Janez Drnovšek

Janez Drnovšek (17 Mayıs 1950 – 23 Şubat 2008) Sloven liberal politikacı, Yugoslavya Başkanlık Konseyi başkanı (1989–1990), Slovenya başbakanı (1992–2002, 2000'de kısa bir ara) ve Slovenya cumhurbaşkanı (2002–2007).

Drnovšek Celje'de doğdu ve Zagorje ob Savi Belediyesi'nin küçük Kisovec kasabasında büyüdü. Babası Viktor (1925–2005) yerel maden şefi ve annesi Silva (1921–1976) ev hanımıydı. Drnovšek, 1973'te Ljubljana Üniversitesi'nden ekonomi derecesi ile mezun oldu. Bu arada bir Le Havre bankasında stajyer olarak çalıştı. 1975 yılında, 25 yaşında, bir inşaat şirketi olan SGP Beton Zagorje'de finans müdürü oldu. İki yıl sonra Kahire'deki Yugoslav büyükelçiliğinde bir yıllığına ekonomi danışmanı oldu.

1981'de yüksek lisans tezini savundu ve 1986'da Maribor Üniversitesi İktisat ve İşletme Fakültesi'nde tezini savundu. 1982'de, memleketi Slovenya'nın Merkez Sava Vadisi'ndeki Ljubljana Bank'ın yerel şubesinin başına geçti. 1986'da Slovenya Cumhuriyet Meclisi'ne ve ayrıca Yugoslav parlamentosunun Cumhuriyetler ve İller Odası'na delege seçildi.

2004 yasama seçimleri daha fazla değişikliği ve sağa doğru siyasi bir dönüşü getirdi. Yeni hükûmeti sağcı bir koalisyonun lideri olan Janez Janša kurdu. Slovenya'da, 1992'den sonra ilk kez cumhurbaşkanı ve başbakan birkaç aydan fazla bir süredir karşıt siyasi grupları temsil ediyordu. 2002-04 arasında, Başkan Drnovšek ile o zamanlar muhalefetin lideri olan Janez Janša arasındaki ilişki iyiydi ve birlikte çalışmanın ilk yılında büyük sorunlar ortaya çıkmadı.

Böbrek kanserine yakalanmış olan Drnovšek, görev süresinin başında kamuoyunun gözünden uzak durdu. 2005 yılının sonlarında yeniden ortaya çıktığında yaşam tarzını çoktan değiştirmişti: vegan olmuş, (meslektaşlarından biri televizyonda yayınlanan bir röportajda Pazar günü Maxi pazarında, Ljubljana'da bir pizzacıya yaptıkları ziyaretten bahsetti) başkentten kırsal kesime taşınmış ve parti siyasetinden tamamen çekilerek, Liberal Demokrasi içindeki donmuş üyeliğine son vermişti. Drnovšek'in siyasete yeni yaklaşımı, bir siyasi yorumcunun kendisine "Slovenyalı Gandhi" lakabını takmasına neden oldu.

Drnovšek ile hükûmet arasındaki ilişki hızla gerginleşti. Drnovšek'in Darfur ve Kosova'dakiler de dahil olmak üzere büyük dış çatışmaları çözmeyi amaçlayan dış politikadaki girişimleriyle anlaşmazlıklar başladı. Başlangıçta bu girişimlere Başbakan Janez Janša tarafından açıkça karşı çıkılmadı, ancak Drnovšek'in eski işbirlikçisi ve 2004 yılına kadar yakın siyasi müttefiki olan Dışişleri Bakanı Dimitrij Rupel tarafından eleştirildi. İkisi arasındaki büyük bir çatışma, Drnovšek'in Darfur ihtilafına müdahale etme girişimi üzerine 2006 yazında anlaşmazlık çıktığında meydana geldi.

Anlaşmazlıklar Ekim 2006'da, Drnovšek'in, komşuları onları yeniden yerleşmeye zorlayan Roman bir aile olan Strojanlar'a yönelik muameleyi alenen eleştirdiğinde, bu da onları polis denetimine ve hareket kısıtlamasına maruz bıraktığında, iç politika meselelerinden kaynaklandı. Ancak anlaşmazlıklar, görevdeki Mitja Gaspari'nin reddedilmesiyle başlayarak, parlamento çoğunluğunun Cumhurbaşkanının Slovenya Bankası Başkanlığı adaylarını defalarca reddetmesiyle anlaşmazlıklar arttı. Anayasa Mahkemesi yargıçları da dahil olmak üzere diğer devlet daireleri resmi adaylarının atanması konusundaki sürtüşme devam etti. Cumhurbaşkanının siyasi desteğinin kişisel dönüşümünden sonra zarar görmesine rağmen, anketler yine de giderek daha popüler olmayan bir hükûmete karşı Cumhurbaşkanının kamuoyu tarafından desteklendiğini gösterdi.

Cumhurbaşkanı, iktidar koalisyonunu kişisel yetkilendirmeler için gücünü kötüye kullanmakla suçlayarak hükûmetin politikalarına sert bir eleştiriyle tepki gösterdi ve o zamanki Başbakan Janez Janša'yı "olumsuz adamların lideri" olarak etiketledi.