Atatürk Üniversitesi

Erzurum kent merkezine 1,5–2 km. mesafede bulunan Atatürk Üniversitesi kampüsü 6,5 milyon m²'lik açık alana, 1 milyon m²'lik kapalı alana sahiptir. Erzurum ovasının büyük bir kısmını kaplayan üniversite arazisi, Türkiye'nin en büyük ikinci kampüsüdür. Türkiye'nin ilk planlı kurulan kampüsü olma özelliğine sahiptir.

Merkezindeki üniversite hastanesi tüm Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz için önemli bir sağlık merkezi rolüne sahiptir. Aynı şekilde Diş Hekimliği Fakültesi Hastanesi de Doğu Anadolu ve Doğu Karadenizdeki 14 il ve ilçelerinden yoğun hasta almaktadır. Bölgenin önemli sağlık merkezlerini üniversite bünyesinde bulundurmaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında Batı Anadolu'yu temsil etmesi için İstanbul'da İstanbul Üniversitesi ile İstanbul Teknik Üniversitesi, Orta Anadolu'yu temsilen Ankara Üniversitesi ve Doğu Anadolu'yu temsil etmesi amacıyla da Doğuda bir üniversite açılması fikri yaygınlaşmıştı.

Cumhuriyet'in kurucusu Atatürk'ün 1 Kasım 1937 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yaptığı yasama yılını açış konuşmasında bu fikir ifade edilmiş; ancak uygulamaya konulması II. Dünya Savaşı nedeniyle gecikmiştir.

On iki yıl aradan sonra konu, 1950 yılında tekrar gündeme getirildi. Ankara, İstanbul ve İstanbul Teknik Üniversitelerinden seçilen 15 üyeli bir "Doğu Üniversitesi Teknik Komisyonu", merkezi Van'da, fakülteleri değişik illerde olacak Doğu Üniversitesinin kurulmasını önerdi. 1954 yılında çıkarılan 6373 Sayılı Kanunla bu üniversitenin adının Atatürk Üniversitesi, merkezinin ise Erzurum olması kararlaştırıldı. Aynı yıl Amerika Birleşik Devletleri Amerikan Yardım Teşkilatı (A.I.D.) aracılığı sonucu Nebraska Üniversitesi ile iş birliği anlaşması imzalanarak hazırlık çalışmaları hızlandırıldı ve 6990 Sayılı Atatürk Üniversitesi Kanunu'nun 7 Haziran 1957 tarihinde yürürlüğe girmesi ile kuruluş çalışmaları tamamlanmış oldu.

Amerika Birleşik Devletlerinden davet edilen heyetin 1955 yılında hazırladığı raporda Erzurum’da kurulacak Üniversitesinin Amerika'da başarılı bir geçmişi olan ‘Land Grand’ tipi bir bölge üniversitesi olması önerilmiş; bu önerinin ışığında Erzurum'da 43000 dekarlık arazi üniversite için tahsis edilmişti. Yerleşke planı, 1955 yılında tamamlan uluslararası proje yarışması sonucu elde edildi. Yarışmada birinciliği Hayati Tabanlıoğlu, Enver Tokay, Ayhan Tayman, Behruz Çinici'den oluşan proje ekibi elde etti. Üniversitenin temeli, istimlak edilen arazi üzerinde zamanın Cumhurbaşkanı ve Başbakanı tarafından Erzurum Kongresi'nin 38. yıldönümü olan 23 Temmuz 1957 tarihinde atıldı. Yerleşke inşaatı 1955-1970 arasında sürdü.

Üniversite 17 Kasım 1958 tarihinde Şair Nef-i Ortaokulu binasında Ziraat ve Fen - Edebiyat Fakülteleri ile öğretime başladı. İki fakültede 135 öğrenci ile öğretime başlayan Atatürk Üniversitesi, 2005-2006 öğretim yılı itibarıyla 41.613 Öğrenci, 2.439 Öğretim Elemanı, 17 Fakülte, 20 Yüksekokul, 6 Enstitü, 16 Araştırma Merkezi, 100 binin üzerinde mezuna sahiptir.

2021-22 eğitim-öğretim yılında 12158 ön lisans, 36195 lisans, 7170 yüksek lisans ve 2599 doktora öğrencisi olarak toplamda 58122 öğrenci öğrenim görmekteydi. 2022 yılı itibari ile üniversite kapsamında 641 profesör, 329 doçent, 596 doktor, 305 öğretim görevlisi ve 889 araştırma görevlisi olmak üzere toplam 2760 akademik personel görev yapmaktaydı.

Eğitim dili Türkçe ve İngilizcedir. Fakültede 2014 yılı itibarıyla 42 Anabilim dalında 99 profesör, 47 doçent ve 85 yardımcı doçent çalışır. 26 Ekim 1970 tarihinden beri fakülteden 4500 den fazla hekim mezun olmuştur.

2014-2015 eğitim döneminde 1149 lisans ve 307 tıpta uzmanlık öğrencisi olmak üzere toplam 1453 öğrenci fakültede eğitim görmektedir. Ayrıca Mastır ve Doktora yapan 9 öğrencisi bulunmaktadır.

Fakülte hastanesi: Fakülte, Araştırma Hastanesi ve Uygulama Merkezinde toplam 1450 yatak kapasiteli hastaneye sahiptir. Hastanenin acil servisi 24 saat hizmet vermektedir.

Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi 11 Şubat 1971 tarihinde Türkiye'de kurulan dördüncü diş hekimliği fakültesi olarak açıldı. 8 Anabilim dalıyla hizmet vermektedir. Kuruluş yıllarında önce Numune Hastanesi Şerif Efendi Polikliniği'nde, sonra Göğüs Hastalıkları Hastanesi içinde hizmet verdi. Diş Hekimliği Fakültesinin üniversite yerleşkesi içerisindeki binasının temeli 1975 yılında atıldı; 5 Kasım 1979 tarihinde bu binada hizmete başladı. 2015 yılında Diş hekimliği Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi yapıldı ve ek bina geniş bir tadilattan geçirilerek laboratuvar binası olarak hizmete açıldı..

Atatürk Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1987 yılında Erzincan'da açıldı;1991 yılında eğitim-öğretime başladı. 2006 yılında Erzincan Üniversitesinin açılmasıyla anılan Fakülte Erzincan Üniversitesine bağlandı ve Atatürk Üniversitesine bağlı yeni bir Hukuk Fakültesi 2007-2008 eğitim-öğretim yılında 52 öğrenci ile lisans eğitimine başladı.

Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 1982 yılında faaliyete başlamıştır. Lisans düzeyinde 1985 yılında Kimya Mühendisliği, 1988 yılında Çevre Mühendisliği ve İnşaat Mühendisliği, 1990 yılında Makine Mühendisliği, 2004 yılında Elektrik-Elektronik Mühendisliği, 2009 yılında Endüstri Mühendisliği, 2010 yılında Metalürji ve Malzeme Mühendisliği,  2011 yılında ise Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğretime başlamıştır. Halen bu sekiz bölümde lisans ve lisansüstü düzeyde eğitim öğretim devam etmektedir. Fakültede 2021 itibarıyla Kimya, İnşaat, Çevre, Makine, Metalürji ve Malzeme, Elektrik-Elektronik, Endüstri ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümlerinde 3271’i Örgün, 2643’ü de İkinci Öğretim olmak üzere toplam 5914 öğrenci lisans öğrenimi görmektedir. Ayrıca bu bölümlerin tümünde yüksek lisans ve doktora programı bulunmakta olup, yaklaşık 1350 Lisansüstü öğrenci mevcuttur.

Fakültede 9 adet Bilgisayar Laboratuvarı mevcut olup, bu laboratuvarlarda toplam 400 adet bilgisayar bulunmaktadır. Bilgisayar laboratuvarları, bilgisayar destekli çizim salonları olarak da hizmet vermekte olup, tüm bilgisayarlar tek bir merkezden yönetilebilmektedir. Tüm bilgisayarlarda internet servisi mevcut olup, bilgisayar laboratuvarlarının tamamı gün boyu öğrencilerin kullanımına açıktır.

Atatürk Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı olarak Oltu Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi Millî Eğitim Bakanlığının 23/12/2014 tarihli ve 6818356 sayılı yazısı üzerine, 28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun ek 30 uncu maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 16/2/2015 tarihinde kararlaştırılarak kurulmuş olup, 08 Mart 2015 tarih ve 29289 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. İşletme, Bankacılık ve Finans, Sosyal Hizmet Bölümleri aktif olarak eğitim vermektedir.