Artur Barrio

1945 yılında Portekiz'in Porto şehrinde doğmuştur. 1952 yılında Angola'da altı ay geçirerek Afrika kültürünü keşfeder. 1955 yılında Brezilya'nın Rio de Janeiro şehrine taşınır ve 1974 Portekiz Devriminde Portekiz'e döner. 1975 yılında Paris'e 1981 yılında da Amsterdam'a taşınır. Günümüzde sırasıyla Amsterdam, Aix-en-Provence ve Rio de Janeiro'da yaşamaktadır. Barrio dünya çapında eserlerinin gösterimlerine katılmaktadır.

1967 yılında, Artur Barrio Universidade Federal do Rio de Janeiro'nun merkezlerinden biri olan Escola Nacional de Belas Artes'e (Güzel Sanatlar Akademisi) girdi. Öğretmenleri arasında Onofre Penteado, Abelardo Zaluar, Mário Barata ve Ítalo Campofiorito sayılabilir.

Artur Barrio kariyerinin başında yer alan sanatsal gelişimin bir uç örneğini oluşturur. O dönemde sanatın sınırları denenmekte ve kırılma noktasına kadar zorlanmaktaydı. Bu sanatsal güçler üzerine olan anlayışını eserlerinde ifade etti. Zamanının izlerini eserlerinin içeriğinde, kullandığı malzemelerde ve süreçlerde gözlemleyebiliriz. Kullandığı güçlü sanat karşıtı ifadeler Dada sanatçılarıyla yakınlık gösterir. Ayrıca akış, süreç ve malzeme kullanımı hakkında Fluxus düşüncesini de anlayışını gösterir. Bu etkiler 1960'ların sonunda karşıkültür zirvede iken birleşmiştir. Süreçleri, vizyonu ve malzemeleri Durumsal sanat şeklinde birleşmiş ve eserleri enstalasyonlardan çok içinde yer aldıkları gerçekliğin bir parçası hâline gelmiştir.

Artur Barrio insanlarda duyusal bir deneyim yaratmayı aramaktadır. Aşırı bir duyusal tepki yaratan, hem geçici hem de istikrarsız malzemeler kullanılır. Öğütülmüş kahve gibi malzemeler burna hakim olurken, kan ve et gibi malzemeler içgüdüsel bir tepki yaratır. Vücuda ve besinlere doğrudan bir bağlantı vardır. Bunlar yakın çevrenin tekrar gözden geçirilmesini sağlar ve bu sahnelerin nedeninin neler olabileceği sorularını doğurur. Artur Barrio normal tanıdık çevreleri değiştirir ve izleyiciyi (katılımcıyı), muhtemelen biraz rahatsızlık da vererek, her şeyin daha derinden incelenmesi gereken bir yere taşımaya çalışır.

1970 yılında "diktatörlüğün baskısının doruk noktasında Rio şehir merkezinde içinde kan, tırnak, tezek, çöp ve diğer atıkları içeren beş yüz plastik torba yerleştirilmesinden" oluşan Situação…DEFL…+s+…ruas…Abril…(Caddelerde şaşkınlık yaratma…durum) adlı eserini yarattı.

Yarattığı (Situation T/T1) zamanında insanların kaybolması sıradan hâle gelmişti. “Otonom para-polis güçler (Ölüm Timleri) “sosyal temizliğe” başlamış ve suçluları, marjinaller ile sokak çocukları yoketmekteydiler.” Kanlı paketleri kaybolanların durumunu sorgular ve devlet ile diğer kurumların sosyal anlaşılabilirlik olasılıkları üzerine odaklanır.

Portekiz'de 1926 ile 1974 arasında otoriter bir diktatörlük ile yönetiliyordu ve Barrio döndükten sonra darbe yapıldı. Bu hemen hemen kansız darbe sonucu ortaya liberal demokrasi çıkmayı başardı.

Artur Barrio sanat kategorilerini reddeder. “Sanat kategorilerine, salonlara, ödüllere, jüriye, sanat eleştirisine karşı MANİFESTO"sunda (Rio de Janeiro Şubat 1970), estetik bir elit tarafından ortaya konan sanatın yukarıdan aşağıya olan bakışına karşı duyduğu rahatsızlığı açıklar. Ona göre bu elit sanat yaratmak için gerekli olan malzemeleri tanımlar. O zamanlarda bu malzemeler Barrio'nun ve Üçüncü Dünya Ülkelerinin nüfusunun tamamına yakınının temin edemeyeceği durumdaydı. Çöp, tuvalet kağıdı, sidik gibi pahalı olmayan malzemeler kullanması bu estetik eliti ve kontrol ettikleri sanat dünyasını, sanat kategorileri, salonları, ödülleri, jürileri ve eleştirmenlerini reddinin göstergesidir.

Her ne kadar Barrio sanat kategorilerini reddetse de kucakladığı bazı fikirlerin onu Modernist akıma bağladığını görebiliriz. Adını "akış" kavramından alan bir grup olan Fluxus fikirlerinden oldukça çok etkilenmiştir. Elinizin altında ne varsa onu kullanarak sanat yapma fikri, ticaret karşıtı sanat fikrini yansıtır. Eserleri, sanatın var olan standartlarını reddetmesi nedeniyle Yeni Dada olarak da görülebilir. Sanatçının kullandığı satandart malzemeleri reddeder ve yalnızca kolay bozulan malzemeler kullanır. Genellikle tipik yerleri de reddederek Durumlarını halka açık yerlerde oluşturur. Barrio'nun hemen hemen ritüelvâri tarzda (Situation T/T1) paketlerini yerleştirmesinde süreç sanatının etkileri görülebilir. Sanatçının eserlerinin tamamına yakını Enstalasyon sanatı formundadır.

Artur Barrio eserlerini bitmüş bir ürün olarak görmez. Etkileşim yaratan bir sanatçıdır; ortaya koyduğu artifaktlara insanların etkileşim yaratacağı durumlar yaratır. Bu tarzda en çok bilinen eserlerinden Situação T/T1, (Vücut Durumunun Açılımı) adı üzerinde durağan bir sanat eseri değil bir durumdur. Bu eserinde sanatçı "kanlı paketler" yaratarak ağızlarını gevşekçe bağlamıştır. Daha sonra bu "kan lekeli paçavraları (trouxas ensanguentadas) polis gelmeden önce kamu tepkisi yaratmak için bir parka yerleştirmiştir."

Barrio sanatsal yartıcılıkta hangi malzemelerin kullanılabileceği konusunda her zaman sınırları zorlamıştır. Eserlerinde tuz, tuvalet kağıdı, öğütülmüş kahve, et, kan, dışkı ve idrar kullanmıştır.

İlgilendiği sanat, yaratılış ve etkileşim sırasında ortaya çıktığı için eserlerinin kalıcılığı ile ilgilenmemiştir. Sanatçıya göre bu deneyimleri oluşturmak için kullanılan malzemeler sanatın kendisi olmadığından saklanmalarına gerek yoktur. Kalıcılık yerine eserlerinde yarattığı geçici deneyime olan ilgisi yüzünden eserlerinde kalıcı olmayan malzemeleri rahatlıkla kullanabilmiştir. Bu nedenle kalıcı koleksiyonlarda Barrio'nun çok az eseri bulunmaktadır.

Artur Barrio artık sanat topluluğunca kabul edilmiştir. Eserleri ya da eserlerinden örnekler oluşturan replikalar giderek artan sayılarda sergilenmektedir. Ancak artık sanat topluluğu ile birlikte çalışmasının ana nedeni sanatçının tavrı değildir. Büyük değişiklik sanatçıda değil ama sanat kelimesinin içeriğinde oluşmuştur. Barrio hâlâ müze müdürlerini ve kurumları sanat eserleri ve sergiler için tamamen gereksiz olarak görmeye devam etmektedir. Onun gözünde müze müdürleri lojistik koordinatörlere dönüşmüş ve dolayısıyla da kurumlar eserleri için geçici olarak kullanılacak bir kanal olmuştur. Ancak Artur Barrio'nun eserleri ve onun gibi sanatçılar sayesinde Kavramsal sanat ve sanatta geleneksel olmayan medyanın kullanımı kabul edilebilir hâle gelmiştir. Barrio'nun manifestosunda reddettiği sanat dünyasının katı ve sınırlayıcı taraflarının üzerine çıkılmıştır. Sanatçı üzerinde çalıştığı değişikliklerin geçici olduğunu kabul etmez. Artık Arutr Barrio gibi bir sanatçını genel olarak sanat dünyası ile ters düşme gereği olmadığını gözlemleyebiliriz. Artık sanatçının yaptığı sanatı kabul eden ve kucaklayan birçok sanat kurumu ortaya çıkmıştır.