Janez Janša

Janez Janša (Türkçe telaffuz: Yanez Yanşa) (Ivan Janša adıyla d. 17 Eylül 1958), 2004'ten 2008'e, 2012'den 2013'e ve 2020'den 2022'ye kadar üç kez Slovenya başbakanı olarak görev yapan Sloven bir politikacı. 1990 ile 1994 yılları arasında Savunma Bakanlığı yaptı. 1993'ten beri Sloven Demokratik Parti'nin genel başkanı olarak Slovenya 8. başbakanıdır. 2020 yılı itibarıyla tekrar başbakanlık görevini üstlendi.

Janez, 1982 yılında Savunma Etütlerinden bir derece ile Ljubljana Üniversitesi'nden mezun oldu ve Slovenya Sosyalist Cumhuriyeti Savunma Sekreterliğinde stajyer olarak çalıştı. Henüz gençlik yıllarında, bir Komünistler Birliği üyesi ve gençlik kanadının liderlerinden biriydi. Janez Janša Temel Halk Savunma Komitesi başkanı ve Slovenya Sosyalist Gençlik İttifakı başkanı oldu.

1983 yılında, Yugoslav Halk Ordusu'nun doğası hakkında yaptığı muhalif makaleler yazdı. 1980'lerin sonlarında, Slovenya'da demokratik reformlar ve yavaş yavaş konuşma özgürlüğü üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması gerektiğini belirten Jansa, Mladina dergisinde Yugoslav Halk Ordusu'nun eleştiren çeşitli yazılar yazdı. Sonuçta, Komite başkanı olarak kendisinin yeniden seçilmesi 1984 yılında bloke edildi ve 1985 yılında pasaportu geri alındı.

Bu dönemde bilgisayar programları yazarak ve bir dağcılık kılavuzluğu yaparak geçimini sağladı. Daha sonra 1986'da Mladina dergisinde tekrar işe başlamasına izin verildi. Pasifist harekete dahil oldu ve Slovenya sivil toplum örgütlerininde önemli bir eylemci olarak ortaya çıktı. Janez Janša 1980'lerin ortalarından başlayarak Sloven pasifist hareketinin en önde gelen savunucusu biriydi.

1980'li yılların ortalarında Jansa, Sloven yazılım şirketi Mikrohit'de istihdam etti. 1986-1987 yılında Jansa, arkadaşı Igor Omerza ile birlikte (Slovenya Demokratik Birliği ve Slovenya Liberal Demokrasinin daha sonra üst düzey politikacısı), kendi yazılım şirketi Mikro Ada yı kurdu.

2013 yılının Haziran ayında Janez Jansa, Fin silah şirketi Patria ile 2006'da yapılan, 135 zırhlı aracın satın alımıyla ilgili 364 milyon dolarlık bir sözleşmede rüşvet aldığı için 22 ay hapis cezasına çarptırıldı. Janez Janša kararı temyize götüreceğini belirtti.

20 Haziran 2014'tarihinde yolsuzluktan 2 yıl hapse mahkûm olan Slovenya eski Başbakanı Janez Jansa, cezasını çekmek üzere cezaevine kondu. Orada yaklaşık 3.000 destekçisi ona eşlik etti. 12 Aralık 2014 tarihinde Janša, davanın Anayasa Mahkemesi tarafından incelenene kadar hapishaneden geçici olarak serbest bırakıldı. Mahkumiyet kararı 23 Nisan 2015 tarihinde Anayasa Mahkemesi tarafından oybirliğiyle bozuldu.

3 Haziran 2018'deki erken seçimde Janez Janša yeniden milletvekili seçildi. Grosuplje seçim bölgesinden seçildi ve 7,020 oy veya % 39,3 oy alarak ülkedeki tüm adaylar arasında en büyük paya sahip oldu.

Marjan Šarec'in başbakan olarak istifasını takiben, Janša, Slovenya'nın 14. Hükûmeti'ni kurmak üzere 3 Mart 2020'de başbakan adayı olarak seçildi. 13 Mart 2020'de yemin etti.

4 Kasım 2020'de, 2020 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimlerinden sonraki gün Janša, Donald Trump'ı sözde yeniden seçildiği için tebrik etti; Haber kuruluşları 7 Kasım'da Joe Biden seçimi kazanan olarak ilan ettiklerinde, bunu yapan tek dünya lideri olarak kaldı.