İguana Geceleri (film)

İguana Geceleri 1964 ABD yapımı psikolojik dramatik filmdir. Özgün adı The Night of the Iguana olan film 18 Mart 1968'de Türkiye'de sinemalarda gösterime girmişti. Filmin Türkiye'de Ateşli Geceler adıyla da gösterilmiş olduğuna dair bazı kayıtlar vardır.

Senaryosunu Anthony Veiller'in John Huston'la birlikte, Tennessee Williams'ın 1961'de yazdığı aynı adlı oyunundan uyarlayıp yazdıkları filmi John Huston yönetmiş, önemli rollerinde Richard Burton, Ava Gardner, Deborah Kerr, Sue Lyon ve Skip Ward oynamışlardır. Müzikleri Benjamin Frankel 'e ait olan filmin yapımcısı da John Huston'dır.

Film 1965 yılında "en iyi yardımcı kadın oyuncu", "en iyi sanat yönetimi" ve "en iyi sinematografi" dallarında Oscar'a aday gösterilmiş, "en iyi kostüm - siyah beyaz" dalında bu ödülü almıştı.

Film, 1940'ların Meksika'sında geçer. Filmin baş karakteri, eski papaz, yeni turist rehberi Dr. T.Lawrance Shannon (Richard Burton)'dır. ABD'nin Virginia eyaletinde görevli iken kendi deyimi ile "çok çok genç yaşta bir papaz okulu öğretmeni" ile uygunsuz ilişki kurduğu için aforoz edilmiştir. Artık Texas'ta bulunan "Blake Tours" için turist rehberliği yapan Shannon bir grup din okulu öğretmenini Meksika'nın Puerto Vallarta bölgesine getirir. Bu yolculuk sırasında grubun başkanı Judith Fellows (Grayson Hall) tarafından on yedi yaşındaki yeğeni Charlotte Goodall (Sue Lyon)'ı baştan çıkarmaya çalışmakla suçlanır -gerçekte durum tam tersinedir- ve işten kovulur. Bir umutsuzluk anında da Shannon tur otobüsünün içindeki yolcularla birlikte kaçırarak dobra bir kadın olan Maxine Faulk (Ava Gardner)'un sahibi olduğu Mismaloya'daki Costa Verde Oteli'ne getirir. Kadınlara ve alkole olan zaafı yüzünden Shannon adeta bir ipin ucunda debelenmektedir, tıpkı Maxin'in yardımcılarının yakalayıp boyunlarından iple bağladıkları iguanaların debelendikleri gibi. Shannon alkol, umutsuzluk ve cinnet dolu bir geceyi, önce gezgin ressam Hannah Jelkes (Deborah Kerr)'in öğütleri ve himayesi, sonra Jelkes'in büyükbabası Nonno (Cyril Delevanti)'nun şiirleri, nihayetinde de Maxine'in göstermekten esirgemediği dostluğu sayesinde atlatmayı bilir.

Küçük bir din okulunun çalışanları olan bir grup orta yaşlı kadının tur rehberliğini yapan rahip Shannon (Richard Burton), grubun lideri Bayan Fellowes'in (Grayson Hall) sorumluluğuna verilmiş olan alımlı, seksi bir lolita olan yeğeni Charlotte'un (Sue Lyon) ısrarlı sataşmaları sonucunda başı iyice belaya girer. Örtülü bir lezbiyen olan Bn.Fellowes bu duruma öfkelenerek Shannon'u mahvedeceğini açıkça ilan eder. Shannon, Bn.Fellowes'in patronunu arayarak kendisini kovdurmasını önlemek için otobüsü Meksika körfezinde Fred isminde eski bir arkadaşının işlettiği ucuz ve telefonu olmayan (ki yanılıyordur, telefonu vardır) bir otele kaçırır. Buraya geldiklerinde Shannon, arkadaşı Fred'in ölmüş olduğunu ve otelin şimdi Fred'in güzel ve seksi dul eşi Maxine Faulk (Ava Gardner) tarafından işletildiğini öğrenir. Bir sinir krizinin eşiğinde, bir yandan kendisinden nefret eden turistleri diğer yandan da Maxine'i idare etmeye çalışırken otele şair büyükbabası Nonno (Cyril Delevanti) ile gelen bakire güzel, gezgin ressam Nantucketli Hannah Jelkes'e (Deborah Kerr) tutulur. Hannah ve büyükbabasının paraları yoktur fakat Shannon, Maxin'i yine de onlara bir oda vermesi için ikna eder. Zorlu geçen buhranlı bir gecede genç kız Shannon'a yine zor anlar yaşatır. Cinnet geçiren Shannon'u Maxine'in yardımcıları hamağa bağlarlar. Hamağa bağlı iken Hannah'ın ona içirdiği haşhaş çayı ve bir vaiz gibi içten nasihatleri onu sakinleştirir. Shannon ve Hannah arasında oluşan bağ Maxine'i umutsuzluğa sürükler. Şimşeklerle dolu fırtınalı bir gecede büyükbaba ölür. Ertesi gün her şey aniden durulur.

Tennessee Williams bu oyunu 1961'de yazmıştı (Penguin Yayınları'ndan o yıl çıktı). Aynı yılın 28 Aralığında da New York Royale Tiyatrosunda sahnelenmişti. O zaman Shannon rolünü Patrick O'Neal, Maxine rolünü de Bette Davis üstlenmişlerdi.

Ücra bir mekanda yapılan çekimlerin yarattığı gerilimi hafifletmek için çekimler başlamadan yönetmen John Huston tüm oyunculara birer altın kaplama tabanca ve üzerinde oyuncuların isimlerinin yazıldığı kurşunlardan vermiştir. Böylelikle oyuncular birbirlerini öldürmeye karar verirlerse adlarının yazılı olduğu kurşunları kullanabileceklerdir. Film bittiğinde bu yöntemin işe yaradığı anlaşılmış, ekip arasında önemli bir sürtüşme yaşanmamıştır.

Deborah Kerr'ın de 16 Ekim 2007'de ölmesi ile dört başrol oyuncusundan bugün için (Haziran 2009) sadece 1946 doğumlu Sue Lyon hayattadır.

Tennessee Williams'ın sinemaya uyarlanmamış eseri yok gibidir. Adeta Freud'un tiyatrodaki takipçisi olan Williams'ın karakterlerinin ortak özellikleri cinsel saplantlarının esiri, sinirli, gergin, dengesiz kişiler olmalarıdır. Eserleri de genellikle bir "karakter çalışması" özelliği taşır.