दाङ, प्युठान, तनहुं गोरखा लगायतका क्षेत्रमा छरिएर रहेको यो जातिका मानिसहरू वन छाडेर गाउंमा छरिएर बस्न थालेपछि उनीहरूको भाषा पनि लोप हुने अवस्थामा पुगेको हो । आफ्नो संख्या घट्दै जांदा जनसंख्या अभावका कारण उनीहरूले अन्य जातिका मानिससंग समेत विवाह गर्न थालेपछि झन् भाषानै लोप हुने खतरामा पुगेको कुसुण्डाहरुको भनाइ छ । उसो त दाङका कुसुण्डाहरू अध्ययनमा लागे पनि आफ्नो भाषाको संरक्षणमा भने खासै चेतना जागेको पाइदैन । हलवारका विष्णु कुसुण्डा अहिले उच्च शिक्षाको अध्ययन थालेका छन् तर, भाषा अध्यनको ’boutमा उनमा उतिसारो चासो देखिदैन । भाषा संरक्षण गर्न सके त राम्रै हुन्थ्यो विष्णुले भने- ‘सरकारले नै यस’boutमा सोच्नु पर्छ ।’ उनले आफूलाई पनि कुसुण्डा भाषा खासै नआउने बताउंदै भने- ‘केही बचेखुचेका बूढा कुसुण्डाहरू छँदै यस’boutमा ध्यान दिनुपर्छ ।’
