Airto Moreira

Airto Guimorvan Moreira (d. 5 Ağustos 1941) Brezilyalı davulcu ve perküsyoncu. Caz şarkıcısı Flora Purim’in eşi yine caz şarkıcısı olan Diana Morena’nın babası. 1960’larda Brezilyalı grup Quarteto Novo’da dikkat çekti, Amerika’da Miles Davis ve Return to Forever ile füzyon caz çalıştı.

Airto Moreira 1941’de Itaiópolis Brezilya’da halk şifacısı bir ailenin ferdi olarak doğdu, Curitiba ve São Paulo’da yetişti. Genç yaşta müziğe karşı alışılmamış bir yeteneği olduğu görüldü ve 13 yaşında profesyonel müzisyen olarak caz samba öncülerinden Sambalanço Trio ile çalıştı. İlk kaydını 1967 yılında  Hermeto Pascoal’ın Quarteto Novo grubu ile yaptı. Kısa süre sonra eşi Flora Purim ile Amerika’ya yerleşti. New York’ta basçı Walter Booker ve caz müzisyenleri ile düzenli olarak çalışmaya başladı. Birlikte çalıştığı Joe Zawinul Moreira’yı elektronik çalgılarla rock ve funk ritimlerini harmanlayan sonradan füzyon caz olarak adlandırılacak olan deneysel çalışmalar yapan Miles Davis ile tanıştırdı. Moreira, bu yeni müzik formu ile ilgili pek çok çalışmada yer aldı, iki yıl boyunca Miles Davis ile birlikte turnelere katıldı ve gelecek vadeden füzyon albüm Bitches Brew’ın (1970) kayıdında yer aldı. Miles Davis, Airto’dan yalnızca ritm çalmamasını, renkleri ve sesleri de çalmasını istedi. Bu denemeler sonucunda Airto, perküsyonun cazdaki yerini genişleterek hem kendi müziğini hem de diğer caz davulcusu ve perküsyoncularının ufuklarını geliştirdi. Füzyon cazda perküsyon bundan sonra standart bir çalgı haline geldi ve ilk defa 1972 yılında Down Beat Dergisi yıllık ödüller kategorisine perküsyonu kattı. Airto’nun Miles ile başlayan bu başarısı Brezilya’daki birçok perküsyoncuya da model oldu ve Amerika’ya göç etmelerine neden oldu. Davis’ten ayrıldıktan kısa bir süre sonra Davis’in öğrencileri Zawinul, Wayne Shorter ve Miroslav Vitous’un grubu Weather Report’a katılarak 1971’de ilk albümlerinin kaydında perküsyon çaldı. Weather Report’ya yerini Dom Um Romão ve Muruga Booker’e Sweetnighter albümü için bıraktıktan sonra Davis’in öğrencilerinden Chick Corea'nın Return to Forever grubuna katılarak 1972’de ilk iki albümleri olan Return to Forever ve Light as a Feather’da davul çaldı. Corea'nın elektronik müzik üzerine yoğunlaşmak istemesi sonucu Airto gruptan ayrıldı.

Moreira, Grateful Dead grubunun perküsyoncusu Mickey Hart’ın The Apocalypse Now Sessions, Dafos, Supralingua, ve Planet Drum (1991’de World Music Grammy ödülü alan) dünya müziği/perküsyon albümlerinde yer aldı. Eumir Deodato'nun 1970’lerdeki Also sprach Zarathustra ve Prelude albümlerinde konga çaldı. Bu isimlerin dışında Moreira, Cannonball Adderley, Lee Morgan, Paul Desmond, Dave Holland, Jack DeJohnette, John McLaughlin, Keith Jarrett, Al Di Meola, Zakir Hussain, George Duke ve Mickey Hart gibi caz ustaları ile birlikte çaldı.

Caz konserleri ve kayıtlarından başka Apocalypse Now ve Last Tango in Paris gibi film ve televizyon programlarına besteler yaptı, katkıda bulundu, Mısır’daki İskenderiye Kütüphanesi’nin yeniden açılışında Halim El-Dabh ile birlikte çaldı ve Los Angeles Kaliforniya Üniversitesi ile California Brazil Camp’da dersler verdi. 1996’da eşi Airto ve eşi Flora Purim, P.M. Dawn ile işbirliği içinde "Non-Fiction Burning" şarkısı ile AIDS yararına yapılan Red Hot + Rio albümünde yer aldı.

Moreira, pandeiro, cuica, konga, bongo, shekere, talking drum, tamburin, marakas, shaker, üçgen, inek çanı, caxixi, davul, Afoxé, tubular bells, snare drum, berimbau, temple blocks, ganza, surdo, bell tree, wood blocks, jam block, mark tree, halile, cabasa, bass drum, timbales, gong, tamborim, davul makinesi, vibrafon, djembe, floor tom, whistles, conch shell, tom-tom, çan, tabla, hi-hat, sleigh bells, agogo bells, guiro, marimba, kastanyet ve beatbox çalabiliyor.

2002 Eylül’ünde, Brezilya Başkanı Fernando Henrique Cardoso, Flora ile Airto’yu Brezilya’nın uluslararası ilişkilerine katkılarından dolayı Brezilya’nın önemli ödüllerinden olan "Order of Rio Branco" ile ödüllendirdi.