Zehirli iş yeri

Zehirli iş yeri, çoğunlukla kişisel mücadelelerin verimliliği düşürdüğü, önemli iç çatışma ve olayların görüldüğü çalışma ortamıdır. Zehirli iş yerleri genellikle güç, para, makam gibi kişisel kazançlar tarafından güdülenen, etik olmayan, anlayışsız ve kimi zaman çevresindekilere hile yapan ve onları rahatsız eden zehirli çalışanlar sonucu ortaya çıktığı kabul edilmiş; ve bu kişilerin güdüleri güçlerini, parayı veya makamı sürdürmek ve artırmak ya da düşük performanslarına ve yaptıkları kötülüklere karşı dikkatleri dağıtmak içindir. Zehirli çalışanlar, etik veya profesyonel anlamda diğer iş arkadaşlarına ve işlerine karşı hiyerarşik yükümlülüğü kabul etmezler. Zehirli çalışanlar iş arkadaşlarına karşı ilişkilerini hiyerarşik yapı yerine sevdiği, sevmediği ya da güvenmediği arkadaşları olarak tanımlarlar.

Aynı şekilde Harder ve arkadaşları (2014) da zehirli çalışma ortamlarını kurumsal sürdürülebilirliği olumsuz etkileyen çevre olarak tanımlamıştır. “Bir kurum zararlı çalışanlarına karşı etkisiz olduğu kadar zehirli olduğu kanısına varılabilir” şeklinde belirtilmekte, ve eğer çalışanlar ruhsal anlamda bu ihlali yaşarlarsa, zehirlilik en üst seviyede kalmaya devam edecektir.

Amerika Birleşik Devletleri’nde, devlet kurumları tarafından çalışma ortamındaki zorbalığın arttığı uyarısı yapılmakta; 26 eyalet, çalışanları disiplin ve doğru davranışa yönlendiren, destek ve davranışların tanımlanmasını sağlayan “Sağlıklı Çalışma Ortamı Yasa Tasarısı”nın bir versiyonu sunuldu.

Bu olay, doğrudan hedef olmayan diğer çalışan ve şirketleri de hedef almaktadır. Çalışma ortamındakilerin, süregelen husumette taraf tutanlar, dedikoducular ve olay nedeniyle dikkatleri dağılmıştır. Bu da verimlilik kaybına dönüşebilir. Bu olay karşısında çalışanların dikkati dağılmışken, işteki hedef başarılara zaman ayıramaz dikkatini toparlayamazlar. Etik ve doğru hareket eden çalışanlar zehirli çalışanla konuşmaya çalışırlar ancak bu onları hedef (bkz. ispiyoncu) haline getirir. Fazla mesai, olumlu çalışanları iş ortamından uzaklaştırır ve yalnız, çalışanlarla olumsuz ortamda kalan diğer (zehirli) çalışanlar rahattır.

Birlikte çalışanlar stresin fiziksel belirtilerini görmeye başlar ve iş yerinde hedef olabilecekleri kişi ya da kişilere dikkat etmekte ve bunlara karşı kaygılanmaktadırlar. Bu, tedavi gerektiren klinik depresyona dönüşebilir.

Çalışma ortamındaki bu olumsuz tutuma yönelik müdahaleler dikkatlice ele alınmalıdır. Dört kademeli bir yaklaşımda dost çalışanların da olması gerektiği Vanderbilt Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde görevli Dr. Gerald Hickson ve çalışma arkadaşları tarafından önerilmektedir. Bu yaklaşım, resmi olmayan müdahale ile başlar, sonra, eğer etkili değilse, doğru bir farkındalık müdahalesiyle, yetkin bir müdahale ve son olarak disiplinle devam eder.

Zehirli çalışanlar iş yerinden ayrılırsa, baştan aşağı kültür değişebilir; çünkü diğer çalışanlar daha meşgul ve üretken olacaktır. İK uzmanları tarafından iletişim, saygı ve profesyonelliğe yönelik kültürel değerlerin gücünü açıkça belirten şirketlerin yanısra performans değerlendirmesi sistemi sıralamasında hem teknik performansı hem de hem de arkadaş çalışanların profesyonel davranışlarının daha zararsız olduğu hissedilmiştir.