SalihHub/Wikipedia-TR-2023-Embedded-Dump huggingface dataset:
Karadağ'ın dış ilişkileri

21 Mayıs 2006 tarihli referandumda, Karadağ halkı Sırbistan-Karadağ Devlet Birliği'nden ayrılmayı seçti. Bu sonuç, 3 Haziran 2006’da Karadağ parlamentosu tarafından bağımsızlık ilan edilmesiyle doğrulandı. Aynı zamanda uluslararası tanınma talebinde bulundu ve dış politika hedeflerini belirledi.

3 Haziran 2006'da yapılan parlamento bildirgesinde belirtildiği gibi, Karadağ'ın yakın vadeli birincil dış politika hedefleri Avrupa Birliği'ne entegrasyon, 28 Haziran 2006'da kabul edildiği Birleşmiş Milletler'e üyelik ve NATO'ya kabul edilmek olarak belirlendi.

Rusya, 11 Haziran 2006'da resmen tanıyan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin ilk daimi üyesi oldu. Avrupa Bakanlar Konseyi, 12 Haziran’da ABD’nin yaptığı gibi Karadağ’ın bağımsızlığını tanıdı. İngiltere 13 Haziran'da tanınmayı genişletti. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin son iki daimi üyesi, Fransa ve Çin, 14 Haziran’da Karadağ hükûmetini tanıdı. 30 Kasım 2006'da Hükûmet, Karadağ ile Sırbistan Cumhuriyeti arasında Karadağ Vatandaşlarına Konsolosluk Koruma ve Hizmetler Anlaşması Mutabakat Muhtırasını kabul etmiştir. Bu anlaşma ile Sırbistan, diplomatik ve konsolosluk misyonları ağı aracılığıyla, Karadağ vatandaşlarına Karadağ'ın kendi misyonlarının bulunmadığı ülkeler bölgesinde konsolosluk hizmeti veriyor. Ekim 2008'de Karadağ Kosova'yı tanıdı.
Kurmanbek Bakiyev

Kurmanbek Bakiyev 1 Ağustos 1949 tarihinde Celalabad ilinin Masadan kentinde doğdu. 1995 yılında memleketi Celalabad eyaletinin valisi olarak atandı. 1997-2000 yılları arasında Chui eyaletinin valisi olarak görev yaptı. 21 Aralık 2000 tarihinde bu defa ülkesinin başbakanı olarak yemin etti. Ancak 2002 yılındaki olaylar sonucu istifa etti. 2005 yılında yapılan Lale Devrimi ile beraber devrim lideri sıfatıyla Devlet Başkanı oldu ve aynı yıl Temmuz ayı seçimleri sonucu görevi resmiyet kazandı.

Cumhurbaşkanı olarak bulunduğu 5 yıl süresince 7 başbakan değiştiren Bakıyev yolsuzluk ve akraba kayırmacılığı ile suçlandı bütün bunlara rağmen 2009 yılında yeniden seçildi ve 2010 yılında yapılan darbeye kadar görevini sürdürdü. 7 Nisan'da Bayan Rosa Otunbayeva tarafından devrilerek fiilen cumhurbaşkanlığından uzaklaştırıldı.

Kırgızistan'da Bakiyev, 2010 ayaklanması sırasında protestocuların öldürülmesine karıştığı için gıyaben ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Kırgız hükûmeti o zamandan beri Bakiyev'in iadesini talep etti, ancak Belarus reddetti, bu da Kırgız-Belarus ilişkilerinde birçok çatışmaya neden oldu. Bakiyev'e eşi Tatyana, 2 oğlu ve Kırgız metresi Nazgül Tolomuşeva eşlik etti. Şubat 2012'de Bakiyev'e 2010 yılında Belarus vatandaşlığı verildiği bildirildi. Bakiyev, Özgür Avrupa Radyosu/Özgürlük Radyosu'nun Belarus servisi ile 2017 yılında yaptığı bir röportajda, Medvedev ve Putin'in yanı sıra ABD Başkanı Barack Obama'nın Minsk'e güvenli bir şekilde gitmesinin koordinasyonunda yer aldığını iddia etti.

Şubat 2019'da ABD Hazinesi, Bakiyev tarafından çalınan 4 milyon dolardan fazla paranın Kırgızistan Hükûmetine iade edildiğini duyurdu. 6 Ağustos 2019'da Bakiyev, 70. doğum gününü kutlamak için Cumhurbaşkanı Alexander Lukashenko ile Bağımsızlık Sarayı'nda bir araya geldi. Lukashenko, Bakiyev'e, ilgili konuları tartıştıkları ofisinde buluşmadan önce geleneksel çiçekler ve sembolik hediyeler sundu. Görüşme Kırgız Dışişleri Bakanlığını kızdırdı ve ertesi gün "iki ülke arasındaki dostluk ve işbirliği ilkelerine temelde uymadığını" belirtti.

Bakiyev'in karısı Tatyana Vasilevna Petrova (Rusça: Татьяна Васильевна Бакиева), bir üretim mühendisi olarak Samara'da doğmuş ve günümüz Moldova'sında büyüyen etnik bir Rus'tur.

Cumhurbaşkanı olarak görev yaptığı süre boyunca, Bakiyev ailesinin birkaç üyesi, iktidarın üst kademelerinde çalışan en az beş yakın akraba ile hükûmette önemli pozisyonlara sahipti. Kardeşi Janysh, başkanlık muhafızlarının başıydı. Bir diğer kardeş Marat, Kırgızistan'ın Almanya büyükelçisiydi. Diğer bir erkek kardeş, Adyl, Kırgızistan'ın Çin büyükelçisinin danışmanıydı.

Devrilmesinden bu yana, Kurmanbek'in küçük oğlu Maksim, geçici hükûmet tarafından zimmete para geçirme ve iktidarı kötüye kullanmakla suçlandı. Rusya'dan yaklaşık 35 milyon dolarlık 300 milyon dolarlık krediyi özel banka hesaplarına aktardığından şüpheleniliyor.
Arapsuyu Köprüsü

Arapsuyu Köprüsü, Antalya'da bulunan bir Roma köprüsüdür. Günümüze kadar iyi korunmuş olan köprü, Konyaaltı ilçesi Arapsuyu mahallesinde, Akdeniz Kent Parkı içinde, Yunan kolonisi Olbia ile ilişkilendirilen antik bir kanyonun eteğinde yer almaktadır.

Yaklaşık 100 metrelik modern bir savak tarafından kısmen sular altında olduğundan, taş kemerinin kesin biçimini belirlemek zordur. George Bean'e göre hafif sivri kemeri, antik çağ sonrası yapıldığını gösterse de, Colin O'Connor köprüyü, örnekleri komşu eyalet Likya'da günümüze ulaşan örnekleri (Limyra Köprüsü) gibi bir Roma parçalı kemer köprüsü olarak sınıflandırıyor.
Oldendorf Muharebesi

Oldendorf Muharebesi, Otuz Yıl Savaşları'nın bir parçası olarak 8 Temmuz 1633'te İsveç İmparatorluğu ile Kutsal Roma İmparatorluğu arasında Aşağı Saksonya'nın Hessich Oldendorf bölgesinde yapıldı. İsveç tarafı kesin bir zafer elde etti.

Hesse-Kassel'in Landgrave'i olan V. William, İsveç'in Protestan müttefiki olarak Ruhr bölgesine, Vestfalya'ya ve Sauerland'a seferler düzenledi ve bölgedeki imparatorluk varlığını başarıyla azalttı. 1633'te Weser bölgesinin imparatorluk adına savunmasını ise Jost Maximilian von Gronsfeld yönetti.

8 Temmuz'da Brunswick-Lüneburg Dükü George ve Mareşal Dodo liderliğindeki İsveç ordusu, Mareşal Jobst Maximilian von Gronsfeld, Merode Kontu John ve Lothar Dietrich Freiherr von Bönninghausen liderliğinde İmparatorluk ordusu ile karşı karşıya geldi. Merode 4,450 piyade ve 2,060 süvari, Gronsfeld 2,000 piyade ve 600 süvari'yi yönetiyordu. Ordular Hameln'in kuzeybatısındaki Hessich Oldendorf'ta karşı karşıya geldiler.

Her iki ordu da saldırıya geçti, bu Otuz Yıl Savaşları'nda nadir görülen bir olaydı, Oldendorf dışında bu olay sadece İkinci Breitenfeld Muharebesi'nde görüldü. İsveç kuvvetlerinin sol cenahını Hesse-Kassel'in generali, daha sonra imparatorluk mareşalı olacak Peter Melander yönetiyordu. Mareşal Torsten Stålhandske ise bir İsveç tugayını yönetti. Daha sonra Mareşal Gottfried Huyn von Geleen savaşa İmparatorluk safında katıldı.

Gronsfeld, kanadı Melander tarafından parçalandıktan sonra yakalandı ve 3,000'den fazla ölü ve yaralı ve 1,000 esir bıraktı. İsveçliler ise 700 asker kaybetti.

İsveçlilerin Oldendorf'daki zaferi ve ardından 11 Ağustos'taki Pfaffenhofen Muharebesi'ndeki aldıkları zafer, 10 Ekim'deki Steinau Muharebesi'ndeki aldıkları yenilgiyi dengelemiş oldu. Yani 1633'te İmparatorluk güçleri ve İsveç güçleri eşit şartlarda iyi. Bu durum ancak bir sonraki yıl değişti. İsveçlilerin 8 Mayıs'ta Liegnitz Muharebesi'ni, 22 Temmuz'da ise Landshut Muharebesi'ni kazanırken 6 Eylül1634'te Nördlingen Muharebesi'nde aldıkları yenilgi güç dengesini değiştirdi.

Oldendorf'taki İsveçli komutan Melander, 1635'te Kutsal Roma İmparatoru ile Hesse-Kassel'in güçlerini İmparatorluk ordusuyla birleştirmek ve Hesse-Kassel'in Prag Barışı'nı imzalaması sağlamak için uğraştı. Bu planlar başarısız oldu, kişisel çekişmeler onu hizmetten ayrılmaya zorladı ve 1645'te Vestfalya'nın komutanı olarak İmparatorluk ordusunda hizmete girdi. Prag Barışı, birçok Protestan devleti (özellikle de Saksonya Elektörlüğü'nü) Kutsal Roma İmparatoru ile uzlaştırdı. Sonuç olarak İsveç ve Hesse-Kassel güçleri, 1635'te büyüyen İsveç karşıtı ve Habsburg yanlısı koalisyona karşı tek başlarına durdu. Bu dengesizlik Fransa'nın Otuz Yıl Savaşları'na dahil olmasıyla bozuldu.
Semra Ertan

Semra Ertan 31 Mayıs 1956 yılında Mersin'de doğdu. 15 yaşında Almanya'nın Kiel ve Hamburg kentlerinde göçmen işçi olarak çalışan babası Gani Bilir ve annesi Vehbiye Bilir'in yanına yerleşti. Tercüman olarak çalışmasının dışında 350'den fazla şiir ve siyasi hiciv yazısı yazdı. Lirizm tutkunu olan Ertan'ın "Mein Name ist Ausländer" (Benim Adım Yabancı) adlı şiiri Türk okul kitaplarında basılmıştır. Ertan'ın ayrıca Almanya'da basılmış ve "yalnızlığın göçmenler üzerindeki duygusal ve fiziksel etkilerini" anlatan kitapları da bulunmaktadır .

Ertan, 26. doğum gününden birkaç gün önce zamanın en büyük Alman medya yayımcısı Norddeutscher Rundfunk ile iletişime geçmiş ve Almanya'da giderek artan yabancı düşmanlığını protesto etmek adına kendisini yakarak öldüreceğini söylemiştir. 26 Mayıs 1982 günü Hamburg'un St. Pauli semtinde bulunan Simon-von-Utrecht-Straße ve Detlef-Bremer-Straße sokakları kesişim noktasında kendisini bir benzin istasyonundan aldığı 5 litre benzin ile ateşe veren Ertan, yakından geçen bir polis ekibinin müdahalesine rağmen daha sonra vücudundaki yanıkların ciddiyeti sebebiyle hastanede ölmüştür.

Alman romancı Sten Nadolny 1990 yılında yazdığı Selim oder Die Gabe der Rede adlı romanını Ertan'ın intiharına dayanarak oluşturmuştur. Romanının ana karakteri Ertan'dan uyarlanan Ayşe'dir.
Raster grafik

Raster grafik veya bitmap, bilgisayar grafiklerinde bir monitör, kâğıt veya başka bir ekran ortamı aracılığıyla görülebilen, genellikle dikdörtgen şeklindeki piksel ızgarasını (renk noktaları) temsil eden bir nokta vuruşlu veri yapısıdır. Raster görüntüler, çeşitli biçimlerde görüntü dosyalarında saklanır.
II. Aristobulus

Aristobulus, önceden başrahip ve kral olan Aleksander Yanay ile Şelomtzion'un oğluydu. Aleksander MÖ 76'da öldüğünde, vasiyeti üzerine liderliğe karısı Şelomtzion ve başrahipliğe oğlu II. Hurkanus geçti. Şelomtzion MÖ 67'de öldüğünde ise, isteği üzerine II. Hurkanus kral oldu. Kendisini, kardeşi Hurkanus'a kıyasla daha vasıflı bir lider ve savaşçı olarak gören Aristobulus krallığın kendi hakkı olduğunu düşünüyordu.

Aristobulus, babasının Sadukici tavrını benimseyip abisine karşı ayaklandı. Hurkanus, paralı askerlerini ve takipçilerini yanına alıp kardeşiyle yüzleşmek için yola koyuldu. Kardeşiyle Eriha'da karşılaşınca Hurkanus'un askerleri taraf değiştirip Aristobulus'a katıldı böylece kardeşlerin küçüğü çatışmadan zaferle ayrıldı.

Hurkanus, Kudüs'teki kalesine sığındı; II. Aristobulus Kudüs Tapınağı'nı ele geçirince teslim olmaya mecbur oldu. Hurkanus'un krallığı ve başrahipliği bırakması fakat Tapınak gelirlerinden faydalanması karşılığında kardeşler arası barış sağlandı.

Bu anlaşma, Hurkanus, kardeşi Aristobulus'un kendisini öldürmeyi planladığını düşündüğünden uzun sürmedi. Hurkanus, Nebatiler kralı III. Aretas'a sığınıp yardım istedi. Nebatiler, 50,000 kişilik ordusuyla Kudüs'ü birkaç ay boyunca kuşattı.

İçsavaş sırasında Roma generali Gnaeus Pompeius Magnus, Pontus Krallığını ve Selevkos İmparatorluğu'nu yendi. Marcus Aemilius Scaurus'u Selevkos Suriyesi'nin başına temsilci olarak atadı.

Haşmonayim, Romalılarla müttefik olduğundan iki kardeş de hediyelerle Scaurus'u kendi safhasına çekmeye çalıştı. Scaurus, Aristobulus'un 400 talantlık hediyesinden etkilenince Aretas'a ordularını çekme emri verdi. Çekilme sırasında Nebatiler Aristobulus tarafından ezildi.

Pompey MÖ 63'te Suriye'ye vardı, iki kardeş ve üçüncü bir parti diğer Haşmonayim hanedanlıklarının ortadan kaldırılma arzularını Pompey'e gönderilen temsilcilerle iletti. Pompey, karar vermesini geciktirdi. Daha zayıf olan büyük kardeşin Roma İmparatorluğu'nun çıkarlarına daha uygun olacağını düşündüğünden Hurkanus'u Aristobulus'a tercih etti.

Aristobulus ve oğlu MÖ 63'te yakalandı. Aristobulus'u yakalayıp esir alan, Roma'ya bağlı Suriye eyaleti konseyi Gabinius'un süvari birliği kumandanı Marcus Antonius idi. Aristobulus esaretten MÖ 57'de kaçmayı başardı.

Pompey'e şüpheyle yaklaşan Aristobulus Alexandrium kalesine çekildi fakat Roma ordusunun bölgeye varmasıyla teslim oldu ve orduyla birlikte Kudüs'e vardı. Aristobulus destekçileri şehir kapılarını açmayı reddedince Romalılar şehri kuşatıp zorla ele geçirdi; şehir ve tapınak harap oldu. Aristobulus Roma'ya esir olarak gönderilip başrahipliğe siyasi yetkileri alınarak tekrar Hurkanus geçirildi.
Muğan Sovyet Cumhuriyeti

Bolşevikler 1919 yılının Mart ayında silahlı isyana hazırlanmaya başladı. 1 ay sonra da ayaklanma başlatıldı. Ayaklanmaya Lenkeran kırmızı birlikler, Zuvandlı süvari gerilla birlikleri, Memmedovun partizan birliği, Boçarnikovun başkanlığındaki Privolnı köy gerillaları ve Sarı adasındaki hidrolokasiya grup ayaklanmaya katıldı. 2 Mayıs 1919 yılında Muğan hariç, Lenkeran ve çevresinde Bolşevik yönetimi kuruldu, 13 gün sonra ise Muğan Sovyet Cumhuriyeti ilan edildi.

24 temmuz 1919 yılında Beyaz ordu'ya mensup birlikler devletin başkenti Lenkeran'a girerek devleti yıktı. Ertisi ayın 9'unda bu bölgeyi Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'ne devretti. Bu arada Sovyet yanlıları Sarı adasına çekildi. Ancak Komünistler burada fazla kalamayacaklarını anlayarak adayı terk etme kararı almışlardı. Bir kısmı İran bağlı Aşur adasına çekilmişti. Bunun üzerine İngilizler ve İran Kazakları 8 Ağustos'ta adayı kuşatarak buradaki komünistleri hapse attı. komünistler'in bir kısmı ise Bakü'ye gitmişlerdi. O dönemde ise Bakü İngiliz denetimindeydi ve gelen komünistleri hemen tutukladılar.

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin Herbiyye Bakanlığı, Genelkurmay operatif istihbarat idaresinin resmi raporlarına göre Muğan Sovyet Cumhuriyeti'nin 1200-1500 kişilik askerî güce sahip olduğunu belirtti. Bunların yanında Vladimir Lenin'in Astrahan'a yolladığı 200 kişilik bir grupta mevcuttu. Sovyet Cumhuriyeti'nde başkent Lenkeran'da 4, Bilesuvar'da 3 olmak üzere toplam 12 topa sahipti. Ayrıca Sarı adasında hidroplanlarlar mevcuttu. Ordunun askeri disiplinde yoktu.
Wotey

1860 yıllarında gerçekleşen Büyük Çerkes Sürgünü neticesinde Osmanlıların birçok bölgesine ve bugünkü Türkiye içerisinde yer alan Kayseri Uzunyayla Yahyabey Köyü, Dikilitaş Köyü; Sivas Yıldızeli İlçesi Ciziözü Köyü, Suriye Golan Tepelerine yerleşmişlerdir. 1967 Altı Gün Savaşı nedeniyle Şam şehrine, bu arada Yahyabey köyüne göç eden Wotey'ler önce geldikleri a.karagöz köyünden Yahyabey köyüne 1870'lerde inşa ettikleri büyük değirmen inşaati için gelmişlerdir. Kısaca, Yahyabeydeki Woteyler yahyabey koyune ilk yerlesen sulalerden olup tahminen 1860-65 gibi burya gelmişlerdir. Bu arada, a. karagözden ayrılma sırasında kardeşlerden biri bugünkü Ürdün içerisindeki Geraş ilçesine yerleşmişlerdir.

Halihazırda Amerika Birleşik Devletleri, Hollanda, Almanya, Ürdün, Rusya, Suriye gibi birçok ülkede yaşamını sürdüren birçok çerkes aileden biri olan Wotey'ler birbirleri ile iletişimlerini koparmamaya ve asimilasyona uğramamaya çalışmaktadırlar.
Kurgan

Kurgan veya Korgan özellikle Orta Asya ve Doğu Avrupa'daki yığma tepe ve höyük şeklinde bulunan genellikle tahtadan yapılmış mezarlar için kullanılan bir tümülüs (gömü yeri) türü.

En eski kurganlar Kafkasya'da MÖ 4. milenyumda inşa edilmiştir ve araştırmacılar bu mezarların Proto-Hint-Avrupalılar olarak da tabir edilen Hint Avrupa halklarının ataları tarafından yapıldığını düşünmektelerdir. Kurganlar Eneolitik, Tunç, Demir, Antik ve Orta Çağ zamanlarında inşa edilmekle beraber hala bazı Güney Sibirya ve Orta Asya halkları tarafından geleneksel bir biçimde inşasına devam edilmektedir. Arkeologlar Kurgan kültürünü çeşitli alt kültürlere ayırmaktalardır. Bu alt kültürlere örnek olarak Srubna, Çukur Mezar, İskit, Sarmat, Hun ve Kuman-Kıpçak kültürleri örnek verilebilir.

Kelime Rusçanın da dahil olduğu pek çok slav dilinin atası olan Eski Doğu Slavca dili zamanlarından beri var olmuş ve literatüre Rusça vasıtası ile geçmiştir. Kökensel olarak ise Eski Doğu Slavca'ya henüz belirlenememiş bir Türki dilden geçtiği düşünülmektedir. Modern Türkçede bulunan kurğan (kale) kelimesi de bu teze kanıt oluşturmaktadır. Kurğan ise Kur/Kor (yapı) kökünden türemiştir. Terim özellikle Sovyet arkeolojisi tarafından popülerize edilmiş ve Orta Asya ve Doğu Avrupa'da bulunan çeşitli halklar tarafından inşa edilmiş tümülüsler için kullanılan genel bir terim haline gelmiştir.

Kurgan modeli Hint-Avrupa kavimlerinin kökenleri ile ilgili olarak en fazla kabul görmüş olan önermedir ve birçok arkeolog ve dil bilimci tarafından tamamen ya da kısmen kabul görmektedir.

Kurgan kültürünün öğeleri kendi içlerinde de benzerlik gösteren İskit-Saka-Sibirya kültürlerinin anıtları ile benzerlik göstermektedir. Eski bir kültür olan Altay dağlarında yaşamış Pazırık kültürü de bu anıtlar ile bağdaşlaştırlmaktadır.

İskit-Saka-Sibirya sınıflandırması MÖ 8. ve 3. yüzyıllar arasında inşa edilmiş Kurgan ve benzeri anıtları kapsar. Örnek olarak Esik Kurganı MÖ 5. yüzyılda inşa edilmiş ve Kazakistan’ın eski başkenti Almatı’nın yaklaşık 50 kilometre doğusunda yer alan Esik Kurganı verilebilir. Bu Kurgan özellikle içinden çıkarılmış olan "Altın elbiseli adam" adlı zırhı barındırdığı için en önemli kurganlardan biri olmaktadır. Bu periyoda aynı zamanda Erken Göçebe Dönemi de denilmektedir. MÖ 3. ve MS 6. yüzyıllarda inşa edilen anıtların Hunlar tarafından, MS 6. ve MS 13. yüzyıllarda inşa edilen anıtların Türki halklar tarafından inşa edildiği düşünülmektedir. Bu dönemleri daha sonra Moğol çağı izlemiştir.

Kurgan geleneği kültürlerinde bu gelenek bulunmayan bazı komşu halklar tarafından da uygulanmaya başlanmıştır. Çeşitli Trakyalı krallar ve liderler kompleks Kurgan benzeri mezarlara gömülmüşlerdir ve günümüzde bu mezarların büyük çoğunluğu Bulgaristan'da bulunmaktadır. Büyük İskender'in babası olan II. Filip'in kurganı Yunanistan'da, Firigya kralı Midas'ın kurganı ise Ankara yakınlarındaki antik bir şehir olan Gordion'da bulunmaktadır.
César Lattes

Cesare Mansueto Giulio Lattes (11 Temmuz 1924 – 8 Mart 2005), Brezilyalı fizikçidir. Pion adlı atomaltı parçacıkların keşfinde aldığı rol ile bilinir.

Lattes, Curitiba'da İtalyan göçmen bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. İlköğretimini hem Curitiba'da, hem de São Paulo'da yaptı. São Paulo Üniversitesi'ne gitti ve orada matematik ve fizik bölümünden mezun oldu. Brezilyalı genç fizikçilerden oluşan bir grubun parçasıydı ve bu grup Gleb Wataghin ve Giuseppe Occhialini gibi Avrupalı fizikçiler altında çalışıyordu. Lattes diğer üyelerden daha başarılıydı ve genç yaşta "cesur bir araştırmacı" olarak dikkat çekti. 25 yaşına geldiğinde Centro Brasileiro de Pesquisas Físicas'ın (Brazilian Center for Physical Research) kurucularından biriydi.

1986'da emekli oldu. Emekli olduktan sonra üniversite kampüsüne çok yakın olan bir banliyöde yaşamaya başladı. 8 Mart 2005'te Campinas'ta kalp krizi geçirerek öldü.
Defne Samyeli

Güzide Defne Samyeli, 1 Temmuz 1972 tarihinde İstanbul'da İstanbullu amiral bir babanın ve otelcilik eğitimi almış, Adana’nın Ramazanoğulları ailesinden gelen bir annenin kızı olarak dünyaya geldi. 1991 yılında katıldığı güzellik yarışmasında üçüncü oldu. 1999 yılından itibaren üç yıl Kanal D Ana Haber'de haber sunuculuğu yaptı. Kanal D Ana Haber'de farklı haber sunuş tarzıyla uluslararası iki ödüle layık görüldü. 2000 yılında rahim ağzı kanserine yakalanarak New York'ta ameliyat geçirip nekaheti sonrası Türkiye'ye döndü. 2002 yılında Güneş gazetesinde köşe yazarlığı yapmaya başladı. 2009 yılında Güneş gazetesiyle yollarını ayırdı. 2010 yılında atv'de yayımlanan Her Şey Bambaşka isimli programı sundu. 2013 yılında Milliyet gazetesinde yeniden köşe yazarlığı yapmaya başladı. 3 Ocak 2015 tarihinde Milliyet gazetesiyle yollarını ayırdı.
Oltisi Kilisesi

Oltisi Kilisesi (Gürcüce: ოლტისის ეკლესია) veya Oltu Kalesi Kilisesi, Erzurum ilinde Oltu kentinin merkezindeki Oltu Kalesi'de orta çağdan kalma Gürcü kilisesidir.

Oltisi Kilisesi'nin veya Oltu Kalesi Kilisesi'nin bulunduğu Oltu kale-şehri, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve kale-şehri 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Gürcü alfabesini Asomtavruli harfleriyle trapez taşına kazılmış Gürcüce yazıt, bu kilisenin hayli eski bir yapı olduğunu göstermektedir. Nitekim Oltu'nun eski adı Oltisi de Gürcüce bir yer adıdır. Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1907 yılında Oltisi Kilisesi'ni görmüş ve yıkık haldeki yapı hakkında bilgi vermiştir. Alman botanikçi Karl Heinrich Koch'un 1843 yılındaki seyahati sırasında kilise yıkık olmakla birlikte daha iyi durumda bulunuyordu. Koch, Oltu Kalesi'nde olduğu gibi kentin dış surlarında, iri taşlara oyulmuş ama tahrip olmuş halde Gürcüce eski yazılar ve figürler bulunduğunu yazmıştır. Oltisi Kilisesi'nden bugüne apsislerin temelleri kalmıştır.

Oltisi kilisesi, Oltu Kalesi'ndeki meydanın kuzeydoğu kısmında yer alır. Ancak yıkılmış olan bu yapıdan günümüze çok az kalıntı ulaşmıştır. Oltisi Kilisesi, Alman botanikçi Koch'un 1843 yılında ve Gürcü tarihçi ve arkeolog Takaişvili'nin 1907 yılındaki ziyaretleri sırasında da yıkık haldeydi. Bununla birlikte Takaşvili bu yapıyı büyük ölçüde tanımlamıştır.

Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre, Oltisi Kilisesi dolgu duvar tekniğiyle inşa edilmişti. Ancak o tarihte kilisenin dış ve iç kesme kaplama taşların çoğu sökülmüştür. Altı apsisli bir yapı olan kilise, Bana yakınlarındaki Kiagmialtı Kilisesi’nin tam bir kopyası olarak inşa edilmişti. Kiagmialtı Kilisesi ise, altı apsisli ve kubbeli bir yapı olup 10. yüzyılda inşa edilmişti. Ne var ki bu kilise 1907 yılında Kiagmi-altı Kilisesi’nden daha kötü durumdaydı. Bununla birlikte iç duvarlarda fresklerin izleri fark edilyor ve sunakta “Yakarış” sahnesinin tasvir edilmiş olduğu anlaşılıyordu. Bu kompozisyonun sağ tarafında Meryem Ana’nın yüzü son derece açık biçimde seçiliyordu. Dimitri Bakradze kilisenin iç duvarlarında birkaç Yunanca harften söz etmiş olmakla birlikte Takaişvili'nin bulunduğu sırada bu harfler mevcut değildi.

“უფალო ღმერთო ძლიერო, ქრისტე, შეიწყალე გაბრიელ, რომელმან ადიდა წმიდაჲ გიორგი და აღმართა წმიდაჲ გიორგის საკურთხეველი” (Çeviri: "Her şeye adir Tanrım, İsa, Aziz Giorgi'yi yücelten ve Aziz Giorgi Kilisesi'ni inşa eden Gabriel'i bağışla"). Oltu Kalesi Kilisesi’nin Aziz Giorgi’ye adanmış olduğu bu yazıttan da anlaşılmaktadır.
İ

İ, i, Türk alfabesinin on ikinci harfidir. Yazıda sesini göstermek için kullanılır. Bilinen ve uygulananın aksine 1353 numaralı Türk harflerinin kabul ve tatbiki hakkındaki kanuna göre I harfinden önce gelir.

Büyük harf olarak İ, küçük harf olarak ise i şeklinde yazılır ve bu gerek bilgisayar gerek ise mobil telefonlarda büyük problem yaratmaktadır. Cumhuriyet döneminde alfabe değiştirildiğinde hem I sesini temsil etmesi gereken bir harf gerekliydi hem de halkın kafasını karıştırmayacak bir çözüm bulunmalıydı, bu nedenle i sesini temsil etmesi için (diğer tüm dillerde büyük harfte I küçük harfte i olarak gösterilmesine rağmen) harfler İi ve Iı olarak tekrar yaratıldı. Bugün bu iki harf sadece Türkçe ve diğer Türk lehçelerinde kullanılır.
OP (finans grubu)

OP ("osuuspankki"), Finlandiya merkezli bir banka ve finans şirketidir. Şirket, 1902 yılında kurulmuş olup 180 kooperatif banka ve merkez teşkilatından oluşmaktadır. Şirketin merkezi Helsinki'de yer almaktadır.
Azerbaycan Millî Demokrat Partisi

Bozkurt Partisi 26 Aralık 1993’de 1. (Kuruluş) Kurultayında Azerbaycan Halk Cephesi bünyesinde oluşturulmuştur. 1999’da parti üyeleri 2. Kurultay düzenleyerek partinin ismini Azerbaycan Millî Demokrat Partisi olarak değişmiştir.

Tufan Kerim’in genel başkan seçilmesine itiraz edenler partinin alternatif kurultayını düzenlediler. Alternatif Kurultayda partinin ismi Azerbaycan Milliyetçi Demokratlar Partisi olarak değiştirildi. Bu partinin genel başkanı Kalender Muhtarlı seçildi.

23 Ocak 2021 tarihinde düzenlenen ZOOM üzerinden gerçekleşen çevrimiçi kurultayda Azerbaycan Milliyetçi Demokrat Partisi ismini Milliyetçi Hareket Partisi olarak değiştirdi. Tek aday olan Kalender Muhtarlı 1. MHP Genel Başkanı seçildi.

Milliyetçi Hareket Partisi 13 Eylül 2021 tarihinde ZOOM üzerinden Olağanüstü (Birleştirici ve 12.) Kurultay düzenledi ve ismini yeniden Azerbaycan Milliyetçi Demokratlar Partisi olarak değişti.

2008 tarihinde Azatlık Partisi Genel Başkanı Ahmet Oruç tarafından Azerbaycan Millî Demokrat Partisi ile birleşme teklifi gelmiştir. AMDP geçici Genel Başkanı Oktay Halili ve eski Genel Başkan İskender Hamidov bir takım görüşmelerde bulunsa da birleşme gerçekleşmedi.