नेपालीमा काउछो भनेर चिनिने यो जडीबुटीको वैज्ञानिक नाम मक्युना प्रुरिन्स हो । संस्कृतमा यसलाई कपिकच्छु या आत्मगुप्ता भनिन्छ । नेपालको तराईदेखि चार हजार पाँच सय फिटसम्मको उचाइ भएको पहाडी क्षेत्रमा जताततै पाइन्छ । लहराजस्तो देखिने यसको फल झुप्पामा फल्छ । यसको फल सिमीजस्तो आकारको २–४ इन्च लामो र ०.५ इन्च चौडा हुन्छ । कोसेदार फलको बाहिर निकै झुस हुन्छ । फलभित्र सिमीजस्ता १–२ से.मी. व्यासका, सेता रंगका, चिल्ला, ५–६ वटा बिउ हुन्छन् । यसको रस मधुर तिक्त हुन्छ भने र दोषकर्म पित्तवर्धक छ । यसको मुख्य कार्य बलबर्धक, मांसपेशी बृद्धि गर्ने, गुणवान शुक्र उत्पादन गर्नु हो । यसमा प्रमुख रसायनिक तत्वमा डोपा, सेरोटोनिनलगायत प्रोटिन मिनरल पाइन्छन् । यसको मुख्य उपयोग धातुक्षय, यौनदुर्बलताजन्य कमजोरी, कम्पवात (हात काम्ने वातरोग) आदिमा हुन्छ । काउछोको बीज चूर्ण (बिउको धुलो) ३–६ ग्राम बिहान–बेलुका सख्खर, मह वा दूधको तरसँग मिलाएर खान सकिन्छ । बजारमा बानरी गुटिका, शक्तिवद्र्धक योग, वाजीकर शक्तिका रूपमा पाइन्छ ।
