SalihHub/Wikipedia-TR-2023-Embedded-Dump huggingface dataset:
Tubalar

Tubalar (kendi tanımlamaları: Tuba, çoğul: Tubalar; Rusça: тубалары; Tubaları), Rusya'da Altay Cumhuriyetinde Altay Türkleri arasında bir Türk boyudur. Rusya'da 2002 yılında yapılan nüfus sayımına göre sayıları 2000'e yakın Tuba Türkleri yaşarlar. Tubaların en fazla yoğun nüfusu Artıbash, Iogach, Novotroitsk (Orenburg Oblastı), Tuloi, Tondoshka, Kebezen, Ust-Pyzha, Biyka, Yailu, Chuyka, Torochak, Paspaul, Salganda, Karakoksha, Tunzha, Krasnoselskoye, Uskuch, Uimen ve Karasuk (Novosibirsk Oblastı) gibi kasaba ve köylerdir.

Tuba ulusu, Eski Rus kaynaklarında bek (Hakas Türkçesinde pig) diye söylenen bir bey tarafından yönetilmekte idi. Kırgız konfederasyon birliğine bağlı olan 4 beylikten biri idi.

Araştırmacılardan Nikolay Kozmin ve Leonid Potapov, Kiştımların Tubalar ile bağı olabileceği gibi Sayan taygalarında yaşayan Tofalarda olabileceği üzerine durur. Kuzey Altay'da yaşayan Tubaların da olabileceği üzerine durulur. Bu terim Tuba halkının hepsini de kapsayabilir.

1692 yılı Şubat ayında Kan akarsu kıyısındaki Kan (Rusça: Kansk) şehrinde albay Vasiliy Mnogogreşnıy ve Tita Salomatova yönetimlerindeki Rus ordusu yörede yaşayan bütün Kırgız kökünden gelen Türkleri Kan akarsuyu dolayında soykırım yaptılar. Günümüz Krasnoyarsk adı da yörede öldürülen masum Türk soylu insanların anısına Kızıl-Yar (Rusça: Krasno-Yar) olarak bilinir. Savaş günlerce sürdü. Şehirde yaşayan bütün Kırgız beyleri ve Tuba halkı canını kurtarmak için yüksek yerlere, ormanlık alanlara gittiler. 500 Tuba erkeğinin öldüğünü, 600 kadın ve çocuğun da tutsak edildiğini kaynaklar belirtir. Yörede yaşayan Tubalara karşı Ruslar büyük bir soykırıma girişip yöreye Slav kökenlileri yerleştirmeye başlarlar. Krasnoyarsk Oblastı ve dolaydaki bölgelerde çok sayıda Türk soyundan gelen topluluklar tamamen yok edilmiştir. Bundan sonra Tuba Beyliği kalmamıştır.

Bahruşin S. V. Eniseyskie kirgizı v XVII v. // Nauçnıe trudı III. İzbrannıe rabotı po istorii Sibiri XVI—XVII vv. Ç. 2. İstoriya narodov Sibiri v XVI—XVII vv. M.: İzdatelstvo Akademii Nauk SSSR, 1955.

Kozmin N. N. Hakası: ist.-etnogr. i hozyaystv. oçerk Minusinskogo kraya. — İrkutsk: İzd. İrkut.sektsii nauç. rabotnikov Rabprosa, 1925. — H, 185 s. — (Kraevedçeskaya ser. № 4 / pod red. M. А. Azadovskogo; vıp. V).

2002 yılı Rusya Federasyonu nüfus sayım istatistiklerine göre federasyon içinde Tubaların nüfusu 1565 kişi olarak kaydedilmiştir. Bunun çoğunluğu Altay Türkleri Cumhuriyetinde olup — 1 533 kişi — bilhassa Çoya bölgesinde. 2010 nüfus sayımında ise 1 965 kişi olarak kayda geçmiştir. Türklerin yaşadığı Altay Cumhuriyeti'ndeki Tuba Türklerinin nüfusu 1 891 kişidir.

Tubalarca Sibir sedir denilen (dağ selvisi) ağacı mukaddes addedilir, Orman'da yani tayga'da bir güç, güzellik ve yiğitlik simgesidir. Sibir sedir tatili kutlaması vardır.
Babken Sarkisov

1929 yılından itibaren Bakü'de mekanik atölyelerde tamircilik yapmaya başladı. 1938 yılında Azerbaycan Devlet Petrol ve Sanayi Üniversitesi'nden mezun oldu. 1939'da Sovyetler Birliği Komünist Partisi'ne girdi. 1944 yılında SBKP Yüksek Okulu'nu tamamladı. 1944-1955 yılında SBKP Merkez Komitesi çalıştı. 1955-1961 yılları arasında Ermenistan Komünist Partisi Merkez Komitesi sekreterliğini yürüttü. 1961-1966 arasında Ermenistan SSC Bakanlar Kurulu devlet komitesinde araştırma projelerini koordine etti. 1966'dan 1970'e kadar Ermenistan SSC Ulaştırma Bakanlığını yaptı.

4 Temmuz 1975'ten 6 Aralık 1985'e kadar Ermenistan SSC Yüksek Sovyeti Prezidyumu Başkanlığını üstlendi. 1977-1985 yılları arasında aynı zamanda SSCB Yüksek Sovyeti başkan yardımcılığını yaptı, 9,10 ve 11. dönem milletvekili oldu. 1985-1991 yılları arasında Ermenistan SSC Doğal Hayatı Koruma Derneği Başkanlığı yaptı.
Caz füzyonu

Caz füzyonu (füzyon ve progresif caz olarak da bilinir), 1960'ların sonlarında müzisyenlerin caz armonisini ve doğaçlamayı rock müzik, funk ve ritim ve blues ile birleştirdiği bir müzik türüdür. Rock and roll'da popüler olan elektro gitarlar, amfiler ve klavyeler, özellikle rock and roll dinleyerek büyüyen caz müzisyenleri tarafından kullanılmaya başlandı.

Caz füzyon aranjmanları karmaşıklık bakımından farklılık gösterir. Bazıları, tek bir tuşa veya basit, tekrarlanan bir melodiye sahip tek bir akora sabitlenmiş oluk tabanlı vampirler kullanır. Diğerleri, ayrıntılı akor ilerlemeleri, alışılmadık zaman imzaları veya karşı melodili melodiler kullanır. İster basit ister karmaşık olsun, bu düzenlemeler tipik olarak, diğer caz türlerinde olduğu gibi, uzunlukları değişebilen doğaçlama bölümleri içerir.

Cazda olduğu gibi, caz füzyonu da trompet ve saksafon gibi pirinç ve nefesli çalgılar kullanabilir, ancak diğer enstrümanlar genellikle bunların yerini alır. Bir caz füzyon grubunun piyano ve kontrbas kullanma olasılığı daha düşüktür ve elektro gitar, elektro piyano, sentezleyiciler ve bas gitar kullanma olasılığı daha yüksektir.

"Caz rock" terimi bazen "caz füzyonu" ile eşanlamlı olarak ve 1960'ların sonları ve 1970'lerin müziklerine caz unsurları ekleyen rock grupları tarafından icra edilen müzik için kullanılır. 1970'lerdeki on yıllık popülaritesinden sonra füzyon, doğaçlama ve deneysel yaklaşımlarını 1980'lerde smooth caz adı verilen radyo dostu bir tarzın gelişimine paralel olarak genişletti. Deneyler 1990'larda ve 2000'lerde devam etti. Füzyon albümleri, aynı grup veya sanatçı tarafından yapılmış olsalar bile, çeşitli müzik tarzları içerebilir. Füzyon, kodlanmış bir müzik tarzı olmaktan çok, bir müzik geleneği veya yaklaşımı olarak görülebilir.
Mycoplasma meleagridis

Mycoplasma meleagridis (bu etken; mikoplazma hava sakküliti, bulaşıcı mikoplazma bodurluğu, mikoplazmoz etkeni olarak da anılabilir), hindilerde hava sakkülitinden, kas-iskelet sistemi ve üreme sistemi bozukluklarından sorumlu küçük bir bakteridir.
Rusya Silahlı Kuvvetleri

Rusya Silahlı Kuvvetleri (), Rusya'yı karadan, havadan ve denizden gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevli olan askerî kuvvet. Rusya Kara Kuvvetleri, Rusya Hava Kuvvetleri, Rusya Deniz Kuvvetleri, Rusya Stratejik Füze Kuvvetleri, Rusya Hava İndirme Kuvvetleri ve Rusya Uzay Kuvvetleri'nden askeri birliklerden oluşmaktadır.

Boris Yeltsin 7 Mayıs 1992'de Rusya Savunma Bakanlığı'nın kurulmasına dair kararnameyi imzalamış ve Rusya Federasyonu'nun kontrolü altında Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti sınırları içinde bulunan Sovyet Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı bütün birlikler görevlendirilmişlerdir.

Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla yaşadığı ekonomik kriz yüzünden Rusya 2000'lere kadar teknolojik gelişmelerden geri kalmıştır. Son dönemde doğal gaz fiyatlarının artışıyla ekonomisi düzelen Rusya tekrar dünya üzerinde rol almaya başlamıştır.

2010 yılına kadarki projeleri Borei sınıfı nükleer balistik füze denizaltısı, Yasen sınıfı nükleer saldırı denizaltısı, PAK FA hayalet avcı uçağı, T-90 ana muharebe tankı, Bulava kıtalararası (denizaltı) balistik füzesi ve 2010 yılına kadar Amiral Kuznetsov'la birlikte bir uçak gemisine daha sahip olmaktır.
Tevfik Esenç

Tevfik Esenç (; 1904, Hacıosman, Manyas - 7 Ekim 1992, Hacıosman, Manyas), Ubıhçayı konuşan son kişi olarak bilinmektedir. Esenç, "81 sessiz harften oluşan bir Kafkas dilini dünyada konuşan tek kişi" olarak Guinness Dünya Rekorları Kitabı'na girmiştir.

Tevfik Esenç, Ubıhça'nın yanı sıra Adigece ve Türkçe biliyordu. 1992'deki ölümünden sonra aktivistlerin çabalarına rağmen Ubıhça ölü dil haline gelmiştir. Bu ölü dil günümüzde Tevfik Esenç'in kaynak kişi olduğu çalışmalar sayesinde bilinmektedir.

Ataları Türkiye'ye Çerkes Soykırımı sonucunda gelen Esenç, Hacıosman (Ubıhça: Lak°'ạ́ṡ°a ; ) köyünde Ubıhça konuşan ebeveynleri tarafından büyütülmüş ve bir dönem muhtarlık yapmıştır. Ardından İstanbul'da memurluk yapmış, bu dönemde Fransız dilbilimci Georges Dumézil ve Gürcü Kafkasolog Giorgi Şaraşidze ile Ubıhça hakkında çalışma fırsatı bulmuştur. Bu dönemde Dumezil ve Şaraşidze, Esenç'in Ubıhça hakkındaki bilgisini yazıya geçirdiler ve Ubıhça konuşurken sesini kaydettiler. Esenç ile Ubıhça hakkında Norveçli Hans Vogt, İngiliz George Hewitt, Abhaz Vyaçeslav Çirikba ve Türk A. Sumru Özsoy da çalışmalar yapmıştır.

"Bir rüya gördüm, anlatsam da anlamazsınız" sözüyle bilinen Esenç, iyi bir hafızaya sahipti. Onu ziyarete gelen dilbilimcilerin hedeflerini hızlı bir şekilde anlayan Esenç, yalnızca Ubıh dilinin değil, aynı zamanda Ubıh-Çerkes mitolojisinin, kültür tarihinin ve geleneklerinin de birincil kaynağıydı. Ubıhça'nın yanı sıra Adigece konuşuyor olması iki akraba dil arasında kıyasları kolaylaştırdı. Esenç, Ubıhça'nın temiz bir versiyonunu konuşuyordu, onun Ubıhca lehçesi, Dumézil tarafından var olan standart "edebi" Ubıh diline en yakın şey olarak görülüyordu.

Esenç, 7 Ekim 1992 gecesi 88 yaşında huzur içinde öldü; eşi Emine ile birlikte doğum yeri olan Hacıosman'ın köy mezarlığına defnedildi.

İsmet Arasan, Tevfik Esenç'i ve Ubıh dilinin trajedisini anlatan Son Sesler adlı belgesel filmi Eylül 1987'de tamamladı. Bagrat Shinkuba’nın The Last of the Departed kitabı da 1990 yılında Son Ubıh adıyla Türkçe yayınlandı.
2023 Avrupa Salon Atletizm Şampiyonası - Erkekler üç adım atlama

2023 Avrupa Salon Atletizm Şampiyonası'nda erkekler üç adım atlama etkinliği, 2 Mart 2023 tarihinde saat 19:53'te (elemeler), final ise 3 Mart tarihinde yerel saatle 20:35'te gerçekleştirilmiştir.
Crazy Comets

Crazy Comets, Simon Nicol tarafından Commodore 64 için programlanan ve 1985'te Martech tarafından yayınlanan 1985 yapımı çok yönlü shoot 'em up oynudur. Oyun, Gottlieb'in 1983 Mad Planets arcade oyununun bir klonudur, sırasıyla "Mad" ve "Planets"in yerine "Crazy" ve "Comets" ile aynı logo uygulamasını kullanmıştır. İki müzik parçası ve ses efektleri Rob Hubbard tarafından yapılmıştır. Crazy Comets'i, yine Nicol tarafından programlanan Mega Apocalypse 1987 yapımı devam oyunu izledi.
Helsinki Üniversitesi Merkez Hastanesi

Helsinki Üniversitesi Merkez Hastanesi (Fince: Helsingin yliopistollinen keskussairaala (HYKS); İsveççe: Helsingfors universitets centralsjukhus (HUCS)), Finlandiya'da bulunan en büyük üniversite hastanesidir. Helsinki, Espoo ve Vantaa'daki 16 hastaneyi kapsamaktadır. HUCH Hastane Alanı, Helsinki ve Uusimaa'deki beş hastane alanından biridir.

Helsinki bölgesindeki HUCH hastaneleri Lastenlinna, Çocuk Hastanesi, Doğum ve Jinekoloji Bölümü, Onkoloji Bölümü, Kulak ve Göz Hastanesi, Hesperia Hastanesi; Kätilöopisto Doğum Hastanesi, Lapinlahti Hastanesi, Maria Hastanesi, Meilahti Hastanesi, Deri ve Alerji Hastanesi, Cerrahi Hastanesi, Töölö Hastanesi'dir.
Eric Bellinger

Eric Bellinger, Jr. (d. 28 Mart 1986), Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı. Compton, Kaliforniya'da dünyaya gelen sanatçı, "Rockin' Robin" şarkısıyla tanınan Bobby Day'in torunudur. Lisede Amerikan futbolu oynayan Bellinger, Epic Records'ın teklifi üzerine müzik kariyerine adım attı. Söz yazarlarından oluşan The Writing Camp oluşumuna katılan sanatçı, 2009 ile 2013 yılları arasında popüler sanatçılar için pek çok hit şarkı yazdı. Chris Brown'un Grammy ödüllü F.A.M.E., Justin Bieber'ın Believe ve Usher'ın Looking 4 Myself albümlerinde yer alan liste başı şarkılara imza attı. Ayrıca Selena Gomez, Brandy, Trey Songz ve The Game gibi isimlerle çalıştı.

Sanatçı, 2013 yılında Born II Sing seri mixtape'leriyle solo kariyerine adım attı. 2014 yılının Mayıs ayında The Rebirth adlı ilk albümünü yayınladı. Albümde Sevyn Streeter, Christina Milian, Joe Budden ve Too Short gibi sanatçılarla çalıştı. 300 Entertainment ile anlaşan Bellinger, 2015 yılında Cuffing Season ve Cuffing Season, Part 2 adlı iki albüm daha çıkardı. 300 ile ayrılığının ardından aynı adlı şarkıdan aldığı ilhamla Eric B for President: Term 1 ve Eric B for President: Term 2 adlı iki EP ile dinleyiciyle buluştu. Bellinger, son olarak 6 Nisan 2018'de Eazy Call adlı stüdyo albümünü yayınladı. Albümde Wale, Ne-Yo, Mila J ve Tink gibi isimlerle ortak çalışmalar yer aldı.
Benjamin Thorpe

Thorpe, Danimarkalı Filolog Rasmus Christian Rask'ın yanında Kopenhag Üniversitesinde dört yıl okuduktan sonra 1830'da İngiltere'ye döndü. Birkaç yıl içinde Anglo-Sakson uzmanı olarak ün kazandı.

Karşılıksız çalışmanın tanınmasıyla birlikte Thorpe'a 1835'te 160 sterlinlik kraliyet bütçesinden emekli maaşı verildi ve 17 Haziran 1841'de bu, yıllık 200 sterline yükseltildi. Londra Antikacılar Derneği, Münih Kraliyet Bilimler Akademisi ve Leyden'deki Hollanda Edebiyatı Derneği üyeliği yapmıştır. Temmuz 1870'te Chiswick'te öldü.

1830'da Thorpe, Kopenhag'da Rask'ın Anglo-Sakson Dilbilgisi'nin İngilizce bir versiyonunu çıkardı (bunun ikinci baskısı Londra'da çıktı). Aynı yıl yeni eşi Mary Otte ve kızı Elise Otté ile birlikte Londra'ya taşındı. Thorpe, üvey kızını eğitmiş ve ona baskı yapmıştır ve hayatı boyunca onunla sorunlu bir ilişkisi olmuştur.

1832'de Londra'da Cædmon's Metrical Paraphrase of Parts of the Holy Scriptures in Anglo-Saxon; with an English Translation, Notes, and a Verbal Index çalışmasını yayımladı ve oldukça iyi karşılandı. Bunu 1834'te Anglo-Saxon Version of the Story of Apollonius of Tyre ile Oxford'da Robert Meadows White tarafından kabul edilen Analecta Anglo-Saxonica ders kitabı izledi. Analecta, Vernon'un Anglo-Sakson Rehberi ile birlikte 40 yıl boyunca kullanıldı.

1835'te Thorpe, Libri Psalmorum Versio antiqua Latina ve ardından İngiltere'nin Antik Kanunları ve Enstitüleri'''ni (1840) yayımladı. Thorpe tarafından 1842'de iki cilt daha yayımlandı.

1834'te Thorpe, Johann Martin Lappenberg'in eski İngiliz tarihi üzerine eserlerinin bir çevirisine başladı ancak caydırıldı. 1842'de, kendine ait değişiklikler, düzeltmeler ve notlar içeren başka bir versiyona başladı; 1845'te Anglo-Sakson Kralları Altında İngiltere Tarihi olarak iki cilt halinde yayınlandı. Bunu sonunda Lappenberg'in Norman Kings (1857) yönetimindeki İngiltere Tarihi'''nin bir versiyonu izledi. Thorpe'un iki ciltlik Worcester Floransa baskısı 1848-49'da yayınlandı.
Nasr Esports

8 Ağustos 2017'de NASR Esports eski Risky Gaming kadrosunu bünyesine katarak Counter-Strike: Global Offensive sahnesine giriş yaptı. Mart 2021'de kadro değişikliğine giden takım Calyx Dune Cup turnuvasını 1. bitirerek BLAST Premier Spring Showdon 2021'e katılmaya hak kazanmıştır.Şuan da bir CS:GO takımı bulunmamaktadır.
Suyu Arayan Adam

Yazarın yakın dönem Türkiye dizisinin Tek Adam, İkinci Adam, Enver Paşa ve Menderes'in Dramı adlı kitaplarının yanı sıra, dönemi kendi yaşam öyküsünden yola çıkarak farklı bir bakış açısından ele aldığı kitabıdır. Aynı zamanda otobiyografik bir roman olarak değerlendirilebilir. Yazar birinci bölümde döneminde hakim olan Osmanlıcılık, Türkçülük-Turancılık gibi Osmanlı Devleti'nin son devrinin hakim ideolojilerine getirdiği eleştirilerle dönemin fikir dünyasını irdelemekle beraber kendisinin bu ideolojilerle olan ilişkisini dile getirmiştir. Ayrıca bu bölümde Rusya'daki Sovyet Devrimi'ne Azerbaycan'daki turancılık ve sosyalist hareketlere Asya'daki Galiyevciliğe Sovyetler'deki Lenin ve Stalin dönemleri arasındaki farka değinilmekle birlikte Doğu Emekçileri Sosyal Bilimler Akademisinde okuyan Nâzım Hikmet ve Va-nu gibi tanınmış Türk sosyalistlerinden, Doktor Nazım ve bazı İttihat ve Terakki üyelerinden de bahseder. Yazar bunların ardından Türkiye'ye dönmesiyle birlikte Aydınlık dergisi etrafında toparlanan sosyalist aydınlar arasına girişini, Aydınlık dergisini, Türkiye Komünist Partisi'ndeki görüş ayrılıklarından 1925 ve 1927 yıllarındaki komünist tutuklanmalarıyla beraber Afyon'da hapis yatmasına kadar uzanan dönemi de anlatır. Birici bölümden sonra İnkılabın Emrinde adlı ikinci bölümde yazar, Kadro hareketine, Kemalist devrime, devrimin gerçekleştirilmesi için gerekli olan şartlara değinmiştir. Son olarak cumhuriyetin ilk yıllarında Atatürk'ün himayesinde yaptığı eğitim çalışmalarını anlatarak kitabı noktalamıştır.

Kitapta kendisini "suyu arayan adam" olarak nitelendiren Şevket Süreyya Aydemir, Turancılık hevesinden sıyrılıp, Komünizm gibi fikirleri de reddederek, Cumhuriyetçi ve Milliyetçi kimliğe bürünmesiyle suyu bulduğunu belirtip, doğru yola eriştiğini ima etmektedir.
Triklorotrifloroetan

Triklorotrifloroetan veya CFC-113 olarak da bilinen 1,1,2-Trikloro-1,2,2-trifloroetan, formülüne sahip bir kloroflorokarbondur. Renksiz, uçucu bir sıvıdır ve geçmişte çokça solvent olarak kullanılmıştır.

CFC-113'ün düşük yanıcılık özelliği ve düşük toksisitesi, onu hassas elektrikli ekipmanlar, kumaşlar ve metaller için temizleyici olarak kullanım için ideal hâle getirdi. Temizlediği ürüne zarar vermez, kıvılcım çıkarmaz veya diğer kimyasallarla reaksiyona girmez. Bir süre kuru temizleme solventi olarak kullanıldı ve 1970'lerde Imperial Chemical Industries tarafından Arklone ticarî adı altında "geleceğin solventi" olarak pazarlandı. Bu serideki diğerleri Perklone (Tetrakloroetilen), Triklone (Trikloroetilen), Metoklon (Diklorometan) ve Genklene (1,1,1-Trikloroetan) idi.

Süreç, daha fazla O3'ü parçalamak için Cl•'yi yeniden üretir. Cl•, 1-2 yıllık atmosferik ömrü boyunca ortalama 100.000 O3 molekülünü yok edecektir.
Roma Duvarı (Sofya)

Roma Duvarı (, Rimska stena) Bulgaristan'ın başkenti Sofya'daki erken bir Osmanlı mimari anıtının yaygın ancak yanlış bilinen adıdır. 16. veya 17. yüzyıldan kalma bir İslami dini yapının parçası, günümüzde Lozenets mahallesindeki küçük bir pazar yerinin ortasında yer almaktadır.

Roma Duvarı, düz sıra tuğla ve taşlardan oluşan dikdörtgen bir yapıdır. Büyük kesme taşları tuğla setleriyle çevreleyen karakteristik bir Osmanlı inşa yöntemi ile inşa edilmiştir. Duvar, doğu-batı doğrultulu uzanmaktadır ve aralarında mihrap nişi bulunan iki pencerelidir. Çentikli bir tuğla korniş duvarın üstünü süslemektedir.

Roma Duvarı, Bulgaristan'ın Osmanlı yönetimi döneminde, 16. veya 17. yüzyılda inşa edilmiştir. İslami bir dini işlevi yerine getirdiği kabul edilmesine rağmen duvarın kesin inşa amacı belirsizdir. Ya seçkin bir Osmanlı Türkü'nün türbesinin korunmuş bir parçası ya da bir namazgâhın, imamların hacca gidenler için namaz kıldırdığı bir açık hava dinî yapısının parçalarından birisini oluşturmuş olabilir.

19. yüzyılın sonlarında, Bulgaristan Prensliği'nin 1878'de yeniden kurulmasının ardından, Eski Duvar terk edilmiş Türk mezarlığında tek başına kalmış bir yapı olarak kaldı. 1957'de duvar yeniden inşa edildi ve bir kültür anıtı olarak kaydedildi.

Bugün duvar, Lozenets semtinde, Hristo Smirnenski Bulvarı yakınlarındaki Stara Stena Caddesi üzerinde yer almaktadır. Duvarın etrafında küçük bir pazar yeri bulunmaktadır ve aynı adı taşımaktadır. Her cumartesi alanda "Roma Duvarı" olarak da adlandırılan haftalık çiftçi pazarı kurulmaktadır.
Armin Laschet

Armin Laschet (18 Şubat 1961, Aachen), Alman gazeteci ve siyasetçi. Annegret Kramp-Karrenbauer'in genel başkanlığı bırakmasının ardından 16 Ocak 2021 itibarıyla Hristiyan Demokrat Birliği'nin genel başkanı seçilmiştir. 27 Haziran 2017'den beri Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinin başbakanıdır. Daha önce 1994-98 arası Alman Federal Meclisi ve 1999-2005 arasında Avrupa Parlamentosu üyesiydi. 2005-10 arasında ise Kuzey-Ren Vestfalya'nın Aile ve Entegrasyon Bakanlığı görevini üstlenmiştir.20 Nisan 2021 tarihi itibarıyla CDU/CSU nün 2021 yılının Eylül ayında yapılacak olan Genel Seçimlerde Başbakan Adayı olarak ilan edilmiştir.

Laschet, Aachen kentinin Burtscheid semtinde Katolik bir ailenin oğlu olarak dünyaya geldi. 1981'de Aachen'deki Pius Lisesi'nden mezun oldu. Daha sonra, Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi ve Bonn Üniversitesi'nde hukuk ve siyaset bilimi bölümlerinde tahsil gördü. 1987'de hukuk diplomasını aldıktan sonra gazetecilik okudu ve bu alanda çalışmaya başladı.

Laschet, lise yıllarında CDU'ya üye oldu. 1989'da CDU Aachen kent konseyine seçildi. 1994'te Alman Federal Meclisi'ne seçildi. 1998'de ise Avrupa Parlamentosu'na seçildi ve bu görevini 2005'e dek sürdürdü. Aynı yıl, Jürgen Rüttgers'in başbakanlığında Kuzey-Ren Vestfalya'nın Aile ve Entegrasyon Bakanı oldu.

2010'da Rüttgers hükûmetinin süresi bitince Hannelore Kraft'ın seçeceği bakanlara yol açmak için görevinden ayrıldı. Laschet, 2010'da ve 2012'de tekrar Kuzey-Ren Vestfalya Parlamentosu'na seçildi ve takip eden yıllarda muhalefet liderliği yaptı. 2017'de ise Hür Demokratik Parti ile hükûmeti kurmayı başardı. 199 delegeden 100'ünün oyunu alarak eyaletin yeni başbakanı seçildi.
Komi (go)

Komi, goda oyuna sonradan başlayan beyaz taşlara sahip oyuncuya verilen ek puana verilen addır. Japoncada Komi (コミ) veya Komidaşi (コミ出し), Korecede Deom (덤), Çincede (贴目) Tiē-mù olarak bilinmektedir.

Goda en az puan 1 olmasına karşın, kominin 6 yerine 6.5 olarak belirlenmesinin sebebi jigoyu, yani berebarliği, engellemek içindir. Başka deyişle beyaza oyun sonunda 6 puan ek olarak verilir ve eşitlik durumunda oyunu beyaz kazanır.

Ing kural setine göreyse komi 8 puandır. Ancak, bu kural setinde beraberlik durumunda siyah oyunu kazanır. Başka deyişle bu kural setinde komi 7.5'tur.

Go ortaya çıktığından beri ilk hamleyi siyah yaptığı için siyahın üstün olduğu biliniyordu. Bu yüzden güçsüz oyuncu her zaman siyah taşları alır. Ancak iki oyuncunun eşitliği durumunda adil bir oyun oynama şansı, arasında seviye farkı olan 2 oyuncununkinden daha azdı. Bu yüzden komi ilk kez 1930 da gündeme geldi.

Deneme yanılma yöntemiyle komi defalarca hesaplandı. İlk olarak 2.5 olarak belirlendi Daha sonra sırasıyla 4.5 ve 5.5'a yükseltidi. 5.5 komi uzun yıllar kullanıldı. Ancak istatistikler 5.5 komi ile siyahın yenme oranının %53 olduğunu gösterdi. Bu yüzden 2002 yılında, Masao Kato'nun Nihon-Kiin başkanıyken, komi 6.5'a yükseltildi.

Handikaplı oyunlardaysa, zaten seviye farkı varolduğu için komi 0.5 olarak kullanılır. Başka deyişle eşit biten bir oyunu, handikap taşları veren taraf kazanmış olur.

Komi puanındaki 1 puanlık değişiklikler tüm oyuncuların oyunlarını kapsayan için bir değişiklik olsa da, bundan gerçek anlamda etkilenenler yüksek seviyeli oyuncular olmuştur.

Kominin ortaya çıkmasıyla siyah taşları alan oyuncu daha agresif oynama gereği duymuştur. Örneğin önceden siyah, hemen her oyun, ilk 2 hamlede 4-3 noktalarını alırken artık 4-4 noktaları oldukça yaygındır. Ayrıca, gene açılışta, beyaz için küçük olarak düşünülen 3-3 noktaları da kominin verdiği güvenceyle kullanılabilir hale gelmiştir.

ABD'de ise, AGA (Amerikan Go Derneği) 5.5 komiyi benimsemişti ancak daha sonra denenmesi 8.5'i önerdiler. 2005'te ise kominin 7.5 olmasına karar verildi.
Alain Devaquet

Kimya eğitimi görmüş ve École Polytechnique'te kimya profesörü olmuştur. 1977 yılında RPR'e girmiş ve 1978-1981 ile 1988-1997 yılları arasında milletvekilliği yapmıştır. 20 Mart 1986'da 2. Jacques Chirac Hükümeti'nde Yükseköğretim ve Araştırmadan sorumlu Bakanlık görevini üstlenmiş ve 6 Aralık 1986 tarihinde istifa etmek zorunda kalmıştır. 1983-1995 yıllarında Paris 11. arrondissement belediye başkanlığı görevini yürütmüştür. 1997-2002 yıllarında cumhurbaşkanlığı bilimsel işler danışmanlığı görevini üstlenmiştir.

20 Mart 1986 tarihinde bakan olmasının ardından, RPR-UDF Hükûmeti'nin programında da belirtilen üniversite reformunu yapma işine girişmiştir. Ciddi bir sistem reformu yapmak istemiş; kanun tasarısının 31. maddesinin ilk fıkrasında üniversite seçimlerinde serbestlik sağlanırken 2. fıkra bu serbestliği kıstığı için solcu üniversite öğrencilerinin ve öğrenci birliklerinin aşırı derecede tepkisini çekmiş, Fransa Ulusal Meclisi'nde Sosyalistler ve Komünistler ciddi muhalefet etmişler, öğrenciler 2 haftayı geçkin bir süre eylem yapmışlar, ayrıca sosyalist cumhurbaşkanı François Mitterrand'ın da desteğini almışlardır. 5 Aralık 1986 tarihinde Milli Eğitim Bakanı René Monory dosyayı ele alıp bazı maddeleri sileceğini açıklamış, 6 Aralık'ta üniversite öğrencisi Malik Oussekine'in polisler tarafından öldürülmesi üzerine 8 Aralık'ta Devaquet istifa etmiş ve Jacques Chirac kanun tasarısını geri çektiğini açıklamıştır. Fransız siyasetçi ve eski bakan Alain Devaquet 19 Ocak 2018'de 75 yaşında ölmüştür.