Türk Hava Yolları'nın 1951 sefer sayılı uçuşu

Türk Hava Yolları'nın 1951 sefer sayılı uçuşunda 25 Şubat 2009 saat 08:22'de İstanbul'dan havalanan "Tekirdağ" isimli Boeing 737-800 model uçak, Amsterdam Schiphol Havalimanı'na iniş yaparken düştü. Darbe sonucu uçağın gövdesi üçe bölündü ve A-9 otoyolunun kuzey tarafında, yola yakın mesafede durdu. THY, biri bebek olmak üzere uçakta 128 yolcu ve 7 mürettebat olduğunu bildirdi.

Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, yaptığı açıklamada ilk verilere göre can kaybı olmadığını, uçağın son bakımının 22 Aralık 2008'de yapıldığını ve 2002 model olduğunu belirtti. THY tarafından yapılan ikinci bir açıklamada uçakta bulunanların 9'unun kazada öldüğü ve 50 yolcunun da yaralı olarak çeşitli hastanelerde tedavi altına alındığı belirtildi.

Bir havalimanı sözcüsüne göre Schiphol Havalimanı'na iniş ve kalkışlar ertelendi. Yaklaşık 11:15 UTC, 'Kaagbaan' pistinin (06/24) hava trafiğine yeniden açıldığı rapor edildi. A9 otoyolu kapalıydı. A4 otoyolu ve A13 otoyolu, acil servislerin kaza yerine ulaşması için kapanmıştı.

Kaza saatleri içinde, Türk Hava Yolları yolcu listesini yayımladı. Hollandalı yetkililer takip eden gün uçağın Hollanda'dan 53, Türkiye'den 51, Amerika Birleşik Devletleri'nden 7, Birleşik Krallık'tan 3 ve Almanya, Bulgaristan, Finlandiya, İtalya ve Tayland'dan birer yolcu taşıdığını ifade ettiler. Kalan dokuz yolcunun milliyeti bilinmemektedir. Toplamda 128 yolcuya ulaşılmaktadır.

Hollanda Emniyet Kurulu'nun yönettiği araştırmaya yardım için Türk Havayolları uzman bir ekip gönderdi. Araştırmalara esas olması için olaya tanık olan kişilerden, eğer varsa yakalamış oldukları fotoğraf ve videoları sunmaları istendi. Bununla birlikte NTSB (National Transportation Safety Board) Boeing ve Federal Havacılık Yönetimi'nden araştırmalara eşlik eden temsilci ekibini gönderdiğini bildirdi.

Hollanda Güvenlik Kurulu (Dutch Safety Board) Mayıs 2010 tarihinde kazayla iligli yaptığı araştırma raporunu yayınladı. Bu rapora göre kazanın temel nedeni uçak üzerindeki iki yükseklik göstergesinin farklı değerler göstermesi ve özellikle yaklaşma esnasında otopilotun (autopilot) bu yükseklik farklılığından dolayı yanlış şekilde uçağın hızını otomatik güç verme/kesme sistemi (autothrottle) vasıtasıyla kesmiş olması ve pilotların bu durumu geç fark ederek zamanında müdahale edememesidir.

ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) ve Avrupa Havacılık Güvenliği Ajansı (EASA) bu autothrottle ve uçuş yönetim bilgisayarının (Flight Management System - FMS) yanlış yükseklik değerlerinden kaynaklanan durumlara karşı istenmeyen yanıtlar vermesini ve autothrottle ile uçuş yönetim bilgisayarının güvenilirliğini tasarım özelliklerine göre yeniden artırılacak biçimde değerlendirilmelidir.

Boeing, FAA ve EASA düşük hızlarda kokpitteki uçuş ekibini sesli olarak ikaz edecek bir sesli uyarı sisteminin geliştirilmesi yönünde çalışmalar yapmalı ve eğer bu çalışmalar neticesinde sistemin efektif olduğu anlaşılırsa bunu tüm uçaklarda uygulanmak üzere zorunlu hale getirmelidirler.

Boeing uçaklarında uygulanması gereken yaklaşmadaki tutunma kaybı (Approach to stall) prosedürünü autothrottle ve trimming (ayar vermek) kullanımına göre yeniden gözden geçirmelidir.

Türk Sivil Havacılığı, Uluslararası Sivil Havacılık Birliği (ICAO), FAA ve EASA, havayollarının pilotlarına verdikleri eğitimlerdeki yaklaşma esnasındaki tutunma kaybı problemine karşı aldıkları eğitim içeriğini yeniden gözden geçirmeli ve buna göre revize etmelidirler.