Türkiye millî basketbol takımı

Türkiye millî basketbol takımı, Türkiye'yi uluslararası turnuva ve maçlarda temsil eden basketbol takımıdır. Erkek basketbol takımı 2001 yılında Türkiye'de ilk kez düzenlenen Avrupa Şampiyonası'nda, kullanılan tabirle "12 Dev Adam" olarak anılmaktadır.

Türkiye, 2013 yılında Mersin'de düzenlenen ve Suriye'de düzenlenen 1987 Akdeniz Oyunlarında altın madalya kazandı.1971 Akdeniz Oyunlarında ise gümüşle yetindi. 1967, 1983 ve 2009 Akdeniz Oyunlarında ise 3 bronz madalya kazandı.

Türk millî takımı kendini Eurobasket'e ilk olarak 1949 yılında Kahire'de düzenlenen turnuvada gösterdi. Yedi takımlık grupta millî takım 6 maçında 3 yenilgi ve 3 galibiyet alarak grubu dördüncü bitirdi.

Millî takım 1951 yılında Paris'te düzenlenen turnuvaya katıldı. Ön eleme turundaki tek yenilgisini Sovyetler Birliği'nden alan millî takım, grupta ikinci sırayı aldı. 5-8 klasman maçlarını kazandıktan sonra İtalya'ya yenilerek turnuvayı altıncı tamamladı.

Millî takım, 1955'te ise elemelerde 1 galibiyet ve 2 yenilgi alarak klasman maçlarına kaldı. Sadece Fransa'ya yenildikten sonra 9-12 klasman maçlarında Finlandiya'ya 1 puanla mağlup oldu. Ancak İngiltere'yi 77-54 yenerek 18 takımlık turnuvada 11. oldu.

2001'de Türkiye'de düzenlenen turnuvada ise Türk millî basketbol takımı tarihinde ilk defa finale çıktıktan sonra Yugoslavya'ya 69-78 ile mağlup olarak gümüş madalya kazandı. Bu başarının ardından da millî takım 2003, 2005 ve 2007 yıllarında ilk 12 takım arasına kalarak eliminasyon turuna katıldı, ancak bu aşamadaki tüm maçlarını kaybederek çeyrek final şansını kaçırdı.

2009 Eurobasket'te Polonya, Litvanya ve Bulgaristan'ın bulunduğu gruptan namağlup olarak 2. tur gruplarına kalmıştır. 2. tur grup ilk maçında İspanya'yı müthiş bir mücadele sonunda 63-60 yenerek ilerisi için ümit vermiştir. Son saniyede Ömer Aşık'ın İspanyol Llull'a yaptığı muhteşem blok maçı kazandıran en önemli hareket olmuştur. Ardından Sırbistan'ı yenip Slovenya'ya yenilerek çeyrek finale kalan Türkiye Yunanistan'a 76-74 yenilerek elenmiştir. 2011 yılında da ilk 12 takım arasına giren Türkiye, 2. tur grup maçlarındaki üç maçını da kaybetmiş ve çeyrek finale kalamamıştır.

1993 ve 2011 yılları arasında 10 şampiyona boyunca, en azından hep ilk 16 takım arasında olan ve 9'unda ilk 12 takım arasında olan Türkiye, 2013 Eurobasket'te grubunda 5. olarak ilk 16 takımın dışında kaldı.

2017 ve 2022 turnuvalarında son 16 turunda elenmiştir. 2017'de grup aşamasında ev sahiplerinden biri olduğu turnuvada grubunu 4. bitirip, son 16'da turnuvayı üçüncü bitiren İspanya'ya elenmiştir. 2022'de ise Fransa'ya uzatmaya giden maç sonucunda elenmiştir. Bu maçta son 12 saniyeye 75-73 önde girilirken kazanılan sportmenlik dışı faul Cedi Osman tarafından kaçırılmış ve maç 77-77 ile sona erip uzatmaya gitmiştir. Fransa maçı 87-86 kazanmıştır. Millî takım koçu Ergin Ataman, maçın döndüğü saniyeleri "26 yıllık kariyerimin en kötü anıydı"" olarak tanımlamıştır.

Türk millî basketbol takımı dünya şampiyonasında ilk olarak 2002'de boy gösterdi. ABD'de düzenlenen turnuvada B grubunda Lübnan, Porto Riko ve Brezilya ile oynayan Türkiye 1 galibiyet ve 2 yenilgi alarak gruptan 3. olarak çıktı. Ancak 2. eleme turunda grubunda 6 takım arasında 5. olarak çeyrek finallere çıkamadı. 9-12 klasman maçlarında ise Türkiye sırasıyla Çin ve Rusya'yı yenerek 9. oldu.

2006 FIBA Dünya Basketbol Şampiyonası yılında Japonya'da düzenlenen turnuvada ise Türkiye kontenjan hakkı ile; Yunanistan, Litvanya, Avustralya, Brezilya, Katar ile birlikte C grubunda mücadele verdi. Grubunda 4 galibiyet ve 1 yenilgi alan millîler gruptan Yunanistan'ın ardından 2. olarak çıktı. Ayrıca Türkiye tarihinde resmî maçlarda hiç yenemediği Litvanya'yı 76-74 ile yendi . Son 16'da Slovenya'yı 90-84 ile geçen Türkiye, çeyrek finalde Arjantin'e 83-58 mağlup oldu. 5-8 sıralamasında ise Litvanya'yı bir kez daha yendikten sonra Fransa'ya yenilen millîler turnuvayı altıncılıkla kapattı.

Tarihinde 3. kez katılacağı turnuvayı bu kez kendi evinde düzenleyecek olan Türkiye, ev sahibi avantajını da kullanıp 2010 FIBA Dünya Basketbol Şampiyonası'nda mutlu sona ulaşmak istiyordu. Grupta tüm maçlarını kazanan Türkiye, 2. turda da Fransa millî basketbol takımını farklı skorla mağlup ederek çeyrek final oynamaya hak kazandı. Türkiye'nin çeyrek finaldeki rakibi ise basketbol ekolü Slovenya millî basketbol takımıydı. A millî takım bu maçı da 95-68 gibi ezici bir skorla geçti. Yarı finalde ise Sırbistan'la karşılaştı. Kıyasıya geçen maçta son çeyreğe kadar geriden gelen Türkiye maçı kendi lehine çevirmeyi başardı ve farkı 4 sayıya kadar çıkardı. Maçın son saniyelerinde 81-82 geride olan Türkiye, son 4 saniye kala bulduğu pozisyonda Kerem Tunçeri'nin sayısıyla 0.5 saniye kala 83-82 öne geçti. Sırbistan 0.5 saniye kala mola aldı. Moladan sonra kullandıkları son topta, potaya giden topu Semih Erden blok koyarak durdurdu ve Türkiye 83-82 kazanarak ABD ile final oynamaya hak kazandı. 12 Eylül 2010 tarihinde yapılan final maçında ABD'ye 64-81 yenilerek 2010 FIBA Dünya Kupası'nda 2.olmuştur. Bu başarıyla Millîler, Türk basketbol tarihinin en önemli başarısını kazanmışlardır.

Türkiye millî basketbol takımı teknik kadrosunda, A millî takım menajeri, millî takımlar idari menajeri, millî takımlar teknik direktörü, yardımcı antrenörler, doktor, kondisyoner, fizyoterapist, masörler ve malzemeci yer almaktadır.