Kültürel çalışmalar

Kültürel çalışmalar siyasal, kuramsal ve deneysel olarak kültür analiziyle bağlantılı bir alandır. Çatışmaları ve özellikleri tanımlayarak çağdaş kültürün siyasi dinamiklerine ve tarihi temellerine odaklanır. Kültürel çalışmalar alanındaki araştırmacılar genellikle kültürel uygulamaların daha geniş kapsamlı bir sistem olan güçle nasıl ilişkili olduğunu araştırır. Bu güç sistemi, ideoloji, sınıf yapıları, ulusal oluşumlar, etnik köken, cinsel yönelim, cinsiyet ve nesil gibi toplumsal olgularla ilişkilidir ya da bunlar aracılığıyla faaliyet gösterir. Kültürel çalışmalar kültürleri sabit, sınırlı, değişmeyen ve birbirinden bağımsız olarak görmekten ziyade onları sürekli birbirleriyle etkileşim hâlinde olan, uygulamaları ve süreçleri değiştiren birer oluşum olarak görür. Kültürel çalışmalar alanı çeşitli kuramsal, yöntemsel yaklaşımları ve uygulamaları kapsar. Kültürel çalışmalar, kültürel antropoloji ve etnik çalışmalar gibi alanlardan ayrı tutulsa da, bu alanların her ikisine de destek vermiş ve katkıda bulunmuştur.

Kültürel çalışmalar ilk olarak 1950'lerin sonu, 1960 ve 1970'li yıllarda İngiliz akademisyenler tarafından geliştirilmiştir. Daha sonradan dünya çapında pek çok farklı disiplindeki bilim adamları tarafından ele alınmış ve geliştirilmiştir. Kültürel çalışmalar açıkça ve hatta bütünüyle disiplinler arasıdır ve bazen disiplinler karşıtı olarak görülebilir. Kültürel çalışmaları uygulayan kişilerin esas amacı toplumsal bir düzen içinde yaşayan insanların gündelik hayatlarının inşasında edindikleri rol ve davranışları şekillendiren güçleri incelemektir.

Kültürel çalışmalar çeşitli toplumlarda ve tarihsel dönemlerdeki kültürel olaylar üzerinde çalışmak için siyasetle bağlantılı çeşitli kritik yaklaşımları birlikte ele alır. Bunlardan bazıları şunlardır: göstergebilim, Marksizm, feminist kuram, etnografya, eleştirel ırk kuramı, postyapısalcılık, postsömürgecilik, toplum kuramı, siyaset kuramı, tarih, felsefe, edebiyat teorisi, medya kuramı, film ve video çalışmaları, iletişim bilimleri, siyasi ekonomi, çeviribilim çalışmaları, müzebilim, sanat tarihi ve eleştirisi. Böylelikle, kültürel çalışmalar anlamın nasıl üretildiğini, yayıldığını, tartışıldığını, hangi açıdan güç ve kontrol sistemleriyle ilişkili olduğunu sorgularken bu anlamın belirli bir toplumsal oluşum veya konjonktürdeki toplumsal, siyasal ve ekonomik çevrelerden nasıl meydana geldiğini anlamaya çalışmaktadır. Kültürel hegemonya ve aktör gibi önemli kuramlar kültürel çalışmalar hareketini hem etkilemiş hem de bu hareket tarafından geliştirilmiştir. Küreselleşme süreçleriyle ilgili kültürel güçleri analiz etmeye ve açıklamaya çalışan bu kuramların yanı sıra birçok güncel iletişim kuramına ve gündemine de sahiptir.

Britanya ve Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkan neo-liberalizm akımıyla birlikte kültürel çalışmalar küresel bir güç/hareket hâline gelmiş ve çeşitli nedenlerden dolayı hem üniversitedeki hem de dışarıdaki birçok muhafazakâr muhaliflerin öfkesinin hedefi olmuştur. Özellikle Marksist siyasal ekonomi yöntemiyle ilişkilendirilen sol görüşlü eleştirmenler dahi, kültürel çalışmaları kültürel olayların önemini gereğinden fazla abartmakla suçlamıştır. Kültürel çalışmalar sert eleştirilere maruz kalıp değersiz görülmeye devam etse de, neredeyse dünya çapında bir hareket hâline geldi. Dünden bugüne, Tayvan'dan Amsterdam'a, Bangalor'dan Santa Cruz'a, pek çok bilimsel dernek ve programların, yıllık uluslararası konferansların, yayınların, öğrencilerin ve araştırmacıların konusu oldu. Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Latin Amerika, Asya, Afrika ve İtalya gibi birçok farklı ulusal ve bölgesel bağlamlarda, kültürel çalışmalarla ilgili birbirinden bağımsız yaklaşımlar ortaya çıktı.

Kültürel çalışmaların amacı kültürel uygulamaları ve onların güçle olan ilişkisini incelemektir. Örneğin, Londra'daki genç işçi sınıfı gibi bir altkültür üzerine yapılan bir çalışma, bu kişilerin baskın kültürdeki kişilere karşı yaptığı toplumsal uygulamaları dikkate alacaktır. Londra'daki orta ve üst sınıfın siyaseti ve ekonomiyi kontrol ederek Londra'daki genç işçi sınıfının refahını etkileyen politikalar oluşturmasını buna örnek gösterebiliriz.

Kültürel çalışmaların başka bir hedefi de kültürü tüm o karmaşık yapısıyla anlamak ve kendisini gösterdiği toplumsal ve siyasal bağlamda analiz etmektir.

Kültürel çalışmalar hem bir çalışma veya analize hem de siyasal eleştiri veya harekete zemin oluşturabilir. Örneğin, kültürel çalışmalar üzerine araştırma yapan bir kişi sadece nesneye odaklanmak yerine çalışmasını daha geniş, yenilikçi bir siyasal projeye dönüştürebilir.

Dennis Dworkin'in de belirttiği üzere, kültürel çalışmaların bir alan olarak ortaya çıkmasındaki "kritik an" Richard Hoggart'ın 1964 yılında İngiltere'de Birmingham Çağdaş Kültürel Çalışmalar Merkezi'ni veya Birmingham Okulu'nu kurarken bu terimi kullanmış olmasıydı. Böylece, Birmingham Üniversitesi'nin bünyesindeki Birmingham Okulu kültürel çalışmaların dünyadaki ilk kurumsal merkezi oldu.

Hoggart, Stuart Hall'u asistanı olarak görevlendirdi ve Hall, Birmingham Okulu'nu 1968'e kadar başarılı bir şekilde yönetti. 1969'da Hoggart emekli olduğunda, yönetici olarak görevi devraldı. Bundan sonra, disiplin Hall'un çalışmalarıyla anıldı. Hall, 1979'da, Open Üniversitesi'ndeki (Birleşik Krallık) Sosyoloji bölümünde saygın bir makama geçmek için Birmingham Okulu'ndan ayrıldı. Merkez'deki yönetimi Richard Johnson devraldı.

1990'ların sonlarında, Birmingham Üniversitesi'ndeki "yeniden yapılanma" Birmingham Okulu'nun kapatılmasına ve 1999'da, Kültürel Çalışmalar ve Sosyoloji adlı yeni bir bölümün kurulmasına yol açtı. Ardından 2002'de, Birmingham Üniversitesi'nin üst düzey yönetimi aniden azımsanmayacak bir uluslararası itirazı savunarak bu yeni bölümün kapatılmasını duyurdu. Bölümün kapatılmasının başlıca nedeni, Birleşik Krallık'ın 2001'deki Araştırma Değerlendirme Uygulaması'nda beklenmedik bir şekilde düşük sonuç elde etmesiydi fakat üniversiteden bir dekan bu kararı “tecrübesiz, ‘maço yönetime’” atfetti. 1986'da, Margaret Thatcher liderliğindeki Birleşik Krallık hükûmetinin süresi dolmuş bir girişimi olan Araştırma Değerlendirme Uygulaması, üniversitedeki programlar için verilecek araştırma fonlarını belirliyordu.

1950'lerin sonlarında, İngiliz Kültürel Çalışmaları'nın temel eserlerinin ilk kez ortaya çıkmasının ardından, 1964'te başlayarak, Stuart Hall'un Birmingham Okulu'ndaki öncü çalışması ve Paul Willis, Dick Hebdige, David Morley, Charlotte Brunsdon, John Clarke, Richard Dyer, Judith Williamson, Richard Johnson, Iain Chambers, Dorothy Hobson, Chris Weedon, Tony Jefferson, Michael Green ve Angela McRobbie gibi yüksek lisans öğrencileri ve meslektaşlarının da eserleri kültürel çalışmalar alanını şekillendirdi. Kültürel çalışmalar alanındaki birçok bilim insanı kültürel yapılar (üstyapı) ve siyasi ekonomi (altyapı) arasındaki ilişkiyi araştırarak Marksist analiz yöntemlerini benimsedi. 1970'lerin başında, Louis Althusser'in çalışması "altyapı" ve "üstyapı" terimlerinin Marksist tanımlarını yeniden düşünerek "Birmingham Okulu" çalışmasında önemli bir etki yarattı. Birmingham Okulu'nda yapılan birçok çalışma, İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki "saygın" orta sınıf İngiliz kültürüne karşı çıkan gençliğin altkültürel ifadeleri üzerineydi. Ayrıca 1970'li yıllar boyunca, siyasi olarak güçlü olan İngiliz işçi sınıfları düşüşe geçmişti. Britanya'nın imalat endüstrileri zayıflıyordu ve sendikalar küçülüyordu. Yine de milyonlarca Britanyalı işçi sınıfı Margaret Thatcher'ın yükselişini destekledi. Stuart Hall ve arkadaşlarına göre, İşçi Partisi'nden Muhafazakâr Parti'ye geçişteki sadakat, Thatcher'ın zaferinden bile önce izini sürdükleri kültürel siyaset açısından açıklanmalıydı. Bazı araştırmalar kültürel çalışmalarda klasik hâline gelen Policing the Crisis adlı eserde ya da Hall'un The Hard Road to Renewal: Thatcherism and the Crisis of the Left ve New Times: The Changing Face of Politics in the 1990s adlı daha sonraki eserlerinde tanıtıldı.

İngiliz Kültürel Çalışmaları'nın gelişimini takip etmek için Richard Hoggart, E. P. Thompson, Raymond Williams, Stuart Hall, Paul Willis, Angela McRobbie, Paul Gilroy, David Morley, Charlotte Brunsdon, Richard Dyer ve diğer birçok araştırmacının eserlerine bakınız.

1970'lerin sonunda, Birmingham Okulu'ndaki bilim insanları ırk ve cinsiyetle ilgili soruları uzun süredir sessiz kalan kültürel çalışmaların gündemine dahil etti. Aynı zamanda 1970'lerin sonunda, kültürel çalışmalar diğer ülkeler tarafından büyük bir ilgi gördü. 1980'ler ve 1990'lar boyunca tüm dünyaya yayıldı. Bununla birlikte, bilgi üretiminin yeni koşullarıyla tanıştı ve postyapısalcılık, postmodernizm ve postsömürgecilik gibi uluslararası ana fikir akımlarıyla yakın ilişkiler kurdu. Kültürel çalışmalarla ilgili birçok derginin artık dünyanın her yerinde olması, aşağıda da belirtildiği üzere, bu alanın küreselleşmesinin bir göstergesi.

İngiliz Kültürel Çalışmaları'nın ortaya çıkmasından önce, Amerika Birleşik Devletleri'nde kültürel çözümlemenin çeşitli versiyonları pragmatik ve liberal-çoğulcu felsefi geleneklerden ortaya çıkmıştı. Bununla birlikte, 1970'lerin sonunda İngiliz Kültürel Çalışmaları uluslararası düzeyde yayılmaya ve 1970'li ve 1980'li yılların sonunda feminizm, postyapısalcılık, postmodernizm ve ırk gibi alanlarla sıkı ilişkiler kurmaya başlayınca, eleştirel kültürel çalışmalar (Marksist, feminist, postyapısalcı vb.); iletişim çalışmaları, eğitim, sosyoloji ve edebiyat gibi alanlarda ABD üniversitelerinde hızlıca yayıldı. Bu alanın öncü dergisi Cultural Studies ABD merkezlidir. Derginin kurucu editörü, John Fiske, onu 1987'de Avustralya'dan ABD'ye getirmiştir.

Kültürel çalışmalar alanındaki birkaç önemli isim 1979'da Margaret Thatcher'ın Birleşik Krallık'ın başbakanı seçilmesinin ardından Avustralya'ya göç edip kendileriyle birlikte İngiliz Kültürel Çalışmaları'nı da getirdiğinde, 1970'lerin sonundan beri büyüyen bir kültürel çalışmalar furyası oluştu. "Kültürel politika çalışmaları" olarak da bilinen kültürel çalışmalar okulu Avustralya'nın bu alana yaptığı önemli katkılardan sadece bir tanesidir. Avustralya aynı zamanda 1990'da dünyanın ilk profesyonel kültürel çalışmalar derneğini kurdu.Günümüzde Avustralasya Kültürel Çalışmalar Derneği olarak da biliniyor. Avustralya merkezli kültürel çalışmalar dergilerinden bazıları şunlardır: International Journal of Cultural Studies, Continuum: Journal of Media & Cultural Studies ve Cultural Studies Review.

Kanada'da, kültürel çalışmalar Marshall McLuhan, Harold Innis ve diğerlerinin çalışmalarında vurguladığı kavramları devam ettirerek teknoloji ve toplum konularına odaklanmıştır. Kanada merkezli kültürel çalışmalar dergilerinden biri de Topia: Canadian Journal of Cultural Studies adlı dergidir.

Afrika'da, insan hakları ve Üçüncü Dünya konuları ana konular arasındaydı. Afrika merkezli kültürel çalışmalar dergilerinden biri de Journal of African Cultural Studies adlı dergidir.

Latin Amerika'daki kültürel çalışmalar Jose Marti, Ángel Rama gibi düşünürlerin ve diğer Latin Amerikalı şahsiyetlerin yanı sıra dünyanın diğer yerlerindeki kültürel çalışmalarla ilişkilendirilmiş Batıya ait kuram kaynaklarından da yararlanmıştır. Latin Amerika'daki kültürel çalışmalarda ön plana çıkan bilim insanlarının arasında Néstor García Canclini, Jésus Martín-Barbero ve Beatriz Sarlo vardır. Latin Amerika'daki kültürel çalışmalarda ele alınan temel konulardan bazıları kolonileri bağımsızlaştırma, kent kültürü ve postgelişim kuramıdır. Journal of Latin American Cultural Studies adlı dergiyi bu alanda yayınlanan dergilere örnek gösterebiliriz.

Kültürel çalışmalar Avrupa Kıtası'na kıyasla Birleşik Krallık'ta daha hızlı bir gelişim göstermesine rağmen, Fransa, İspanya ve Portekiz gibi ülkelerde kültürel çalışmaların varlığı önemli bir konuma sahip. Bu alanın Almanya'da nispeten gelişmemiş olmasının nedeni, sıklıkla üçüncü nesilde olduğu söylenen ve Axel Honneth gibi tanınmış şahsiyetleri barındıran Frankfurt Okulu olabilir. Avrupa Kıtası merkezli kültürel çalışmalar dergilerinden bazıları şunlardır: European Journal of Cultural Studies, Journal of Spanish Cultural Studies, French Cultural Studies ve Portuguese Cultural Studies.

Kültürel çalışmalar 1990'ların başından beri Asya boyunca hızla gelişti ve büyüdü. Asya merkezli kültürel çalışmalar dergilerinden biri de Inter-Asia Cultural Studies adlı dergidir.

Almanya'da, kültürel çalışmalar bazen Neue Kulturgeschichte (çev. Yeni Kültür Tarihi) olarak adlandırılır. Neue Kulturgeschichte terimini Kulturgeschichte (çev. Kültür Tarihi) teriminin göstergebilim ve dilbilimdeki kullanımı olarak gören Almanca Vikipedi makalesine bakınız.

Yukarıda belirtildiği gibi Marksizm, Kültür'ün ilk eleştirilerinden biri olarak önemli bir temel rol oynamış ve dolayısıyla kültürel çalışmaların tarihine yansımıştır. Önceki Frankfurt Sosyoloji Okulu özellikle Antonio Gramsci'den etkilenmiştir. Daha sonraki Birmingham Okulu'nun üyeleri 1970'li yılların başında Louis Althusser'in yapısalcılık fikrinden etkilenmiştir. Kültürel çalışmalar temelde Sosyoloji'nin Marksist okumalarından yola çıksa da sonradan ırk ve cinsiyeti kapsayan daha geniş okumalara, toplumun oluşmasıyla ilgili ideolojik ve kimlik merkezli okumalara dönüşmüştür. Post-modernizm ve post-yapısalcılık kavramlarıyla birlikte bu okumaları sanatsal, psikolojik ve felsefi alanlara taşımıştır.

Birleşik Krallık'taki kültür, siyaset ve sınıf oluşumlarındaki değişen siyasi şartları anlamak için Birmingham Okulu'ndaki bilim insanları yüzünü İtalyan bir düşünür, yazar ve 1910'lar, 1920'ler ve 1930'larda komünist parti lideri olan Antonio Gramsci'nin eserine çevirdi. Gramsci de benzer konularla ilgileniyordu: Neden İtalyan işçiler ve köylüler faşistlere oy vermeliydi? Halk desteğini daha ilerici düşüncelere taşımak için hangi stratejik yaklaşım gerekliydi? Gramsci klasik Marksizm anlayışında değişiklikler yaparak, kültürü siyasi ve toplumsal mücadelenin anahtarı olarak görmeyi savundu. Ona göre, kapitalistler sadece kontrolü sağlamak için kaba kuvvet (polis, hapishane, baskı, askeri) kullanmıyor aynı zamanda halkın "onay"ını almak için çalışan insanların günlük kültürlerine çeşitli şekillerle müdahale ediyordu. Şunun farkında olmak gerekir ki Gramsci için, tarihsel liderlik ya da "hegemonya", sınıfsal gruplaşmalar ve gündelik sağduyunun kültürel bağlamdaki çatışmaları arasındaki ittifakın oluşumunu kapsar. Gramsci için hegemonya her zaman, bitmek bilmeyen, değişken ve tartışmaya açık bir süreçti.

“Hall, Hebdige ve McRobbie’nin çalışmasında halk kültürü ön plana çıkmıştır. Gramsci’nin buna kattığı şey, onay ve kültürün önemiydi. Temel Marksistler gücü, sınıfa karşı sınıf olarak görmüş olsalar bile Gramsci bize sınıf ittifakı kavramını sorgulatmıştır. Kültürel çalışmaların yükselişi, esas alınan sınıfa karşı sınıf politikasının öneminin azalmasına dayandırıldı.

insanlar kültürel budalalar değildir”. Alt gruptaki insanların aktörlüğünü hesaba katma ısrarı geleneksel yapısalcıların çalışmalarına ters düşmektedir. Bazı analistler bu alanda yapılan bazı çalışmaları eleştirerek halk kültüründeki aktör biçimlerinin bazılarının önemini abartmıştır.

Son yıllarda kapitalist kültür, çağdaş küreselleşme biçimleriyle tüm dünyaya yayıldığı için kültürel çalışmalar Batı hegemonyasına karşı direnmek ve onunla işbirliği yapmak için yerel bölgeler ve müzakere uygulamarıyla ilgili önemli analizler geliştirdi.

çizmiştir. Eagleton’a göre, edebiyat ve kültürel teori hayattaki “temel sorular” hakkında önemli şeyler söyleme gücüne sahiptir fakat kuramcılar bu gücün nadiren farkında olmuştur.

benzememesinin ve kendisi için disiplinselliğe özenmemesinin en iyisi olduğunu düşünür. Bunun yerine, kültürel çalışmalara temel oluşturabilecek bir tür radikal disiplinlerarasılığı desteklerler.

çalışmasında röportajları derinlemesine inceler ve istatistikleri yaratıcı bir şekilde kullanır.Bourdieu, Pierre (1984). Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste. Cambridge, MA: Harvard University Press. Ancak, Bourdieu’nün çalışması her ne kadar kültürel çalışmalarda etkili olmuş ve kendi çalışmasını bir bilim şekli olarak görmüş olsa da, kültürel çalışmalar “bilimselliğe” özenme gereksinimi fikrini hiçbir zaman kabullenmemiş ve kültürel çalışmaların temeli olarak “bilimselliğin” fetişleştirilmesine karşı birçok kuramsal ve yöntemsel parametreler sıralamıştır.

1996 yılında, fizikçi Alan Sokal, Social Text adlı kültürel çalışmalar dergisine alaycı bir makale göndererek bu alanla ilgili karşıt görüşlerini ifade etti. Sokal’ın, postmodernizm’in “moda olan saçmalığı” olarak bahsettiği şeyin parodisinin ustalıkla işlendiği bu makale hakemlik sürecinden geçirilmeden derginin editörleri tarafından kabul edildi. Makale basıldığı zaman Sokal, kendini “akademik dedikodu” dergisi olarak tanımlayan Lingua Franca’da Social Text’te belirttiği alaycı ifadelerini açıklayan ikinci makalesini yayınladı.Sokal içindeki isteğin bilimsel rasyonalizm ilgili çağdaş eleştirileri reddetmesinden kaynaklandığını belirtti:“Siyasi açıdan kızgınım çünkü her ne kadar hepsi olmasa da bu saçmalığın çoğu kendini ilan eden sol görüşlülerden kaynaklanıyor. Burada yüz seksen derecelik tarihi bir dönüşe şahit oluyoruz. Son iki yüzyılın büyük bir kısmında, sol görüş bilimle özdeşleştirilip gericiliğe karşı olarak görüldü. Rasyonel düşüncenin ve nesnel gerçekliğin (hem toplumsal hem de doğal) cesur analizinin, güçlüler tarafından (kendi içinde haklı olan tutkulu insanlardan bahsetmiyorum bile) teşvik edilen aldatmacalarla savaşmak için akıllıca bir yöntem olduğuna inandık. Yenilikçi ve solcu birçok akademik hümanistin son zamanlarda bilgisel göreliğin o veya bu şekline yönelmesi bu değerli mirasa ihanet ediyor ve yenilikçi toplumsal eleştirinin hala hassas olan görüşlerinin temelini sarsıyor. “Gerçekliğin toplumsal inşası”yla ilgili kuramlar geliştirmek bize AIDS’e etkili bir tedavi bulma veya küresel ısınmayı engellemek için stratejiler oluşturma konusunda yardımcı olmayacak. Eğer doğruluk ve yanlışlık kavramlarını reddedersek siyaset, ekonomi, sosyoloji ve tarihteki yanlış fikirlerle savaşamayız.”