Asger Aaboe

Asger Hartvig Aaboe (26 Nisan 1922 - 19 Ocak 2007), antik Babil astronomisi tarihine katkılarıyla tanınan bir bilim tarihçisi ve matematikçiydi. Babil astronomi çalışmalarında, Babillilerin hesaplama şemalarını nasıl tasarladıklarını anlamak için modern matematik açısından analizlerin ötesine geçti.

1884'ten 1896'ya kadar Yunan matematiksel ve astronomik klasiklerinin ustaca baskılarını üreten J. L. Heiberg'in müdürlük yaptığı ünlü bir okul olan Kopenhag'daki Ostre Borgerdyd Skole'ye gitti. Aaboe 1940'ta mezun oldu ve Kopenhag Üniversitesi'ne girdi.

Aynı yılın başlarında, 9 Nisan'da Almanya Danimarka'yı işgal etmişti. Bununla birlikte, Danimarka makamlarının işbirlikçi tutumunun bir sonucu olarak, Danimarka kurumları nispeten normal şekilde işlemeye devam etti. 1943 yazında Almanya'ya karşı düşmanlık arttı ve Danimarka hükûmeti feshedildi.

Aaboe, Kopenhag Üniversitesi'nde özellikle matematik hocası Harald Bohr'dan etkilenerek Üniversitede matematik, astronomi, fizik ve kimya okudu. 1947'de Kopenhag'dan Candidatus Magisterii ile mezun oldu. Özellikle Arşimet Eserlerinde Antik Çağda Alanların ve Hacimlerin Belirlenmesi (The Determination of Areas and Volumes in Antiquity, Especially in the Works of Archimedes) adlı tezini sundu. 1948'de Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti ve burada St. Louis'deki Washington Üniversitesi'nde misafir öğretim üyeliğine atandı.

Daha sonra 1948'de Aaboe, Matematik alanında Adjunkt olarak atandığı Birkerod Statsskole'de bir pozisyon almak için Danimarka'ya döndü. Boston yakınlarındaki Tufts Üniversitesi'nde Matematik Öğretim Görevlisi olarak ABD'ye göç ettiği 1952 yılına kadar orada kaldı. Aslında Aaboe atandığında, kurum 1954'te adını Tufts Üniversitesi olarak değiştiren Tufts Koleji olarak biliniyordu.

1957'de Brown Üniversitesi'nden Bilim tarihi alanında doktora derecesi aldı ve burada Otto Neugebauer ile birlikte "Babil Gezegen Teorileri Üzerine (On Babylonian Planetary Theories)" adlı bir tez yazdı. Neugebauer'in ilgileri göz önüne alındığında, Aaboe'nin 1957'de sunduğu doktora tezinin başlığının On BabyIonian Planetary Theories olduğunu öğrenmek şaşırtıcı olmayacaktır.

Aaboe 1959'da Tufts'ta Doçentliğe terfi etti, ardından iki yıl sonra 1961'de Yale Üniversitesi Bilim ve Tıp Tarihi Bölümü'ne katıldı, 1962'de hem bu bölümde hem de Yale Matematik Bölümü'nde Doçent oldu. 1967'de her iki bölümde de profesörlüğe yükseldi ve on yıl sonra üçüncü bir Yale bölümünde, yani Yakın Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü'nde profesör oldu. 1968'den 1971'e kadar başkan olarak görev yaptı ve 1992'de emekli olana kadar aktif kariyerine bu profesörlük pozisyonlarında devam etti. Yale'de doktora öğrencileri arasında Alice Slotsky ve Noel Swerdlow da vardı.

1975'te Danimarka Kraliyet Bilimler ve Edebiyat Akademisi'ne seçildi, 1970'ten 1980'e kadar Connecticut Sanat ve Bilim Akademisi'nin başkanı olarak görev yaptı ve diğer birçok bilimsel topluluğun bir üyesiydi.

Bazı Selevkos matematik tabloları (Some Seleucid mathematical tables)’nda (Genişletilmiş karşılıklılar ve normal sayıların kareleri) (1965) Aaboe, üçü daha önce yayınlanmamış olan sekiz matematiksel çivi yazısı tablete bakar. Aynı yıl, Abraham Sachs'ın bulduğu metinlere dayanarak yeni varsayımlar yapan Babil astronomisinde dönem ilişkileri kitabını yayınladı. Ertesi yıl, British Museum'da tutulan on dört metne dayanan, geç-Babil dönemine ait karakteristik gezegen fenomenlerinin bazı tarihsiz hesaplanmış boylam listeleri başlıklı makaleyi yayınladı. Bu metin kaynağı aynı zamanda Geç Babil döneminden (1968) bazı ay yardımcı tablolarına ve ilgili metinlere yol açarken, ertesi yıl Uruk'tan yayınlanan iki atipik çarpım tablosu daha önce yayınlanmamış bir makaleyi ve Neugebauer tarafından yanlış tanımlanmış bir makaleyi inceledi. MÖ 319 için hesaplanmış yeni uydular listesinde. MÖ 316'ya kadar Babil'den: B.M. 40094 (1969) British Museum'da üç yıllık bir süre boyunca her ay güneş ve ayın birleşme anını veren çivi yazılı bir tabletin çevirisiyle fotoğraflar verdi. İlgisi esas olarak erken tarihindedir. Hayatı boyunca bu konularda makaleler yayınlamaya devam etti.