Iwakura Misyonu

Iwakura Misyonu (Japonca: 岩倉使節団, Iwakura shisetsudan), Meiji Restorasyonu döneminde 23 Aralık 1871'den 13 Eylül 1873'e kadar Japonya'dan Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa'nın çeşitli ülkelerine yayılan büyük çaplı elçilik misyonudur. Iwakura Tomomi'nin baş diplomatlığında, Meiji Dönemi liderleri ve değişim öğrencilerinden oluşan 107 kişilik bir elçilik heyetidir.

23 Aralık 1871'de Pacific Mail Buharlı Gemiler Şirketi'ne ait "SS Amerika(1869)" adlı buharlı gemiyle Yokohama Limanı'ndan yola çıkmış ve Büyük Okyanus yoluyla doğrudan Kaliforniya Eyaleti'nin San Francisco Şehri'ne yönelmişlerdir. Sonrasında, Amerika Kıt'ası'nı dolaşıp, Washington, DC'yi ziyaret etmişler ve yaklaşık 8 ay gibi uzun bir süre Amerika'da kalmışlardır.

Bunun ardından, Atlantik Okyanusu'nu geçip çeşitli Avrupa ülkelerine ziyaretlerde bulunmuşlardır. Avrupa'da ziyaret ettikleri ülkeler şöyledir: İngiltere (4 ay), Fransa (2 ay), Belçika, Hollanda, Almanya(2 hafta), Rusya(2 hafta), Danimarka, İsveç, İtalya, Avusturya ve İsviçre. Geri dönüş yolunda, Akdeniz'den Süveyş Kanalı'na geçip Kızıl Deniz yoluyla Asya topraklarında bulunan Avrupa ülkelerinin kolonileri (Sri Lanka, Singapur, Ho Chi Minh Kenti, Hong Kong, Şanghay vb.) de ziyaret edilmiştir. Ancak, buralarda oldukça kısa bir süreliğine bulunmuşlardır.

Başlangıçtaki plana göre oldukça gecikmişler ve hareketlerinden tam 1 yıl 10 ay sonra 13 Eylül 1873'te Pasifik Posta Gemisi Şirketi'ne ait "Golden Age" adlı gemiyle Yokohama Limanı'na varmışlardır. Hükûmetin vekaleten yürütüldüğü bu dönemde, Kore Seferi'ne yönelik Seikanron tartışmaları yapılmış ve diplomat ve elçilik heyetinin ülkeye dönüşünün ardından da siyasi huzursuzluk (6. Meiji Yılı) baş göstermiştir.

Başlangıçta, Ōkuma Shigenobu'nun önerisine dayanarak küçük çaplı bir elçilik görevi olarak planlanmıştır. Ancak; politik beklentilerin büyüklüğü nedeniyle geniş çaplı bir elçilik misyonu haline gelmiştir. Bir ülkedeki siyasi liderlerin toplu olarak uzun bir süre yurtdışında seyahat etmesi oldukça istisnaî bir durumdur. Ancak, Batı uygarlığı ve ideolojisiyle doğrudan iletişime geçip, üstüne üstlük pek çok ülkenin durumunu da karşılaştırmalı olarak değerlendirme fırsatını elde etmiş olmaları, bu heyetin üyeleri üzerinde büyük etki yapmıştır. Ayrıca, beraberlerindeki değişim öğrencileri de geri döndükten sonra politika, ekonomi, kimya, eğitim, kültür ve benzeri çeşitli alanlarda faaliyet göstermiş, Japonya'nın batılılaşma sürecine önemli katkılarda bulunmuşlardır.

Iwakura Misyonu'nun ana amacı, dostluk ilişkileri kurmak ve gelişmiş Batılı ülkelerin kültürünü incelemektir. Ancak, ülkeleri ziyaret ettikçe, anlaşmaların gözden geçirilmesine vurgu yapıp ikincil misyonu ön plana çıkarmışlardır. Meiji Hükûmeti, Tokugawa şogunluğuyla yapılan bütün anlaşmaların yerini, yeni hükûmetle yapılanların alması gerektiğini bildirmiş ve Meiji Dönemi'nin ilk yılından itibaren görüşmelere devam etmiştir. Ancak, 1 Temmuz 1872'de (Meiji Dönemi, Sene:5, 26 Haziran) on beş Batılı ülkeyle dostluk anlaşması sürecine girilmiş ve bir yıllık gözden geçirme sürecinin ardından, anlaşmaların yenilenme ihtimali olduğu konusunda anlaşılmıştır. Bunu fırsat bilen Meiji Hükûmeti, bahsi geçen eşitsiz anlaşmaları yeniden değerlendirmeye almıştır.