२००७ साल अघिसम्म नेपालमा एकतन्त्री राणाशासनको हालीमुहाली थियो । त्यसबेला देशमा कुनै पनि चाहे भौतिक क्रियाकलाप हुन् चाहे बौद्धिक गतिविधि नै हुन्, राणाशासकको अनुमति, सहानुभूतिवेगर...
यतिखेर लिम्बूवानको पहाडी क्षेत्रका बारीभरि पैयूँ फुलेको हुन्छ । यही पैयूँ फुलेको समयलाई किरात लिम्बूहरूले उभौली याम (दक्षिणायन) सुरु भएको संकेतको रूपमा मान्छन् । उभौली याम सुरुसँगै...
हिन्दुहरूमा विवाह संस्कार एक प्रकारको धार्मिक संस्कार मानिन्छ । इस्लाम धर्ममा भने यो संस्कार एउटा शिष्ट सामाजिक सम्झौताका रूपमा लिइन्छ । मुस्लिम विवाहको प्राचीनतम् रूपतिर दृष्टिपात...
प्रगतिशील लेखक संघ मुलुकभरिका प्रगतिशील, प्रगतिवादी स्रष्टाहरूको साझा संग� न हो । यसको ग� न वि.सं. २००९ सालमा साहित्यकार श्यामप्रसाद शर्माले गर्नुभएको थियो । देशभरि छरिएर रहेका प्रगतिशील,...
शायरी भन्नासाथ गजल, कताअ् र मुक्तकतिर ध्यानाकषिर्त हुन्छ । वास्तवमा शायरीबाट नै गजल, कताअ्, मुक्तक, हम्द र नात आदिको निर्माण हुन्छ । भनिन्छ गजलको शुरुआत अरबी अनि फारसीबाट भएको हो । गजल अरबी,...
झापा र मोरङ जिल्लामा आदिमकालदेखिका जङ्गल फडानी गरी डरलाग्दा जनावरहरू र रोगहरूसँग सङ्र्घष्ा गदर्ैर्ैैाएको आदिवासी धिमाल जातिको आधुनिकतासँगै ऐतिहासिक चिन्ह पनि मेटिँदैछन् । प्राचीन...
हलिउडमा "बेस्ट सेलर" -अत्यधिक बिक्री) सावित भएका साहित्यिक रचनाहरूमा चलचित्र बनाउने चलन व्यापक छ । कलिउड भनिने नेपाली चलचित्र जगत्मा पनि परिवर्तन, सिन्दुर, वासुदेव, वसन्तीदेखि...
नबिजुवा, न साम्बा अथवा फेदाङ्वा नै । तर लिम्बू मुन्धुम वाचनका लागि उनलाई कुनै पुस्तकको जरुरी छैन । मुन्धुमलाई हाक्पारे शैलीमा धाराप्रवाह फलाक्दै उनी सृष्टि कथा सुनाउँछन् ।
साहित्यकार स्व. पुण्य प्रसाद सुवेदीको जन्म १९९० सालमा तेह्रथुम जिल्लाको साब्ला गा.बि.स. वार्ड नं. ६ स्थित पिता स्व. राम प्रसाद सुवेदी र माता स्व.बिष्ण्ा माया सुवेदीको कोखबाट पहिलो सुपुत्रको...
छ वर्षअघि भारतको सिलिगुढीमा प्रारम्भ भएको नेपाल-भारत नेपाली लेखक सम्मेलन क्रमशः धनगढी र वाराणसी हुँदै यसपटक का� माडौंमा हुन आइपुगेको छ । दुवै देशका साझा अक्ष्ायकोष आधारमा स्थापित बीपी...
हाम्रो धर्मशास्त्रमा प्रत्येक कामको लागि तिथिबार, दिशा र समयको विशेष हेक्का राख्न आग्रह गरिएको छ । यी आग्रहहरू धार्मिक दृष्टिले मात्र नभई वैज्ञानिक दृष्टिले पनि निकै उपयोगी देखिएका छन् ।...
लिम्बूहरू कोशी अञ्चलका सङ्खुवासभा, तेह्रथुम धनकुटा, सुनसरी र मोरङ तथा मेची अञ्चलका ताप्लेजुङ, पाँचथर, इलाम र झापा जिल्लामा बसोबास गर्छन् । हाल यस जातिको बसोबास केही मात्रामा का� माडौं,...
पुसको अन्तिमसाता प्रज्ञाभवनमा आयोजित पुस्तक पर््रदर्शनी । शिक्षामन्त्री राधाकृष्ण मैनालीका नजर बरण्डामा सुताइएका कृतिहरूमा टिकेको दृश्य । पुस्तकहरूको भीडमा केही त उनको हातमा परे पनि ।...
विद्युतीय सञ्चार माध्यममा उत्तर आधुनिकताले चड्का प्रकटीकरण लिएको कुरा बोधगम्य हुँदै आएको छ । आजका पा� क, दर्शक एवं श्रोताहरू तिनै माध्यमबाट लोकसाहित्यलाई चिन्दै छन् । त्यसबाट मजा लिँदै...
गोर्खाली शासकहरूले आफ्नो शासन र धर्म–संस्कृति स्वीकार्ने जतिलाई आफू समान रीतिस्थिति मान्ने अर्थात् 'समरीति' र लिम्बू धर्म–संस्कृति नछोडी 'आफ्नै नीति'मा अडिग रही...
लोकनृत्यलाई नेपाली मौलिक नृत्यको रूपमा लिइन्छ । नेपालका विभिन्न भागमा कुनै न कुनै रूपमा लोकनृत्यलाई अँगालेकै पाइन्छ । हिमाली भेगमा नाचिने सेब्रु, च्याबु्रङ नाच होस् वा पहाडी भागमा...
रङ्गीबिरङ्गी पोसाकमा सजिएर हातमा तरबार र ढाल लिएका छलिया र्-नर्तक) जब दमाहा, झयाली, विगुलको तालमा कुम हल्लाएर अनि कम्मर मर्काई-मर्काई नाच्न थाल्छन् त्यतिबेला अल्लारे � िटामात्र होइन ८०...
बहुजाति, बहर्ुधर्म, बहुभाषिक, बहुसंास्कृतिक देश नेपालमा सबैको आ- आफ्नै धर्म संस्कृति, रीतिरिवाज, मान्यता र विश्वास रहेका छन् । त्यस्तै धनकुटामा बसोबास गर्ने आ� पहरीया र्राई जातिको मार्गा...