Isparta Müzesi

Isparta’da ilk müzecilik çalışmaları 1933 yılında Halkevi'nin açılmasıyla başlamıştır. Çevreden toplanan arkeolojik eserler ve İslami mezar taşları müze salonu olarak düzenlenen halkevi binasının bir odasında sergilenmiştir. Halkevi'nin kapatılması ile birlikte eserler çeşitli depolara kaldırılmıştır. 1973 yılında Halil Hamit Paşa Kütüphanesi’nin bir odası müze deposu olarak kullanılmış ve ilk müze memurluğu kurulmuştur.

Müze binasının temeli 1971 yılında atılmıştır. 1977 yılında yeni müze binasına taşınan eserler burada koruma altına alınmış, müze memurluğu da müze müdürlüğü olmuştur. Müzenin inşaatı 1984 yılında tamamlanmış ve 6 Mart 1985 yılında ziyarete açılmıştır. Müze binası 1997 yılında onarıma alınmış ve 2002 yılında teşhir-tanzim çalışmaları yenilenerek ziyarete hazır hale getirilmiştir.

Isparta Müzesi’nde 2008 yılı sonu itibarıyla 2 bin 953 adet arkeolojik, 2 bin 352 adet etnografik, bin 2671 adet sikke olmak üzere toplam 17 bin 976 adet eser bulunmaktadır. Isparta Müzesi’nin sergi salonları, ‘Arkeoloji’, ‘Hazine’, ‘Etnografya’ ve ‘Halı’ olmak üzere dört ana seksiyona ayrılmıştır.  Ayrıca; Arkeoloji Salonu’na geçiş kısmında 19'ncu yüzyıla ait Hamamcı Evi’nin kurtarılabilen malzemeleriyle ‘Isparta Evi’ düzenlemesi yapılmıştır.

Müzenin ön ve arka bahçelerinde Pisidya Bölgesi mezar stelleri ve mimari parçalar sergilenmektedir. İki katlı müzenin giriş katında bürolar, arşiv, kütüphane, laboratuvar, eser belgeleme odası ve sergi salonlarına giriş bulunmaktadır. Alt katta ise halı ve seramik atölyesi, konferans salonu ve depolar yer almaktadır. Müze sergi salonlarına giriş kısmında Aksu ilçesi sınırları içinde Tymbriada Antik Kenti, Sofular Köyü ve Senitli Yaylasından gelen Roma İmparatorluk Çağı Pisidia mezar taşlarının küçük boyutlu örnekleri sergilenmektedir.

Göndürle (Harmanören) kazı buluntuları, Aksu Zindan Mağarası önünde bulunan Eurymedon heykeli, Perge Antik Kenti’nden heykeltıraşlık eserleri, M.Ö. 6. yüzyıla ait Senirkent-Yassıören’den arkaik üslupta mezar steli ve Yukarı Kilise (Aya Yorgi)’den getirilen 18. yüzyılın ilk çeyreğine ait ikonalar ile 19. yüzyıla ait kapı ve çan sergilenmektedir. Ayrıca vitrinlerde Hellenistik ve Roma Dönemi seramik eserleri yer almaktadır.

Pisidia Bölgesindeki Baris, Adada, Antiokheia, Konana, Prostanna, Seleukeia Sidera, Tymbriada, Sagalassos, Kremna, Kreraitai, Termessos, Selge, Ariassos, Andeda, İsinda, Apollonia şehirlerine ait sikkeler (M.Ö. 1. yüzyıl – M.S. 3. yüzyıl), kronolojik sıraya göre yerleştirilmiş Roma İmparatorluk Sikkeleri (M.Ö. 30 – M.S. 393-423), Bizans Dönemi ve Venedik Sikkeleri (M.S. 5-15. yüzyıl) tanıtılmaktadır.

Bunların yanı sıra Abbasi, Sasani, Büveyhoğulları, Selçuklu, Memluk, İlhanlı, Timurlu ve Osmanlılar’a ait İslami Sikkeler kronolojik bir sırayla yer almaktadır. Ayrıca Osmanlılar’a ait madalya ve nişanlar ile Sultan II. Mahmud’un 32 yıllık saltanatının her yılına ait sikke örneklerinin bulunduğu ‘II. Mahmud Koleksiyonu’, 374 adet altın sikkenin bulunduğu ‘Eğirdir Definesi’ ve 468 adet gümüş sikkeye sahip ‘Karaağaç Mahallesi Definesi’ ile M.S. 1. ve 3. yüzyıla ait cam eserler; altın, gümüş, cam takılar; bronz ve gümüş aynalar; bronz eserler ve kemik objeler teşhir edilmektedir.

Salonun açık teşhir bölümünde Isparta geleneğinde kız isteme, kına gecesi, kınada çalgıcılar, kına seremonisinde ikram edilen bulgur aşının hazırlanışı, Yörükler’e ait topak ev oba, hamur tahtasında yufka açan Yörük kadını, yayık yapan genç kız ve çıkrıkta ip eğiren Yörük erkeği konuları işlenmiştir.

Vitrinlerde aydınlatma araçları (lambalar, fitil makası), gülabdanlar, şifa tasları, buhurdanlık, kadın ve erkek giysileri ile aksesuarları, mutfak ve kahve kültürü, tartı-ayar aletleri, silahlar ve fermanlar sergilenmektedir. Eserler genellikle 19. yüzyılın ikinci yarısına ve 20. yüzyıla aittir.

Salonda Isparta halılarının yanı sıra, eski halı merkezlerinde dokunan halıların en seçkin örnekleri de sergilenmektedir. Uşak, Gördes, Çanakkale, Bergama, Antalya (Döşemealtı), Nevşehir, Kırşehir, Kayseri, Doğu Anadolu ve Konya yörelerine ait halılar mevcuttur. Halı Salonu’nda ayrıca; gülyağı üretiminin yapıldığı damıtma kazanı (imbik) yer almaktadır.

Müzenin ön ve arka bahçelerinde, çevreden toplanarak getirilen Roma Dönemi’ne ait Pisidia Bölgesi mezar stelleri ve çeşitli dönemlere ait taş eserler sergilenmektedir.