Utanç (film, 2011)

Utanç (İngilizce: Shame), Steve McQueen tarafından yönetilen, McQueen ve Abi Morgan'ın birlikte yazdığı, Michael Fassbender ve Carey Mulligan'ın yetişkin kardeşleri canlandırdığı, New York'ta geçen 2011 yapımı İngiliz psikolojik dram filmidir. Film4 ve See-Saw Films tarafından ortak yapıldı. Filmin, kahramanın seks bağımlılığını yansıtan açık sahneleri, Amerika Birleşik Devletleri'nde NC-17 derecesi ile derecelendirildi. Utanç 13 Ocak 2012'de Birleşik Krallık'ta gösterime girdi.

McQueen daha önce 2008 filmi Açlık filminde yapımcı Iain Canning ile beraber çalışmıştı. Canning ve McQueen, Emile Sherman 'ın Birleşik Krallık/Avustralya merkezli See-Saw Films şirketiyle beraber Utanç filmini geliştirmeye başladılar. Senarist Abi Morgan senaryoyu yazmak üzere seçildi.

McQueen'in Açlık filminde başrolde yer alan aktör Michael Fassbender, Utanç için de başrolde ilk ve tek tercihi oldu. Aktörler Carey Mulligan ve James Badge Dale, Aralık 2010'da, Fassbender'ın karakterinin kız kardeşi ve patronunu oynamak için oyuncu kadrosuna katıldı. NC-17 değerlendirmeli bir filmin yapım zorluğuyla karşı karşıya olan oyuncu yönetmeni Avy Kaufman, McQueen'in küçük roller için bile kaliteli oyuncular istemesi üzerine ekstra çaba sarf etmek zorunda kaldı.

Fİlm çekimleri Ocak 2011'de New York'ta, sahada başlamak üzere planlandı; ancak Fassbender daha sonra verdiği bir röportajda kendi sahnelerinin çekimine Mart başında başladığını belirtti. Filmin çoğu Chelsea ve çevresinde çekildi. Ofis sahneleri Citigroup Center'da, otel sahneleri ve gece kulübü sahnesi ise Meatpacking District'teki Standard Hotel'de çekildi.

Utanç, 68. Venedik Film Festivali'nde ana yarışmada gösterime girdi. Fassbender, filmdeki rolüyle Venedik Film Festivali'nde En İyi Erkek Oyuncu Volpi Ödülü'nü kazandı. Film ayrıca 36. Toronto Uluslararası Film Festivali, 49. New York Film Festivali, 55. BFI Londra Film Festivali ve 34. Starz Denver Film Festivali'nde gösterildi.

Utanç 2 Aralık 2011'ta ABD'de başlayan sınırlı gösterimin ardından 13 Ocak 2012'de Birleşik Krallık'ta gösterime girdi. Fox Searchlight Pictures, Utanç'ın ABD dağıtım haklarını almak için yaklaşık 400.000 dolar ödedi.

Film, bazı açık cinsellik içeren sahneleri sebebiyle Amerika Sinema Filmleri Birliği tarafından NC-17 (17 yaş ve altı çocuklara uygun değil) olarak derecelendirildi. Fox Searchlight bu derecelendirmeye itiraz etmedi veya daha az kısıtlayıcı R derecesi için kesinti yapmadı. Searchlight başkanı Steve Gilula, derecelendirme ile ilgili olarak "bence NC-17, bir utanç belgesi değil, bir onur rozeti. Derecelendirmenin ciddi bir şekilde kullanılabilir olmasının zamanının geldiğine inanıyoruz" açıklamasını yaptı.

İnceleme toplayıcısı Rotten Tomatoes'da 220 yoruma dayanarak eleştirmenlerin %79'u filme olumlu puan verdi; ortalama puan ise 7,45/10 oldu. Web sitesinin eleştirmenlerin fikir birliği, "Michael Fassbender ve Carey Mulligan'ın muhteşem performansları ile Utanç, bağımlılığın manik dünyasına güçlü bir dalıştır." Metacritic'te, 41 eleştirmene dayanarak "genellikle olumlu yorumlar" olduğu belirtilen filmin 100 üzerinden 72 ağırlıklı ortalama puanı vardır.

Chicago Sun-Times'tan Roger Ebert, filme dört üzerinden dört yıldız verdi ve filmi "güçlü bir film" ve "cesur ve dürüst" olarak nitelendirerek "büyük bir film yapım ve oyunculuk eylemi olduğunu; iki kez görebileceğine inanmadığını" yazdı. Ebert daha sonra kendi görüşüne göre 2011'in ikinci en iyi filmi olduğunu belirtti. The Hollywood Reporter'dan Todd McCarthy filme olumlu bir yorum yaptı ve filmi “Michael Fassbender'ın parlak ve vahşi bir performansıyla ilerleyen Utanç, vahşi tarafta gerçek bir yürüyüş, her şeyden önce cinsel bağımlılık örneğine kavurucu bir bakış" şeklinde değerlendirdi.

The Hollywood News'den Dan Bullock, "Utanç büyüleyici ve son derece samimi" olarak niteledi. Variety'den Justin Chang, filme olumlu bir yorum yaparak, “2008 çıkışlı Açlık filmine daha ulaşılabilir ama eşit derecede taviz vermeyen bir eş" olarak niteledi.

2016'da film, BBC Culture tarafından eleştirmenler arasında yapılan bir ankete göre 2000 yılından beri en iyi 100 film arasında yer aldı.