Marcello Musto

Marcello Musto (14 Nisan 1976 doğumlu) Kanada’daki York University’de sosyoloji profesörü ve The Laboratory for Alternative Theories’in kurucu direktörüdür. Son on yıl içinde Marx çalışmalarının yeniden canlanmasına önemli katkılarda bulunan yazarlardan biri olarak dünya çapında kabul görmektedir ve araştırma alanları arasında Sosyalist Düşünce, emek hareketi tarihi ve alternatif sosyo-ekonomik sistemler de bulunmaktadır. Karl Marx’ın Son Yılları: Entelektüel Bir Yaşam Öyküsü kitabının yazarıdır ve başlıca eserleri dört tek yazarlı kitap, on iki derleme kitap ve 50’den fazla dergi makalesi ve kitap bölümünden oluşmaktadır. Çalışmaları dünya çapında yirmi beş dile çevrilmiştir.

Marcello Musto University of Naples "L'Orientale"den siyaset bilimi alanında lisans ve yüksek lisans derecelerini, felsefe ve siyaset alanında ise doktora derecesini almıştır. Ayrıca, University of Nice Sophia Antipolis’’te André Tosel’in danışmanlığında felsefe alanında bir doktora derecesi elde etmiştir.

2014’te York University’nin Sosyoloji bölümüne sosyolojik teori yardımcı doçenti olarak atanmıştır. 2016’da doçentliğe ve 2020’de ise profesörlüğe terfi etmiştir. University of Pisa, University of Helsinki, and Rikkyo University, Fondation Maison des Sciences de l’Homme ve Sapienza University of Rome’un aralarında olduğu pek çok kurumda ziyaretçi olarak görev yapmıştır. Nanjing University’nin Felsefe bölümünde daimi yardımcı profesördür. Marcello Musto’nun araştırmaları The Social Sciences and Humanities Research Council of Canada tarafından “The Global History of Karl Marx's Capital” için verilen bir Partnership Development Grant de dahil olmak üzere yedi ülkede finansman kuruluşlar tarafından desteklenmektedir.

Musto fikirlerini 20’den fazla ülkede konferanslarda 150 davetli ders ve sunum gerçekleştirerek yaymıştır. The Statesman, Corriere della Sera, il manifesto, La Razón ve Jacobin’in de içinde bulunduğu çeşitli günlük ve online gazetelere düzenli olarak katkıda bulunmaktadır. Ayrıca, Palgrave Macmillan’ın Marx, Engels, Marxisms ve Routledge’ın Critiques and Alternatives to Capitalism kitap serilerinin editörüdür.

Another Marx: Early Manuscripts to the International (2018) adlı kitabında Musto, Marx’ın post-Hegelyan felsefe, materyalist tarih anlayışı, araştırma yöntemleri, işçi sınıfının kendini özgürleştirmesi ve devrimci teori üzerine fikirlerinin eleştirel bir yeniden incelemesini sağlamak için pek çok makalesini adadığı Marx-Engels-Gesamtausgabe baskısının en son metinsel kazanımlarını kullanır. “Intellectual Influences and Early Writings”, “The Critique of Political Economy”, and “Political Militancy” olarak üç bölüme ayrılan kitap Marx’ın eleştirel teorisi ile yirminci yüzyıl Marksizmlerinin birçoğunun dogmatizmi arasındaki uçurumun altını çizer. Bu çalışma Marx’ın gençlik yıllarından The International Workingmen’s Association’a kadar, Marx’ın politik ekonomi ile devamlı uğraşının ve siyasal bağlılıklarının özgün bir incelemesini sunar.

Karl Marx’ın Son Yılları: Entelektüel Bir Yaşam Öyküsü (2021) Marx’ın hayatının son ve büyük oranda keşfedilmemiş yıllarındaki teorik içgörülerinin bir yeniden değerlendirmesidir. Musto 1881 ile 1883 arasındaki döneme odaklanarak Marx’ın yaşamının sonlarında yazmaya son verdiği mitini ortadan kaldırır ve Marx’ın Avrupa-merkezli ve yalnızca sınıf çatışmasına odaklanan ekonomistik bir düşünür olarak uzun zamandır süregelen yanlış temsiline meydan okur. Musto bu dönemde Marx’ın araştırmasını yeni disiplinlere, siyasal çatışmalara, teorik meselelere ve coğrafi alanlara taşıdığını savunur ve son antropolojik keşifler üzerine çalıştığını, pre-kapitalist toplumlardaki komünal mülkiyet biçimlerini analiz ettiğini, Rusya’daki popülist hareketin mücadelesini desteklediğini ve Hindistan, İrlanda, Cezayir ve Mısır’daki sömürgeci baskılara yönelik eleştiriler getirdiğini gösterir. Musto’ya göre, Marx’ın yayımlanmamış ya da öncesinde ihmal edilmiş geç dönem elyazmaları ve defterlerinden çağdaş eleştirmenleri ve takipçileri tarafından temsil edilenden belirgin şekilde farklı bir yazar çıkar.

Musto’nun editörlüğünü yaptığı çok sayıda eser arasında dördü titiz ve üst düzey akademik niteliği sebebiyle özellikle övgü toplamıştır. Karl Marx’s Grundrisse: Foundations of the Critique of Political Economy 150 Years Later (2008) Marx’ın Capital’inin en iyi bilinen hazırlık elyazması Grundrisse’ye en eksiksiz referanslardan biri olarak kabul edilir. Bu kitap, 1857 ile 1858 yılları arasında yazılmış tamamlanmamış elyazmasının Capital’in anlaşılmasına ilişkin önemini gösterir ve Marx’ın külliyatının içinde başka bir yerde geliştirmediği konulara yönelik çeşitli düşüncelerin düşüncesinin eksiksiz bir kavranışı için neden önemli olduğunu analiz eder. Musto ve alandaki pek çok uluslararası uzman Marx’ın kategorilerinin çağdaş toplum için devem eden açıklayıcı gücünün de altını çizer. Bu derlemenin “Dissemination and Reception of Grundrisse in the World”e adanmış üçüncü kısmı metnin tüm çeviri ve yorumlarının tarihini yeniden yapılandırır ve “olağanüstü bir akademik çılgınlığın eseri” olarak tanımlanmaktadır. Bu kitabı takiben yayımlanan Marx’s Capital after 150 Years: Critique and Alternative to Capitalism (2019) ve Marx and ‘Le Capital’: Evaluation, History, Reception (2022) isimli iki diğer derleme kitap ile birlikte Marx’ın Capital’inin inşasına adanmış üçleme tamamlanmıştır.

Workers Unite! The International 150 Years Later (2014) The International Workingmen’s Association’ın söylevleri, kararları ve belgelerinden oluşan ilk antolojidir. Kitabın uzun giriş kısmında Musto emek hareketi tarihinin temellerini ortaya koyar ve “Birinci Enternasyonel”in yaşamını Marksizm-Leninizm’in ideolojik ortodoksisinden farklı şekilde yalnızca Marx’ın bir yaratımı değil, siyasal hegemonya için çekişen çeşitli eğilimlere sahip kompleks bir organizasyon olarak sunar. Musto’ya göre, Birinci Enternasyonel “işçilerin emeğin özgürleşmesinin tek bir ülkede kazanılamayacağını, küresel bir amaç olduğunu kavramasına yardımcı oldu. Ayrıca saflarında başka bir güce devretmek yerine hedefe kendi örgütlenme kapasiteleri ile kendilerinin ulaşmaları gerektiğinin ve bunun kapitalist üretim biçimini ve ücretli emeği ortadan kaldırmak için esas olduğunun çünkü var olan sistemdeki gelişmelerin sürdürülmesi gerekli olsa da, işveren oligarşilerine olan bağlılığı ortadan kaldırmayacağının farkındalığını yaydı”.

The Marx Revival: Key Concepts and New Interpretations (2020) dünyanın önde gelen bazı çağdaş Marksist düşünürleri tarafından kaleme alınan 22 bölüm aracılığıyla Marx’ın geçerliliğinin altını çizer. Marx’ın teorisinin Marx’ın zamanından bu yana meydana gelen değişimler ışığında güncellenmeye en çok ihtiyaç duyan alanlarını ve bugün neden hâlâ geçerli olduğunu gösterir. Kitabın önsözünde Musto, değişen siyasal koşullarla birlikte araştırmalardaki ilerlemelerin Marx’ın düşüncesinin yorumlanışındaki yeniliklerin devam edecek bir fenomen olduğunu önerdiğini belirtir. “Communism” isimli kendi yazdığı bölümde Musto Marx’ın post-kapitalist toplum görüşüne dair şunları söyler: “Marx birey özgürlüğüne temel bir değer atfetti ve onun komünizmi öncellerinin birçoğu tarafından tasavvur edilen sınıfların eşitlenmesinden ya da takipçilerinin birçoğu tarafından peşine düşülen siyasal ve ekonomik tekbiçimlilikten radikal şekilde farklıydı”.

Musto’nun en son yayımlanan kitaplarından biri Karl Marx’s Writings on Alienation (2021) isimli antolojidir. Bu kitabın giriş bölümünde Musto yabancılaşma üzerine yazmış pek çok yazarın hatalı bir şekilde yorumlarını Marx’ın erken yazılarına dayandırdığını savunur. Aksine, Musto analizini Marx’ın yabancılaşma üzerine yazılarının “ikinci jenerasyon”u olarak adlandırdığı Grundrisse ve “Capital, Volume I: Book 1, Chapter VI, Unpublished”in bu kavrama adanmış kısımlarına odaklar ve Marx’ın geç ekonomik çalışmalarında yer alan fikirlerinin erken felsefi elyazmalarındakilerden daha kapsamlı ve zengin olduğunu düşünür. Musto’ya göre, bu teorilerin yayılması yirminci yüzyılın ikinci yarısında sosyoloji ve psikolojide hegemonik olandan farklı bir yabancılaşma nosyonunun yolunu açmakla kalmayıp “yabancılaşmayı pratikte aşmaya yönelik anti-kapitalist bir kavrayış” da sağlamıştır.

Musto çok sayıda kitabının yanı sıra Marksizm, sosyalist teori, ilerici toplumsal hareketler ve sol siyasi partiler üzerine olan katkılarını International Review of Social History, Contemporary Sociology, Critical Sociology, Science & Society ve Labor History de dahil olmak üzere birçok dergide yayımlamıştır. Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra yazdığı “War and the Left: Considerations on a Chequered History” başlıklı yakın tarihli bir makalesinde şunları yazmıştır: “Savaşlar işçi hareketini parçalayan milliyetçi duygular ile sıklıkla bir arada bulunan bir şiddet ideolojisi yayarlar. Nadiren öz-yönetim ve doğrudan demokrasi uygulamalarını destekler, bunun yerine otoriter kurumların gücünü artırırlar. Eğer sol, yeniden hegemonik hale gelmek ve tarihini bugünün görevleri için kullanabileceğini göstermek istiyorsa pankartlarına ‘anti-militarizm’ ve ‘Savaşa hayır!’ kelimelerini silinmez bir şekilde yazmalıdır”.

(With S. Gupta and B. Amini) Karl Marx's Life, Ideas, and Influences: A Critical Examination on the Bicentenary, Palgrave Macmillan, 2019.

"The Myth of the 'Young Marx' in the Interpretations of the Economic andPhilosophic Manuscripts of 1844", Critique, vol. 43 (2015), n. 2: 233-260.