Norveç başbakanları listesi

Bu, Norveç başbakanları listesidir. Modern çağda, hükûmet başkanı, başbakan unvanına sahiptir (Norveççe: Statsminister). Geçmişte çeşitli zamanlarda, en yüksek devlet unvanı kâhya ya da vali (Norveççe: Rigsstatholder), genel vali (Norveççe: Vicekonge) ve birinci bakan (Norveççe: Førstestatsraad) idi.

1873 yılına kadar, İsveç ve Norveç Birliği Kralı, Norveç'i biri Stockholm'de, diğeri Christiania'da (şimdi Oslo) olmak üzere iki kabine ile yönetti. Stockholm kabinesi Başbakan ve iki bakandan oluşuyordu ve görevi Christiania kabinesinin kararlarını İsveç Kralı'na iletmekti. Christiania'daki kabine bir vicekonge tarafından yönetiliyordu (Norveççe: Rigsstatholder). Kısa süre için görevde olan veliaht prens, Kral tarafından Norveç Genel Valisi olarak atandı ve bu durumda genel vali, Christiania'nın en yüksek makamlarından biri haline geldi. Bununla birlikte, Kral ne zaman Christiania'da bulunsa, en yüksek makam oluyordu ve böylece valiyi veya genel valiyi geçici olarak görevden alabiliyordu. Aynı şekilde, Christiania'da bulunan vali ise Vicekonge (genel vali) veya kral olmadığında (olağan durumlardan birisidir), kabinenin en önde gelen üyesi olan Førstestatsraad (birinci bakan) tarafından yönetiliyordu.

Valilik makamı 1856'dan itibaren boş makamlardan biri olmaya başladı ve Temmuz 1873'te, resmen kaldırıldı. Eşzamanlı olarak, Christiania'daki Førstestatsraad ise Norveç Başbakanı'na yükseltildi. Norveç Başbakanı'nın Stockholm'deki ofisi hala var olmasına rağmen, devlet işleri üzerindeki gerçek güç ve etki Christiania'daki başbakanda idi. Stockholm'deki başbakan ise hükûmetin görüşlerini Kral'a iletmekten sorumlu ikinci en yüksek kabine pozisyonu oldu. Norveç İsveç Birliği 1905'te feshedildiğinde, Stockholm'deki başbakanlık pozisyonu da kaldırılmış oldu.

Norveç Valisi (Norveççe: Riksstattholder), Danca'da () "Kraliyet Kâhyası" anlamına gelir. (bkz. Vekilharç), Danimarka-Norveç birliği sırasında monarşinin yokluğunda Norveç Hükümetini yönetiyordu. Norveç, kendi yasaları ve kurumları olan ayrı bir krallık olduğu için, Riksstattholder pozisyonu, bir Danimarka-Norveç asilzadesi veya kraliyet ailesi için Kral'dan sonra ikinci sırada yer alan tartışmasız en etkili pozisyondu.

1884'ten önce Norveç'te örgütlü siyasi partiler yoktu; başbakanlar kıdemli memurlar (Embedsmenn) olarak kabul edildi. Kral tarafından atanıyorlardı ve yasama onayına tabi değillerdi. 1884'ten önceki tüm başbakanlar, parlamento muhalefetinin önerdiği anayasal reformlara karşı çıktılar ve kendileri muhafazakar olarak görülüyorlardı. Başbakan, Riksstattholder ve Vicekonge'a bağlıydı ve Førstestatsraad, Başbakana bağlıydı. Fiili hükümet başkanı Førstestatsraad'dı.

1873'te Førstestatsraad, Christiania merkezli Başbakanlığa yükseltildi. Stockholm Başbakanlık ofisi, Christiania'daki Başbakanın kararlarını Kral'a iletme sorumluluğu devam ettirildi ve Christiania'daki ofise bağlı hale getirildi. Ayrıca 1876'dan itibaren ayrı bir İsveç Başbakanı atandı.

1905'te İsveç ve Norveç Birliği feshedildi. O zamandan beri, II. Dünya Savaşı sırasında Norveç hükûmetinin Londra'da sürgünde olduğu Nazi-Alman işgali yılları dışında, Norveç Başbakanı'nın ofisi Oslo'da bulunuyordu.