İzmir Tarih ve Sanat Müzesi

İzmir Tarih ve Sanat Müzesi, Türkiye'nin İzmir şehrinde, Kültürpark içerisinde 2004 yılında hizmete girmiş müzedir. Taş Eserler Bölümü, Seramik Eserler Bölümü ve Kıymetli Eserler Bölümü olmak üzere üç ayrı bölümde ziyaretçilerine İzmir ve çevresinde yapılan kazılarda ortaya çıkarılan eserleri sunmaktadır. Her yıl yüz binden fazla ziyaretçi tarafından gezilmektedir.

İzmir Arkeoloji Müzesi'nin teşhir kapasitesinin dolması üzerine İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından Kültürpark'taki eski müze binası ve yanındaki iki bina onarılıp Kültür Bakanlığı'na devredilmiş ve 2004 yılında ziyarete açılmıştır.

Eserler konu ve malzemelerine göre, geniş bir avluyu çevreleyen üç ayrı binada sergilenmektedir. Bir zemin kat ve bir asma kattan oluşan taş Eserler Binası, diğer iki binadan daha geniş alana sahiptir. Bu bölümde Arkaik, Klasik, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait heykeltıraşlık eserleri ile mimariye bağlı plastik eserler sergilenir. Salonlarda kronolojik gelişim izlenmiştir. Ayrıca konu ve buluntu yeri bakımından bütünlük içeren eser grupları için ayrı sunumlar düzenlenmiştir. İki katta sergilenen mozaik, mimari parça, yazıt, heykel ve kabartma türündeki taş eser sayısı 225'tir.

Girişteki büyük avlu, filozof (Homeros) heykelinin iki yanındaki aslanlar ile ziyaretçileri karşılar. Giriş kat sağ salondaki teşhirde ilk olarak Arkaik Dönem taş eserler yer alır. "U" şeklindeki Gömü Anıtları Salonu'nda Helenistik ve Roma Dönemi'nden çeşitli kabartmalı steller ile iki Roma Lahdi bulunur. Salon ortasında yer alan küçük odada Roma hamamı dekorasyonu içinde üç Afrodit heykeli sergilenmektedir. Oda büyük teşhir salonuna bağlanır. Buradaki vitrinlerde İzmir Agora kazı çalışmalarında ortaya çıkartılan Roma Dönemi'ne ait çeşitli heykel başları ve heykelcikler yer almaktadır. Gladyatör bölümüne geçerken kullanılan sol koridorda İzmir metrosunun Basmane Metro İstasyonu'nun inşaatı sırasında ortaya çıkarılan yazıtlar sergilenmektedir.

Taş Eserler Binasının asma katındaki salonlarda mimari heykeltıraşlık örneklerine, koridorda Helenistik ve Roma Dönemi'ne ait başlara yer verilmiştir. Metropolis salonunda İzmir Torbalı'da yürütülen Metropolis kazılarında ortaya çıkartılan çeşitli heykeller, yuvarlak ve dörtgen sunaklar sergilenir; Büyük Salon Belevi Mezar Anıtı'nın kabartmalı panellerine, kolosal grifonlara ve urnelere ayrılmıştır. Asma kat üçüncü salonda Miletos Tiyatrosu ve Teos Dionysos Tapınağı'na ait kabartmalı bloklar yer alır.

Asma katından başlayarak rampadan inildiğinde Olimpiyat Oyunları Salonuna gelinir. Burada Smyrnalı atletlere ait steller ile olimpiyat oyunlarıyla ilgili çeşitli yazıtlar sergilenmektedir. Taş eserler bölümünün son salonu olan, İzmir'in Antik Dönem yerleşimi Smyrna’ya ait eserlerin sergilendiği bölümdür.

Seramik Eserler Bölümü bir zemin kat ve bir asma kattan oluşur. Buradaki eserler sergilenirken kronolojik bir sıra takip edilmemiş seramikler buluntu yerlerine göre farklı vitrinlere yerleştirilmişlerdir. Seramik Eserler Binası'nın asma katında Ege Denizi'nde yaygın olarak kullanılmış Grek modeli ticari bir gemi, dörtte bir oranında küçültülmüş maketi ve taşımakta olduğu amphoralarla birlikte sergilenmektedir.