Çelik Simyacı

Metal Simyacı, Çelik Simyacı () veya Fullmetal Alchemist, Hiromu Arakawa tarafından yazılan bir manga serisidir. Seri, Ağustos 2001-Eylül 2010 arasında Square Enix'in Monthly Shōnen Gangan dergisinde 27 tankōbon cildi halinde yayımlandı. Çelik Simyacı dünyası, Sanayi Devrimi sonrasındaki Avrupa'ya benzemektedir. Bu kurgusal dünyadaki en gelişmiş bilimsel tekniklerden birisi simyadır. Öykü, simya yoluyla annelerini yaşama döndürmeye çalışırken başarısızlığa uğrayan ve kendi bedenleri parçalanan Edward ve Alphonse Elric adlı iki kardeşin, bedenlerini geri getirmek amacıyla felsefe taşını arayışlarını konu alır.

Manga, Türkiye'de önce Çelik Simyacı adıyla, daha sonra Metal Simyacı adıyla Akılçelen Kitaplar tarafından yayımlanmıştır. Ayrıca manga, Bones tarafından hazırlanan iki anime televizyon serisine ve iki animasyon filmine uyarladı. Manga dizisini temel alan özgün video animasyonları, video oyunları, ek kitaplar, kart oyunları, oyuncak figürler ve hediyelik eşyalar da üretilmiştir. Bir canlı çekim filmi de 1 Aralık 2017 tarihinde yayımlanmıştır.

Çelik Simyacı mangası dünya çapında yaklaşık 65 milyon satmıştır. TV Asahi'nin Japonya'daki internet anketinde tüm zamanların en iyi animesi seçilmiştir. 2005’te Anime Insider tarafından "Yılın Animesi" seçilmiştir. Şubat 2007'de Amerikan Anime Ödülleri'nde 6 dalda aday olmuş ve 5 ödül kazanmıştır. Dizi çoğunlukle karakter gelişimi, aksiyon sahneleri, sembolizm ve felsefi göndermeleri nedeniyle olumlu eleştiriler almıştır.

Not:Aşağıdaki konu tüm FMA yapımlarını kapsamakla birlikte, ilk anime (2003 animesi - İlk anime) mangadan tamamen farklı ve bağımsız bir konu işlerken FullMetal Alchemist: Brotherhood (2009 animesi - İkinci anime) orijinal manga ile paraleldir.

Çelik Simyacı, 20. yüzyılın başlarında, alternatif bir dünyada, Amestris isimli bir ülkede geçen bir fantastik mangadır. Bu alternatif dünyada abartılmış bir simya bilimi ağırlıklı olarak kullanılmaktadır ve gerçek hayatta görülmeyen ayrı fantastik bir olgudan bahsedilmektedir. Gerçek hayat simyacılarının daha düşük metalleri altına dönüştürme teşebbüsleri vardı. Dizinin kurgusal dünyasında, simya, dönüşüm çemberleri kullanılarak bir maddeyi başka bir maddeye dönüştürme; gerçek dünya bilimi temel alınarak ve sihir de eklenerek oluşturulan bu simyanın kullanımı sınırsızdır. Yetenekli simyacılar Amestris askeriyesinin Devlet Simyacıları’na katılabilmek için sınava başvurabilirler.

Edward ve Alphonse Elric Amestris ülkesinin Resembool köyünde yaşamaktadırlar. Babaları Hohenheim, yetenekli bir simyacı, Edward çok küçükken ve Alphonse daha bebekken evden ayrılmıştır. Yıllar sonra anneleri Trisha Elric’i ölümcül bir hastalıkta kaybetmişlerdir. Annelerinin ölümünden sonra, onlara simya öğretecek bir Sensei (öğretmen) buluncaya kadar Winry ve onun babaannesiyle yaşarlar. Eğitimlerini tamamladıktan sonra, babalarının notları arasında buldukları dönüşüm çemberi ile annelerini yeniden canlandırma isteği içinde eve dönerler. Bununla beraber, bu girişim başarısız olur, biçimsiz et ve kemik yığınıyla sonuçlanır ve Edward’ın sol bacağına, Alphonse’un da tüm vücuduna mal olur. Kardeşini kurtarmak için ümitsiz bir çabayla Edward, sağ kolunu kurban eder ve kardeşinin ruhunu bir zırha mühürler. Bundan sonra, Edward’ın sol bacağı ve sağ kolunun yerine Automail, bir çeşit gelişmiş protez uzuv, takılır. Aslen Japonca’da “Fullmetal” tabiri inatçı birini tanımlamak için kullanılır. Seride, küçük karakterler tarafından, “Fullmetal” ismi Ed’in automail kolu ve bacağına veya Al’in zırhına yorulur. Altıncı mangada ortaya çıkar ki; bir simyacı Devlet Simyacısı olduğu zaman ona özel bir isim veriliyordur ve Ed’in ki de onu Çelik Simyacı (Metal Simyacı) yapan Fullmetal’dir.

Roy Mustang isimli bir Devlet Simyacısı, çocukların babalarını aramak hakkında (babalarının dikkatini çekip eve döndürmek ümidiyle) gönderdikleri mektuplara cevaben başarısız geçen insan dönüştürmesi esnasında gelir. (Bu olay mangada farklı gelişir. Mustang, Ishbal’deki katliamdan sonra görevi bırakan birçok Devlet Simyacısı’nın yerine yeni Devlet Simyacıları bulma görevindedir. Askeriye kayıtlarındaki bir baskı hatası Mustang’i 31 yaşındaki Edward Elric’i aramak için Resembool’a gönderir. Onun yerine 11 yaşında sakat birini bulunca dehşete düşer fakat ne olursa olsun asker toplama emrini de yerine getirmelidir.) Çocukların simyadaki yeteneklerini görünce Mustang, amaçlarını başarmanın yolunun Devlet Simyacısı olmaktan geçtiğini söyler ve kendisi için çalışmalarını teklif eder. Adamın teşvikiyle Edward, Devlet Simyacılar’ının kaynaklarından faydalanarak kendisinin ve Alphonse’un kaybettiklerini nasıl geri alabileceklerini araştırabilmek için Devlet Simyacısı olacağını beyan eder. Kardeşler sonradan Felsefe Taşı’nı öğrenirler ve onu araştırmak diğer bir deyişle vücutlarını geri kazanabilmek için yola çıkarlar. Yol boyunca Felsefe Taşı’nın hiçbir zaman bilmek istemeyecekleri sırlarını keşfederler.

Simya (錬金術): Çelik Simyacı isimli animede simya basitçe üç adımlı bir metoddur. Bu adımlar, analiz (maddenin dönüştürülebilmesi için maddenin yapısını ve özelliklerini anlamak), yıkım/parçalama (maddeyi temel bileşenlerine ayırmak) ve yeniden yapım (maddeyi başka bir şekilde veya özellikte tekrar oluşturmak). Mangada, simyasal gücün kökeninin çoğu simyacı tarafından tektonik tabakanın hareketleri olduğuna inanılıyor. Bununla beraber Mei Chan’ın, komşu ülke Xing’den bir simyacı, kendine göre şüpheleri vardır. Ona göre Amestrian simyası ölülerin ruhlarını da içeriyor gibi görünmektedir (Xing simyası Dünya’nın yaşam nehrini içerirken). Bununla beraber, animede, simyasal tepkimelerin enerjisinin kaynağı Kapı’nın öbür tarafıdır (Kapı’nın öbür tarafındaki dünyada gerçekleşen ölümler olduğu varsayılıyor). Her iki versiyonda da, modern kimyanın tepkime ortamı oluşmaksızın gerçekleştirilen hali şeklindedir.

Automail ya da Otozırh (オートメイル): Metalden yapılan ve vücuttaki sinirlere direkt bağlama yoluyla monte edilen bir çeşit protez. İyi yapılmış bir automail, gerçek bir uzvun gücünü ve hareket kabiliyetini karşılayabilir (hatta daha da iyisini). Automailın bazı formları balistik aletler veya diğer gelişmiş aletleri içerir. Gerçek dünyanın sibernetik araştırmalarının oldukça ilerisinde bir çeşit sibernetik teknoloji gibi görünmektedir. Animede ve mangada Edward tipik olarak, kendi automailını simya ile bıçak şeklinde bir silaha çevirir. Vücuttaki sinirlere doğrudan bağlandığı için takılması çok acıtabilir.

Eşit Takas kanunu (等価交換の原則, “Simyasal Denge” veya “Korunum Kanunu” da denir): Dizide simyacıların, simyanın temeli olarak düşündükleri kural ya da hatta dünyanın temel kanunu: bir şey elde etmek için eşit değerde başka bir şeyi kaybetmek. Serinin temalarından biri de Eşit Takas’ı bir felsefe olarak incelemektir. Eşit Takas’ın bir doğa kanunu mu yoksa yanlış bir ideoloji mi olduğu araştırılır. Örnek olarak, iki kardeş sıklıkla insan vücudunda bulunan kimyasallardan - bu basit kimyasal değiş tokuşun ölmüş birini geri getirebilmek için ihtiyaç olan şey olması gerektiğini düşünerek- sözeder.

İchi wa Zen, Zen wa İchi (一は全、全は一, Bir her şeydir, her şey birdir): Simyanın özünü anlatmanın üstü örtülü bir şekli olan bu tümce Izumi Curtis tarafından, Elric kardeşlerin, simya öğretmeye değip değmeyeceklerini sınamak için kullanılır. Buna göre, eğer bir kimse ölürse, dünyayı maddi olarak etkilenmeyecektir. İnsan vücudunu oluşturan temel elementler, öldükten sonra vücudun çürümesiyle doğaya geri döner. Bu elementler, sırayla, bitkilere besin sağlar; bitkiler, herbivorların yiyeceği olur; karnivorlar da daha sonra herbivorlarla beslenir. Bu yaşam döngüsüdür ve tüm döngüyü düşününce bir insanın ölümü önemsizdir. Bununla beraber, bireysel ölümler olmadan döngü sağlanamaz; sonuç olarak bireyler bir bütün olarak döngünün devamı için önemlidir. Yaşam döngüsü asla tersine çevrilemez. Yeni şeyler üretmek için bunu anlamak ve hayatın döngüsü ile uyumlu çalışmak simyayının aslıdır. Diğer bir deyişle, Elricler’in kelimelere koyduğu şekliyle, “İchi wa ore, zen wa sekai” (“Bir, benim; bütün, dünya.”).

Devlet Simyageri (国家錬金術師): Başkomutanın doğrudan emri altında ordunun özel bir koluna hizmet eden simyacıdır. Devlet Simyacıları bir dizi sınav sonucu seçilirler ve en güçlü ve yetenekli simyacılar olarak kabul edilirler. Devlet Simyacısı’nın pozisyonu hatırı sayılır bir otoriteyi ve etkiyi elinde tutar, (otomatik olarak Binbaşı rütbesini alırlar). Bununla beraber, Devlet Simyacıları halk tarafından küçümsenir, çoğu zaman “askeriyenin köpeği” diye çağrılırlar –özel yetkiler kazanabilmek için ruhunu askeriyeye satan insan anlamında.

Tabu (タブー): Simyada yasak hareket veya hamle; örneğin, genellikle cezasıyla birlikte gelen İnsan Dönüşümü. Edward ve Alphonse, annelerini hayata geri döndürmeye teşebbüs etmişlerdir ve Al vücudunu ve Ed de kolunu ve bacağını kaybederek cezalandırılmışlardır.

Dönüştürme Çemberi (リバウンド): Dönüştüme çemberleri, simyasal tepkimelerde katalizör görevi görür ve herhangi bir dönüştürme için gereklidir; bununla beraber, bazı simyacılar, Edward Elric gibi, çembere ihtiyaç duymadan dönüştürme yapabilirler. Çember, enerjinin sabit akışını simgeler; desenler, dönüştürme işleminin ne gibi etkileri olacağına karar verir. Bir çember; yere çizilebilir, bir giysi parçasının üzerine işlenebilir veya simyacı kendi üzerine dövme şeklinde bile yaptırabilir. Dönüştürme çemberleri, tebeşirden kana, izi çıkan herhangi bir maddeyle çizilebilir.

Felsefe Taşı: Sahibine, Eşit Takas prensibini tamamen safdışı bırakma izni veren efsanevi taştır. Tüm getirileriyle beraber, bir Felsefe Taşı oluşturmak için hammadenin harcanması gerekmektedir ve bunun için gerekli olan hammadde de insan hayatıdır.

Kırmızı Taş veya Tamamlanmamış Felsefe Taşı (Jp: 赤い石 Akai İşi): Tamamlanmamış veya bozuk Felsefe Taşı’na genelde Kırmızı Taş denir. Tamamlanmış bir taşa göre gücü oldukça az olmasına rağmen, bir Kırmızı Taş, bir simyacı için güçlü bir yükselteç görevi görür. Alakalı maddesi (sadece animede görülür) insanlar için zehirliyken damıtılarak Kırmızı Taş’a dönüştürülen Kırmızı Su’dur.

Kan Mührü (血文字): Bir kimsenin ruhunu bir cisme (ör: zırh) bağlayan özel bir çeşit dönüşüm çemberidir. İsminin de işaret ettiği gibi kanla yazılmalıdır; ruh, kana bağlanır ve kandaki bir elementin cismin kendisiyle bağlanması gerekmektedir. Bu tipik olarak sadece zırh üzerinde işe yarar çünkü kandaki demir zırh ile bağlanır. Böylece kan; ruh ile cisim arasında vasıta görevi görür. Eğer bir kan mührü yok edilirse, ruh daha fazla cisme bağlı kalamaz ve Kapı’dan geçer.

Chimera (合成獣, キメラ): Cimera, iki veya daha fazla farklı türün simya ile tek bir varlık halinde birleştirilmesidir. Bu yaratıklar halk tarafından canavar olarak görülürler çünkü simya iki yaratığı alıp tek bir yaratık oluşturmak için birleştirmiştir. Simyacının bir cimera oluşturmak için bir insanı kullandığı durumlar da vardır, örneğin; Shou Tucker, ilk önce eşini sonra da kızını kullanarak bu şekilde iki kimera oluşturmuştu. Bu cimeralar oluşturulduktan kısa bir süre sonra öldüler. Bununla beraber, diğer durumlar (5. Laboratuvar’da meydana geldiği gibi) daha deneyimli simyacılar tarafından yoğun miktarda Kırmızı Taş’ın kullanımıyla gerçekleştirildi. Bu cimeralar, insanlar kullanılarak oluşturulmuştu fakat arada büyük bir fark vardı: insan şeklindeydiler ve birleştirildikleri hayvanın yeteneklerini kazanmıştılar.

Simyanın Kapısı (練成陣, “Gerçeğin Kapısı” veya sadece “Kapı” da denir): Kapı, bütün simyasal gücün kaynağıdır. Mangada ve ikinci animede, Kapı’yı gören bir simyacı, bu deneyim sırasında kazandığı bilgiyle herhangi bir çember olmadan simyayı icra edebilir. İlk animede denir ki simya için enerji çağrılışının her seferinde Kapı ileri doğru savrulur, herkesin içinde bir Kapı vardır ve Kapı’ya ulaşmak için gerekli olan tek şey nasıl yapacağın bilgisidir. Ayrıca denir ki vücut, akıl ve ruh arasında Kapı diğer bir deyişle ölüm denen ince bir bağ vardır. İlk animenin ileri sürdüğü üzere bir bebeğin vücudu, aklı ve ruhu arasında ince bir bağ vardır bu nedenle bebek kullanarak Kapı’yı çağırmak kolaydır. İlk animede kapı Rodin’in heykeli “Cehennemin Kapısı”na benzer fakat mangada ve ikinci animede daha çok Kabbala’nın Hayat Ağacı’nı andıran bir dikili taşa benzer.

Gerçek (真理): Her simyacının nihai amacı. İlk animede sadece Ed’in Kapı’da ne bulduğu tanımlayan bir bakış açısıdır. Mangada ve ikinci animede, Kapı’da var olan her şeye gücü yeten tanrı benzeri bir varlık olarak gösterilir (Eşit Takas kanununu uygulattıran da odur).

Rentanjutsu (錬丹術, sadece manga ve ikinci anime): Doğu ülkesi Xing’de kullanılan bir çeşit simyadır. Kökleri tıbba dayanır ve Xing’in insanları dönüştürme çemberlerinden “arındırma çemberleri” diye sözeder. Amestris simyasına (Xing insanları “Renkin Jutsu” diye bahseder) benzemekle beraber enerjisinin kaynağı farklıdır. Rentan Jutsu, dünyanın her yerinde bulunan ve “Lungmei” denen bir gücü kullanır. Mei Chan isimli karakterin kullandığı simya Rentan Jutsu’dur. Scar’in dövmesi Renkin Jutsu ile Rentan Jutsu karışımıdır.

İnsan Kurban: Mangada ve ikinci animede Homunculusların, Kapı’yı açan ve Gerçek’i gören simyacılar için kullandığı bir terimdir. İnsan Kurbanlar, Homunculuslar’ın ve “Baba”nın Planı’nın önemli bir parçasıdır fakat sonu bilinmemektedir.

İnsan Dönüştürme (人体錬成): Ölmüş bir insanı canlandırmak için teşebbüs edilen yasak yöntemdir. Bununla beraber, onu uygulayan insandan bir şey alır (ör: kol, bacak veya organ) fakat insanı yaratmak yerine simyacıyı vazgeçtiği şeyle orantılı olarak bilgi elde ettiği Kapı’ya götürür. İlk animede, insan dönüştürme girişiminin son ürünü bir Homunculus’tur.

Homunculus İlk anime serisinde Homunculuslar, insan fiziği ve aklı kazanmış, üretilmiş yapay varlıklardır. Bununla beraber, ruhları yoktur ve varlıkları, sayısız ruh kullanılarak yapılan Felsefe Taşı ile bir dereceye kadar değiştirilebilir. Acımasız ve kararlı bu yaratıklar, Çelik Simyacı serisindeki başlıca kötü karakterlerdir. Çıkarcıdırlar, olayların arkasından ipleri çekenler çoğu zaman onlardır ve daha fazla işlerine yaramayacağını bildikleri kişileri hemen yok ederler. İkinci seride ve mangada ise Homunculuslar Baba'dan doğmuş çekirdek olarak bir Felsefe Taşı taşıyan insan görünümlü yaratıklardır. Babalarına mutlak itaat içindedirler ve kendilerini insan evriminin bir sonraki aşaması olarak görürler.