Kızılırmak (müzik grubu)

Kızılırmak, Kasım 2004'te evinde çıkan yangın sonucu yaşama veda eden müzisyen besteci Tuncay Akdoğan, İsmail İlknur ve İlkay Akkaya tarafından 10 Ocak 1990'da kurulmuş bir müzik grubudur. Grubun solistliğini 1989 yılında Grup Yorum'dan ayrılan İlkay Akkaya yapmaktadır.

İlkay Akkaya Grup Yorum'dan ayrıldıktan sonra İsmail İlknur'a bir grup kurmayı teklif eder. İlknur düşünmek için süre ister, bunun üzerine İlkay "5 dakika sonra cevap ver" der... İsmail İlknur da "5 dakikada ne düşüneceğim, tamam kabul ettim" der. İşte bu diyalogdan sonra 10 Ocak 1990 günü saat 13.15'te kurulan gruptur Kızılırmak.

Kızılırmak, şu anda çalışmalarını bağlamada İsmail İlknur, davulda Yaşar Aydın, bas gitarda Hüsamettin Küçük, gitarda Selçuk Yalçın ve solo vokalde İlkay Akkaya ile sürdürüyor. Klavye çalan Cengiz Akataş ise, yurt dışında öğrenim görmekte olduğu için, sadece yurt dışındaki çalışmalara katılıyor.

Grubun çeşitli süreçlerinde Metin Karaşahin (davul), Hüseyin Çelik (bağlama), Okan Kovancı (flüt), Göksun Doğan (klarnet), Coşkun Aksel (klavye), İlhan Karahan (bas gitar), Özkan Kurt (bas gitar) grupta yer aldılar.

İlk albümü olan "Ölüme De Tilili"nin ardından Ankara Birlik Tiyatrosu'nun sahneye koyduğu Pir Sultan Abdal adlı oyunun müziklerini yaptı. İlkay Akkaya ve Tuncay Akdoğan da aynı oyunda oyuncu olarak yer aldı. Bu oyunda seslendirilen türküler "Geçmişten Geleceğe Pir Sultan Abdal" adlı albümle dinleyicilerle buluştu. Bu albümde Zeki Göker anlatıcı olarak yer aldı. 1992 yılında "Gidenlerin Ardından" adlı albüm yayınlandı. Bu albümde de Musa Anter anlatıcıydı. "Aynı Göğün Ezgisi", "Güneşin Olsun", "Pir Sultan'dan Nesimi'ye Anadolu Türküleri", "Çığlık", "Rüzgarla Gelen", adlı albümlerden sonra 1997'de "Günde Dün" yayınlandı. Bu albümde, ilk yılların ekonomik, dolayısıyla teknik yetersizliğinden dolayı bazı şarkılar üzerinde hayata geçirilemeyen düşünceler, yeni düzenlemelerle dinleyiciye sunuldu.

Kızılırmak, "Sır" adlı albümle müzik yolculuğuna devam etti. "Sır"dan sonra da, Şivan Perver'in de konuk sanatçı olarak yer aldığı "Gölge" albümü, kısa bir süre önce dinleyiciye sunuldu. Bu albümlerin yanı sıra, grubun solisti İlkay Akkaya'nın "Kül" adlı solo albümü 1998'de yayınlandı. 2000 yılının Aralık ayında ise İlkay Akkaya'nın ikinci solo albümü olan "Unutma" sevenleriyle buluştu.

Adını Şair Hasan Hüseyin Korkmazgil’in "Kızılırmak" isimli şiirinden alan grup, daha sonra da aynı şiiri ABT ile birlikte müzikal bir oyun olarak sahneledi. Ayrıca yurt dışında yine ABT ile birlikte İbrahim Kaypakkaya'nın yaşamının anlatıldığı "Güneşten Bir Parça" adlı oyunun müziği ile "Bir Küçük Bulut" adlı filmin müziğini yaptı.

Yurt ve dünya sorunlarına, ezilenlere karşı duyarlılıklarını, yaptıkları müzik çalışmalarıyla gösteren grup, birçok kurum ve kuruluşun etkinliğine de dayanışma amacıyla katıldı, destek oldu. Kızılırmak, yurt içinde ve yurt dışında sayısız etkinlik, konser, dinleti ve festivallere katıldı. Kurulduğundan bu yana konserleri yasaklandı, üyeleri gözaltına alındı.

Kızılırmak başka sanatçılar veya müzik gruplarıyla birlikte kolektif çalışmalar yapmış, onlara gönüllü olarak destekte bulunmuştur. Grubun yapmış olduğu kolektif çalışmalara örnek olarak, Grup Mavi, Ali Asker, Grup Hasat, Ekrem Ataer, Salkım Söğüt, Nevzat Karakış, Mayıs Rüzgârı gibi sanatçı ve grupların albümleri gösterilebilir.