अब प्रस्तावित १४ राज्यका प्राकृतिक स्रोत साधनको विषयमा तुलनात्मक विश्लेषण गर्दैछु । खप्तड र कर्णाली क्षेत्रमा फलफुल (स्याउ, ओखर ) पशुपालन, तरकारी खेती र जडिबुटी एवम् पर्यटनका सम्भावना छन् । अर्कातिर यी क्षेत्रमा खद्यान्न न्युन हुने र दुर्गम पहाडी भु बनोटले गरेर पूर्वाधार विकास गर्न अत्यन्त कठिन हुने क्षेत्र हुन् । यी क्षेत्र राजश्व र अन्य स्रोत परिचालनका सवालमा पनि अन्यन्त दयनिय अवस्थामा छन् जसलाई उकास्दै राष्ट्रिय औसतमा ल्याउन अत्यन्तै चुनौतिपूर्ण हुने देखिन्छ । करिब–करिब यहि स्थिति मगरात प्रदेशको पनि देखिन्छ । यद्यपी मगरातमा बाटोघाटोको विकास कर्णाली र खप्तडको तुलनामा बढी भएको देखिन्छ । तरकारी, फलफुलका अतिरिक्त दुग्ध पदार्थ र कफीको उत्पादन मगरात क्षेत्रमा हुनसक्ने देखिन्छ ।
