झलकारी बाई झाँसीको रानी लक्ष्मीबाईको नियमित सेनामा, महिला शाखा दुर्गा दलकी सेनापति थिइन्। उनी लक्ष्मीबाईको हमशक्ल पनि थिइन् यस कारण शत्रुलाई धोखा दिनको लागि उनी रानीको रुपमा युद्ध गर्ने गर्थिन्। आफ्नु अंतिम समयमा पनि उनी रानीको रुपमा युद्ध गर्दा गर्दै उनीलाई अंग्रेजले पकढे र रानीलाई किलाबाट भागेर निक्लिने अवसर प्राप्त भयो। उनले प्रथम स्वाधीनता संग्राममा झाँसीको रानीको साथ ब्रिटिश सेनाको विरुद्ध अद्भुत वीरताले लडेते ब्रिटिश सेनाको धेरै हमलालाई विफल बनाएकी थिइन्। यदि लक्ष्मीबाईको सेनानायकमा एकले उनको साथ विश्वासघात नगरेको भए झांसीको किला ब्रिटिश सेनाको लागि प्राय: अभेद्य थियो। झलकारी बाईको गाथा आज पनि बुंदेलखंडको लोकगाथाहरू र लोकगीतहरूमा सुन्न सकिन्छ। भारत सरकारले 22 जुलाई 2001मा झलकारी बाईको सम्मानमा एक डाक टिकट जारी गरिएको छ, उनको प्रतिमा र एक स्मारक अजमेर, राजस्थानमा निर्माणाधीन छ, उत्तर प्रदेश सरकार द्वारा उनको एक प्रतिमा आगरामा स्थापित गरेको छ, साथै उनको नामले लखनऊमा एक धर्मार्थ चिकित्सालय पनि सुरु गरिएको छ।