यसभन्दा अघि बढेर के कुरा उल्लेख गर्न आवश्यक छ भने यो पनि सामन्ती अवस्थाका कारणले भएको थियो । सर्वप्रथम, सामन्ती व्यवस्थाको समग्र विचारधारा धर्मले प्रदान गर्दथ्यो । यसैले धर्मविरोधी आन्दोलनले समेत धार्मिक रूप ग्रहण गर्दथे । दोस्रो, म के ठान्दछु भने –र यो निकै महत्त्वपूर्ण छ– सम्पूर्ण मानवसमाजहरूमा सामन्ती समाज सर्वाधिक अपरिवर्ती र सर्वाधिक निष्क्रिय समाज हो ।
