HPG (örgüt)

HPG tam adı ile Halk Savunma Güçleri (), PKK'nın amacı ve stratejisi doğrultusunda Türkiye'de sivillere, polis karakollarına ve askerî hedeflere karşı intihar saldırıları, silahlı ve bombalı saldırılar düzenleyen PKK'nın askerî kanadı. Çeşitli kaynaklarda örgütün savaş stratejisi olarak gerilla savaşı yöntemlerini kullandığı iddia edilmiştir.

İlk olarak Kürdistan Kurtuluş Güçleri adıyla (Kürtçe: Hêzên Rizgarîya Kurdistanê; HRK) adıyla kurulan örgüt 1986 yılında Kürdistan Halk Kurtuluş Ordusu (Kürtçe: Artêşa Rizgariya Gelê Kurdistan, ARGK) ismini almıştır. 2000 yılında düzenlenen 7. PKK Kongresinde isim değişikliğine gidelerek günümüzdeki adını almıştır.

"HPG Rébér Apo'nun Fedai Ordusudur" sloganını kullanır. Bahoz Erdal 2004-2009 yılları arasında HPG'nin yöneticiliğini yapmıştır. 2013 yılından bu yana lideri Murat Karayılan'dır. 2014 yılından sonra HPG'li militanlar YDG-H içinde de yer almaya başlamış, bu militanların yönlendirmeleriyle çeşitli toplumsal olaylar meydana gelmiştir.

Örgütün "Kürdistan Halk Kurtuluş Ordusu" olarak isimlendirildiği dönemde (1986-2000) yayınladığı kitapçıkla kuruluş amacının Marksist-Leninist ilkelere uygun olarak "Silahlı mücadeleyle Kürdistan üzerindeki emperyalist-sömürgeci ve gerici egemenliği yıkmak" ve "Kürdistan ulusal kurtuluş devrimini zafere götürmek" olduğunu belirtmiştir. Daha sonraki süreçte Abdullah Öcalan'ın demokratik konfederalizm olarak doktrinleştirdiği kuramla birlikte yeni devlet kurma fikrinden vazgeçerek "devlet olmayan sistem" amacında olduğunu deklare etmiştir.

1984 yılında kendisine yeni bir ideolojik strateji belirleyen PKK, Mao Zedong'un geliştirdiği "halk devrimi" yöntemini seçtiğini deklare etmiş, ardından Türkiye'nin Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde yer alan ve Kürdistan adı verilen coğrafyada gerilla savaşı metotlarını uygulamaya başlamıştır.

Örgüt bu dönemde "Uzun süreli halk savaşı" ilan etmiş ve yöntemini "Silahlı Propaganda" olarak nitelendirerek Kürdistan Kurtuluş Güçleri (Kürtçe: Hêzên Rizgarîya Kurdistanê, HRK) adında bir milis örgütü kurmuştur. Ardından Mahsum Korkmaz komutasındaki "14 Temmuz Silahlı Propaganda Birliği", 15 Ağustos 1984'te Eruh ve Şemdinli'de örgütün ilk silahlı saldırılarını gerçekleştirdi.

Ardından 25 Ekim 1986'da PKK'nın Lübnan'da yapılan 3. kongresinde propagandayı temel alan HRK lağvedilerek, güçlü silahlı saldırıları temel alan "Kürdistan Halk Kurtuluş Ordusu" adında yeni bir milis gücü kuruldu. Bu yapı 1991-1993 yılları arasında saldırılar düzenledi.

Örgütün eski adları sırasıyla Kürdistan Kurtuluş Güçleri (Kürtçe: Hêzên Rizgariya Kurdistan, HRK) (1982 - 1986) ve Kürdistan Halk Kurtuluş Ordusu (Kürtçe: Artêşa Rizgariya Gelê Kurdistan, ARGK) (1986 - 2000) dır ve 2000 yılında düzenlenen 7. PKK Kongresinde adı Halk Savunma Güçleri (Kürtçe: Hêzên Parastina Gel) olarak değiştirilmiştir. İsim değişikliği, dönemin PKK yönetiminin çatışmalı sürece barışçıl bir çözüm bulunmasına yönelik yeni kararına uygun olarak, bu kanadın tamamen savunma amaçlı niteliğini vurgulanmasına yönelik gerçekleşti. Yeni karar çerçevesinde silah bırakma veya teslim olma reddedilmiş, silahlı kanadın "öz savunmaya" çekildiği deklare edilmiştir.

HPG, 2001 yılındaki isim değişikliğinden bu yana çatışmasızlık ekseninde kararlar almasına karşın, 2010 yılından itibaren silahlı saldırılarını artacağını deklare etmiştir. Dönemin HPG yöneticilerinden Sofi Nurettin "silahlı mücadelenin kalan tek çözüm yolu olduğunu" ifade etmiş, bununla birlikte siyasal çözüm olsa bile HPG unsurlarının varlıklarını sonlandırmayacaklarını, aksine işlevlerinin artacağını belirtmiştir.

Çatışmalardaki gerçekleşen ölümler üzerine ORSAM tarafından 2001'den Nisan 2015 arası ölen 2.096 militan kapsamında yapılan araştırmaya göre ölen örgüt üyelerinin %74'ü Türkiye, %13'ü Suriye, %9'u İran, %3'ü ise Irak kökenlidir.

HPG, Avustralya tarafından PKK ile aynı örgüt olarak kabul edilmekte ve terör örgütü olarak sınıflandırılmaktadır. Şubat 2020'de Birleşik Krallık İçişleri Bakanlığı, TAK ile birlikte HPG'yi "PKK'nın farklı isimleri" olarak kabul edilip yasaklı terör örgütleri listesine dahil edilmesi için parlamentoya teklif sundu. 28 Şubat 2020’de Birleşik Krallık Parlamentosunca kabul edilen düzenleme onay sürecinin ardından yürürlüğe girdi. Birleşik Krallık’ta yasaklı örgütlere üye olanlar veya destek verenler 10 yıla kadar hapis cezasına çarptırılabilmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Hami Aksoy İngiliz Parlamentosunun PKK/KCK terör örgütünün uzantıları olan TAK ve HPG'nin terör örgütleri listesine eklenmesini içeren yasal düzenlemeyi memnuniyetle karşıladıklarını bildirdi.