Emek ve Özgürlük İttifakı

Emek ve Özgürlük İttifakı veya diğer adıyla Üçüncü İttifak, Türkiye'de 2023 genel seçimleri için 25 Ağustos 2022 tarihinde kurulmuş bir siyasi ittifaktır. Halkların Demokratik Partisi (HDP), Türkiye İşçi Partisi (TİP), Emek Partisi (EMEP), Demokratik Bölgeler Partisi (DBP), Emekçi Hareket Partisi (EHP), Toplumsal Özgürlük Partisi (TÖP), Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (HEDEP) ve Sosyalist Meclisler Federasyonu (SMF) ittifakta yer almaktadır.

İttifak partileri, Türkiye toplumunda "eşitlik, özgürlük, kardeşlik, barış ve demokrasi temelinde bir değişimi yaratacak birlikteliği" sağlayacak siyasi iradeyi oluşturmak amacıyla harekete geçildiğini belirtmiştir.

HDP'nin 2022 başında potansiyel bir ittifak için siyasi partilere çağrı yaptı. Mevcut üye partilerin yanı sıra Türkiye Komünist Partisi ve SOL Parti de ittifak müzakerelerine davet edilmişti. SOL Parti seçim ittifakı çalışmalarını zamansız bulduklarını açıklayarak görüşmelerde yer almazken, Türkiye Komünist Partisi ilk toplantının ardından süreçte yer almayacaklarını belirtti. Bu iki parti, daha sonra Türkiye Komünist Hareketi ve Devrim Hareketiyle bir araya gelerek 20 Ağustos 2022'de Sosyalist Güç Birliğini oluşturdular. İttifak görüşmeleri sürecinde yer alan Halkevleri, ittifakın kamuoyuna duyurulmasından önce çalışmaların seçim odaklı olması sebebiyle masadan çekildi ancak ittifakın mücadelesini desteklediklerini belirtti.

İttifakı oluşturan 6 siyasi parti ve kurum, Eylül ayı sonunda yapacakları kitlesel bir halk buluşmasıyla Emek ve Özgürlük İttifakı'nın kuruluşunun resmen ilan edilmesine karar verdi. HDP'nin STK ve siyasi partilerle İlişkilerden Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı Tuncer Bakırhan, ittifaka katılmak isteyen farklı siyasi partilerin olduğunu fakat kuruluşun resmen ilan edilmesinin ardından genişleme çalışmalarına başlanacağını açıkladı. TİP Genel Başkanı Erkan Baş, ittifakın gelecek seçimler sonrasında ana muhalefet rolünü üstlenmeyi ve Millet ile Cumhur İttifakı tarafından temsil edilmeyen seçmenlere bir alternatif olmayı hedeflediğini belirtti.

Partiler, ittifakın yol haritası ve siyasi programını 24 Eylül 2022'de Haliç Kongre Merkezi'nde açıklayacaklarını duyurdular. Aralarında Murathan Mungan, Zülfü Livaneli, İnci Aral ve Ahmet Ümit'in de bulunduğu seksen edebiyatçı ve yazar, ittifakın kuruluşu ve siyasi duruşu hakkında bir bildiri yayınlayarak, ittifakı desteklediklerini duyurdu.

2014 ve 2018 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olan ve şu anda tutuklu durumdaki eski HDP eş genel başkanı Selahattin Demirtaş, HDP yöneticileri ile yapılan adaylık görüşmesinde hukuki durumunun adaylık için uygun olmadığını söyledi.

Gazeteci İsmail Saymaz, eski BDP Eş Genel Başkanı ve Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Gültan Kışanak ve eski AİHM Yargıcı Rıza Türmen'in adaylık olasılığının olduğunu iddia etti. Gültan Kışanak, kendisine cumhurbaşkanı adaylığı hakkında sorulan soruya, "Cumhurbaşkanlığı adaylığı ile ilgili süreç, partimiz HDP tarafından yürütülmektedir" dedi.

24 Mart 2023 tarihinde alınan karar üzerine Halkların Demokratik Partisi, Emekçi Hareket Partisi ve Toplumsal Özgürlük Partisi 2023 genel seçimlerine Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi listelerinden girme kararı aldı. 6 Nisan 2023 tarihinde Emek Partisi de genel seçimlere Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi listelerinden girme kararı aldı.