Marc Aryan

Marc Aryan (d. 14 Kasım 1926 - ö. 30 Kasım 1985) Ermeni asıllı Fransa doğumlu Belçikalı şarkıcı. Asıl adı Henry Markarian olan şarkıcı 1960'lı yıllarda birçok kez Türkiye'ye gelerek konserler vermiş ve Türkçe plaklar doldurmuştu. Çok sevdiği Türkiye'ye adadığı "İstanbul" adlı Fransızca bir şarkı bestelemişti.

Marc Aryan 14 Kasım 1926 tarihinde Fransa’nın güneydoğusunda Drôme bölgesinde Valence kentinde dünyaya geldi. Ermeni kökenli olan ailesi önce Malatya'dan Lübnan'a yerleşmiş, oradan da Fransa'ya göçmen olarak gelmişti. Nüfusta kayıtlı olan adı Henry Markarian'dı ve nüfusa tam 9 yıl geç yazdırılmıştı, kayıtlara göre doğum tarihi 1935 olarak gözükmektedir. 7 kardeşin üçüncüsüydü. Ailesi varlıklı değildi. İçine kapanık ve duygulu bir çocuk olan Henry orta öğrenimi sırasında müzik ve edebiyata ilgi duymaya başladı, yabancı dillere karşı bir yatkınlığı vardı. İlk şiir ve şarkı sözü yazma denemelerine bu yaşlarında başlamıştı. Bu aşırı müzik tutkusu yüzünden derslerini ihmal ediyordu ve birkaç kez okuldan uzaklaştırıldı.

1953'te önce babasının yanında çalışmaya başlayan Henry daha sonra müzikle ciddi olarak ilgilenmek üzere Paris'e gitti ama yıllarca sürecek bir hastalığın pençesine düştü. Çelimsiz ufak tefek bir genç olan Henry'den doktorlar ümidini kesmişti, ancak o yılmadı şehirden uzak sakin bir yaşam sürdürerek kendini toparladı. Birkaç yıl büyük bir azimle çalışarak kendi kendine nota okumayı ve piyano çalmayı öğrendi. Ailesinin de yardımlarıyla bir plakçı dükkânı açtı. Artık müzikten para kazanmaya başlamıştı ve sürekli müzikle iç içe yaşamaya başlamıştı ve içindeki müzik tutkusu daha da alevlenmişti. 1957'de dükkânını satarak Paris'e kendi bestelerini yayınlamaya gitti, fakat yapımcılar tarafından hep geri çevrildi. Şarkı sözlerini satamayınca kendi şarkı söylemeyi denedi. “Henry Markarian” adını kullanarak yaptığı plak tam bir başarısızlığa uğradı. Fakat bu onu yıldırmadı, “Markal” ismi ile kendi plak ve dağıtım şirketini kurdu, daha sonra bu şirkete ailesinin memleketi olan “Malatya” adını verdi. 1963 yılında birkaç müzisyen bir araya gelerek kendi plak şirketi için birkaç şarkı kaydettiler, “Marc Aryan with the Europe boys and the Aryanes” adlı bu mini albüm iyi satınca Brüksel'in en büyük plak firmasından teklif aldı ve önemli bir dağıtım anlaşması imzaladı.

Bu anlaşmadan sonra Fransa'yı terk ederek Belçika'da Waterloo'ya yerleşti. Artık “Henry Markarian” adını da terk etmiş, kendi soyadından türettiği "Marc Aryan" ismini kullanıyordu. 1963 yılının sonlarında gelindiğinde her plağı çıkar çıkmaz liste başı oluyordu. “Giorgina” plağı ile birlikte artık ünlü bir sanatçı olma yolunda önemli bir yol katetmişti. İlk konserini 22 Ağustos 1965'te Belçika'da Jumet-Hamendes'de verdi. Sadece şarkı sözü yazıp seslendirmekle kalmıyordu, teknik stüdyo çalışmalarına da bizzat katılıyordu. Sadece birkaç şarkısı olmasına rağmen plakları onlarca ülkede satılıyor ve liste başı oluyordu.

Dil öğrenmeye olan merak ve yatkınlığı sonucunda 9 dil öğrenmişti. 1966 ve 1969 yıllarında konserler vermek için geldiği Türkiye'de Türkçe öğrendi, Türk besteci, söz yazarı Fecri Ebcioğlu'nun kendi Fransızca bestelerine yazdığı Türkçe sözlerle birçok Türkçe plak doldurdu. Türkiye'deki konserlerinde bu Türkçe sözlü pop şarkılarına (aranjman) da yer verdi. Aksanlı bir Türkçe ile seslendirdiği bu şarkılar insanlara çok sempatik geldi ve plakları sürekli liste başlarında yer aldı. Aynı yıllarda birçok Avrupalı şarkıcı tıpkı onun yaptığı gibi Türkiye'de Türkçe şarkılar söylemiş ve plak yapmışlardı, bunların arasında Adamo, Johnny Hallyday, Mina, Sacha Distel, Patricia Carli ve Peppino di Capri ilk akla gelenlerdir. Kırık ve aksanlı Türkçe bir dönem dinleyicilere o denli sempatik gelmişti ki Ajda Pekkan gibi bazı Türk şarkıcılar da yaptıkları aranjmanları tıpkı Avrupalı meslektaşları gibi aksanlı bir Türkçe ile söylediler.

Marc Aryan 1969 yılı sonunda kendi kayıt stüdyosunu kurdu ve bu stüdyoya ilk uluslararası hitinin adı olan "Katy" ismini verdi. O zaman için çok ileri kayıt teknikleri kullanan bu stüdyoda 1973’ten itibaren Julio Iglesias, Salvatore Adamo, Michel Fugain, Diana Ross, James Brown, Danyel Gerard, gitarist Alexandre Lagoya, Anthony Quinn ve Patrick Hernandez gibi ünlüler albüm kayıtlarını gerçekleştirdiler.

30 Kasım 1985’te bir kalp krizi sonucunda aniden hayata veda eden Marc Aryan arkasında 200'e yakın beste bırakmıştır. Konserler için Türkiye'ye geldiğinde "İstanbul" adlı Fransızca bir şarkı bestelemişti ve bu şarkıyı çok sevdiği Türkiye'ye adamıştı.