Valeri Rubakov

Valeri Anatolyeviç Rubakov (, 16 Şubat 1955 - 18 Ekim 2022), Sovyet-Rus teorik fizikçi. Bilimsel ilgi alanları arasında kuantum alan teorisi, temel parçacık fiziği ve kozmoloji vardı. Moskova'daki Rus Bilimler Akademisi'nin Nükleer Araştırma Enstitüsü'ne (INR) bağlı çalışmıştır.

Rubakov, Moskova Devlet Üniversitesi'nde fizik okudu ve 1978'de mezun oldu. Ardından INR'de doktora çalışmasına başlamış 1981'de tezini vererek yüksek öğrenimini tamamlamıştır.

Rubakov, ayar etkileşimlerinin kozmolojik etkileri üzerine yaptığı çalışmalar, uzay-zaman ve yerçekimi ile ilgili yeni fikirlerin geliştirilmesi ile tanınan çağdaş Rus fizik teorisyenlerinin en iyi bilinenleri arasındaydı.

Rubakov, çağdaş alan teorisi üzerine dikkate değer bir içgörü olan proton bozunmasının tek kutuplu katalizi için ilk kez öne çıktı. 't Hooft ve Polyakov, bazı Büyük Birleşik Teorilerin devasa manyetik monopollerin varlığını öngördüğünü göstermişti. Rubakov, böyle bir monopolün proton bozunmasına neden olacağına ve elektron nötrinoları şeklinde gözlemlenebilir bir ayak izi bırakacağına dikkat çekti. Bu fenomen bağımsız olarak Curtis Callan tarafından önerildi ve Callan-Rubakov etkisi olarak bilinir hale geldi.

Rubakov, ile Mikhail Shaposhnikov birlikte zar kozmolojisindeki fikirleri kullanarak uzay-zaman ve yerçekimini modelleyen ilk kişilerden biriydi. Rubakov ve Shaposhnikov, daha yüksek boyutlu bir evrende gömülü dört boyutlu bir zar üzerinde yaşadığımızı varsaydılar. Sıradan parçacıklar, ilave boyutlar boyunca dar olan potansiyel bir kuyuda hapsedilir böylece maddeyi zara lokalize ederdi.

Rubakov, Shaposhnikov ile Vadim Kuzmin'e göre yüksek sıcaklıklarda baryon ve lepton sayılarının elektrozayıf korunumsuzluğunun etkisi üzerine makalesi, erken evren hakkındaki modern teorinin temeli olarak kabul edilir.

Rubakov ve Kuzmin'e Rusya Bilimler Akademisi 1999'da "evrenin baryon asimetrisinin oluşumu üzerine bir dizi çalışma için" Friedmann Ödülü'nü verdi. 2003'te ise ITEP Pomeranchuk Ödülü'nü "alan teorisinde pertürbatif olmayan yöntemlerin geliştirilmesine ve yeni uygulanmasına öncü katkı [sic] için" adlı denklemiyle elde etmiştir. 2005 yılında Mikhael Shaposhnikov ile birlikte temel fizik alanındaki çalışmalarıyla INR Markov Ödülü'ne layık görüldüler. 2008 yılında Heidelberg Üniversitesi J. Hans D. Jensen Ödülü'nü ve "parçacık fiziği, astrofizik ve kozmoloji arasındaki yakın ilişkinin incelenmesine ve temelde yeni bir fiziksel uzay teorisinin detaylandırılmasına yaptığı önemli katkılardan dolayı" Bruno Pontecorvo Ödülü'nü kazandı. 2010 yılında Karlsruhe Teknoloji Enstitüsü Julius Wess Ödülü'nü aldı. Ödül, Rubakov'a "Evrendeki homojensizliklerin kökenini anlamaya doğru" başlıklı bir konferans verdiği Karlsruhe'de parçacık fiziği alanında öğretim ve araştırmanın 50. yılı kutlamalarının bir parçası olarak verildi. Rubakov 2016 yılında "fiziğin temellerine yaptığı temel teorik katkılardan dolayı: kuantum alan teorisi, temel parçacık fiziği, kütleçekim, erken evren teorisi" adlı çalışmasıyşa Demidov Ödülü'ne layık görüldü. Son olarak 2020 yılında 137.036 Avro değerindeki Hamburg Teorik Fizik Ödülü'nü aldı.

Rubakov, Eylül 2022'de yakalandığı Covid-19 kaynaklı sağlık sorunları nedeniyle 18 Ekim 2022'de Sarov, Nijni Novgorod Oblastı, Rusya'da 67 yaşında öldü. Öldüğü dönemde Sarov'da ders vermekteydi.