SalihHub/Wikipedia-TR-2023-Embedded-Dump huggingface dataset:
Çandır Kalesi

Kale Mersin merkez ilçelerden Toroslar ilçesi kırsal alanında ve koordinatlarında yer alır. Mersin'e 40 kilometre uzaklıkta olup, Ayvagediği beldesi doğusunda bir masa dağ üzerindedir. Aynı isimdeki köy ise kalenin güneyindedir.

474 ve 491 yılları arasında hüküm süren ve çeşitli karışıklıklarla uğraşmak zorunda kalan Doğu Roma imparatoru Zeno 475 yılında başkentten kaçıp, geçici bir süre için Paperon adlı bir kaleye saklanmıştı. Bu kalenin Çandır kalesi olduğunu düşünülmektedir. Çok stratejik bir noktada kurulmuş olan kale sonraki yüzyıllarda da kullanıldı ve 12. ve 14. yüzyıllar arasına Kilikya Ermeni Krallığının en önemli kalelerinden biri oldu. Kalenin önemi İç Anadolu'ya ve doğudaki Namrun'a giden yolları denetleyen konumundan kaynaklanıyordu. Kale daha sonra sırasıyla Karamanoğulları, Memluklar ve Osmanlılar eline geçmiştir.

Kele blok olarak yükselen bir masa dağ üzerine kurulmuştur. 1125 metre rakımında olan kale dağın sıra dışı şekli sayesinde çevreden yüksektedir ve ayrıca burç inşa etmeye gerek görülmemiştir. Kaleye kayaya oyulmuş 172 basamaklı dar bir merdiven ile çıkılmaktadır. Merdivene paralel olarak uzanan eğimli platform muhtemelen eşya nakli amacıyla kullanılmaktaydı. Ayrıca güneybatı tarafta doğal bir su kaynağına inen merdiven kalıntıları vardır. Geniş bir alana yayılan kale içinde çok sayıda bina öreni vardır. Bunlardan en önemlisi 1251 yıla tarihlenen kilise örenidir.
Neandreia

Antik yerleşim Nendreia tarihi hakkında en net bilgiler 1889 yılında başlayan araştırmalar ile başlamakta olup günümüze kadar farklı bilim insanları tarafından ilgi görmüş ören yeridir. Antik ören yerinde kent suru, sur içinde yer alan iki yüz otuz ev ve Aiol stilindeki Apollon tapınağı üzerine yoğunlaşmış antik kent MÖ.8.yüzyılda Aiollerce kurulduğu 2016 yılında antik yerleşimi ziyaret eden belgesel yönetmeni Tekin Gün araştırma yazısı notlarında yer almaktadır. 3 metrelik poligonal taştan örülmüş surları,MÖ.5.yüzyılı işaret etmektedir.MÖ.6.yüzyıl başlarında kurulduğu sanılan tapınak şehrin görkemli anıtlarından biridir.Tapınağı süsleyen sütun ve alınlıklar Aiol başlıkları İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde sergilenmektedir.

Neandreia antik kentiyle ilgili ilk çalışmalar 1865 yılında Frank Calvert ve 1886 yılında Thacher Clarke tarafından yapılmıştır. 1889 yılında ise Alman mimar Robert Koldewey tarafından ilk defa kazı çalışmaları başlamıştır.
GNU

GNU; çekirdeği, sistem araçlarını, açıcılarını, kütüphanelerini ve son kullanıcı yazılımlarını içeren, GNU Tasarısı kapsamında geliştirilen bir işletim sistemidir. İsminin açılımı "GNU's Not Unix" (GNU Unix değildir) dir. Bu ismi almasındaki sebep de tasarımının Unix'e benzerken kendisinin özgür yazılım olması ve herhangi bir UNIX kodunu içermemesidir.

GNU işletim sistemi planı 1983 Eylül'ünde Richard Stallman tarafından duyurulmuş, 1984 Ocak ayında işleyişe başlamıştır. 2021 itibarıyla GNU hâlâ etkin olarak gelişmektedir. GNU'nun geliştirilmesi GNU Tasarısı tarafından gerçekleştirilmektedir ve bu tasarı altında birçok GNU belgeleri ve yazılımları bulunur.

Günümüzde Linux dağıtımı olarak bilinen işletim sistemlerinin neredeyse hepsi aslında GNU İşletim Sistemidir. Resmî çekirdeği GNU Hurd'dür ancak Hurd henüz bitmemiştir zira geliştirilmesi aşamasında bazı lisans sorunları yaşanmış ve yapısal değişikliğe gidilmiştir. Linux'un da devreye girmesiyle birçok GNU kullanıcısı Linux çekirdeğine geçiş yapmış böylece Linux, Hurd'ün yerini doldurmuştur. GNU resmî olarak başka yazılımları da desteklemektedir (Xorg ve TeX gibi).

Sistemin başlıca içeriği GNU Compiler Collection (GCC), GNU Binary Utilities (binutils), bash kabuğu, GNU C kütüphanesi (glibc) ve coreutils'den oluşur. Görsellik açısından X.Org'u; belgelendirme yazılımı olarak da TeX yazılımlarını kullanır. Tüm GNU yazılımları hâlen GNU Hurd çekirdeğiyle uyumlu değildir.

Linux çekirdeğini kullanan kullanıcılar sistemlerine genel olarak "Linux" demektedir ancak GNU Projesi "Linux" yerine "GNU/Linux" denmesini önerir. Çünkü Linux, bünyeside GNU araçlarını barındırmaktadır. Bu konudaki tartışma uzun süredir devam etmektedir.

GNU Genel kamu lisansı (GPL), GNU Lesser General Public License (LPGL) ve GNU Free Documentation License (GFDL) GNU tarafından yazılmıştır ancak bambaşka birçok diğer konuda da kullanılmaktadır. GNU kamu malı olarak görülmektedir ve başarısının arkasında, herkese olan açıklığı vardır. Her kullanıcı GNU'yu geliştirebilir.
Macquarie Gölü Taşlaşmış Ormanı

Macquarie Gölü Taşlaşmış Ormanı; Yeni Güney Galler, Avustralya'daki Fennell Körfezi'ndeki Lake Macquarie'de bulunan taşlaşmış bir çam ağacı ormanıdır. Jeolojik olarak Permo-Karbonifer katmanlarında yer almaktadır. En yakın kasaba Swansea'dır.

Taşlaşmış ormandan, misyoner bakan Lancelot Threlkeld tarafından 1834'te Sidney'de yayımlanan yerel Aborjin halkının grameri içinde ilk kez basılı olarak (Kurrur Kurran olarak) bahsedildi. Alanın bilimsel yönleri ilk olarak 1842 yılında bölgeyi ziyaret eden ve daha sonra Londra Jeoloji Topluluğu'na sunulan ve 1843 tarihli tutanaklarında yayımlanan ayrıntılı bir rapor hazırlayan jeolog rahip William Clarke tarafından ayrıntılı olarak ele alındı.

Ağaçların hem kesildiği hem de muhtemelen doğu kıyı şeridinin açıklarında meydana gelen volkanik bir patlamadan kaynaklanan kül tarafından gömüldüğü (korunduğu) kabul edilmiştir.
Anker Jørgensen

Anker Henrik Jørgensen (d. 13 Temmuz 1922 – ö. 20 Mart 2016), Çeşitli zamanlarda Başbakan ve Danimarka Dışişleri Bakanı olarak görev yapan Danimarkalı bir siyasetçi. 1972 ve 1982 yılları arasında 3 kez Başbakan olarak görev yaptı. Jørgensen, 1986 ve 1991'de İskandinav Kurulu Başkanıydı.

30 yıldan fazla bir süredir Sosyal Demokratları yönetti veya temsil etti. Onun mirası kararsız. Politik olarak, pek çok sağcı taraftar tarafından, 1970'lerin ve 1980'lerin ekonomik krizinin etkisini hafifletemediği için büyük ölçüde başarısız olduğu düşünülüyor. Bununla birlikte, genel olarak resmi Başbakanlık binasını Marienborg'a taşınmayı reddetmesiyle örneklenen kişisel bütünlüğü ve yeryüzüne kişiliği nedeniyle Danimarka genelinde genel olarak saygı duyulur ve hatta sevilir. Eşi ile birlikte Kopenhag'daki işçi sınıfındaki küçük apartmandan dairesinde kalmayı tercih etmiştir.

Güçlü ya da vizyon sahibi bir lider imajına sahip olmadığı, ancak toprağa ve ciddiyetine bağlılığı sayesinde, Danimarka refah devletine geniş bir destek sağlamayı başardı. 1990'da Saddam Hüseyin'le bir grup Danimarkalı rehinenin serbest bırakılmasını müzakere etmek üzere Irak'a seyahat etmek için seçildi.
Jørgen Juve

Jørgen Juve (22 Kasım 1906 - 12 Nisan 1983), forvet pozisyonunda görev yapan Norveçli eski millî futbolcu, hukukçu, gazeteci ve yazardır.
Binom dönüşümü

Tümleşik matematikte binom dönüşümü bir dizinin ileri farklarını hesaplamaya yarayan bir dizi dönüşümüdür. Kavram, binom dönüşümünün Euler dizisine uygulanması sonucu oluşan Euler dönüşümüyle yakından ilintilidir.

0, 1, 10, 63, 324, 1485, … biçimindeki en üst satır ( tarafından tanımlanan bir dizi) 0, 1, 8, 36, 128, 400, … köşegeninin ( tarafından tanımlanan bir dizi) binom dönüşümüdür.
Kutsal Topraklar, Suriye, İdumea, Arabistan, Mısır ve Nubia

Kutsal Topraklar, Suriye, İdumea, Arabistan, Mısır ve Nubia, 19. yüzyıl Filistin'inin bir seyahat günlüğü ve İskoç ressam David Roberts'ın başyapıtıdır. Roberts'ın suluboya eskizlerinden oluşan Louis Haghe'nin 250 litografisini içermektedir. İlk olarak 1842 ile 1849 yılları arasında The Holy Land, Syria, Idumea and Arabia and Egypt and Nubia ismiyle iki ayrı yayın olarak yayınlandı. William Brockedon ve George Croly metnin çoğunu yazdı. Croly tarihi yazarken Brockedon tanımlayıcı kısımları yazmıştır.

Roberts bölgeye seyahatine Ağustos 1838'de başladı. İskenderiye'ye gitti ve 1838'in geri kalanını Kahire'de geçirdi. Şubat 1839'da Süveyş, Sina Dağı ve Petra üzerinden Filistin'e geçti. Gazze'den Kudüs'e ulaştı ve bölgenin geri kalanına gitti. Bölgede 11 ay geçirdikten sonra hastalandığı için 1839 yılı sonunda İngiltere'ye döndü. 1840 yılında yayıncı FG Moon ile toplam 272 suluboya eskiz paylaşıldı. Roberts'a eskizlerin telif hakkı için 3.000 £ ödendi.
Bakırca, Ergene

Mahallenin adının toprağının kızılımsı bakır renginden geldiğini söyleyenlerin olduğu gibi mahalle ilk kurulduğunda mahallede bir bakırcının olduğunu ve isminin bu yüzden Bakırca olduğunu söyleyenler de vardır. Mahallenin adı her ne kadar resmi kaynaklarda Bakırca olarak geçse de yerli halk Bakırça der.
Amidon, Kuzey Dakota

Amidon, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kuzey Dakota eyaletinde yer alan ve Slope ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 20'dir.

15 Mart 2010 tarihinde yapılan nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 20 kişiden, 10 evden ve 13 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehirdeki nüfus dağılımı ise %62,2 Beyaz, %5,5 Afrikan Amerikan, %0,7 Yerli Amerikan, %8,6 Asyalı, %0,1'inin ise de diğer gruplardan oluştuğu tespit edilmiştir.
Kuzey çıvgını

Görünüşte tipik bir çıvgındır, grimsi-yeşil yukarısı ve kirli beyaz aşağısı vardır. Tek kanat barı, en benzer tür olan yeşil çıvgından onu ayırır. O türden daha büyüktür ve daha ağır, daha aşağı alt çenesi karanlık bir uçla, hançer-gibi bir gagası vardır.

Yuva, alçak bir fundada yerdedir. Ötleğengiller gibi, böcekçildirler. Bu ötleğen, kuvvetle göçmendir; bütün popülasyonları güneydoğu Asya'da kışlarlar. Bu yüzden, ötleğengillerden herhangi birine göre en uzun göçlerden birini bu böcekçil kuş yapar.

Suya yakın huş ağacı veya karışık huş ağacı ormanında yaygın bir ötleğendir, Fennoscandia ve kuzey Asya'da görülürler. Onların garantili yerleri Kuzey Amerika'dır, Alaska'da ürerler. Bu tür, batı Avrupa'da bir sonbahar serserisi olarak meydana gelir ve büyük Britanya'da yıllıktır.
Varna Kuşatması (1828)

Varna, Osmanlı ordusunun elindeydi. Rus kuvvetleri tarafından Varna'ya yönelik ilk girişim 28 Haziran'da gerçekleşti ancak Rus öncü birliklerini önemli bir Türk kuvveti karşıladı ve kuşatma ertelendi.

Temmuz ayının sonunda Aleksey Greig komutasındaki Karadeniz Filosu Varna'ya yaklaştı ve çıkarma kuvvetlerini yerleştirdi. Ağustos ortasında Muhafız Kolordu, İmparator I. Nicholas ile birlikte Varna'ya geldi. Kuşatmaya Adjutant General Menshikov komuta ediyordu. 23.000 personel ve 170 topçu ile 20.000 kişilik Varna garnizonu karşı karşıya geldi. Menshikov yaralandığında kuşatma General Mareşal Mihail Semyonoviç Vorontsov'a emanet edildi.

Ömer Viryoni, Osmanlı güçlerini rahatlatmak için 20.000 kişilik bir ordu getirdi ancak Ruslar tarafından durduruldu. Kurtepe Muharebesi'nde Württemberg Prensi Eugen komutasındaki Ruslar bir saldırı düzenledi, ancak yenildiler ve geri çekildiler. Ancak Türkler bu zaferin devamını getirmediler ve bölgede 11 gün beklediler. Bu sırada Varna teslim oldu. Şehir Yusuf Paşa tarafından teslim edildi. Ancak Ruslar yaz-sonbahar harekâtında büyük kayıp yaşadılar ve Varna ile Tuna'dan çekilerek harekâta ertesi baharda devam ettiler. Ruslar kuşatmada savaştan ve hastalıklardan 6.000 adam kaybetmişti.
Kristiina Elstelä

Anna Kristiina Elstelä (10 Ocak 1943 - 26 Haziran 2016), Fin oyuncu. Kariyeri boyunca birçok televizyon programında ve filmlerinde yer alırken ayrıca tiyatro ve kabare sanatçılığı yapmıştır.

2006 yılında Dancing with the Stars programında yer almıştır. Partneri Marko Keränen ile, Tomi Metsäketo ve Sanna Hirvaskari'nin ardından ikinci olmuştur.
Kreusa (Truva)

Yunan mitolojisinde, Kreusa (Eski Yunanca: Κρέουσα Kreousa "prenses") Priamos ve Hekabe'nin kızıdır. Aeneas'ın ilk karısı ve Ascanius'un (Iulus olarak da bilinir) annesidir.

Kreusa'nın tanrıların isteği üzerine ölümü, Virgilius tarafından Aeneid'inde kısaca ele alınır. Truva Yunanlar tarafından düşerken, Aeneas babası Ankhises, Kreusa ve oğulları Ascanius'u şehrin dışına kırsala götürmek için evine gider. Ankhises evden ayrılmayı reddeder ve Aeneas'ın babasını terk etmek yerine savaşta onurlu bir şekilde ölmesi için Truva'da kalmaya karar vermesini ister. Kreusa Aeneas'ın ayağını tutar ve Aeneas öldürülürse Ascanius, Ankhises ve kendisine ne olacağını düşünmesi için ona yalvarır. Bunu yaparken, Ascanius dünyevi olmayan bir alevle alev alır. Alev hızla su ile ıslatılır. Ankhises, bunun bir kayan yıldız göndererek söylenenleri doğrulayan Jüpiter'den gelen bir alâmet olduğuna inanır. Ankhises böylece Truva'dan kaçmayı kabul eder. Aile, Aeneas'ın babasını ve Ascanius'un elini tutarak evi terk eder, Kreusa ise arkalarında mesafe bırakarak onları takip eder. Şehirden kaçarken kapılara ulaşırlar ve Yunanların galip geldiklerini fark ettikten sonra kaçmaya başlarlar. Kreusa onlara yetişemeyerek ortadan kaybolur. Aeneas, şehrin dışındaki Ceres tapınağına ulaştıktan sonra, Kreusa'yı aramak için Ankhises ve Ascanius'u orada bırakırak geri döner. Çaresizlik içinde şehri ararken, Kreusa'nın gölgesi ya da hayaletiyle karşılaşır ve Kreusa ona kaderinin Truva'da kalmak olduğunu söyler. Ayrıca İtalya'daki Hesperia'ya olan yolculuğunu ve bir başkasıyla gelecekteki evliliğini tahmin eder. Aeneas'ın çocuğuna bakmasını ister ve ortadan kaybolur. Aeneas onu üç kez tutmaya çalışır, her seferinde gölgesini kavrayamaz.
Cemal Zahalka

Cemal Zahalka (, , d. 11 Ocak 1955) İsrailli Arap politikacı. Knesset'de temsil edilen, Balad partisinin lideridir. Zahalka Kudüs İbrani Üniversitesi'nde yüksek lisans ve doktora yapmıştır.

Knesset'e ilk kez 2003 yılında Balad partisinin listesinden seçilan Zahalka, 2006 yılında seçimleri kazanmıştır. Azmi Bishara'nın ülke dışına çıkmasından sonra, Zahalka Balad lider olmuştur.
Fenerbahçe Koleji SK

Fenerbahçe Koleji Spor Kulübü, 2014 yılında kurulmuştur. Kulüp, yıllar boyunca voleybol, basketbol, futbol branşlarında faaliyetini sürdürmüştür. Kulübün en bilindik şubesi erkek basketbol takımıdır.

Fenerbahçe Koleji (basketbol takımı), Fenerbahçe Koleji SK'nın en etkin ve başarılı branşı olmuştur. Takım, 2022-23 sezonundan itibaren mücadelesini Türkiye Basketbol Ligi'nde sürdürmektedir.

Fenerbahçe Koleji Kadın Voleybol Takımı, ilk olarak 2019-2020 sezonunda kurulmuş ve Türkiye Kadınlar Bölgesel Voleybol Ligi'nde mücadele etmiştir. Ligdeki ilk sezonunda grubunda oynadığı maçlar sonucunda final grubuna kalan takım, final grubunu 1 galibiyet alarak son sırada tamamlamıştır. Ancak 2020-2021 sezonu için üst ligden çekilen ve katılmayan takımların yerine davet alan takım, 2020-2021 sezonunda tarihinde ilk kez Türkiye Kadınlar İkinci Voleybol Ligi'nde mücadele etmeye hak kazanmıştır. 2020-2021 sezonunda mücadele ettiği Türkiye Kadınlar İkinci Voleybol Ligi'nde grubunu 1 galibiyet alarak son sırada tamamlayan takım Türkiye Kadınlar Bölgesel Voleybol Ligi'ne düşmüştür. Türkiye Kadınlar İkinci Voleybol Ligi 2020-2021 sezonunun tamamlanmasından sonra başlayan 2020-2021 sezonu Türkiye Kadınlar Bölgesel Voleybol Ligi'nde aynı sezon mücadele eden takım normal grup müsabakalarını galibiyetsiz son sırada tamamlayarak üst lige çıkma şansını elde edememiş ve 2021-2022 sezonunda da Türkiye Kadınlar Bölgesel Voleybol Ligi'ne katılmama kararı almıştır.
Four (One Direction albümü)

Albümün adı ve kapak resmi, 8 Eylül 2014'te, One Direction'un web sitesi nden bir video ile açıklanmıştır. Bunun yanı sıra, sadece 24 saatliğine bedava indirilmeye açılan "Fireproof" isimli bir de şarkı bulunmaktadır. Bu bedava indirme hakkında grup üyelerinden Niall Horan: Bize verdiğiniz destek gerçekten çok büyük, bizde bunun karşılığı olarak ufak bir şeyler vermek istedik. demiştir.

Ayrıca grup, albümü "en kişisel albümleri" olarak nitelendirmişlerdir. "Turnede ve yollarda olmamıza rağmen, çok sıkı çalışarak Four'u yazdık ve kaydettik." İndirilmeye açılan parça, "Fireproof"'un yazarları arasında grup üyelerinden Liam Payne ve Louis Tomlinson'da bulunmaktadır. 24 saatlik indirme süresinin ardından, Fireproof için toplam 1.1 milyon indirme saptanmıştır.

29 Ekim 2014'te Steal My Girl adlı parça yayınlanmıştır. Şarkıyı, Louis Tomlinson, Liam Payne, Wayne Hector,Julian Bunetta, Ed Drewett ve John Ryan yazmıştır.
Joel Campbell

Profesyonel kariyerine 2009 yılında Saprissa kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Puntarenas, Arsenal, Lorient, Betis, Olympiakos, Villarreal, Sporting ve Betis kulüplerinde oynadı.
Yıldızören, Refahiye

1896 tarihli kayıtlarda erkek nüfusun tespiti için yapılan sayımda; Merkez (Melikşerif) nahiyesine bağlı sadece Müslümanların yaşadığı Aşağı Kösti köyünde, 21 hanede 80 erkek nüfus bulunmaktaydı.
Sanayi Teşvik Kanunu

Teşvik-i Sanayi Kanunu, sanayi yatırımı yapacak işletmelere muafiyet, imtiyaz ve teşvik sağlamayı amaçlayan yasadır. 28 Mayıs 1927'de çıkarılmış olan yasa 15 yıl süreyle yürürlükte kalmıştır. Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun çıkarılması Mustafa Kemal Atatürk'ün sanayi alanında yaptığı bir yeniliktir.

Yasanın çıktığı dönemde özel girişimcilerin elinde yeterli sermaye bulunmadığı gibi, mali ve teknik bilgi yetersizliği ve uluslararası mali işlerde deneyimsizlik yasadan yeterince yararlanılamamasına neden olmuştur. Yasanın istenen sonucu vermemesi üzerine devletçilik ilkesinin yürürlük alanı genişletilmiştir.
Gökçe, Beytüşşebap

Köyün eski adı, Kürtçede "üvey amca boğazı" anlamına gelen Geliye Mamxuranr, 1928 ve 1977 yılı kayıtlarında ise Everek olup, "averag" sözcüğü Ermenicede "aşağı dere" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Hakkâri ili Beytüşşebap ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Şırnak ili Beytüşşebap ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmıştır.

Köy, Şırnak il merkezine 140 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın kuzeydoğusunda olup, bir köy yoluyla, Çığılca üzerinden doğrudan ilçeye bağlanır.
Mr. Pete

20 yaşındayken porno filmlerde oynamaya başladı ve 23 yaşında porno film yönetmeye de başladı. Mr. Pete, porno oyuncusu Alexis Texas ile 2008 ve 2013 yılları arasında evli kalmıştır.
Kalp nakli

Kalp nakli, diğer tıbbi veya cerrahi tedaviler başarısız olduğunda, son evre kalp yetmezliği veya ciddi koroner arter hastalığı olan hastalarda gerçekleştirilen cerrahi bir nakil operasyonudur. 2018 itibarıyla en yaygın prosedür, yakın zamanda vefat etmiş bir organ bağışçısından (beyin ölümü) işleyen bir kalbi alıp hastaya yerleştirmektir. Hastanın kendi kalbi ya çıkarılır ve donör kalbi ile değiştirilir, (ortotopik prosedür) ya da çok daha az yaygın olarak, alıcının hasta kalbi donör kalbini desteklemek için yerinde bırakılır (heterotopik veya "piggyback", transplant prosedürü).

Her yıl dünya çapında yaklaşık 3.500 kalp nakli gerçekleştiriliyor ve bunların yarısından fazlası ABD'dedir. Ameliyat sonrası sağkalım süreleri ortalama 15 yıldır. Kalp nakli, kalp hastalığının tedavisi olarak kabul edilmez; daha ziyade alıcının yaşam kalitesini ve süresini iyileştirmeyi amaçlayan hayat kurtarıcı bir tedavidir.

Amerikalı tıp araştırmacısı Simon Flexner, kalp nakli yapılabileceğinden bahseden ilk kişilerden biriydi. 1907'de "Patolojide Eğilimler" (Tendencies in Pathology) adlı makaleyi yazdı ve günün birinde - atardamarlar, mide, böbrekler ve kalp de dahil olmak üzere - hastalıklı insan organlarının değiştirilmesinin mümkün olacağını söyledi.

Dünyanın ilk insandan insana kalp nakli, Amerikalı cerrahlarNorman Shumway ve Richard Lower tarafından geliştirilen teknikler kullanılarak Güney Afrikalı kalp cerrahı Christiaan Barnard tarafından gerçekleştirildi. Hasta Louis Washkansky, bu nakli 3 Aralık 1967'de Güney Afrika'nın Cape Town kentindeki Groote Schuur Hastanesinde aldı. Ancak Washkansky 18 gün sonra zatürreden dolayı öldü.

Adrian Kantrowitz, 6 Aralık 1967'de Brooklyn, New York'taki Maimonides Hastanesinde dünyanın ilk pediatrik kalp naklini gerçekleştirdi. Bebeğin yeni kalbi 7 saat sonra atmayı bıraktı ve yeniden çalıştırılamadı. Bir sonraki basın toplantısında Kantrowitz, operasyonu bir başarı olarak görmediğini vurguladı.

Bir sonraki büyük atılım 1983'te siklosporinin yaygın olarak kullanıma girmesiyle geldi. Bu ilaç, birçok organ reddedilme vakasını önlemek için çok daha küçük miktarlarda kortikosteroid kullanılmasını sağladı.

Dünya çapında yılda yaklaşık 3.500 kalp nakli yapılmaktadır. Bunların büyük çoğunluğu Amerika Birleşik Devletleri'nde gerçekleştirilmektedir (yılda 2.000-2.300). California, Los Angeles'taki Cedars-Sinai Tıp Merkezi, yalnızca 2015 yılında 132 yetişkin nakli gerçekleştirerek şu anda dünyanın en büyük kalp nakli merkezidir. Yaklaşık 800.000 kişi NYHA Sınıf IV kalp yetmezliği semptomlarına sahiptir. Nakil ihtiyacı olan hasta sayısı ile gerçekleştirilen operasyon sayısı arasındaki büyük fark, 1993'ten sonra insan dışı kalplerin insanlara nakline yönelik araştırmaları teşvik etti. Diğer türlerden elde edilen ksenogreftler ve yapay kalpler, allogreftlere göre daha az başarılı olan iki alternatiftir.

Son zamanlarda, Avustralyalı araştırmacılar bir kalbe nakilden önce hayatta kalması için daha fazla zaman ayırmanın bir yolunu buldular, şimdiki sürenin neredeyse iki katı.
Gündönümü

Gündönümü ya da gün dönümü, yılda iki kez tekrarlanan ve Güneş'in yarımkürelerde en büyük açılarla düştüğü günlerdir. Bulunulan yarımküreye göre gündüzlerin veya gecelerin, kısalmaya veya uzamaya başladığı tarihlerdir.

Kış gündönümünde (yaklaşık 21 Aralık), güneş ışınları Oğlak Dönencesine dik açıyla düşer. Kuzey yarımkürede gündüzler uzamaya, güney yarımkürede kısalmaya başlar. Bu tarih kuzey yarımkürede kışın, güney yarımkürede yazın başlangıcı sayılır. Güney yarımkürede en uzun gün, kuzey yarımkürede en uzun gece yaşanır. Kuzey yarımkürede gölgelerin en uzun olduğu gündür.

Yaz gündönümünde (yaklaşık 21 Haziran), güneş ışınları Yengeç Dönencesine dik açıyla düşer. Kuzey yarımkürede gündüzler kısalmaya, güney yarımkürede uzamaya başlar. Bu tarih, kuzey yarımkürede yazın, güney yarımkürede kışın başlangıcı sayılır. Güney yarımkürede en kısa gün, kuzey yarımkürede en kısa gece yaşanır. Kuzey yarımkürede gölgelerin en kısa olduğu gündür.
Uğur Dündar

İsmail Uğur Dündar (d. 28 Ağustos 1943; Karagümrük, Fatih), Türk gazeteci, haber programcısı, spor yöneticisi, yazar ve oyuncu. Fenerbahçe Spor Kulübü Yüksek Divan Kurulu Başkanı.

Aslen Bulgaristan göçmeni ve Pomak asıllı olan Dündar, 28 Ağustos 1943'te zamanında Balkanlardan geldikleri İstanbul'un Silivri ilçesi, Akören köyünde dünyaya gelmiş, nüfus kaydı Fatih ilçesine bağlı Karagümrük mahallesine yapılmıştır. Orta öğrenimini Karagümrük ortaokulunda tamamlandı, lise öğrenimini Vefa Lisesi'de tamamladı. Ardından İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü'nden mezun oldu.

1970 yılında TRT tarafından açılan bir sınavı kazandı ve televizyon yapımcısı olarak çalışmaya başladı ve Resmî Gazete yazarı oldu. Aynı yıl içinde Birleşik Krallık'ta BBC'nin "Televizyonda Yapım-Yönetim" kursuna katıldı. Türkiye'ye döndükten sonra TRT'de yapımcı, yönetmen ve sunucu olarak değişik televizyon programlarına imza attı.

1992 yılında Show TV'ye geçen Uğur Dündar, 1994 yılında Hürriyet'in, Aydın Doğan'a satılmasından sonra 1995'te Show TV'ye veda edip Kanal D'ye geçti. 2000 yılında Show TV'ye geri dönüp Star TV'ye geçti. Star TV'de Haber Genel yayın yönetmeni oldu ve Star TV'ye geçtikten sonra Star yazarı oldu. 2001 yılında ise Kiss TV ve Sabah Gazetesi'nde çalıştı. 2002 yılında atv'ye geçip tekrar Star TV'ye geçerek Star yazarı tekrar oldu. Ardından tekrar Kanal D'ye geçti. 2004 yılında CNN Türk ile ortak yayın yapmıştır.

Bugüne kadar çok sayıda programa imza atan Uğur Dündar haber programı Arena'nın genel yönetmenliğini yaptı. Yıllardır ülkenin gündemini takip eden Arena programıyla çok sayıda ödülün sahibi oldu.

2012 yılında kısa bir süre Milliyet'e geçti. Sonra da arkadaşı Emin Çölaşan tarafından Sözcü'ye geçti. Mart 2013'te başladığı Artı Bir TV'de kısa bir dönem ana haber bülteni sundu.

Dündar, pandemi koşullarında görev süresi 3 yıl olmasına rağmen yapılamayan Fenerbahçe yüksek divan kurulu başkanlık seçimleri mevcut divan başkanı Vefa Küçük, Nail Kır, Sait Yılmaz ile birlikte toplam 4 adayla, 9 Nisan 2022 tarihinde seçime girdi. 1871 yüksek divan kurulu üyesinin oy kullandığı seçimlerde Dündar 824 oy alarak yeni divan başkanı seçildi. Seçimde Vefa Küçük 799, Nail Kır 122, Sait Yılmaz 117 oy aldı, 9 oy da geçersiz sayıldı.