SalihHub/Wikipedia-TR-2023-Embedded-Dump huggingface dataset:
Sahtekarlar

Duplicity, Amerikan yapımı casus filmidir. Senaristliğini ve yönetmenliğini 2 Oscar adaylığı bulunan Tony Gilroy'un üstlendiği film, karışık bir dolandırma işini birlikte gerçekleştirmek için iş birliği yapan iki ortak casusun hikâyesini anlatıyor.

Mega şirketlerin rakiplerinden bilgi saklamak için ne kadar ileri gidebileceklerini gösteren kurgunun filme dönüşümü anlatılmaktadır. Gizli servislerin toplum hayatında yerinin azalmıştır. Büyük para kazanmak isteyen ajanlar için tek çıkış yolu özel şirketlerde çalışmaktır.

CIA memuru Claire Stenwick (Roberts) ve MI6 ajanı Ray Koval (Owen), iki rakip çokuluslu şirket arasında devam etmekte olan kârlı savaştan yaralanmak için görevden ayrıldılar. Öncelikle, patentli şirkete şans getirecek bir planın güvenliğini sağlarlar. İşverenleri için -sanayi kralı Howard Tully (Tom Wilkinson)ve CEO Dick Garsik (Paul Giamatti)- hiçbir şey yasak değildir. Fakat üçkağıtçılık başlayınca, gizem derinleşir ve taktikler daha fena hale gelir. Claire ve Ray için en hileli sır cazibelerinin artmasıdır. Sonra, her biri bir kazık atmada kalmayı deneyecekleri gibi, iki yalnızlığı seven profesyonel, entrikalarını sadece bir şeyin tehlikeye soktuğunu bulurlar ve kendilerini aldatamadıkları olağandışı şey aşktır.
Cinco de Mayo

Cinco de Mayo (İspanyolca: 5 Mayıs); Meksika'da, 1862'de III. Napolyon komutasındaki Fransız ordularına karşı elde edilen zaferin kutlandığı bayram. ABD ve Meksika'da kutlanır, Meksika'nın Puebla eyaleti kutlamaların merkezini oluşturmaktadır ve bu eyalette bayram El Día de la Batalla de Puebla (Türkçe: Puebla Muharebesi Günü) olarak adlandırılır. General Ignacio Zaragoza Seguín komutasındaki Meksika ordusunun 5 Mayıs 1862'de, Puebla Muharebesi'nde Fransa işgal kuvvetlerine karşı kazandığı galibiyete atfedilmiştir.

1861'de Meksika, yabancı ülkelere olan borçları için moratoryum (borç erteleme) ilan edince İngiliz, İspanyol ve Fransız orduları tarafından işgal edildi. Nisan 1862'ye gelindiğinde İngiliz ve İspanyol orduları geri çekilmişti ancak Fransa, zengin toprak sahiplerinin desteğini alarak, Avusturyalı Maximilian yönetiminde bir monarşi kurmaya ve Kuzey Amerika'da Amerika Birleşik Devletleri etkisini azaltmaya çalıştı. 5 Mayıs 1862 günü yeterince askerî donanımı olmayan mestizo (İspanyol-Kızılderili) ve Zapotec orduları Mexico City'nin güneyinde gerçekleşen Puebla Muharebesi'nde Fransız ordularını yendi. Yaklaşık 1000 Fransız askeri öldürüldü. Savaşın devam etmesine ve Fransızların tamamen geri püskürtülmesi 5 sene sürmesine rağmen Puebla Meksika'nın yabancı güçlerin baskısına direnişinde bir sembol hâline geldi. Kent sonradan Puebla de Zaragoza olarak adlandırıldı. Muharebe sahası günümüzde millî parktır.

Bugün Meksika'da özellikle Puebla'da geçitler ve konuşmalarla kutlanır. Bazı şehirlerde Puebla Muharebesi canlandırılır. Cinco de Mayo Amerika Birleşik Devletleri'nin yoğun Meksikalı nüfusuna sahip bölgelerinde de (özellikle güneybatıda) festivallerle kutlanır. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kutlamalar genellikle tüm haftaya yayılır. Yemek, içki, müzik ve dans bu kutlamaların vazgeçilmez öğeleridir.
Epidauros Antik Tiyatrosu

M.Ö. 4. yüzyıla tarihlenen yapı, Atina'da Kynortion yanardağının yamacındadır. Günümüze kadar en iyi durumda gelen ve akustiği en iyi olan Antik Yunan tiyatrosu olarak kabul edilir.

Mimarının Polykleitos olduğu sanılmaktadır. İlk defa Asklepion onuruna yapılan bir şenlikte kullanıldığı düşünülür. M.Ö 2. yüzyılda yapılan değişikliklerle tiyatro son halini almıştır.

Kimi araştırmacılar sahneden izleyicilere doğru esen rüzgârın, kimileri ise koltuk sıralarının eğiminin tiyatronun akustik başarısındaki ana unsur olduğuna dair teoriler ortaya atmıştır. Bazı araştırmacılar ise kireçtaşından yapılmış olan oturakların dalgalı yüzeyinin tiyatronun akustiğinde rol oynadığını gösteren çalışmalar yapmıştır.
2 + 2 = 5

"İki artı iki eşittir beş" (2 + 2 = 5), George Orwell'in 1949 tarihli distopik romanı Bin Dokuz Yüz Seksen Dört'te kullanılan matematiksel olarak yanlış bir ifadedir. Romanda, Partinin Okyanusya vatandaşlarının doğru olduğuna inanmasını beklediği "Savaş Barıştır" dogması gibi "2+2=5" ifadesi de bir dogma olarak dayatılır. Baş kahraman Winston Smith, 1984 yılında gizli günlüğünü yazarken "Özgürlük, iki kere iki dört eder diyebilmektir" diye yazar. Romanın ilerleyen bölümlerinde, Sevgi Bakanlığında çalışan sorgulayıcı O'Brien, Smith'e, partinin "2+2=5" dogmasını kabul ettirmek üzere işkence ederken "Bak Winston. Bazen iki kere iki beş eder, bazen üç eder. Bazen aynı anda hem beş hem üç ettiği de olur." sözünü kullanarak parti felsefesini özetler.
Gence kazası

An-12B (bazı kaynaklara göre An-12BP), 1964 yılında Taşkent Havacılık Fabrikası tarafından üretilmiştir. Olay anında askeri nakliye amacıyla kullanılmaktaydı. Uçakta yedi kişi vardı.

Sovyet Hava Kuvvetleri bombardıman uçağı Su-24, tüm gece uçmak zorunda kaldı. Mürettebat nasıl inileceğini bilmiyordu. Sadece beş yüz metre ilerledikten sonra Su-24'ün kanadı önce boş bir otobüse ve sonrasında An-12'ye çarptı. Ardından her iki uçak patladı. Bombardıman uçağının mürettebatından olan Qorodçuk çarpışmadan önce uçaktan kendini fırlattı ve hayatta kaldı. Pilot Grigoryev öldü. An-12B'deki dört mürettebat üyesi öldü. Havalimanının yer hizmetlerinde çalışan iki askeri bir tanker şoförü ve bir yakıt pompacısı öldü. Böylece toplam ölen kişi sayısı 7'dir.
Feminizasyon (biyoloji)

Biyoloji ve tıpta feminizasyon, bir organizmada genellikle türün dişisine özgü fiziksel özelliklerin gelişmesidir. Bu, cinsel farklılaşmaya katkıda bulunan normal bir gelişim sürecini temsil edebilir. Feminizasyon ayrıca çevresel faktörler tarafından da tetiklenebilir ve bu fenomen birkaç hayvan türünde gözlemlenmiştir. Transseksüel hormon tedavisi durumunda, kasıtlı olarak yapay olarak indüklenir.

Hayvanlarda, bir erkekte veya uygun olmayan bir gelişim çağında dişileşme meydana geldiğinde, bu genellikle endokrin sistemin genetik veya edinilmiş bir bozukluğundan kaynaklanır. İnsanlarda, anormal feminizasyonun en yaygın belirtilerinden biri, östrojenler gibi feminizasyon hormonlarının yüksek düzeylerinden kaynaklanabilecek memelerin uygunsuz gelişimi olan jinekomastidir. Virilizan hormonların (androjenler) eksikliği veya blokajı da feminizasyona katkıda bulunabilir. Bazı durumlarda, androjenler periferik dokularda aromataz tarafından östrojenlere dönüştürülebildiğinden, yüksek seviyelerde androjenler hem virilize edici etkiler (artmış vücut kılı, kalınlaşmış ses, artan kas kütlesi vb.) hem de dişileştirici etkiler (jinekomasti) üretebilir.

Böceklerde dişileşme, üremeyi manipüle eden endosimbiyontların kalıtımı yoluyla gerçekleşebilir. Bu, endosimbiyontların kalıtımını teşvik eder çünkü endosimbiyontlar anneler tarafından yumurtalarına aktarılır. Bu nedenle, bir popülasyonda ne kadar çok endosimbiyoz ile enfekte olmuş dişi varsa, endosimbiyontlar bir sonraki nesle o kadar fazla aktarılır.
Mustafa Kemal Tren İstasyonu

Mustafa Kemal Tren İstasyonu, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, Küçükçekmece ilçesi Cumhuriyet Mahallesi'nde İstasyon Caddesi ve Hatboyu Caddesi üzerinde yer alan TCDD'ye ait hemzemin tren istasyonudur.

İstanbul-Sirkeci - Pythion demiryolu üzerinde yer alan istasyon, Marmaray projesi kapsamında, yaklaşık 700 metre güneyindeki Soğuksu Tren İstasyonu ile yaklaşık 400 metre kuzeyindeki Kanarya Tren İstasyonu'nun yerini alması amacıyla inşa edilerek 12 Mart 2019'da hizmete girmiştir.
Serpil Sancar

Akademik çalışmalarını Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde siyaset bilimi ve kadın çalışmaları alanlarında sürdürdü. 1993'te Ankara Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi'ni (KASAUM) kurdu. Fakültenin kuruluşunun 155. yılında dekan seçilerek o güne kadar Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi dekanlığı görevine gelen ilk kadın oldu; dekanlık görevini 2016 yılına kadar sürdürdü.

1954 yılında Ankara'da doğdu. 1971- 1975 yılları arasına Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde öğrenim gördü. 1975 yılında İktisat ve Maliye bölümünden mezun oldu. 1981-1983 yılları arasında yüksek lisansını tamamladı.

1987'den itibaren Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde araştırma görevlisi olarak çalışmaya başladı. 1989 yılında aynı üniversitenin Siyaset Bilimi bölümünden "Din, Kadın ve Siyaset: İran Devrimi Örneği” teziyle doktora unvanına sahip oldu.

1993'te toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda ve kadına yönelik ayrımcılığa ve şiddete karşı akademik alanda bilgi üretmek üzere Ankara Üniversitesi bünyesinde, Türkiye'de bu alandaki ilk araştırma merkezlerinden biri olan Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi'nin (KASAUM) kurucuları arasında yer aldı. Aynı yıl geçici olarak Başbakanlık Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğüne atandı.

Siyaset kuramı, toplumsal araştırmalarda epistemoloji ve metodoloji sorunları, feminist kuramlar, siyaset sosyolojisi, Türkiye’nin cinsiyet rejimi, siyasal hareket olarak kadın hareketi üzerine çalışmaları yaptı. 1997 yılında doçent, 2003 yılında profesör ünvanı aldı.

2009 yılında yayımlanan, "Erkeklik:İmkansız İktidar/ Ailede, Piyasada ve Sokakta Erkekler" kitabında Türkiye'de değişik sosyal kesimlerden, farklı yaşam deneyimlerine sahip erkeklerle yapılan yüz yüze görüşmelerden hareketle, farklı erkekliklerin nasıl inşa edildiğinin inceledi. 2011 yılında kurulan Cinsiyet Eşitisizliği İzleme Derneği'nin kurucu başkanı olarak görev yaptı.

Ankara Üniversitesi Kadın Çalışmaları Yüksek Lisans Programı’nda verdiği bir dersten hareketle kaleme aldığı "Türk Modernleşmesinin Cinsiyeti: Erkekler Devlet, Kadınlar Aile Kurar" (2012) adlı kitabı, feminist yazında önemli bir yere sahip oldu.

Siyasal Katılım ("Türkiye’de Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği: Sorunlar, Öncelikler ve Çözüm Önerileri", M. Tan, Y. Ecevit ve S. Acuner ile birlikte, TÜSİAD ve KAGİDER, 2008; TÜSİAD 2000 tarihli raporun güncellenmesi).
Kansu Uygur Krallığı

Kansu Uygur Devleti, bir kısım Uygur soydaşı Kansu’da yerleşerek Çin ile ticari etkinliklerde bulunarak dostluk sağladı. Çin yöneticileri ile akrabalık bağı da edinmişlerdir. Ancak T’ang sülalesine karşı ayaklanmaların çoğaldığı 10. yüzyıl başlarında Kan-su Uygurları, bağlı oldukları ve merkezi Tun-Huang olan Çin askerî bölgesi ile ilgilerini kestiler. Burada 905 yılında asi bir general özerk devlet kurdu ve kendini "kral" ilan etti. “Batı Hanları’nın Altın-dağ Krallığı” adını verdiği bu devlete Uygurları bağlamak istemiştir.Kansu Uygurlarından Tegin adlı kumandan ordusuyla Tun-huang’ı kuşatarak,şehir halkını “kral”ı teslim etmeye zorlamıştı (911), bu olay üzerine Uygurların batı kolu da bağımsızlık kazanmıştır.

Kansu ve Tun-huang Uygurları, askeri başarı elde edememişlerdir. Bu nedenle haklarında fazla bilgi edinilememiştir. 10. yüzyıl başından itibaren Mançurya ve Kore kabilelerini toplayarak kuzeyde bir baskı ögesi olan ve özellikle Beş Hanedan On Krallık devrinde Çin’in bazı kısımlarını ele geçiren Kitanlar (sonraki Karahitaylar), sonunda bir hanedan (Liao Sülalesi, 907-1211) kurarak Kuzey Çin’de egemen oldukları zaman, Uygur Devleti Kitanların (940'tan sonra) ve 1028'de Tangutların kurdukları Batı Xia Hanedanı'nın egemenliğine girdi. Daha sonra 1226'da da Cengiz'in Moğol İmparatorluğunun egemenliğine girdi.

Bu Uygurların torunları, sayıları birkaç bini bulan Sarı Uygurlar veya Yugurlar, eski ana dillerine ve geleneksel dinleri olan lama Budizmine sadık yaşarlar.
Sinap Kalesi

koordinatlarındaki kale Toros Dağları üzerinde Çamlıyayla ilçesi girişinde ilçe merkezi doğusundadır. Kaleye ilçeyi güneye bağlayan yoldan ayrılan iki kilometrelik bir patika ile ulaşılır. Çamlıyayla ilçesine 5 ve Mersin'e 93 kilometre uzaklıktadır. Kalenin çevresinin denizden yüksekliği 1240 metredir. Kale çevresine göre yüksek değildir.

Kale Kilikya Ermeni Krallığı döneminden (12-14. yüzyıl) kalmadır. O dönemde büyük kalelerin çevresinde daha küçük garnizon kaleleri inşa edilirdi. Bölgedeki en büyük kalelerden biri Çamlıyayla'daki Lamprun veya Namrun Kalesidir. Sinap Kalesi de Namrun Kalesine bağlı bir garnizon kalesiydi. Daha doğuda yer alan Gülek Boğazına giden yolları denetlemek amacıyla yapılmıştı.

Kale dikdörtgen planlı olup her köşede silindirik bir burç vardır. Bina üç katlı olmakla birlikte ic taksimat büyük ölçüde yıkılmıştır. Giriş batıdandır. Kullanılan inşaat malzemesi diğer birçok Ermeni binasında olduğu gibi bosajlı taştır.
Command & Conquer: The First Decade

Command & Conquer: The First Decade yani Command & Conquer: İlk On Yıl, Electronic Arts tarafından yapılan Command & Conquer Serisi'nin ilk on yılında yapılmış tüm oyunlarını, bu oyunlarının (Red Alert haricinde) son ve Windows XP için optimize edilmiş sürümlerini kapsayan bir derlemedir. Derlemede bulunan oyunlar Windows 7 ve üzeri işletim sistemlerinde düzgün olarak çalışmamaktadır. Seride bulunan oyunların Windows 7 ve üzeri modern işletim sistemlerinde stabil olarak çalışabilmesi için güncellenmesi gerekmektedir.

Bu DVD'de InstallShield sihirbazı kullanılarak içerikteki oyunlar yüklenebilir.Electronic Arts'ın ücretsiz olarak indirilmeye sunduğu Command & Conquer: Tiberian Sun, Command & Conquer ve Command & Conquer: Red Alert CD'lerinin işlevselliği kalmamıştır.
Orduspor (kadın basketbol takımı)

Orduspor Kulübü futbol takımının 2010-11 sezonu sonunda Süper Lig'e çıkması sonucu elde edilen başarı ile birlikte diğer branşlara'da el atılmıştır ve 2011 yılında Orduspor Başkan Nedim Türkmen tarafından kurulmuştur. Kadın Basketbol Takımı başkanlığına Akın Çiçek getirilmiştir. İlk takım antrönörü İdris Üstün olmuştur. Orduspor Kadın Basketbol Takımı, maçlarını 650 kişilik kapasiteli Ordu Atatürk Kapalı Spor Salonu'nda oynamaktadır Ayrıca Orduspor Kulübü, basketbol branşı için önemli bir altyapı kurmuştur.

Orduspor, ilk resmî maçını TKB2L 2011-12 sezonu ikinci haftasında deplasmanda Gaziantep temsilcisi Bakospor ile oynamış ve sahadan 67-61 mağlup ayrılmıştır. Orduspor ilk galibiyetini ise TKB2L 2011-12 sezonu üçüncü haftasında Ordu Atatürk Spor Salonu'nda, Antalya temsilcisi Antalya Koleji ile oynamış ve sahadan 68-57 galip ayrılmıştır.

2012-13 sezonu Türkiye Kadınlar Basketbol İkinci Ligi final grubunda Muğla'da yapılan maçlar sonucunda Altay Konak Belediyespor ile Orduspor 2013-14 sezonunda KBL’de mücadele etmeye hak kazandılar.

2017-18 sezonunda maddi sıkıntılar ve sezon başından bu yana konaklama sorunun çözülmemesi nedeniyle 11 oyuncunun tamamı Ekim 2017'de Ordu şehrini terk etti. Bunun üzerine başantrenör Hakan Yiğit de istifa kararı aldığını açıkladı.
Çıplak Deniz Çıplak Ada

Çıplak Deniz Çıplak Ada, Yaşar Kemal'in Bir Ada Hikâyesi serisinin dördüncü ve son romanıdır. Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana (1997) romanı ile başlayan Karıncanın Su İçtiği (2002) ve Tanyeri Horozları (2002) kitaplarıyla devam eden Bir Ada Hikâyesi dörtlemesi, son kitabı Çıplak Deniz Çıplak Ada ile tamamlanmış oldu. 4 Ekim 2012'de Yapı Kredi Yayınları tarafından yayımlandı. Romanda yerlerinden edilen insanların Ege'de bir adada yeni bir yaşam kurma mücadelesi anlatılmaktadır.

"İlk nükleer denemelerin yapıldığı yıllarda Pasifik'te bir ada aşırı radyasyona uğradığından üzerindeki canlı varlığı, bitki örtüsünü, hayvanları tümüyle yitirmiş. İnsanlar da bu adayı terk etmişler. Aradan otuz kırk yıl geçtiğinde bir de bakmışlar ki ada kendini yenilemiş, yeniden bitki örtüsüne, canlı varlıklarına kavuşmuş. Doğanın bu kendini yenileme gücü gibi, insanın da yenilenme gücü olduğunu, bunu anlatmak istediğini söylemişti."

"Birlikte ormanın içine gezmeye gittik. 'Bak oğlum' dedi ve devam etti: 'Burada göçebeler, mübadiller vardı. Bunlar Yunanistan'dan gelen Türklerdi. Böyle üç köy vardı Anavarza'nın yanında. Çok güzel köyler. Bu köyü, hikâyesini öğrendim. O köye yerleştiklerinde çok güzel evler yapmışlar, köyü güzelleştirmişler. Etraftaki köylüler bu insanlara zulüm yapmışlar. Bu insanlar “'Bir gün gideceğiz.' deyip gitmişler. 15-16 yaşıma geldiğimde bu insanların nereye gittiklerini bulmaya çalıştım. Bulamadım. Bulamadığıma çok üzüldüm."
The Boogeyman (film, 2023)

Boogeyman, Stephen King'in 1973 tarihli aynı adlı kısa öyküsüne dayanan Scott Beck, Bryan Woods ve Mark Heyman'ın senaryosundan Rob Savage tarafından yönetilen yeni bir Amerikan doğaüstü korku filmi. Filmin başrollerinde Madison Hu, Vivien Lyra Blair, Sophie Thatcher, David Dastmalchian, Chris Messina ve Jaynie Verdin yer alıyor.

Ana çekimler Şubat 2022'de New Orleans'ta başladı. Başlangıçta yayın hizmeti Hulu'da yayınlanması planlanan The Boogeyman'ın 20th Century Studios tarafından 2 Haziran 2023'te Amerika Birleşik Devletleri'nde sinemalarda gösterime girmesi planlanıyor.
M. Hanefi Bostan

1958 yılında Çaykara'da doğdu. İlkokulu Çaykara, ortokulu İstanbul Kartal Lisesi'nde, liseyi ise Boyabat'ta tamamladı. Lisans ve yükseklisanını Marmara Üniversitesi tarih bölümünde tamamladı. 1993'te XV-XVI. Asırlarda Trabzon Sancağında Sosyal ve İktisadi Hayat adlı doktora tezini sundu. Aynı isimli kitabıyla 2005 yılında Milliyet gazetesinin verdiği Örsan Öymen – Kent Tarihi Ödülü'nü aldı.

1999'dan 2001'e kadar Türkiye Kamu-Sen Genel Merkezi Denetleme Kurulu Başkanlığı'nı yaptı. 2002 yılında atandığı Türk Eğitim-Sen Genel Merkezi Denetleme Kurulu Başkanlığınını üç dönem icra etti. 19 Aralık 2018 tarihinde doçent unvanını aldı.

Türk Kültürü İncelemeleri, Karadeniz Araştırmaları, Tarih ve Düşünce ve Çaykaralılar dergilerinin yazı kurulu üyesi olarak çalıştı. Tarih ve İslam Araştırmaları Vakfı'nın ikinci başkanlığını yaptı. Fatih İlçe İnsan Hakları Kurulu ve Türk Dünyası İnsan Hakları Derneğinin Danışma Kurulu üyesiydi.
II. Aripert

Aripert II (ayrıca Aribert diye okunur)  Lombardların 701'den 712'ye kadarki kralı. Turin Dükü ve Kral Raginpert'in oğlu olarak Bavyera Hanedanı'na mensuptu, 700'de tahta ortak oldu. Raginpert hükümdar iken, 700'den 702'ye kadar hüküm sürmüş Liutpert tarafından görevden alındı. Babasının ölümünden sonra tahtı ele geçirmeye çalıştı. Liutpert ve Naip Ansprand'ın adamlarını Pavia bölgesinde yendi ve  daha sonra kendi banyosunda boğulmuş kralı ele geçirdi. Başkenti ele geçirdi ve Ansprand'ı Alplere kadar püskürttü. 703 yılında kesin olarak gücü elde etti.

Böylece kesintisiz olarak ölümüne kadar tacı taktı. Hükümdarlığı biraz sıkıntılıydı. 703'te Spoleto dükü Faroald Ravenna Eksarhlığı'na saldırdı, fakat Aripert ona yardım etmeyi papalık ve krallıkla olan iyi ilişkisinden dolayı reddetti. Buna rağmen Spoleto ve Benevonto'yu savundu. Papa VI. John ile kiliseye iyi bağış yapması sebebiyle iyi ilişkiler kurdu. Bu iyi ilişki ona isyanları bastırmak ve Slovenyalıları Venedik'ten püskürtmek konusunda yardım etti.

711 yılında kendi sürgüne gönderdiği Ansprand geniş bir orduyla Bavyera Düklüğü'ne geldi. Birçok Avusturyalı (Venedik ve doğunun insanları) gelen naibe ve çıkacak olan savaşa katıldı. Aripert eğilim kendisine doğru olunca başkente gitmek durumunda kaldı fakat o hazineleri toplatıp Gaul'a bir gece yarısı geçiş yaptı. Ticino Nehri'nde boğuldu ve Ansprand egemenliğini ilan etti. Demir Taç'ı giymiş son Bavyeralıdır.
Asya Sultanova

Asya Bağış Sultanova (d. 16 Ekim 1923, Bakü –ö. 22 Kasım 2021, Moskova), Azeri kadın besteci. Çocuklar için hazırladığı eserler ve sanatçı Muslim Magomayev ile yaptığı ortak müzik çalışmalarıyla bilinir.

Sultanova, 16 Ekim 1923'te Bakü, Azerbaycan'da doğdu. Babası jeolog annesi ise İngilizce öğretmeniydi. 1942-1944 yılları arasında eğitim gördüğü Azerbaycan Konservatuvarı'nın ardından girdiği Moskova Konservatuvarı'ndan 1950'de mezun oldu. Eğitiminin ardından Moskova'da kalarak ölümüne kadar orada yaşadı. Eğitmenleri arasında kendisini Azerbaycan halk müziğini öğrenmeye teşvik eden Evgeny Golubev ve Vissarion Shebalin'de vardı. Azerbaycanlı besteci Kara Karaev'de yönlendiricisi olmuştur.

Sultanova, müzisyen ve oyuncu Vladimir Şainski ile evlenip ayrıldı. Sovyetler Birliği genelinde resitaller düzenledi ve buradaki bir film stüdyosunda çalıştı. Şarkıcı Muslim Magomayev ile 1963'te ilk defa parça seslendirme üzere bir araya geldiler. Üç parça seslendirmek üzere anlaştılar bu dönemde Ermeni besteci Arno Babajanyan ile tanıştı.

Sultanova, müzik çalışmaları nedeniyle 1967'de “Azerbaycan Emek Nişanı” ile ödüllendirildi. 2014 yılında verdiği röportajda 80 parça bestelediğini tahmin ettiğini belirterek hayata geçirmeyi amaçladığı projesi olan “Halkların Dostluğuna Övgü” hakkında; “Dünyada barışa ihtiyaç var önemli olanda bu” şeklinde ifadede bulunmuştur.
Irak Millî Türkmen Partisi

Irak Millî Türkmen Partisi, Irak Türklerinin 11 Kasım 1988'de Ankara'da Muzaffar Arslan önderliğinde kurduğu siyasi partidir. İlk başkan Muzaffar Arslan, Kerkük doğumludur, 1996'ya kadar parti başkanlığını sürdürmüştür. 1994'te kurulan Irak Türkmen Cephesi'nin üyesidir.

Irak Türkmen Cephesi yönetim kurulu üyesi, Kerkük İl Meclisi üyesi ve Irak Milli Türkmen Partisi Başkanı Mustafa Kemal Yayçılı, 15 Mayıs 2004'te Kerkük'ün Tuzhurmatu mevkiinde içinde bulunduğu araca ateş açılması sonucu hayatını yitirdi.
Efkâri

1900 yılında Ardanuç'un Basa (şimdiki adıyla Yolüstü) köyünde doğan Efkâri, bir süre medresede eğitim gördükten sonra 10 yaşında Merzifon'a yerleşerek burada yatılı okula devam etti.

I. Dünya Savaşı'nda askerliğe alındı, Türk Kurtuluş Savaşı da dâhil olmak üzere toplamda 7 yıl 9 ay askerlik yaptı. Kazım Karabekir'in komutasında muharebelere katıldıktan sonra, 1922 yılında terhis oldu, aşıklığa başladı.

Aşıklığı süresince Anadolu'nun farklı bölgelerini dolaştı, Huzuri, Müdami, Seyrani'nin aralarında bulunduğu aşıklarla atışmalarda yer aldı. Özellikle doğaçlama söylediği şiirleriyle tanınan Efkâri, 11 halk hikâyesini Ardanuç Rivayetleri olarak anlatıp yazıya geçmesine vesile oldu. 1966'da Konya Aşıklar Bayramında birincilik aldı, sonraki yıllarda aşıklar bayramlarında seçici kurullara katıldı. Vatan sevgisini işleyen şiirleri de vardır.
Anatoli Ryabov

Anatoli Ryabov (16 Nisan 1894, Lobaski köyü, Nijniy Novgorod Oblastı - 23 Mayıs 1938, Saransk) - Erzyan dilbilimci, öğretmen, halk figürü, profesör, Latin alfabesine dayanan Erzyan dilinin kurucusu.

Anatoli, bir Erzya köyü olan Lobaski'de doğdu. İlk olarak Pochinovsky Din Okulu'nda okudu. Daha sonra Nijniy Novgorod Pedagoji Enstitüsü'nden mezun oldu (1916).

Omsk'daki Öğretmenler Semineri ve Pedagoji Koleji'nde filoloji öğretti. 1922'den 1924'e kadar Nijniy Novgorod Oblastı'nın eğitim bölümünde, 1924-1930'da RSFSR Ulusal Azınlıklar Konseyi Mordovya Bürosu'nda metodist, SSCB Yüksek Sovyeti hizmetinde yeni alfabe bölümü için All-Union Merkez Komitesi çalışanı olarak çalıştı. Latin alfabesine dayalı Erzya alfabesini de geliştirdi (1932).

1934'ten 1937'ye kadar Saransk Agro-Pedagoji Enstitüsü'nde Mordovya dilleri bölümünün önde gelen üyesiydi. Anatoli Ryabov, Haziran 1937'de tutuklandı ve bir yıl sonra idam edildi. 1956'da beraat etti.

Araştırma çalışmalarına 1920'lerin ortalarında başladı. SSCB Bilimler Akademisi tarafından Dmitry Burikhan (1927) önderliğinde gerçekleştirilen İlk Dil Felsefesi Seferi'ne katıldı. Erzya edebi dilinin diyalektik temellerini tanımlamakla uğraştı.

1930'larda, gelişimi üzerinde olumlu etkisi olan dilbilimci-profesör Yevgeny Polivanov'un rehberliğinde çalıştı. Birlikte "Erzya-Mordovya dilinin sistematik tanımlayıcı dilbilgisi" adlı bir kitap yazdılar. Bu kitabın iki bölümü Çek Bilimler Akademisi'nin (Prag) arşivlerinde tutulmaktadır.

Ryabov Mordovya dilbilimi alanında eserler vermiştir: "Mordopvskie okonçaniya 1 i 2 pluralis praesents v bezovbektnom spyajenii", "O mordovıx obrozabaniyax nomina tewus pluralis tipa kile’k „tozağacı“" (1928), "Yeni əlifbada palatalaşdırmanın təyinatı məsələsi" (1932, "Erzya-Mordovski dilinin stressi haqqında", "Mordva dil qurultayının nəticələri (1933—1935)" (1936).

Erzya dilinin yazım, morfoloji ve terminolojisi alanındaki sorunlar üzerine Saransk'ta düzenlenen 1. (1933), 2. (1934), 3. (1935) bilimsel konferanslarda yer aldı.

Alfabenin ve birçok bilimsel eserin yazarı ve ortak yazarıdır: "Valdo chi" - "Parlak gün" (1925), "Lisma prya: Bukvarde meyle lovnoma kniga" - "Bahar: astardan sonra okunacak bir kitap" (1926); "Erzya dili dersleri"; okul ders kitapları - "Erzyan dilbilgisi (Morfoloji)" - "Erzya dilbilgisi (Morfoloji)" (1933), "Erzyan dilbilgisi (Sözdizimi)" (1934); iki dilli sözlük - "Erzyan-Ruzon valkske" - "Erzya-Rusça sözlük" (1930), "Ruzon-Erzyan valkske" - "Rusça-Erzyan sözlük" (1931).