Bir Yaz Gecesi Rüyası (film, 1935)

William Shakespeare'in 1594 1595 yılları arasında yazdığı aynı adlı ünlü tiyatro eserinden senaryosunu Charles Kenyon ve Mary C. McCall Jr.'ın birlikte uyarlayarak yazdıkları filmi William Dieterle ve Max Reinhardt birlikte yönetmişlerdir. Başlıca rollerinde Dick Powell, Olivia de Havilland, James Cagney, Mickey Rooney, Ian Hunter, Joe E. Brown ve Victor Jory oynamışlardır. Filmde rol alan oyuncuların çoğunluğu daha önce hiç Shakespeare oynamamış olmalarına rağmen başta Cagney ve Brown olmak üzere filmde gösterdikleri performanstan dolayı büyük övgüler aldılar. "Bir Yaz Gecesi Rüyası" Hollywood'da yapılmış en başarılı Shakespeare uyarlamalarından biri olarak kabul edilmektedir.

Eser filme alınmadan önce Los Angeles'taki büyük amfitiyatro Hollywood Bowl'da (Bowl: Kase, bu 18.000 kişilik açık hava tiyatrosunun beton sahnesi kase şeklindedir) yine Max Reinhardt tarafından sahnelenmişti. Reinhardt'ın bu efsanevi sahne prodüksiyonunda rol alan sanatçılardan sadece Olivia De Havilland ve Mickey Rooney filmde de oynamışlardı.

Tüm Shakespeare eserlerinde olduğu gibi bu filmde de görünüşte birbiri ile fazlaca ilgili olmayan olaylar dizisi sonunda ortaya çıkan tek bir olay ile birbirine bağlanır. Aşk, evlilik ve büyü ana temaları üzerine kurulu bu yanlışlıklar komedisinde olaylar Eski Yunan'da bir düğün etrafında gelişir.

Filmde ana müzik teması olarak Alman besteci Felix Mendelssohn Bartholdy'nin 1843'te William Shakespeare'in söz konusu komedisi için bestelediği yine aynı adlı (Op.21 Bir Yaz Gecesi Rüyası uvertürü) eseri kullanılmıştır. Filmde kullanılan diğer müzikler de Mendelssohn'a aittir, bunlar arasına "İtalyan Senfonisi", "Sözsüz Şarkılar" ve "La Minör 3.Senfoni" gibi tanınmış eserleri de vardır. Müziklerin orkestrasyonunu Erich Wolfgang Korngold yapmıştır. Bale sahnelerinin koreografisini ise Bronislava Nijinska yapmıştır.

"En iyi film" ve "en iyi yardımcı yönetmen" dallarında Oscar'a aday gösterilen film "en iyi görüntü yönetimi" ve "en iyi kurgu" dallarında bu ödülü almıştır. Yönetmeninin ve bestecisinin Musevi kökenleri nedeni ile film zamanında Nazi Almanyası'nda yasaklanmıştı.

Shakespeare'in eserlerinin birçoğunda olduğu gibi bu filmde de görünüşte birbiri ile fazlaca ilgili olmayan olaylar dizisi sonunda ortaya çıkan tek bir olay ile birbirine bağlanır.

Demetrius Helena'yı istemez. Hermia ile Lysander gece oluca kaçmaya karar verirler ve planlarını Helena'ya anlatırlar, bu duruma sevinen Helena aşığı Demetrius'un kendisine kaldığını düşünerek planı ona da aktarır, ancak Demetrius hemen kaçan aşıkların peşine düşer, Helena da üçünün birden peşine düşer.

İkinci olay dizisi ise Dük'ün düğününde gelin ve damadın şerefine bir temsil vermeyi planlayan (oyun içinde oyun) beceriksiz tamirciler'den oluşan bir amatör tiyatro grubu ile ilgilidir. Bu grup, Dokumacı Bottom (James Cagney), Körük tamircisi Flute (Joe E. Brown), Marangoz Quince (Frank McHugh), doğramacı Snug (Dewey Robinson), tenekeci Snout (Hugh Herbert) ve Terzi Starveling (Otis Harlan)'den oluşmaktadır.

Üçüncü olay dizisi ise afacan perilerin yaramazlıkları ile ilgilidir. Periler Kraliçesi Titania (Anita Louise) ve Periler Kralı Oberon (Victor Jory) periler sarayında Oberon'un kıskançlığı nedeni ile didişmektedirler. Küçük peri Puck (Mickey Rooney) ise ilk gördüğü şeye aşık eden bir aşk iksiri üzerinde çalışmaktadır.

Bağlayıcı olay ise şöyle gelişir; Kaçan gençler periler sarayına ulaşırlar. Oberon Puck'dan iksiri Titiana'ya uygulamasını ister, kendisi de aynı iksiri Helena ile Demetrius'a uygulayacaktır. Puck bununla da yetinmez iksiri ayrıca Hermia ile Lysander'e de uygular. Ancak ertesi gün iksirin yan etkileri ortaya çıkmaya başlar Lysander Hermia'yı bırakır ve Helena'ya aşık olur, Periler Kraliçesi Titania da Dokumacı Bottom'a aşık olur. Bu büyük karmaşa sürerken çok yorulan Hermia, Helena, Lysander Demetrius, Titania ve Bottom ormanda uykuya dalarlar, onlar uykudayken Oberon ve Puck her şeyi eski haline getirecek sihirli tozu üstlerine serper. Herkes uyanır, en son Bottom uyanacaktır. Çiftler olması gerektiği gibi eşleşirler. Düğün gerçekleşir oyun içindeki oyunun temsili yapılır, periler düğünü kutsarlar. Filmin sonunda ise küçük peri Puck bütün bu olan bitenlerin sadece Bottom'ın bir rüyası olduğunu anons eder (Bir yaz gecesi rüyası).

Bu film Olivia de Havilland'ın sinemada rol aldığı ilk filmidir, ancak daha sonra çevirdiği The Irish in Us (1935) ve Alibi Ike (1935) filmlerinden daha sonra gösterime sunulmuştu.

Felix Mendelssohn Bartholdy'nin 1843'te Shakespeare'in bu oyunu için bestelediği ve oyunla aynı adı taşıyan uvertür "A Midsummer Night's Dream"in bölümlerinden biri olan "Düğün Marşı" çok tanınmış bir bölümdür ve bütün dünyada düğün törenlerinin vazgeçilmez müziği olagelmişir. Konusu bir düğün etrafında geçen bu filmde de bitiş müziği olarak "Düğün Marşı" çalınır.

Filmde kullanılan tüm müzik parçaları Felix Mendelssohn Bartholdy'ye aittir. Film yapım şirketi Warner Bros.'a ait olan "Warner Bros. Stüdyo Orkestrası ve Korosu" tarafından seslendirilmişlerdir. Orkestrayı Erich Wolfgang Korngold yönetmiştir. Müziklerin orkestrasyonu ve bazı şarkıların adaptasyonu da Korngold tarafından yapılmıştır.

Genelde yanlış olarak "Bir Yaz Gecesi Rüyası"nın bir parodisi zannedilen Woody Allen'ın 1982 tarihinde yönettiği A Midsummer Night's Sex Comedy adlı film Ingmar Bergman'ın 'Bir Yaz Gecesi Gülümsemeleri' (Sommarnattes Leende) adlı filminin serbest bir uyarlamasıdır ve Jean Renoir'ın 'Oyunun Kuralı' adlı filminden de esinlenilmiştir. Filmin Shakespeare'in eseriyle bir ilgisi yoktur.