Romalı Hipolit

Romalı Hipolit, (170, Roma - 235, Sardinya), Apolojet (iman savuncusu) ve iman şehidi. Yortusu 13 Ağustos (Batı Kilisesi), 30 ocak (Doğu Kilisesi).

Roma İmparatorluğunun doğusundan gelen Hipolit, Roma’da yaşayan bir rahipti. Yunan kültürü içinde büyümüş, çoğu eserini, Latince yerini almadan önce kullanılmakta olan Yunanca’da yazmıştır.

Hipolit Papa Callistus ile ölümcül günah işlemiş Hristiyanlara nasıl davranılması gerektiği konusunda anlaşmazlık içerisindeydi. Papa’yı onlara karşı çok uzlaşmacı olmakla suçluyordu. 222 yılında Papa Callistus’un fikirlerine katılmayan tesri sahibi Hristiyanlar tarafından Papa olarak seçilmiştir. Bu nedenle Hippolit tarihteki ilk anti-Papa olarak bilinmektedir. İmparator Magnus Maximus tarafından Sardinya’ya ağır işçilik yapmak üzere sürgüne yollanmıştır. 235 yılında Papalığını reddinden sonra vafat etmiştir. Papa Pontianus ölümünden sonraki yılda Roma’ya gömülmesini sağlamıştır.

Hipolit, Ireneyus ile benzer biçimde Logos’un insanları yenilemek için beden aldığını düşünmektedir. Bunu yaparak Logos insana ölümsüzlüğünü yeniden kazandırmıştır. Özetle, Hipolit kurtuluşu insanın tanrısallaştırılması olarak görmektedir.

Hipolit Kilise'den bir anne gibi söz eden ilk Kilise Babaları'ndan birisidir. Aynı zamanda Kilise'yi gökteki cennete doğru yol alan ve kaptanının Mesih olduğu bir gemi olarak da tarif etmiştir.

Tüm Sapkınlıklıarın Reddi. On ciltlik bu incelemesinde Hipolit, sapkınlıkların hristiyanca olmadığını onların pagan felsefesi ile bağlarını kanıtlayarak göstermeyi amaçlamıştır. Bu inceleme Gnostisizm hakkında oldukça önemli bir kaynaktır.

Origenes gibi Hipolit’te Eski ve Yeni Anlaşma üzerine çok sayıda tefsir amaçlı kitaplar yazmıştır. İskenderiye Okulu'nun teologları ile hemfikir bir biçimde yorumlamada alegorik metodu tercih etmiştir.

Daniel Kitabı üzerine Yorumlar. Eski Anlaşma üzerine yazılmış Hristiyan tefsirlerinin en eskilerinden birisidir. 4 cilde bölünmüştür. İlk cilt Suzan’ın hikâyesi üzerinedir (Daniel 13). Yazar Suzan’da Mesih’in günahsız gelinini önden haberdar edişini, Kilise'ninde paganlar ve Yahudiler tarafından suçlanmasını görmektedir.

İkinci ciltte ise Daniel 2 ve 7. bölümlerde bahsedilen krallıkların Babil, Pers, Yunan ve Roma İmparatorlukları olduğunu açıklamaktadır. Üçüncü Cillte devlet ve Kilise arasındaki ilişkinin zorluklarına değinmiştir. Dördüncü cildi ise tarihçiler için oldukça önemlidir çünkü Mesih’in doğum ve ölüm tarihlerinin yer aldığı ilk Kilise Babaları'na ait kitaptır. Hipolit 25 aralığı doğumunun ve 25 martın ölümünün tarihi olduğunu yazar.

234 yılında yazılan Kronik, dünya tarihinin yaratılıştan 234 yılına kadar olanlardan oluşmaktadır. Hipolit bu eserini Kıyamet’in beklentisi içinde, zulüm altında olan Hristiyanlar için bir oyalanma olması için yazmıştır. Kendi hesaplarına göre dünyanın yaratılışından bu yana 5738 yıl geçmiştir, Sonu ise ancak 6000 yıldan sonra olacaktır.

Apostolik Gelenek. Üç parçadan oluşmaktadır ve Didache ile birlikte ayin düzeniyle ilgili en erken Hristiyan Kilise kitaplarından birisidir. 3. yüzyılda Kilise ayinlerine ilişkin bir yönerge kitabıdır. Rahiplerin ve episkoposların nasıl atandığına, vaftiz öncesi katekümen eğitimlerinin nasıl yapıldığına, vaftize ve efkaristiyanın nasıl kutlandığına dair değerli bilgiler vermektedir.