Anastilosis

Anastilosis (Eski Yunanca'dan : ; , = "tekrar" ve = "dikmek [stela ya da bina]"), yeniden yapılanma tekniği için arkeolojik bir terimdir. Bazen kırık çömlekleri ve diğer küçük nesneleri restore etmek için de benzer bir tekniğe başvurmak için de kullanılır.

Anastilosis'in amacı, belli bir süre zarfı içerisinde zarara uğramış tarihi mimari anıtların, kalan orijinal malzemeleri ile bu anıtları yeniden inşa etmektir. Bu, yapı taşlarını ve malzemeleri orijinal konumlarına geri yerleştirerek yapılır. Binaların çökme riski altında olduğu durumlarda, yöntem, yapısal bütünlük için gereken yeni malzemelerle birlikte çizim ve ölçümlerin hazırlanmasını, parça parça sökülmesini ve dikkatli bir şekilde yeniden birleştirilmesini gerektirebilir; bu safhada vakıflar gerekli katkıyı sağlayabilir. Elemanlar veya parçalar eksik olduğunda, sıva, çimento ve sentetik reçineler gibi modern malzemeler (restorasyon için) değiştirilebilir.

1964 tarihli Uluslararası Venedik Tüzüğü, anastilosis kriterlerini detaylandırmıştır. İlk olarak, yapının orijinal durumu bilimsel olarak doğrulanmalıdır. İkinci olarak, geri kazanılan her bir bileşen ve yapı biriminin doğru yerleşimi belirlenmelidir. Üçüncüsü, tamamlayıcı yapı birimleri stabilite için gerekli olanlarla sınırlı olmalıdır (yani yedek bileşenler asla en üstte yer almamalıdır) ve ancak yedek malzemeler olarak tanınabilir olmalıdır.

Hazırlık çalışmaları ne kadar titiz olursa olsun, herhangi bir yorumlama hatası, yeniden yapılanmada genellikle tespit edilemeyen veya düzeltilemeyen hatalara yol açacaktır.

Bir eleman farklı dönemlerde farklı binalarda veya anıtlarda kullanılmış olabilir veya kullanılmış olabilir veya bunlardan kaynaklanmış olabilir. Bir rekonstrüksiyonda kullanmak diğerlerinde kullanımını ortadan kaldırır.

1836'da Atina'daki Akropolis'te başlangıçsal bir anastilosis gerçekleştirildi, burada Athena Nike Tapınağı kalan parçaları ile yeniden inşa edildi. 1902'den tarihinden başlayarak, Yunan mimar Nikolas Balanos, Parthenon'un çökmüş bir bölümü için, Erechtheion için ve Nike Tapınağı'nı ikinci kez yeniden inşa etmek için anastilosis yöntemini kullandı. Bu yapıları ayakta tutmak için daha önce kullanılan demir kelepçeler ve tapalar paslanmaya başlamış ve orijinal yapıya da hasar vermişlerdi. Bu eskimiş unsurlar çıkarıldı ve bunlar, değerli ve daha dayanıklı metal kelepçelerle değiştirildi. Günümüzde Parthenon'a anastilosis yöntemi uygulanmaktadır.

Afrodisias'ın anastilosise imkan verebilecek kadar iyi korunmuş birkaç yapısı bulunmaktadır: Tetrapylon (1983-90); Sebasteion Güney Binasının doğu ucu (2000-2012); Tiyatronun Dor logeion'u (2011-2012); ve Sebasteion kompleksinin Propylon'u (2012-).

2001 yılında Taliban tarafından tahrip edilen Afganistan'daki Bamyan Budaları, anastilosis yöntemiyle ayağa kaldırılması düşünülmektedir. Arkeologlar, heykel malzemelerinin %50'sinin geri kazanılabilir olduğunu tahmin etmektedirler.

Palmyra Antik Kenti'nin Suriye Ordusu tarafından Mart 2016'da yeniden ele geçirilmesinin ardından, eski eserler müdürü Maamoun Abdelkarim, 2015 yılında Irak İslam Devleti ve Levant tarafından 2015 yılında yok edilen Bel Tapınağı, Baalshamin Tapınağı ve Anıtsal Kemer'in, anastilosis kullanılarak yeniden inşa edilmesi planlanmıştır.