Dominique Vivant Denon

Dominique-Vivant Baron Denon (d. 4 Ocak 1747; Chalon-sur-Saône - ö. 27 Nisan 1825; Paris), Fransız sanatçı, ressam, diplomat, yazar ve arkeolog.

Denon, XV. Louis ve XVI. Louis döneminde diplomat olarak görevlendirildi. Fransa’nın 1798-1801 Mısır ve Suriye seferinden sonra, Napolyon Bonapart tarafından Louvre Müzesi’nin ilk Müdürü olarak atandı. İki ciltlik Voyage dans la basse et la haute Egypte (Aşağı ve Yukarı Mısır'da Yolculuk) (1802) adlı eseri, modern Mısırbilim için temel oluşturmuştur.

Dominique Vivant Denon, 4 Ocak 1747’de Chalon-sur-Saône’da doğdu. Hukuk okumak için Paris'e gönderildi, ancak sanat ve edebiyat onun için ağır basınca mesleğini bıraktı. Başarılı bir komedi olan Le Bon Pére'''yi yazdı. Madame de Pompadour’un takı ve mücevherlerini edinme ve düzenleme işini kendisine emanet eden ve ardından onu Sankt-Peterburg'daki Fransız Büyükelçiliği’ne ataşe olarak atayan XV. Louis'nin gözdesi oldu.

Denon, XV. Louis'nin tahta çıkması üzerine İsveç'e tayin edildi. Ancak kısa bir aradan sonra Dışişleri Bakanı olarak atanan Büyükelçi Vergennes Kontu Charles Gravier ile birlikte Paris'e döndü. 1775'te gizli bir görevle İsviçre'ye gönderildi ve Voltaire'i Ferney şehrinde ziyaret etme fırsatını buldu. Bir sonraki diplomatik ataması, yedi yıl önce Büyükelçilik Sekreteri ve daha sonra da Maslahatgüzar olarak görev yaptığı Napoli'ydi. Bu dönemi, antik sanatın anıtlarını dikkatli bir şekilde incelemeye, birçok örnek toplamaya ve çizimlerini yapmaya adadı. Ayrıca gravürde kendini mükemmelleştirdi.

Vergennes Kontu Charles Gravier'in 1787'de ölümü, onun geri çağrılmasına yol açtı ve hayatının geri kalanını sanatsal arayışlara ayırdı. Paris'e dönüşünde "Académie royale de peinture et de sculpture" (1787) üyeliğine kabul edildi. Kısa bir aradan sonra İtalya'ya döndü ve Venedik'te yaşamaya başladı. Floransa ve Bologna'yı da ziyaret etti ve ardından İsviçre'ye gitti. Oradayken, Fransız Devrimi sırasında malına el konulduğunu ve adının yasaklılar listesinde yer aldığını duydu ve büyük bir cesaretle hemen Paris'e dönmeye karar verdi; durumu kritikti, ancak Jacques-Louis David’in dostluğu sayesinde kurtuldu.

Napolyon Bonapart ile tanıştı ve Bonapart'ın daveti üzerine, Institut d'Égypte'in (Mısır Enstitüsü) sanat ve edebiyat bölümünün bir parçası olarak Mısır seferine katıldı ve böylece en önemli edebi ve sanatsal çalışması için malzeme toplama fırsatı buldu. General Louis Desaix'e Yukarı Mısır'a kadar eşlik etti ve bazen düşmanın ateşi altında antik sanat anıtlarının sayısız eskizini yaptı. Sonuçlar, 1802'de iki cilt olarak yayınlanan Voyage dans la basse et la haute Egypte (Aşağı ve Yukarı Mısır'da Yolculuk) adlı eserde yer aldı. Bu çalışma hem arkeolog hem de sanatçı olarak itibarını taçlandırdı.

19 Kasım 1802'de, Napolyon Bonapart tarafından Louvre Müzesi Müdürlüğü görevine atandı ve bu görevi 1814 yılına dek sürdürdü. Paris'teki Louvre Müzesi için çok sayıda sanat eserini kişisel olarak yağmaladı. Bunların çoğu bugün Louvre'da ve Fransa'nın başka yerlerinde bulunuyor. Şu anda Louvre'da bulunan eserlerin çoğu, Denon tarafından 1812'de İtalya'da yaptığı bir tarama sırasında yağmalandı.

Denon, Napolyon Bonapart için çalışırken, kendisi için de muazzam bir resim, çizim, baskı, kitap, heykel ve diğer sanat eseri koleksiyonu toplama fırsatını tam olarak kullandı. Bu koleksiyon, Denon'un ölümünden birkaç gün sonra müzayedede satıldı.

Pages d´un journal de voyage en Italie, Erstveröffentlichung herausgegeben und kommentiert von Elena Del Panta, Éditions Gallimard, Paris, 1998, ISBN 2-07-075375-1.

Monuments des arts du dessin chez les peuples tant anciens que modernes recueillis par le baron Denon ...pour servir à l´histoire des arts, herausgegeben von Amaury Duval und dem General Brunet, Paris, 1829.

Petra ten-Doesschate Chu, Walter L Strauss: Dominique Vivant Denon : french masters of the nineteenth century, Abaris books, New York, 1985, Nicht vollständiger aber umfangreicher Katalog der grafischen Arbeiten Denons in der Reihe The illustrated Bartsch, Band 121, ISBN 0-89835-220-7 (Teil 1), ISBN 0-89835-315-7 (Teil 2).

Barbara S. Lesko: Denon, Dominique Vivant, Baron de. In: Kathryn A. Bard (Hrsg.): Encyclopedia of the Archaeology of Ancient Egypt. Routledge, London 1999, ISBN 0-415-18589-0, S. 254-55.

Thankmar von Münchhausen: Die langen Finger des Eroberers, Rezension des Ausstellungskatalogs des Louvres 1999, Frankfurter Allgemeine Zeitung Nr. 279, 30. Nov. 1999, S. 51.