İsveç millî futbol takımı

İsveç millî futbol takımı, İsveç'i uluslararası karşılaşmalarda temsil eden futbol takımı. İsveç millî futbol takımı 1958'de FIFA Dünya Kupası'nda Dünya İkincisi, 1950 ve 1994'te Dünya Üçüncüsü, 1938'de de Dünya Dördüncüsü olmayı başarmıştır.

İsveç, ilk resmi maçını komşusu Norveç'le oynadı ve sahadan 11-3 gibi farklı skorlu galibiyetle ayrıldı. Millî takımın tarihi boyunca aldığı en farklı sonuçlardan birisi olan 8 farklı bu galibiyet, 1927 yılında Letonya ve 1948 yılında ise Güney Kore maçlarından elde edilen 12-0'lık galibiyetlerle aşıldı. İsveç millî takımının en farklı mağlubiyeti ise Birleşik Krallık'a karşı 1908 Yaz Olimpiyatları'nda uğranılan 12-1'lik yenilgi olarak kayıtlara geçti.

Uruguay'da düzenlenen 1930 FIFA Dünya Kupası'na pek çok Avrupa ülkesi gibi İsveç de katılmadı. 1934'te ise ilk turda Arjantin önünde 3-2'lik galibiyet alıp çeyrek finalde Almanya'ya 2-1 yenilerek elendi. İsveç, Fransa'da düzenlenen 1934 FIFA Dünya Kupası'nda ise Nazi Almanyası'nın Avusturya'yı ilhak etmesi sonucu Avusturya millî futbol takımı turnuvaya katılmadığı için ilk turu maç yapmadan geçti ve çeyrek finalde Küba karşısında 8-0'lık bir galibiyet aldı. Yarı finalde ise Macaristan'a 5-1 yenilerek final şansını yitirdikten sonra üçüncülük maçında da Brezilya'ya 4-2 kaybeden İsveç, dünya dördüncülüğü unvanını kazandı.

II. Dünya Savaşı'nın ardından yapılan ilk turnuva olan 1948 Yaz Olimpiyatları'na katılan İsveç, ilk turda Avusturya'yı 3-0'la geçti. Çeyrek finalde Güney Kore karşısında şimdiye kadar elde ettiği en farklı skorlardan biri olan 12-0'la galip geldi. Yarı finalde ise Danimarka'yı 4-2 mağlup ederek finale yükseldi. İsveç, Wembley Stadyumu'nda oynanan finalde Yugoslavya karşısında 3-1'lik skorla galip gelerek altın madalya kazandı. Bu başarı, İsveç'in herhangi bir uluslararası futbol turnuvasında elde ettiği ilk önemli başarı olarak kayıtlara geçti.

Brezilya'daki 1950 FIFA Dünya Kupası'na 1948 Olimpiyatları'nın altın madalyalı amatör futbolcuların oluşturduğu takımla katılan İsveç, federasyonunun aldığı karar doğrultusunda herhangi bir profesyonel İsveçli futbolcunun turnuvaya katılmasına izin vermedi. İtalya, Paraguay ve Hindistan'la aynı grupta yer almasına rağmen Hindistan'ın turnuvadan çekilmesi üzerine sadece iki grup maçı oynayan İsveç, ilk maçta İtalya'yı 2-1 yendi. 2-0 öne geçtikleri diğer grup maçında Paraguay'la 2-2 berabere kalarak grubu ilk sırada tamamladı. Dört grup birincisinin yer aldığı final grubunda ise Brezilya'ya 7-1 ve Uruguay'a da 3-2 yenildikten sonra İspanya'yı 3-1 mağlup ederek bu kez de, dünya üçüncülüğünü elde etti.

1954 FIFA Dünya Kupası elemeleri grup maçlarında Belçika'ya her iki maçta da kaybettiği için katılamayan İsveç, 1958'deki kupada ise ev sahibi olarak direkt katılım hakkı elde etti. Bu turnuvada profesyonel futbolcularla mücadele eden İsveç, grupta Meksika'yı 3-0 ve 1954'ün finalisti Macaristan'ı da 2-1'lık skorlarla yenip Galler'le de golsüz berabere kalınca birinci sırada yer aldı. Çeyrek finalde Sovyetler Birliği'ni 2-1'le, yarı finalde ise Batı Almanya'yı 3-1'le geçerek finale çıktı. Finalde Brezilya'nın gol yükünü çeken Vavá ve Pelé'li kadro karşısında fazla tutunamayıp 5-2'lik skorla sahadan mağlup ayrılan İsveç, kendi evindeki kupada ikinciliğe ulaştı ve futbol tarihindeki en büyük başarıya imza attı.

1962 FIFA Dünya Kupası elemelerinde İsviçre ile birlikte grubu eşit puanda tamamlayınca kupaya kimin katılacağının belirlenmesi için tarafsız bir sahada oynanması kararlaştırılan maçı 2-1 kaybederek turnuvaya katılamadı. 1966 FIFA Dünya Kupası elemelerinde ise Batı Almanya'nın gerisinde kalıp grup ikincisi olarak finallerine katılamayan İsveç, 1970 FIFA Dünya Kupası elemelerinde Fransa ve Norveç'i geride bırakarak finallere katılma hakkı elde etti. Meksika'daki 1970 FIFA Dünya Kupası'nda İtalya, Uruguay ve İsrail'le birlikte yer aldığı grupta İtalya'ya 1-0 kaybedip İsrail'le 1-1 berabere kaldıktan sonra Uruguay karşısında 1-0 galip gelen İsveç, gol averajı sonucu Latin Amerikalıların arkasında kalarak elendi. 1964 Avrupa Uluslar Kupası elemelerinde çeyrek finaldeki ikinci maçta Sovyetler Birliği'ne kaybederek turnuvaya katılamayan İsveç, 1968 ve 1972 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde ise gruptan çıkamadı.

1974 FIFA Dünya Kupası elemelerinde İsviçre ile birlikte grubu eşit puanda tamamlayınca kupaya kimin katılacağının belirlenmesi için tarafsız bir sahada oynanması kararlaştırılan maçı 2-1 kazanarak finallere katılma hakkı kazandı. İsveç'in 1974 FIFA Dünya Kupası grubundaki rakipleri Hollanda, Bulgaristan ve bir kez daha Uruguay oldu. Bulgaristan ve Hollanda maçlarını golsüz eşitlikle tamamlayan İsveç, Uruguay'ı 3-0 yenince grubu ikinci sırada tamamlayıp bir üst tura adını yazdırdı. Bu turda gruptaki rakipleri Batı Almanya, Polonya ve Yugoslavya'ydı. Polonya'ya 1-0 ve Batı Almanya'ya da 4-2 yenilip yarı final şansını kaybettikten sonra Yugoslavya'yı 2-1 yenerek turnuvayı beşinci sırada tamamladı.

1978 FIFA Dünya Kupası elemelerinde Norveç ve İsviçre'yi geride bırakarak finallere katılma hakkı elde eden İsveç, Arjantin'deki 1978 FIFA Dünya Kupası'nda Avusturya, Brezilya ve İspanya ile aynı gruba düştü. Turnuvaya Brezilya'yla 1-1 berabere kalarak başlangıç yapan İsveç, Avusturya ve İspanya'ya aynı skorla 1-0 yenilip gruptan çıkamadı. 1982 ve 1986 FIFA Dünya Kupası elemelerini geçemeyen İsveç, namağlup lider olarak tamamladığı 1990 FIFA Dünya Kupası elemeleri sonrası İtalya'da düzenlenen 1990 FIFA Dünya Kupası'na katıldı. Ancak, grupta Brezilya, İskoçya ve Kosta Rika'ya 2-1'lik aynı skorlarla yenilip sıfır çekti.

FIFA Dünya Kupası'na sık sık katılan İsveç'in Avrupa Futbol Şampiyonası finallerine ilk katılımı ancak ev sahipliği yapması sayesinde olabildi. 1992 Avrupa Futbol Şampiyonası'nı ülkesinde düzenleyen İsveç, Danimarka, Fransa ve İngiltere ile birlikte yer aldığı gruptan 1-1'lik Fransa beraberliği, 1-0'lık Danimarka ve 2-1'lik İngiltere galibiyetleri ile ilk sırada çıktı. Yarı finalde ise Almanya'ya 3-2 yenilen İsveç, kupaya erken veda etti.

1994 FIFA Dünya Kupası elemelerini grup lideri olarak geçen İsveç, ABD'de düzenlenen 1994 FIFA Dünya Kupası'ndaki ilk maçlarında Kamerun'la 2-2 berabere kaldıktan sonra Rusya'yı 3-1 yenip, 1-1 berabere kaldığı Brezilya ile birlikte gruptan çıkmayı başardı. Kadrosunda Tomas Brolin, Patrik Andersson, Stefan Schwarz, Henrik Larsson ve Jesper Blomqvist gibi önemli oyuncular bulunduran İsveç, ikinci turda Suudi Arabistan'ı 3-1'le geçtikten sonra çeyrek finalde 2-2 sona eren maçın ardından Romanya'yı da penaltılarda aldığı 5-4'lük skorla saf dışı bıraktı. Yarı finalde Brezilya'ya 1-0 kaybedip finali kaçıran İsveç, oynadığı üçüncülük maçında Bulgaristan'ı 4-0'geçerek dünya üçüncüsü unvanını bir kez daha aldı.

1996 Avrupa Futbol Şampiyonası ve 1998 FIFA Dünya Kupası finallerine katılamayan İsveç, 2000 Avrupa Futbol Şampiyonası'ndan itibaren 2010 FIFA Dünya Kupası finallerine kadar hiçbir büyük organizasyonu kaçırmadı.

2000 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde grubunu namağlup lider olarak bitiren İsveç, ev sahibi Belçika karşısındaki açılış maçını kaybetti. Daha sonra Türkiye ile 0-0 berabere kalıp İtalya'ya 2-1 kaybedince gruptan çıkamadı.

2002 FIFA Dünya Kupası elemelerini grup lideri olarak geçen İsveç, Arjantin, İngiltere ve Nijerya'yla birlikte "ölüm grubu" olarak tabir edilen gruba düştü. İlk maçta İngiltere ile 1-1 berabere kalan İsveç, Nijerya karşısında 2-1 galip gelerek adını bir üst tura yazdırdı. Son 16 turunda Senegal ile karşılaşan İsveç, normal süresi 1-1 berabere tamamlanan maçın uzatma dakikalarında o zamanki statüye göre yediği altın golle turnuvaya veda etti.

2004 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde grubu lider tamamlayarak finallere katılan İsveç, Portekiz'de düzenlenen turnuvaya 5-0'lık Bulgaristan galibiyetiyle başladı. İtalya ile 1-1 berabere kaldıktan sonra gruptaki son maçlar oynanırken maçların bitimine yaklaşırken İtalya'nın iddiası kalmayan Bulgaristan karşısında 90. dakikada 2-1 öne geçmesinden hemen önce İsveç ile Danimarka'nın beraber gruptan çıkmaları için 2-2 berabere kalmalarının yeteceği anlaşılmıştı. Kaybederse gruptan çıkamayacak olan ve maçın yarım saatini 2-1 geride geçiren İsveç, 89. dakikada Mattias Jonson'un kaydettiği golle skoru 2-2'ye getirip averajı sayesinde gruptan lider olarak çıkmayı garantiledi. Çeyrek finalde Hollanda ile karşılaşan İsveç, golsüz biten 120 dakikanın ardından başlayan seri penaltılar sonucu 5-4 kaybederek evine döndü.

2006 FIFA Dünya Kupası elemelerini grubu lider olarak tamamlayan Hırvatistan'ın averaj gerisinde 2. sırada tamamlayarak Almanya'daki 2006 FIFA Dünya Kupası'na gitmeye hak kazanan İsveç, kupadaki ilk maçta Trinidad ve Tobago ile golsüz berabere kalarak kötü bir sürprize imza attı. Ancak sonrasında Paraguay'ı tek golle geçip İngiltere ile 2-2 berabere kalınca B Grubunda 2. sırayı alarak bir üst tura yükseldi. Ancak ev sahibi Almanya'ya 2-0 kaybeden İsveç, yine son 16 turundan ötesini göremedi.

2008 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde İspanya'nın ardından eleme grubunu 2. sırada bitiren İsveç, 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası'na katılma hakkı elde etti. İlk maçında Yunanistan'ı 2-0 yenen İsveç, İspanya'ya 2-1 ve Rusya'ya da 2-0 kaybederek grup maçları sonucunda elendi. 2010 FIFA Dünya Kupası elemelerinde grubu Danimarka ve Portekiz'in ardından 3. sırada tamamlayarak elenen İsveç, 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde Hollanda'nın ardından eleme grubunu 2. sırada bitirerek finallere katılmaya hak kazandı. 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda D Grubu'nda İngiltere, Ukrayna ve Fransa ile eşleşen İsveç, ilk maçta ev sahibi Ukrayna'ya 2-1 yenildi. Sonrasında İngiltere'ye 3-2 kaybederek gruptan çıkma şansını kaybeden İsveç, Fransa'yı 2-0 yendikten sonra turnuvaya veda etti. 2014 FIFA Dünya Kupası elemelerinde grubu Almanya'nın ardında kalarak 2. sırada tamamlayarak FIFA Dünya Kupasına katılmak için play-off maçları oynamaya hak kazanan İsveç, Portekiz'e her iki maçta da kaybederek elendi.

2016 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde Avusturya ve Rusya'nın ardından grubunu üçüncü sırada bitiren İsveç, play-off maçında Danimarka'ya üstünlük sağlayarak finallere katıldı. Ancak İtalya, Belçika ve İrlanda ile paylaştığı grupta sadece İrlanda ile berabere kalıp 1 puan çıkartan İsveç, grubu son sırada tamamlayıp turnuvadan elendi. 2018 FIFA Dünya Kupası elemelerinde Fransa, Hollanda, Bulgaristan, Lüksemburg ve Belarus'la birlikte yer aldığı grubu Hollanda'nın önünde ikinci sırada bitirip play-off oynama hakkı elde eden İsveç, İtalya'yı 1-0 ve 0-0'lık skorlarla eleyerek finallerin yolunu tuttu.