Yüzer noktalar

Yüzer noktalar veya muşvolan, gözün normalde saydam olan vitröz sıvısı içinde bulunan bazen görünür ve hareket edebilen parçacıklardır. Her uçan cismin kendine özgü boyutu, şekli, koyuluğu, kırılma indisi ve hareket edebilme özelliği vardır. Bu cisimler aynı zamanda "muscae volitantes" (Latince: uçan sinekler) olarak adlandırılır. Vitre doğuştan tamamen saydamken, yaşlanmayla birlikte giderek kusurlar (aynı zamanda retinal bozukluk ve retina yırtılması, hasar alması gibi sebeplerinden ötürü de) ortaya çıkabilir. Çoğu insanın gözünde bulunan, en yaygın yüzen nokta türü, vitredeki dejeneratif değişiklikler sonucu oluşur. Bazı insanlar için rahatsız edici olabilen uçuşan cisimlerin algılanması miyodizopsi olarak adlandırılır. Ciddi vakalar dışında, sıklıkla tedavi edilmez. Günümüzde vitrektomi (cerrahi müdahale), lazer, ve ilaç tedavisi gibi tedavi yöntemleri bulunmaktadır.

Yüzen noktalar, retina üzerine düşen gölgelerinden ya da içlerinden geçen ışığın kırılmasından dolayı görünürler. Bu noktalar tek başlarına veya diğerleriyle birlikte bir yığın olarak kişinin görme alanında görünebilirler. Kişinin görme alanında yavaşça süzülen ve özellikle gözlerin hareket ettiği yönde hareket eden noktalar, iplikler veya "örümcek ağları" gibi şekillerde görünebilirler. Bu cisimler gözün içinde fiziksel olarak var olduklarından, optik yanılsamalar veya entoptik fenomen değillerdir. Yüzen noktalar, ışık çakmaları ve ışık izleri (palinopsia) gibi göz rahatsızlıkları ile bir arada görülebilir ve bu yönden görsel karıncalanma ile birbirine karıştırılmamalıdır.

Yüzen noktalar, gözün içinde yoğun bir sıvı ya da jel olan vitröz sıvısı içinde bulanan cisimciklerdir. Vitröz sıvısı gözün içinin çoğunluğunu dolduran jelimsi ve saydam bir maddedir. Gözün lens kısmının arkasındaki vitre boşluğunu doldurur ve gözün 4 optik öğesinden biridir. Böylece, yüzen noktalar, bu sıvının içinde gözün hareketlerini takip ederek yavaşça sürüklenirler. Bu noktalar, ilk kez fark edildiklerinde, kişi doğal olarak bu noktalara odaklanmaya çalışır. Fakat, yüzen cisimleri odak noktasına getirmek oldukça zordur, çünkü gözün hareketlerini takip ederek gözün odak noktasından kolaylıkla uzaklaşırlar. Yüzen noktalar, aslında gözün içinde sabit olmadıkları için beyin tarafından algılanırlar. Normalde gözün retina kısmında bulunan kan damarları da ışığı engellediği için görünürler, fakat beyin sinirsel adaptasyon sonucunda sabit görselleri uyarıları süzdüğü için bu damarları algılamaz.

Yüzen cisimler, özellikle boş bir yüzeye veya mavi gökyüzü gibi açık tek renkli bir alana bakıldığında belirgindir. Bu lekelerin çoğu, göz küresi hangi yönde yönlendirilirse yönlendirilsin, göz küresinin dibine doğru batma eğilimindedir; sırtüstü pozisyon onları görme merkezi olan "fovea" yakınında yoğunlaştırma eğilimindeyken, dokusuz ve eşit şekilde aydınlatılmış gökyüzü onları görmek için ideal bir arka plan oluşturur. Ayrıca, Gündüz gökyüzünün parlaklığı göz bebeklerinin büzülmesine neden olarak diyafram açıklığını düşürür, bu da yüzen noktaların daha az bulanık olmasını ve daha kolay görülmesini sağlar.

Doğumda oluşan uçuşan cisimler genellikle ömür boyu kalır, daha sonra ortaya çıkanlar ise haftalar veya aylar içinde kaybolabilir. Hastanelere başvurulan yaygın rahatsızlıklardan biridir ve çoğu insanda ciddi sorunlara neden olmazlar. 2002'de Birleşik Krallık'ta göz hastalıkları uzmanlarına yapılan bir anket, her göz uzmanına ayda ortalama 14 hastanın uçuş cisimler rahatsızlığı ile başvurduğu gösterdi. Ama yine de, uçuşan cisimler, retinal bozukluk ve retina yırtılması gibi ciddi rahatsızlıkların da belirtisi olabilir.