Nefret

Nefret üzerine bir dizi farklı tanım ve bakış açısı ortaya atılmıştır. Filozoflar nefretin özünü ve doğasını anlamakla ilgilenirken, bazı dinler nefrete olumlu bakmış ve belirli dış gruplara karşı nefreti teşvik etmiştir. Sosyal ve psikolojik teorisyenler nefreti faydacı bir anlamda anlamışlardır. Hoşgörüye değer veren çoğulcu kültürler bağlamında nefretin bazı kamusal gösterileri bazen yasal olarak yasaklanmıştır.

Nefret, çok çeşitli duygu derecelerini kapsayabilir ve kültürel bağlama ve duygusal veya entelektüel tepkiyi tetikleyen duruma bağlı olarak çok farklı ifadelere sahip olabilir. Nefretin ortaya çıktığı bağlama göre, farklı toplumlar tarafından olumlu, olumsuz veya nötr olarak görülebilir.

Bir duygu olarak nefret kısa süreli veya uzun süreli olabilir. Nefret düşük yoğunluklu olabilir. Örneğin; 'Brokoliden nefret ediyorum'. Ayrıca yüksek yoğunluklu da olabilir. Örneğin; 'Bütün dünyadan nefret ediyorum'.

Sigmund Freud, nefretin kendini koruma sorunuyla bağlantılı olduğunu vurgulayarak, mutsuzluğunun kaynağını yok etmek isteyen bir ego durumu olarak tanımladı. Donald Winnicott, dışarıdaki bir nesneyi kabul ederek nefrete dahil olan gelişimsel adımı vurguladı: "Büyülü yıkımla karşılaştırıldığında, saldırgan fikirler ve davranışlar olumlu bir değer alır ve nefret, medeniyetin bir işareti haline gelir".

Onun ardından, nesne ilişkileri teorisi, analitik ortamda nefreti tanımanın önemini vurguladı: Analist, kendi nefretini (sıkı zaman sınırlarında ve ücretlendirilen ücrette ortaya çıktığı gibi) kabul eder ve bu da hastanın analist için daha önceden gizlenmiş nefretini kabul etmesini ve içermesini mümkün kılabilir.

Adam Phillips o kadar ileri gitti ki, bir ilişkide nefret edilmeden gerçek nezaketin imkansız olduğunu ve böylece kişiler arası hayal kırıklıklarının ve bunlarla ilişkili düşmanlıkların duygusal olmayan bir kabulü, gerçek dostluk hissinin ortaya çıkmasına izin verebileceğini söyledi.

Fromm ve onun hümanist ahlak anlayışına göre esas mücadele edilmesi gereken nefret, tepkisel yani akla uygun nefret değildir; akla uygun olmayan yani karakter temelli nefrettir.Bununla birlikte Ateist ama hümanist etik kökenli bir anlayışa da sahip Fromm'a göre sevgideki yaratma ve nefretteki yok etme, tahrip etme arzusu farklı güdüler değildir, bu iki istekten birinin tatmin edilmemesi diğerini tetikler. Yani Fromm'a göre insanın kendi yaratma/yaratıcılık arzusunu bu yöndeki ideallerini tatmin etmezseniz; bu durumda kişinin yıkım, yok etme, karşıt düzeni ortadan kaldırma arzusunu tetiklemiş ve onu bu yöne sevk etmiş olursunuz. Öyleyse nefret karşısında, sevgideki yaratma arzusu tatmini bireyi mutlu edeceğine göre bu arzu beslenmelidir, pekiştirilmelidir.

İngilizcede,"hate crime" yani nefret suçu (aynı zamanda "önyargı saikli suç" olarak da bilinir) terimi ile genellikle nefret tarafından güdülenmiş gibi görülen suç eylemlerine atıfta bulunur. Nefret suçları işleyenler, genellikle ırk, cinsiyet, din, cinsel yönelim, zihinsel bozukluk, engellilik, sınıf, etnik köken, milliyet, yaş, cinsiyet kimliği veya siyasi bağlantı ile tanımlanan belirli bir sosyal gruba üyelik algısı nedeniyle mağdurları hedef alır. Olaylar, fiziksel saldırı, mülke zarar verme, zorbalık, taciz, sözlü taciz veya hakaret veya saldırgan duvar yazıları veya mektupları (nefret postası) içerebilir.

Nefret söylemi, ırk, cinsiyet, yaş, etnik köken, milliyet, din, cinsel yönelim, cinsiyet kimliği, zihinsel bozukluk, engellilik, dil yeteneği, ideoloji, sosyal sınıf, meslek, görünüm (boy, kilo, ten rengi, vb.), zihinsel kapasite ve sorumluluk olarak kabul edilebilecek diğer ayrımlar gibi sosyal veya etnik gruplarına dayalı olarak bir kişiyi veya grubu aşağıladığı düşünülen konuşmalardır. Bu terim, yazılı iletişimin yanı sıra sözlü iletişimi ve kamusal ortamdaki bazı davranış biçimlerini de kapsar. Bazen "kötü söz söyleme" (İngilizce: antilocution) olarak da adlandırılır ve bir toplumdaki önyargıyı ölçen Allport ölçeği'ndeki ilk noktadır. Birçok ülkede nefret söyleminin kasıtlı olarak kullanılması, nefrete teşvik mevzuatı kapsamında yasaklanmış bir suçtur. Nefret söyleminin suç haline getirilmesinin bazen gönüllü davranışın olumsuz yönlerinin (siyasi ikna, dini bağlılık ve felsefi bağlılık gibi) meşru bir şekilde tartışılmasını engellemek için kullanıldığı iddia edilmektedir. Nefret söyleminin bazı ülkelerde ifade özgürlüğünün koruması altında olup olmadığı da sorgulanmaktadır.

Bu sınıflandırmaların her ikisi de tartışmalara yol açmış olup, bunlarla sınırlı olmamakla birlikte, suçlar için saik ve niyetin ayırt edilmesindeki zorluk ve hedeflenen nefrete genel insan düşmanlığından daha büyük bir suç olarak değer vermenin geçerliliği üzerine felsefi tartışmalar ve insanlığı hor görmenin kendi başına potansiyel olarak eşit bir suç olması gibi karşı argümanlar bulunmaktadır.

Nefretin sinirsel bağlantıları bir fMRI prosedürü ile araştırılmıştır. Bu deneyde insanlar, nefret ettikleri insanların resimlerini görüntülerken beyinlerini tarattılar. Sonuçlar orta frontal girusta, sağ putamende, bilateral olarak premotor kortekste, frontal kutupta ve insan beyninin medial insular lob'da bilateral olarak artan aktivite gösterdi.

Nefret de aşk gibi farklı dillerde farklı şekil ve biçimler alır. İngilizce (Hate/hatred), Fransızca (haine) ve Almanca'da (Hass) tek bir duygunun var olduğunu söylemek doğru olsa da, nefret tarihsel olarak konumlandırılmış ve kültürel olarak inşa edilmiştir: tezahür ettiği biçimlere göre değişir. Bu nedenle, İngilizce'de kesin bir karşılığı olmayan Fransızca J'ai la haine ifadesinde belirli bir ilişkisiz nefret ifade edilir; İngilizce konuşanlar için sevmek ve nefret etmek her zaman bir güç, bir nesne veya bir kişiyi ve dolayısıyla bir şey veya biriyle bir ilişkiyi içerirken, J'ai la haine (kelimenin tam anlamıyla, Nefretim var) bir kişiye yönelik bir duygu fikrini engeller. Bu, öznenin içinde çalkalanan ancak dünyayla amaçsız bir yıkım arzusu dışında hiçbir ilişki kurmayan bir hayal kırıklığı, ilgisizlik ve düşmanlık biçimidir.

Aşk ve sevda kelimeleri gibi nefret de Türkçe'ye Arapça'dan girmiş, Arapça bir kelimedir. Tiksinme ve iğrenme kelimelerinin nefret yerine kullanıldığı görülmektedir. Nefret hoşlanmama/sevmeme veya geçici nitelikte olan öfke halinin davranışının aksine; onun bir üstü öfke iğrenme hor görme hallerini de içine alan daha yoğun bir duygu ve tutumdur. Bununda üstü kin/garaz olarak değerlendirilmektedir.(Hoşlanmamak/sevmemek/beğenmemek <nefret <kin/garaz) Nefret etmek, nefret duymak, nefret uyandırmak gibi kullanımları vardır.

Antik dönem filozofları nefreti tanımlamaya çalışmışlardır ve günümüzde de farklı tanımlar mevcuttur. Örneğin Aristoteles, nefreti öfke ve hiddetten farklı olarak görmüş, bir nesneyi yok etme arzusu olarak tanımlamış ve zamanla tedavi edilemeyeceğini belirtmiştir.

Stoacılara göre nefret ile sevgi iki karşıt güç olup biri var olmadan diğeri de var olamaz. Epiküros bunu şu şekil tanımlamaktadır.

Kirchner ve Michaëlis'in (1886) Temel Felsefi Terimler Sözlüğü'ne göre nefret, "hoşnutsuzluğumuza neden olan şeyden tutkulu bir şekilde nefret etmektir. Sevginin karşıtı olan nefret, bir kişiden yalnızca nefret etmekle kalmaz, aynı zamanda ona zarar vermek ister. Genellikle kişisel çıkar, kıskançlık, yaralı hırs, kıskançlık veya reddedilmiş aşktan kaynaklanır. Nefret edilen şeye önem atfettiği ölçüde hor görmeden ayrılır. Temel olarak, kişi şeylerden nefret edemez, ancak onlara karşı sadece tiksinti duyar; çünkü kişi onları yok edebilir, ancak onlara zarar veremez. Kötülükten nefret etmek de sadece ondan tiksinmektir."

Bir Birleşmiş Milletler Din ve Özgürlük Özel Raportörü, nefret tacirlerinin kasıtlı eylem ve ihmallerinden kaynaklanan insan yapımı bir olgu olarak tanımladığı din temelli kolektif nefret kavramına atıfta bulunmuştur.

Nefret din tarafından da onaylanabilir. Hristiyanlık ve Yahudilikte kutsal kitap kabul edilen Zebur yazarının "mükemmel nefretini" (Mezm. 139.22) tanımlayan İbranice kelime "bir süreci tamamladığı" anlamına gelir.