Domenico Ghirlandaio

Domenico Ghirlandaio (d. 1449, Floransa, İtalya - ö. 11 Ocak 1494, Floransa). Asıl adı Domenico di Tommaso Curradi di Doffo Bigordi idi. İtalyan Rönesans akimi Floransa ekolünde bulunan ressam.

Domenico Ghirlandaio 15 Haziran 1449'da Floransa'da doğdu. Babasının ismi "Curradı" ve dedesinin ismi "Bigordi" idi ve kendine verilen tüm ismi Domenico di Tommaso Curradı di Doffo Bigordi idi. Dominica'nın annesi, Antonia di ser Paolo Paoli, 6 çocuk doğurduktan sonra öldü ve babası tekrar evlenip ikinci karısından iki çocuğu daha oldu. Dominica bu sekiz çocuğunun en büyüğü idi. Giorgio Vasari'ye göre çocukken kuyumcu veya Mücevheratçıya çıraklığı yapmıştır. Ustası büyük olasılıkla babası idi. Babası Floransa'lı kadınlar için çok moda olan altın ve kıymetli taşlarla üslü çiçek çelengine benzer gerdanlık yapması ile çok ünlü bir kuyumcu idi. Dominico'ya lakabı babasının ününden "Il Ghirlandaio - Gerdanlıkçı" olarak geçmiştir. Vasari'ye göre Dominico babasının kuyumcu dükkânında iken dükkâna gelen ve önünden geçenlerin karakalem resimlerini yapmakla ve bu resimlerin resmi yapılan kişilere çok yakından benzemesi ile tanındı. Sonunda ressamlık ve mozaik yapmayı öğrenmek için "Alessio Baldovinetti" yanına çırak olarak girdi.. Fakat sanat tarihçisi Günter Passavent onun resim için Andrea del Verrocchio'nun yanına çırak girdiğini bildirmektedir.

Ghirlandaio ilk önemli eseri olarak 1475'ten önce Toskana'da bulunan ve 1351'de Floransa Cumhuriyeti idaresine geçen ama serbest bir komün olan San Gimignano'da "Collegiate Katedrali"'ndeki "Santa Fina Şapeli" için freskler hazırladı. 1480'de " Santi Girolamo, Barbara y Antonio Abate, (Hiernomeus çalışma masasında)" adlı esrini bitirdi. Aynı yıl Floransa'da bulunan " Ognissanti, Kulisesi"'indeki yemekhane için bir insan boyu ebadda "Son Yemek" ve diğer duvar freskleri yaptı. 1481-1486 döneminde ise Floransa idare merkezi olan Palazzo Vechio içindeki Sala dell'Orologio için duvar freskleri ve Sala del Gıglio için Apoteosi di san Zanobi e ciclo di üomini illustri, adlı (içindeki görülen mimarı dataylar, antik Romalı kahramanların figürleri ve resmin çok çekici realistik kompozisyonu ve prespektifi ile çok tanınan) bir fresk hazırlamakla meşgul oldu.

adlı tablonun ise Ghirlandaio yoksa diğer başka bir ressam Cosimo Rosselli veya Bıagio di Antonio Tücci, tarafından hazırlandığı hala tartışma konusudur.

1485'te Ghirlandaio Floransa'ya döndü ve orada Cenova'lı ve Genova'da Medici Bankası idarecisi olan banker Francesco Sassetti tarafından finanse edilerek "Santa Trinita Bazilikası"'ndeki "Sasetti Şapeli" için bir seri duvar freski hazırladı. Bunlardan ana sunak resmi olan Adorazione dei pastori (Çobanların Tapınması) tablosu günümüzde Floransa Academia Müzesi'nde sergilenmektedir.

Bu siparişi bitirir bitirmez Ghirlandaio Floransa'da bulunan Santa Maria Novella Kilisesi'nde Ricci ailesi tarafından kendi özel şapeli olarak kullanılan koro mahallinde bulunan şapeldeki fresklerin yerine yenilerinin yapılması için yeni büyük bir sipariş aldı. Bu siparişin finansmanı Ricci ailesinden daha büyük olan ama ona rakip olan Tornabuoni ve Tornaquinci aileleri sağladı ve sonradan bu Ricci ailesini açtığı bir tazminat davasına konu oldu. En çok 1482-1485 döneminde ve ta 1490'a kadar Ghirlandaio ve çok sayıda asistan ve çırakları bu şapelin üç duvarında dört kat üst üste freskler hazırladılar. Bunlar arasında Ghirlandaio'nun kardeşleri Davide ve Benedetto bulunduğu gibi çırağı olan Michelangelo'da bulunmaktaydı. Bu fresklerin ana konuları Meryem'in ve "Vafizci (John) Yakup"'un hayatından görüntülerdi. Hazırlanan freskler içinde bu siparişi veren banker Tornabuoni ve Tornaquinci ailelerinin mensuplarının 21 portresi de bulunmaktadır.

Nihayet 1490'da sona eren Santa Maria Novella siparişinin son dönemlerinde ve sonra da Ghirlandaio çok değerli diğer eserler hazırlamıştır. Bunlar arasında Santa Justus Kilisesi sunak tablosu olarak hazırlanan ama günümüzde Uffizi Müzesi'nde bulunan (St. Zenobia, St Justus ve diğerleri tarafından tapınılan İsa); Volterra Manastırı için Cristo in gloria con quattro santi e un donatore, (Dört Azizle ve Bir Görkemli İsa); İnnocenti Kilisesi'ndeki Adorazione dei Magi degli İnnocenti, (İnnocenti'de Magusların Tapınması) ve çok güzel bir tahta pano resmi olan ve günümüzde Louvre Müzesi, Paris'te bulunan Vısıtazione, (Ziyaret) tablolarının isimleri verilebilir. Vasarı çeşitli diğer hazırladığı eserlerini isimleriyle vermemektedir ama bunlara günümüze kadar gelmemişlerdir. Ghirlandaio mozaik tan sanat eseri üretimi içinde çıraklık yapmış ve birkaç mozaikten tablolar hazırladığı belgelenmiştir. Ama 1491'de ölümüne kadar hazırlamış olduğu mozaiklerden ancak tek biri Floransa Katedrali bir girişinin üzerinde bulunan "Announciation" günümüze gelmiştir.

Ghirlandiao 1494'te salgın bir ateşli hastalıktan ölmüştür. Öldüğü zaman 45 yaşında bulunmaktaydı. Mezarı Santa Maria Novella yanındadır. İki defa evlenmiş ve 6 tane çocuğu yaşamaktaydı. Üç oğlundan biri, Ridolfo Ghirlandaio, ressam olarak isim yapmıştır. Sülalesinden olanlar Floransa'da 17. yüzyıl içine kadar yaşamışlardır.

yak, 1492: Cristo in gloria con quattro santi e un donatore, tuval üzerine tempera, 308x199 cm, Pinacoteca e museo civico di Volterra, Volterra.