2009 FIFA Konfederasyonlar Kupası Finali

2009 FIFA Konfederasyonlar Kupası Finali, 2009 FIFA Konfederasyonlar Kupası'nın kazananlarını belirlemek için 28 Haziran 2009'da oynanan bir futbol maçıdır. Güney Afrika'nın Johannesburg şehrindeki Ellis Park Stadyumu'nda Amerika Birleşik Devletleri ve Brezilya takımları arasında oynanmıştır. Amerika Birleşik Devletleri, ilk yarıda 2-0 öne geçmiştir fakat Brezilya, ikinci yarıda üç gol atarak 3-2'lik sonuçla galip gelmiştir.

Amerika Birleşik Devletleri ve Brezilya, 2007 yılında kendi kıtalarının galibi olarak Konfederasyonlar Kupası'na katılmaya hak kazanmışlardır ve turnuvada Mısır ve İtalya ile birlikte B grubunda yer almışlardır. Brezilya, Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı 3-0'lık bir galibiyet de dahil olmak üzere grup maçlarındaki üç maçını da kazanarak rahat bir biçimde eleme turlarına kalmıştır. Amerika Birleşik Devletleri ise İtalya'dan sadece bir gol fazla atarak aynı averaja sahip olmasına rağmen grubu ikinci sırada tamamlamış ve eleme turlarına kalmıştır. Amerika Birleşik Devletleri, yarı finalde İspanya'yı 2-0 mağlup etmiştir. Brezilya ise yarı finalde ev sahibi Güney Afrika'yı 1-0 yenmiştir.

Final maçı, Amerika Birleşik Devletleri'nde 3,9 milyon izleyici tarafından televizyonda izlenerek Dünya Kupası olmayan bir maç için o dönemin rekoru olmuştur. Her iki finalist de 2010 FIFA Dünya Kupası'nın eleme aşamasına geçmiş ancak Brezilya çeyrek finalde, Amerika Birleşik Devletleri ise son 16 turunda elenmiştir. Brezilya, ev sahipliği yaptığı 2013 FIFA Konfederasyon Kupası'nı da kazanarak şampiyonluk unvanını korumuştur.

FIFA Konfederasyonlar Kupası, altı kıta konfederasyonunun ilgili şampiyonalarını kazanan sekiz erkek millî takımı, ev sahibi ülkenin millî takımı ve son Dünya Kupası şampiyonu arasında oynanan, dört yılda bir düzenlenen uluslararası bir turnuvaydı. 2009 Konfederasyonlar Kupası finalistleri Amerika Birleşik Devletleri ve Brezilya, turnuvadan önce 1999 ve 2003'teki Konfederasyonlar Kupası grup aşaması ve 1994 Dünya Kupası'nın eleme aşaması da dahil olmak üzere on üç kez karşılaşmıştı. Brezilya, bu maçların on iki tanesini kazanırken ABD'nin tek galibiyeti, 1998 CONCACAF Altın Kupa'nın yarı finalinde geldi.

Amerika Birleşik Devletleri, 2007 CONCACAF Altın Kupa'yı kazanarak Konfederasyonlar Kupası'na dördüncü kez katılma hakkı kazandı. Brezilya ise 2007 Copa América'yı kazanarak Konfederasyonlar Kupası'na altıncı kez katılım hakkı kazandı. Ayrıca; Brezilya, daha önce Konfederasyonlar Kupası'nı 1997 ve 2005 yıllarında kazanmıştı. ABD ve Brezilya, son Afrika Uluslar Kupası şampiyonu Mısır ve son Dünya Kupası şampiyonu İtalya ile birlikte Konfederasyonlar Kupası B Grubu'nda yer aldı.

Brezilya, grup maçlarına Bloemfontein'de Mısır'a karşı oynayarak başladı. Kaká, beşinci dakikada üç defans oyuncusunu aşırtmalarla geçerek maçın ilk golünü attı. Mısırlı Muhammed Zidan, dört dakika sonra eşitliği getiren golü attı. Brezilya, 11. ve 37. dakikalarda Luís Fabiano ve Juan'ın kafa golleriyle tekrar öne geçti. Mısırlı orta saha oyuncusu Muhammed Şevki, 54. dakikada ceza sahasının dışından attığı golle durumu 3-2'ye getirdi. Bir dakika sonra Muhammed Zidan; kendisinin ikinci, takımın üçüncü golünü attı. 90. dakikada, Ahmed el-Muhammedi'nin ceza sahası içinde topa elle dokunmasıyla Brezilya penaltı kazandı ve Kaká, penaltı golüyle takımına galibiyeti getirdi.

Amerika Birleşik Devletleri, ilk grup maçını İtalya'ya karşı oynadı. 33. dakikada Gennaro Gattuso ile mücadele eden ABD'li orta saha oyuncusu Ricardo Clark kırmızı kart gördü. Giorgio Chiellini'nin Jozy Altidore'a yaptığı müdaheleyle penaltı kazanan ABD, Landon Donovan'ın golüyle ilk yarıyı önde tamamladı. İtalya; 58. dakikada, Amerika doğumlu İtalyan forvet Giuseppe Rossi'nin golüyle eşitliği buldu. 72. dakikada Daniele De Rossi'yle ve 94. dakikada tekrar Giuseppe Rossi'yle goller bulan İtalya, maçı 3-1 kazandı.

ABD ve Brezilya; ikinci grup maçları gününde, Pretoria'daki Loftus Versfeld Stadyumu'nda karşı karşıya geldi ve maç, Brezilya'nın 3-0'lık galibiyetiyle sonuçlandı. 7. dakikada Maicon'un açtığı ortaya kafayla dokunan Felipe Melo, ilk golü attı. 20. dakikada, Robinho'nun golüyle Brezilya, farkı arttırdı. 57. dakikada, Amerikalı orta saha oyuncusu Sacha Kljestan, oyundan atıldı. 62. dakikada, Maicon'un attığı golle Brezilya, maçı 3-0 kazandı. İlk iki maçını kaybeden ABD, Mısır'ın İtalya'ya karşı sürpriz galibiyetiyle gruptan çıkabilme olasılığını sürdürdü.

Brezilya, grup aşamalarındaki son maçında İtalya'yı 3-0 mağlup etti. İlk gol, 37. dakikada Luís Fabiano'dan geldi. Altı dakika sonra, Luís Fabiano, Kaká'nın asistiyle ikinci golü attı. İki dakika sonra, İtalyan futbolcu Andrea Dossena'nın kendi kalesini attığı golle ilk yarı Brezilya'nın 3-0 üstünlüğüyle tamamlandı. İkinci yarı ise gol olmadı.

Mısır'a karşı oynadıkları son grup aşaması maçında ABD, Charlie Davies'in golüyle 21. dakikada öne geçti. Orta saha oyuncusu Michael Bradley, Landon Donovan ile yaptığı verkaçlarla 63. dakikada ikinci golü attı. 71. dakikadaki Clint Dempsey'in golüyle ABD, maçı 3-0 kazandı. Grup maçları bittiğinde ABD, İtalya ve Mısır; üç puandaydı ve Mısır'ın averajı -3, İtalya ve ABD'nin ise -2'ydi. ABD, atılan goller toplamının İtalya'dan bir fazla olmasıyla eleme turlarına katılmaya hak kazandı.

Yarı finallerde; Amerika Birleşik Devletleri, A grubu galibi ve son Avrupa şampiyonu İspanya'yla karşı karşıya geldi. ABD, 2-0'lık sürpriz bir galibiyetle İspanya'nın Kasım 2006'da başlayan 35 maçlık yenilmezlik serisine son verdi ve ABD erkek millî takımı kendi Amerika kıtası dışındaki bir turnuvada ilk kez final aşamasına yükseldi. Amerikalılar maça hücum baskısıyla başladılar ve İspanya'nın orta sahaya hakim olma taktiğini bozdular. Maçın ilk golünü, 27. dakikada Jozy Altidore, ceza sahası dışından bir şutla kaydetti. İspanya'nın 9'u isabetli toplam 18 şutuna rağmen ABD yaptığı savunma ile direndi ve 74. dakikada Landon Donovan'ın pasında Sergio Ramos ve Gerard Piqué'nin savunmadaki hatası sonucu topla buluşan Clint Dempsey, takımının ikinci golünü atarak takımını rahatlattı. 86. dakikada ABD'li oyuncu Michael Bradley, kırmızı kart görerek oyun dışı kaldı.

Brezilya ise, bu maçtan bir gün sonra A Grubu ikincisi olan ev sahibi Güney Afrika ile karşılaştı ve sahadan 1-0 galip ayrıldı. Maç, 88. dakikaya kadar golsüz devam etti. Brezilya kalecisi Júlio César, Steven Pienaar'ın uzun mesafeden etkili şutunda ve Siphiwe Tshabalala'nın serbest vuruşunda gole izin vermedi. Oyuna sonradan giren Dani Alves'in serbest vuruştan bulduğu gol ile eşitlik bozuldu.

Final maçı, Güney Afrika Cumhuriyeti'nin Johannesburg şehrinin merkezindeki Ellis Park Stadyumu'nda oynandı. Stadyum, Konfederasyonlar Kupası ve Dünya Kupası için ufak tadilatlardan geçti ve kapasitesi 61.000 seyirciye yükseltildi. Stadyumun sahası, turnuvanın başlamasından iki hafta önceki uluslararası bir ragbi maçı nedeniyle hasar gördü ve saha görevlileri tarafından saha üzerinde acil bir çalışma yapılması gerekti.

Turnuvanın kapanış töreni, final maçından önce Ellis Park Stadyumu'nda gerçekleşti. Seremoni, 2010 FIFA Dünya Kupası açılış töreni için de seçilen VWV Group ve Till Dawn Entertainment tarafından yapıldı. Törende; 150 davulcu, yerel kiliselerden 150 koro şarkıcısı ve 20 profesyonel dansçı görev aldı ve icra edilen performans, turnuva görüntülerinin yansıtıldığı büyük bir topun altında sergilendi. Nelson Mandela'nın on üç yaşındaki torunu Zenani Mandela, maç öncesi Konfederasyonlar Kupası ödülünü podyuma taşıdı.

FIFA, Konfederasyonlar Kupası finalini yönetmesi için daha önce herhangi bir turnuva finalinde görev almamış İsveçli hakem Martin Hansson'ı seçti. Hansson; daha öncesinde, turnuvanın açılış maçında ve çeşitli FIFA gençlik turnuvalarında görev almıştı. İsveçli hakem Henrik Andrén ve İsveçli hakem Fredrik Nilsson yardımcı hakem olarak, Meksikalı hakem Benito Archundia dördüncü hakem olarak ve Kanadalı hakem Héctor Vergara ise yedek yardımcı hakem (beşinci hakem) olarak görev yaptı.

FIFA, maç öncesi düzenlenen törende, 2003 Konfederasyonlar Kupası yarı final maçı sırasında kalp yetmezliği nedeniyle ölen Kamerunlu orta saha oyuncusu Marc-Vivien Foé'yi onurlandırdı. Marc-Vivien Foé'nin oğlu Marc-Scott Foé, babasının anısına bir konuşma yaptı.

Brezilya teknik direktörü Carlos Dunga, takımının önceki maçlarında da kullandığı 4-2-3-1 dizilişini kullanmayı tercih etti. ABD teknik direktörü Bob Bradley ise 4-4-2 dizilişini kullandı ve yarı final maçında gördüğü kırmızı kartla cezalı duruma düşen orta saha oyuncusu Michael Bradley'in yerine Benny Feilhaber'i ilk onbirde tercih etti.

Amerika Birleşik Devletleri, Jonathon Spector'ın kullandığı serbest vuruşta Clint Dempsey'in topa sağ ayağıyla vurmasıyla 10. dakikada öne geçti. ABD kalecisi Tim Howard'ın yaptığı kritik kurtarışlarla avantajını koruyan ABD, 27. dakikada yaptığı kontra ataktaki Landon Donovan'ın şutuyla ikinci golü buldu. Böylece devre arasına ABD 2-0 önde girdi.

Brezilya, ikinci yarının ilk dakikasında Luís Fabiano'nun golüyle farkı bire indirdi. 60. dakikada Kaká'nın çektiği şut, Tim Howard tarafından uzaklaştırıldı. Pozisyon tekrarları, topun çizgiyi geçtiğini gösteriyordu fakat hakemler tarafından Brezilya lehine bir karar verilmedi. 74. dakikada, Kaká'nın pasıyla topa vuran Elano'nun şutu direğe çarptı, seken topu takip eden Luís Fabiano, yaptığı kafa vuruşuyla skora eşitliği getirdi. 84. dakikada Elano'nun kullandığı kornerde isabetli bir kafa vuruşu yapan Lúcio, Brezilya'nın üçüncü golünü kaydeden isim oldu. Brezilya, 2009 FIFA Konfederasyonlar Kupası finalini 3-2'lik bir skorla kazandı.

Turnuvanın ardından; Brezilya, Fransa'dan sonra Konfederasyonlar Kupası'nı art arda kazanan ikinci ülke oldu. Brezilyalı futbolcu Kaká, final maçındaki performansıyla maçın adamı seçildi ve ayrıca, turnuvanın en iyi oyuncusuna verilen Altın Top ödülünü kazandı. Brezilyalı Luís Fabiano, beş maçta beş gol atarak Altın Ayakkabı'yı kazandı. ABD'li kaleci Tim Howard, Altın Eldiven ödülünü kazandı. Final maçının ESPN'deki ABD yayını, 3,9 milyon izleyici tarafından televizyonda izlenerek Dünya Kupası maçı olmayan bir maç için o dönemin rekorunu kırdı.

Brezilya; 2010 Dünya Kupası'nda, grubunu zirvede bitirdi ve son 16 turunda Şili'yi eledikten sonra çeyrek finalde Hollanda'ya yenilerek turnuvaya veda etti. 2013 yılında, Brezilya, Konfederasyonlar Kupası'na ev sahipliği yaptı ve finalde İspanya'yı 3-0 yenerek üst üste üç Konfederasyonlar Kupası kazanan ilk takım ve Konfederasyonlar Kupası'nı en fazla kazanan takım oldu.

Amerika Birleşik Devletleri, finalden bir haftadan kısa bir süre sonra başlayan 2009 CONCACAF Altın Kupa'ya katıldı. Finalde, Meksika'ya 5-0 yenilerek turnuvayı ikinci tamamladı. ABD ise, 2010 Dünya Kupası'ndaki grubunu zirvede tamamladı fakat son 16 turunda Gana'ya elenerek turnuvaya veda etti.