Sinop Nükleer Güç Santrali

Sinop Nükleer Güç Santrali, Sinop ilinin merkeze bağlı Abalı köyünde Karadeniz kıyısında kurulması planlanan nükleer enerji santrali. Türkiye'nin Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nden sonra projelendirilen ikinci nükleer santraliydi. 27 Haziran 2019'da yayınlanan mülakatta başlangıçtaki maliyet tahminlerinin ikiye katlanması üzerine durduruldu. Eylül 2022'de yapılan açıklamada santral projesi konusunda Rusya ile görüşüldüğü duyuruldu. Ocak 2023'te Güney Koreli KEPCO yetkilileri santral için teklif sundu.

1980'de Sinop, nükleer santral kurulumu için uygun yer olarak belirlendi.1983'te ABD'li General Electric firması alanda 1085 MWe gücünde bir santral yapımı için niyet mektubu verdi, projeye başlanamadı. 2013'te nükleer santral için belirlenen dört yerden birisi oldu ve 3 Mayıs 2013 tarihinde de Türkiye’ye yapılan resmi bir ziyaretle Japonya üst düzey heyeti santral projesi Türk heyeti ile görüştü. Japonya ile imzalanan devletlerarası antlaşma sonucunda santralin yapımı ve daha sonra da 2017 yılında inşaasına başlanması kararlaştırıldı. Anlaşma uyarınca, santrali işletecek konsorsiyum Japonya, Fransa ve Türkiye'den oluşacak; Türkiye'den kamu adına Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) %49, iki Japon şirketi toplam %30 ve Fransız ortak %21 hisse sahibi olacaklar.

Nükleer santral kurulumuna ilişkin uluslararası anlaşmanın, 2015 genel seçimlerinden sadece iki ay önce ve yeterince tartışılmadan TBMM'ye getirilmesi eleştiri konusu olmuştur.

Sinop NS'nde Japon MHI ve Fransız Areva ortak girişimi ile geliştirilen Atmea-I tipi basınçlı su reaktörü kullanılacak olup bu teknoloji Sinop yatırımı gerçekleşirse dünyada ilk defa Sinop’ta denenecektir.

NS'in tahmini maliyeti Türkiye'deki resmi kaynaklara göre 20 milyar USD, Japon kaynaklarına göre ise 2 trilyon yen, yani yaklaşık 16.3 milyar USD olarak açıklanmıştır.

Uluslararası anlaşmaya göre devlet, Sinop NS'den elde edilecek elektrik enerjisinin tamamını 20 yıl boyunca kilovat saati yakıt hariç 10.83 sent bedelle almayı garanti etmektedir. 1 sent de yakıt bedeli eklendiğinde fiyat 11.83 sent olmaktadır. Anlaşma tarihindeki kur üzerinden bu fiyat 30.7 kuruşla, TETAŞ'ın son yayımladığı 2013 Yılı Faaliyet Raporu'ndaki 17.27 kuruşluk ortalama elektrik alış bedelinden yüzde 78 daha fazladır. Bu enerjinin pahalı olup tüketiciye satılan elektriğin fiyatını arttıracağı ileri sürülmüştür.

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) tarafından yapılan açıklamada, nükleer santral kurulması planlanan potansiyel sahaların ekonomik, mühendislik, çevre ve sosyolojik olmak üzere 4 ana kategori içinde 43 ayrı kritere göre değerlendirildiği; farklı ağırlıklara sahip bu faktörlerden depremsellik, soğutma suyu ve fay hatlarının özellikle göz önünde bulundurulduğu; Sinop sahasının nükleer santral kurulmasına elverişli olup olmadığına dair ayrıntılı değerlendirmenin nükleer santral kurucusunun yer raporu ile başvurusundan sonra yapılacağı belirtilmiştir.

Santralin devreye gireceği yıllarda Türkiye'nin elektrik ihtiyacından daha fazla elektrik üretileceği ve nükleer santrallere gerek olmadığı ileri sürülmüştür. Santralin yapımına harcanan yatırım tutarıyla yaklaşık 90 bin kişiye iş olanağı sağlanabileceği iddia edilmiştir. Türkiye'de nükleer yakıt tesisi olmadığı için santralin Türkiye'nin dışa bağımlılığını arttıracağı savunulmuştur. Santralin yapımının yenilenebilir kaynakların geliştirilmesini engelleyeceği ileri sürülmüştür.