39 Basamak (oyun)

39 Basamak (İngilizce: The 39 Steps), John Buchan'ın aynı adlı romanından uyarlanan tiyatro oyunu. İlk versiyonu Simon Corble ve Nobby Dimon tarafından yazılan oyun, 2005 yılında İngiliz oyun yazarı ve yönetmen Patrick Barlow tarafından yeniden kaleme alınır. Oyunun bu versiyonunun içeriği 1935 yılında çekilen, Alfred Hitchcock'un yönettiği 39 Basamak filmini temel almıştır. 39 ülkede sahnelenen oyunu 3 milyon kişinin izlediği tahmin edilmektedir.

Simon Corble ve Nobby Dimon tarafından yazılan ilk versiyonun prömiyeri 1995 yılında İngiltere'de, Gürcü Kraliyet Tiyatrosu'nda, 90 kişilik seyirci kitlesi önünde yapılır. 2005 tarihli Patrick Barlow uyarlaması olan ikinci versiyon da aynı konsepti temel alsa da, burada mizah biraz daha ön plana çıkarılmıştır. Gerilim ve macera dolu bir casusluk serüvenini konu alan oyun, sadece dört kişilik bir oyuncu kadrosuyla seyirciye aktarılıyor. Bir oyuncu baş kahraman Richard Hannay, başka bir oyuncu Annabella Schmidt, Pamela, Margaret, diğer iki oyuncu ise geriye kalan tüm rolleri canlandırıyor. Bu rollere içinde erkek, kadın, yaşlı ve cansız nesneler de dahildir.

İlk kez 17 Haziran 2005 tarihinde İngiltere'nin Leeds kentindeki West Yorkshire Playhouse tiyatrosunda, Fiona Buffini yönetmenliğinde sahnelendi. Oyunda Robert Whitelock, Lisa Jackson, Simon Gregor ve Mark Hadfield rol aldı.

10 Ağustos 2006'da Tricycle Tiyatro sahnesinde, Maria Aitken yönetiminde yapılan Londra prömiyerinde ise Rupert Degas, Charles Edwards, Simon Gregor ve Catherine McCormack sahneye çıktı. Aynı yıl Eylül ayında yine Londra'da, Criterion Theatre yapımcılığında West End tiyatrosunda sahnelenen oyun, 5 Eylül 2015 tarihine kadar oynanarak, West End tarihinin en uzun soluklu beşinci oyunu oldu. Bu kez oyuncu kadrosunda Daniel Llewelyn-Williams, Kelly Hotten, Gary Sefton, Darryl Clark yer aldı. Oyun 2007 yılında Laurence Olivier Ödüllerinde En İyi Komedi ödülünü kazandı. 2008 yılı Tony Ödüllerinde ise En İyi Oyun, En İyi Yönetmen, En İyi Sahne Tasarımı ve En İyi Köstüm Tasarımı olmakla dört dalda aday gösterildi.

39 Basamak, Türkiye'de ilk kez 24 Ocak 2008 tarihinde Mehmet Ergen'in çevirisi ve Mehmet Birkiye'nin yönetmenliğinde Kent Oyuncuları tiyatrosunda sahnelendi. Oyunda Hakan Gerçek Richard Hannay, Demet Evgar Annabella Schmidt, Pamela, Margaret, Okan Yalabık ve Bülent Şakrak ise diğer rolleri canlandırdılar. Okan Yalabık bu oyundaki performansıyla Sadri Alışık Ödüllerinde Tiyatro En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu ödülünü kazandı.

Oyun 2017 yılı Mart ayında Galatasaray Üniversitesi tarafından düzenlenen 11. EN Ödül Töreni'nde ve Yeditepe Üniversitesi Hayalimi Paylaş Topluluğu tarafından düzenlenen 5. Dilek Ödülleri'nde Yılın En İyi Tiyatro Oyunu ödülüne layık görüldü.

2016'da Sivas Devlet Tiyatrosu'nda Volkan Gündüz'ün rejisiyle sahnelenen oyunun oyuncu kadrosunda, Ufuk Bostancı, M. İnanç Keteci, Serkan Yanar ve Burak Fındıkçı yer alıyor. 29 Aralık'ta prömiyer yapan oyun sahnelenmeye devam ediyor.

2017'de Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları'nda Oğuz Utku Güneş'in yönetmenliğinde sahnelenmeye başlanan oyun 17 Mayıs'ta prömiyer yapmıştır. 2017-18 sezonunda da oynanmaya devam eden oyun, 28 - 29 Mart tarihlerinde Devlet Tiyatroları Sabancı Uluslararası Tiyatro Festivali kapsamında seyirciyle buluştu.