प्रश्न स्वाभाविक हुन्छ कि नयाँ शक्तिमा नयाँ के थियो ? नयाँको दार्शनिक आधारबारे नयाँ शक्तिले भन्यो– निरपेक्ष नयाँ केही हँुदैन । निश्चय नै आजको नयाँ भनेको पछिल्ला प्रक्रियाबाट उत्पादित हुने सापेक्षित नयाँ मात्र हो । आजका नयाँसँग हिजोको सम्बन्ध छ । भोलिका नयाँहरू आजसँग जोडिन्छन् । ज्ञान, दर्शन र विचारमा पनि यही कुरा लागू हुन्छ । प्राचीन युनानी दार्शनिकहरूले जुन ज्ञानको चर्चा गरे, त्यसपछिका विद्वान्हरूले यसैमाथि योगदान गर्दै लगे । कार्ल माक्र्स स्वयंले रचना गरेको द्वन्द्ववाद पनि जर्मन शास्त्रीय दर्शनसँग जोडिन्छ । समाज विकास पनि यस्तै हुन्छ ।
