Giorgio Agamben

Giorgio Agamben (d. 22 Nisan 1942) çağdaş İtalyan filozof. Daha çok "Homo sacer" (kutsal insan) ile "istisna hali" ("state of exception ", "notstand" ) kavramlarına yaptığı katkılarla ünlenmiştir.

Agamben İtalya'da Venedik IUAV Üniversitesi'nde; Paris, Fransa'da "Uluslararası Felsefe Koleji'nde (Collège International de Philosophie) ve Saas-Fee, İsviçre'de "Avrupa Lisansüstü Okulu'nda (European Graduate School) profesörlük yapmaktadır. Daha önce 1988-1992'de İtalya'da Macerata Üniversitesi ve 1993-2000'de Verona Üniversitesi'nde doçentlik yapmıştır. Birleşik Amerika'da Kaliforniya Üniversitesi, Berkley'de ve Northwestern Üniversitesi, Evanston, İllinois'te ve Almanya'da Heinrich Heine Üniversitesi, Düsseldorf'ta misafir profesörlük ve ilmi çalışmalar yapmıştır. Cenova, İtalya'da Temmuz 2001'de G8 toplantısı nedeniyle gerçekleşen şiddetli protestolara ve bu protestolara katkı sağlayan "Kara Blok" ve "Anarşist" adını taşıyan grupların protestolarının analizleri üzerine felsefi görüşlerini ekrana yansıtmak üzere "Get Rid of Yourself (Kendini Ortadan Kaldır)" adlı bir sanat filminde de başrol oynamıştır.

Agamben yüksek öğrenimini Roma La Sapienza Üniversitesi'nde yapmış ve 1966'da verdiği doktora tezi Simone Weil'in felsefi düşünceleri hakkında hazırladığı kitap basılmamıştır. 1966-1968 döneminde Alman filozof Martin Heidegger tarafından verilen Heraklitos ve Hegel felsefeleri üzerindeki "Le Thor" seminerlerine katılıp katkıda bulunmuştur. 1970'li yıllarda esas olarak dil bilimi, filoloji, şiir sanatı ve orta çağlar kültürü konuları üzerinde çalışmalar yapmıştır. Bu dönemde politik felsefe ve estetik ile ilgili sonradan geliştireceği kavramlar üzerinde önemli kişisel çalışmalar da yapmıştır. 1974-1975'te İngiltere'de "Warburg Enstitüsü", Londra Üniversitesi'de "araştırmacı asistan" olarak bulunmuş ve bu sırada ikinci kitabı olan "Stanzas" (1977) üzerinde fikirlerini geliştirmiştir.

Agamben İtalya'da, içinde bulunduğu entelektüel sosyete içinde "Giorgiao Caproni" ve "Jose Bergamin" adlı İtalyan şairler, İtalyan roman yazarı Elsa Morante, roman yazarı Italo Calvino, sinema direktörü ve şair Pier Paolo Pasolini ile yakın ilişkiler kurmuştur. Elsa Morenta hakkında "Saklı Hazinenin Kutlanması" ve "Parodi" adlı önemli denemeleri basılmıştır. Italo Calvino ile önemli bir İtalyan yayımevi olan "Einandi" için birlikte editörlük yapmış ve ikili bir dergi yayınlamayı planlamışlardır. Agamben, Pier Paolo Pasolini'nin "Il Vangelo secondo Matteo ( Matta'nın İkinci İncili)" adlı sinema filminde "Havari Filip" rolünü oynamıştır. Ayrıca önemli Avrupalı yazarlar olan Ingeborg Bachmann, Pierre Klossowski, Guy Debord, Jean-Luc Nancy, Jacques Derrida, Antonio Negri, Jean-François Lyotard gibi isimlerle ile yakın mesaileri olmuştur.

Agamben'in temel felsefi düşüncelerini en fazla etkileyen çağdaş filozoflar Martin Heidegger ve Walter Benjamin olmuştur. Agamben, 1996'ya kadar, Walter Benjamin'in toplanmış eserlerinin tüm ciltlerini İtalyancaya çevirip editörlüğünü yapmıştır ve Benjamin'in felsefesini "Heidegger'in çok güçlü tesirine karşı bir panzehir olarak gördüğünü" açıklamıştır. Agamben 1981'de Fransa Milli Kütüphanesi arşivlerinde Benjamin'in kaybolmuş eserlerinin müseveddelerini bulmuştur. Benjamin'in bu müseveddeleri Nazilerden, Paris'ten kaçarken Georges Bataille'e verdiği anlaşılmıştır. Benjamin'in bu müsveddeleri arasında bulunan bir denemesinde çok sonra yazmış olduğu "Tarih Kavramı Üzerine" adlı denemesine çok yakın fikirleri geliştirdiği anlaşılmaktadır. 1990'li yıllarda Agamben, Alman hukuk filozofu Carl Schmitt'in siyaset teorisi inceleyen yazıları ile bir fikir tartışmasına girmiştir. Giorgio Agamben 2000'li yıllarda Fransız filozof Michel Foucault'nun kavramlarının geliştirilip derinleştirilmesi üzerinde uğraşmıştır.

Agamben'in politika felsefesi hakkındaki fikirleri Aristoteles'in Politika, "Nikomakhos’a Etik" ve "Ruh Üzerine" adlı eserlerinin ve bunların antik çağlarda ve orataçağlarda tefsirlerinin okunmasından yola çıkmaktadır. Daha sonra Fransız filozof Jean-Luc Nancy tarafından geliştirilmekte olan "Açık cemiyet (La communauté désoeuvrée) fikri üzerinde ve "cemiyet" kavramı üzerinde düşüncelerini The Coming Community (1990) adlı eserinde ortaya koyarak sözkonusu felsefi tartışmaya katkı yapmıştır.