Round Midnight (film)

Round Midnight (Türkçe: Geceyarısına Doğru) 1986 ABD - Fransa ortak yapımı dramatik müzikal filmdir. "Round Midnight" ('Round midnight veya around midnight) Türkçede "gece yarısı sularında" anlamına gelmektedir.

Fransız yönetmen Bertrand Tavernier'nin yönettiği ve David Rayfiel'le birlikte senaryosunu yazdığı filmin Oscar ödüllü müziklerini caz müziğinin efsanevi isimlerinden biri olan Herbie Hancock yapmıştır. Herbie Hancock ve ayrıca caz dünyasının birçok ünlü ismi filmde kısa rollerde oynuyorlar, müzikleriyle de filme katkıda bulunuyorlar. Bundan başka Martin Scorsese ve Philippe Noiret'nin de filmde kısa birer rolü var. Filmin yapımcılığını ise Warner Bros. adına Irwin Winkler üstlenmiştir. Film adını Thelonious Monk'un 1944'te bestelediği aynı adlı caz şarkısından almıştır.

Film "Dale Turner" adındaki Amerikalı siyahi bir caz saksafoncusunun 1950'li yıllarda Paris'te geçen dramatik öyküsünü anlatmaktadır. Aslında bu öykü yarı biyografik de sayılabilir, zira bu hayali tenor saksafoncu "Dale Turner"ın öyküsü, gerçekte yaşamış iki efsane cazcının, yani tenor saksafoncu Lester Young ile caz piyanisti Bud Powell'ın gerçek hayat öykülerinin bir karışımıdır. Zaten Bertrand Tavernier filmini bu iki cazcıya ithaf etmiştir. Senaryo yazılırken Francis Paudras'ın Dance of the Infidels (İnançsızların Dansı) adlı biyografik-anı kitabından da esinlenilmiştir. Francis Paudras, Bud Powell'ın Paris günlerinden arkadaşıydı ve filmde Francis karakteriyle canlandırılmaktadır.

Filmde ise "Dale Turner"ı gerçek hayatta da bir caz efsanesi olan, gelmiş geçmiş en iyi tenor saksafonculardan biri sayılan Dexter Gordon (d. 1923 - ö. 1990) canlandırıyor.

Filmin ilk gösterimi Toronto Film Festivali'nde yapılmış, ertesi yıl da Herbie Hancock'a "En İyi Özgün Müzik" Oscarı verilmişti. Aynı yarışmada Dexter Gordon da "en iyi erkek oyuncu" ödülüne aday gösterilmişti. Hancock aynı dalda Fransa'nın Oscarı sayılan César ödülünü de almıştı.

Siyahi caz saksafoncusu Dale Turner (Dexter Gordon), 1950'lerin New York'unda alkolle olan savaşını yavaş yavaş kaybetmek üzeredir. Ailesinden uzak, hayatla olan bağları teker teker kopmakta iken, Paris'te müzik yapması için bir teklif alır. 1950'lerde birçok Amerikalı siyahi müzisyen de aynı şeyi yapmaktadırlar, çünkü Fransa'nın bu sanat başkentinde Amerika'dakinin aksine insanların derisinin renginin hiç önemi yoktur.

Artık kendi ülkesinde unutulmaya yüz tutmuş bir müzisyen olan Dale Turner, Paris'te Francis Borler (Francois Cluzet) adında caz müziğine aşık bir Fransız gençle arkadaş olur. Borler'ın sürgündeki bu saksafoncunun karanlık yanlarını, yani alkol ve uyuşturucu bağımlısı olduğunu, ayrıca büyük bir depresyonun içinde olduğunu keşfetmesi uzun sürmez. Sanatçının hayatından endişe eden Borler artık onun koruyucu meleği olmuştur, onun yardımıyla Dale Turner'ın sanat performansında gözle görülür bir gelişme olur ancak bunun da bir bedeli vardır.

Filmin müziklerini yapan cazın devlerinden Herbie Hancock'ın aynı zamanda caz dünyasının büyülü ve melankolik atmosferini yaratmada yönetmen Bertrand Tavernier'ye danışmanlık yapması ve filmde kendisin de performansını sergilemesi, filmdeki tenor saksafoncu Dale Turner'ı gerçek hayatta da efsane bir caz saksafoncusu olan Dexter Gordon'un canlandırması, ayrıca caz dünyasının birçok ünlü sanatçısının filmde boy göstermesi filmi otantik yapan etmenlerden birkaçıdır.