६७ लाख रुपैयाँ ब्लड मनी (क्षतिपूर्ति रकम) तिरेपछि साउदी अरेबियामा जेलजीवन बिताएका दिलबहादुर घर्ती स्वदेश फर्केका छन् ।
थापाथली आउने क्रममा शुक्रबार ठीक ४ बजे भद्रकालीको आकाशे पुलमा उभिएर भृकुटीमण्डपतर्फको चहलपहल नियालिरहेको थिएँ । बिम्स्टेक सम्मेलन समापन भएपछि भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी साढे ४ बजे आसपास पशुपतिको दर्शन गर्न जाने भन्ने खबर सहकर्मी हेमन्त श्रेष्ठबाट सुनेको थिएँ । त्यसकै प्रभाव हुन सक्छ, ठीक यसैबेला भृकटीमण्डपमा सवारीसाधन धमाधम रोकिन थाले ।
ललितपुरको महालक्ष्मीस्थान नगरपालिकाको सिद्धिपुर भएर बग्ने गोदावरी खोलामा सोमबार बिहानै कारबग्यो । रातभरको वर्षात्‌ले खोला बढेका बखत लुभुबाट काठमाडौंतर्फ आउँदै गरेको बा१४च ४७२९ को कार बिहान करिब ६ बजेतिर बगेको हो । कार चालक (धनी) भने सकुशल रहन सफल रहेको स्थानीयले बताए ।
करिब पौने २ बजे, राजधानीको भृकुटीमण्डपमा थापाथलीतर्फ जान गाडी पर्खिरहेको थिएँ । यसैबखत एक्कासी पानी पर्‍यो । केहीबेर अघिसम्म सामान्य देखिएका मान्छेको दैनिकी एक्कासी बिथोलियो । पैदल हिँड्दै गरेकाहरु कोही रुखमुनि त कोही प्रतीक्षालयमुनि ओत लिन तँछाडमछाड गर्न थाले ।
कमलपोखरीका माछा धमाधम मर्न थालेका छन् । यी माछा अघिल्लो वर्ष मंसिरमा रानीपोखरीबाट नजिकैको कमलपोखरीमा सारिएका थिए । स्थानीयका अनुसार मंगलबार बिहानैदेखि मरेका माछा पोखरीमा तैरिएको अवस्थामा देखिएका हुन् ।
वर्षको कम्ती पनि साता दिन लेकाली खर्कमा नबिताउँदा मलाई के–के नपुगेजस्तो लाग्छ । फिक्कापन महसुस गर्छु । कुनै न कुनै फुर्सदको मौका पारी खर्कहरू घुम्ने मेरो उत्कट रहर पछिल्ला वर्षहरूमा झन् चुलिँदो छ ।
वर्षको कम्ती पनि साता दिन लेकाली खर्कमा नबिताउँदा मलाई के–के नपुगेजस्तो लाग्छ । फिक्कापन महसुस गर्छु । कुनै न कुनै फुर्सदको मौका पारी खर्कहरू घुम्ने मेरो उत्कट रहर पछिल्ला वर्षहरूमा झन् चुलिँदो छ ।
देश कति सभ्य छ जान्न शिक्षालय हेर्नु, घर कति सफा हो बुझ्न शौचालय छिर्नु । त्यस्तो भन्ने गरिन्छ तर हाम्रा प्राय: घरमा शौचालय कम प्राथमिकतामा पर्छ । खेर गएको...
रुसी शासक जार राजधानी पेट्रोग्राडका सडकमा बग्गी चढेर आउँदाखेरिको ढाँचा हुन्थ्यो– राणाकालमा सहर–बजारतिर प्रधानमन्त्रीको सवारी चलाइँदा । सरदार भीमबहादुर पाण्डेका अनुसार राजा र महाराजा भनिने प्रधानमन्त्री...
मैले केही वर्ष पहिले ‘किन मर्छन् कम्युनिस्ट पार्टीहरू ?’ शीर्षकमा कान्तिपुर दैनिकमा एउटा लेख लेखेको थिएँ । त्यो तत्कालीन नेकपा माओवादीमा गहिरिँदै गरेका सङ्कटका सैद्धान्तिक र साङ्गठनिक...
हाम्रो जस्तो परम्परागत समाजमा बुद्धिवादीको आधारभूत कर्तव्य तथा अधिकारबारे स्पष्ट हुनुपर्ने अवस्था देख्छु । ‘बुद्धिजीवी’ र ‘बुद्धिवादी’ शब्दको अर्थ पृथकीकरणबाटै प्रारम्भ गर्न सकिन्छ ।
असार शुक्ल एकादशी अर्थात् हरिशयिनी एकादशीका दिन सुतेका विष्णु कात्तिक शुक्ल एकादशीका दिन जागा हुन्छन् भन्ने धार्मिक विश्वास छ । यसैका आधारमा यस दिनलाई हरिबोधिनी एकादशी...
नेपाल वायुसेवा निगम सधैँजसो समाचारमा छाउँछ । गतिलो कामले होइन । ६० वर्ष पुगे पनि परिपक्व हुन सकेको छैन । बजारमा एकाधिकार होउन्जेल सबैभन्दा बढी राजस्व तिर्ने...
पहिलो विश्वयुद्ध (१९१५–१९१८) अन्त्य भएको गत ११ नोभेम्बरमा सय वर्ष पुग्यो । त्यस दिन युद्धविरामको सम्झनामा पेरिस, लन्डन, पोल्यान्ड, अस्ट्रेलिया, न्युजिल्यान्डलगायत स्थानमा भव्य कार्यक्रम भए । विश्वयुद्धसित...
लगानीलाई आर्थिक वृद्धिको पूर्वसर्त हो । मुलुकले लिएको दीर्घकालीन विकासका लक्ष्य हासिल गर्न अहिले भइरहेको लगानी पर्याप्त छैन । सन २०३० सम्म मध्यम आय भएको मुलुकमा पुग्ने...
यो वेबसाइट कान्तिपुर राष्ट्रिय दैनिकको आधिकारिक न्युज पोर्टल हो । नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, सूचना प्रविधि, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई समेट्छ। पूरा पढ्नुहोस् »
बझाङ — स्थानीय तहले एक वर्षमा गरेका कामको समीक्षा गर्न आयोजित जिल्ला सभामा जनप्रतिनिधिले सडक नाटकदेखि कुखुरा खोर निर्माण गरिएको कार्यलाई उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् ।
कतिपय स्थानीय तहले कुप्रथाविरुद्ध गरिएका सडक नाटक र हजार दिनका गर्भवती र सुत्केरीलाई कुखुराको खोर निर्माणसम्बन्धी तालिम गरेको कुरालाई पनि गत वर्षको प्रमुख उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गरेका हुन्।
१२ वटा स्थानीय रहेको यस जिल्लामा अधिकांशले सिँचाइ, खानेपानीको सुविधा विस्तार, व्यावसायिक तरकारी खेतीको सुरुवातलाई पनि वर्षभरिको मुख्य उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गरिएको थियो। दुई दिनसम्म सञ्चालन भएको जिल्ला सभा शुक्रबार सम्पन्न भएको हो।
जनप्रतिनिधिहरू निर्वाचित भएपछि स्थानीय तहले गरेका काम र त्यसबाट प्राप्त उपलब्धिहरूको समीक्षा हुने जिल्ला सभामा अधिकांश स्थानीय तहले सडक निर्माणलाई वर्षभरिको प्रमुख उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गरे पनि स–साना कामलाईसमेत उपलब्धिका रूपमा देखाएका हुन्।
सुर्मा गाउँपालिकाका निमित्त कार्यकारी प्रमुख दानबहादुर बोहराले सुर्मा उच्च माविमा बालविवाह र छाउपडी प्रथाविरुद्ध गरिएको जनचेतनामूलक कार्यक्रम, युनिक मोसन युथ क्लबले पाँचवटै वडामा गरेको कुरीतिविरुद्धको सडक नाटक र गाउँपालिकामा ५ जना अनमी नियुक्त गरेको कुरालाई वर्षभरि भएका ३ वटा उल्लेखनीय कामका रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए। सुर्मा गाउँपालिकाले गत वर्ष विभिन्न शीर्षकमा १७ करोडभन्दा बढी रकम खर्च गरेको थियो।
कुखुराको खोर निर्माणसम्बन्धी अभिमुखीकरण तालिम गरेको, महिलालाई तरकारीको बोट वितरण गरेको र इलाका प्रहरी कार्यालय स्थापना कार्यलाई वर्षभरि गरेका उल्लेखनीय तथा प्रशंसनीय कार्यका रूपमा दुर्गाथली गाउँपालिकाले प्रस्तुत गरेको छ। उक्त गाउँपालिकामा गत वर्ष चालु र पुँजीगत गरी करिब २४ करोड रकम खर्च गरिएको थियो।
इलेक्ट्रोनिक हाजिरी, गाउँ विकासको गुरुयोजना निर्माण, शिक्षा क्षेत्रको विकासका लागि गरिएका क्रियाकलापलगायत सामुदायिक नर्सरी निर्माण गरिएका कामलाई पनि स्थानीय तहले वर्षभरिको उपलब्धिका रूपमा पेस गरेका थिए।
स्थानीय तहले गत आर्थिक वर्षमा ५५ करोड विकासमा खर्च गरेको बुंगल नगरपालिकाले अपांगहरूका लागि शिविर सञ्चालन गरेको, क्रिकेट मैदान निर्माण गरेको, बेतबाँसको तालिम सञ्चालन गरेको कुरालाई आफूले गरेका प्रशंसनीय काम भन्दै प्रस्तुत गरेको थियो। बुंगल नगरपालिकाको प्रस्तुति चलिरहँदा बेतबाँसको तालिम नगरपालिकाले नभई गैरसरकारी संस्था आरआरएनले सञ्चालन गरेको भन्दै गैरसरकारी संस्थाका कर्मचारीहरू मुखामुख गरिरहेका थिए।
प्रतिनिधिसभा सदस्य आशा विकले उद्घाटन गरेको जिल्ला सभामा जिसस र स्थानीय तहका प्रतिनिधिहरू, विषयगत कार्यालयका प्रमुखहरू, निश्चित गैरसरकारी संस्था र पत्रकारहरूको उपस्थिति रहेको थियो।
सीमित व्यक्तिहरूले मात्र उनीहरूले वर्षभरि गरेको खर्चको तुलनामा उपलब्धि नदेखिएको र गैससले गरेका कामलाई स्थानीय तहले गरेको भन्दै प्रस्तुत गरेको भन्दै प्रस्तुतिमाथि टिप्पणी गरेका थिए। आफूहरूले गाउँमा थुप्रै काम गरेको तर प्रस्तुतिमा नआएको भन्दै बचाउ गरेका स्थानीय तहका प्रमुखहरूले वर्षभरि गरेका कामप्रति सन्तुष्ट भने नभएको बताए। सुर्मा गाउँपालिकाका अध्यक्ष नरबहादुर बोहराले भने, ‘हामी सिक्ने क्रममै छौं। सोचे जस्तो विकास हुन सकेको छैन। तर केही पनि नभएको भनेर भन्न मिल्दैन।’
जिल्ला सभामा स्थानीय तहले जिल्ला समन्वय समितिसँग समन्वय नगर्दा सूचनाहरू छरिएको, अनुगमन प्रभावकारी हुन नसकेको र जनप्रतिनिधि आएको एक वर्ष भइसक्दा पनि सरकारको महसुस दिलाउन नसकेको भन्दै स्थानीय तहको आलोचना भएको थियो।
धनकुटा — दुवै हातखुट्टा फलामे सांग्लाले खम्बामा बाँधेर पशुलाई झैँ राखिएको छ । लाउँलाउँ खाउँखाउँ उमेरमा उनको कष्टकर दैनिकी देख्नेलाई पीडा बोध हुन्छ । आर्थिक अभावमा उपचारबाट वञ्चित २१ वर्षीय युवकको अवस्था विगत ५ महिनादेखि कष्टकर बन्दै गएको छ ।
धनकुटा नगरपालिका–१० मार्गाका मोहन श्रेष्ठ धामीझाँक्रीको भर पर्दा हाल उनी फलामे सांग्लाको बन्धनमा परेका छन्। सुरुमा मानसिक असन्तुलनको लक्षण देखा परेपछि उनलाई धामिझाँक्रीबाट झारफुक गरिएको उनका बाबु पहलमानले बताए।
चैत महिनादेखि उनमा असामान्य अवस्था आएपछि परिवारजनले झारफुकमा एकपछि अर्को धामीको भर पर्दै गए। कतिपय धामीझाँक्रीले कुखुराको भाले र रकम माग गर्दै श्रेष्ठलाई निको पारिदिने आश्वासन पनि दिए।
‘निको पारिदिने भन्दै धामीझाँक्रीले धेरै खर्च गरिदिए’, उनले भने, ‘तर बीसको उन्नाइस नभएपछि ढिलो गरेर अस्पताल पुर्‍याए पनि उपचार खर्च अभावमा घरैमा ल्याएर बाँधेर राखेको हो।’ धामीझाँक्रीबाट झारफुक गराउँदा ऋण काढेर जुटाएको ९० हजार रुपैयाँ खर्च भएपछि अस्पतालमा उपचार गराउने रकम अभाव भएको उनले दु:खेसो पोखे।
धरानस्थित बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा उपचारका लागि लगे पनि खर्च अभावका कारण घर फर्काएर ल्याइएको मोहनकी दिदी गीताले बताइन्। आफ्नै घरका बाख्रा, छिमेकीको सुँगुर र खरायोसमेत मार्न थालेपछि सुरुमा उपद्रो गरेको भन्दै प्रहरीमा उजुरी गरिएको काका चन्द्रले बताए तर प्रहरीले मानसिक असन्तुलन भएको भन्दै घरैमा फर्काएका थिए।
त्यसपछि टेलिभिजन फुटाउने, घरको ढोकाझ्याल नै तोडफोड गर्ने, कपडा च्यात्नेलगायत गतिविधि गर्न थालेपछि अन्तिम विकल्पका रूपमा सांग्लाले बाँधिएको उनले जनाए। ‘उसको क्रियाकलाप नियन्त्रण गर्न हाम्रो केही लागेन,’ उनले थपे, ‘छाडा छोडा जनधनकै असुरक्षा ठानेर बाँध्नुपरेको हो।’
सांग्लाले बाँधिएको ठाउँ हातखुट्टा तथा शरीरमा घाउखटिरा रहेको छ। छोराको अवस्थालाई आफूले हेर्नसमेत नसक्ने भन्दै आमा इन्दिराले आँसु झारिन्। उनले गरिबीको कारण छोरालाई उपचार गराउन नसकिएको बताइन्। सुरुवाती दिनमा निको होला ठानेर धामीझाँक्रीको भर परे पनि अस्पतालमा उपचार गराउन खर्च अभाव नै मुख्य कारण रहेको बताइन्। उनले छोराको उपचारका लागि मनकारी व्यक्तिबाट सहयोगको याचनासमेत गरेकी छन्।
बेलाबेला बर्बराउने र अधिकांश समय मौन बस्ने मोहन परिचित व्यक्तिसँग दोहोरो कुरासमेत गर्छन्। परिवारको आर्थिक अभावका कारण ७ कक्षामा पढाइ टुंग्याएका उनी घरको काम सघाउँदै आएका थिए। पछिल्लो समय मादकपदार्थ सेवन गर्दै अस्वाभाविक कार्य गर्न थालेपछि मानसिक असन्तुलनको अवस्था आएको छिमेकी माधव श्रेष्ठले बताए।
देश कति सभ्य छ जान्न शिक्षालय हेर्नु, घर कति सफा हो बुझ्न शौचालय छिर्नु । त्यस्तो भन्ने गरिन्छ तर हाम्रा प्राय: घरमा शौचालय कम प्राथमिकतामा पर्छ । खेर गएको...
रुसी शासक जार राजधानी पेट्रोग्राडका सडकमा बग्गी चढेर आउँदाखेरिको ढाँचा हुन्थ्यो– राणाकालमा सहर–बजारतिर प्रधानमन्त्रीको सवारी चलाइँदा । सरदार भीमबहादुर पाण्डेका अनुसार राजा र महाराजा भनिने प्रधानमन्त्री...
मैले केही वर्ष पहिले ‘किन मर्छन् कम्युनिस्ट पार्टीहरू ?’ शीर्षकमा कान्तिपुर दैनिकमा एउटा लेख लेखेको थिएँ । त्यो तत्कालीन नेकपा माओवादीमा गहिरिँदै गरेका सङ्कटका सैद्धान्तिक र साङ्गठनिक...
हाम्रो जस्तो परम्परागत समाजमा बुद्धिवादीको आधारभूत कर्तव्य तथा अधिकारबारे स्पष्ट हुनुपर्ने अवस्था देख्छु । ‘बुद्धिजीवी’ र ‘बुद्धिवादी’ शब्दको अर्थ पृथकीकरणबाटै प्रारम्भ गर्न सकिन्छ ।
असार शुक्ल एकादशी अर्थात् हरिशयिनी एकादशीका दिन सुतेका विष्णु कात्तिक शुक्ल एकादशीका दिन जागा हुन्छन् भन्ने धार्मिक विश्वास छ । यसैका आधारमा यस दिनलाई हरिबोधिनी एकादशी...
नेपाल वायुसेवा निगम सधैँजसो समाचारमा छाउँछ । गतिलो कामले होइन । ६० वर्ष पुगे पनि परिपक्व हुन सकेको छैन । बजारमा एकाधिकार होउन्जेल सबैभन्दा बढी राजस्व तिर्ने...
पहिलो विश्वयुद्ध (१९१५–१९१८) अन्त्य भएको गत ११ नोभेम्बरमा सय वर्ष पुग्यो । त्यस दिन युद्धविरामको सम्झनामा पेरिस, लन्डन, पोल्यान्ड, अस्ट्रेलिया, न्युजिल्यान्डलगायत स्थानमा भव्य कार्यक्रम भए । विश्वयुद्धसित...
लगानीलाई आर्थिक वृद्धिको पूर्वसर्त हो । मुलुकले लिएको दीर्घकालीन विकासका लक्ष्य हासिल गर्न अहिले भइरहेको लगानी पर्याप्त छैन । सन २०३० सम्म मध्यम आय भएको मुलुकमा पुग्ने...
यो वेबसाइट कान्तिपुर राष्ट्रिय दैनिकको आधिकारिक न्युज पोर्टल हो । नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, सूचना प्रविधि, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई समेट्छ। पूरा पढ्नुहोस् »