Rus Aziz Yuhanna

Rus Aziz Yuhanna Rusça: Иоанн Русский (1690 - 27 Mayıs, 1730), Doğu Ortodoks Kilisesi'nin en meşhur azizlerinden biridir. Rus Çarlığı'na bağlı bir asker olup akabinde bir Türk Ağa'sına esir düşmesine rağmen, alçakgönüllülüğü, imandaki kararlılığı ve yardımseverliği ile Müslüman efendisini bile cezbetti ve ondan saygı gördü. Kutsal emanetleri bozulmamış ve harikalar yaratmaktadır. Bu azizin özellikle hasta çocuklara ve kanserden mustarip kimselere yardım ettiğine dair vakalar görülmüştür.

Rus Aziz Yuhanna, takriben 1690 yılında, o günlerde Rus Çarlığı himayesinde bulunan Kazak Hetmanlığı siyasi sınırlarında dünyaya geldi. Reşit olduktan sonra Büyük Petro'nun ordusuna yazıldı ve Prut Savaşı'na (1710-1711) katıldı. Savaşın ardından Orta Anadolu'da Kapadokya - Ürgüp'te yaşayan Türk süvarilerinin liderine esir düştü ve köle olarak satıldı.

İslam'ı reddettiği için Yuhanna, ona Gâvur (kafir) diyen Türkler tarafından aşağılandı ve zorbalık gördü. Ancak zaman geçtikçe, azizin kararlı inancı, alçakgönüllülüğü ve çalışkanlığı nedeniyle bu kişiler onla alay etmeyi kestiler ve sonunda Yuhanna, efendisinin ve köle olarak yaşadığı evin halkının saygısını kazandı. Tımarcı lakabını aldı ve ahırlarda yaşadı. Diğer köleler gayretle çalıştığı için onunla alay ettiler, ama o hiç de alınmadı, bunun yerine zor anlarında onlara yardım etmeye ve teselli etmeye çalıştı. Yuhanna, iyi kalpliliği nedeniyle Ağa'nın sevgisini ve güvenini kazandı ve Ağası ona ayrı bir odada özgür bir birey olarak yaşamayı teklif etti. Ancak Yuhanna, "Benim Efendim Rab'dir ve kimse O'nun üzerinde değildir. Benim yabancı bir ülkede köle olarak yaşamamı önceden belirlemiş; öyle görünüyor ki, (ruhani) kurtuluşum için bu böyle olmalı" dedi.

Yuhanna, gün boyunca çalışır ve sıkı bir oruç tutarak dua ederdi, ancak gece geldiğinde gizlice Az. Georgi Mağara Kilisesi'ne gider ve burada tüm Gece Nöbeti Dualarını okurdu. Her hafta Cumartesi günü Kutsal Komünyon'u alırdı.

Ağa kısa sürede Ürgüp'ün en nüfuzlu kişilerinden biri haline geldi ve bunu evinde yaşayan bu mübarek adama borçlu olduğunu düşündü. Zengin olan Ağa hacca gitmeye karar verdi. Eşi de çevredeki akraba ve komşularına yemek dağıttı. Ağa'nın en sevdiği yemek olan pilav servis edilirken, servis yapan Yuhanna'ya, "Efendin bu pilavı bizimle yese ne bahtiyar olurdu" diye iç geçirdi. Aziz, bu yemeği Mekke'ye götüreceğine söz vererek kendisine vermesini istedi. Oradakiler Yuhanna'nın pilavı kendisinin yiyeceğini ya da fakirlere dağıtmak istediğini düşünüp yine onu alaya aldılar.

Fakat Ağası hacdan döndüğünde başına gelen mucizeyi anlattı: Mekke'deyken kilitleyip çıktığı odasında buharı üstünde tüten sıcak bir tas pilav bulmuştu. Tasın Ürgüp'teki evinden geldiğine emindi çünkü evindeki tüm taslara yapıldığı gibi bu tasın da üstüne ismi kazınmıştı.

Bu mucizenin haberi hızla yayıldı ve herkes, hatta Müslümanlar, Yahya'ya "Veli" - "yani Aziz" demeye başladı. Ancak o yaşam tarzını değiştirmedi ve zamanını çok çalışarak ve dua ederek geçirmeye devam etti. Ölümünden önce ciddi bir şekilde hastalandı ve ayağa kalkamadığı için bir rahipten kendisine Kutsal Komünyon getirmesini istedi. Rahip, bir Müslüman evine giderken görülmekten korktu ve Efkaristiya'yı bir elmanın içine sakladı. Rus Yuhanna, Kutsal Komünyon'u aldıktan bir süre sonra 9 Haziran 1730'da öldü.

Kapadokya'da (şimdiki Ürgüp) Prokopi'deki Aziz Yorgi Kilisesi'ne gömüldü ve Aziz olarak hürmet gördü. Rumlar 1924'te Türkiye'yi terk etmek zorunda kaldıklarında, halk onun kutsal emanetlerini alıp Eğriboz adasındaki yeni yerine götürdü.