Letonya millî futbol takımı

Letonya millî futbol takımı, Letonya'yı uluslararası arenada temsil eden futbol takımıdır. Son yıllarda çıkış gösteren takım Euro 2004'e katılmayı başarmıştır. 2004 Avrupa Futbol Şampiyonasına katılmak için Türkiye ile baraj maçı oynamış ve Türkiye'yi evinde 1-0 yenip deplasmanda 2-2 berabere kalarak Euro 2004'e katılmaya hak kazanmıştır.

Letonya millî futbol takımı, tarihindeki ilk resmî maçını 1922'de komşusu Estonya ile oynayıp 1-1 berabere kaldı. En farklı galibiyetini bir başka komşusu Litvanya'yı 1935'te 6-1 yenerek elde eden ve en farklı yenilgisine 1927'de İsveç karşısında 12-0'lık mağlubiyetle uğrayan Letonya'nın en çok millî olan oyuncusu, formayı 167 kez giyen Vitālijs Astafjevs'tir. Māris Verpakovskis ise 104 maçta attığı 29 golle millî takımın en fazla gol atan oyuncusudur.

Letonya millî futbol takımının katıldığı ilk elemeler, 1938 FIFA Dünya Kupası elemeleriydi. 8. Grup'ta ilk turda Litvanya ile aynı gruba düşen Letonya, rakibini 4-2 ve 5-1'lik skorlarla yenerek 8. Grup'ta final turuna yükseldi. Final turunda Avusturya ile eşleşen Letonya, maçı 2-1 kaybederek turnuvadan elendi. Ancak kupaya gitmeye hak kazanan Avusturya, Almanya'nın ilhak etmesinden dolayı kupaya gidemeyince FIFA, Letonya yerine İngiltere'yi kupaya davet etti, ancak İngiltere teklifi kabul etmeyince kupa bir takım eksik başladı. 1940 yılında Sovyetler Birliği tarafından ilhak edilen Letonya, uzun yıllar millî maç yapamadı.

Letonya millî futbol takımı, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından 1994 FIFA Dünya Kupası elemelerinden beri uluslararası arenada boy göstermeye başladı. O elemelerde İspanya, İrlanda Cumhuriyeti, Danimarka, Kuzey İrlanda, Litvanya ve Arnavutluk'la aynı grupta yer alan bordo-beyazlılar, 12 maçı sadece 4 gol atıp 21 gol yiyerek tamamlarken, aldığı beş beraberlikle 5 puan topladı ve Arnavutluk'un 1 puan üzerinde 6. sırada elemeleri tamamladı. Ancak Letonya, bu turnuvadaki beş beraberliğinden ikisini Danimarka ve İspanya karşısında 0-0'lık sonuçlarla aldı. 1996 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerine ise beşinci torbadan girip Portekiz, İrlanda Cumhuriyeti, Kuzey İrlanda, Avusturya ve Lihtenştayn'la eşleşen Letonya, yine sondan ikinci olmalasına rağmen bu kez aldığı 4 galibiyetle 12 puan topladı ve 11 gol atıp kalesinde 20 gol gördü. Bu dört galibiyetin ikisini Lihtenştayn maçlarında alırken, diğer iki galibiyetini Kuzey İrlanda ve Avusturya karşısında elde etti. 1998 FIFA Dünya Kupası elemelerinde Avusturya, İskoçya, İsveç, Estonya ve Belarus'la aynı gruba düşen Letonya, grubu 10 maçta topladığı 10 puanla dördüncü sırada tamamladı. 3 galibiyet, 1 beraberlik ve 6 yenilgi alırken, rakip ağlara 10 gol bırakıp kalesinde 14 gol gördü. Galibiyetlerininin birini Belarus karşısında alırken ikisini de Estonya maçında aldı. Tek beraberliği ise Belarus deplasmanından çıkardı. 2000 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde Norveç, Slovenya, Yunanistan, Arnavutluk ve Gürcistan'ın bulunduğu gruba düşen Letonya, grubu 10 maçta elde ettiği 3 galibiyet, 4 beraberlik ve 3 yenilgiyle, attığı 8 gole karşılık yediği 14 golle tamamladı. Topladığı 13 puanla grup dördüncüsu olan Letonya, grubu birinci sırada bitiren Norveç karşısında deplasmanda 3-1'lik galibiyet elde etmişti. İkinci maçında da Gürcistan'ı yenen Letonya, kalan 8 maçta sadece 1 kez kazanabildi. O da Yunanistan'ı deplasmanda son dakika golüyle mağlup ettiği maç oldu. Dört beraberliğini ise iç sahada Yunanistan ve Arnavutluk, deplasmanda da Arnavutluk ve Gürcistan önünde aldı. 2002 FIFA Dünya Kupası elemelerine dördüncü torbadan girip Hırvatistan, Belçika, İskoçya ve San Marino ile eşleşen Letonya, 8 maçta 5 gol atıp 16 gol yerken, sadece 1 galibiyet ve 1 beraberlik elde etti. Bu galibiyet ve beraberliği de San Marino karşısında geldi. Bu elemelerden sonra takımın başına Aleksandrs Starkovs getirildi.

Letonya'nın futbol tarihinde elde ettiği en büyük başarısı ise finallere katılma hakkı kazandığı 2004 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde gerçekleşti. İsveç, Polonya, Macaristan ve San Marino ile yer aldığı grupta, İsveç'in sadece 1 puan arkasında ikinci olan Letonya, Polonya'nın 13, Macaristan'ın ise 11 puan çıkartabildiği grubu 10 gol atıp 6 gol yiyerek 5 galibiyet, 1 beraberlik ve 2 yenilgiyle tamamladı. İlk maçta evinde İsveç'le golsüz berabere kaldıktan sonra deplasmanda Polonya ve San Marino önünde 1-0'lık skorlarla galip gelen Letonya, Evindeki 3-0'lık San Marino maçıyla süren galibiyet serisini Macaristan'da aldığı 3-1'lik yenilgiyle bozdu. Ardından, içeride Polonya'ya 2-0 kaybeden Letonya, aldığı 3-1'lik Macaristan galibiyetinin ardından grubun lideri İsveç'i deplasmanda 1-0 yenerek grup ikinciliğini elde etti. Takımın elemelerde kaydettiği 10 golden 4'ünü Verpakovskis kaydetti. Turnuvaya katılmak için bir diğer grup ikincisi Türkiye ile baraj maçı oynayan Letonya, Riga'da oynanan ilk maçı Verpakovskis'in golüyle 1-0 kazandı. İstanbul'deki rövanş maçında ise İlhan Mansız ve Hakan Şükür'le 2-0 öne geçen Türkiye karşısında Laizans ve Verpakovskis'le 2-2'yi yakalayan Letonya, Türkiye'yi devre dışı bırakarak 2004 Avrupa Futbol Şampiyonasına tarihinde ilk kez katılma hakkı kazandı ve bu turnuvaya katılan ilk ve tek Baltık ülkesi oldu. Portekiz'deki finallerde D Grubu'nda Almanya, Hollanda ve Çek Cumhuriyeti ile eşleşen Letonya, grupta oynadığı ilk maçta, ilk yarının bitimine kısa bir süre kala Çek Cumhuriyeti karşısında Verpakovskis'in golüyle öne geçse de, 2-1 yenilmekten kurtulamadı. Ancak, ikinci maçta Almanya ile golsüz berabere kalmaları, Almanya'nın gruptan çıkamamasına neden olurken Letonya'ya da Avrupa Futbol Şampiyonası'ndaki ilk puanı getirdi. Son maçta Hollanda'ya 3-0 kaybedip topladığı 1 puanla grup sonuncusu olan Letonyalılar, Çeklerle Portakallar gruptan çıkarken Panzerlerle beraber evlerinin yolunu tuttular.

Starkovs'un görevi bırakmasından sonra eski yardımcısı olarak yerine geçen Jurijs Andrejevs yönetimindeyken 2006 FIFA Dünya Kupası elemelerinde Portekiz, Slovakya, Rusya, Estonya, Lihtenştayn ve Lüksemburg'dan oluşan gruba düşen Letonya, grubu 12 maçta elde ettiği 4 galibiyet, 3 beraberlik ve 5 yenilgiyle tamamladı. Maçlarda 18 gol atıp 21 kalesinde gol gören Letonya, grubu 15 puanla beşinci sırada tamamladı. Galibiyetlerinin dördünü de grubun averaj takımları olan Liechteinstein ve Lüksemburg karşısında elde etti. 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde İspanya, İsveç, Kuzey İrlanda, Danimarka, İzlanda ve Lihtenştayn'la aynı gruba düşen Letonya, 7 takımlı grubu 12 puanla beşinci sırada bitirdi. 15 gol kaydedip kalesinde 17 gol gören Letonya, grubu 4 galibiyet ve 8 yenilgiyle tamamlarken iki galibiyetini İzlanda önünde, kalan iki galibiyetini ise Kuzey İrlanda ve Liechteinstein karşısında aldı. Starkovs'un tekrar takımın başına geçtiği 2010 FIFA Dünya Kupası elemelerinde ise, İsviçre'nin 21 puanla birinci, Yunanistan'ın 20 puanla ikinci olduğu grupta 17 puanla üçüncü olan Letonya, Lüksemburg ve Moldova'nın dışında İsrail'i de arkasında bıraktı. Oynadığı 10 maçta 18 gol atıp 15 gol yiyen Letonya, grubu 5 galibiyet, 2 beraberlik ve 3 yenilgiyle tamamladı. Moldova ve Lüksemburg'u her iki maçta da yenmenin dışında İsrail'i deplasmanda mağlup etmeyi başardı. 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerini Yunanistan, Hırvatistan ve İsrail'in ardından topladığı 11 puanla dördüncü sırada kalan Letonya, sadece Gürcistan ve Malta'yı geçebildiği grubu 3 galibiyet, 2 beraberlik, 5 yenilgiyle tamamladı. Attığı 9 gole karşılık 12 gol yiyen Letonya, 3 galibiyetini de iki Malta ve bir Gürcistan maçlarından çıkardı. 2014 FIFA Dünya Kupası elemelerinde Bosna-Hersek, Yunanistan, Slovakya, Litvanya ve Lihtenştayn'la paylaştığı grubu 2 galibiyet, 2 beraberlik ve 6 yenilgiyle tamamlayan Letonya, 8 puan toplayıp sadece Lihtenştayn'ı geride bırakmayı başardı. Attığı 10 gole karşılık bu kez kalesinde 20 gol gören Letonya, Lihtenştayn önünde 1 galibiyet ve 1 beraberlik alırken, diğer bir galibiyetini Litvanya karşısında, beraberliğini de Slovakya karşısında elde etti. 7 Haziran 2013'te oynanan iç sahadaki Bosna-Hersek maçının 5-0'lık mağlubiyetle sonuçlanmasının ardından teknik direktör Starkovs'la yollarını ayıran Letonya, takımın başına eski millî takım oyuncularından Marians Pahars'ı geçirdi.

Pahars, Göreve geldikten sonra 22 kişilik Bosna-Hersek maçının kadrosundan kademeli bir geçişle 11 oyuncuyu eleyerek 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerine yenilenmiş bir kadroyla başladı.