Tekfir

Tekfir (), İslam hukukunda bir Müslümanın başka bir Müslümanı kafir ilan etmesidir. Tekfir eden kişiye mükeffir denilir. İslam dininde tekfir yasaklanmıştır, çünkü Kur'an suçlamaları yasaklarken bir hadis rivayeti bir kişiyi tekfir edenin kendisi kafir olacağını söyler.

Ancak İslam tarihinde MS 7. yüzyılda ortaya çıkan Hariciler gurubu, hem Sünni hem de Şiilere karşı tekfir yapmış ve yüzyıllar boyunca ilk halifelere karşı isyanın ana kaynağı olmuştur.

20. yüzyılın sonlarına doğru, İslam dünyasındaki bazı kişi ve kuruluşlar, yalnızca sapkın Müslümanlar olarak algıladıkları kişilere değil, aynı zamanda İslami hükûmet ve toplumlara da tekfir suçlamaları uygulamaya başladılar.

Mısırlı İslamcı ideolog Seyyid Kutub, geniş çapta etkili olan Yoldaki İşaretler adlı kitabında, tüm Müslüman dünyasının birkaç yüzyıl önce şeriat kanunlarını kullanmayı bırakarak toplu bir irtidat veya cahiliye durumuna düştüğünü vaaz etti. Kutub, Müslüman hükûmet liderlerinin (zalim ve kötü olmakla birlikte) aslında Müslüman değil, İslam'ın dirilişini engelleyen mürtedler olduğu ve onları uzaklaştırmak için "fiziksel güç" kullanılmasını doğruladı.

Tekfircilik 20. yüzyılın sonları ve 21. yüzyılın başlarında çok sayıda İslami aşırılık yanlısı, terörist ve cihatçı örgüt tarafından farklı derecelerde sahiplenildi ve uygulandı.

Tekfir 20. yüzyılın ikinci yarısından beri şeriatı uygulamayan veya "yeterince dindar sayılmayan" "İslam devletlerinin liderlerine karşı şiddeti onaylamak" için de kullanılmaktadır.

Keyfi tekfir uygulaması, Orta Çağ İslam alimleri İbn Teymiyye ve İbn Kesir ve modern İslamcı ideologlar Seyyid Kutub ve Ebul A'la Maududi'nin fikirlerinden yararlanan Vahhabi - Selefi cihatçı aşırılık yanlısı ve terörist grupların özellikle El Kaide ve ISIL/ISIS/IS/Daesh'in "merkezi ideolojisi"dir.

Meşru otorite ve tekfirin verilmesine izin veren koşullar, Müslüman alimler arasında başlıca çekişme noktalarıdır. Tekfir tipik olarak, suçlanan Müslüman'ın bir eylem veya ifadesinin, onun İslam'ı bilerek terk ettiğini gösterdiği durumlarda uygulanır. Çoğu durumda, bir İslam mahkemesi veya bir dini lider, bir âlim, bir kişi veya grup aleyhine verilen bir tekfir fetvasına dayandırılır.

Müslüman din adamları, İslami inançları savunan ve İslam'ın şartlarını yerine getirenlerin aforoz edilmesini genellikle onaylamazlar. Bunun nedeni tekfirin, kişinin öldürülme, mallarına el konulma ve İslami cenaze töreninin reddedilmesine yol açmasıdır.

Ulema, tekfir için sık sık kimin aforoz etme hakkına sahip olduğu, bunun hangi dini kriterlere dayanması gerektiği ve otoritenin fıkıh bilgisinin yeterliliği gibi retorik sorular sorarak itiraz eder.

Müslümanların tekfir konusundaki isteksizliğine verilen bir örnek, "birçok ana akım Müslümanın" Haricileri tekfir etmeyi reddetmesi gibi El-Ezher Üniversitesi'ndeki yetkililerin, grubun kötü şöhretli vahşetine rağmen IŞİD/IŞİD/DAEŞ'i tekfir etmeyi reddetmesidir.

Suudi kökenli fetva sitesi IslamQA.infoCuma ve Cemaat Namazlarından uzak duran Müslümanları, 19. yüzyılda Arap yarımadasında yaşayan Muhammed ibn Abd al-Wahhab' "onun tevhid tanımına katılmayan Müslümanları sapkın değil, tamamen İslam'ın dışında" görüyordu.

1960'ların ortalarında Mısır'da aşırıcılık iddiasıyla hapsedilen İslamcı gençler, Seyyid Kutub'un Kilometre Taşları adlı kitabında ortaya konan, "Müslüman" dünyasında şeriat kanunu uygulanmadığı gerekçesiyle laik rejimin devrilmesi için "Müslüman" toplumdan çekilmeyi tartıştılar. Ancak, bu çekilme toptan mı yoksa "manevi" olarak mı yapılmalıydı konusunda fikir ayrılığına düştüler. Gruplar karşılıklı olarak birbirlerini tekfirlediler, "birbirlerine selam vermeyi reddettiler ve hatta bazen yumruklaştılar".

İslam hukukçuları, küfrü tesis etmek için genel kurallar yerine tekfir suçlaması için gerekçe teşkil eden uzun ifade ve eylem listeleri derlediler.