SalihHub/Wikipedia-TR-2023-Embedded-Dump huggingface dataset:
Mozambik Kurtuluş Cephesi

Mozambik Kurtuluş Cephesi (daha çok FRELIMO kısaltması ile tanınır, Portekizce: Frente de Libertação de Moçambique) 1975 yılında bağımsızlığını kazandığından beri Mozambik'i yöneten siyasi partidir. Ana dayanağı azınlık olan Shangaan etnik grubudur. Kurtuluş önderleri ve parti liderleri Fabio Symplicio'dur.

Portekiz Sömürge Savaşları sırasında, UDENAMO (Türkçe: Mozambik Ulusal Demokratik Birliği) başta olmak üzere birkaç milliyetçi grubun bir araya gelmesiyle oluşmuştur. Mozambik Bağımsızlık Savaşı'nı başlatarak ülkenin sömürge yönetiminden kurtulmasını sağlamış ve Karanfil Devrimi'nin ardından ülkenin özgürlüğünü kazanmasına liderlik etmiştir. 1975 yılında iktidar partisi haline gelerek Mozambik Halk Cumhuriyeti'ni kurmuştur.

FRELIMO, Rodezya İç Savaşı sırasında Zimbabve'nin bağımsızlığı için savaşan gruplara destek sağlamıştır. Bunun sonucunda, ülke içerisinde Güney Afrika tarafından desteklenen bir muhalefet oluşmuş ve RENAMO'nun kurulmasıyla, Mozambik İç Savaşı başlamıştır. Kırsal bölgelerde üslenerek vur-kaç taktikleri kullanan RENAMO, bölge ülkeleriyle çatışmalara girmiş ve sivillere karşı şiddet uygulamıştır.

Küba ve Tanzanya'dan askeri, Sovyetler Birliği, Çin ve Doğu Almanya'dan ise diplomatik destek gören FRELIMO karşısında, RENAMO'yu destekleyen ülkeler Güney Afrika ve İsrail'le sınırlı kalmıştır.

1990'lı yıllardan itibaren Güney Afrika'dan aldığı destek azalan ve askeri gücünü kaybetmeye başlayan RENAMO, taraflar arasında anlaşmanın sağlanmasının ardından silah bırakmış ve çalışmalarına siyasi bir parti olarak devam etmiştir. 1994 yılında ülkede yapılan ilk demokratik seçimleri kazanan FRELIMO, bugüne kadar yapılan bütün seçimlerde Cumhuriyet Meclisi'nde çoğunluğu sağlamayı başarmıştır.

Tanzanya'da kurulduğu tarihlerde milliyetçi bir yapıda olan FRELIMO, Mozambik Bağımsızlık Savaşı'nın ilerleyen dönemlerinde Marksizm-Leninizm'i benimsemiştir. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından diğer birçok siyasi parti gibi ideolojik değişime uğramış, sosyal demokrasi ve demokratik sosyalizme yönelmiştir.

FRELIMO, Sosyalist Enternasyonal'in bir üyesi olmakla birlikte, FLMSA (Türkçe: Güney Afrika'nın Eski Kurtuluş Hareketleri) içerisinde yer alan siyasi partilerle de birlikte hareket etmektedir.
Penis akıntısı

Penis akıntısı risk faktörleri olarak şunlardır: 25 yaş altı cinsel aktif erkek olmak, yakın zamanda yeni bir cinsel partnere sahip olmak, korunmasız cinsel ilişkiye (prezervatifsiz) girmek veya halihazırda cinsel yolla bulaşan bir hastalığa sahip olmak.

Penis akıntısı, idrar veya meni olmayan penisin ucundaki üretradan gelen sıvıdır. Cinsel uyarılma sonrası berrak akıntı olması (boşalma öncesi ) normaldir.

Tedavi nedene yöneliktir ve enfeksiyonun tipine bağlı olarak antibiyotik değişebilir. Cinsel partnerlerin tedavi konusunda bilgilendirilmesi enfeksiyonun yayılımını azaltmaktadır. Tedaviden 7 gün sonrasına ve cinsel partner de enfeksiyon açısından test edilene kadar cinsel perhiz(anal ve oral dahil) yapmak da enfeksiyonun yayılımını azaltmaktadır.
Bobby Womack

Robert Dwayne "Bobby" Womack (4 Mart 1944 − 27 Haziran 2014), Amerikalı müzisyen. Cleveland'da doğan Womack, müziğe 1950'li yıllarda kardeşleriyle birlikte kurduğu The Valentinos grubuyla başladı. Sam Cooke'un gitaristliğini de yapan Womack, 50 yıllık müzik yaşamında R&B, soul, rock and roll, doo-wop, gospel ve country tarzlarında çok sayıda eser verdi.

The Rolling Stones'un İngiltere'de bir numara olan ilk single'ı "It's All Over Now"un bestecisi olan Womack, solo kariyerine 1968'de çıkardığı Fly Me to the Moon albümüyle adım attı. 1970'lerde çıkan Understanding albümü ve Across 110th Street film müziği albümüyle popülerlik kazandı. Bu dönemde, sonraları funk grubu New Birth tarafından cover'lanan "I Can Understand It", "Woman's Gotta Have It" ve "Harry Hippie" single'larının yanında, yıllar sonra Jackie Brown filminde kullanılan "Across 110th Street" ve en başarılı parçalarından biri olan "Lookin' for a Love" ile ses getirdi. 1982'de "If You Think You're Lonely Now" ile R&B listelerinde bir kez daha ilk ona girmeyi başardı. 80'lerin sonunda uyuşturucu bağımlılığıyla boğuşan Womack, 1994'te Resurrection albümüyle dönüş yaptı. 2009'da Rock and Roll Hall of Fame'e dahil edildi. 2010'da Gorillaz'ın "Stylo" adlı parçasında Mos Def ile birlikte gruba eşlik etti. En son 2012'de, Damon Albarn prodüktörlüğünde kaydettiği The Bravest Man in the Universe albümünü XL Recordings'den yayınladı.
The Adventure of the Resident Patient

The Adventure of the Resident Patient, Sir Arthur Conan Doyle tarafından yazılan bir Sherlock Holmes macerasıdır, ilk kez 1893 yılı Ağustos ayında The Strand Magazine'de yayınlanmıştır.

Dr. Percy Trevelyan, garip sorununu anlatmak için Holmes'e başvurur. Kendisi başarılı ancak yoksul bir doktordur. Ancak mali durumunu düzeltmek için kendisini garip bir iş anlaşmasının içinde bulur. Blessington adlı bir yatırımcı, kendisine Londra'nın en iyi muhitlerinden birisinde tüm masraflarını kendisinin karşılayacağı tam teşekküllü bir muayene açmayı teklif eder. Bunun karşılığında doktorun kazancının dörtte üçünü alacak, kendisinin de kimi sağlık sorunları olduğu için muayenehanenin üst katında kalacaktır. Başta iyi işleyen anlaşma bir süre sonra muayeneye gelen Rus asilzadesi ve oğlunun ziyaretiyle içinden çıkılmaz bir hal alır.

Macera ilk kez İngiltere'de 1893 yılı Ağustos ayında The Strand Magazine'de yayınlanır. Yayınlanan maceraya ünlü çizer Sidney Paget yedi adet çizim yapmıştır. Macera, The Memoirs of Sherlock Holmes adlı öykü serisinin içinde Aralık 1893'de basılmıştır.

Macera, ITV Granada şirketi tarafından çekilen Sherlock Holmes dizisi kapsamında televizyona başarıyla adapte edilmiştir. Başrolde Jeremy Brett'in yer aldığı macera 1985 yılında yayınlanmıştır.
Shenseea

Tek çocuk olan Shenseea; Jamaika, Mandeville'de Mandeville Bölgesel Hastanesi'nde doğdu, 3 yaşında Kingston, Jamaika'ya taşınmadan önce ailesiyle Harmony Hall, St. Elizabeth'te yaşamaktaydı. Shenseea, Afro-Jamaikalı bir anne ve Koreli-Jamaikalı bir babanın çift ırklı kızıdır. Mona Lisesi'nden mezun olduktan sonra Eğlence Yönetimi alanında uzmanlaştığı Exed Community College'a geçmek için çalışmaya başladı.

Shenseea, Lemuel Samuel'in Rockstar'ını imzalayarak reklamcılığa başlamıştır. 2015 yılında Vybz Kartel'in "Loodi" şarkısını remiksleyerek ve Reggae Sumfest'te sahne aldıktan sonra ülke çapında tanınırlık kazanmıştır, 2017'de ise ana sahneye çıkmaya başladı. Ünü arttıkça, uluslararası turnelere de çıkmaya başladı. Vybz Kartel ve Shenseea daha sonra Ekim 2018'de ortak bir çalışma olarak "Secret (Remix)" yayınladı. Şarkıcılık kariyerinin yanı sıra Telekom, Firm Flow, Boom ve Pepsi-Cola JA sponsorluğu gibi şirketlerle çok sayıda kurumsal sponsorluk anlaşmasına imza atmıştır.

2016 yılında Youth View Awards'da "Young Hot and Hype Artiste" ödülünü kazandı; Vybz Kartel ile yaptığı ve bugüne kadarki en başarılı parçalarından biri olan "Loodi" adlı şarkısıyla 2016'nın Ünlü Çıkışı ve Yılın İş Birliği Ödülü'nü kazandı. Dancehall müziğine ek olarak, rapçi olarak serbest stil tarzında müzik de yapmaktadır. 2017 yılında çıkardığı single "Rolling" ve 2017 Avrupa Turu için Sean Paul ile birlikte çalıştı.

Christina Aguilera'nın 2018 albümü Liberationda "Right Moves" şarkısında yer aldı. 2019'da Interscope Records ile anlaşma imzaladıktan sonra, Amerikalı sanatçı Tyga'nın yer aldığı, YouTube'da 55 milyon izlenmeye ulaşan "Blessed" adlı yeni bir hip-hop/dancehall tarzındaki şarkısını yayımladı.

Ocak 2020'de Jamaikalı plak yapımcısı Rvssian ile Amerikalı rapçiler Swae Lee ve Young Thug'ın da yer aldığı "IDKW" isimli bir single üzerinde işbirliği yaptı.

Shenseea, 2021'de Masego'nun Studying Abroad ve Major Lazer'in Music is the Weapon (Reloaded) albümlerinde yer aldı. Ayrıca Kanye West ile Donda albümünde' Roddy Ricch ve Rooga ile birlikte "Pure Souls" ve "Ok Ok Pt. 2" şarkılarında yer aldı. Ayrıca West'in Chicago Donda etkinliği sırasında sahnede yer aldı. Kanye West'in albümündeki işbirlikleri için Shenseea, 2022 64. Grammy Ödülleri'nde ilk Grammy adaylığını işaret eden Yılın Albümü adaylığı aldı. 2021'de Shenseea, The Weeknd ve Doja Cat'in de yönetmenliğini yapan Wassim "Sal" Slaiby, ya da diğer adıyla Salxo ile sözleşme imzaladı. 2021 MOBO Ödülleri'nde En İyi Reggae Ödülü'nü kazandı.

21 Ocak 2022'de Shenseea, Megan Thee Stallion'ın yer aldığı "Lick" şarkısını yayınladı. Şarkı, 11 Mart 2022'de yayınlanan ilk albümü Alpha'da da yer almaktadır.

2015 yılında, 19 yaşındayken, Shenseea, müzik kariyeri başlamadan önce oğlu Rajeiro Lee'yi doğurarak anne oldu. 2020'de, oğlu dört yaşındayken, Babybop Kids Store için bir ciro anlaşması imzaladı.
Kötülük İmparatorluğu konuşması

Kötülük İmparatorluğu konuşması, Leonid Brejnev'in etkisi ile birlikte Sovyetler Birliği'nin artan stratejik ve küresel askeri yeteneklerini ve askeri açıdan ABD'yi geçme yönündeki stratejisine karşı sert bir tutum sergileyen ABD Başkanı Ronald Reagan tarafından 1983 yılında gerçekleşen konuşmadır. Reagan konuşmasında "Sovyetler Birliği tarihinin son sayfalarını yazıyor." ifadelerini kullandı. Sovyetler Birliği konuşmaya büyük tepki gösterdi.

G. Thomas Goodnight'a göre; Sıfır Seçeneği ve “Yıldız Savaşları” konuşmalarıyla birlikte “Kötülük İmparatorluğu” konuşması, ABD'nin Soğuk Savaş'ı tırmandırmasının retorik yönünü temsil ediyordu. Reagan daha önce de nükleer savaşı “iyi ve kötülük arasındaki eski mücadelenin bir uzantısı olarak tasvir etmişti ve küresel çatışmaları önlemek için nükleer envanterin yanı sıra bilim ve teknolojideki ilerlemenin gerekli olduğunu savunmuştu. Bu konuşmalar yoluyla Reagan yönetimi, halkın nükleer savaş hakkındaki bilgilerini ve tutumlarını yeniden şekillendirmek için retorik kullandı.

1987'de Amerikalı muhafazakâr Michael Johns, "Bugün Sovyet komünizminde karşılaştığımız şeyin gerçekten de kötü bir imparatorluk olduğunu" iddia ederek Reagan'ı tekrarlayan bir Sovyet suçları listesi hazırladı.

Sovyetler Birliği, ABD’nin süper güç olarak bütün dünyaya hükmetmek isteyen emperyalist yapı olduğunu ve Sovyetler Birliği’nin insanlık adına onunla mücadele ettiğini açıkladı. Moskova'da Sovyet basın ajansı TASS "kötülük imparatorluğu" ifadelerinin Reagan yönetiminin "delice anti-komünist savaş yürüten" biri olduğunu söyledi.

Göreve başladığı ikinci dönemde, Mayıs-Haziran 1988'de, “kötülük imparatorluğu” terimini kullandıktan beş yıldan uzun bir süre sonra Reagan, Sovyetler Birliği'nin yeni reformist Genel Sekreteri Mihail Gorbaçov'u ziyaret etti. O dönemde Gorbaçov Yeni Politik Düşünce doktrinini savunmaktaydı. Bir muhabir tarafından, Sovyetler Birliği'nin hala "kötülük imparatorluğu" olduğunu düşünüp düşünmediği sorulduğunda, Reagan artık böyle düşünmediğini ve terimi kullandığında "başka bir zaman, başka bir dönem" olduğunu söyledi.
Donetsk Bölgesel Devlet İdaresi Binası

Donetsk'teki Donetsk Bölgesel Devlet İdaresi Binası, () Ukrayna'nın doğusunda bulunan bir bölge olan Donetsk Oblastı'nın birincil hükûmet merkezidir. Puşkin Bulvarı boyunca, şehrin Voroşilov Rayon'unda yer almaktadır. Bina şu anda de facto olarak Donetsk Halk Cumhuriyeti tarafından kontrol edilmektedir.

Mart ve Nisan 2014'te bina, bir dizi Rusya yanlısı protestoya ev sahipliği yaptı. Rusya yanlısı protestocular, Ukrayna Güvenlik Servisi tarafından çıkarılmadan önce 1 Mart - 6 Mart 2014 tarihleri arasında Donetsk'teki devlet idaresi binasını işgal etti. Bu süre zarfında Pavel Gubarev kendisini "Halkın Valisi" ilan etti ve ardından tutuklandı.

6 Nisan 2014'te bir grup ayrılıkçı, devlet idaresi binasının bir bölümünü yeniden işgal etti ve ardından Donetsk Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşunu ilan etti.
Ise Monogatari

Ise Monogatari (), Japonya'da Heian döneminden kalma bir uta monogatari veya waka şiirleri ve ilgili anlatılar koleksiyonudur. Mevcut versiyon, her biri şiir ve düzyazıyı birleştiren 125 bölüm toplamakta ve çoğu versiyonda toplam 209 şiir vermektedir.

Kompozisyon ve yazarlığın kesin tarihi ile ilgili sadece çözülmemiş spekülasyonlar var. Ariwara no Narihira olduğu öne sürülse de, isimsiz, idealize edilmiş ana karakterin kimliği belirsizdir. Koleksiyondaki otuz şiir, tümü Narihira'ya atfedilen benzer dipnotlarla Kokin Wakashū'da yer almaktadır. Bu şiirlerin birleşimi ve masallardaki bazı olayların Narihira'nın hayatıyla benzerliği, Narihira'nın eseri gerçekten bestelediğine dair ek bir öneriye yol açtı. Bununla birlikte, MS 880'den sonrasına ait malzeme ve olayların dahil edilmesi aksini göstermektedir.

Richard Bowring, 'The Ise monogatari: A short cultural history', Harvard Journal of Asiatic Studies, vol. 52, no. 2 (December 1992), pp. 401–480.
DirectPush

RIM'in BlackBerry servisinin itme teknolojisine benzer yanıt süreleri sağlar, ancak Exchange Server 2003 Service Pack 2'ye sahip olmaktan başka hiçbir özel sunucu güncellemesine ihtiyaç duymaz. Aygıtların ayrılmış bir IP adresine sahip olmalarını da ortadan kaldırır, ancak "Always on" GPRS veya 3G bağlantısı gerektirir.
Mîna Urgan

İngiliz edebiyatının en önemli eserlerini Türk edebiyatına kazandırdı. Thomas Malory, Henry Fielding, Balzac, Aldous Huxley, Graham Greene, William Golding, John Galsworthy ve Shakespeare’in eserlerini çevirmenin yanı sıra yazdığı Bir Dinozorun Anıları ve Bir Dinozorun Gezileri isimli iki kitabıyla da okuyucudan büyük ilgi gördü. Urgan, “Elizabeth Devri Tiyatrosunda Soytarılar” adlı çalışmasıyla doçent ve 1960'ta profesör oldu. Aynı yıl, Türkiye İşçi Partisi'ne girdi ve İngiliz edebiyatı profesörü olarak sürdürdüğü öğretim üyeliğinden 1977 yılında emekli oldu. Özgürlük ve Dayanışma Partisi'nin kurucu üyeliğini yaptı. 15 Haziran 2000 günü, 85 yaşında öldü. Çalıştığı İstanbul Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü onun anısına her yıl bir öykü yarışması düzenlemektedir.

Mîna Urgan'ın tiyatrocu Cahit Irgat'la olan evliliğinden Mustafa Irgat ve Zeynep Irgat adında iki çocuğu oldu. Ancak Urgan daha sonra boşandı.

1 Mayıs 1915 tarihinde İstanbul'da dünyaya geldi. Babası Fecr-i Ati şairi Tahsin Nahit Bey, annesi Şefika Hanım'dır. Babasını 2 yaşındayken yitirdi. Annesinin ikinci eşi Falih Rıfkı Atay'dı. Ve Falih Rıfkı Atay'ın himayesinde büyüdü. Şimdiki adı Robert Kolej olan Arnavutköy Amerikan Kız Koleji'ndeki öğreniminden sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Filolojisi Bölümünü bitirdi. Aynı fakültenin İngiliz filolojisi bölümünde doktorasını da yapan Urgan, "Elizabeth Devri Tiyatrosunda Soytarılar" isimli çalışmasıyla 1949'da doçent unvanını aldı. 1960 yılında ise profesör olarak öğretim üyeliği görevine devam eden yazar, 1977'de İstanbul Üniversitesinden emekli oldu.

Urgan, çevirmen ve yazar olarak vasıfları, geniş bakış açısı, Türkçe ve İngilizceye hâkimiyeti, edebiyata kazandırdıkları ile duayen olarak görüldü. İlk cildi 1986'da, 5. ve son cildi 1993'te kitap raflarındaki yerini alan İngiliz Edebiyatı Tarihi adlı çalışması başta olmak üzere, Thomas More, Shakespeare, Virginia Woolf üstüne yaptığı incelemelerle düşünce dünyasında çıtayı yükseltti. Türk edebiyatını birçok önemli başvuru kitabıyla tanıştıran yazar, özellikle "Edebiyatta Ütopya Kavramı ve Thomas More" adlı çalışmasıyla hayatı özgürlük ve barış teması çerçevesinde yorumladı ve bu çalışma büyük ses getirdi.

Yazarın 1995'te Virginia Woolf, 1997'de D. H. Lawrence isimli inceleme kitapları yayınlandı. Ancak Urgan'ın, eserlerinin ve Türkiye için öneminin geniş bir okuyucu kitlesi tarafından keşfedilmesi ancak 1998 yılında anılarını yazdığı zaman gerçekleşti.

"Kitaplarımın nasıl bu kadar sattığını anlamadım, hâlâ da anlamıyorum. Nasıl satar benim kitabım. O kadar aykırıyım ki bu topluma. Çok satıyorum, acaba çok mu bayağı yazıyorum. Acaba yanlış bir şey mi yaptım?"
Ann Garry

Ann Garry Emerita'da Kaliforniya Eyalet Üniversitesi'nde felsefe profesörüdür. CSULA (Kaliforniya Eyalet Üniversitesi, Los Angeles)'da iken Garry, cinsiyet ve cinsellik araştırmaları merkezinin kurucu müdürüydü ve felsefe bölümünde başkan olarak birkaç dönem görev yaptı. Ayrıca Waterloo Üniversitesi'nden feminist felsefenin Humphrey başkanı, Tokyo Üniversitesi ve Eötvös Lorán Üniversitesi'nde öğrenim bursu dersleri de dahil olmak üzere çeşitli ziyaretler düzenledi. Garry günümüzde tam zamanlı ders vermeye devam etmemesine rağmen, lisansüstü öğrencileri ile çalışmaya devam ediyor.

Garry, Anglophone'un analitik felsefesinin en parlak döneminde yüksek lisans eğitimine başlamıştır ve asıl araştırma alanlarının birçoğu bunu yansıtmaktadır. Asıl araştırma alanları, epistemoloji, analitik metafizik, dil felsefesi vb. yeni sol ve kadın hareketidir. Zamanla Garry'nin araştırma alanları feminizme odaklandı ve geleneksel felsefeyi bir feminist bakış açısıyla yeniden incelemeye başladı. Günümüzde çeşitli baskı ve ayrımcılık sistemlerinin temelde iç içe geçmiş ve birbirlerini şekillendirdiği kesişimsellik teorisine odaklanmaktadır. Garry, feminist felsefe alanıyla ilgilenen ilk kişilerden biriydi ve feminist felsefenin diğer felsefi alanlara dahil edilmesi için çalışmalar yürütmüştür. Garry, aynı zamanda, pornografinin cinsiyete dayalı şiddetin önemli bir nedeni olup olmadığını sorgulayan ilk filozoflardan biriydi.

Garry, feminist felsefenin (ve feminist filozofların) felsefenin geleneksel alanlarına girmesi, eleştirmesi ve meydan okumalarının yollarını vurgulamayı amaçlayan 25 makaleden oluşan Feminist Felsefe'deki, Kadın, Bilgi, Gerçeklik ve Umut antolojisini düzenledi. Antolojinin, bir Rusça çevirisi de dahil olmak üzere birçok basımı var. Garry, halen daha iki diğer filozof ile birlikte "Routledge Companion" adlı feminist felsefe kitabını yazıyor. Günümüzde, başta feminizm, kesişimsellik, felsefi ve feminist yöntemler ile cinsiyet ve cinsiyete ilişkin konularla ilgili çok sayıda hakemli kitap bölümü, dergi makalesi ve inceleme yazıyor.
NBA birinci sıra seçimleri listesi

Amerika Profesyonel Basketbol Ligi NBA’de üniversite oyuncuları ve yabancı oyuncuların NBA takımlarında oynayabilmesi için yapılan seçme sistemidir. Genellikle bir önceki sezonun en kötü takımları üst sıralarda seçme hakkına sahip olurlar.

Bu zamana kadar ilk sırada seçilip yılın en değerli oyuncusu ödülünü alan sporcular; Chicago Bulls’lu Derrick Rose,Los Angeles Lakers'li Lebron James, Lakers pivotu Kareem Abdul-Jabbar, Oscar Robertson, Bill Walton, Allen Iverson, Shaquille O'neal, David Robinson, Hakeem Olajuwon, Tim Duncan, Magic Johnson’dır.

2002 yılında Çinli pivot Yao Ming, Houston Rockets tarafından birinci sırada seçilerek NBA tarihinde ilk defa hem ABD vatandaşı hem de NCAA tecrübesi olmayan bir oyuncu olararak seçmeler de birinci sırada seçilmiş oldu. 2006 yılında İtalyan pivot Andrea Bargnani 2005 yılında Andrew Bogut (Avustralya), 1997 yılında Tim Duncan Virjin Adaları 1998 yılında Nijeryalı pivot Michael Olowokandi, 1978 yılında Mychal Thompson (Bahama), 1984 yılında Hakeem Olajuwon (Nijerya), birinci sırada seçilen diğer oyunculardır.
Selma Engel-Wijnberg

Selma Engel-Wijnberg (doğum adı: Saartje (Selme) Wijnberg; d. 15 Mayıs 1922 – ö. 4 Aralık 2018), Hollandalı "Holocost Katliamı" 'ndan kurtulan Yahudi kökenli aktivist ve yazardır.

Engel-Wijnberg esir kampı Sobibor'dan başarıyla kaçarak savaşta yaşadıklarını atlatmıştır. Daha sonra ailesiyle bir süre İsrail'de kaldıktan sonra 1957'de yaşamının geri kalanını geçirdiği Amerika'ya gitmişlerdir. Sadece Sobibor'un savaş suçlularına karşı ifade vermek için Avrupa'ya bir süreliğine gelip gitmiştir.
Kolonoskopi

Kolonoskopi, kalın bağırsağın makattan girilerek, sakinleştirici ilaç (sedasyon) veya anestezi altında bir fiberoptik kamera ile monitör altında incelenmesi. Kolonoskopi işleminden bir gün önce hastaya müshil ilacı verilerek bağırsak temizliği veya bağırsak hazırlığı yapılır. Kolonoskopi uygulaması sırasında hastalar anestezi ile uyutulduğu veya sakinleştirici verildiği için ağrı ve acı hissetmemektedir.

Amerikan Kanser Cemiyeti yönetimi, 5 yılda bir sigmoidoskopi , veya 10 yılda bir kolonoskopi veya 5 yılda bir bağırsak röntgeni veya 5 yılda bir sanal kolonoskopi yapılmasını önermektedir.

Kolonoskopi tetkiki sırasında kanamaları durdurmak, polip adı verilen ve sıklıkla iyi huylu olan urlar alınabilir, iltihabi bağırsak hastalığı , bağırsak kanseri , veya rektum kanseri , belirlenmesi halinde parça alınabilir.

Uygulama yaklaşık olarak 25 dakikada tamamlanır. Bu aşamadan sonra ise hasta, uyanma odasına alınır. Hasta kendine gelene kadar bu bölgede kontrol altında tutulur ve hasta istirahat eder.

Kolonoskopi uygulaması, özel olarak hazırlanmış olan endoskopi alanlarında uzman doktor, anestezi uzmanı ve hemşire ile uygulanmaktadır. Anestezi uzmanı hastanın elinin sırt tarafında ince bir damar yolu açar ve sedasyon işlemine başlar. Bu sayede 25 dakikalık bir uyku hali söz konusu olur. Bu işlem, genel anestezi değildir. Sedasyon sayesinde hasta herhangi bir ağrı ya da acı duymamaktadır. Uygulama sırasında hastanın tansiyonu, kalp ritmi ve solunumu monitör aracılığı ile takip edilir.

Testin düzgün bir şekilde yapılabilmesi için kolon katı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Hasta bir ila üç gün boyunca lif oranı düşük veya sadece berrak sıvılar içeren bir diyet uygulamalıdır. Berrak sıvılara örnek olarak elma suyu, tavuk ve/veya et suyu veya et suyu, limonlu soda, limonata, sporcu içeceği ve su verilebilir. Hastanın susuz kalmaması önemlidir. Spor içecekleri bağırsak temizliği sırasında tüketilen elektrolitleri içerir. Kuru erik ve portakal suyu gibi lif içeren içecekler ve kırmızı, mor, turuncu veya bazen kahverengi renkli sıvılar tüketilmemelidir; ancak kolaya izin verilir. Çoğu durumda sütsüz çay veya kahveye izin verilmektedir.

Kolonoskopiden (veya kolorektal ameliyattan) bir gün önce hastaya ya bir müshil (bisakodil, fosfosodat, sodyum pikosülfat veya sodyum fosfat ve/veya magnezyum sitrat gibi) ve bol miktarda sıvı verilir ya da polietilen glikol ve elektrolit solüsyonu ile tüm bağırsak lavajı yapılır.

Kolonoskopi tetkikinde sanılanın aksine komplikasyon oranı % 0.35 gibi düşük bir değerdir. Polip veya biyopsi alma sonrasında kanama veya bağırsakta delinme olabilir. Bu tür bir durumda sıklıkla karın ağrısı, bulantı, ateş ve genel durumda bozulma gibi belirtiler görülür.
Makbule Dıblan

İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunudur. İç Hastalıkları Mütehassısıdır. Aydın Vatanseverler Derneği Başkanlığı, Haydarpaşa Numune Hastanesi Tabîpliği, Rize Devlet Hastanesi Dâhiliye Mütehassıslığı ve Verem Dispanseri Başhekimliği, Türk Kadınları Birliği ve Ulusal Savas Verem Derneği Kurucu Üyeliği, Serbest Hekimlik, TBMM VIII. Dönem Seyhan Milletvekilliği yapmıştır.

Ankara'da düzenlenen Ulusal Verem Savaş Derneği İdare Heyeti toplantısına giderken geçirdiği bir trafik kazası sonucunda 23 Ağustos 1970'te 57 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesi 27 Ağustos günü Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedildi.