Saint-Étienne

Saint-Étienne, Fransa'nın Rhône-Alpes bölgesinde Loire departmanına bağlı tarihi ve kültürel bir şehirdir. Saint-Étienne Loire departmanı merkezi olup. Toulouse ile Lyon şehirlerini bağlayan yol üzerinde yüksek arazide kuruludur.

Saint-Étienne, Loire Nehri'ne bağlanan Furan Nehri kenarlarına kurulmuştur. Şehrin ismi bulunan ilk yazılı belge 1250 tarihli olup bu belgede şehrin ismi Latince "Sanctus Stephanus de Furano" yani "Saint-Étienne de Furan" olarak verilmiştir. Masif Santral dağlık alanının doğusunda bulunan "Pilat" masifi eteklerinde olup by masif şehrin güney doğusundadır. Şehrin bulunduğu yüksek arazi sularını Atlantik Okyanusu'na gönderen havza ile Akdeniz'e gönderen havza arasında bir sınır teşkil eder. Şehrin ortalama rakımı 517m (minimum 422m — maksimum. 1.117) olup; Sofya ve Madrid'den sonra Avrupa kıtasında rakım yüksekliğine göre üçüncü yüksek şehir olmaktadır. Roma ve İstanbul gibi şehrin 7 tepe üzerinde kurulu olduğu iddia edilmektedir.

Saint-Étienne Paris'in yaklaşık 520 km güney doğusunda bulunur. Lyon şehrinin güney-batısında olup doğusunda 50 km uzakta Vienne ve 150 km, uzakta Grenoble; güneyinde 70 km uzakta Puy-en-Velay ve batısında 140 km uzakta Clermont-Ferrand şehirleri bulunmaktadır.

Saint-Étienne şehri 1800 ile 1926 yılları arasında sanayileşme dolayısıyla büyük bir nüfus artışı gösterdi. 1929-da başlayan büyük dünya krizi dolayıyla şehrin nüfusu bir düşüşe geçti. Bu trend 1950'li yıllarda değişti ve bu artış ancak 20 yıl sürdü. 20. yüzyılın son 25 yılında ve 21. yüzyıl başlarında Saint-Étienne çok büyük bir ekonomik kriz geçirip önemli sanayilerini kaybetti. 1960'ta belde sınırları içinde yaşayan sayısı 225.825 iken 1999 nüfus sayımına göre 180.210 idi ve 2010 tahminine göre ise 178.531 olmuştur.

Saint-Étienne'in şehirleşmiş metropoliten alanında ise nüfusun 450.000 olduğu tahmin edilmektedir. Saint-Etienne coğrafyacıların RÜLSE (Région urbaine de Lyon Saint-Étienne) adını verdikleri bölgede bulunmakta ve bu bölgeye Lyon, Saint-Étienne, Roanne, Villefranche-sür-Saône, Bourg-en-Bresse, Bourgoin-Jallıeu kentleri ve civarları dahil edilmektedir.

Saint-Étienne 14. yüzyıldan itibaren fabrika sistemine bağlı olmadan silah üreticisi olarak ün yapmıştı. O kadar ki 19.yüzyıl sonunda Fransız Devrimi sırasında şehrin ismi "Armeville" olarak değiştirilmiştir. Bu gelişme fabrikalaşan silah üretimi, özellikle ateşli küçük silahlar üretimi, özellikle devletin savunma endüstrisi "Manufactüre d'armes de Saint-Étienne (MAS)" olarak devam etmişti. 1940'ta bu üretim birimi 11.000 kişi istihdam etmekteydi.

Şehir 20. yüzyılın birinci yarısında çok hızlı sınai üretim yatırımları ile iktisadi gelişme göstermiştir. Buna başlıca neden Saint-Étienne'in merkez olduğu Loire bölgesinde zengin kömür yataklarının bulunmasıydı. Şehir sınırları içinde 900 kadar maden ocağı girişi bulunmaktaydı. Bu maden ocakları ücret maliyetlerini düşük tutmak çok büyük sayıda göçmen maden işçisi, özellikle Sicilyalı İtalyan, istihdam etmekteydi. Şehrin yüksek eğitim kurumlarından biri olan Saint-Étienne'de "Grand Ecole" olan "Madencilik Yüksek Okulu" maden mühendislerini özel olarak yetiştirmek için kurulmuştu.

20. yüzyılın ikinci yarısında şehir tam aksi durumla karşılaşmıştır. Bu dönemde Saint-Étienne şehri en önemli sanayilerinde bu sanayilerin istihdamlarında büyük çöküş ve bir kriz geçirmiştir.

Saint-Étienne'in ünlü silah ve savunma endüstrisi fabrikası "Manufactüre d'armes de Saint-Étienne (MAS)" için devamlı sömürgelerin kaybedilmesi ve ordunun yeniden organize edilmesi ile küçük ateşli silahlara talep azaldı. Şirket 1964'te üretimini çeşitleştirmeye başladı ama talebin gittikçe azalması devam etti. 1981'de Saint-Étienne MAS fabrikasında istihdam 2200 düşmüştü. 1971'de Fransız devlet savunma sanayiini birleştirmek için kurulan GİAP adlı şirket MAS tesislerini 1989'da devraldı ama bu şirket de talep kaybolmasını önleyemedi. 2001'de "Manufactüre d'armes de Saint-Étienne (MAS)" üretimi durdurup fabrika kapılarını kapattı. Ancak ürün çeşitleme stratejisinin bazı başarılı kısımları Nexter adlı bir şirket altında ve özellikle geliştirilen "Optik" endüstrisi üretimi hala çalışmaya devam etmektedir.

Loire havzası kömür madenleri de Avrupa'daki bütün kömür madenleri gibi petrol ve yabancı ülkelerden rekabet dolayısıyla büyük bir çöküş gösterdi. 1945'te 26.000 kişi istihdam eden kömür madenlerinde istihdam 1973'te 3.000 düştü ve 1983'te ise son komu madeni kapandı.

Şehirde bulunan kurdele, dantel ve şerit tekstil sanayi de aynı şekilde çöküş gösterdi. I. Dünya Savaşı'ndan önce Saint-Étienne'de 80.000 kişi istihdam eden bu endüstri günümüzde ancak 3.000 kişi ile üretim yapmaktadır.