Edin Džeko

Edin Džeko (; d. 17 Mart 1986), Boşnak millî futbolcudur. Forvet pozisyonunda görev yapan oyuncu, Süper Lig takımlarından Fenerbahçe'de forma giymektedir. Ayrıca Bosna-Hersek millî takımının da kaptanlığını yapmaktadır.

Üst üste üç yıl, Bosna'da Yılın Futbolcusu seçildi. Bosna Hersek'teki futbol taraftarları ve gazeteciler tarafından, "Bosnalı Elmas" veya "Elmas" () lakabı takıldı. Roma'ya transfer olmadan önce Manchester City'de forma giyen Džeko, 2008-09 sezonunda Bundesliga'yı kazandığı Alman kulübü VfL Wolfsburg'da gösterdiği performansla dikkat topladı. O sezon ligde attığı 26 gol ile en fazla gol atan ikinci oyuncuydu. Džeko, 2009-10 sezonunda ise attığı 26 golle gol kralı oldu. Ayrıca her iki sezonda da on asist yaptı.

Džeko, 2011-12 Premier League sezonunda, White Hart Lane'de Tottenham Hotspur'a karşı oynanan maçta, Manchester City formasıyla bir maçta dört gol attı. O sezonun son lig maçında, Queens Park Rangers karşısında son dakikalara 1-2 geride giren City, 90+2'de Džeko ve 90+4'te Sergio Agüero'nun golleriyle maçı 3-2 kazanarak 44 yıl aradan sonra ilk kez Premier League şampiyonluğunu kazandı. Džeko, daha sonra yaptığı açıklamada, attığı bu golün kariyerinin en önemli gollerinden birisi olduğunu belirtti. Džeko, 3 Mart 2018'de Roma formasıyla 50. lig golünü attı ve böylece Avrupa'nın en büyük beş liginin üçünde 50 gol atan ilk oyuncu oldu.

Bosna-Hersek'in genç takımında da forma giyen Džeko, 2007 yılında A takım düzeyinde ilk millî maçına çıktı. Ülkesi adına 101 maçta forma giyerken, toplamda 55 gol attı. Džeko, Lihtenştayn'a karşı 7 Eylül 2012'de oynanan karşılaşmada yaptığı hat trick ile birlikte, Zvjezdan Misimović ve Elvir Bolić'i geçerek Bosna-Hersek formasıyla tüm zamanların en çok gol atan oyuncusu oldu. 11 Eylül 2018'de Avusturya'ya karşı oynanan bir maçta, 95. kez Bosna-Hersek formasını giyerek, Emir Spahić'i geride bırakarak Bosna-Hersek formasını en çok giyen oyuncu oldu. 2014 FIFA Dünya Kupası'na elemelerinde, millî takım formasıyla 10 gol atarak, ülkesinin turnuvaya katılmasına önemli bir katkı sağladı. Ayrıca Bosna-Hersek millî takımının en çok gol atan futbolcusu konumundadır.

Džeko, kariyerine Željezničar'da başladı, 2003 ve 2005 yılları arasında orta saha pozisyonunda oynadı, ancak bu pozisyonda çok az başarı elde etti. Yaygın olarak, Džeko'nun çok uzun ve teknik yetenekleri zayıf bir futbolcu olduğu düşünülüyordu. Ancak Džeko'nun antrenörü Jiří Plíšek potansiyelini gördü ve Teplice'ye onu satın almasını önerdi. Džeko, daha sonra bu takıma transfer oldu.

Fakat 2005 yılında, buradan kiralık olarak Ústí nad Labem takımına gitti ve 15 maçta 6 gol attı. O yılın ilerleyen zamanlarında Teplice'ye geri döndü ve 2007'ye kadar orada kaldı. 30 maçta 13 gol attı ve 2006-07 sezonunda Çek Ligi'nin en çok gol atan ikinci oyuncusu oldu. Buradaki performansıyla VfL Wolfsburg teknik direktörü Felix Magath'ın dikkatini çeken Džeko, daha sonra €4 milyon bonservis ücreti karşılığında bu kulüple sözleşme imzaladı.

Džeko, Wolfsburg'a transfer olduktan sonra 11 maçta 5 gol attı ve 3 asist yaptı. Ayrıca Sportal tarafından 2007-08 Bundesliga sezonunun ilk yarısında en iyi forvet olarak seçildi. Almanya'da geçirdiği ilk sezonunda, takımı Wolfsburg ligi beşinci sırada tamamlayarak, 2008-09 sezonu için UEFA Kupası için eleme oynamaya hak kazandı. Džeko 2007-08 sezonunda, 17 karşılaşmada 8 gol ve 7 asistlik bir performans ortaya koydu.

Wolfsburg, Temmuz 2008'de Bosnalı millî futbolcu Zvjezdan Misimović'i aldıktan sonra, 2008-09 sezonunda Džeko'nun performansı önemli ölçüde arttı. Edin, bu sezonun ilk yarısında 5 gol attı ve 7 asist yaptı. Ancak ligin ikinci yarısında tüm takımın performansı önemli ölçüde arttı. Džeko, ikinci yarıda 21 gol attı ve 3 asist daha yaptı. Özellikle, takımının 7 Şubat - 26 Nisan 2009 tarihleri arasında yakaladığı 10 maçlık galibiyet serisinde, 11 gol ve 1 asistlik önemli bir katkı sağladı. Mayıs 2009'da Džeko, 1899 Hoffenheimm'a karşı hat trick yaptı ve yine sadece iki hafta sonra Hannover 96'ya karşı yine hat trick yaptı. 2008-09 sezonunda şampiyon olan takımının formasıyla, ligde 32 maçta toplam 26 gol attı ve 10 asist yaptı. Takım arkadaşı Grafite'nin ardından ligin en golcü ikinci oyuncusu oldu. Wolfsburg, kulüp tarihinde ilk kez sezonu Bundesliga şampiyonu olarak tamamladı.

DFB-Pokal'de, iki maçta altı gol attı ve kulübünün turnuvanın finaline ulaştığı UEFA Kupası'nda 8 maçta 4 gol attı ve 2 asist yaptı. Bu performansının ardından, Bundesliga oyuncularına verilen Yılın Futbolcusu ödülünü kazandı. Milan'ın transfer etme çabalarına rağmen, Džeko kulüpte kalmaya karar verdi ve sözleşmesini Haziran 2013'e kadar uzattı.

İlk UEFA Şampiyonlar Ligi golünü, 30 Eylül 2009'da Manchester United karşısında Old Trafford'da 2-1 mağlup oldukları karşılaşmada attı. 2009 Ballon d'Or'a aday gösterilen 30 futbolcudan birisiydi. 2009-10 sezonunda attığı 22 golle Bundesliga'da gol kralı oldu.

Džeko 28 Ağustos 2010'da, 96 maçta 59 gol atarak, 149 maçta 57 gol atan Diego Klimowicz'i geride bıraktı ve kulüp tarihinde en çok gol atan oyuncu oldu. 2010-11 Bundesliga sezonunun ilk yarısında, Džeko, 17 maçta 10 gol atmıştı.

Ağır spekülasyonlardan sonra, Manchester City teknik direktörü Roberto Mancini, 3 Ocak 2011'de Wolfsburg ile Džeko'nun £27 milyon (€32 milyon) tutarında bir bonservis bedeli karşılığında transferi için anlaşmaya varıldığını açıkladı. Džeko, 2008 yılında £32.5 milyon (€42.5 milyon) bonservis ücreti ödenerek Real Madrid'den transfer edilen Robinho'nun ardından, City'nin en pahalı ikinci transferi oldu. Ödenen bu rakam, o dönemde Premier League tarihinin en yüksek altıncı transfer ücreti oldu. Ayrıca, bu transferle birlikte, Bundesliga'da bir oyuncu için ödenen en yüksek transfer ücreti, Boşnak bir oyuncuya ödenen en yüksek transfer ücreti ve bunun yanı sıra eski Yugoslav bir oyuncuya ödenen en yüksek transfer ücreti rekorları da kırıldı. Eski Yugoslav bir oyuncuya ödenen en yüksek transfer ücreti, on yıldan uzun bir süredir, Real Madrid'in Fenerbahçe'ye 1999 yılında Elvir Baljić için ödediği €26 milyondu. Ağustos 2014'te, kulüple 2018 yılına kadar geçerli olan dört yıllık yeni bir sözleşme imzaladı.

Londra'daki sağlık muayenesinin ardından 5 Ocak'ta Manchester'a gitti ve Džeko 7 Ocak'ta Manchester City ile dört buçuk yıllık bir sözleşme imzaladı.

15 Ocak'ta kulübünün 4-3 galip geldiği Wolverhampton Wanderers karşılaşmayla birlikte, City formasıyla ilk maçına çıktı ve bu maçta Yaya Touré'nin attığı üçüncü golde asist yaptı. Džeko, 30 Ocak 2011'de FA Cup dördüncü tur maçında, Manchester City'nin Notts County ile 1-1 berabere kaldığı karşılaşmada takımının tek golünü atarken, bu maçla birlikte ilk kez FA Cup'ta forma giydi. 20 Şubat'ta oynanan tekrar maçında Džeko, bir gol attı ve Manchester City'nin 5-0'lık galibiyetle bir sonraki tura çıkmasına katkı sağladı. Džeko, 24 Şubat 2011 tarihinde UEFA Avrupa Ligi'nin son 32 turu ikinci ayağında Manchester Stadyumu'nda oynanan karşılaşmada, Aris'e karşı dört buçuk dakika içinde iki gol attı.

25 Nisan 2011'de, Blackburn Rovers ile Ewood Park'ta oynanan karşılaşmada, Džeko ilk Premier League golünü sağ ayağıyla attı. Bu maçta atılan tek gol olurken, Manchester City mücadeleyi 1-0 kazandı. Sezonun son maçında Bolton Wanderers'a karşı attığı golle birlikte, City Premier League'i Arsenal'ın önünde üçüncü sırada tamamlayarak, 2011-12 UEFA Şampiyonlar Ligi'ne doğrudan katılma hakkını elde etti.

14 Mayıs 2011 tarihinde, Manchester City'nin 2011 FA Cup Finali'nde Stoke City'yi 1-0 yenerek şampiyon olduğu karşılaşmada Džeko yedek kulübesinde kaldı. Ancak kazanılan bu şampiyonlukla birlikte, kulübüyle ilk kez kupa sevinci yaşadı.

Džeko, City ile ikinci sezonunda, FA Community Shield'de Manchester United'a 2-3 mağlup oldukları karşılaşmada takımının ikinci golünü attı. Sezonun üçüncü haftasında, City Premier League'de deplasmanda karşılaştığı Tottenham Hotspur'a karşı 1-5'lik skorla galip gelirken, Džeko maçta 4 gol atma başarısı gösterdi. Bu maçla birlikte, Džeko bir Premier League maçında 4 gol atma başarısı gösteren ilk Manchester City oyuncusu olarak tarihe geçti. Üç maçta attığı altı lig golü, onun Ağustos'ta Premier League Ayın Oyuncusu ödülünü kazanmasını sağladı.

Daha sonra, City'nin Wigan Athletic'i için 1-0'lık skorla mağlup ettiği karşılaşmada tek golü kafa ile attı ve liderlik koltuğundaki City ile en yakın rakipleri Manchester United arasındaki puan farkının 3'e çıkmasını sağladı. Hemen sonrasında Avrupa Ligi'nde toplamda 6-1 kazanarak eledikleri Porto ile oynanan ikinci karşılaşmada, Manchester City'yi 2-0 öne geçiren golü kaydetti. Daha sonra Blackburn Rovers karşılaşmasında, Manchester City'yi 3-0 öne geçiren golü attı ve bu gol takımının Manchester United ile arasındaki 2 puanlık farkın korunmasını sağladı.

Juventus ve Bayern München gibi takımlarla transfer olacağı söylentileri çıkan Džeko'ya, Bosna-Hersek millî takım teknik direktörü Safet Sušić tarafından, Manchester City'de ilk on birde forma şansı bulamaması nedeniyle sezon sonunda başka bir takıma transfer olması önerisi geldi. Queens Park Rangers ile oynanan ve Manchester City'nin son dakikalara 1-2 mağlup olarak girdiği sezonun son maçında, Džeko 92. dakikada attığı golle maça eşitliği getirdi. Daha sonra takım arkadaşı Sergio Agüero ise 94. dakikada takımını 3-2 öne geçiren golü attı ve City 44 yıl aradan sonra Premier League şampiyonluğunu kazandı. Lig şampiyonluğunun kazanılmasında takımına ligde 14 gol atarak katkı sağlayan oyuncu, tüm kulvarlarda ise toplamda 43 kez forma şansı bulurken, 19 gol kaydetti. Džeko'nun teknik direktörü ise oyuncunun takımdan ayrılmayacağını ve çıkan haberlerin hepsinin medya tarafından yapılan spekülasyonlar olduğunu söyledi.

Džeko, 2012-13 sezonuna, Southampton karşısında elde edilen 3-2'lik galibiyette, takımının eşitlik golünü atarak başladı. Sonrasında Queens Park Rangers'a karşı bir gol daha attı ve ligde üç maçta ikinci golünü atmış oldu. Ardından, City'nin Şampiyonlar Ligi organizasyonundaki ilk golünü Santiago Bernabéu'da Real Madrid'e karşı attı. 29 Eylül'de oynanan Fulham karşılaşmasında, 86. dakikada oyuna dahil olduktan bir dakika sonra takımına galibiyeti getiren golü attı. 20 Ekim'de West Bromwich Albion ile deplasmanda oynanan karşılaşmada ise 79. dakikada oyuna dahil oldu. Bir dakika sonra attığı golle maçın skorunu 1-1'e getirdi. Uzun süredir City'nin 10 kişi oynadığı maçın duraklama dakikalarında ise takımına galibiyeti getiren golü kaydetti. 11 Kasım'da, Tottenham Hotspur karşısında yine maçın 73. dakikasında yedek kulübesinden dahil olan Džeko, 88. dakikada sol ayakla attığı vole golüyle takımına 3 puanı getirdi. 29 Aralık 2012'de, takımının Norwich City'yi 4-3 mağlup ettiği karşılaşmada 2 gol attı.

Džeko, 2013-14 Premier League sezonunun açılış gününde, Manchester Şehir Stadyumu'nda oynanan Newcastle United maçına yeni teknik direktör Manuel Pellegrini tarafından ilk on birde sahaya sürüldü. Bu sezonki ilk golünü, deplasmanda 3-2 kaybettikleri Cardiff City maçında attı. Džeko, 28 Aralık 2013 tarihinde oynanan Crystal Palace maçında attığı tek golle birlikte, İngiltere'deki 50. golünü attı.

25 Mart 2014 tarihinde oynanan Manchester derbisinde, Manchester United ağlarını iki kez havalandırarak takımının 3-0'lık galibiyetine önemli bir katkıda bulundu. O maçın 43. saniyesinde Old Trafford'da attığı gol, Premier League tarihinde atılan en erken gol olarak kayıtlara geçti. 27 Nisan'da, City'nin Selhurst Park'ta Crystal Palace'ı 2-0 mağlup ettiği karşılaşmada bir gol attı ve bir maç eksiğiyle lig lideri Liverpool ile aradaki puan farkının 3'e inmesini sağladı.

City'nin Everton ile 3 Mayıs'ta oynadığı karşılaşmada, iki gol attı ve takımının 3-2 kazanarak puan tablosunda zirveye yerleşmesine katkıda bulundu. Maçta attığı ikinci gol, Manchester City'nin tüm turnuvaların toplamında attığı 150. gol oldu. Džeko, City'nin sezonun sondan bir önceki maçında, Aston Villa'ya karşı elde ettiği 4-0'lık galibiyetinde, ikinci yarıda attığı iki golle katkı sağladı. Sezonun son maçında ise City, kendi evinde West Ham United'ı 2-0 mağlup ederek şampiyonluğunu ilan etti.

Džeko, 17 Ağustos 2014 tarihinde takımının Newcastle United'ı 2-0 mağlup ettiği karşılaşmada, Manchester City'nin 2014-15 sezonunda attığı ilk golde takım arkadaşı David Silva'ya asist yaptı. Džeko 20 Ağustos'ta, onu 2018 yılına kadar Manchester City'ye bağlayan dört yıllık yeni bir sözleşme imzaladı.

Džeko, 24 Eylül'de, Manchester City'nin Football League Cup üçüncü turunda Sheffield Wednesday'ı 7-0'lık skorla mağlup ettiği karşılaşmada, iki gollük bir katkı sağlarken, ayrıca kendisi adına da sezonun ilk golünü atmış oldu. 27 Eylül'de Manchester City'nin deplasmanda Hull City'ye karşı elde ettiği 4-2'lik galibiyette, rakip fileleri iki kez havalandırarak, kendisi adına sezonun ilk Premier League golünü atmış oldu.

Džeko, 21 Şubat 2015'te, Manchester City'nin kendi evinde Newcastle United'ı 5-0 mağlup ettiği karşılaşmada, takımının üçüncü golünü attı ve 15 maç sonra ilk kez golle buluşmuş oldu.

Džeko, aylarca süren spekülasyonlardan sonra, 2015 yaz transfer döneminde, 12 Ağustos 2015'te Serie A takımlarından Roma'ya, €4 milyonluk kiralama bedeli ve €11 milyonluk satın alma opsiyonuyla transfer oldu. Roma, 1 Ekim 2015'te satın alma opsiyonunu kullandı ve Dzeko Roma'da kalıcı oldu.

Džeko, ilk Serie A maçına, Manchester City'den Roma'ya transfer olduktan on gün sonra, yeni takımının Hellas Verona ile 1-1 berabere kaldığı karşılaşmada çıktı. 30 Ağustos'taki ikinci maçında, Olimpiyat Stadyumu'nda son lig şampiyonu Juventus'u 2-1 yendikleri maçın, 79. dakikasında galibiyeti getiren golü kaydetti. 21 Şubat 2016'da, takımının Palermo ile oynadığı ve 5-0 kazandığı maçta, ilk ve son golü attı ve böylece Roma formasıyla ilk kez bir maçta iki gol atma sevincini yaşadı.

Džeko'nun, 8 Serie A ve tüm turnuvalarda toplamda 10 gol attığı, Roma'daki ilk sezonunun ardından, 2016-17 sezonunda 15 maçta 12 gol, 20 genel maçta 17 gol attı ve böylece Gabriel Batistuta'nın Roma'nın ligde şampiyonluğunu kazandığı sezonun başlangıcında attığı gol sayısına ulaşmış oldu. 24 Kasım 2016'da, Avrupa Ligi'nde, Viktoria Plzeň'e karşı elde edilen 4-1'lik galibiyette hat trick yaptı. 16 Şubat 2017'de, Avrupa Ligi maçının ilk ayağında, Roma'nın 4-0'lık skorla kazandığı Villarreal maçında yine hat trick yaptı. 12 Mart 2017'de, bir sezonda oynanan tüm yarışmalarda toplamda 30 gol atan dördüncü Roma oyuncu oldu.

Džeko, 1 Nisan 2017'de, tüm müsabakalarda sezon boyunca toplamda 33 gol atan ilk Roma oyuncu oldu ve Rodolfo Volk ile Francesco Totti'nin ortaklaşa elinde bulundurduğu 32 gollük rekoru geçmiş oldu. Serie A'da attığı 29 golle, sezonu gol kralı olarak tamamladı. Tüm organizasyonlarda ise toplamda 39 gol kaydeden oyuncu, bu başarıya ulaşan ilk Boşnak oyuncu oldu.

Džeko, üçüncü Roma'daki üçüncü sezonuna, ilk beş lig maçında attığı altı golle başladı. Sezonun ilk golünü, 26 Ağustos 2017'de Internazionale'ye karşı attı ve Roma mücadeleyi 1-3 kaybetti. Sonraki iki maçta, Verona ve Benevento'ya karşı ikişer gol kaydetti. 1 Ekim'de Milan'a karşı Giuseppe Meazza Stadyumu'nda 2-0 kazanılan karşılaşmanın açılış golüne imza attı.

Džeko, 19 Ekim'de Stamford Bridge'de Chelsea'ye karşı bir gol attı. Karşılaşma 3-3 berabere bitti. Bir gol attığı, Napoli karşılaşmasında, takımı sahadan 4-2'lik skorla galip ayrıldı.

Džeko, aynı zamanda Şahtar'a karşı galibiyet golünü atarak, Roma'nın UEFA Şampiyonlar Ligi çeyrek finallerine ulaşmasına da katkı sağladı. Džeko, Roma'nın 30 yıl aradan sonra UEFA Şampiyonlar Ligi yarı finallerine ulaşmasına da yardımcı oldu. Barcelona'ya karşı her iki çeyrek final maçında da gol attı, Roma, deplasman golü kuralı ile tur atladı. Yarı finalde, Džeko her iki maçta da gol attı, ancak Roma iki maçın sonucunda Liverpool'a toplamda 6-7 elendi.

Džeko, sezonu 16'sını Serie A'da olmak üzere toplamda attığı 24 golle bitirdi ve bu sayede kulübün ligdeki en iyi golcüsü oldu. Gol krallığında ise Gonzalo Higuaín ile birlikte altıncı sırayı paylaştı. Ayrıca Şampiyonlar Ligi'nde de attığı sekiz gol ile gol krallığında beşinci sırada yer aldı.

Džeko, ilk UEFA Şampiyonlar Ligi hat-trickini 2 Ekim'de 2018-19 UEFA Şampiyonlar Ligi grup aşamasında Viktoria Plzeň'e karşı attığı 3 golle ulaştı. Üst düzey Avrupa kulüp yarışmasında hat-trick yapan ilk Bosnalı futbolcu oldu.

Džeko 13 Nisan 2019'da, Udinese maçının 68. dakikada ligdeki 8. golünü attı ve Roma'nın elde ettiği galibiyete katkı sağladı. Roma formasıyla 9. lig golünü, 12 Mayıs 2019'da iç sahada son lig şampiyonu Juventus'a karşı oynanan ve Roma'nın 2-0'lık skorla kazandığı maçın 90+3. dakikasında kaydetti.

22 Haziran 2023 tarihinde Süper Lig ekibi Fenerbahçe ile 2 yıllık sözleşme imzaladı. Edin Dzeko, Fenerbahçe'de ilk golünü Rusya'da düzenlenen Pari Premier Cup'ta hazırlık turnuvasında Neftçi Bakü ağlarına göndermiştir. Dzeko, takıma katıldıktan bir süre sonra Fenerbahçe teknik direktörü İsmail Kartal tarafından takım kaptanlığına getirilmiştir. 26 Temmuz 2023 tarihinde oynanan Avrupa Konferans Ligi ikinci ön eleme turunda Moldova temsilcisi Zimbru karşı ilk maçta Edin Dzeko, takımına bir gol iki asistlik katkı yaptı. Böylelikle Fenerbahçe'de ilk resmi maçında golle tanışmış oldu. Fenerbahçe forması ile ilk lig maçına 13 Ağustos 2023 Tarihinde Süper Lig'in 1.Haftasında Kadıköy'de Gaziantep FK karşısında kaptan olarak çıkan Dzeko, 2-1 Fenerbahçe galibiyeti ile biten maçta takımının 2 golünü de atarak iyi bir başlangıç yapmış oldu. 21 Ağustos 2023 Tarihinde Süper Lig'in 2.Haftasında Samsunspor deplasmanında eski takım arkadaşı Cengiz Ünder'in ortasında topu ağlara gönderen Dzeko, takımının ilk golünü kaydetmiş, Fenerbahçe karşılaşmayı 0-2 kazanmıştır. 24 Ağustosta oynanan Konferans Ligi Play Off'unda Twente karşısında Kadıköy'de oyuna sonradan giren Dzeko, İrfan Can Kahveci'ye asist yapmıştır. Fenerbahçe mücadeleyi 5-1 kazanmıştır. Rövanş maçında penaltı vuruşunu gole çevirmiş, Fenerbahçe mücadeleyi 0-1 kazanarak adını Konferans Ligi gruplarına yazdırmıştır. 3 Eylül 2023 Tarihinde Süper Lig'in 4.Haftasında Ankaragücü deplasmanında Osayi Samuel'e bir asist yapmış, Fenerbahçe mücadeleyi deplasmanda 0-1 kazanmıştır. 17 Eylül tarihinde Süper Lig'in 5.Haftasında Kadıköy'de oynanan Antalyaspor maçında 1 gol ve 1 asist ile yıldızlaşan Dzeko, 3-2 sonuçlanan karşılaşmada Fenerbahçe'nin galibiyetinde önemli pay sahibi olmuştur. 29 Ekim 2023 tarihinde oynan Pendikspor mücadelesinde filelere üç gol gönderen Edin Dzeko, Ağustos 2011'den (Manchester City vs Tottenham) bu yana ilk kez bir lig maçında hat-trick yaptı.