सुर्खेत : गाँउघरका आँगनदेखि करेसामा रंगिविरंगी मखमली र सयपत्रीहरू ढकमक्क फुल्थे। मादलको आवाज चार गाँउपारीबाट सुनिन्थ्यो। लाहुरेहरू रेडियो क्यासेट घन्काउँदै उकालो चढ्थे। घर घरमा कमेरो माटो लिपिन्थ्यो। तिहारको रौनक नै बेग्लै हुन्थ्यो। तर आजभोलि आधुनिकताको नाममा मादलको...
सुर्खेत : कर्णाली प्रदेशका मन्त्री तथा पदाधिकारीहरूको तलब भत्तामा वार्षिक ५ करोड रकम खर्च हुने भएको छ। गरिब प्रदेश भनेर चिनिने कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्रीदेखि सांसदसम्मले आकर्षक सेवा सुविधा पाउने भएका छन्। प्रदेशसभामा दर्ता भएको मुख्यमन्त्री र मन्त्रीहरूको पार...
सुर्खेत : कर्णाली प्रदेश सरकारका मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाहीले कर्णाली सरकारले सन्तोषजनक काम गरिरहेको बताएका छन्। कार्य प्रगतिबारे चौतर्फी आलोचना भइरहेका बेला मुख्यमन्त्री शाहीले सन्तोषजनक काम गरिरहेको दावी गरेका हुन्। आइतबार मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद कार्यलयम...
सुर्खेत : कर्णली सरकारले गठन गरेको विज्ञ समूहले प्रक्रिया मिलाएर कर्मचारी भर्ना गर्न सुझाव दिएको छ। नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का स्थायी समिति सदस्य तथा कर्णाली प्रदेश सरकारको विज्ञ समूहका संयोजक जनार्दन शर्माले विज्ञ समूहको दुई दिन बसेको बैठकले उक्त सुझाव दिएको ह...
सुर्खेत : दुई महिनापछि बसेको कर्णाली प्रदेशसभाको बैठक प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसले अवरुद्ध गरेको छ। कर्णाली सरकारका काम कारबाहीप्रति असन्तुष्टी जनाउँदै मंगलबार प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसले बैठक अवरुद्ध गरेको हो। कांग्रेसका प्रदेशसभा सांसद दिनबन्धु श्रेष्ठले...
समाजको आमूल परिर्वतन गर्न राजनीतिमा लागेकी रुकुम पश्चिमकी बिमला केसी कर्णाली प्रदेशको पहिलो भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारीमन्त्री छन्। उनी कर्णाली प्रदेश सरकारकी प्रवक्ताको जिम्मावारीमा पनि छन्। वि. सं. २०३५ मंसिर रुकुम पश्चिमको सानीभेरी गाउँपालिका- ९ सिम्...
सुर्खेत : कर्णालीमा गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा नहुँदा सरकारको स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम प्रभावकारी नभएको सरोकारवालाहरूले बताएका छन्। कर्णाली प्रदेशको राजधानी सुर्खेतको वीरेन्द्रनगरमा भएको स्वास्थ्य बीमासम्बन्धी सरोकारवालाहरूकाे अन्तरक्रिया कार्यक्रममा सहभागीले यस्तो ब...
सुर्खेत : कर्णाली प्रदेशको भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयअन्तर्गत प्रदेशभर गरेर २४ वटा कार्यालय रहने प्रस्ताव गरिएको छ। जसमा ४ सय ६ जना कर्मचारीको दरबन्दी स्वीकृत भएको छ। तर, प्रदेशको मन्त्रालयबाट ४ सय २१ जना कर्मचारीको दरबन्दी प्रस्ताव गरिएको थियो। जसमा, भूमिव्य...
सुर्खेत : संविधान दिवसका अवसरमा कर्णाली प्रदेशको राजधानी सुर्खेतको मुख्य सहर वीरेन्द्रनगरको खुल्ला मञ्चमा विशेष समारोह आयोजना गरियो। समारोहमा प्रदेश प्रमुख दुर्गाकेशर खनाल, आन्तरिक मामिला तथा कानुनमन्त्री नरेश भण्डारीलगायत अन्य मन्त्रीहरू, प्रदेश सांसद, राजनीतिक दलका प्...
सुर्खेत : नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) को एकता प्रक्रियाका कारण कर्णाली प्रदेशको संसद र सरकारका काम कारबाही प्रभावित भएका छन्। कर्णाली प्रदेशसभा बैठक एक महिनादेखि अनिश्चित भएको छ। दुईतिहाइ बहुमत रहेको नेकपाका सांसदहरू संघीय राजधानी काठमाडौ...
सुर्खेत : कर्णालीको विकासका लागि योजना बनाउनका लागि प्रदेश सरकारले गठन गरेको विज्ञको टोलीको पहिलो बैठक काठमाडौंमा बसेको छ। विज्ञटोलीको पहिलो बैठक नै काठमाडौंमा बसेपछि कर्णाली प्रदेशका सरोकारवालाहरूले विरोध जनाएका छन्। विषेश गरी कर्णालीमा मुख्य कार्य...
सुर्खेत : कर्णाली प्रदेशको राजधानी वीरेन्द्रनगर शुक्रबार बिहानै सरकारी मोटरसाइकलमा चाउमिन लोड गरेर बिक्रीका लागि तयारी अवस्थामा राखिएको देखियो। भे १ ब १२२५ सरकारी नम्बर प्लेटको मोटरसाइकल चाउमिन बोक्न प्रयोग भएको हो। सुर्खेतको एरिचोकका पसलहरुमा चाउमिन...
सुर्खेत : कर्णाली प्रदेशको राजधानी रहेको शहरको नाम वीरेन्द्रनगर हो। प्रदेशको मुख्य तथा धेरै जनसंख्या भएको स्थानीय तह पनि वीरेन्द्रनगर नगरपालिका हो। तत्कालीन राजा वीरेन्द्र देश भ्रमणका क्रममा सुर्खेत पुगेको बेला उनले अत्याधिक रुचाइएको ठाउँका रुपमा वीरेन्द्रनगरलाई लिने...
सुर्खेत : ‘एक चोटी एउटा टेम्पो दुर्घटनामा परी एक जनाको मृत्यु भयो पहिलेको कानुनले टेम्पो चालकलाई त कारवाही गर्‍याे तर मृतकका नाबालक र श्रीमतीको बिचल्लीमा परे। आर्थिक रुपमा उनीहरूलाई न्याय हुन सकेन तर अब लागु हुने नयाँ कानुनले ती पीडित मृ...
सुर्खेत : 'सुर्खेत बुलबुल ताल, माया मै सानो हुनाले छुट्यो माया जाल ...।' पुरानो तर चर्चित गीत हो यो। नेपालभरि सुर्खेतको वीरेन्द्रनगरमा रहेको बुलबले तालको चर्चा परिचर्चा र महिमा धेरैलाई थाहा छ। यसको महिमा सुनेकाहरू कुनै काम विशेषले कर्णाली क्षेत्रमा&nb...
सुर्खेत : उच्च अदालत सुर्खेतको मातहतमा रहेका सुर्खेतसहित पाँच वटा अदालतले तोकेका चार करोड १४ लाख ४१ हजार ६८ रुपैयाँ जरिवाना असुल्न बाँकी रहेको छ। उच्च अदालत सुर्खेतको कार्यक्षेत्रअन्तर्गत रहेका सुर्खेत, दैलेख, जाजरकोट, सल्यान, रुकुमका अदालतले फैसला गरेको जर...
सुर्खेत जिल्लाको उत्तर पूर्वी क्षेत्रमा रहेको चिङगाड गाउँपालिका सुर्खेतका सबैभन्दा कम जनसंख्या रहेको चिङगाड गाउँपालिका हो। यस गाउँपालिकाको पूर्वमा सिम्ता गाउँपालिका, उत्तरमा जाजरकोटको शिवालय र दैलेखको गुराँस गाउँपालिकासँग सिमाना जोडिएको छ भने दक्षिणमा सुर्खेतका लेकब...
सुर्खेत : कर्णाली प्रदेशको राजधानी सुर्खेतमा आत्महत्यको घटना बढ्दै गएको छ। प्रहरी कार्यालय सुर्खेतको तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा ९२ जनाले आत्महत्या गरेका छन्। जसमध्ये सबैभन्दा बढी झुण्डिएर आत्महत्या गर्ने रहेका प्रहरीले जनाएको छ। यस्तै जिल्लामा लागु पदार्थ दुर्...
सुर्खेत : कर्णाली प्रदेशकाम मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाहीले जुम्लामा डाक्टर गोविन्द केसीको अनशनमा केही सीमित अराजक व्यक्ति र तत्त्वहरूले उच्छृंखलता मच्चाएको बताएका छन्। अर्काको जीवन र मरेको लाशमाथि राजनीति गर्न खोज्नेहरूबाट अराजक हर्कत भएको शाहीले आरोप लगाए। मुख्य...
गत साउन ११ गते कञ्चनपुर की १३ वर्षीया निर्मला पन्त हराइन्। खोजीका लागि परिवारले प्रहरीमा उजुरी गर्‍यो तर बेवास्ता गरियो भोलिपल्ट दिउँसो बलात्कारपछि हत्या गरी हत्या भएको अवस्थामा फेला परिन् तर प्रहरी प्रमाणहरूलाई कुशलतापूर्वक संग्रह गरेन। लापरबाही गरियो। मृतक बालिकाका कपडा फुकालेर धोइयो। प्रमाण फेला पर्ने बालिकाका अंगसमेत उखुबारीको धमिलो पानीले पखाल्ने काम भयो।
अनुसन्धानमा बेवास्ता गर्दै परिवारलाई शव बुझ्न र अन्त्येष्टि गर्न दबाब दिइयो। गाउँका निर्दोष युवायुवतीलाई कारागारमा लग्दै यातना दिने काम चलिरह्यो । प्रहरी प्रशासनले शक्तिको दुरुपयोग गर्दै मानसिक असन्तुलन भएका व्यक्तिलाई हत्या र बलात्कारको स्वीकार गर्न लगायो। असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै आन्दोलनमा उत्रिएका सर्वसाधारणमाथि प्रहरीले गोली चलायो। एक किशोर अनाहकमा मारिए। एक गल्ती लुकाउन सय गल्ती गर्न पूरै प्रहरी प्रशासन लागिरह्यो।
स्थिति यस्तो आयो, पूरै जिल्लाको सुरक्षाको जिम्मेवारी लिएर बसेका तत्कालीन एसपी डिल्लीराज विष्ट र उनका छोराको समेत 'डीएनए' जाँच गर्नुपर्‍यो। दुई महिना बित्दा पाँच जनाको डीएनए 'टेस्ट' गरियो तर कसैसँग मेल खाएन। युट्युबमा राखिएका जुन किसिमका दृश्य देखिएका छन्, तिनले के देखाउँछन् भने मृत बालिकाको शवबाट प्रमाणहरू सुनुयोजित रूपमा नष्ट गरिएका छन्। त्यसले गर्दा डीएनए परीक्षणबाट पनि दोषी तत्काल पत्ता नलाग्लान्।
दिनप्रतिदिन कलिला बालिकाहरू बलात्कृत हुने क्रम बढ्दो छ। सुन्दा पनि मुटु चिरिने घटनामा अनुसन्धानको सन्दर्भमा जोडिने यी पात्रहरूमा किन अलिकति दयाभाव नपलाएको होला? प्रलोभनमा फसेर मोटो रकम हात पार्ने वा नजिककालाई बचाउने नाममा यिनमा किन कर्तव्यबोध नभएको होला? आफ्ना घरका वा नजिकका छोरीचेलीको सम्झना किन नभएको होला तिनलाई।
मुलुकका प्रधानमन्त्रीज्यूको आश्वासनलाई आधार मान्ने हो भने ढिलै भए पनि अपराधी पत्ता लाग्ला। तर जुन किसिमले प्रमाणहरू नष्ट गरिएका छन्, माथिल्लै पहुँचका व्यक्ति जोडिएका घटना अनुमान गरिएकाले पत्ता नलाग्न पनि सक्ला। अनुसन्धानका नाममा सर्वसाधारणलाई जुन किसिमले यातना दिइयो यो घटनामा प्रमाण नष्ट गर्न लागिपरेका सबै प्रहरीलाई त्यही प्रक्रिया अपनाई अनुसन्धान गर्ने हो भने दोषी चाँडै पत्ता लाग्थ्यो होला।
गत भदौ ८ गते धनुषाको जनकनन्दनी गाउँपालिका–२ बल्हागोठमा १२ वर्षीया बलात्कृत भइन्। भोलिपल्ट बिहानै जनकपुर अञ्चल अस्पताल लगिएकी बालिकाको स्वास्थ्य परीक्षण चिकित्सकद्वय विजयकुमार सिंह र रम्भा गोइतले गरे। ११ दिन लगाएर निकालिएको प्रतिवेदनमा बालिकाको बलात्कार नभएको ‘नर्मल’ रहेको उल्लेख थियो।
अञ्चल अस्पतालको प्रतिवेदनमाथि विश्वास नलागेर परिवारले जिल्ला अस्पताल सिरहामा जाँच गरायो। त्यहाँका चिकित्सकले बालिकाको बलात्कार भएकै प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्‍यो। बालिकाको शारीरिक अवस्था पीडित र स्थानीय बासिन्दाको बकपत्र र पीडकले समेत अपराध स्वीकार गरिसकेको अवस्थामा पनि दोषीले उन्मुक्ति पाउने अवस्था देखियो। अब त लापरबाही गरेको भन्दै संघीय न्यायाधिवक्ताको कार्यालयले दुवैमाथि कारबाही गर्न सिफारिस गरेको छ।
अघिल्लो दिन बलात्कारमा परेर भोलिपल्ट अस्पताल पुगेकी बालिकाको अवस्था कस्तो होला अलिकति मानवता भएको मानिसले सहजै अनुमान गर्नसक्ने कुरा हो। तर अंगअंगको परीक्षण गर्ने जिम्मा पाएको चिकित्सकले यो किसिमको फट्याइँ गर्छ भने त्यसलाई लापरबाही मात्र मान्न सकिन्छ र !
दिनप्रतिदिन कलिला बालिकाहरू बलात्कृत हुने क्रम बढ्दो छ। सुन्दा पनि मुटु चिरिने घटनामा अनुसन्धानको सन्दर्भमा जोडिने यी पात्रहरूमा किन अलिकति दयाभाव नपलाएको होला ? प्रलोभनमा फसेर मोटो रकम हात पार्ने वा नजिककालाई बचाउने नाममा यिनमा किन कर्तव्यबोध नभएको होला? आफ्ना घरका वा नजिकका छोरीचेलीको सम्झना किन नभएको होला तिनलाई।
पहिलो घटनामा ‘सत्य सेवा सुरक्षणम्’को मन्त्र जपेर जिल्लाको सुरक्षाको जिम्मा बोकेर बसेका व्यक्तिले घटनालाई सामसुम पार्न गरेका अनेक किसिमका तिगडम अपनाए। तिनको के स्वार्थ थियो होला अपराधीको संरक्षण गर्नुपर्ने? सरकारी बर्दी लगाएर देश र नागरिकको सुरक्षा गर्छु भनेर सपथ लिएकाको धर्म के हो? तिनको कर्तव्य के हो?
यस्तै बिरामीको ज्यान बचाउन हरसम्भव प्रयास गर्ने चिकित्सकको धर्म। बालिकाको परिवार कति भरोसा लिएर पुगेको थियो अस्पताल। बेलैमा सही रिपोर्ट दिएको भए बालिकाले न्याय पाउँथिन्। भएको कुरा खुट्याइदिएको भए अपराधी चाँडै कारबाहीको दायरामा आउँथ्यो।
अपराध गर्नेहरू त पशु भइहाले। जति निन्दा गरे पनि वा तिनलाई जति नै कठोर सजाय दिए पनि कम नै हुन्छ। यस्ता घटनामा पनि अपराधीहरूसँग मिलेमतो गरेर समाजलाई भ्रममा पार्नेहरूले कहाँ गएर भोग्ने होला? के त्यो पापले पोल्दैन उनीहरूलाई?
सुन्दा पनि कहालीलाग्दो दृश्यको प्रत्यक्षदर्शी हुँदा पनि तिनको हृदय पग्लिएन। जघन्य अपराधका दोषीलाई जोगाउन किन मरिमेटेर लागे। कानुनले उनीहरूलाई सफाइ देला तर, इतिहास र नेपाली समाजले विष्टलगायत प्रहरी अधिकारीलाई कहिल्यै माफ गर्ने छैन।
कर्तव्य पालना गर्नेहरू च्यूत भईदिँदा अपराधमा संलग्नले पुनः यस्ता घटना दोहोर्‍याइरहन सक्छ। यही घटनाबाट पाठ सिकेर आपराधिक मनोवृत्ति भएका अरुले पनि सिक्नसक्ने भए। कर्तव्यच्यूत हुनेहरूमा पुरस्कृत हुने क्रमले कर्तव्यपालना गर्नेहरूमा पनि उदासीनता पैदा भई उनीहरू पनि त्यही बाटोमा लाग्ने खतरा बढ्छ। यस्तो प्रक्रियाले हाम्रो समाज कस्तो बन्दै जाला?
यी दुई घटनामा प्रहरी र चिकित्सकले खेलेको भूमिकाले अपराधकर्म गर्ने र गर्न चाहनेको मनोबल वृद्धि भएको छ। पैसा हुने वा पहुँच हुनेले त जस्तै अपराध पनि लुकाउन सक्ने रहेछ भन्ने सन्देश प्रवाह भएको छ। कर्तव्य पालना गर्नेहरू च्यूत भईदिँदा अपराधमा संलग्नले पुनः यस्ता घटना दोहोर्‍याइरहन सक्छ। यही घटनाबाट पाठ सिकेर आपराधिक मनोवृत्ति भएका अरुले पनि सिक्नसक्ने भए।
कर्तव्यच्यूत हुनेहरूमा पुरस्कृत हुने क्रमले कर्तव्यपालना गर्नेहरूमा पनि उदासीनता पैदा भई उनीहरू पनि त्यही बाटोमा लाग्ने खतरा बढ्छ। यस्तो प्रक्रियाले हाम्रो समाज कस्तो बन्दै जाला?
बढ्दो आधुनिकतासँगै समाजबाट पाप धर्मको ख्याल हराइसकेको हो। आफ्नो कर्तव्यमा रहनु धर्म हो भने अकर्तव्य गरी व्यक्ति र समाजलाई पीडा दिनु अधर्म वा अपराध हो। सनातन धर्मको मान्यताअनुसार कर्तव्यबाट च्यूत हुने, जघन्य अपराधलाई ढाक्न खोज्नेले मृत्युपछि विभिन्न यमयातना भोग्नुपर्ने बताइएको छ। अहिले हाम्रो समाजमा धर्मको डर मात्र होइन कानुनको भर पनि हराउँदै गएको छ। राजनीति र धनका आडमा छल र बलको प्रभावमा काम भइरहेका छन्।
मरेपछिका स्वर्ग र नर्कका कुरा कतिले विश्वास गर्लान्, कतिले नगर्लान्। कर्मको फल यही जन्ममा विभिन्न किसिमका भोग्नुपर्छ। राम्रा कामको परिणाम राम्रै अाउँछन्। खराब काम लुकाउन अनेक प्रपञ्च गर्नुपर्छ। जीवनभरि लखेटिरहन्छ। त्यसले पोल्छ।आफूले मात्र नभई सन्तान दरसन्तान र आफन्तले समेत भोगिरहनुपर्ने हुनाले कर्तव्यपालनामा चुक्नु हुँदैन। आफ्नाहरू चुक्न लागे भने पनि बाटो देखाउनु पर्छ। संस्कार र नैतिकताको बोध भएन भने समाजमा कानुन कार्यान्वयनको पाटो सहज नहुने प्रष्ट छ।
नेपालमा पनि पर्दा पछाडिका भद्र सहमतिहरू कार्यान्वयन त्यतिबेला हुन्छन्, जतिबेला प्रतिपक्ष सरकार बचाउनका लागि बालकोटदेखि भैँसेपाटीसम्म गिडगिडाइर...
नेपाली महिलाको महान पर्व भनेर चिनिने हरितालिका तीज शायद विश्वकै सबैभन्दा मौलिक र विशिष्ट चाड हो। मौलिक यसकारण कि कुनै पनि देशमा महिलाले ...
भुइँमान्छे ब्युँताउने अभियानमा जीवन अर्पिएका कम्युनिस्ट नेता स्वनाम साथी साम्यवादी समाजको आकांक्षी हुन्। शासन र शोषणरहित समाजको वकालतमात्...
केही वर्षअघि मैले राजा वीरेन्द्रको शासन चलिरहेको भए यति चाँडै गणतन्त्र आउने थिएन भनेर लेख्दा धेरै साथीले मलाई डामेका थिए। आन्दोलनको महत्त्व र...