Santiago de Compostela

Santiago de Compostela, İspanya'nın özerk bölgelerinden biri olan Galiçya'nın başkentidir. Kuzeybatıdaki A Coruña ili'ne bağlıdır ve 1997'ye kadar Galiçya bölgesi merkezi A Coruña şehri idi.

Şehrin katedrali önemli bir Orta Çağ hac yolu olan Camino de Santiago'nun sona erdiği yerdir. Bu yol günümüzde hâlen yürünmeye devam edilmektedir.

Santiago de Compostela'nin Orta Çağ döneminden kalan merkezi (İspanyolca ve Galiçyaca: ciudad vieja) UNESCO Dünya Mirasları İspanya listesine 1985'ten itibaren dâhil edilmiştir.

Katedral eski ve iyi korunmuş şehrin ana meydanına bakar. Meydanın karşısında Galiçya Xunta'sı ve belediye binası olan Pazo de Raxoi (Raxoi'nin Sarayı) bulunur, katedral merdivenlerinin sağında ise 1492 yılında Katolik krallar Isabela ve Fernando tarafından hacılara misafirhane olarak yapılmış, şimdi ise otel olarak kullanılmak üzere restore edilmiş bir yapı olan Hostal de Los Reyes Católicos yer alır. Katedralin ünlü cephesi İspanyol euro bozuk paralarından 1 cent, 2 cent ve 5 cent'in (€0.01, €0.02, and €0.05) önyüzüne işlenmiştir.

Satiago'da, şehrin merkezindeki parkta bulunan cumbalardan bakıldığında etraflıca görülebilen University of Santiago de Compostela adlı bir üniversite bulunur. Üniversite gençliği sayesinde dinamik bir gece hayatı oluşmuştur. Eski şehrin etrafını saran dar sokaklarda çok sayıda tarihi bina vardır. Bu sokakları çevreleyen yeni şehir bu karakteristik ruhtan yoksundur, ancak kimi eski inşa edilmiş büyük apartmanları bu sokaklara kadar girebilmiştir.

Popüler görüş "Compostela" isminin Latince campus stellae (yıldız tarlası, sahası)'dan geldiği yönündedir, bu da Santiago de Compostela'yı "Yıldızların arasındaki Aziz James" yapar. İnanışa göre Zebedi oğlu Yakup'un (St. James) Ortadoğu'dan getirilen kemikleri İspanya'da bulunmaktadır, bir çoban tarafından yıldızla işaretlenen kabir üzerine bir kilise yapılmış, daha sonra kilisenin yerini Cathedral de Santiago de Compostela almıştır.

Diğer bir görüş Compositum (iyi inşa edilmiş) ya da Composita Tella (gömü yeri) kelimelerinden geldiğidir. Ayrıca "San Jacome Apostol"'den geldiğine dair bir başka teori de mevcuttur.

Santiago de Compostela belediye sınırları içinde nüfusu (2010 tahmini itibarıyla) 246.056 kişidir ve nüfus yoğunluğu 6.680,86 kişi/km² olur. Şehrin etrafında şehirleşmiş varoşları ile metropoliten büyük A Coruña nüfusunun 419.800 kişi olduğu tahmin edilmektedir.

"Santiago" (Sant Iago, St. James) (Zebedi oğlu) "Yakup" anlamına gelir ve şehir iddiaya göre Yuhanna'ın kardeşi olan Havari Yakup'un son istirahat yeridir. Kemiklerinin katedral'in türbesindeki sunağın altına gömülü olduğu söylenmektedir. Diğer bir teoriye göre kemikler aslında Priscillian'a, İsa'dan sonra 385 yılında Treves, Fransa'da kafirlikle suçlanarak kafası kesilen, ancak günümüzde Galiçya ve Kuzey İspanya'da bir şehit olarak anılarak hürmet gösterilen Ávila'lı sofuya aittir.

Yakup'un İber Yarımadası'na geldiği ve burada vaazlar verdiği hikâyesi, İsa'nın Havarileri, onların misyonerlik faaliyetleri ve türbeleri hakkındaki efsanelerden biridir. 1884 Yılında Papa Leo XIII Compostela'da bulunan kutsal kalıntıların orijinalliğini açıkladıysada, Katolik Kilisesi'ne bağlı ilahiyatçılar 19. yüzyıldan beri bu konuda kararsızlık içindeler.

Kudüs'te 44 yılındaki ölümü İncil tarafından tasdik edilen (bknz. İncil, 12:1-2) Yakup'un vücudunun İber Yarımadası'na mucizevi gelişi, geleneksel inanışla ilgili tek problem değildir. Compostela'daki katedralin yetkilileri, kemiklerin Aziz James'e ait olduğu konusunda kesin bir açıklama yapmasalar da hacıların bölgeye gelişini ve bunun sağladığı katkıları desteklemektedirler.

12. Yüzyıldan öncesi takip edilemeyen bir hikâyeye göre, kalıntılar 835 yılında Iria Flavia piskoposu Theodomir tarafından Asturias yakınlarında keşfedildi. Theodomir bölgeye bir yıldız tarafından yönlendirilmişti, böylece "Campus Stellae" (Latince: yıldızlar bölgesi) zamanla bozularak Compostela'ya dönüştü.

Daha önce de söylendiği gibi, kimin kemiklerinin, ne zaman ve nasıl bulunduğunun kesinleşmesi imkânsız görünmektedir. Bu aziz ile ilgili Galiçya'ya ait kültün nasıl uluslararası bir külte dönüştüğü ve Hristiyanlık dünyasının uzak köşelerinden hacıları bölgeye çekebildiğini açıklamak için, eldeki zayıf kaynaklarla olayın aydınlatılmaya çalışılmasına gerek yok gibi görünüyor.

Santiago'da bulunan ilk türbeden daha görkemli bir binanın yapımına 868 yılında başlandı. Yapı 997 yılında Morolar tarafından tahrip edildi, ancak kutsal emanetlere saygı gösterildi. Bermudo III of Leon'un şehri yeniden fethetmesi ile birlikte hacıların Kuzey İspanya'dan bölgeye çeken yollar düzeltilmiş ve türbenin ünü yayılmaya başlamıştır.

1000 yıldır Santiago de Compostela katedralindeki Zebedi oğlu Yakup'un türbesine yapılan hac yolculuğu, İspanyolca Camino de Santiago olarak anılır. Her yıl 100,000'in üzerinde hacı Avrupa'dan bölgeye gelmektedir.

Sahil şeridinde yer alan en alçak alana kurulu olması, şehrin görünümünü daha dikkat çekici kılar. Kelt mitolojisine ait bazı efsanelere göre şehir, denizin ötesindeki güneşe doğru yola çıkacak olan ölülerin ruhlarının toplandığı yerdir. Ölülerin ülkesine gitmeye layık olmayanlar ise Galiçya'yı Santa Compaña olarak lanetlemişlerdir.

Orijinal Roma tarzı katedralin barok cephesinin önünde, altın bir deniz kabuğu sunağı süsler. Orada sıralanan hacılar, biatın bir işareti olarak kabuğu öpmek için kuyrukta bekler. Katedralin orijinal Romanesque iç tasarımı korunmuştur. Ancak muhtemelen katedralin en güzel yeri, geç barok cephenin arkasında bulunan 12. yüzyıl'da yapılmış "Portico de la Gloria" adlı anıtsal giriş kapısıdır.