०४६ सालको जनान्दोलनपछि बहुदलीय प्रजातान्त्रिक व्यवस्थाको पुनस्र्थापना भएको २५ वर्ष बितिसक्यो । यी २५ वर्षमा नेपालले अनेक उथलपुथल देख्यो । नेपालमा दीर्घकालीन महŒवका घटनाहरू भए । यस कालखण्डमा नेपालमा गणतन्त्र, सङ्घीय राज्य, धर्म निरपेक्षता एवं जातीय–क्षेत्रीय आरक्षणजस्ता परिवर्तन संविधानमा समावेश गरिए । यस्ता परिवर्तनको उत्प्रेरक तत्वका रूपमा माओवादी जनयुद्ध र मधेस आन्दोलनको भूमिकाको अवमूल्यन गर्न सकिँदैन तर नेपाली काँग्रेसको भूमिका पनि अनिवार्य रह्यो । नेपाली काँग्रेसको नेतृत्व अघि सरेर जनयुद्ध र मधेस आन्दोलनको मागलाई आत्मसात् नगर्दासम्म यी दुवै आन्दोलन गन्तव्यमा पुग्न सकेका थिएनन् । नेपाली काँग्रेसको प्रासङ्गिकता र जीवन्तता यो ठूलो प्रमाण थियो तर नेपाली काँग्रेसले यस उपलब्धिलाई औँल्याएर आत्मसन्तोष प्रकट गर्ने ठाउँ पनि छैन । एउटा राजनीतिक दलका निमित्त यस्तो सन्तोष हानिकारक एवं प्रत्युत्पादक मात्र हुनसक्छ ।
