Focke-Wulf Fw 190

FW-190'lar tek pilotlu, tek motorlu bir önleyici (en. interceptor) avcı uçağı (sonraları avcı-bombardıman versiyonları da yapıldı) olarak tasarlanmıştır. 1941 yılında hizmete girdi ve savaş sırasında 6.000 tanesi avcı-bombardıman olmak üzere 20.000 tane üretildi. 1943 yılında Türkiye bu uçaklardan 72 tane satın almıştır.

Fw 190'lar yine aynı dönemlerde kullanılmış olan Bf109'larla Luftwaffe'nin temel avcı uçağı ihtiyacını karşılamışlardır. Dizayn felsefesi güçlü bir hava soğutmalı motorun mümkün olan en küçük gövdeye yerleştirilmesi şeklinde özetlenebilir. Yine aynı dizayn yaklaşımını Bf109'larda da görebiliriz (su soğutmalı motor). Bu eğilim ufak hedef teşkil eden, hızlı ve manevra kabiliyeti yüksek uçakların üretilmesine imkân vermiştir ancak birer ön cephe avcı uçağı olarak kabul edilen bu uçakların harekât menzilleri genel olarak kısa kalmıştır. Avrupa tasarımı uçakların çoğunda görülen bu handikap Amerikan yapımı P-47 thunderbolt ve P-51 mustang gibi uzun menzilli avcıların ortaya çıkışıyla daha da belirgin bir hale gelmiştir.

Fw 190 mükemmel görüş açısı, ağır silah yükü ve yüksek hızıyla alman pilotların ve rakiplerinin takdirini kazanmıştır. Ancak zannedilenin aksine Fw 190 bir bombardıman önleme uçağı olarak cepheye sürülmemiştir, değişen şartlar ve Bf109'ların yetersiz kalan ateş gücü Fw 190 'ların bu görevleri üstlenmelerine yol açmıştır. Fw 190A serisinin bombardıman gruplarının genellikle tercih ettiği yüksek irtifalarda ciddi performans sorunları vardır. Uçakların yüksek irtifalarda performanslarını korumalarını sağlayan süperşarj teknolojisi Fw190'lara güç veren bmw 801 serisi motorlarda verimli olamamıştır. Dolayısıyla yüksek irtifa bombardıman engelleme görevlerini gerçekleştirmeye çalışan Fw 190'lar eskort avcılarına kolay bir hedef teşkil etmişlerdir.

Uçağın en dikkat çeken özelliğiyse kısa kanatları ve dengeli eleron'ları sayesinde gerçekleştirebildiği ani yatışlardır. Kendi ekseni üzerinde çok ani ve kontrollü dönüşler yapabilen Fw 190, manevra kabiliyeti çok yüksek bir avcı uçağı olan spitfire'ların bile takip edemeyeceği manevraları art arda sıralayabilirdi. Havacılıkta Makas hareketi olarak bilinen ve uçağın çok kısa bir süre içinde ani dönüşler yapmasına dayanan manevranın çok başarılı bir şekilde kullanılmasına imkân veren Fw 190 kendisini takip eden ve manevra avantajı bulunan rakibini kolaylıkla atlatabilirdi.

Geniş aralıklı iniş takımı, elektrik kontrollü otomatik kontrol sistemleri, yüksek hızlardaki manevra kabiliyeti, ağır silah yükü ve geliştirilmeye müsait yapısıyla başarılı bir dizayn olarak kabul edilen Fw 190 değişen savaş koşulları ve müttefiklerin artan sayı üstünlüğü karşısında pratikte başarısız olmaktan kurtulamamıştır.

Fw 190'ların bütün çeşitlemeleri bomba taşıyabiliyordu ama bombardıman görevleri için F ve G versiyonları yapıldı. Bunların kanatlarındaki makinalı tüfek yuvalarından ikisi azaltılmış onun yerine bomba takma yerleri konulmuştu bu versiyonlar daha çok zırha sahipti. Ayrıca bomba yüklendiği zamanki ağırlıkları ilk Fw 190'ların ağırlığının 4 katına tekabül ediyordu.

Savaşın sonlarına doğru Fw 190'lar P-51'lerle baş edemiyorlardı çünkü P-51'ler daha hızlıydı. Bunun için yeni versiyonları (Ta 152H) geliştirilse de ikmal yetersizliği ve dağıtım problemleri yüzünden başarılı olamadı.

İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Sovyetler Birliği ve Batı Bloğu arasındaki ilişkilerin gerginleşmeye başlaması ve Avrupa'da ABD nüfuzunu arttıracak biçimde hazırlanan Marshall yardım planı çerçevesinde Türkiye'nin de dahil olduğu ülkelere ABD silahlı kuvvetlerinin elinde kalan çoğunlukla kullanılmış silah, araç-gereç malzeme verilmeye başlandı. ABD yardım heyetleri, TSK'nın yeniden yapılandırılması sürecinde birliklerin donatımlarının standartlaşması ve mümkün olduğunca ABD/Batı bloğu malzemelerinin kullanılması gerektiğini telkin etmiş olduklarından, FW190 avcı uçaklarının da hizmet dışı bırakılması gündeme geldi. Büyük olasılıkla, ABD yardımına ilişkin verilen sözlere güvenmedikleri için Türk yetkililerin bu uçakları kaba parçalara ayırıp katranlı brandalara sardıkları parçaları da Kayseri'de "bilinen bir noktada" toprağa gömerek saklamış oldukları bilinmektedir.