Günter Grass

Günter Wilhelm Grass, (d. 16 Ekim 1927; Danzig, Polonya - ö. 13 Nisan 2015; Lübeck, Almanya), Alman yazar, heykeltıraş, ressam ve grafik tasarımcıydı. Grass, 1957'den itibaren Gruppe 47'ye üyesiydi ve 1959'daki ilk romanı Teneke Trampet ile, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Alman edebiyatının uluslararası alanda en saygın ve meşhur yazarı oldu.

Günter Grass'ın bir yazar olarak eserleri ve bir entelektüel olarak toplumsal rolü, hem Almanya'da, hem de Almanya dışında akademik araştırmalara ve basının ilgisine konu olmuştur. Grass'ın eserlerinde en çok ele aldığı konular, memleketi Danzig'i yitirmek, kendisinin ve Alman toplumunun nasyonal sosyalist geçmişiyle yüzleşmek olarak özetlenebilir. Bir yazar olarak popülaritesini sık sık güncel siyasî ve toplumsal olaylar hakkında yüksek sesle görüş bildirmek için kullandı. Uzun yıllar boyunca Almanya Sosyal Demokrat Partisi'ni ve Alman Yeşiller'i seçim kampanyalarında bizzat destekledi. Günter Grass'ın eserleri çok sayıda dile tercüme edildi, bazıları sinemaya uyarlandı. 1999'da Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı ve başka ödüllerle de onurlandırıldı.

Günter Grass, Protestan bir bakkal ile Kaşup kökenli Katolik bir annenin oğluydu. Çocukluğu, Danzig'te mütevazı şartlarda geçti. Ebeveyni Danzig'in Langfuhr semtinde (bugün: Wrzeszcz) bir bakkal işletiyordu.

Katolik annesinin etkisiyle, küçük yaştan itibaren kilisede gönüllü olarak hizmet etti. Başlangıçta Hitler Gençliği (Almanca: Hitlerjugend) konusunda pek hevesli olmayan, kendi ifadesine göre ailesini hapsedilmekten koruyabilmek için 1944'te 17 yaşında gönüllü olarak Wehrmacht'a katıldı.

Günter Grass 15 yaşında Reichsarbeitsdienst'e (RAD) kaydolmuş ve ardından Luftwaffenhelfer'e, Luftwaffe'ye yardım elemanı olarak katılmıştır. Kasım 1944'te 17 yaşında Waffen-SS'e kaydolmuştur (yaş haddinden dolayı Wehrmacht'a girememiştir). Kriegsmarine'de denizaltı hizmeti için gönüllü oldu. Ancak Donanma tarafından kabul edilmedi ve onun yerine Şubat 1945'te 10. SS Panzer Tümeni "Frundsberg"e atandı ve 20 Nisan'da yaralanıncaya kadar tank topçusu olarak savaştı. 8 Mayıs 1945'te Marienbad'da Müttefik askerleri tarafından esir alındı ve 24 Nisan 1946 tarihine kadar bir Amerikan esir kampında kaldı. 2006 tarihli otobiyografik öyküsü Beim Häuten der Zwiebel başlıklı öyküsünde, Bad Aibling'de Joseph Ratzinger ile hayalî bir karşılaşmayı anlatır. Grass, esir alındığında kendisini Waffen-SS üyesi olarak ibraz etmiş, ancak 2006 yılına kadar yayınlanan biyografilerinde bu bilgiyi bir sır gibi saklamıştı. İlk defa 2006 yılında Beim Häuten der Zwiebel başlıklı kitabında bu bilgiyi vererek, itiraf etti.

Ekim 2014'ten bu yana Lübeck'teki Günter Grass Haus, sabit sergiye "asker olarak Grass” başlıklı bölümü de ekledi. Diğer şeylerin yanı sıra, Grass'ın ait olduğu SS Panzer Tümeni'nin rotası, ayrıca savaş esiri dosyaları ve 1944'te Reichsarbeitsdienst formalı gençlerin fotoğrafları sunulmaktadır. Müzedeki bir bölümde, Beim Häuten der Zwiebel'in yazım süreci göstelirken, orijinal el yazmasının sayfaları da sergilenmektedir. Ayrıca, Klaus Wagenbach, 1963 tarihli günlüğünde Grass'ın kendisine Waffen-SS üyesi olduğunu söylediğini not etmiştir.

1948'de Düsseldorf'ta taş ustası Julius Göbel'in yanında meslek eğitimini tamamladı. Meslek eğitiminin ardından 1948'den 1952'ye kadar Düsseldorf Sanat Akademisi'nde Josef Mages ve Otto Pankok'un atölyelerinde grafik ve heykel eğitimi aldı. Geçimini, Düsseldorf'un şehir merkezinde Andreasstrasse üzerindeki Zum Csikós adında bir barda kapı bekçiliği yaparak idâme ettiriyordu.

Teneke Trampet'te cüce, çocuk kahraman Oskar Matzerath'ın gözünden II. Dünya Savaşı yıllarını anlattı. Ardından Joachim Mahlke ve onun elmacık kemiğini ölümsüzleştirdiği Katz und Maus başlıklı öyküsünü yazdı. Hundejahre, Örtlich betäubt, Der Butt, Die Rättin, Kopfgeburten oder Die Deutschen sterben aus, Ein weites Feld, Mein Jahrhundert ve Im Krebsgang diğer yapıtlarıdır. Kopfgeburten oder Die Deutschen sterben aus'da Almanlar'ın soylarını devam ettirme endişesini ele alan Grass, Ein weites Feld başlıklı romanında Berlin Duvarı'nın inşâsı ile yıkılması arasında geçen süreci yansıttı.