काठमाडौं : प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको काठमाडौं, डिल्लीबजार, धोबीधारास्थित जन्मघर किनेर संग्रहालय बनाउने घोषणा गरेका छन् ।
प्रधानमन्त्री ओलीको अग्रसरतामा महाकवि देवकोटाको ११०औं जन्मजयन्तीका अवसरमा मदन भण्डारी कला, साहित्य प्रतिष्ठानले बुधबार प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा उनले देवकोटा विलक्षण प्रतिभा र बौद्धिक व्यक्तित्व भएकाले उनको कृतित्व र व्यक्तित्वबारे भावी पुस्तालाई जानकारी दिनका लागि संग्रहालयको आवश्यकता रहेको बताए ।
प्रधानमन्त्री ओलीले देवकोटाका परिवारसँग कुरा गरेर उपयुक्त मूल्यमा भग्नावशेषको अवस्थामा रहेको सो घर खरिद गरी ‘रोक्टोफिटिङ’ गरेर देवकोटा कसरी पलेटी कसेर लेख्थे भन्नेसम्मका स्मृति झल्काउन सरकारले संग्रहालय बनाउने उद्घोष गर्दा सहभागी स्रष्टाहरुले तालीले स्वागत गरेका थिए ।
महाकविको उक्त जन्मघर हाल जीर्ण अवस्थामा छ भने नजिकैको नयाँ घरमा उनका छोरा डा. पदमप्रसाद देवकोटा बस्दै आएका छन् ।
वि.सं. १९६६ कात्तिक २७ गते लक्ष्मीपूजाका दिन जन्मिएका र वि.सं. २०१६ भदौ २९ गते निधन भएका महाकावि देवकोटाका ‘मुनामदन’, ‘सुलोचना’, ‘शाकुन्तल’ ‘पहाडी पुकार’लगायत दर्जनौं लोकप्रिय कृति प्रकाशित छन् । उनी पूर्वशिक्षामन्त्रीसमेत हुन् ।
गत साता छातीमा संक्रमण भएर उपचारार्थ अस्पताल भर्ना भइ निवास फर्केपछि पहिलोपटक सार्वजनिक मन्तव्य दिएका प्रधानमन्त्री ओलीले महाकवि देवकोटाका विभिन्न कविता सुनेपछि भने–‘देवकोटाजस्तो बौद्धिक ज्ञानयुक्त विलक्षण कवि मैले विश्वमै देखेको छैन । उहाँ प्राकृतिक प्रतिभा हो । मूलबाट फुटेर खसेको झाँगोजस्तो हुनुहुन्थ्यो ।’
आफ्नो उपचारमा संलग्न चिकित्सक टोलीका संयोजक डा. अरुण सायमी र सचिवायलले लामो नबोल्न र धेरैबेर कार्यक्रममा नबस्न सुझाएपनि प्रधानमन्त्री ओलीले देवकोटाका रचना सुनेर आफूलाई शक्ति मिलेको जनाए ।
आफू जन्मनुभन्दा ४२ वर्षअघि जन्मिएका महाकवि देवकोटालाई प्रधानमन्त्री ओलीले देवकोटा बितेको भोलिपल्टदेखिमात्र राम्रोसँग चिन्न थालेको अनुभव सुनाए ।
प्रधानमन्त्री ओलीले आफू बाल्यकालमा विद्यालय पढ्दा देवकोटाको निधनमा शिक्षकहरु रोएको देखेपछि उनीप्रति जिज्ञासा बढेको र पछि ‘मुनामदन’ खन्डकाव्य पढ्दा आफू पनि रोएको स्मरण गरे ।
भारतीय महापन्डित डा. राहुल साङकृत्यायनले देवकोटालाई गौतमबुद्धपछिको सबैभन्दा ठूलो मानवातारकारूपमा लिई भारतका तीन कवि जयशंकर प्रसाद, सुमित्रानन्दन पन्त र सूर्यकान्त त्रिपाठी निराला बराबर एकजना देवकोटा भनी उल्लेख गरेको सन्दर्भ पनि साहित्यिक इतिहासमा गौरवका साथ लिइन्छ ।
देवकोटाको चुरोट खाने व्यक्तिगत आदत खराब भएको र त्यही कारणले उनी ५० वर्षकै उमेरमा बितेको भन्दै प्रधानमन्त्री ओलीले संग्रहालयमा उनका चुरोटका ठुटाबाहेक अन्य प्रेरणात्मक पक्षहरु समावेश गरिने सुनाए ।
साथै, उनले चुरोट खाएर स्वास्थ्य बिगारिरहेका कोही स्रष्टा भएमा आजैदेखि देवकाटोलाई साक्षी राखेर चुरोटको अम्मल त्याग्न आग्रह पनि गरे ।
प्रधानमन्त्री ओलीको आग्रहमा युवा गायक निर्मल पनेरुले आचार्यका ‘जहाँ छन् बुद्धका आँखा…’ र ‘हजार सपनाहरुको माया लागेर आउँछ…’ बोलको गीत गाएका थिए भने विभिन्न कवि तथा गायकले देवकोटाका लोकप्रिय कवितावाचन गरेर प्रधानमन्त्री निवासलाई देवकोटामय तुल्याएका थिए ।
देवकोटाका विषयमा विद्यावारिधि गरेका डा. महादेव अवस्थीले देवकोटाले ७० वर्षअघि नै समृद्धि, मानवीय सुख र राष्ट्रियताको जागरण कविताबाट पस्किएको जनाउँदै देश चलाउने नेताले समयमै ती कविता बुझिदिएको भए मुलुकले समृद्धि पाइसक्ने जिकिर गरे ।
कवि तुलसी दिवसले सरकारी निवासमा यसरी हालसम्म देवकोटा जयन्ती नमनाइएको समयमा प्रधानमन्त्रीको यस्तो अग्रसरताले साहित्यिक क्षेत्र सम्मानित भएको जनाए ।
प्रधानमन्त्री ओली संरक्षण रहेको उक्त प्रतिष्ठानले गत असारमा आदिकवि भानुभक्त आचार्यको जन्मजयन्तीमा त्रिदिवसीय हिमवतखन्ड कला, साहित्य सम्मेलन आयोजना गरेको थियो ।
नयाँ बुलन्द डटकम बुलन्द आवाज मिडिया प्रा.लि. इलामद्वारा संचालित नेपालको १५ औं तथा इलामको पहिलो अनलाइन पत्रिका हो । यस अनलाइन मार्फत हामी भ्रष्टाचार, कालोबजारी, अनियमितता जस्ता नराम्रा पक्षलाई निरुत्साहित गर्दै सत्य, तथ्य र निष्पक्ष सूचना आम नागरिकसामू बुलन्द गर्न प्रतिबद्ध छौं ।
विभेद र उत्पीडनमा परेका र पारिएका समुदाय, वर्ग र क्षेत्रका सबैखाले मुद्धा उजागर गर्दै मुलुकको राष्ट्रिय एकता र भौगोलिक अखण्डता साथै गणतन्त्र, पहिचान, संघीयता, धर्मनिरपेक्षता र समावेशी लोकतन्त्रको संस्थागत विकासमा नयाँ बुलन्द सधैं पहरेदार बन्नेछ ।
हामी पत्रकारिताको मूल्य मान्यता, देशको प्रचलित संविधान, ऐन, नियम र कानूनलाई आत्मसाथ गर्दै अघि बढ्ने प्रण गर्दछौं ।
अनुशासन, कार्यसम्पादन, निर्वाचन समितिसहितमा विवाद भएपछि कांग्रेस बैठक बस्दै नबसी स्थगित भएको छ । यसअघि ९ भदौकै बैठकमै अनुशासन र कार्यसम्पादन समिति गठन गर्ने भनिएको थियो । तर, २१ भदौमा केन्द्रीय समिति बैठक तोकियो । सो दिन निर्धारित बैठक पनि स्थगित गर्दै बिहीबारलाई तोकिएको थियो । सो बैठक पनि बस्नै नसकी स्थगित भएको हो ।
कांग्रेस प्रवक्ता विश्वप्रकाश शर्माले अनुशासन र कार्यसम्पादन समितिमा नेता पौडेल पक्षले नाम नदिएपछि अर्को सूचना जारी नभएसम्मका लागि बैठक स्थगित भएको जानकारी दिए । २९ सदस्यीय केन्द्रीय कार्यसम्पादन समितिका लागि पदाधिकारी सातबाहेक ९ देखि १० जनाको नाम दिन सभापति शेरबहादुर देउवाले नेता रामचन्द्र पौडेललाई आग्रह गरे पनि नाम नदिएको सभापतिनिकट अर्का एक
सभापतिले दुई सदस्यको नाम मात्रै दिन भनेपछि विवाद भएको नेता पौडेल पक्षका एक केन्द्रीय सदस्यले जानकारी दिए । ‘सभापतिले अनुशासन समितिमा भीष्मराज आङदेम्बेलाई संयोजक बनाउने भन्दै अर्को पक्षबाट दुई नेताको नाम माग्दा समस्या देखियो,’ ती नेताले भने, ‘फलानो नेता संयोजक हुनुपर्छ भन्ने, तर सिनियर, विवेकी मान्छे नबनाउने भएपछिको असन्तुष्टि हो यो ।’
अनुशासन समितिमा सभापतिलाई पनि प्रश्न गर्न सक्ने मान्छे चाहिने माग पौडेल र सिटौला पक्षको छ । तर, देउवाले संयोजक आङदेम्बेसहित आफ्नो पक्षबाट देवेन्द्रराज कँडेल तथा किशोरसिंह राठोरलाई सदस्य बनाइने भन्दै थप दुईजनाको नाम मागेका थिए । तर, संयोजक छान्दा आफूहरूसँग सल्लाह नगरिएको भन्दै पौडेल र सिटौला पक्ष भड्किएको हो । उनीहरूलेअनुशासन र कार्यसम्पादन समितिसहित विभाग, निर्वाचन समिति, क्रियाशील सदस्यताको विषय पनि टुंग्याउनुपर्ने अडान राखेका छन् ।
पौडेल पक्षले नेता बलबहादुर केसीलाई अनुशासन समितिको संयोजक बनाउनुपर्ने अडान राखेको छ । तर, सभापति देउवा सहमत छैनन् ।