M3 (yarı paletli araç)

M3 Yarı Paletli Personel Taşıyıcı, Amerikan Ordusu tarafından II. Dünya Savaşı ve Soğuk Savaş sırasında kullanılan bir tür zırhlı savaş aracıydı.

2. Dünya Savaşı arasında Amerikan ordusu birliklerinin taktik hareketliliğini arttırmak düşüncesindeydi. Piyade birliklerine hareket kabiliyeti kazandırmak isteyen Ordu Donatım Bölümü Fransız yapımı olan Citroën-Kégresse modelini temel alan çalışmalara başladı. White Motor Company tarafından birkaç adet yarı paletli araç üzerinde çalışan firma sonuçta kendine ait şasesi olan M3 Keşif Aracını geliştirdi.

Tasarımında aracın sağlam ve hızlı bir yapıda olmasına çalışıldı. Sonuçta 1940 yılında standart bir yapıya kavuşan aracın üretimine Autocar Company, Diamond T Motor Company, ve White Company firmalarında başlandı.

M3 aslında M2 Yarı paletli aracın tamamiyle geniş bir kopyasıydı. M2 aslında tamamiyle top traktörü olarak düşünülmüştü. M3 modeli M2 ye göre arkada tek kapısı olan daha geniş gövdeli ve 13 kişilik silahlı piyade birliğini taşıyabilecek bir araçtı. 10 adet koltuk aracın arkasında sağlı sollu uzanıyordu. Kabinde ise 3 kişiye yer vardı. Koltukların altındaki raflarda ise askerle ait mühimmat ve istihkak depolanıyordu. Aracın gövdesinin dışındaki bir rafta ise kara mayını taşınıyordu. Çatışmalarda askerler sahip oldukları eşya ve yiyeceği sırt çantalarına doldurup araç dışında taşıyordu. burada saklıyordu.

İlk üretilen araçlarda kabin koltuklarının arkasında ve hemen üst tarafta birmil üzerinde hareket edebilen 12.7 mm'lik M2 Browning makineli tüfek takılıydı. Daha sonraları M3A1 modelinde zırhlı bir mil üzerinde 12.7 mm'lik ve 7.62 mm'lik makineli tüfekler yolcu kompartımanın yanında duruyordu. Birçok M3 daha sonra M3A1 modeline çevrildi. Aracın çevresi ayarlanabilir zırh ile çevrildi. Radyatörün çevresine takılan zırhın yanında ön camlarda kurşun geçirmezdi.

T31/M5A2 - M3A2 benzeyen araç Ordonat Bölümü tarafından M5 ve M5A1 tasarımlarının bir arada kullanıldığı tek bir araçtı. M3A2 gibi bu araçta hiç üretilmedi.

T12/M3 75 mm KMO - M3 şasesi üzerine M1897A5 75 mm top takıldı. Top M2A3 yer sehpası ve kalkanı ile monte edildi. 59 mermi taşıyordu.

T30 75 mm KMO - M3 üzerine M1A1 75 mm obüs takıldı. 60 mermilik mühimmat taşıyordu. Amerikan Ordusu tarafından kullanıldı. Ayrıca Özgür Fransa Güçlerine verildi. Daha sonra Hindiçin'de kullanıldı.

T38 105 mm KMO - M3 üzerine T7 105 mm lik havan topu takıldı. T19 un başarısı üzerine proje iptal edildi..

M14 KMO - M13 KMO başka bir tasarımı olan araç M5 şasesi üzerine kuruldu. Üretilen araçlar İngiltere ye lend-lease programı uyarınca verildi.

T10E1 – Maxson sehpa üzerine Amerika tarafından kopya edilen Hispano-Suiza HS.404 20 mm'lik otomatik top takıldı. İleride tüm M16 araçları buna dönüştürüldü. Orijinal T10 yapımında M2 yarı paletli aracın daha kısa bir şasesi kullanıldı.

40 mm Deneme – M3 şasesi üzerine 40 mm Bofors L/50 top takıldı. Topun geri tepmesi hem de bağlı olduğu sehpa araç için çok ağırdı. Denemelerine son verilen araçta kullanılan top daha sonra M19 KMOe uyarlandı.

T54/E1 – 1942 denenen araçta sehpa hemen ateş etmeye müsait değildi. Daha sonra geliştirilen T54E1 de araca dairesel zırh eklendi. Prototoip olarak kaldı.

T60/E1 - T54 ile T59 modellerine çok benzeyen tasarımda, bulunan iki adet .50 kalibre M2 makineli tüfeğin yanına fazladan 40 mm'lik top takıldı. T60E1 bulunan zırh T54E1 e çok benzemekteydi. Aracı sabitleme çalışmalarına devam edildi. Prototoip olarak kaldı.

T68 – En radikal deneme modeli olan T68 de iki adet 40 mmlik silahın yanına sabitleyiciler takıldı. Ancak buda işe yaramadı. Prototoip olarak kaldı.

M3 Mk. A - M5 APC. İsrail yapımı M3 tasarımı The Mk. A APCs are identified as IHC M5s by the use of RED-450 engines for the most part. While the M49 mount was retained, a variety of machine guns were used.

M3 Mk. B - M5 üzerindeki top yerine sahtesi takıldı ve fazladan telsiz takıldı. Mk. B lerde M2HB makineli tüfek bulunuyordu.

M3 Mk. D – Başka bir M3 temelli havan topu taşıyıcı. Üzerinde 120 mm lik Soltam havan topu bulunuyordu. 1960 yılında ordu servisine girdi.

M3 TCM-20 - M3/M5 yarı paletli araç üzerine İsrail yapım TCM-20 zırhlı taret takıldı. Tarette iki adet two 20 mm Hispano-Suiza HS404 top bulunuyordu.