12 Kahraman Haydut

12 Kahraman Haydut, 1967 Birleşik Krallık-ABD ortak yapımı savaş-aksiyon filmidir. Özgün adı The Dirty Dozen olan film 1969 yılında Türkiye'de de gösterime girmişti.

Senaryosunu E. M. Nathanson'un 1965 yılında yazdığı aynı adlı çok satan romanından (ISBN 978-0-9704662-0-4) Nunnally Johnson ve Lukas Heller'in birlikte uyarlayıp yazdıkları filmin yönetmeni Robert Aldrich'tir. Ünlülerden oluşan geniş bir oyuncu kadrosuna sahip filmin başlıca rollerinde Lee Marvin, Ernest Borgnine, Charles Bronson, Jim Brown, John Cassavetes, George Kennedy, Trini López, Robert Ryan, Telly Savalas ve Donald Sutherland oynamışlardır. Film 1968 yılında "En İyi Özel Efekt-Ses Efekti Akademi Ödülü"nü kazanmıştı.

150 dakika süren bu uzun soluklu filmde II. Dünya Savaşı sırasında müebbet hapis ve ölüm cezaları almış bir düzine mahkûmun özgürlükleri karşılığında eğitilerek tehlikeli bir imha görevine gönderilmeleri anlatılmaktadır.

1944 yılında II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru üstleri ile disiplin sorunları da olan Binbaşı Reisman (Lee Marvin)'dan Fransa'da üst düzey Nazi subaylarının toplanacakları bir şatoya intihar saldırısı düzenlemek üzere bir görev birliği oluşturması istenir. Böyle bir görev için aklı başında hiçbir askerin gönüllü olmayacağı varsayılarak bu birliği oluşturacak askerlerin ölüm ya da müebbet hapis cezaları almış askeri mahkûmlardan seçilmesine karar verilir. Bu mahkûmlar arasında bir sapık (Telly Savalas), bir psikopat (John Cassavetes), geri zekalı bir katil (Donald Sutherland) ve en az onlar kadar kötü birkaç mahkûm daha vardır. (Charles Bronson, Trini Lopez, Jim Brown ve Clint Walker.) Ödülleri ise görevden sağ dönebilirlerse özgürlüklerini kazanmaları olacaktır.

Filmde görülen şato film için özel olarak yaptırılmış,gerçeklerine oldukça benzeyen, fonksiyonel ve büyükçe bir maketti. 72 metre uzunluğundaki bu maket o zamana kadar yapılanların en büyüklerinden biriydi. Çevre yapıları ve ekleri ile birlikte o kadar büyük ve sağlam yapılmıştı ki film icabı havaya uçurulması gerektiğinde bunun ancak 70 ton kadar bir patlayıcı ile mümkün olabileceği anlaşıldı, bunun üzerine maketin de daha küçük bir maketi yapılarak o patlatıldı.

Trini López (d. 1937) Meksika asıllı Amerikalı bir şarkıcıdır. İlk kez Frank Sinatra tarafından keşfedilen Lopez şarkıcılığının yanı sıra söz yazarı, dansçı ve bir sinema oyuncusudur. En çok bilinen şarkıları arasında "If I Had a Hammer", "Michael" ve "Lemon Tree" sayılabilir.

O yıllarda çekilmiş yurtseverlik temalarını şovenist tavırlarla işleyen birçok savaş filmi fazla ilgi görmezken sinemadaki birçok tabuları yıkan "12 Kahraman Haydut" popüler sinemada yeni bir çığır açmıştı. Bu filmin kahramanları (veya anti-kahramanları) fahişelerle düşüp kalkıyor,otoriteye karşı geliyor, ayrım gözetmeden insan öldürüyordu. Bir anlamda Sergio Leone'nin ve Sam Peckinpah'ın western'de yaptıklarını bu film savaş filminde yapıyordu. Bu da sonuçta gişede bir patlama demekti.

Robert Aldrich'e tartışmalı bir sahne olan Jim Brown'un içinde Alman subaylarla birlikte kadınların da bulunduğu sığınağa bomba attığı sahneyi filmden çıkardığı takdirde "En İyi Yönetmen" Oscar'ını alabileceği söylendiğinde bunu yapmadı. Ona göre savaş zaten bir cehennemdi.

tür kazandırdılar. Bu alt türün en ünlü örneği olan 1978 yapımı Quel Maledetto Treno Blindato ABD'de The Inglorious Bastards adıyla gösterilmişti. Aynı zamanda iflah olmaz bir sinefil olan Amerikalı yönetmen Quentin Tarantino bu filmden esinlenerek 2009 yılında küçük bir isim değişikliğiyle Inglourious Basterds'i çekti (Film Türkiye'de Soysuzlar Çetesi adıyla gösterildi).