Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi

Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi (kısaca ASAM), Avrasya Bir Vakfı bünyesinde 1999 yılında kurulmuş olan düşünce kuruluşudur. Özellikle Türkiye'nin çevre bölgesi hakkında çalışmalar yürütmüştür. Türkiye'de kurulan ilk düşünce kuruluşudur. Halen İstanbul merkezli olarak araştırma faaliyetlerine devam etmektedir.

ASAM, millî çıkarlar doğrultusunda özgürlük içinde araştırmalar yapan bir düşünce kuruluşudur. ASAM'ın araştırma sahası Türkiye dâhil bütün dünya olup, araştırma alanları, politik, ekonomik, sosyal, teknolojik, demografik, güvenlik, hukuki ve tarihî altyapıları kapsamaktadır. Özellikle Türkiye‘nin çevre bölgesi hakkında çalışmalar yürütür.

Cumhuriyet döneminin stratejik araştırmalar alanındaki ilk ve en büyük yatırımı olan ve gerek yurt içinde, gerek yurt dışında Türkiye’nin en önemli düşünce kuruluşu olarak kendini kabul ettirmiş olan ASAM, Türk bilim ve siyaset hayatına Türkiye Cumhuriyeti‘nin kuruluş ilkeleri temelinde özgün araştırmalar sunmak amacıyla çalışmalarını yürütmektedir. Hedefi ulusal güvenlik kültürünün oluşturulmasına, jeopolitik bilincin geliştirilmesine, kamu ve özel sektörün karar alma süreçlerine katkıda bulunmaktır.

Türkiye'nin jeopolitik konumunu değerlendirmek, Türk toplumunun maddi ve manevi yönleriyle ekonomik, sosyal ve kültürel değerlerini araştırmak amacıyla 1993 yılında Şaban Gülbahar'ın başkanlığında İstanbul'da Avrupa Asya Birliği Türk Ekonomik-Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Vakfı (Avrasya-Bir Vakfı) kurulmuştur. Avrasya Dosyası ismi ile üç aylık bir stratejik araştırma dergisi, bir grup akademisyen tarafından 1994 senesinde Ankara’da yayımlanmaya başlamıştır.

Vakıf, 1999 yılından itibaren çalışmalarına stratejik, politik, ekonomik ve sosyal alanları da dâhil etme kararı alarak Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi'ni (ASAM) kurmuştur. ASAM Türkiye'deki ilk stratejik bilgi bankası ve stratejik araştırmalar merkezi olarak Aralık 1999'da dokuz ay süren bir ön çalışmadan sonra, faaliyetlerine Ankara'da kendi binasında başlamıştır.

Mayıs 2000'de Stratejik Analiz dergisinin ilk sayısı çıkmış ve o tarihten sonra her ay düzenli olarak yayımlanmıştır. İzleyen yıllarda çok sayıda telif ya da çeviri rapor, araştırma ve kitap Türk düşünce dünyasına kazandırılmıştır. 2001 yılı Şubat ayında ASAM bünyesinde, müstakil bir birim olarak Ermeni Araştırmaları Enstitüsü kurulmuştur. Enstitü, ilk sayısını 2001 Mayıs ayında çıkardığı üç aylık Ermeni Araştırmaları ve Review of Armenian Studies dergileri ile yayın hayatına devam etmektedir. 2006 Ocak ayında “İnsanlığa Karşı Suçlar Araştırma Enstitüsü” (İKSAREN) ASAM bünyesinde çalışmalarına başlamıştır.

2004-2005 yıllarında, yönetiminde bir nöbet değişimi olan ASAM, kuruluş amaçları doğrultusunda çalışmalarını sürdürmüş, 2008'de ana sponsor Ülker'in desteğini kesmesiyle faaliyetlerini sona erdirmiştir. Faaliyetleri sonlanmadan önce yıllık 1.5 milyon dolarlık bütçenin %90'ını Ülker karşılıyordu. ASAM Ermeni Araştırmaları Enstitüsü’nün faaliyetlerini ise AVİM üstlenmiştir.

2000 yılından beri yayımlanan, özellikle Orta Doğu ve Kafkaslar hakkında uzmanlaşmış uluslararası strateji ve politika dergisidir. Daha önce Ümit Özdağ, Emekli büyükelçi Gündüz Aktan başkanlığında çıkarılan dergi bir dönem ASAM başkanlığı yapan Emekli Büyükelçi Faruk Loğoğlu başkanlığında çıkarılmıştır. Danışma kurulunda birçok emekli asker, bilim insanı ve büyükelçi bulunmaktadır. Türkçe olarak yayımlanır.