André Derain

André Derain (10 Haziran 1880, Chatou, Yvelines, Fransa – 8 Eylül 1954, Garches, Hauts-de-Seine, Fransa), Henri Matisse ile birlikte Fovizm'in kurucusu olan Fransız ressam ve heykeltıraş.

Derain 1880'de Paris'in hemen dışındaki Chatou, Yvelines, Île-de-France'ta doğdu. 1898'de Académie Camillo'da mühendislik eğitimi alırken Eugène Carrière'in resim derslerine katıldı ve burada Matisse ile tanıştı. 1900'de tanıştığı Maurice de Vlaminck ile aynı stüdyoyu paylaşmaya başladı ve ilk peyzajlarını çizdi. Fransız ordusunda silah altına alındığı 1901 ile 1904 yılları arasında çalışmalarına ara verdi. Terhisinin ardından Matisse, Derain'in anne ve babasını, ressamın mühendislik eğitimini bırakmasına izin vermeleri için ikna etti. Böylece tüm zamanını resim yapmaya ayırabilen Derain Académie Julian'a katıldı.

Derain ve Matisse 1905 yazı boyunca Akdeniz kıyısındaki bir kasaba olan Collioure'da birlikte çalıştılar ve aynı yılın sonlarında oldukça yenilikçi tablolarını Salon d'Automne'da sergilediler. Tablolar, çok parlak ve doğal olmayan renkleri sebebiyle eleştirmen Louis Vauxcelles tarafından alaycı biçimde les Fauves (vahşi hayvanlar) olarak adlandırıldı ve böylece Fovizm hareketi başlamış oldu. Mart 1906'da ünlü sanat simsarı Ambroise Vollard Derain'i şehir hakkında bir dizi tablo yapması için Londra'ya gönderdi. 29'u halen var olan bu 30 tabloda Derain Londra'yı, daha önce Whistler veya Monet gibi ressamların yaptıklarıdan oldukça değişik bir şekilde resmetti. Cesur renkler ve kompozisyonlar kullanan ressam Thames'ın ve Tower Bridge'in birçok resmini çizdi. Bazı Thames resimlerinde noktacılık tekniklerini kullanmıştı ancak noktalar çok büyük olduğundan divisionism tekniğine yaklaşıyordu ve böylece hareket eden suyun üzerindeki güneş ışığının yarattığı renk dağılımı etkili biçimde gösterilebiliyordu.

1907'de sanat simsarı Daniel-Henry Kahnweiler Derain'in tüm stüdyosunu satın alarak ressama maddi istikrar sağladı. Derain taş heykelciliği üzerine denemeler yaptı. Arkadaşı Pablo Picasso ve diğer önemli ressamlara yakın olabilmek için Montmartre'a taşındı. Buraya taşındıktan sonra ressam, Fovizm'in parlak renklerinden uzaklaşarak daha mat renkler kullanmaya, eserlerinde Kübizm ve Paul Cézanne etkileri göstermeye başladı. Gertrude Stein'a göre Derain, Afrika heykelciliğini Kübistlerden daha önce keşfetmiş ve esinlenmişti. Derain, Guillaume Apollinaire'in 1909'da yayımlanan L'enchanteur pourrissant eseri için primitif tarzda tahtabaskılar hazırladı. Eserlerini 1909'da Münih'teki Neue Künstlervereinigung'da, 1912'de Der Blaue Reiter'de ve 1913'te New York'taki Armory Show'da sergiledi. 1912'de Max Jacob'un şiir derlemesi için illüstrasyonlar yaptı.

Bu dönemde Derain'in eserleri, Eski Ustalar üzerine yaptığı incelemeleri gitgide daha fazla yansıtmaya başladı. Eserlerde rengin rolü azalırken formlar keskinleşti; öyle ki 1911-1914 yılları arası ressamın gotik dönemi olarak adlandırıldı. Ressamın 1914'te I. Dünya Savaşı için askere gitti ve 1919'da terhis olana dek çok az resim çizdi. Ancak 1916'da André Breton'un ilk kitabı Mont de Piete için bir set illüstrasyon hazırladı.

Savaşın ardından Derain yenilenen klasizm akımının lideri oldu. Fovizm'in vahşiliği uzun yıllar geride kalmıştı ve ressam artık geleneğin koruyucusu olarak saygı görüyordu. 1919'da Ballets Russes'in lideri Diaghilev için La Boutique fantasque balesini tasarladı. Başarılı olan bu denemenin ardından ressam birçok bale tasarımı yarattı. 1920'ler, Derain'in başarısının doruğunda olduğu dönemdi. 1928'de Carnegie Ödülü'nü kazandı ve Fransa dışında, Londra, Berlin, Frankfurt, Düsseldorf, New York ve Cincinnati gibi birçok yerde sergiler açtı.

II. Dünya Savaşı'nda Fransa'nın Almanlar tarafından işgali sırasında Derain genelde Paris'te yaşadı ve Almanlardan ilgi gördü çünkü Fransız kültürünün prestijini temsil ediyordu. 1941'de Almanya'ya resmî bir ziyaret yapması için gelen teklifi kabul etti, başka Fransız sanatçılarla birlikte Nazi heykeltıraş Arno Breker'in Berlin'deki bir sergisine katıldı. Derain'in bu ziyareti Nazi propagandasında doğal olarak oldukça fazla yer bulmuştu. Savaşın sona ermesinin ardından ressam iş birlikçi olarak görülmeye başladı ve daha önceki birçok destekçisi tarafından dışlandı.