Katusha (şarkı)

Katusha (), "Katûša", "Katusha", "Katjuscha", "Katiusha" veya "Katjusha" olarak da tercüme edilen (Rusça: Екатерина, Ekaterina - Katherine), Sovyet halk temelli bir şarkı ve askeri marştır. Genelde halk şarkısı olarak bilinse de 1938 yılında Matvey İsaakoviç Blanter tarafından bestelenmiş sözleri ise Mikhail Isakovsky tarafından yazılmıştır. Şarkı ilk kez 28 Kasım 1938'de Vera Krasovitskaya, Georgy Vinogradov, Vsevolod Tyutyunnik tarafından ve Knushevitsky tarafından yürütülen bir orkestra ile seslendirilmiştir. Valentina Batishcheva tarafından yapılan şarkının ilk kaydı 1939'da yapılmıştır. Daha sonra şarkı Lidiya Ruslanova, George Vinogradov, Eduard Gil, Anna German, Dmitry Hvorostovsky ve diğer şarkıcılar tarafından seslendirildi. Bazı eleştirmenler Katyuşanın, İgor Stravinsky'nin 1937 yılında Chanson Russe şekline adapte ettiği Mavra (1922) adlı operasına benzer tonlar taşıması nedeniyle Blanter'in kompozisyonu olmadığını ifade ederler. 1938'de Matvey Blanter tarafından bestelenen Katyuşa, II. Dünya Savaşı sırasında vatansever bir şarkı olarak ün kazandı. Şarkı Sovyet halkı açısından savaş çabalarında topraklarına hizmet etmeleri ve savunmaları için ilham verdi. Rusya'da şarkı 1995'ten beri hala popülerliğini korumaktadır. Ayrıca şarkı, II. Dünya Savaşı'nda Kızıl Ordu tarafından kullanılan BM-8, BM-13 ve BM-31 "Katyusha" roketatarlarının takma adının kaynağıdır. Russian Reporter dergisi tarafından 2015 yılında yapılan bir sosyolojik çalışmanın sonucu olarak, Katyusha şarkısının, Rusya ve dünya klasikleri de dahil olmak üzere Rusya'daki en popüler şiirsel eserlerin popülerliği sıralamasında 13. sırada yer aldığı belirtilmiştir.

Şarkı Katyuşa adında bir kadını anlatmaktadır. Katyuşa sarp bir nehir kıyısında dururken, şarkısını uzaklarda vatanı için hizmet eden asker sevgilisine adamaktadır. Şarkının ana teması, asker sevgilisinin vatanını ve halkını koruyacağı ve bunun için kendisine minnettar olan Katyuşa'nın daima ona sadık kalacağı üzerinedir. Şarkının sözleri, birçok Sovyet erkeğinin Rusya'da Büyük Vatanseverlik Savaşı olarak anılan II. Dünya Savaşı'nda hizmet etmek için evini ve ailesini bıraktığı II. Dünya Savaşı sırasında savaş cephesinde yer aldığı süreç ile popüler bir vaziyet almıştır. Zira savaşa giden birçok Rus geri dönememiştir.

Sovyetler Birliği'nin II. Dünya Savaşı'na katılımı, Hitler'in Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı'na rağmen Polonya üzerine saldırı başlatması üzerine oldu. Ancak şarkının popülaritesi, Almanya'nın Sovyetler Birliği'ne karşı başlattığı Barbarossa Harekâtı'nın başlamasıyla artmaya başladı. Şarkı, Moskova'daki bir Sovyet sanayi okulundan kız öğrenciler tarafından, Nazi Almanyası'na karşı savaş cephesine giden askerlere atıfta bulunmak için söylendi. Şarkının ilk resmi performansı, Moskova Birlikler Evi Sütun Salonu'nda, 1938 sonbaharında Devlet Caz Orkestrası konserinde Valentina Batishcheva tarafından yapıldı. Şarkı o zamandan beri Lidiya Ruslanova, Georgi Vinogradov, Eduard Khil, Anna German, Ivan Rebroff, Dmitri Hvorostovsky, Iosif Kobzon, kontravör Vitas, Marina Devyatova ve Katya Ryabova, Elena Vaenga'nın düeti ve diğer ünlü şarkıcılar tarafından birçok kez söylenmiştir. Ayrıca "Katyusha" şarkısı Kızıl Ordu Korosu repertuvarının bir parçasıdır.