अघि भन्न छुटेछ – circadian clock एउटा घडी हो भने घडी कसरी प्रयोग गर्ने विरुवा (वा जीव) मा भर पर्दछ । सबैले एकैनास प्रयोग गर्छन भन्ने छैन । कसैले बिहानीको घाम उदाएपछि ‘केहि गर्छु’ भन्लान; कसैले घाम डुबेपछि । जनावरहरुमध्ये (विरुवाहरुमध्ये पनि) केहि निशाचर हुनुमा इनीहरुले यो घडीको प्रयोग अरूभन्दा बेग्लै समयमा गर्ने भएर हो । वरिपरि सँगै बसेका जीवित प्राणीहरुमध्ये रातमा राज गर्नेहरुले जब खाना, बास, र यौन गतिविधिमा प्रतिष्पर्धात्मक लाभ (competitive advantage) लिँदै गए, तब इनीहरुको प्रजाति रातमा बढी निर्भर हुँदै गयो । कालान्तरमा evolution ले गर्दा निशाचरहरुको घडी अरुको भन्दा फरक ढङ्गले चल्न थाल्यो । Evolution का कुरा यहाँ अहिले नगरौँ, विश्व-साहित्यमा देखिएका भन्दा निकै लामा, उत्कृष्ट र लब्ली कथाहरु कथ्न सकिन्छ, जसका लागि समय छैन! 😀
