Asker imparator

Asker imparator ("kışla imparatoru" olarak da adlandırılır), komuta ettiği birliklerin desteği sayesinde iktidarı ele geçiren Roma imparatorlarına verilen isimdi. Asker imparatorlar, özellikle Alexander Severus'un öldürülmesiyle başlayan Üçüncü Yüzyıl Krizi sırasında 235'ten 284'e kadar olan dönemde oldukça yaygındı. I.Maximinus'tan başlayarak geçen 33 yılda, yaklaşık on dört kışla imparatoru vardı ve bu asker imparatorlardan her birinin ortalama hüküm süresi iki yıldan biraz fazlaydı. İmparatorluk makamında ortaya çıkan bu istikrarsızlık, neredeyse sürekli olan iç savaş ve ayaklanma durumu; Roma İmparatorluğu'nu iç karışıklıklar nedeniyle dağılmak riskiyle baş başa bıraktı ve onu dış düşmanların saldırılarına karşı savunmasız kalmasına sebep oldu.

Askeri darbelerle (örneğin her üçü de Equites sınıfından gelen Vespasian, Septimius Severus ve Jül Sezar) iktidarı ele geçiren önceki imparatorların aksine asker imparatorlar, çoğunlukla imparatorluğun uzak bölgelerinde doğan düşük sınıf halktan kişilerdi; ilk kışla imparatoru olan I.Maximinus askeri kariyerine er olarak başlamıştı. Bir kışla imparatoru seçkin bir aile adıyla veya bir devlet adamı ya da kamu görevlisi olarak başarılı bir kariyerle övünemezdi. Daha ziyade, kendisini öne çıkartmak için yalnızca bir askeri kariyere sahipti ve imparator olmasının tek sebebi emirlerine sadık askerlerdi.

Bu asker imparatorlardan nadir sayıdakileri, lejyonları içinde askerlerin iktidar için bir hareketi destekleyebilecekleri yeterli bir nüfuz kazanacak kadar popüler olmuş, Equites sınıfına mensup olan komutanlardı. Ancak genellikle böyle hareketler başlatmak riskli bir girişimdi çünkü askerler desteklerini istedikleri zaman geri çekebilirlerdi ve belki de ilerleyen zamanlarda daha umut vadeden başka bir askeri liderin saflarına geçebilirlerdi.

Asker imparatorlar genellikle sınır komutanları olduklarından, hüküm süren imparatoru devirme ve kendileri için iktidarı ele geçirme eylemi, imparatorluğun sınır savunmasında, Roma'nın düşmanları tarafından kullanılabilecek büyük boşluklar bıraktı. Örneğin asker imparatorların bu eylemleri 260'larda Roma topraklarına Germen istilasına yol açtı. Ve bu da Roma çevresinde Aurelian Surları'nın inşasıyla sonuçlandı. Asker imparatorlar ayrıca askerlerini ödemek için hazinenin parasını kullandılar -silah zoruyla iktidara gelen hiçbir imparator askerlerinin hoşnutsuz olmasına izin veremezdi- bu nedenle bayındırlık işleri ve altyapıya gerekli bütçe ayrılamadı ve bunlar zamanla harap oldu. Devlet, askerlerini hoşnut etmenin ve kendi saflarında tutmanın muazzam maliyetini karşılamak için genellikle özel mülkiyete el koydu, ekonomiye zarar verdi ve enflasyonu artırdı.

284 yılında bir süvari birliğinin komutanı olan Diocletian, bir asker imparator olarak iktidarı ele geçirdi. Diocletianus, imparatorluğu ve imparatorluk makamını istikrara kavuşturmak için tasarlanmış bir dizi reform başlattı, Üçüncü Yüzyıl Krizi'ne son verdi ve Roma tarihinde Dominatus dönemini başlattı.

Her ne kadar başka imparatorlar askerî güce dayanarak imparator olsalar da (örneğin, I. Konstantin , I. Valentinian ve I. Theodosius ), asker imparator kavramı zamanla etkisini yitirdi, Geç İmparatorluk Dönemi'nde ise bunların yerini Stilicho, III.Constantius, Flavius Aëtius, Avitus, Ricimer, Gundobad, Flavius Orestes ve Odoacer gibi gölge imparatorlar aldı. Bu gölge imparatorlar, imparatorluk unvanını bizzat kendileri almak yerine ; imperial generalissimos unvanını alarak zayıf iradeli kukla imparatorları kontrol ederek arka planda ülkeyi yöneten askeri olarak güçlü generallerdi.

İmparator Pertinax'ın öldürülmesinden sonra kayda değer bir vaka yaşandı. Praetorian Muhafızlar öyle bir noktaya gelmişlerdi ki, tahtı en yüksek fiyatı verene açık artırmayla satarak o zamanın en zengin Romalılarından biri olan Didius Julianus'a satmışlardı .