भारत प्रवासमा रहेका बेला पुष्पलालले २००६ साल वैशाख १० गते आफूसहित निरञ्जन गोविन्द वैद्य, नारायणलिवास जोशी र नरबहादुर कर्माचार्य संस्थापक रहेको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीको स्थापना गरेका थिए । उनलार्ई वाम–लोकतान्त्रिक आन्दोलनका शिखर पुरुष मानिन्छ । पञ्चायतविरुद्धको संघर्षका लागि नेपाली काँग्रेससँग सहकार्य गर्ने नीति अबलम्बन गरेका कारण पुष्पलाललाई केही वामपन्थी दलहरूले नै गद्धारको संज्ञा दिएका थिए ।
