जनसंख्या आफैमा श्रोत साधन हो, जनसंख्या नभइकन विकास हुँदैन । त्यसकारण जनसंख्या विकासका निम्ति पनि अपरिहार्य वस्तु हो । जनसंख्याको एकै ठाउँमा एउटै कुरा हुँदैन । जस्तो, हाम्रै हुम्ला, जुम्ला र डोल्पामा जनसंख्याको अवस्था बेग्लै हुन्छ भने झापा, मोरङ, पर्सा र बाँके जिल्लामा जनसंख्याको अवस्था बेग्लै होला । त्यसैले जहाँ जस्तो प्रकारको समस्या छ, त्यो समस्यालाई हेरेर, बुझेर त्यसलाई सम्बोधन गर्नु कुनै पनि नीति निर्माता अथवा सरकारको प्रमुख दायित्व हुन आउँछ ।
