Ahlat Ağacı (film)

Ahlat Ağacı, yönetmenliğini Nuri Bilge Ceylan'ın gerçekleştirdiği, dram türündeki, 2018 çıkışlı sinema filmidir. Nuri Bilge Ceylan, filmin senaryosunu da eşi Ebru Ceylan ve Akın Aksu ile birlikte yazdı. İlk gösterimi 71. Cannes Film Festivali'nde gerçekleştirilen filmin başrollerinde Aydın Doğu Demirkol, Murat Cemcir ve Bennu Yıldırımlar yer almaktadır.

Film, 91. Akademi Ödülleri'nin Yabancı Dilde En İyi Film Ödülü kategorisinde yarışmak üzere Türkiye'nin aday adayı olarak gösterildi. Ancak aday olamadı.

Sinan üniversiteyi yeni bitirmiş, gelecek vadeden bir yazardır. Memleketi Çan'a döndüğünde, "quirky auto-fiction meta-novel" olarak adlandırdığı çalışmasını yayınlamak için yerel bir fon bulmaya koyulur, fakat yerlilerin ilgilenmediğini fark eder. Ayrıca eksantrik babası İdris'in kumar bağımlılığının, ailesinin itibar ve refahını düşürdüğünü de fark eder. Mesleki istikbali hakkında endişe duyar ve kendini bu kırsal yerde sosyal olarak izole olarak bulur. Kasabada gidip gelirken, akrabalarıyla ve iki imam ve bir yazar gibi bölge insanıyla dinin modern dünyadaki konumu hakkında bir dizi hararetli tartışmaya karışır.

Sonunda, babasının kumarından iyice tiksinir ve onun, kendi parasını çaldığından şüphelenir. Sinan kitabını yayımlatmak için babasının çok sevdiği köpeğini satar. Sonra zorunlu askerlik için kasabadan ayrılır. Döndüğünde, babasını aileyi terk etmiş ve köyde bir çiftlikte yaşamaya başlamış bir hâlde bulur. İkili İdris'in, epeyce vaktini alan çorak arazide kuyu kazmaktan vazgeçtiğini ve Sinan'ın kitabını okuyup keyif aldığını (Bu onu, kitabı okuyan tek kişi yapar) belirttiği, içli bir sohbet ederler. Sürreal bir sahnede, Sinan'ın kuyuda kendini astığı görünür fakat beklenmedik bir şekilde bu sahne İdris'in uyanmasıyla kesilir. Oğlunun nerede olduğuna bakan İdris, Sinan'ı kuyunun sonunda kazmaya devam ederken görür.

Filmin ismi ilk olarak Eylül 2016'nın sonlarına doğru duyuruldu. Ayrıca Arte France Cinema kurumu tarafından filme maddi destek verildi. Yönetmen Nuri Bilge Ceylan film hakkında "Sevelim veya sevmeyelim, bazı özelliklerimizi babalarımızdan alırız. Zayıflıklarımızı, alışkanlıklarımızı ve daha pek çok şeyi. Filmde, babalar ve oğulların aynı kaderi paylaşmasıyla oluşan kısır döngüyü bir dizi acı tecrübe aracılığıyla anlatacağız." yorumunda bulundu.

Ahlat Ağacı, Kültür ve Turizm Bakanlığından aldığı 2 milyon ₺'lik yardım ile bakanlık tarafından en fazla destek verilen film oldu. Daha önce Nuri Bilge Ceylan'ın önceki filmi Kış Uykusu'na Bakanlıktan 750 bin ₺ destek verilmiş ve bu meblağ da o zamana kadar verilen en yüksek destek olmuştu.

Eylül 2016'da Hazar Ergüçlü'nün oyuncu kadrosunda yer alacağı açıklandı. Daha sonra Murat Cemcir'in kadroda yer aldığı öğrenildi. Ceylan, Milliyet Sanat dergisine verdiği bir röportajda filmin başrol oyuncusu Doğu Demirkol'u bir YouTube videosu ile keşfettiğini, yaptıkları birçok deneme çekimi sonrası Sinan karakteri için en uygun oyuncunun o olmasına karar verdiğini söyledi. Murat Cemcir'i de oynadığı birkaç televizyon dizisinden keşfettiğini açıkladı.

Filmin çekimleri, Eylül 2016'nın sonlarında Çanakkale'nin Çan ilçesinde başladı. Çan'daki çekimlerin tamamlanmasının ardından Torhasan köyü, Asmalı köyü ve Çanakkale Merkez’de çekimlere devam edildi. Çekimler 3,5 ay sürdü.

Türkiye, Fransa, Almanya, Bulgaristan, Makedonya, Bosna Hersek ve İsveç ortak yapımı olan filmin ilk gösterimi 2018 Cannes Film Festivali'nin "Ana Yarışma" bölümünde 18 Mayıs 2018'de gerçekleştirildi. Film Türkiye'de 1 Haziran 2018'de vizyona girdi. Fransa'daki dağıtım şirketi Memento Films ise Ahlat Ağacını 8 Ağustos 2018'de Fransa'da vizyona soktu.

Ahlat Ağacı, 22 incelemenin değerlendirildiği eleştiri topluluğu sitesi Metacritic'te 100 üzerinden 86 puan alarak "evrensel beğeni" statüsüyle nitelendirildi. Ayrıca film, 2018 Cannes Film Festivali'ne katılan filmler arasından sitede en yüksek puanı alan filmlerden biri oldu. Box Office Türkiye'de 9 sinema yazarından ortalama 84 puan aldı. Rotten Tomatoes sitesinde 81 incelemenin %94'ü olumlu yönde oldu ve film 10 üzerinden ortalama 8.4 puan aldı. Eleştirilerin ortak kanısı kısmında "Ahlat Ağacı, modern Türkiye'deki ve dünyanın geri kalanındaki yaşam hakkında düşünceli, ilgi çekici sorular sormak için genç bir adamın mezuniyet sonrası deneyimini kullanır." yazmaktadır.