Rıza Kayaalp

Rıza Kayaalp (d. 10 Ekim 1989, Yozgat), Türk güreşçidir. Grekoromen stil 130 kiloda mücadele eden sporcu Ankara ASKİ Spor kulübü bünyesinde kariyerini sürdürmektedir. 5 kez dünya (2011, 2015, 2017, 2019 ve 2022) ve 12 kez Avrupa (2010, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2021, 2022 ve 2023) şampiyonu olmuştur. 2016 Yaz Olimpiyatları'nda gümüş ve 2012 ve 2020 Yaz Olimpiyatları'nda bronz madalya kazanmıştır.

Kayaalp, Yozgat'ın Kavurgalı köyünde 10 Ekim 1989 tarihinde işçi ailenin 6. ve son çocuğu olarak dünyaya geldi. İlkokul eğitiminin ardından 2000 yılında Yozgat Güreş Eğitim Merkezi'nde Aydın Dal, Mustafa Doğan ve Mustafa Başer gözetiminde Grekoromen Stilde güreşe başladı. İlk uluslararası madalyasını Yıldızlar kategorisinde 2005 Yılında Arnavutluk Tiran şehrinde 100 kiloda tüm rakiplerini yenerek Yıldızlar Avrupa Şampiyonu olarak kazandı. Aynı yıl Ankara Büyükşehir Belediyesi ASKİ Spor Kulübüne transfer olarak Olimpiyat Şampiyonu olan Mehmet Akif Pirim’in gözetimde hem sporda hem de eğitim alanında hızla basamakları tırmanan Kayaalp, 2006 yılında Yozgat Lisesi'nden mezun olduktan sonra, Aksaray Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulunu kazanarak bu okuldan mezun oldu. Bozok Üniversitesi'nde yüksek lisans çalışmalarına devam etmektedir.

2008 Yaz Olimpiyatları'nda birinci turu bay geçen Kayaalp, 2. turda Litvanyalı rakibi Mindaugas Mizgaitis'le olan müsabakasından 3-1 yenik ayrılarak Olimpiyat Oyunları'na veda etti. Pescara'daki 2009 Akdeniz Oyunları'nda grekoromen stil 120 kg'da finalde Yunan rakibi Panagiotis Papadopoulos'u maç 7-0 iken tuş ederek Akdeniz Oyunları şampiyonu oldu. Tiflis'te yapılan Avrupa Gençler Güreş Şampiyonası'nda birinci oldu. Ankara'da düzenlenen 2009 Dünya Gençler Güreş Şampiyonası'nda grekoromen stil 120 kg'da Dünya Gençler Şampiyonu oldu. Herning'de düzenlenen 2009 Dünya Güreş Şampiyonası'nda bronz madalyayla Türkiye'ye döndü. 28. Uluslararası Vehbi Emre Grekoromen Güreş Turnuvası'nda 120 kg'da altın madalya kazandı. İstanbul'da düzenlenen 2011 Dünya Güreş Şampiyonası'nda grekoremen stil 120 kiloda finalde Kübalı Mijain Lopez Nunez'ı 2-0 (2-0, 2-0) yenerek altın madalyanın sahibi oldu. Türkiye, şampiyonada sadece bir sıklette birinci olarak altın madalya aldı. Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da düzenlenen 2012 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda grekoromen stil 120 kiloda altın madalyanın sahibi oldu. İngiltere'nin başkenti Londra'da düzenlenen 2012 Yaz Olimpiyat Oyunları'nda grekoromen stil 120 kiloda bronz madalyanın sahibi oldu. Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenen 2015 1. Avrupa Oyunları'nda grekoromen stil 130 kiloda finalde Azerbaycanlı Sabahi Şariati'yi 3-1 yenerek altın madalya kazandı. Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de düzenlene 2013 Dünya Güreş Şampiyonası'nda yarı finalde İranlı Amir Aziz Aliakbari'ye karşı 4-1 kaybetti. Bronz madalya maçında İsveç'ten Johan Magnus Euren'i 3-0 kazanarak bronz madalya aldı. Rıza Kayaalp'in madalyası, şampiyon İranlı Amir Aziz Aliakbari'nin dopingli çıkması üzerine gümüş madalyaya döndü. Özbekistan'ın başkenti Taşkent'teki Gymnastics Palace Spor Salonu'nda gerçekleştirilen 2014 Dünya Güreş Şampiyonası'nda Rıza Kayaalp, finalde Kübalı Mijain Lopez ile karşılaştı. Rakibine 2-0 yenilerek gümüş madalyada kaldı. ABD'nin Las Vegas kentinde düzenelenen 2015 Dünya Güreş Şampiyonası'na grekoromen stil 130 Kiloda Rıza Kayaalp, altın madalyanın sahibi oldu. Finalde Kübalı Mijain Lopez Nunez ile karşı karşıya geldi. Rakibini 1-0 yenen millî güreşçi, altın madalyaya uzandı. Letonya'nın başkenti Riga'da süren 2016 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda final maçında Ukraynalı Oleksandr Chernetskyy ile karşılaşan Türk güreşçi, skor 2-2 berabereyken rakibini tuşla yenerek, altın madalyaya ulaştı. Ukraynalı Chernetskyy ise gümüş madalyada kaldı.

Brezilya'nın Rio de Janeiro şehrinde düzenlenen 2016 Yaz Olimpiyat Oyunları'nda grekoromen stil 130 kiloda Kübalı Mijain Lopez Nunez'e 6-0 yenilerek gümüş madalyanın sahibi oldu. Seribaşı olması nedeniyle ilk turu pas geçen Kayaalp, ikinci turda Venezuelalı Erwin Jose Caraballo Cabrera'yı teknik üstünlükle, çeyrek finalde Azerbaycan adına yarışan Sabah Şeriati'yi tuşla, yarı finalde ise Alman Eduard Popp'u yine teknik üstünlükle mağlup ederek yarı finale kalmıştı.

Fransa'nın başkenti Paris'te düzenlenen 2017 Dünya Güreş Şampiyonası'nda, grekoromen stil 130 kilo finalinde Estonyalı Heiki Nabi'yi 2-1 yenerek altın madalya kazandı. Rusya Federasyonu'nun Kaspiysk şehrinde düzenlenen 2018 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda grekoromen stil 130 kiloda mücadele eden Rıza Kayaalp, finalde Rus Vitalii Shchur'u 2-1 yenerek altın madalya kazandı. Romanya'nın başkenti Bükreş'te gerçekleştirilen 2019 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda Rıza Kayaalp, Gürcü rakibini 3-0 yenerek üst üste 8, toplamda ise 9. kez Avrupa şampiyonu oldu. Kazakistan'da düzenlenen 2019 Dünya Güreş Şampiyonası'nda millî sporcu Rıza Kayaalp, grekoromen stil 130 kilo final karşılaşmasında Kübalı Oscar Pino Hinds'i 3-1 yenerek altın madalyanın sahibi oldu. Grekoromen stilde 4 kez dünya şampiyonluğuna ulaşan ilk Türk sporcu oldu.

Volkswagen Arena’da 66.’sı düzenlenen Gillette - Milliyet Yılın Sporcusu Ödülleri Rıza Kayaalp, Yılın Sporcusu kategorisinde birincilik kürsüsüne oturdu. 2019’un en iyisi olan millî sporcumuz ödülünü Gençlik ve Spor Bakanı Dr. Mehmet Muharrem Kasapoğlu’ndan aldı. Polonya'nın başkenti Varşova'da gerçekleştirilen 2021 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda Rıza Kayaalp, grekoromen stil 130 kiloda altın madalya aldı. Gürcü rakibini 3-1 mağlup eden Rıza Kayaalp, kariyerindeki 10. Avrupa şampiyonluğunu kazandı.

2020 Yaz Olimpiyatları'nda grekoromen stil 130 kiloda Rıza Kayaalp, İranlı Emin Mirzazade'yi 7-2 yenerek bronz madalyanın sahibi oldu. Rıza Kayaalp, ilk tur mücadelesinde Litvanya'dan Mantas Knystautas'ı 5-1 mağlup ederek çeyrek finale yükselmişti. Bu turda da Alman Eduard Popp'u 6-2 yenen Kayaalp, adını yarı finale yazdırmıştı. Kübalı Mijain Lopez Nunez ile yarı finalde karşılaştı. Maçı 2-0 ihtar paunları ile kaybeden Kayaalp, bronz madalya maçında İranlı Emin Mirzazade'yi 7-2 yenerek bronz madalyanın sahibi oldu. Millî sporcu, Hamit Kaplan'ın ardından üç olimpiyatta da madalya kazanan ikinci Türk güreşçi oldu.

Yozgat Bozok Üniversitesi Senatosu tarafından 2020 yılında başarılı sporcu dalında "Üstün Hizmet Ödülü"ne layık görülen Rıza Kayaalp, ödülünü Rektör Prof. Dr. Ahmet Karadağ'dan aldı.

Dünya Güreş Birliğinin 2022 yılında sıralama turlarının ilki olarak İstanbul Başakşehir Gençlik ve Spor Tesisleri’nde düzenlenen 2022 Vehbi Emre & Hamit Kaplan Turnuvası'nda erkekler grekoromen 130 kiloda bronz madalya maçında Polonyalı Rafal Krajewski'yi 8-0 yenerek bronz madalya kazandı. Macaristan'ın Budapeşte kentinde düzenlenen 2022 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda grekoromen stilde 130 kg'da finalde İtalya adına yarışan Danila Sotnikov'u 4-0 mağlup etti ve kariyerinin 11. Avrupa şampiyonluğunu kazandı. Dünya Güreş Birliğinin 2022 yılında sıralama turlarının üçüncüsü olarak İtalya'nın Roma kentinde düzenlenen 2022 Matteo Pellicone Güreş Turnuvası'nda erkekler grekoromen 130 kiloda finalde Azerbaycan adına yarışan Sabah Şeriati'yi 4-0 yenerek altın madalya kazandı.

Sırbistan'ın Belgrad kentinde düzenlenen 2022 Dünya Güreş Şampiyonası'nda erkekler grekoromen stil 130 kilo final maçında İranlı rakibi Emin Mirzazade ile 1-1 berabere kaldı ve son puan avantajıyla yenerek altın madalya kazandı. Kayaalp, Ukraynalı Oleksandr Chernetskyy ile yaptığı ikinci tur müsabakasını 5-1, çeyrek finalde Alin Alexuc-Ciurariu'u 8-0 teknik üstünlükle, yarı finalde de Özbek Muminjon Abdullaev'i 5-3 mağlup etmişti. Rıza Kayaalp, 5. kez dünya şampiyonluğu yaşayan ilk Türk güreşçi olarak tarihe geçti. Daha önce 2011, 2015, 2017 ve 2019'da dünya şampiyonluğuna ulaşmıştı. 12 kezle en fazla Avrupa şampiyonluğu elde eden Türk güreşçi unvanının da sahibi olan Rıza'nın kariyerinde ayrıca bir gümüş ve iki bronz olimpiyat madalyası bulunuyor.

Hırvatistan'ın Zagreb kentinde düzenlenen 2023 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda erkekler grekoromen stil 130 kilo final maçında Azerbaycan adına yarışan Sabah Şeriati 'yi 2-1 yenerek altın madalya kazandı. 12. kez Avrupa şampiyonu olan Rıza Kayaalp, 12 Avrupa şampiyonluğu bulunan Rus Aleksandr Karelin'in rekorunu da egale etti. Rıza Kayaalp, elemelerde Sırp Boris Petrusic, çeyrek finalde Norveçli Oskar Marvik ve yarı finalde Litvanyalı Mantas Knystautas'u 8-0 teknik üstünlüklerle yenerek adını finale yazdırmıştı. Sırbistan'ın başkenti Belgrad kentinde düzenlenen 2023 Dünya Güreş Şampiyonasında erkekler grekoromen stil 130 kilo final maçında İranlı rakibi Emin Mirzazade'ye maçın bitimine son 7 saniye kala verdiği 1 puan ile 2-2 berabere kaldı ve İranlı rakibinin son puan avantajı olmasından dolayı maçı kaybederek gümüş madalya kazandı. Kayaalp, ikinc tur maçında Mısırlı Abdellatif Mohamed'i 7-2, çeyrek final maçında Estonyalı Heiki Nabi'yi 9-0 teknik üstünlükle, yarı final maçında ise Çinli Çinli Lingzhe Meng'i 3-1 yenerek adını finale yazdırmıştı. Rıza Kayaalp bu sonuçla 2024 Yaz Olimpiyatları'na kota almaya hak kazandı.

Kayaalp, Ermenilere ve Yunanlara karşı ırkçı ifadeler kullandığı için FILA tarafından 6 ay müsabakalardan men cezası almıştır. Twitter hesabından 2013 yılında Gezi Parkı eylemlerini Ermenilerin ve Yunanların çıkardığını, eylemcilerin Ermeni olduğunu ifade eden tweetlerini gelen tepkilerden sonra silmiştir. Özellikle olaylar sırasında eylemciler için “Ermenilere bıraktınız meydanı, Allah belanızı versin eylemci çapulcular” diye attığı tweet sonrası, Kayaalp’in bu tutumu basında geniş yankı bulmuş, FILA Başkanı Nenad Lalovic Kayaalp'in ifadelerinin şok edici olduğunu belirtmiştir.

Türkiye Güreş Federasyonu Başkanı ve AKP eski milletvekili Hamza Yerlikaya twitlerin ırkçı olmadığını, sadece görüş belirttiğini, verilen cezanın hukuksuz olduğunu, atılan twitlerin Kayaalp tarafından atılmadığını belirtmiş, ancak Kayaalp twitlerinin yanlış anlaşıldığını söylediği için twitleri kendisinin attığını itiraf etmiştir.

FILA cezayı 2013 Dünya Güreş Şampiyonası'ndan sonraya ertelemiş, Şampiyona bitişinde başlayan cezası, 6 ay içinde uluslararası turnuva olmadığı için Kayaalp'i etkilememiştir.