जति लामो र कठिन भए पनि यात्राको इतिहास धूमिल हुँदै जाँदो रहेछ । बाटो खन्नेहरू, कठिन बाटामा हिँड्ने भरियाहरू, खोला तार्ने माझीहरू बिर्सिइँदा रहेछन् । इतिहासका निर्माताका रूपमा प्राय: पुरुषहरूकै नाम आउँछ । सय वर्षयताको इतिहासका पाना पल्टाउँदा प्रजातन्त्रको निम्ति योगदान दिने महिलाहरूका नाम धमिला अक्षरमै मात्र देखिन्छन् । र औंलामा गन्न मिल्ने नामहरू मात्र भेटिन्छन् । ती केही नामले त्यो बेलाको शून्यतालाई चुनौती दिएर, घरभित्रै थुनिनुपर्ने विवशतालाई चिरेर नयाँ बाटो खनेका थिए । धेरै पुरुषले त्यही बाटो हुँदै अगाडि बढेर सत्तासम्मको यात्रा तय गरे । तर ती वीरांगनाहरू भने विस्मृतिमा पुग्दै छन् ।
