Stavros Malas

Stavros Malas (, 10 Haziran 1967, Gazimağusa) Kıbrıslı Rum genetikçi, siyasetçi ve akademisyen. 2011-2013 yılları arasında Kıbrıs Cumhuriyeti Sağlık Bakanı olarak görev aldı.

Malas 10 Haziran 1967 tarihinde Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Gazimağusa şehrinde doğdu. Annesi Kıbrıs Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı III. Makarios'un yakın bir akrabası, babası ise EOKA-B'nin faaliyetlerine karşı mücadele konusunda başpiskopos Makarios'un yakın çalıştığı Dionysis Malas'dır. 1974 Kıbrıs Harekâtı'nın ardından ailesi ile birlikte öğrencilik yıllarını geçireceği adanın güneyindeki Baf'a göç etti. 1988-1991 yılları arasında İngiltere'deki University College London'da genetik alanında lisans derecesi ile mezun oldu. 1991-94 arasında aynı üniversitede "farelerin moleküler genetiği" alanında doktora yaptı.

1995-2001 yılları arasında yedi yıl boyunca Imperial College London'ın Tıbbi Araştırma Konseyi'nde araştırmacı olarak çalıştı. Daha sonra adaya dönerek Kıbrıs Nöroloji ve Genetik Enstitüsü'ne geçti ve SOXB faktörlerinin nöral ve nöronal spesifikasyonu üzerine çalışan bağımsız bir araştırma grubu kurdu. Transgenetik hayvan modelleri, embriyo manipülasyonu, kök hücre biyolojisi, moleküler genetik ve in vitro genetik rekombinasyon teknikleri oluşturma konusunda uzmanlık yaptı. Araştırmaları, kök hücrelerin beyin üzerinde durularak progenitör durumuna ilerlemesine odaklanmaktadır. Malas'ın klinik deneyleri aynı zamanda farelerin omuriliklerinde yeni internöron popülasyonlarını ortaya çıkardı ve SOX14 ve SOX21'in gelişen dorsal orta beyindeki rolü hakkında yeni bilgiler sağladı. Ayrıca, seçilmiş genetik göz hastalıkları için mutasyon tespiti konusunda ortak projeler geliştirmiş ve Omega-3/6'nın dejeneratif göz hastalıkları üzerindeki rolünü araştırmak için klinisyenlerle birlikte çalışmaktadır. 2003-2011 yılları arasında Kıbrıs Üniversitesi Biyoloji Bölümünde araştırma görevlisi olarak çalıştı.

Stavros Malas, halen Lefkoşa Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde "Memeli Gelişimsel Nörobilim ve Genetik" dalında profesör olarak çalışmakta ve aynı üniversitenin Veteriner Fakültesi kuruluşunun vakıf başkanlığını yürütmektedir.

2002 yılında biyomedikal araştırmalarla ilgili politika konuları ile ilgilenen Avrupa Komisyonu'nun çeşitli komitelerinde üye ülke olarak Kıbrıs Cumhuriyeti'ni temsil etti. Özellikle, Avrupa Araştırma Altyapıları Strateji Forumu ile Sağlık Program Komitesi ve Yenilikçi İlaçlar Girişimi'nin Eyaletler Temsilcisi Grubunda ülkesini temsil etti. 2008-2009 döneminde Avrupa Sağlık Komiseri Özel Danışmanı olarak atandı. 2011-2013 yılları arasında Dimitris Hristofyas hükümeti döneminde Sağlık Bakanı olarak görev aldı.

Haziran 2012'de 2013 cumhurbaşkanlığı seçimi için bağımsız aday olmaya karar verdi. Eylül 2012'de AKEL'in desteğiyle resmî olarak bağımsız aday ilan edildi. Seçimlerin ilk turunu %26.91 oyla ikinci sırada tamamladı. Hiçbir adayın %50 oy barajını geçememesi sonucu 24 Şubat 2013'te tekrarlanan ikinci turda oyların %42.52'sini alarak rakibi Nikos Anastasiadis'e karşı kaybetti. 2018 cumhurbaşkanlığı seçimi'nde bir kez daha yarışan Malas, ilk turda %30.24 oy aldı. İkinci tura kalan seçimde 169 bin 243 oy aldı ve yarışta %44.01'de kalarak mevcut cumhurbaşanı Anastasiadis'e karşı bir kez daha kaybetti.

1994 yılından beri öğretmen Zacharoulla Mala ile evli olan Stavros Malas'ın biri kız üçü erkek olmak üzere dört çocuğu vardır. Malas 2017'de Yenidüzen gazetesine verdiği bir röportajda; henüz yedi yaşındayken babasını arayan EOKA-B üyelerinden, Muratağa, Sandallar ve Atlılar katliamı'nda silah çekmiş birisinin evlerine geldiğini, kendisini duvara yaslayıp ağzına silah dayadığını söyledi. Malas bu olayın üzerinde travmatik bir etkisi olduğunu dile getirdi.