2022 Polonya'ya füze düşmesi

Polonya'ya füze düşmesi 15 Kasım 2022 saat 21:40'da gerçekleşen Rusya'nın Ukrayna'yı işgalindeki NATO topraklarına yapılan saldırıdır. Polonya medyası, bir tahıl fabrikasında meydana gelen patlamada iki kişinin öldüğünü bildirdi. Ölenlerin ikisinin de Polonyalıdır. Polonyalı yetkililer, patlamanın nedeninin henüz bilinmediğini belirtirken, bir Polonya Radyosu olan ZET, kasabanın üzerine iki başıboş roketin düşerek patlamaya neden olduğunu bildirdi. Associated Press, üst düzey bir ABD istihbarat yetkilisine atıfta bulunarak, füzelerin Rusya'ya ait olduğunu aktardı.

Polonya ulusal güvenlik ve savunma uzmanı Jaroslav Wolski, saldırının Rus seyir füzesi ile yapılmış olabileceğini veya bir Ukrayna hava savunma füzesinin kaza sonucu düşmüş olabileceğini söyledi.

Polonya medyası Ukrayna tarafından engellenen bir Rus füzesinin buna yol açmış olabileceğini bilirdi. Saldırıya eş zamanlı olarak Zelensky Rusya'nın o zamana kadarki en büyük elektrik altyapısını hedef alan saldırıda bulunduğunu ve Rusya tarafından en az 85 füzenin fırlatıldığını söyledi.

Olaydan kısa bir süre sonra patlamaların kaynağı hakkında çelişkili ifadeler ortaya çıktı. Polonya Dışişleri Bakanlığı, mermilerin "Rus yapımı" olduğunu belirtti. Dış İlişkiler Konseyi adlı uluslararası ilişkiler hakkında uzmanlar barındıran kuruluştan güvenlik uzmanı Andrés Gannon, füzelerin S-300'ler tarafından kullanıldığını tahmin etti. S-300'ler işgali sırasında her iki taraf tarafından hem karadan havaya hem de karadan karaya füzeler olarak kullanıldılar. Radio ZET'in Polonyalı muhabiri Mariusz Gierszewski, düşman füzesini düşüren bir roketin kalıntısı olduğunu bildirdi. Bali'deki G20 zirvesinde konuşan ABD başkanı Joe Biden, füzelerin Rusya'dan ateşlenmesinin "olası olmadığını" söyledi.

Amerika Birleşik Devletleri tarafından yapılan ilk değerlendirmeler, füzenin büyük olasılıkla Ukrayna kuvvetleri tarafından bir Rus füzesine karşı ateşlenen hava savunma füzesi olduğunu ortaya çıkardı.

Keskin bir düşüş gösteren Rus borsası, RBC'nin dikkatini çekti. Ayrıca NATO ülkelerinin büyükelçileri toplanma kararı aldı. Polonya ordusu ise savaş hazırlıklarını arttırma kararı aldı.

Saldırıdan sonra Polonya Başbakanı Mateusz Morawiecki, ulusal güvenlik ve savunma işleri komitesinin acil olarak topladı. Toplantı sonrası Polonya hükûmet sözcüsü Piotr Müller, Polonya'nın silahlı kuvvetlerinin alarm durumunu yükselttiğini ve Polonya'nın NATO'nun 4. Maddesini etkinleştirmesi gerekip gerekmediğini araştırdığını söyledi.

Eski Polonya Başbakanı Tusk, "Bir tehlike durumunda, iç çekişmelere ve farklılıklara bakılmaksızın hepimiz birlik olmalı ve dayanışma göstermeliyiz. Bu zor zamanda birlikte olacağız" ifadelerini kullandı.

Rusya Savunma Bakanlığı Rus füzelerinin Polonya'yı vurduğunu yalanladı ve meydana gelen enkazın Rus füzelerinden kaynaklanmadığını bildirdi. Ayrıca bakanlık Polonya'nın ölüm iddialarını "durumu tırmandırmak amacıyla kasıtlı bir provokasyon" olarak nitelendirdi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky, gece yaptığı video konuşmasında saldırıdan Rusya'yı sorumlu tutarak, saldırının "kolektif güvenlik" ihlali olduğunu belirtti. Başkan Zelensky "Bugün Rusya’nın saldırıları, Endonezya, Hindistan, Çin ve savaşı bitirme ihtiyacından bahseden diğer tüm ülkeler için verdiği yanıttır. Rusya bunu bitirmek istemiyor. Bu dünyaya Rusya’nın bir cevabı oldu. Üstelik bugünkü uyarımız aslında uzun zaman önce gerçekleşti. Terör sadece bizim sınırlarınızda değil. Zaten Moldova topraklarına yayıldı. Bugün Rus füzeleri dost ülkemizin toprakları olan Polonya’yı vurdu. İnsanlar öldü. Lütfen tüm Ukraynalı kardeşlerin taziyelerini kabul edin." şeklinde açıklamalarda bulundu ve taziye dileklerini iletti.

Bu saldırı ve Dostluk petrol boru hattının kapanması nedeniyle, Macaristan Başbakanı Viktor Orbán liderliğindeki Macar hükûmeti de aynı gece Savunma Konseyi'ni acil toplantıya çağırdı. Ardından Savunma Bakanı Kristóf Szalay-Bobrovniczky NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile bir telefon görüşmesi yaptı.

Saldırıdan kısa bir süre sonra, ABD Savunma Bakanlığı, iki Rus füzesinin Polonya içinde Ukrayna sınırına yakın bir yere çarptığına dair raporları kabul etti, ancak bunları doğrulayamadı.

Amerikan Senatosu Dış İlişkiler Başkanı Bob Menendez, Rusya'nın can kaybından dolayı hızla özür dilemesi ve bunun kasıtlı olmadığını ifade etmesi ümidini dile getirdi ve eğer saldırı kasıtlı olarak yapıldıysa saldırı olasılığı da dahil olmak üzere her türlü sonuca karşı uyarıda bulundu.

Polonya, 4. Madde temelinde çarşamba günü NATO toplantısı talep etti. NATO diplomatları, ittifakın temkinli davranacağını ve olayın tam olarak nasıl gerçekleştiğini doğrulamak için zamana ihtiyacı olduğunu söylediler.

Çekya Başbakanı Petr Fiala "Polonya'ya düşen füzenin Rusya'dan geldiğinin doğrulanması durumunda bu, Rusya tarafından olayların açıkça tırmandırılması anlamına gelecektir. AB ve NATO müttefikimiz Polonya'nın arkasındayız." ifadelerini kullandı.

Beyaz Saray, Joe Biden'ın Polonyalı mevkidaşı Andrzej Duda ile telefon görüşmesinden sonra Polonya'nın soruşturmasında ABD'nin tam desteğini ve yardımını teklif ettiğini belirtti.