştu. DEVA Partisi Sağlık Politikaları Başkanı Aysun Hatipoğlu ise hükümetin açıkladığı önlemlerin COVID-19 vaka sayısındaki artışı durduramayacağını belirterek, "Zorunlu olmayan işletmeler en az iki hafta süreyle kapatılmalıdır. Nüfusun %70'i 3-4 ay içinde aşılanmalı, vatandaşlara ve işletmelere ekonomik destek sağlanmalıdır" şeklinde görüşlerini dile getirdi.

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan'ın Türkiye'de kapalı mekanlara giriş için aşı zorunluluğu getirilmesi önerisine sosyal medyadan büyük tepkiler geldi. Vatandaşlar, Babacan'ın önerisine karşı çıkarak #AliBabacanHaddiniBil etiketi altında binlerce tepki tweeti paylaştı.

Güçlendirilmiş parlamenter sistem önerilerini "demokrasiye geçiş eylem planı" olarak nitelendiren Babacan, önerdikleri sistemin Türkiye'yi çoklu kriz ortamından çıkaracak en önemli araçlardan biri olduğunu belirtti. DEVA Partisi'nin parlamenter sistem önerisinde Cumhurbaşkanının kanunları veto yetkisine son verme, Cumhurbaşkanı'na bir dönem, yedi yıl kuralı, HYK, HSK ve AYM üye adaylarına kamuya açık mülakat konuları da yer aldı.

Bazı eleştirmenlere göre Ali Babacan, kurduğu partinin bazı üyelerini eski AK Partili isimler arasından seçerken, AK Parti'nin geçmişindeki eksiklikleri de beraberinde getiriyor. Eleştirmenlere göre ayrıca, AK Parti'nin ilk dönemleri, Babacan'ın iddia ettiği başarı hikâyesiyle tam olarak örtüşmüyor. İlk dönemde, ordu ve yargının otoriter müdahalelerine karşı çıkmak doğru bir adım olarak görülse de, AK Parti'nin gücü eline geçtikten sonra demokratik hakları artırmak yerine, muhalifleri susturmak amacıyla yargıyı siyasallaştırdığı, çeşitli yolsuzluk skandallarına karıştığı ve Gezi protestolarını şiddetle bastırarak otoriter bir yönelime kaydığı görülüyor.

Eleştirmenlere göre Babacan ve parti yönetiminin bu dönemlere dair samimi bir özeleştiri yapmadığı eleştirisi getirilmektedir. Babacan, bu ikilemi aşabilmek için sürekli olarak kendi bakanlık dönemindeki başarılarına ve AK Parti'nin 2002-2007 arasında karşılaştığı otoriter müdahalelere vurgu yapmaktadır. Eleştirmenlere göre parti yönetiminin AK Parti dönemi hakkındaki seçici değerlendirmeleri ve zayıf eleştirileri, seküler-muhalif seçmenler arasında partiye olan güveni sarsmaktadır.

Deva partisi genel başkanı Ali Babacan, Kasım 2021'de katıldığı Teke Tek programında Suriyelilerin ekonomiye etkisi olmayacağını dile getirdi. Mart 2022'de partisinin gençlik programında "Suriyeliler gönderilemez, Uluslararası hukuk buna izin vermez" ifadelerini kullandı. Tepki çeken ifadelerinin ardından geri adım atarak sosyal medya hesabından, "İktidarın göç politikası yok. Acil çözüm gerektiren sorunlara kayıtsız kalınıyor. Derhal sınır güvenliği sağlanmalı, düzensiz göç engellenmeli, sığınmacıların ülkelerine dönüşü için Suriye’de kalıcı çözüme odaklanılmalı" açıklamasında bulundu. Ali Babacanın hızlı değişen fikirleri kamuoyunda 'omurgasızlık' olarak yorumlanmış ve tepki toplamıştır.

İBB'nin Yenikapı'daki 30 Ağustos Kutlamaları'nda belediye personelleri vals gösterisi yapmıştı. Partisinin Avcılar ilçe binasının açılışında konuşan babacan, "Kimse kusura bakmasın, milli günlerimiz üzerinden bu ülkenin dindar vatandaşlarına göndermeler yapmasına biz izin vermeyiz. Biz bu zihniyete pabuç bırakmayız." skandal ifadelerinde bulunmuş ve bu ifadeler kamuoyunda İBB'nin hazırlamış olduğu vals gösterimine nispetle söylediği şeklinde yorumlanmıştır.

Demokrasi ve Atılım Partisi'nin parti yapısı, parti üyelerinin amaçları ve ilkeleri hayata geçirmek için oluşturdukları bir yapıdır. Bu teşkilat, tabandan Genel Merkeze kadar tüm parti üyelerini kapsar. Parti teşkilatı, belde, ilçe, il ve Genel Merkez düzeylerinde yer alan yapıları içerir. Ayrıca, belediye meclisi, il genel meclisi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki parti grupları da teşkilatın bir parçasıdır. Kadın ve gençlik kolları ise Genel Merkez Yönetim Kurulu tarafından belirlenen il ve ilçelerde, ilgili kuruluşun onayıyla oluşturulabilir.

Büyük Kongre, Demokrasi ve Atılım Partisi'nin en üst ve yetkili organıdır. Kongre, seçilmiş üyelerden oluşur ve toplanma süresi iki yıldan az veya üç yıldan fazla olamaz. Kongre, gündem sırasına göre çalışmalarını yürütür. Gündemdeki maddelerin sırasının değiştirilmesi veya yeni madde eklenmesi için hazır bulunan üyelerin beşte biri tarafından teklif sunulmalı ve salt çoğunluğun kabulü ile karar verilir.

Büyük Kongre sonrasında, Demokrasi ve Atılım Partisi'nin en üst karar ve yönetim organı olan Genel Merkez Yönetim Kurulu, Genel Başkan ve Büyük Kongre tarafından gizli oyla seçilen 50 üyeden oluşur. Ayrıca, yarısı kadar yedek üye de seçilir. Kurul üyelerinden bir boşalma olduğunda, Genel Başkan tarafından sıradaki yedek üye davet edilir.

YSK'nın 30 Mart 2021'de seçime girebilecek partileri açıkladığı listede DEVA Partisi de yer almış böylece parti, bu tarihten itibaren yapılacak seçimlere katılmaya hak kazanmıştır.

Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA Partisi), Kasım 2020'de siyasal yaşama katılarak 5,157 üyeye ulaştı. Nisan 2021'de ise son 2.5 ayda %90'lık bir artışla üye sayısını 30,088'e çıkardı. DEVA Partisi, Mayıs 2022'de 11,693 yeni üye kazanarak en hızlı büyüyen siyasi parti oldu. Mayıs 2022'de DEVA'nın üye sayısı 153,596'ya ulaştı. Ocak 2023'te ise parti, 23,858 üye daha kazanarak toplamda 177,596 üyeye ulaştı.

Genel Merkez Yönetim Kurulu, partinin en yüksek karar ve yönetim organıdır. Kurul, Büyük Kongre tarafından gizli oyla seçilen 50 üyeden oluşur. Ayrıca, yedek üyelerin yarısı kadar da seçilir. Kurul üyeliklerinde boşalma durumu olduğunda, Genel Başkan tarafından sıradaki yedek üye davet edilir.

Demokrasi ve Atılım Partisi'nde, Merkez Disiplin Kurulu Partinin en üst disiplin kuruludur. Büyük Kongre tarafından gizli oyla seçilen yedi asıl ve üç yedek üyeden meydana gelir. Asıl üyelerin en az üçü ile yedek üyelerden en az birinin hukukçu olması gerekir.

Demokrasi ve Atılım Partisi, 2023 genel seçimlerine ortak listeleden katılma kararı aldı. CHP listelerinden DEVA için 25, İYİ Parti listelerinden 1 adaylık yer ayrıldı. Seçimler sonucunda 15 aday milletvekili seçildi.

Altılı Masa 2 Mart 2023 tarihinde adayı belirlemek için toplandı. Aday ismi o gün belirlense de adayın adı daha sonra açıklanacaktı. Toplantıda İYİ Parti hariç tüm partilerin Kemal Kılıçdaroğlu'nun adaylığına onay verdiği iddia edildi ve o gün bazı İYİ Partili isimler partinin Kılıçdaroğlu'nun adaylığına karşı olduklarını belirtmek için bazı paylaşımlar yaptı. 3 Mart 2023 tarihinde İYİ Parti, Kemal Kılıçdaroğlu'nun cumhurbaşkanlığı adaylığını desteklemediği için resmen Altılı Masa'dan ayrılma kararı aldı. Ardından DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Emin Ekmen, Habertürk'te katıldığı bir programa konuk olarak, ittifak içinde yaşanan krizle ilgili soruları yanıtladı. Ekmen, Genel Başkan Ali Babacan'ın masada herhangi bir aday ismi önermediğini belirtti ve Akşener'e geri dönün çağrısında bulundu. 3 gün sonra İYİ Parti, CHP ile yaptığı görüşmeler sonrası Altılı Masa'ya yeniden katıldı.

'Çalışan Türkiye'nin sesi, Türkiye konuşacak, herkes kazanacak Kadrolar hazır. Çözümler hazır. Bu Pazar Seçim Olsa Deva Hazır! Demokrasi. Atılım. Derhal. Bugün.', Demokrasi ve Atılım Partisi'nin 2023 genel seçimlerinde kullandığı sloganlardır.