Televizyon yayınlarına ilişkin içerik sınıflandırma sistemleri

Televizyon yayınlarına ilişkin içerik sınıflandırma sistemleri, içeriği değerlendirmek ve televizyon programlarının çocuklar, gençler veya yetişkinler için uygunluğunu raporlamak için kullanılan sistemlerdir. Birçok ülkenin kendi televizyon derecelendirme sistemi vardır ve ülkelerin derecelendirme süreçleri yerel önceliklere göre değişir. Programlar, sistemi yöneten kuruluş, yayıncı veya içerik üreticileri tarafından derecelendirilir.

Bir televizyon dizisinin her bir bölümü için genellikle bir derecelendirme belirlenir. Derecelendirme bölüm, ağ, tekrar yayın ve ülkeye göre değişebilir. Bu nedenle, program derecelendirmeleri, derecelendirmenin ne zaman ve nerede kullanıldığı belirtilmedikçe genellikle anlamlı değildir.

Aşağıdaki tablo, yatay eksende yaşı gösteren mevcut televizyon içerik derecelendirme sistemlerinin bir karşılaştırmasıdır. Bununla birlikte, bir derecelendirme aşamasında kullanılan belirli kriterlerin bir ülkeden diğerine büyük ölçüde değişebileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle bir renk kodu veya yaş aralığı bir ülkeden diğerine doğrudan karşılaştırılamaz.

TV ebeveyn yönergeleri ilk olarak 19 Aralık 1996'da Amerika Birleşik Devletleri Kongresi, Federal İletişim Kurulu (FCC) tarafından önerildi. Amerikan televizyon programlarında giderek artan müstehcen cinsel içerik, sansürlenmemiş şiddet ve güçlü küfürle ilgili ebeveynlerin ve savunuculuk gruplarının endişelerine yanıt olarak en büyük yayın ve kablo ağlarında 1 Ocak 1997'de yürürlüğe girdi ve ABD Hükûmetinin 2000'den itibaren üretilen tüm televizyon setlerine (ve kablolu televizyonların büyük çoğunluğuna) yerleştirilmesini zorunlu kıldığı V-chip ile birlikte kullanılır. Çoğu televizyon dizisi, özel filmler, televizyon için yapılmış filmler ve yayın veya temel kablolu yayın için yeniden düzenlenmiş sinemalarda yayınlanan filmler dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere kullanılan sistem, o zamandan beri internet tabanlı (Hulu, Prime Video ve Netflix gibi), dijital video perakendecileri (Apple'ın iTunes Store ve Google Play gibi) ve dijital medya oynatıcılar (Amazon Fire TV, Apple TV, Android TV ve Roku gibi) için uygulandı. Yönergeler spor veya haber programlarına atanmamıştır ve ağ programları için tanıtım reklamları dışında ticari reklamlar sırasında kullanılmamaktadır.

TV-Y - Bu program, 2-6 yaş arası çocuklar da dahil olmak üzere çok genç bir kitleye yöneliktir. TV-Y7 - Bu program 7 yaş ve üstü çocuklar için tasarlanmıştır. Bazı programlara, TV-Y7 olarak derecelendirilen diğer programlardan daha yoğun veya kavgacı olabilecek daha fazla "fantezi şiddet" sergiliyorlarsa "FV" içerik tanımlayıcısı verilebilir.

TV-G - Çoğu ebeveyn bu programı her yaş için uygun bulabilir. TV-G dereceli programlar genellikle her yaş için uygundur. FCC, "bu derecelendirme, özellikle çocuklar için tasarlanmış bir program anlamına gelmediğini, çoğu ebeveynin daha küçük çocukların bu programı gözetimsiz izlemesine izin verebileceğini" belirtmektedir. Bu derecelendirmeye sahip programlarda tasvir edilen tematik unsurlar, çok az şiddet içerir veya hiç içermez, sert bir dil içermez ve çok az veya hiç cinsel diyalog veya durum içermez.

Almanya'da her yayıncı, eğer program potansiyel olarak saldırgan içeriğe sahipse, yayınlamadan önce Die nachfolgende Sendung ist für Zuschauer unter 16/18 Jahren nicht geeignet cümlesini gösteren bir feragatname göstermelidir. Bu kabaca; Aşağıdaki program 16/18 yaşından küçük izleyiciler için uygun değildir anlamına gelir.

Apto para mayores de 18 años (SAM 18) (Türkçe. 18 yaş ve üzeri için uygun) - programlar görsel şiddet, kaba dil ve güçlü cinsel referanslar içerir.

Eylül 2010'dan itibaren yayıncılar için Comienza el horario apto para todo público (Türkçe. Başlangıç zamanı, her yaş planına uygundur) ve Finaliza el horario apto para todo público (Türkçe. Bitiş zamanı herkes için uygun) levhasını göstermeleri zorunludur.

Avustralya'daki ticari televizyon ağlarının, Avustralya İletişim ve Medya Kurumu tarafından yönetilen, ağlar ve ACMA arasında aracılık yapan Free TV Australia ve ayrıca izleyici şikayetlerini ele alan Avustralya Ticari Televizyon Uygulama Kuralları'na uymaları gerekmektedir.

İzleyiciler bir ağın TV Uygulama Kurallarını ihlal ettiğini düşünüyorsa (örneğin, yanlış bir sınıflandırma verilmiştir), izleyiciler Free TV Australia'ya şikayette bulunabilirler, o da bu şikayeti ağa iletir. İzleyiciler sonuçtan memnun kalmazlarsa, inceleme için şikayetlerini ACMA'ya iletebilirler.

B: Apto para todo público, con vigilancia de una persona adulta (Bir yetişkin gözetiminde tüm yaş grupları için uygundur). 12 yaş altı bir yetişkine ihtiyaç duyar. Özellikle 18.00-22.00 arasındaki "RESPONSABILIDAD COMPARTIDA" (ORTAK SORUMLULUK) kuşağında.

D - Dewasa (Türkçe: yetişkin) - 18 yaş ve üzeri izleyiciler için uygundur. Bu derecelendirmeye sahip programlar 22.00-03.00 saatleri arasında yayınlanır.

Fas'taki televizyon programlarının sınıflandırma sistemi HACA tarafından kurulmuştur. 4 kategoriden oluşmaktadır. Programın yayınlanmasından önce, programın başında bir ekran dışı ses, programın tüm izleyiciler için uygun olmadığı konusunda uyarmaktadır.

Filipinler'de, genellikle MTRCB olarak bilinen Film ve Televizyon İnceleme ve Sınıflandırma Kurulu, yerel televizyon içerik derecelendirme sistemlerini uygular ve düzenler. İlk kez 1979 yılında 4 kategori ile uygulanmaya başlamıştı.

Frans'daki içerik derecelendirme sistemi, Conseil supérieur de l'audiovisuel (CSA) tarafından düzenlenir. Her derecelendirme simgesi yarı saydamdır ve Kasım 2012'den beri yayın boyunca gösterilir. Eğer ekranda bir işaret yoksa, yayın tüm yaş grupları için uygundur anlamına gelir.

Güney Kore'de televizyon derecelendirme sistemi 2000 yılından beri yürürlüktedir ve hepsi, 7, 13 ve 19 olmak üzere sadece dört sınıflandırma ile başlamıştır. Şubat 2001'de, yerli dramalar (Kasım 2002'den beri yürürlükte olan) dışındaki tüm programların bir derecelendirme sistemine sahip olması gerekiyordu. 2007 yılında 13. derece 12 olarak değiştirilmiştir ve yeni bir derece olan 15'e geçilmiştir. Aşağıdaki "muaf" notu dışında çoğu program derecelendirilmelidir. Muaf olmaya hak kazansa bile, bir yayıncı derecelendirme uygulayabilir.

Hırvatistan'daki televizyon kanalları, derecelendirme ibarelerini yayın boyunca gösterir. Hrvatska radiotelevizija (Hırvat Radyotelevizyonu) kanalları, RTL Televizija, RTL 2, Nova TV ve Doma TV, genel izleyici kitlesine yönelik olmayan bir yayından önce uyarıları gösterir.

Şubat 2013'te, Vishwaroopam filminin gösteriminin askıya alınması konusundaki tartışmaların ardından, Bilgi ve Yayın Bakanlığı, 1952 Sinematograf Yasası kapsamında film sertifikasyonu konularını incelemek üzere Adalet Başkanlığı (retd.) Mukul Mudgal altında bir panel oluşturdu.

Hollanda'daki televizyon derecelendirme sistemi, 2001 yılında Hollanda Görsel-İşitsel Medya Sınıflandırma Enstitüsü (NICAM) tarafından oluşturuldu ve Kijkwijzer (ViewingGuide veya WatchWiser) olarak biliniyor. Aynı derecelendirme sistemleri hem televizyon programları hem de filmler için kullanılır ve kısmen kılavuz görevi görür (12, 14 ve 16 yaş sınıflandırmasına sahip programlar sadece akşam 8'den ve 18 yaş sınıflandırmasına göre gece yarısından itibaren yayınlanabilir. Ülkedeki sinema ve tiyatrolar, 16 yaş sınıflandırmasına sahip filmleri 16 yaşından küçüklere sağlayamazlar).

PG (ebeveyn rehberliği önerilir) – programlar çocuklar için uygun değildir, ebeveyn rehberliği önerilir; 'PG' olarak sınıflandırılan programlar 16.00 saatleri arasında yayınlanmamalıdır.

18 veya +18 : 18 yaşın altındaki izleyiciler için önerilmez. Program başladığında bir uyarı sesi duyulabilir. Bu programlar ücretsiz yayın yapan televizyonda saat 20.00'den önce ve sabah 06.00'dan sonra gösterilemez.

Neredeyse her zaman, kalıcı bir kırmızı etikete sahip Mediaset programları, genellikle "Ebeveyn kontrolü" olarak adlandırılan televizyon setinin kilitleme cihazı etkinleştirilerek engellenebilir.

C – Program, 8 yaşın altındaki küçük çocuklara yöneliktir. Herhangi bir düzeyde küfür veya cinsel içeriğe izin verilmez. Ara sıra komedi, gerçekçi olmayan şiddet tasvirleri içerebilir.

C8 – 8+ yaş çocuklar için uygundur. Düşük seviyeli şiddet ve fantezi korkuya izin verilir. Kötü bir dile izin verilmez, ancak hikâye bağlamında ara sıra "toplumsal olarak saldırgan ve ayrımcı" dile izin verilir. Herhangi bir cinsel içeriğe izin verilmez.

PG – Ebeveyn rehberliği. Orta düzeyde şiddet ve ılımlı dil ile kısa çıplaklık ve hikâyenin bağlamı için önemliyse cinsel referanslara izin verilir. Bazı içerikler 8 yaşın altındaki çocuklar için uygun olmayabilir ve 8-13 yaş arası çocuklar için ebeveyn gözetimi önerilir.

14+ – 14 yaş ve üzeri izleyicilere yönelik program. Bir hikâye bağlamında oldukları sürece, şiddetli şiddet ve sert dil ve cinsel aktivite tasvirleri içerebilir. Ebeveynler, ebeveyn/veli gözetimi olmadan ergenlik öncesi ve erken ergenlik dönemindeki gençlerin izlemesine izin verirken sağduyulu davranmaları konusunda şiddetle uyarılır.

Peru'daki yaş derecelendirme sistemi, 2005 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Alejandro Toledo tarafından tanıtıldı ve hem radyo hem de televizyon yayınları için yürürlüğe girdi.

Romanya'daki derecelendirme sistemi zaman zaman değişmiştir. Günümüzde halen geçerli olan sistem, 2002 yılında geliştirildi. Programları sıralamak ve derecelendirme sembollerini görüntülemek her Rumen televizyon ağında zorunlu hale geldi. Bu sistem 5 sınıftan oluşmaktadır.

AP – Programlar çocuklara ebeveyn rehberliğinde tavsiye edilir, herhangi bir şiddet veya cinsel içerik barındırmayabilir. Bu derecelendirme için içinde AP yazı tipinin yazılı olduğu şeffaf bir daire kullanılır.

12 – 12 yaşın altındaki çocuklar için önerilmeyen programlar hafif cinsel içerik veya müstehcen dil içerebilir. Ciddi şiddet veya cinsel içerik içermeyen çoğu film de bu kategoriye girer. Sadece akşam 8'den sabah 6'ya kadar yayınlanabilir. Bu derecelendirme için içinde 12 rakamının yazılı olduğu şeffaf bir daire kullanılır.

15 – gençler ve 15 yaş altı çocuklar için önerilmeyen programlar daha yoğun şiddet ve cinsel içerik içerebilir. Sadece 22.00-05.00 saatleri arasında yayınlanabilir. Bu derecelendirme için içinde 15 rakamının yazılı olduğu şeffaf bir daire kullanılır.

18 – program yetişkin izleyiciler için önerilir (18 yaş ve üstü), müstehcen şiddet ve müstehcen cinsel içerik içerebilir. Sadece 23.00-05.00 saatleri arasında yayınlanabilir. Bu derecelendirme için içinde 18 yazan şeffaf bir daire kullanılır.

18-X - Bu program yalnızca X derecelidir. Örneğin, aşırı korku ve ayrıntılı erotik film. Sadece gece yarısından sabah 4'e kadar yayınlanabilir.

A Adulto (yetişkin) – yalnızca yetişkin kitleler için uygun olan programlar (18 yaş ve üzeri), kaba bir dil ve cinsel veya müstehcen durumlar içerebilir (yerel saatle 22:00'den sonra kullanılır), bu programlara erişim kişisel bir şifre ile kilitlenir.

Tayland'da, filmler için bir film derecelendirme sisteminin yanı sıra 2006 yılında bir televizyon derecelendirme sistemi tanıtıldı. Eylül 2013'te televizyon reytingi revize edildi.

PG 13 () - 13 yaş ve üstü kişiler için uygun olmakla birlikte, ebeveyn rehberliği sağlanırsa önerilen yaşın altındakiler tarafından da izlenebilecek içeriklerdir. Bu kategori altında içerikler saat 20.30-05.00 arasında televizyonda gösterilebilir.

PG 18 () - 18 yaş üstü kişiler için uygun içerik; 18 yaşından küçüklere ebeveyn rehberliği sağlanmalıdır. Programlar saat 22.00-05.00 arasında televizyonda gösterilebilir.

6+: 保護級(護) (Korumalı seviye) : Altı yaşından küçük çocukların izlemesi için uygun değildir; altı yaşından büyük ve on iki yaşından küçük çocuklar, ebeveynleri, öğretmenleri veya yetişkin bir akrabaları eşliğinde görebilirler.

Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinin 6 ile 12. maddelerinde bu işaretlerin filmlerde kullanılması zorunlu olduğunu belirtilmektedir. Ayrıca Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun'unun 5. bölümünün 13. maddesinde "Değerlendirme ve sınıflandırma sonucu zorunlu tutulan işaret ve ibarelerin kullanılmaması halinde, Bakanlığın talebi veya üçüncü kişilerin ihbarı üzerine mülkî idare amirlerince filmlerin gösterim ve dağıtımı durdurulur." söylenmektedir.