Masoud Jafari Jozani

Masoud Jafari Jozani ( Farsça: مسعود جعفری جوزانی; Farsça okunuşu; [mæsʔuːd dʒæfæɾiː dʒozɒːniː] d.9 kasım 1948) İranlı bir film yönetmeni, senarist ve yapımcıdır. Fajr Uluslararası Film Festivali'nde en iyi kısa film dalında ödül almıştır. Rüzgârın Gözü, Jafari Jozani'nin yönetmenliğini ve senaristliğini yaptığı en önemli eserlerinden biridir. In the Wind's Eye adlı TV dizisi, İran Devrimi'nden (1979) bu yana ABD'de çekilen ilk İran filmi ve 12 milyon dolarlık bütçesiyle İran tarihinin en pahalı filmlerinden biriydi.

İran sinemasının kalıcı yüzü Jozani , ilk filmi Frosty Roads ile İran devrim sonrası sinemasını uluslararası festivallerle tanıştıran bir öncü. Berlin Uluslararası Film Festivali, Montreal Dünya Film Festivali, Hawaii Uluslararası Film Festivali ve Hong Kong Uluslararası Film Festivali de dahil olmak üzere birçok uluslararası film festivaline katıldığı 1987 ve 1988 yıllarında Doğu ve Batı sineması arasında bir köprü olarak tanındı. Jozani, Amerika Birleşik Devletleri'nde sinema ve grafik dersleri veriyor (ömür boyu öğretmenlik lisansına sahip), İran üniversitelerinde ders veriyor ve Jozan Film Enstitüsü'nü yönetiyor.

Jozani, San Francisco Devlet Üniversitesi'nden sinema alanında yüksek lisans derecesi aldı (1977). Sinema kariyerine senaryo yazarı ve kısa film yönetmeni olarak başladı.

Jozani'nin Özgürlüğe Doğru belgeseli İran'ın ilk siyasi belgeseli olarak kabul edilir. 10 Şubat 1980'de İran İslam Cumhuriyeti Yayınları tarafından gösterilmiştir. Masoud Jafari Jozani IRIB'in animasyon bölümünü kurdu ve animasyon filmleri üretti.

Jozani, 1984 yılında Çocuk ve Genç Yetişkinlerin Entelektüel Gelişimi Enstitüsü'nün yapımcılığını üstlendiği Speak to Me adlı kısa filmle 3. Fecr Uluslararası Film Festivali'nde en iyi kısa film dalında onursal diploma almayı başardı.

1984 yılında Jafari Jozani ilk uzun metrajlı filmini doğduğu yerde çekti. Frosty Roads, devrimin ilk on yılının en çok satan filmlerinden biriydi ve içeriği kadar görsel yapısıyla da çok değerli bir yapıttı. Bu filmin tek profesyonel ve tanınmış oyuncusu Ali Nassirian'dı. Bu film Hamid Cebeli, Turaj Mansuri, Mahmud Clari, Alireza Raisian ve Şapur Pouramin'in profesyonel film endüstrisine girmelerinin yolunu açtı.

Taş Aslan [fa] (Farsça: شیر سنگی (فیلم), romanize edilmiştir: Shir Sangi), beşinci Fajr Uluslararası Film Festivali'nde En İyi Senaryo dalında Kristal Simorgh ödülünü kazanan, gelenek ve modernite arasındaki bir yüzleşmenin hikâyesidir. Bir İngiliz'in öldürülmesi, başrollerini Ezzatolah Entezami ve Ali Nassirian'ın paylaştığı iki Bakhtiari lideri arasında ölümcül bir çatışma yaratır ve Jozani'nin en önemli ve en dayanıklı eseri haline gelir. Ayrıca 1988 yılında 11. Montreal Dünya Film Festivali (Kanada) gibi birçok uluslararası festivale katıldı ve takdir edildi.

Bir sonraki filmi, Taş Aslan'dan daha büyük bir prodüksiyona sahip olan Eye of the Hurricane'di. Yine İkinci Dünya Savaşı sırasında İran'daki yabancıların varlığına dair ilgi çekici bir hikâyeydi.

2002-2012 yılları arasında IRIB TV1'de yayınlanan, Mirza Kuçik Han'ın ayaklanmasından İran-Irak Savaşı'na kadar İran'ın hikayesini anlatan ve televizyonda mutlaka izlenmesi gereken bir program olan Rüzgarın Gözünde (her biri 50 dakikalık 44 bölümlük bir dizi) adlı TV dizisini yazıp yönetti. Senaryo Masoud Jafari Jozani tarafından iki yılda yazılmıştır.

In the Wind's Eye adlı bu tarihi dizi üç tarihi dönemi anlatıyordu: Birincisi Kaçar İran'ının sonu ve Pehlevi hanedanlığının başlangıcı, ikincisi İkinci Dünya Savaşı ve devrimden sonraki özel bir dönem olan Hürremşehr Savaşı sonrası. Bu dizinin 10'dan fazla şehir ve ilde 480 lokasyonda çekilmesi en büyük televizyon prodüksiyonlarından biriydi.

Jozani'nin tek komedi filmi olan İran Burger, yerel ve folklorik bir atmosferin yardımıyla, durum komedisi türünde yazılmış bir senaryo ile yüksek gişe yapan, eğlenceli ve saygın bir film haline getirildi.

Aids'e odaklanan ve halk örgütlerinin yardımıyla çekilen diğer filmi Sessizlik Duvarının Ardında ise 61. Kadın Konferansı (CSW) tarafından davet edildi, 'in 20 Mart 2017 tarihinde ABD'nin New York kentindeki Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'nde HIV/AIDS'ten muzdarip anne ve çocuklara destek amacıyla sivil toplum kuruluşları (STK) ve insan merkezli kurumlarda düzenlenen toplantıda ana karakterlerin katılımıyla gösterilmesi gerekirken, ABD Başkanı Donald Trump'ın ayrımcı ve ırkçı bir kararla bu filmin oyuncularına Birleşmiş Milletler'e gitmeleri ve ana BM konferansına katılmaları için vize vermemesi nedeniyle iptal edildi.

Senaryo, Tebriz'deki American Memorial School'da Amerikalı bir öğretmen olan ve İran meşrutiyet devrimi sırasında Tebriz kuşatmasını yarma girişimi sırasında öldürülen Howard Baskerville'in hayatına dayanıyor. Masoud Jafari Jozani bu senaryoyu 1995 yılında yazdı ve Hozeh Honari aynı yıl satın aldı. Daha sonra 1998 yılında Mesud Caferi Cozani ve Şehriyar Rohani tarafından Hozeh Honari'den satın alındı ve Ebtekar Yayıncılık tarafından yayınlandı.

Sonraki yıllarda Mesud Caferi Cozani, Baskerville filminin İran'da çekilmesi için Amerikalı ve Kanadalı film stüdyolarıyla anlaşmalar imzaladı. Yine de, ortak bir zemin arayan dernekle imzalanan ve Kültür ve İslami Rehberlik Bakanlığı'ndan filmin yapımı için resmi izin bile alan en son anlaşma dışında, her biri bir nedenle başarısız oldu. Amerikan Le Figaro gazetesine göre, Amerikalı bir yapımcı Brad Pitt'i Howard Baskerville olarak kullanmaya karar verdi; ancak her ne sebeple olursa olsun film hiçbir zaman yapılmadı. Son olarak, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'daki Amerikan ve İran Senaristler Derneği, Baskerville senaryolarını Masoud Jafari Jozani ve Mohammad Mehdi Dadgoo adına tescil ettirdi.

2005 yılında Masoud Jafari Jozani, Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan İranlı bir film yapımcısının Baskerville filmini çekmek üzere Türkiye'ye gelmeyi planladığını öğrendi. Jozani medyaya tepki göstererek İran ve ABD'de sanat eserlerini çaldığı gerekçesiyle dava açtığını duyurdu.

2010 yılında Massoud Jafari Jozani, Amerika Birleşik Devletleri'nde film çekme lisansı aldıktan sonra Baskerville adlı TV dizisini yapmaya karar verdi. İranlı ve Amerikalı şirketlerin finansal desteğiyle bu diziyi çekmeye çalıştı, ancak başarılı olamadı.

Masoud Jafari Jozani, araştırmacı Fathullah Jafari Jozani ve Abdul Karim Younesi ile birlikte Büyük Kiros'un yaşam öyküsünden uyarlama senaryo tarzında Büyük Kiros'un senaryosunu yazdı.

Kiros karakteri tarihi ve ulusal duruş açısından son derece önemlidir. Yine de tarih ve kültürden yoksun büyük güçler İran'ın dünyadaki konumunu inkar etmeye çalışmaktadır, bu nedenle bu projenin inşası gündemdeydi.

Yapımcılardan Ali Moallem, Masoud Jafari Jozani'yi yönetmen olarak tanıttı. Ali Moallem'in ölümünden sonra Masoud Jafari Jozani senaryoyu yatırımcılara teslim etti. Bundan önce proje masraflarını kendi sermayesiyle karşıladı. Proje yabancı yatırımcılarla bir sözleşme imzalandıktan sonra başladı ancak bazı nedenlerden dolayı durdu.

Masoud Jafari Jozani, Simafilm için Rüzgarın Gözünde dizisinden sonra Nasir al-Din al-Tusi hakkında bir TV dizisi yapacaktı. Ancak ne yazık ki Khawaja Nasir al-Din al-Tusi çekilemedi.

Masoud Jafari Jozani, beş sezonluk (50 dakikalık 52 bölüm) bir TV dizisi Pourya-ye Vali'nin senaryosunu yazdı. Bu dizinin sözleşmesi 2013 yılında İran İslam Cumhuriyeti Yayıncılığı tarafından imzalanmış olmasına rağmen, IRIB yönetimindeki bir değişiklik nedeniyle üretilmedi ve son olarak Anapana Yayıncılık tarafından yayınlandı.

Bu yazının araştırmacıları olan Fathollah Jafari Jozani ve Doktor Abdulkarim Yunesi, aralarında Jami' al-tawarikh, Tarikh-i Jahangushay ve The Cambridge History of Iran'ın da bulunduğu 30'dan fazla kitabı kullandılar.

Daha çok Pouryā-ye Vali olarak bilinen Pahlavān Mahmoud'un hayat hikâyesi 1219 yılında Moğolların İran'a saldırmasıyla başlar. 1270 ve 1283 yılları arasında İranlı imalatçılar Moğol hükümdarları tarafından köle muamelesi görür ve onlar için silah üretmeye zorlanırlar. Kendileri ve aileleri için vergilerini ödeyemeyen kırsal tebaa satılır. Bu süre zarfında Pouria-ye Vali, Zurkhaneh olarak bilinen geleneksel spor salonlarını organize ve inşa ederek liberalleri ve savaşçıları bir araya getirmeyi başarır.

Masoud Jafari Jozani ve Farabi Sinema Vakfı, Ya'qub ibn al-Layth için sözleşme imzaladı. a'qub ibn al-Layth'ın Sistan'daki Saffarid hanedanının kurucusu ve onun şövalyeliği, sade yaşamı ve İran halkını birleştirmede tarihteki rolü hakkındaki senaryosu.

Ya'kub ibn el-Leys el-Saffar, Rüstem'in hikâyelerinden etkilenen, etrafında toplanan küçük bir grup genç Ayyâr'ın yardımıyla yoksul ve ezilen insanlara yardım etmeye karar veren ve Sistan halkının gözünde efsanevi bir şampiyon haline gelen genç bir Ayyâr'dı. Senaryo Home Video'da yayınlanacaktır.

"Ne yazık ki çocuklarımız Robin Hood'u Ya'gub Al-Layth'tan daha iyi tanıyor, oysa o İran'da Eyyâr-i ve Fütüvvet'i kuran ve gençlere daha iyi bir yaşamın nasıl mümkün olduğunu öğreten tarihi şahsiyetlerden biridir."

"Masoud Jafari Jozani'nin "Bir Adam, Bir Ayı "sı, garip bir başlangıcı geride bıraktıktan sonra, günümüz İran'ındaki otoriterlik ve zorluklar üzerine cesur bir hiciv alegorisi olarak ortaya çıkıyor."

"Yine de, açık sözlülüğünün yanı sıra, "Bir Adam, Bir Ayı" aynı zamanda sıcak, sevimli ve çoğu zaman çok komik bir film."

İslam Devrimi'nden bu yana ABD'de çekilen ilk İran filminin yapımına başlanıyor. Usta sinemacı Masoud Jafari Jozani'nin yöneteceği In the Wind's Eye'ın 12 milyon dolarla (7.3 milyon £) bir İran filmi için şimdiye kadarki en yüksek bütçeye sahip olduğu da bildiriliyor.

Amerikan halkı, İran'da 12 Haziran'da yapılan seçimlerin sonuçlarına itiraz eden kitlesel gösterileri bastıran çevik kuvvet polislerinin görüntülerine kilitlenmişken, iki ülke arasındaki duvarda bir çatlak belirdi. Şaşırtıcı bir şekilde, İranlı yönetmen Masoud Jafari Jozani, oyuncu kadrosu ve ekibinin ABD'ye seyahat etmesi ve film çekmesi için vize almayı başardı - 1979 İslam Devrimi'nden bu yana bunu başaran ilk İran yapımı.

Film endüstrisi ve eleştiri sitesi Indiewire, In the Wind's Eye dizisinin yapımıyla ilgili olarak "Jafari projesi 1979'daki İslam Devrimi'nden bu yana ABD'de çekilen ilk İran yapımı" başlıklı bir haber yayınladı.

Yapımı dört yıl süren ve kısa bir süre önce İran televizyonlarında yayınlanmaya başlayan 52 saatlik epik televizyon dizisi "Dar Chashme Bad "e dayanan "In The Wind's Eye" adlı uzun metrajlı filmin yapımına Los Angeles'ta başlandı. 1920'den 1981'e kadar üç kuşak İranlıyı konu alan ve toplam bütçesi 12 milyon dolar olan proje, bu ülkenin film endüstrisi tarihindeki en uzun soluklu ve en pahalı yapım olacak. Aynı zamanda 1979'daki devrimden bu yana ABD'de çekilen ilk İran yapımı. Usta sinemacı Masoud Jafari Jozani, dizinin her bölümünü yazıp yönetmesinin yanı sıra İran'da sinemalarda gösterime girecek olan uzun metrajlı filmin senaryosunu da kaleme aldı.

Washington ve Tahran, İran'ın şüpheli nükleer silah programı konusunda diplomatik bir dans sergilerken, bir grup İranlı film yapımcısı, ezeli düşmanlar arasındaki ilişkilerin görünürdeki çözülmesinden faydalandı. İranlı yönetmen Masoud Jafari Jozani, Amerika Birleşik Devletleri'ne girmek ve bir film çekmek için bir düzine vize aldı. Kaliforniya'da In the Wind's Eye filmini çeken Jozani, "Bu bir yıl önce duyulmamış bir şeydi" dedi. İranlı ekibini 1979'daki İslam Devrimi'nden bu yana ABD'ye giriş izni alan ilk film yapımcıları grubu olarak tanımladı.