2016 Dünya İslâm Alimleri Konferansı

Çeçenistan’ın başkenti Grozni’de 25-27 Ağustos 2016 tarihinde Çeçenistan Devlet Başkanı Ramazan Kadirov’un himayesinde ve Ezher Şeyhi Dr. Ahmed et-Tayyib’in başkanlığında, eden 200 Müslüman din âliminin katıldığı uluslararası bir toplantı düzenlendi.

Konferansda ise Ehl-i Sünnet’in ancak dört mezhebe mensup (Hanefî, Malikî, Şâfiî ve Hanbelî) olan ve inançta, Eş’ari ve Mâturîdî olan müslümanlardan oluştuğu ve selefilere ve vahabiler yer olmadığı belirtildi.

Müslüman ülkelerden 200 civarında temsilci katılmıştı. Konferansa Ahmed et-Tayyib, Ali Cuma, Ali el-Cifri, Said Fude ve Hatim el-Avni gibi meşhur simalar da iştirak etmiş ve program sonunda ortak bir deklarasyon yayınlamışlardı.

Grozni Toplantısı’nın konu başlığı “Kimler Ehli Sünnet ve Alcemaattir? Fıkhi, İtikadi ve Ameli Bakımdan Durumun Tespiti ve Çağdaş Sapmalar” şeklindeydi. Toplantı iki gün sürdü ve bir sonuç bildirisi yayınlandı.

Sonuç bildirgesinde Sünnilerin tanımının “İnanç açısından Eşari, Maturidi olanlar, fıkıh açısından dört fıkıh öğretisini Hanefi, Maliki, Şafi, Hanbeli’yi takip edenler, ahlak ve iffet açısından da halis tasavvufu benimseyenler” şeklinde yapılması Suudi Arabistan’ı rahatsız etti.

Bildirgede ayrıca konferansın “aşırıcıların bu sıfatı ele geçirip tekelleştirme girişimleriyle birlikte Sünnilik kavramını etkileyen keskin ve tehlikeli sapmanın düzeltilmesi” bakımından “önemli ve elzem bir dönüm noktası” olduğu kaydedildi.

Suudi Dünya Müslüman Gençlik Meclisi tarafından basılan Çağdaş Dinler, Mezhepler ve Fırkalar Ansiklopedisi’ne atıfta bulunan Ahmed Kerime, “Ansiklopedide kendilerinden olmayan diğer Ehl-i Sünnet mezheplerinin dinsiz olarak tanımlandığını” vurguladı.

Dünya Müslüman Âlimler Birliği Genel Başkanı Şeyh Yusuf el-Karadavi de yayınladığı bildiriyle Grozni'de düzenlenen konferansı sert bir şekilde eleştirdi. Bu konferansta alınan kararları reddettiğini ve konferansın düzenlenmesinden rahatsız olduğunu da dile getirdi.

Grozni Toplantısı’nı, Suudi Arabistan Yüksek Din Uleması Genel Sekreterliği bir bildiri yayınlayarak kınadı ve Rusya’nın İslam’ı siyasi amaçlarına alet etmek için söz konusu toplantının düzenlendiğini açıkladı. Bu toplantıda alınan kararların Müslümanları fanatik çağrılar ve söylemler çerçevesinde daha çok parçalayacağını ileri sürdü. Toplantıda alınan kararların mezhep kışkırtıcılığı yaptığı ve Müslümanları Ehli Sünnet söylemi çerçevesinde birbirine düşürdüğünü dile getirdi. Alimlerin ve fakihlerin temel dini nasları açıklamak için başvurdukları yöntemlerin farklı olabileceği, bu farklılığın temel dini kaynaklardan herkesin aynı şeyi anlamasına imkân tanımadığını belirtti. Bu bakımdan sahih dini geleneği, klasik dönem fukaha, ulema ve imam görüşlerine göre dondurmanın Kur’an ve Sünnetle bağdaşmadığını ifade etti. Suud Ulemasının bildirisinde İslam toplumunun, “Kur’an ve sünnetten başka hiçbir temel otoritesinin olamayacağı, ifade edildi.

BBC'nin sorularını cevaplandıran Kadirov, bugün İslam aleminde yaşanan fitne ve müslümanların birbirinin kanını akıtmasının asıl sebebinin haricilerin fitnesi olduğunu, bunun için yeni neslin bu haricilerin fitnesinden korunması gerektiğini söyledi.

Kadirov, 29 Ağustos tarihinde seçkin İslam aliminin katılımıyla düzenlenen “Ehl-i Sünnet kimlerdir?” konferansının Rusya devlet başkanı Vladimir Putin ile hiçbir alakasının bulunmadığını ve kendilerinin İslam ve müslümanların hizmetçisi olduklarını söyledi.