Hayastani Ankahutyan Gavat

Hayastani Ankahutyan Gavat, Ermenistan Kupası ya da resmî adıyla Ermenistan Bağımsızlık Kupası (), Sovyet Döneminde Ermenistan SSC Kupası olmuş; günümüzde Ermenistan Futbol Federasyonu tarafından 1992 yılından beri düzenlenen ulusal kupa organizasyonudur. Ülkesinde düzenlenen futbol turnuvaları arasında Bardzraguyn humb'ın ardından Ermenistan'daki en önemli ikinci futbol turnuvası konumundadır. Kupayı kazanan takım 1999 yılına kadar UEFA Kupa Galipleri Kupası'na, 2021 yılına kadar UEFA Avrupa Ligi'ne, 2021'den itibaren UEFA Avrupa Konferans Ligi'ne birinci ön eleme turundan itibaren katılmaya hak kazanır. Şimdiye kadar düzenlenmiş 30 sezonda Kupayı en fazla Pyunik (8) kez kazanmıştır.

Hayastani Ankahutyan Gavat, 1939 - 1991 yılları arasında Sovyetler Birliği'nde bölgesel bir turnuva şeklindeydi ve Kubok SSSR elemeleri olarak kabul edilirdi.

Sovyet Dönemindeki Kupa Ermenistan SSC Kupası ismiyle ilk kez 1939 yılında, son kez ise 1989 yılında düzenlenmiştir. II. Dünya Savaşı sebebiyle 4 yıl - 1941 - 1947 yılları arasında bu turnuva düzenlenmedi. 1947, 1990 - 1991 yılları arasında ise oynanmadı. 1939 yılında düzenlenmiş ilk Hayastani Ankahutyan Gavatnda Dinamo Leninakan şampiyon olarak tarihe geçmiştir. 1989 yılında ise Sovyet Dönemi Hayastani Ankahutyan Gavatnın sonuncusu düzenlenmiş ve Almast Erivan son şampiyon olarak tarihe geçmiştir. Sovyet Döneminde Hayastani Ankahutyan Gavat toplam 46 kez düzenlenmiştir. Çempionat SSSR Po Futbolu'da yarışan takımlar bu turnuvaya katılmamıştır. Örneğin, Ararat katıldığı Kubok SSSR'nda 1973 yılındaki finalde Dinamo Kyiv takımını yenerek şampiyonu olup; 1975 yılında da bu başarısını yineleyerek finalde diğer bir Ukrayna ekibi, Zorya Luhansk takımını yenmiş ve yeniden SSCB Kupası'nı kazanmıştı.

Sovyet Dönemi bitdikden sonra ülkenin bağımsızlığını kazanması ile Hayastani Ankahutyan Gavat bölgesel bir turnuva şeklinden tam bir ülke turnuvası şekline dönüştü. 18 Ocak 1992 tarihinde Ermenistan Futbol Federasyonu kuruldu ve aynı yılda da Ermenistan Futbol Federasyonu tarafından bu turnuvanın ilki düzenlendi ve Ermenistan'ın başkenti Erivan'daki Hrazdan Stadyumunda yapılan final maçında Banants (Kotayk) AOSS (Erivan) ile karşılaştı. 3,347 seyircinin izlediği maçta AOSS (Erivan) takımını Banants (Kotayk) 2 - 0'lık sonuçla yenerek, ilk Bağımsız Hayastani Ankahutyan Gavatnı kazanan takım olarak tarihe gecti. 1992 yılında yapılmış ilk turnuva 4 Nisanda başlanmış ve 28 Mayıs günü oynanan Final maçı ile sona yetmiştir.

Bu kupada adeta bir sezon ilkbahardan sonbahara kadar sürmektedir. Ama 1995-1996, 1996-1997 ve 2011-2012 sezonları sonbahardan ilkbahara kadar düzenlenmiştir. Şu an devam eden 2012-2013 sezonunun da sonbahardan ilkbahara kadar düzenlenmesi planlanmıştır.

Elemeli kupa statüsünde oynanır. Takımlar birbirleriyle rastgele eşleşir. Her eşleşme için ilk olarak seçilen takım ilk maçta ev sahibi olur. Finaller geleneksel olarak Erivan'da yapılır. Şimdiye kadar düzenlenmiş 21 final maçından 18 maç Erivan'da yapılmıştır. Gerektiği durumlarda uzatmalar ve penaltı atışlarına geçilir. 2001 ve 2004 finallerinde kazananı penaltı atışları belirlemiştir.

Ayrıca, 1997 yılından itibaren Hayastani Ankahutyan Gavat şampiyonu ile Bardzraguyn humb şampiyonu arasında her sene Ermenistan Süper Kupası oynanmaktadır. İki kupayı da aynı takımın kazanması durumunda Hayastani Ankahutyan Gavat şampiyonu olan takım maçı Bardzraguyn humb'ı ikinci sırada bitiren takım ile oynar. Bunun ilk örneği 1997 yılında görülmüştür.

UEFA ülkelerinin kupa şampiyonlarının tamamında olduğu gibi, Hayastani Ankahutyan Gavat şampiyonları bir sonraki sezon UEFA Avrupa Konferans Ligi'ne (daha önce UEFA Avrupa Ligi) katılmaya hak kazanır. Eğer kupa şampiyonu Bardzraguyn humb'daki başarısından dolayı UEFA Şampiyonlar Ligi'ne katılacaksa, kupa finalisti UEFA Avrupa Konferans Ligi biletini alan takım olur. Özellikle çifte kupa ile sezonu tamamladığından bu durum yaşanır. Pyunik (Erivan) 1996, 2002, 2004, 2009, 2010 sezonlarını, Tsement (Ararat) 1998 sezonunu çifte kupayla kapatmışlardır.