कमैया र कम्लहरी भनिने शब्दहरु थारु भाषाका मौलिक शब्द हुन् । पहाडी समुदायमा कमारा-कमारी भने जस्तै थारु समुदायमा कमैया-कम्लहरी भनिएको हो । कमारा-कमारी जस्तै थारु समुदायमै जन्मेको कलंकित र अमानबिय प्रथा कमैया र कम्लहरी प्रथा हो । थारु समुदायमा हुने खाने थारुले नहुने गरिब थारुलाई बर्ष दिनको लागि केही जग्गाको आयस्था र खाने अन्न दिएर बर्षभरी एक थारुले अर्को थारुलाई हलो जोताउँने दास बनाएर राख्ने उसकी श्रीमतीलाई बुकरहीको रुपमा र छोरी लाई कम्लहरीको रुपमा काम गराउँने चलन थारुहरूबाटै आएको र थारु समाजमै रहेको चलन थियो । यस्तै पहाडी समुदायमा पनि धनि मानी मानिनेहरूले पहाडमा हलिया भनेर केही रकम दिने र त्यसको ब्याजमा दलित समुदायको कुनै मान्छेलाई हलो जोताउँने गर्दथे । यसरी हलो जोत्ने मान्छे हलो जोतेको दिन आफ्ना मालिकको घरमा खान पाउँथ्यो । दलित भएको नाताले उसको पानी उपल्लो जातिको लागि चल्दैनथ्यो । पहाडी समुदायका मान्छेहरु जब थारु समुदायमा बस्न थाले तब तिनले सस्तोमा बर्षदिन कामगराउँन पाईने पानी पनि चल्ने काम पनि धेरैगर्ने देखेर थारु बस्तीका कमैया र कम्लहरीलाई पहाडी जिम्दार र हुने खानेहरूले थारुहरूको जस्तै सुबिधा दिएर राख्न थालेका हुन् । यस पछि पहाडी समुदायका जिम्दार र हुने खानेका घर घरमा पनि कमैया कम्लहरी देखिन थालेका हुन् । यस्तै अर्को प्रसंग छ । थारु गाउँका मौजा चलाउँने महतौ जिम्दारको यस बिषयमा कुरा गर्नु पर्दा, कैलाली जिल्लाको हंसुलिया उत्तर बसौटी क्षेत्रका देशराज थारुको लिन सकिन्छ । उनको समयताका उनि थारु गाउँका महासामन्त थारु थिए । उनको बारेमा जानेका बुझेका बुढापाका थारुहरुको भनाइ अनुसार 