İslam'da eşcinsellik

İslam'da eşcinsellik, eşcinsel ilişkiye giren kişilerden İslam inancı esas alan yazılı kaynaklarda ve Kur'an'da bahsedilir. Kur'an'da, toplumca eşcinsel ilişkilere girmek başta olmak üzere, çeşitli günahlar işleyen ve bu nedenle Allah'ın gazabıyla helâk edilen Lut Kavminden bahsedilir. Sünnilik mezhebine göre ve İmam Malik ile İmam Şafii gibi alimlere göre eşcinsel ilişki, recm, idam, kırbaç veya hapis ile cezalandırılması gereken günahlar olarak değerlendirimiştir. Ebu Hanife'ye göre ise idam gerekli değildir; devlet hangi cezayı öngörürse o uygulanmalıdır.

Günümüzde İslam İşbirliği Teşkilatı'na üye 23 ülkede eşcinsellik; idam cezası, hapis veya yer yer müebbet hapis cezası, para ve kırbaç cezası veya sopa cezası ile cezalandırılmaktadır.

Şeriat hukukunun egemen olduğu 9 ülkede; Afganistan, Brunei, İran, Irak, Moritanya, Nijerya, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Yemen'de eşcinsel ilişkiye girmenin cezası idamdır. Irak'ta 2003'e kadar ceza verilmemekteyken o tarihten beri ceza verilmektedir. Temmuz 2020'de Sudan'da idam cezası eşcinsel ilişkilere uygulanabilecek olan olası bir ceza olarak kaldırıldı, fakat anal seks yapmış erkeklere hâlen hapis cezası uygulanabilir (bkz: Sudan'da LGBT hakları).

Lâik anayasalara sahip olan ancak Müslümanların çoğunluk teşkil ettiği 20 ülkede; Arnavutluk, Azerbaycan, Bahreyn, Bosna-Hersek, Burkina Faso, Çad, Cibuti, Endonezya (Açe eyaleti hariç), Filistin, Gine Bissau, Kazakistan, Kosova, Kırgızistan, Turkmenistan, Lübnan, Mali, Nijer, Tacikistan, Tunus, Türkiye ve Ürdün'de ise eşcinsel ilişkilerin cezası yoktur.

2008 yılında Cakarta'da düzenlenen Endonezya Dinler ve Barış Konferansı'ndan “Eşcinsel olmak/doğmak İslam'da caizdir.” fetvası çıkmıştır. Eşcinsellik hâlinin Allah'tan geldiğinin göz önüne alınması gerektiği, ayrıca Allah'ın gözünde insanların dindarlıklarına göre değerlendirileceği görüşü kabul gördü.

Şeriattaki katı kurallara karşın, homoerotik temalar bazı Müslüman şairler tarafından yazılan şiir ve diğer edebî eserlerde, özellikle Divan edebiyatında yer bulmuştur.

Mayıs 2016'da, İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi 51 ülke, 11 LGBT örgütünün Birleşmiş Milletler'in dünya çapında AİDS'le mücadele için düzenlediği üst düzey bir toplantıya katılmasını engelledi.

Kur'an'da, Lut Kavmi'nin Allah tarafından erkek erkeğe seks yasağına uymadıkları için cezalandırıldıklarından bahsedilir. Bazı Müslümanlara göre ise Kur'an’da eşcinsellik açıkça lanetlenmemiş, Lut Kavmi işlediği diğer günahlardan dolayı helak olmuştur. İslam'da eşcinsellik ve eşcinsel ilişkiler bid'at olarak kabul edilmiştir.

Dört Halife döneminde ortaya çıkan ve “muhannesûn” denilen kadınsı davranışlar sergileyen kişilerin renkli elbiseler giyip ellerine kına yaktıkları, saçlarını boyadıkları ve bunlardan Tuveys adında bir kişinin Halife Osman iktidarında Medine'de şarkıcı olarak ünlendiği belirtilmektedir. Bu muhanneslerden bir diğeri de Delâl'dir. İslam peygamberi Muhammed'in zamanında da Medine'de Hinb, Heyt (veya Hît), Herim ve Mâti' adlı muhanneslerin bulunduğu ve bunların kadınların yanına rahatlıkla girip çıktıkları da söylenmektedir.

Tuveys ile ilgili olarak Halife Ali'nin yeğeni Abdullah b. Ca‘fer b. Ebû Tâlib (ö. 80/699-700) tarafından himaye edildiği, Abdurrahman b. Hassân b. Sâbit'in “Kusura bakmayın ama Tuveys’le ne yapmak istiyorsunuz? O, Allah’ın gazabı altında olan rezil bir eşcinseldir” demesi üzerine “Sus, o akıllı, hoş biridir ve bize eşlik edecek” şeklinde cevap verdiği rivayet edilmektedir.

Şafiilik mezhebinden İmam Şafii'ye göre ve Hanefilik mezhebinden Ebu Yusuf ile Muhammed bin Hasan eş-Şeybanî'ye göre livata yapan kişiye had cezası uygulanır ancak bu kişi evli ise recmedilir değilse kamçı veya değnekle 100 vuruşla cezalandırılır. Maliki ve Hanbeli mezheplerine göre bazı hadisler baz alınarak livata yapan kişi evli olsun ya da olmasın recmedilmesi gerekir.

Hanefiliğin kurucusu Ebu Hanife'ye göre ise livata ile zina birbirinden ayrıdır ve dolayısıyla cezaları da aynı olamaz. Buna göre livatanın cezası, devletin yasalarınca belirlenen bir ceza olmalıdır.

Recm hakkında ise Muhammed'in livata yapan kimseyi recm cezası ile cezalandırdığına veya livatanın cezaî müeyyidesi hakkında hüküm verdiğine dair bir bilgi günümüze ulaşmamıştır.

Malezya'da 1982'ye kadar trans bireylerin toplumda kabul gördüğü, hatta o zamanki bir müftü yardımcısının İslam'ın bilimsel delillere ve ayrıntılara inanan ilerici bir din olduğu ve sadece bağnaz insanların bilime inanmayacak kadar dar görüşlü olacağı gerekçesiyle, trans kadın ve cisgender bir erkek arasındaki evliliği geçerli ilan ettiği anlatılmaktadır. Malezya'da 1982'den beri bu konudaki yasağın 1981'de Mısır'daki El-Ezherden alınan fetvaya dayandığı ve 1988 yılında Mısır'da Tantawi'nin bir erkeğin kendi arzusuna göre değil de doktorun cinsiyet değiştirme ameliyatının tek tedavi yolu olduğunu ifade etmesi hâlinde böyle bir ameliyatın yapılabileceğine dair verdiği fetvaya göre yasanın güncellenmediği belirtilmektedir.

Nureddin Yıldız da bu durumun bir hastalık olduğunu, tedavi edilmesi mümkün ise bunda bir tereddüt bulunmadığını ve cerrahî müdahale için özel fetva gerektiğini söylemektedir.

İran'daki Şii rejim ise eşcinselliği yasaklamakla ve cezalandırmakla birlikte İran yönetimi tarafından ameliyatla husyelerini aldırma ve hormon yerleştirme işlemi yasak olarak görülmez ve bunları yaptıranların bütün masrafları devlet tarafından karşılanır. Türkiye'deki Din İşleri Yüksek Kurulu'nun açıklamalarına göre vücudun herhangi bir organında, diğer insanlar tarafından yadırganan, insanın psikolojik olarak etkilenmesine sebep olabilecek, bir anormallik veya fazlalık bulunursa, bunun ameliyatla düzeltilmesi, fıtratı bozmak değil, bir tedavi işlemidir denilmekle birlikte cinsiyete yönelik böyle bir müdahale ise Nisâ sûresi 119. ayette geçen Allah'ın yarattığını değiştirmek kapsamında olup yasaktır. Humeynî'nin açıklamalarını esas alan Şiiler ise bu ayetin böyle bir ameliyatın yasak olduğuna delil olmadığını ve ayetin görünen anlamı ölçü alınırsa insanların varlık âleminde var olan bütün eşyadaki yaptıkları değişikliklerin şeytanın yaptığı reel işlerin örneklerinden olduğunu kabul etmek gerektiğini iddia etmektedir.

Pakistan'da Tanzeem-Ittehad-i-Ummat (Pakistan Müslüman Kardeşler Birliği Örgütü) altındaki 50'den fazla din adamının 2016 yılında "kadınlık alameti taşıyan" trans bireylerin ve "erkeklik alameti taşıyan" trans bireylerin kanunen ve dinen birbirleri ile, ayrıca normal erkek ve kadınların karşı cins trans bireyler ile evlenebileceklerine dair fetvayı kabul ettiği belirtilmektedir. Kararda, trans bireylere miras hakkı vaadinde bulunurken, trans çocuklarını reddeden ebeveynlerin 'Allah'ın lanetine' maruz kalacağı söylenmiştir.

İngiltere'deki Dar al Ifta' wal Aqaid (The Centre for Decree & Doctrines) böyle bir ameliyatın yapılmasının dinen yasak olup olmadığı konusundaki farklı görüşleri sıraladıktan sonra bu ameliyatın kişide intihara varan psikolojik sorunlara yol açmaması ve İslam'a aykırı / haram olan işler için kullanılmaması gibi bazı şartlara bağlı olarak caiz olduğunu ve ameliyat sonrası kişinin şer'en yeni kimliğine göre kabul edileceğini ifade etmektedir.

Bahreyn medyasında yer alan açıklamalara göre Şeyh Faysal El-Mevlevî'nin fetvasında hastalıkların tedavisinde temel ilkenin "Tedavi olun! Allah nerede (veya ne zaman) hastalık yaratmışsa tedavi de yaratmıştır, öyleyse tedavi arayın." şeklindeki hadis rivayeti olduğu ve hastalıkları belirlemedeki ölçünün uzman doktor görüşü olduğu ifade edilmiştir. Şeyh El-Mevlevi, “Doktorların çoğunluğunun görüşüne göre, bazı insanlarda patolojik bir durum olduğu kanıtlanırsa, buna cinsel durumda şiddetli bir şizofreni olan (transexus) diyorlar. Öyle ki bedenin tezahürleri belirli bir cinsiyet yönündeyken, ruhun duyguları zıt cinsel yöndeyken, o zaman bu patolojik durum yoğunlaşabilir. Böylece kişinin hayatı cehenneme döner, intiharı bile düşünebilir ve tüm psikolojik tedavi yöntemleri başarısız olabilir, doktorun cinsiyet değiştirme ameliyatı yapmaktan başka çaresi kalmaz.” Bu hususta avukat Fevzie Cenâhî bunu Allah'ın yaratmasında (fıtratta) bir değişiklik olarak gördüklerinden ve bunu karşı cinsi taklit etme meselesi olarak ele aldıklarından ve bu yasak olan değişikliğin sadece güzellik amacı taşımasından dolayı cinsiyet değiştirme ameliyatına karşı çıkan bazı fakihlerin olduğunu belirterek karşı cinse benzemekle ilgili yasağın giyimde, ziynette, sözde ve yürüyüşle ilgili olduğunu söyler. Cenâhî Duyguları ve eylemleri, tabiatından farklı cinsiyette bir bedene sanipken ve bundan acı çekerken, bu ikilikten ve şizofreniden kurtulmaya çalışırken, cinsel dönüşüm süreci gerçekleştiğinde kendisini gerçek tabiatına geri dönmüş hisseder, bu yüzden karşı cinse benzemek olmaz. Bu nedenle, Suudi Arabistan Krallığı'ndaki Daimi İlim ve İfta' Komitesi, görünüşün maddenin gerçeğiyle çeliştiğini doğrularlarsa, hastanın kendisini mütehassıs doktorların uzmanlarına sunması gerektiğine dair bir fetva yayınladı. demektedir.