Gotlar Savaşı (376-382)

376 ve 382 yılları arasında Doğu Roma İmparatorluğu'na karşı yapılan Gotlar Savaşı ve özellikle Hadrianapolis Muharebesi, Roma İmparatorluğu tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak görülür ve Batı Roma İmparatorluğu'nun nihai yıkılışında önemi hala tartışılsa da Batı Roma İmparatorluğu'nun çöküşünü gören ertesi yüzyılda gerçekleşecek bir dizi olayın ilkidir. Roma İmparatorluğu ile yapılan birçok Got Savaşlarından biriydi.

376 yazında Hunlardan kaçarak sığınma talep eden çok sayıda Got, Roma İmparatorluğu'nun sınırı olan Tuna'ya geldi. Fritigern ve Alavivus liderliğindeki Tervingler ve Alatheus ve Saphrax liderliğindeki Greuthungi olmak üzere iki grup vardı. Eunapius, siviller de dahil olmak üzere sayılarının 200.000 olduğunu belirtiyor, ancak Peter Heather, Tervinglerin toplamda yalnızca 10.000 savaşçıya ve 50.000 kişiye sahip olabileceğini ve Greuthungi'nin de aynı büyüklükte olabileceğini tahmin ediyor. Cambridge Antik Tarihi, yaklaşık 90.000 kişi olarak modern tahmin verir.

Gotlar, Doğu Roma imparatoru Valens'e elçiler göndererek, halklarını İmparatorluk içine yerleştirmek için izin istediler. İmparator Antakya'da, Ermenistan ve İberya'nın kontrolü için Sasani İmparatorluğu'na karşı bir sefer hazırlığında olduğundan, gelmeleri biraz zaman aldı. Kuvvetlerinin büyük bir kısmı doğuda, Tuna'dan çok uzakta konuşlanmıştı. Eski kaynaklar, Valens'in Gotların ortaya çıkmasından memnun olduğu konusunda hemfikirdir çünkü bu, düşük maliyetle yeni askerler elde etme fırsatı sunuyordu. Valens, Doğu sınırında harekete geçmeye kararlı olduğundan, çok sayıda barbarın ortaya çıkması, Balkanlar'daki iskelet gücünün sayıca üstün olduğu anlamına geliyordu. Valens, Tervinglere imparatorluğa girme izni verdiğinde tehlikeyi anlamış olmalı ve onlara verdiği şartlar oldukça elverişliydi. Bu, barbar kabilelerin ilk yerleşimi değildi; olağan yol, bazılarının orduya alınması ve geri kalanının küçük gruplara ayrılması ve İmparatorun takdirine bağlı olarak imparatorluk genelinde yeniden yerleştirilmesiydi. Bu, birleşik bir tehdit oluşturmalarını engelleyecek ve onları daha büyük Roma nüfusu içinde asimile edecekti. Tervingler ile yapılan anlaşma, yerleşim yerleri olan Trakya'yı seçmelerine ve bir arada kalmalarına izin verilmesi nedeniyle farklıydı. Müzakereler sırasında Tervingler, Hıristiyanlığa geçme isteklerini de ifade etti. Greuthungi'ye gelince, Roma ordusu ve deniz kuvvetleri nehri kapattı ve geçişlerini engelledi.

Tervinglerin muhtemelen Durostorum kalesinden veya yakınından geçmesine izin verildi. Romalılar tarafından kayıklarda, sallarda ve içi boş ağaç gövdelerinde taşındılar; Ammianus Marcellinus'a göre, "Roma devletini gelecekte yok edecek hiçbir kişinin, ölümcül bir hastalığa yakalanmış olsa bile geride bırakılmaması için özen gösterildi". Buna rağmen nehir yağmurla kabardı ve çoğu boğuldu. Gotların silahlarına el konulacaktı, ancak sorumlu Romalılar rüşvet kabul ettiğinden, Romalılar gelen tüm savaşçıları kontrol edecek insan gücüne sahip olmadığından veya Roma ordusuna alınan savaşçıların kendi silahlarına ihtiyacı olacağından, birçok Gotun silahlarını almalarına izin verildi. Romalılar, toprak tahsisinin başlamasını beklerken Tervingleri Aşağı Mœsia'da Tuna'nın güney kıyısına yerleştirdiler. Bu arada Roma devleti onlara yiyecek sağlayacaktı.

Bu kadar küçük bir alandaki pek çok insan yiyecek kıtlığına neden oldu ve Tervingler açlıktan ölmeye başladı. Roma lojistiği muazzam sayılarla baş edemedi ve Lupicinus'un komutası altındaki yetkililer, yiyeceklerin çoğunu Gotların eline geçmeden önce sattılar. Çaresiz, Got aileler, çocuklarının çoğunu köpek başına bir çocuk fiyatına köpek eti için Romalılara köle olarak sattı.

Bu muamele Terving Gotlarının isyan etmesine neden oldu ve Lupicinus onları güneye, bölge karargahı olan Marcianopolis'e taşımaya karar verdi. Lupicinus, güneydeki yürüyüşü korumak için Tuna'yı koruyan Roma birliklerini geri çekmeye zorlandı, bu da Greuthunglerin derhal Roma topraklarına geçmesine izin verdi. Tervingler daha sonra Greuthunglerin yetişmesine izin vermek için yürüyüşlerini kasıtlı olarak yavaşlattı. Tervingler Marcianopolis'e yaklaşırken, Lupicinus, Fritigern, Alavivus ve küçük bir grup hizmetkarını onunla birlikte şehir içinde yemek yemeye davet etti. Gotların büyük bir kısmı, Roma birlikleriyle şehir arasında, biraz uzakta kamp kurmuştu. Romalı askerlerin ısrarla Gotların kasabanın pazarından erzak almasına izin vermemesi nedeniyle çatışma çıktı ve birkaç Romalı asker öldürüldü ve soyuldu. Got liderlerle ziyafette otururken haberi alan Lupicinus, Fritigern ve Alavivus'un rehin alınmasını ve hizmetlilerinin idam edilmesini emretti. Dışarıdaki Gotlara cinayet haberi geldiğinde, Marcianopolis'e saldırmaya hazırlandılar. Fritigern, Lupicinus'a durumu sakinleştirmenin en iyi yolunun, halkına yeniden katılmasına izin vermek ve onlara hala hayatta olduğunu göstermek olduğunu tavsiye etti. Lupicinus kabul etti ve onu serbest bıraktı. Kaynaklarda Alavivus'tan bir daha bahsedilmemektedir ve akıbeti bilinmemektedir.

Gecenin kaosundan ve önceki aşağılamalardan sağ kurtulan Fritigern ve Tervingler, anlaşmayı bozma ve Romalılara karşı isyan etme zamanının geldiğine karar verdiler ve Greuthungler hemen onlara katıldı. Fritigern, Gotları Marcianopolis'den İskitya'ya doğru götürdü. Lupicinus ve ordusu onları şehirden takip etti, Marcianopolis Muharebesi'nde savaştı ve yok edildi. Tüm kıdemsiz subaylar öldürüldü, askeri sancakları kayboldu ve Gotlar ölü Romalı askerlerden yeni silahlar ve zırhlar aldı. Lupicinus hayatta kaldı ve Marcianopolis'e kaçtı. Tervingler daha sonra bölgeye baskın düzenledi ve yağmaladı.

Romalılar tarafından askere alınan küçük bir Got kuvveti, kendileri de Got olan Sueridus ve Colias'ın komutası altında Hadrianapolis'de garnizonda bulunuyordu. Olayların haberini aldıklarında, "kendi refahlarını en önemli şey olarak kabul ederek" yerlerinde kalmaya karar verdiler. Got bir isyana bu kadar yakın olan Got kontrolü altındaki bir Roma garnizonuna sahip olmaktan korkan İmparator, Sueridus ve Colias'a doğuya, Hellespontus'a yürümelerini emretti. İki komutan yolculuk için yiyecek ve para, ayrıca hazırlık için iki günlük bir erteleme istedi. Daha önce banliyödeki villasını yağmaladığı için bu garnizona kızan yerel Romalı yargıç, şehirdeki insanları silahlandırdı ve onları garnizona karşı kışkırttı. Kalabalık, Gotların emirlere uymasını ve derhal ayrılmasını talep etti. Sueridus ve Colias komutasındaki adamlar başlangıçta hareketsiz kaldılar, ancak kalabalığın lanetleri ve ok yağmuruna tutulduklarında, saldırıp birçok kişiyi öldürdüler. Got garnizon şehri terk etti ve Fritigern'e katıldı ve Gotlar Hadrianapolis'i kuşattı. Ancak kuşatma yapacak ekipman ve deneyime sahip olmadıkları ve birçok adamlarını oklar yüzünde kaybettikleri için şehri terk ettiler. Fritigern artık "duvarlarla barışı koruduğunu" ilan etti. Gotlar, zengin ve savunmasız kırları yağmalamak için bir kez daha dağıldılar. Tutsaklar ve Romalı hainler kullanılarak Gotlar gizli istiflere, zengin köylere ve benzeri yerlere götürüldü.

Roma topraklarındaki çeşitli köleler, madenciler ve mahkumlar ile beraber birçok Got, Fritigern'e katıldı. Müstahkem kasabalardaki Roma garnizonları direndi ama onların dışındakiler kolay birer avdı. Gotlar, Roma kırsalından yağmalanan tüm ganimetleri ve malzemeleri depolamak için geniş bir yük katarı yarattılar ve katlandıkları şey için Roma halkına karşı büyük bir öfke beslediler. Açlıktan ölmek üzere olan mülteciler olarak yola çıkanlar, güçlü bir orduya dönüşmüştü.

Antakya'daki üssünden durumun ciddiyetini artık anlayan Valens, general Victor'u Sasanilerle acil bir barış müzakeresi yapması için görevlendirdi. Doğu Roma ordusunu da Trakya'ya nakletmeye başladı. Ana ordu seferber olurken, Traianus ve Profuturus komutasında bir ileri kuvvet gönderdi. Valens ayrıca yardım içinortak imparator ve yeğeni Batı Roma imparatoru Gratianus'a ulaştı. Gratianus, Haemus dağlarından batı geçitlerini askerleriyle birlikte korumak için come homelorum Ricomer ve come rei militaris Frigeridus'u göndererek bu talebe yanıt verdi. Amaç, Gotların batıya doğru yayılmasını engellemek ve iki gücün eninde sonunda Doğu Roma ordusuna katılmasını sağlamaktı. Bu devasa birlik hareketleri ve Batı'nın işbirliği, Gotların oluşturduğu ciddi tehdide işaret ediyordu.

Traianus ve Profuturus öncü Ermeni birlikleri ile geldiler, ancak Panoniyen ve alplerin ötesinden geleb yardımcı birliklerine liderlik eden Frigeridus guttan hastalandı. Gratianus'un lordluk ordusundan bir kuvvetin bir bölümüne liderlik eden Ricomer, muhtemelen Marcianopolis'de, diğer liderlerin karşılıklı rızasıyla birleşik kuvvetlerin komutasını aldı. Gotlar, Haemus dağlarının kuzeyine çekildiler ve Romalılar çarpışmak için harekete geçti. Ad Salices ("Söğütler") adlı bir yerde, Ad Salices Muharebesi'ni yaptılar. Romalılar sayıca üstündü ve savaş sırasında sol kanatları çökmeye başladı. Ancak aceleci takviyeler ve Roma disiplini ile durum düzeltildi. Muharebe, karşıt orduların savaşı bırakıp sahayı terk ettiği gün batımına kadar sürdü. Gotlar, savaşı kanlı bir beraberlikle bırakarak Araba kalesine çekildiler. Savaş alanında öldürülen Profuturus da dahil olmak üzere her iki taraf da ağır kayıplar verdi.

Muharebeden sonra Romalılar Marcianopolis'e çekildiler ve Fritigern Gotları, taşınmadan önce vagon kalelerinde yedi gün geçirdiler. Frigeridus, Farnobius komutasındaki bir yağmacı Got çetesini yok edip köleleştirdi ve hayatta kalanları İtalya'ya gönderdi. O sonbaharda Ricomer, gelecek yılki sefer için daha fazla asker toplamak üzere Galya'ya döndü. Bu arada Valens, Magister equitum Saturninus komutasındaki askerleri Traianus'a katılmaları için Trakya'ya gönderdi. Saturninus ve Traianus, Gotları engellemek için Haemus geçitlerinde bir dizi kale inşa ettiler. Romalılar, kışın sertliği ve açlıkla düşmanı zayıflatmayı ve ardından Fritigern'i işini bitirmek için Haemus dağları ile Tuna arasındaki düzlüklerde açık savaşa çekmeyi umuyorlardı. Bir kez daha aç ve çaresiz kalan Gotlar geçitleri geçmeye çalıştı ama her seferinde geri püskürtüldü. Fritigern daha sonra gücünü artırmak için paralı Hunlar ve Alanların yardımına başvurdu. Artık onlara karşı geçişleri elinde tutamayacağını anlayan Saturninus, ablukayı terk etti ve geri çekildi. Böylece Gotlar, Rodop Dağları'ndan ve Hellespont'a kadar uzanan topraklarda yeniden baskın yapmalarının önünde engel kalmadı.

Yeni müttefikleri Hunlar ve Alanlar'ın da katıldığı Gotlar, ganimet aramak için güneye gittiler ve Deultum şehrinin yakınında, Doğu Roma ordusunun ve şehrin çoğunu yok etiikleri Dibaltum Muharebesi'ni kazandılar. Barzimeres, tribunum scutariorum (Muhafızlar Komutanı) öldürüldü ve Equitius, cura palatii (Saray Mareşali) yakalandı. Gotlar, general Frigiderus'a saldırmak için Augusta Trajana'ya yürüdüler, ancak gözcüleri işgalcileri tespit etti ve Frigiderus hemen İlirya'ya çekildi, ancak şehir de yok edildi. Equitius daha sonra esaretten kaçmayı başardı.

Bu bölgede bulunan ve bu döneme tarihlenen arkeolojik buluntular, terk edilmişlik ve kasıtlı yıkım izleri taşıyan Roma villalarını ortaya koymaktadır. Yıkım, Valens'i Mœsia ve Scythia halkları üzerindeki vergileri resmi olarak düşürmeye zorladı.

Valens, Perslere pek çok taviz verdikten sonra nihayet Doğu cephesinden çekildi ve ordusunun çoğuyla 30 Mayıs 378'de Konstantinopolis'e geldi. Şehre girişi ona karşı küçük isyanlara neden oldu. Socrates Scholasticus'un Historia Ecclesiastica'sına göre, başkentin vatandaşları İmparator Valens'i savunmalarını ihmal etmekle, onları artık Konstantinopolis'i tehdit eden Gotların baskınlarına maruz bırakmakla suçladı ve onu geckmeye devam etmek yerine; işgalcilerle yüzleşmeye çağırdılar. Valens on iki gün sonra şehri terk etti ve ordusuyla birlikte 12 Haziran'da Konstantinopolis'in batısındaki imparatorluk villası Melanthias'a taşındı. Orada askerlerine moral vermek için maaş ve erzak dağıtıp konuşmalar yaptı.

Ad Salices'daki kanlı çekilişten Traianus'u sorumlu tutan Valens, Traianus'un rütbesini indirdi ve Doğu Roma ordusunu komuta etmesi ve organize etmesi için İtalya'dan gelen Sebastianus'u atadı. Sebastianus, ayrı Got baskın gruplarına saldırmak için İmparatorun kendi Scholae Palatinae'sinden kurulan küçük bir kuvvetle yola çıktı. Önce Hadrianapolis'e gitti ve başıboş dolaşan Gotlar o kadar korkuyordu ki, şehrin kapılarını ona açabilmesi için ikna edilmeye ihtiyacı vardı. Bundan sonra Sebastianus birkaç küçük zafer kazandı. Bir keresinde, Hebrus nehri boyunca uyuyan bir Got savaş grubunu pusuya düşürmek için akşama kadar bekledi ve çoğunu katletti. Ammianus'a göre Sebastianus'un geri getirdiği ganimet, Hadrianapolis'in elinde tutamayacağı kadar fazlaydı. Sebastianus'un başarısı, Fritigern'i baskın ekiplerini parça parça alınmamaları için Cabyle bölgesine geri çağırmaya ikna etti.

Batı Roma İmparatoru Gratianus, Valens'in ordusuna katılmak niyetindeydi ama Batı'daki olaylar onu alıkoydu. İlk olarak, Lentienses tarafından Şubat 378'de Gratianus'un mağlup ettiği Galya'ya bir istila oldu. Sonra Ren'in diğer yakasından barbarların yeni istilalar için hazırlık yaptığı uyarısında bulunan istihbarat geldi. Bu, Gratianus'u önleyici olarak nehri kendisi geçmeye ve Alamanları başarılı bir şekilde yenerek durumu kontrol altına almaya zorladı. Ancak bu zaman aldı ve Gratianus'un zaferlerini ve yakında gelişini ilan eden bir mesaj göndermesi Ağustos ayını buldu. Haziran ayından beri Batı Roma ordusunu sabırsızlıkla bekleyen Valens, yeğeninin ve Sebastianus'un ihtişamını kıskanıyordu, bu yüzden Gotların güneye, Hadrianapolis'e doğru ilerlediklerini duyunca Valens ordusunu harekete geçirip; onları uzaklaştırmak için oraya yürüdü. Romalı keşif, yanlışlıkla, Nika yakınlarında baskın yaparken görülen Gotların yalnızca 10.000 savaşçı olduğunu bildirdi. 7 Ağustos civarında Ricomer, Batı ordularının yetkin muhafızları ve yeni bir mesajla Batı'dan döndü: Gratianus, Hadrianapolis'e giden Succi geçidine yaklaşıyordu ve amcasına onu beklemesini tavsiye etti. Valens konuyu karara bağlamak için bir savaş konseyi çağırdı. Ammianus'a göre Sebastianus, Gotlara acil bir saldırı yapılmasını savundu ve Victor, Gratianus'u beklemesi konusunda uyardı. Eunapius'a göre Sebestianus beklemeleri gerektiğini söyledi. Her halükarda, konsey ve Valens, kolay zaferin geleceğine dair saray pohpohlayıcılarının kışkırtmasıyla hemen saldırmaya karar verdiler.

Gotlar, 8 Ağustos gecesi bir Hıristiyan rahibin önderliğindeki elçileri müzakere için Romalılara gönderdiler. Onlarla birlikte Fritigern iki mektup gönderdi. İlki, Gotların yalnızca Trakya'da topraklar istediğini ve karşılığında Romalılarla ittifak kuracaklarını şart koşuyordu. Valens'e özel olarak gönderilen ikinci mektup, Fritigern'in gerçekten barış istediğini, ancak Romalıların barışı kendi halkına uygulayabilmesi için seferin bitirilmesi gerektiğini söylüyordu. Valens teklifi reddettiği için Fritigern'in ciddi olup olmadığı bilinmiyor. 9 Ağustos sabahı Valens, hazinesini, imparatorluk mührünü ve sivil yetkilileri Hadrianapolis'de bıraktı ve Gotlarla çatışmak için kuzeye yürüdü. Öğleden sonra saat iki civarında Romalılar Got vagon kalesinin görüş alanına girdiler. Romalıların aksine, Gotlar iyi dinlenmişti ve iki taraf da savaş düzenine girdi. Fritigern daha fazla barış elçisi gönderdi ve çoktan Got ana gövdeden ayrılan Alatheus ve Saphrax komutasındaki Greuthungi süvarilerinin yardımına göndermişti. Bunlar, Romalı izciler tarafından fark edilmeden beklediler.

Doğu Roma ordusu sıcak yaz güneşi altında susuz kaldı ve Gotlar, Roma oluşumlarına duman ve kül üflemek için ateşler yaktı. Valens barış teklifini yeniden değerlendirdi ve Ricomer'ı Fritigern ile görüşmesi için göndermeye hazırlanırken, iki Romalı seçkin Scholae Palatinae birimi, Cassio komutasındaki Scutarii ve Bacurius komutasındaki Sagittarii, Gotlarla emir almadan çatışmaya girdi. Bu, Hadrianapolis Muharebesi'ni başlamaya zorladı. Ordular çatışmaya girerken, Greuthungi ve Alan süvarileri geldi ve savaşı Gotların lehine çevirdi. Roma'nın sol kanadı kuşatıldı ve yok edildi ve tüm hatlar boyunca Roma kuvvetleri için bir kan banyosuna dönüşen bir bozgun başladı. O kadar sıkışıklardı ki manevra yapamıyorlardı ve bazıları kollarını hiç kaldıramıyordu. Çok azı kaçmayı başardı.

Ricomer, Victor ve Saturninus kaçarken Sebastianus, Traianus, tribune Aequitius ve otuz beş kıdemli subay öldürüldü. Doğu Roma ordusunun üçte ikisi sahada ölü yatıyordu. İmparatorun kendisine ne olduğu konusunda çelişkili hikayeler vardır. Biri, yaralandığını ve bazı adamları tarafından savaş meydanından bir çiftlik evine sürüklendiğini iddia eder. Gotlar ona yaklaştılar ve oklarla vuruldular, bu da Gotların onu İmparator içerideyken yakmasına neden oldu. Diğer anlatım, Valens'in ordusuyla sahada çatışmada öldürüldüğünü belirtir. Her ne olduysa, cesedi asla bulunamadı.

İnanılmaz zaferlerinden güç alan Gotlar, Hadrianapolis'i kuşattı ama şehir direndi. Duvarları güçlendirildi, kapıların arkasına devasa taşlar yerleştirildi ve saldırganların üzerine oklar, taşlar, ciritler ve toplar yağdırıldı. Gotlar adamlarını kaybettiler ama ilerleme kaydedemediler. Bu yüzden hileye başvurdular: Bazı Romalı hainlere Gotlardan kaçıyormuş gibi yapmalarını ve şehre sızmalarını emrettiler, burada vatandaşlar yangınları söndürmekle meşgulken Gotların savunmasız duvarlara saldırmasına izin vermek için ateş yakacaklardı. Plan işe yaramadı. Romalılar hainleri şehre aldılar ama hikayeleri uyuşmayınca hapse atıldılar ve işkence gördüler. Tuzağı itiraf ettiler ve başları kesildi. Gotlar başka bir saldırı başlattı ama o da başarısız oldu. Bu son yenilgiyle Gotlar pes etti ve uzaklaştılar. Bazı Hunlar ve Alanlarla birlikte önce Perinthus'a, sonra Konstantinopolis'e gittiler. Orada, şehrin Arap garnizonunun yardımıyla küçük Konstantinopolis savaşında savuşturuldular. Bir anda, sadece peştemal giymiş bir Arap, Gotların üzerine atıldı, boğazlarından birini kesti ve kanını emdi. Bu, Gotları dehşete düşürdü ve şehrin muazzam boyutu ve duvarlarıyla birleşince, kırsal bölgeyi yağmalamak için bir kez daha ilerlemeye karar verdiler.

Valens ölünce, Doğu Roma İmparatorluğu bir İmparator olmadan yönetilmek zorunda kaldı. Doğu'nun Magister militumu Julius, Doğu Roma İmparatorluğu'nun başka yerlerindeki Got nüfustan, hem sivillerden hem de İmparatorluk genelindeki ordu birimlerinde görev yapan Gotlardan korkuyordu. Hadrianapolis olaylarından sonra Fritigern ile ittifak kurarak krizi daha da fazla eyalete yayabildiler. Bu nedenle Julius, sınıra yakın Gotları bir araya getirip katlettirdi. 379'a gelindiğinde, iç bölgelerdeki katliamların haberi Gotlara ulaştı ve özellikle Küçük Asya'da bazıları isyan çıktı. Romalılar isyanları bastırdı ve bu yerlerde hem masum hem de suçlu Gotları da katlettiler.

379 ile 382 yılları arasındaki Gotlar Savaşı olayları için çok az kaynak vardır ve anlatımlar, özellikle I. Theodosius'un yeni Doğu Roma İmparatoru olarak yükselişiyle ilgili olarak daha da kafa karıştırıcı hale gelir. Hispania'da doğan Theodosius, başarılı bir generalin oğluydu. Dux Mœsiae olarak 374'te Doğu Balkanlar'da Sarmatlara karşı sefer düzenledi. Batı Roma İmparatoru I. Valentinianus'un ölümünün ardından babasının saray entrikalarına kurban gitmesinin ardından Theodosius, İspanya'daki mülklerine çekilmeye karar verdi. Neden Doğu'ya geri çağrıldığı ise bir muammadır. Belki de askeri deneyimi ve herhangi bir yeni imparatorda buna olan kritik ihtiyaç bir rol oynadı. Görünüşe göre Theodosius, dux Mœsiae olarak görevini geri aldı. 378'in sonlarında Gotlara karşı seferber olmuş olabilir. 19 Ocak 379'da Theodosius imparator ilan edildi. Kaynaklar bunun nasıl olduğu konusunda sessizdir. Gratianus'un Theodosius'un yükselişini kendisi mi yoksa Doğu'da hayatta kalan ordusu mu başlattığı, Gratianus'u Theodosius'u meslektaşı olarak kabul etmeye zorladı, bilinmiyor. Sebep ne olursa olsun Gratianus, Theodosius'u ortak imparatoru olarak kabul etti, ancak Alemanni ile ilgilenmek için hemen Batı'ya gitti. Gratianus, Theodosius'a, Daçya ve Makedonya'nın Batı imparatorluk piskoposluklarının kontrolünü vermesi dışında, Gotlarla başa çıkması için çok az yardım teklif etti.

Theodosius, Selanik'teki karargahında yeni bir ordu kurmaya başladı. Çiftçiler askere alındı ve Tuna'nın ötesinden barbar paralı askerler satın alındı. Çiftçilerin askere alınması büyük bir kızgınlık yarattı. Bazıları kendi parmaklarını kesti, ancak birçoğu, çalışanlarını orduya kaptırmaktan memnun olmayan toprak sahiplerinin yardımıyla saklandı veya firar etti. Theodosius, asker kaçaklarını saklayanları cezalandıran ve onları teslim edenleri ödüllendiren birçok sert yasayla karşılık verdi. Kendilerini sakat bırakanlar bile hâlâ Roma ordusuna girmeye zorlanıyordu.

Theodosius'un kendisi de bir Got olan generali Modares, Fritigern'e karşı küçük bir zafer kazandı. Bunun gibi küçük zaferler bile imparatorluk propagandacılar tarafından büyük ölçüde övüldü; önceki yetmiş yılın toplamının yarısına eşit zafer kutlamalarının kayıtları vardır. Theodosius'un zaferlere ihtiyacı vardı ve Got krizi ile uğraşıyor olarak görülmesi gerekiyordu.

380'de Gotlar ayrıldı. Greuthungi, Illyricum'a gitti ve Batı eyaleti Pannonia'yı işgal etti. Ne olduğu yine tartışmalı; ya Gratianus'un güçleri tarafından yenildiler ya da onları Pannonia'ya yerleştiren barışçıl bir anlaşma imzaladılar. Tervingler güneye Makedonya ve Teselya'ya gitti. Theodosius, yeni ordusuyla onları karşılamak için yürüdü, ancak güvenilmez barbarlar ve acemi askerlerle dolu ordu eriyip gitti. Barbar askerler Fritigern'e katıldı ve birçok Romalı firar etti. Zaferle Tervingler, bu yeni bölgedeki yerel Roma şehirlerini kendilerine haraç ödemeye zorlamakta serbest kaldılar. O zaman Batı Roma İmparatorluğu nihayet biraz yardım teklif etti. Pannonia'nın Got işgalini sona erdiren Gratianus, Theodosius ile Sirmium'da buluştu ve generalleri Arbogast ve Bauto'yu Gotları Trakya'ya geri götürmeye yardım etmeleri için yönlendirdi ve bunu 381 yazında başarıyla başardılar. Theodosius bu arada kaldığı Konstantinopolis'e gitti. Yıllarca süren savaşın, iki Roma ordusunun yenilgisinin ve devam eden çıkmazın ardından barış görüşmeleri başladı.

Ricomer ve Saturninus, Romalılar adına müzakereleri yürüttüler ve 3 Ekim 382'de barış ilan edildi. O zamana kadar Hadrianapolis'den Got komutanlar gitmişti; Antik tarihlerde Fritigern, Alatheus ve Saphrax'tan bir daha asla bahsedilmiyor ve nihai kaderleri bilinmiyor. Spekülasyonlar savaşta ölümden barışın bedeli olarak devrilmeye kadar uzanıyor.

Barışta Romalılar, Gotların genel liderini tanımadılar ve Gotlar sözde Roma İmparatorluğu'na dahil edildi. Romalılar foederati olarak onlarla askeri bir ittifak kazandılar: Gotlar Roma ordusuna alınacak ve özel durumlarda Romalılar için tam ordular kurmaya çağrılabilecekti. Geleneksel Roma uygulamasından farklı olan şey, Gotlara kendi yetkileri altında Roma İmparatorluğu içinde, İskit, Mœsia ve muhtemelen Makedonya eyaletlerinde topraklar verilmesi ve dağılmamalarıydı. Bu, kendi iç kanunları ve kültürel gelenekleri olan birleşik bir halk olarak bir arada kalmalarına izin verdi. Anlaşmayı imzalamak için Theodosius, Gotlara büyük bir ziyafet verdi.

Romalı bir hatip ve imparatorluk propagandacı olan Themistius, Gotların askeri olarak yenilemeyeceğini kabul ederken, barışı Gotları kendi taraflarına çeken ve onları çiftçi ve müttefik haline getiren Romalılar için bir zafer olarak sattı. Zamanla barbar Gotların, kendilerinden önceki barbar Galatlar gibi kararlı Romalılar olacağına inanıyordu.

Bu umutlara rağmen Gotlar Savaşı, Roma İmparatorluğu'nun hem imparatorluk sınırlarının dışında hem de sınırları içinde barbar halklarla başa çıkma biçimini değiştirdi. Terving Gotları artık İmparatorluk sınırları içinde birleşik bir halk olarak gerekirse güç kullanarak konumlarını Roma ile müzakere edebilecek ve kendilerini Vizigotlara dönüştürebileceklerdi. Zaman zaman Romalılara dost ve müttefik, bazen de düşman olarak hareket edeceklerdi. Roma'nın barbarlarla olan ilişkisindeki bu değişiklik, 410'da Roma'nın yağmalanmasına yol açacaktı.

Gotlar Savaşı, İmparatorluğun dinini de etkiledi. Valens bir Arius Hristiyanıydı ve Hadrianapolis'deki ölümü, Theodosius'un İznik Hristiyanlığını İmparatorluk için Hristiyanlığın resmi biçimi haline getirmesinin önünü açtı. Gotlar, birçok barbar halk gibi Arianizm'e döndüler.