İmerhev

İmerhev ya da İmerhevi, günümüzde Artvin ilinin Şavşat ilçesi sınırları içinde kalan bölge. Adı Gürcüce İmerhevi'den (იმერხევი; "imerh'evi) gelir. İmerhevi adı Gürcistan'da bugün de birkaç yerin adıdır.

İmerhev, Şavşat ilçesine bağlı bir nahiyeydi. Bu nahiyenin adı daha sonra Meydancık olarak değiştirildi. İmerhevi adı vadi, dağ (İmerhevi Dağı) ve akarsu için de kullanılmaktadır.

Köyün eski adı İmerhev ya da İmerhevi, Gürcistan'ın tarihsel bölgelerinden biri olan Şavşeti'nin içinde yer alıyordu. 16. yüzyılda bölge Osmanlıların eline geçti. 1878'de Rusya imparatorluğunun eline geçti; ancak coğrafi şartlarının zorluğu nedeniyle Osmanlıların ilgi odağı olmaktan uzak kaldı. Bundan dolayı halk dilini korudu ve bölge ancak 1780’lerde Müslüman oldu. II. Mahmud, yeniçeri ocağını lağvettikten sonra yeni bir ordu kurmuştur. Bu orduya asker temini için askerliğe elverişli nüfusun tespit edilmesi, kurulan yeni ordunun masraflarını karşılamak ve vergi alınabilecek mükellefleri belirlemek amacıyla ülke genelinde nüfus sayımları yapılmıştır. Gürcülerin yaşadığı İmerhev Sancağına bağlı 18’i köy 2’si de mahalle olmak üzere toplam 20 adet yerleşim yerinin nüfus kaydı tutulmuştur. Bu dönemde sadece erkek nüfusu kayıt edilmiştir. 1835 yılında yapılan nüfus sayımında İmerhev, 765 hane ve 2.809 kişiden oluşmaktaydı. En çok nüfusa sahip köyler; Balıklı (Zğalsmer) 224 kişi, Ilıca (Cinal) 194 kişi, Taşköprü’de (İphrevul) 171 kişi sayılmıştır.

Muvahhid Zeki'nin 1927'de yayımlanan kitabına göre İmerhev Artvin merkez kazasının nahiyelerinden biriydi. Nahiye 16 köyden oluşuyordu. Bu köyler Sürevan (Dutlu; სურევანი), İphirevil (Taşköprü; იფრხევი), İvet (Mısırlı; ივეთი), Oba (უბე), Zakiyet (Yağlı; ზაქიეთი), Bazgiret (Madenköy; ბაძგირეთი), Çıksahov (Yayıklı), Zebte (Başkale), Ostaliz (Eski Kale), Çıkor (Çukur), Zetilet (Erikli), Zigalsmer (Balıklı; წყალსიმერი), Diyoban (Meydancık; დიობანი), Daba (Demirci; დაბა), Havzril (Çağlayan; ხევწვრილი) ve Zeyos (Tepebaşı; ძიოსი) idi. Nahiye merkezi o tarihte Sürevan köyüydü.

İmerhevi 20. yüzyılın başında tamamen Müslümanlardan oluşan bir nüfusa sahipti. Halkı çok çalışkandı ve bu bölgede soygun ve hırsızlığa rastlanmıyordu. Kadınlar çarşaf giyiyor ve ev içinde olduğu gibi ev dışında da çok çalışıyorlardı. Tarlada ve ormanda çalıştıkları gibi değirmene de gidiyorlardı. İmerhevli kadınlar peçeli olmalarına karşın yabancı erkeklerle konuşuyorlardı. Her köyde cami ve mektep vardı. Çocuklara Osmanlıca öğretiyorlardı.

İmerhevliler hayvancılıkta eşek yetiştirmeye daha çok önem veriyorlardı. Bu bölgede eşek, atın ve kağnının yerini de tutuyordu. Her ailenin beş-altı eşeği vardı. Bütün taşımacılık eşeklerle yapılıyordu. Eşekler çok dar yollarda yürümeye alışık olduğu için yük taşımada büyük kolaylık sağlıyordu.

İmerhevi’nin köyleri vadi içlerinde ya da yüksek yerlerde yer alıyordu. Bununla birlikte düzlük bir alanda kuruluydu ve mutlaka su kaynağına yakındı. Köylerdeki evlerin hemen yakınında meyve ağaçları vardı. Elma, armut ve dut bu meyve ağaçlarının başında geliyordu. Bu bölgede dut ağustos ayında olgunlaşıyordu. Köylüler meyveyi şehirlere götürüp satıyordu. Öte yandan Ardahan’dan tüccarlar ve Kürtler İmerhev’e gelip meyveyi buğdayla değiş tokuş ediyordu.