इबोला भनेको एक प्रकारको भाइरस हो र यस भाइरसले गर्दा हुने संक्रमणलाई इबोला रोग भनिन्छ । यो रोग पहिलो पटक सन १९७६ मा Nzara, सुडान, याम्बुकु र Democratic Rebulic of Congo मा देखा परेकोे थियो । पहिलो पटक इबोला नदी नजिकै देखा परेको हुनाले यसको नाम इबोला राखिएको हो । यो रोग लागेमा ९० प्रतिशतसम्म मानिसको ज्यान जाने गरेको छ । यो भाइरसको विभिन्न प्रजातिहरु छन् र यो अफ्रिकी राष्ट्रमा मात्र नभएर अरु राष्ट्रहरुमा पनि महामारीको रुपमा फैलिरहेको छ ।
विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार यसको प्रारम्भिक लक्षणमा एक्कासी ज्वरो आउने, एकदमै कमजोर हुने, मांसपेशी दुख्ने, टाउको दुख्ने र घाँटी दुख्ने हुन्छ । यी सुरुवातका लक्षणहररु मात्रै हुन । त्यसपछि वान्ता हुने, झाडापखाला लाग्ने र कसैकसैलाई बाह्य तथा आन्तरिकरुपमा रगत बग्ने पनि हुन्छ । यो भाइरस शरीरमा प्रवेश गरेको २–२१ दिन भित्र यसको चिन्ह तथा लक्षणहरु देखिन थाल्दछ । यो रोग लक्षण देखिनु पूर्व तथा श्वासप्रश्वासको माध्यमबाट एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा सर्दैन ।
यो रोग संक्रमण भएका चिम्पांजी, चमेरो र जंगली मृग जस्ता जनावरहरुको निकट सम्पर्कबाट मानिसमा सर्ने गर्छ । खोप र उपचार पत्ता नलागेको इबोला भाइरस सामान्य रुपमै सर्छ । मानिसबाट मानिसमा चाँहि संक्रमित व्यक्तिको र-याल, रगत, दिसा पिसाब, पसिना, वीर्य, योनी रस आदिबाट र संक्रमित वातावरणमा लामो समय बिताउँदा अप्रत्यक्ष तवरले सर्ने गर्छ ।
इबोला रोगको संक्रमणबाट मृत्यु भएका मानिसहरुको अत्येष्टि गर्दा पनि पूर्ण सावधानी अपनाउनु पर्ने हुन्छ ।
यो रोगबाट संक्रमित व्यक्तिको उपचार गर्दा पूर्व सावधानी अपनाउने जस अन्र्तगत मास्क, पञ्जा, एप्रोन लगाउने,
संक्रमण भएका व्यक्तिबाट अरु व्यक्तिमा संक्रमण सर्न नदिन संक्रमितलाई विशेष उपचार कक्षमा राखी उपचार गर्ने,
इबोला रोगको उपचार हालै अमेरिकाको एटलान्टास्थित एक अस्पतालमा सम्पन्न भएको कुरा जानकारीमा आएको छ । निको पार्ने अहिलेसम्मकै औषधि पत्ता लागेको भएपनि यसको उपलब्धताबारे केहि खुलाइएको छैन ।
हालसम्म नेपालमा इबोला भाइरस देखा परेको छैन । तर यसको आतंकबाट पनि नेपाली समाज टाढा छैन । हाम्रो जस्तो विकासन्मुख देशमा यो रोग देखा परेमा धेरै भन्दा धेरै मानिसको ज्यान सक्छ । हामीसँग इबोला विरुद्ध लड्न न त कुनै औषधी उपचार नै छ न त कुनै प्रयोगशाला छ । त्यसैले नेपालले पनि त्रिभुवन अन्तराष्ट्रिय विमानस्थलदेखि विदेशी यात्रुको स्वास्थ्य निगरानी र परीक्षण शुरु गर्न डेस्क स्थापना गरेको छ । इबोला भाइरसको फैलदो संक्रण बारे सर्तकर्ता अपनाउन नेपाल सरकारले अफ्रिकी मुलुकबाट आउने पर्यटक र यात्रुलाई तत्कालका लागि नेपाल भ्रमणको भिसा नदिने निर्णय गरेको छ भने नेपाली नागरिकलाई अफ्र्रिकी मुलुकमा भ्रमणका रोक लगाउने भएको छ ।