Üzerlik, Merkezefendi

Denizli’ ye bağlı merkeze 16 km uzaklıkta bulunan Üzerlik Köyü; Aşağışamlı, Yukarışamlı, Beylerbeyi, Kumkısık, Çeltikçi, Salihağa ve Goncalı köylerinin arasında yer almakta olup, Üzerlik Tepesi’nin üzerine kurulmuştur. Köyün güneyini orta yükseklikteki tepecikler sarmakla birlikte köy etrafında geniş verimli araziler bulunmaktadır. Köyün tarihine baktığımızda ise köyün Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde kurulduğu görülmektedir.

1870’lerde Üzerlik Köyü kurulmadan önce inşa edilen tren rayları ve ayrıca yörede bulunan küçük su kanalı çevre yörelerde su sıkıntısı çeken yörük Türkmenler için bölgeyi daha cazip hala getirmiştir. 1881 yılında ise rayların bulunduğu yereİngilizler istasyon evlerini yapmaya başlamışlardır.

Evlerin yapılmasıyla birlikte Kurumusluk yöresinden gelen Ethem ve Ahmet kardeşler bölgeye yerleşerek köyün ilk kurucularından olmuşlardır. Kurumusluk yöresi şuanki Üzerlik sınırları içinde yer alan Aşağışamlı Mezarlığının olduğu yöredir ve buraya da insanlar Karcı’dan göç etmişlerdir. Bununla birlikte Karcı yöresinden Kadir Ağa işçileriyle birlikte köye yerleşerek köyün diğer kurucularından olmuşlardır. Ethem ve Ahmet kardeşlar 93 Harbi diye de anılan Batum Harbi’nde vatan mudafaasında cesurca savaşırken can verip köyün ilk şehitleri olmuşlardır. Şehit olan Ethem ve Ahmet kardeşlerin evlerine, Karcı yöresinde yaşayan üvey kardeşleri Halil İbrahim ailesini de getirerek yerleşmiştir. Sonrasında ise köy Basmakçı’dan, Aydoğdu’dan, Tavas’tan göçler alarak kalabalıklaşmaya başlamıştır. Ayrıca köy 1915’lerde Yunan işgalinden kaçan halka da bir sığınak olmuştur. Bu sırada ortalıkta birçok çete köy ağalarını yağmalamak için kol gezmektedir. Üzerlik’e gelen bir grup çete Kadir Ağanın oğlu olan Halil İbrahim Ağayı soruştururlar ancak onları misafirperverliğiyle karşılayan Halil İbrahim Ağanın aradıkları kişi olduğunu bilmemektedirler .Bunu öğrendiklerinde ise bu misafirperverlik karşısında yağmalama düşüncelerinden tamamen vazgeçerek köyün güneyinde yer alan tepeciklere çadırlar kurarak yerleşmeye karar vermişlerdir.

1980’lerde ise köy hala göç almaya devam etmiştir. Bu yıllarda işsizlik nedeniyla Ağrı’dan gelen 11 hanelik aile merkeze yakın olduğu için köye yerleşmişlerdir. Geldikleri sırada çadırlarda yaşayan ailelerde erkekler inşaatlarda, kadınlar ise bahçe ve tarla işlerinde çalışarak geçimlerini sağlamışlardır. Zamanla evler inşa etmişler ve yaşam koşullarını iyileştirmişlerdir. Köye gelenek ve göreneklerinde uyum sağlayıp, komşuluk ilişkileri geliştirmişlerdir. Ancak hala memleketleri Ağrı ‘nın hasretini çekmektedirler.

Ağrıdan gelen aileler kendi gelenek göreneklerini de unutmamış, köyde tandır ekmeği kültürü olmamasına karşın kendileri evlerine tandır yaparak, ekmeklerini bu şekilde yapmaktadırlar.

Köy çok fazla göç almış olmasına karşın çok fazla genişlememiş ve nüfusunda da çok fazla artış olmamıştır. Çünkü köydeki insanlar bir süre sonra Denizli’de yaşamayı tercih edip Denizli’ye yerleşmişlerdir. Şu anda köye baktığımızda ise yerli halktan çok az bir kısımı köyde kalmıştır. Bunlar; Turgut ÖZKAN ve ailesi, Ethem ERFİDAN ve ailesi, Numan ÜZERLİK, Ali AYDOĞAN gibi isimlerdir.

Köyün iklimine baktığımızda ise köyün Akdeniz İklimi etkisi altında olduğu görülmektedir. Köyün ikliminin Akdeniz İklimi olması bölgeyi seracılık faaliyetleri yapmaya uygun kılmaktadır. İklimin uygunluğu dolayısıyla yörede iki tane büyük sera bulunmaktadır. Seraların bir tanesi Aşağışamlı beldesine ait olup diğer 70 dekarlık sera Üzerlik Köyü’ ne aittir.