अनलाइन नेपाली साहित्य मंचद्धारा आयोजित अनलाइन विश्व वेभक्याम कविता प्रतियोगिता २००६४ मा विराटनगरका कवी नवराज सुब्बाले प्रथम स्थान हासिल गरेका छन भने अमेरिकाका युवाकवी सहदेव पौडेल दोस्रो भएका छन त्यस्तैगरि जापानका रवीन्द्र प्रसाद ढकाल तेस्रा भएका छन् । निजहरुले क्रमशः नेरु १५ हजार, १० हजार र ५ हजार पुरस्कार अनलाइन लगायत प्राप्त गरेका छन । उनीहरुले अनलाइन पुरस्कार, नगद पुरस्कार लगायत प्रमाणपत्र प्राप्त गर्नेछन ।
कविताको कुनकुन विधालाई हेरिएको थियो भन्ने सवालमा मूल्याङ्कन टिमका सदस्यहरुले आ-आफ्नो विचार पनि अनलाइनमै राख्नुभएको छ भने मूल्याङकनकर्ताहरुलाई को को मूल्याङ्कन टिममा रहेका छन् भन्नेकुरा थाह दिइएको थिएन ।
सोचे भन्दा तेब्बर सहभागिता रहेको र मूल्याङ्कन कार्य पनि संन्तोषप्रद ढङ्गले सम्पन्न भएको उल्लेख गर्दै अनलाइन नेपाली साहित्य मंचको तर्फबाट आयोजक विश्वास दीप तिगेलाले पुरस्कृत स्रष्टा, सहभागि स्रष्टाहरु, प्रत्येक्ष अप्रत्येक्ष सहभागि तथा सहयोगि ब्यक्ति तथा संघसंस्थाहरुलाई बधाई तथा धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको छ ।
यसपटकको पुरस्कारहरु मध्ये अनलाइन पुरस्कार १० हजार बरावरको डोमेन नेम र होस्टिङ, ७ हजार बरावरको डामेन नेम र होस्टिङ, ३ हजार बराबरको डोमेन नेम र होस्टिङ www.realDomainHost.com तथा www.datingNepal.com ले प्रदान गरेको छ ।
अनलाइन नेपाली साहित्य मंचले नेपाली साहित्यकै इतिहासमा पहिलो पटक विश्वब्यापी रुपमा अनलाइन विश्व वेभक्याम कविता प्रतियोगिता २००८ गर्ने भएको छ । यस प्रतियोगितामा स्रष्टा विश्वको जुनसुकै कुनामा रहेको भएपनि अनलाइन फोन र वेभ क्यामेराको मद्दतले आफ्नै घरको कोठाबाटै सहभागिता जनाउन सक्नेछन् । प्रतियोगिता आगामी माघ २८ गते श्रीपंचमी सरस्वती पूजाको दिन सम्पन्न हुनेछ । सहभागिहरुले माघ २५ गते भित्र आफ्नो नाम दर्ता र वाचन गर्ने कविता साहित्य मंचको कार्यलय वेलायतमा इमेल मार्फत पठाइ सक्नु पर्नेछ ।
प्रतियोगिहरु मध्ये पहिलो, दोस्रो र तेस्रोलाई नगद पुरस्कार तथा अनलाइन पुरस्कार र प्रमाण-पत्र प्रदान गरिनेछ । इच्छुक ब्यक्तिले आफ्नो मातृभाषाको कविता पनि अप्रतियोगीको रुपमा बाचन गर्न सक्नेछन् । मूल्याङ्कन कर्ताहरु विभिन्न ३ देशमा गोप्यरुपमा राखिने छ ।
माघ २५ गते भित्र नाम दर्ता तथा सिर्जना पठाइ सक्नु पर्नेछ । कविता नयाँ हनु पर्नेछ, अन्यथा प्रतियोगितामा नराखी सहभागिको रुपमा मात्र राखिने जानकारी गराइन्छ ।
माघ २८ गते तदनुसार ११ फेब्रुवरी २००८ का दिन कविता बाचन, यू. के. समय बिहान ०७ बजे देखि वेलुकी ९ बजे तथा नेपालको समय दिउसो १२ बजे देखि रातको १२ बजे भित्र अनलाइनमा आएर कविता बाचन गर्ने ।
प्रतियोगीहरु संग इन्टरनेट पहूचको साथै वेभक्यामेरा हनु पर्नेछ । इच्छुकले इन्टरनेट क्याफे प्रयोग गरेर पनि सहभागि बन्न सक्नुहुनेछ । प्रतियोगिताको लागि स्रष्टाहरुले कुनैपनि माध्यामबाट आयोजक अनलाइन नेपाली साहित्य मंचलाई सम्पर्क गर्न सक्नुहुनेछ र तपाइले आफ्नो टेलिफोन नम्बर पनि उपलब्ध गराउनु पर्नेछ । प्रतियोगिताको लागि मुख्य गरि याहू म्यासेन्जर प्रयोग गरिनेछ । वैकल्पिक रुपमा हटमेल म्यासेन्जर, एओएल म्यासेन्जर र जिमेल म्यासेन्जर प्रयोग गरिने छ । जस्को लागि निम्नअनुसारको इमेल एकाउण्टहरु तयार गरिएको छ ।
सूचना यस प्रतियोगिता वाचन गरिएका उत्कृष्ट कविताहरु रेडियो नेपालबाट प्रसारण हुने साहित्य संसार कार्यक्रममा पनि प्रसारण गरिने जानकारी गराउदछौ ।
इन्टरनेटको माध्यामबाट नेपाली साहित्यको इतिहासमा पहिलो पटक गर्न लागिएको कविता प्रतियोगिता हो । विश्वको जुनसुकै ठाँउमा रहेका स्रष्टाले आफ्नो कोठा वा इन्टरनेट क्याफेबाट सहभागिता जनाउन सकिने प्रतियोगिता हो । १२ घण्टाको समय अवधि भित्र कुनैपनि समयमा अनलाइनमा आएर सहभागि हुन सकिने सजिलो प्रतियोगिता हो । विद्याकी देवि सरस्वतीको पूजा स्वरुप कविता वाचन गर्ने अवसर पनि हो यो प्रतियोगिता ।
इन्टरनेटमा च्याटिङ -कविता वाचन) गर्दा एकले अर्कोलाई भिडियोमा प्रत्येक्ष देख्न सकिने क्यामेरालाई वेभ क्यामेरा अर्थार्त छोटकरीमा वेभक्याम्प भनिन्छ ।
श्रीपंचमी अर्थात विद्याकी देवी सरस्वतीको पूजाको दिन सम्पन्न हुदैछ । जस अनुसार माघ २८ गते तदनुसार ११ फेवु्रवरी २००८ का दिन सम्पन्न हुदैछ ।
नेपालीहरुले परम्परागत रुपमा विद्याकी देवीको रुपमा मान्दै आएको सरस्वतीको पुजा गर्ने दिनलाई श्रीपंचमी भनिन्छ । त्यस दिन पूजा गरेर देवीलाई खुसि बनाउन सकेमा धेरै ज्ञानबुद्धि प्राप्त हुन्छ भन्ने विश्वास रहेको छ । जोकसै धेरै ज्ञानबुद्धि आर्जन गर्न चाहन्छन् । पूजा धुपबत्ति, स्तुतिगाना लगायत आफ्नो सिर्जनाहरु कविता, गजल, गीत, कथा बाचन गरेर पनि विद्याकी देवीलाई खुसि बनाउन सकिन्छ भन्ने विश्वास रहेको छ ।
विश्वभर रहेका नेपाली स्रष्टाहरुलाई समेट्ने उद्देश्यले हामीले नेपालको समय दिउसो १२ बजे देखि रातको १२ बजे भित्र अर्थात यूकेको समय विहानको ७ बजे दखि वेलुकी ९ बजे सम्मको समयमा कुनै पनि बेला आएर आफ्नो सिर्जना बाचन गर्न सक्नुहुनेछ । आफ्नो उपयुक्त समय अगावै सुरक्षित गर्न अनुरोध गर्दछौ ।
वाचन गर्ने कविता, तपाइको सर्म्पर्क फोन नम्बर -कारणवस सर्म्पर्क गर्नु परेमा) र सम्भव भएमा फोटो साथै पत्राचारको ठेगाना पठाउनु पर्नेछ ।
प्रतियोगिताको लागि कतै प्रकाशित नभएको नयाँ कविता हुनु पर्दछ । आफ्नै पर्ूव प्रकाशित कविता भएमा अप्रतियोगीको रुपमा बाचन गर्न सक्नुहुनेछ । ब्यक्तिको चरित्र हत्या गर्ने प्रकारको हुनु हुदैन ।
पुरस्कारको घोषणा पछि ठाँउ र परिस्थती हेरी विश्वासिलो हुलाक मार्फ पठाइ दिनेछौ । संयोग मिलेमा काठमाण्डोमा हुन गइरहेको साहित्यिक समारोहमा प्रदान गरिने छ ।
हाम्रो योजना सहभागि सबैलाई सहभागिताको पनि प्रमाण-पत्र प्रदान गर्ने हो । त्यसैले सहभागि तपाइले आफ्नो पूरा पत्राचार ठेगाना पठाउनु पर्नेछ ।
सवै वेभक्याम्पले राम्रो संग काम गर्छ भन्ने छैन त्यसैले वाचन गर्ने दिन भन्दा अघिल्लो दिन नै वा केही दिन अगाडि नै परिक्षण गर्नु आवश्यक छ । तपाइले चहानु भएमा आज देखि नै परिक्षणको लागि इमेल [email protected] तयारी रुपमा उपलब्ध छ ।
विश्वका ३ मुलुकमा गोप्य रुपले रहने छन् । नतिजा संगै वहाहरुलाई चिन्नुहुनेछ । एक मूल्याङ्कन कर्ताले अर्कोलाई समेत चिन्ने छैन्न ।
अनलाइनमा बाचन गर्न तपाइ संग १. हेडफोन चाहिन्छ, २. वेभ क्यामेरा चाहिन्छ । वैकल्पिक रुपमा टेलिफोन सर्म्पर्क चाहिन्छ ।
त्यस दिन सबै स्रष्टाहरु वेभ क्यामेरा सहित आउने भएकोले तपाइलाई पनि वेभ क्यामेरा सहित आउन प्रोत्साहन गर्र्छौ तर कारणबस त्यो सम्भव नभएमा हेडफोन मात्र चलाएर पनि सहभागिता लिइने छ । हेडफोन पनि अकस्मात विग्रिएको खण्डमा हामी तपाइलाई फोन नम्बर उपलब्ध गराउने छौ त्यसबाट प्रत्येक्ष सहभागि बन्न सक्नुहुनेछ ।
कविता जतिसक्दो चाँडो पठाउनु राम्रो हुनेछ । कविताको साथमा पूरा नाम, इमेल, फोन, पत्राचार र सम्भव भएमा फोटो पठाउनु पर्नेछ । प्रतियोगिताकै दिन बढि ट्राफिक हुन सक्छ, वेभक्यामले काम नगर्न सक्छ भन्नको खातिर पहिल्य नै प्राप्तहोस भन्ने चाहना हो ।
तपाइले प्रिति फण्ट वा कान्तिपुर फण्टमा टाइप गरेर इमेल मार्फ पठाउनुहोस भन्ने चाहान्छौ । यदि कुनै पनि फण्टमा टाइप भएका छन भने पनि हामीलाई पठाउनुहोस हामी स्वीकार्र्छौ ।
यदि तपाइलाई नेपाली टाइप गर्न आउदैन भने रोमन अंग्रेजीमा पनि पठाउन सक्नुहुन्छ । अझ त्यो भन्दा राम्रो चाहि कागजमा लेख्ने र यो पेजलाई स्कान गरेर फोटोको रुपमा पठाउन सक्नु हुन्छ । यदि तपाइ संग स्कानर छैन भने डिजिटल क्यामेराले फोटो खिचेर फोटोको रुपमा पनि पठाउन सक्नु हुन्छ ।
विद्याकी देवी सरस्वतीको पूजा आफ्नो सिर्जना पाठ गरेर अरुलाई सुनाएर गर्छु भन्ने चाहना छ भने गजल, गीत र लघुकथा लगायतका सिर्जनाहरु जसले थोरै समय लिन्छ प्रस्तुत गर्न सक्नुहुनेछ ।
नेपाली साहित्यको लागि क्रियाशिल साहित्य मंच संग बढि सामिप्यतामा रहनु हुनेछ । विश्वमा छरिएका नेपाली स्रष्टाहरु संग साक्षात्कार बन्नुहुनेछ इत्यादी ।
सम्भवत हामीले तपाइलाई चिनिसकेका छौ नभए पनि तपाइले आफ्नो बारे कृपया थोरै जानकारी दिनुहोला हामी तपाइलाई स-सम्मान उचित सहभागिता दिनेछौ ।
यस विश्वब्यापि प्रतियोगिताको आयोजक अनलाइन नेपाली साहित्य मंच, वेलायत च्याप्टर हो भने सहयोगिहरुमा प्रवासी नेपाली साहित्य समाज, वेलायत, नेपालीसन्देस साप्ताहिक लण्डन, नेपाली टि. भि. लण्डन र प्रायोजकहरु www.realdomainhost.com र www.datingNepal.com हुन ।
दशै कसरी सुरु भयो ? कसले कहिलेदेखि मनाउन थालियो भन्ने विषयमा दशैसँगै बहस सुरु हुन्छ । सरकारले यसअघि दिने १५ दिनको विदा कटौती गरेर ४ दिनमा आइपुगेकोबाट पनि दशैको महत्व कमजोर बन्दै गएको छ । अहिले दशैलाई सबैले दशैको रुपमा मान्न पनि छोडेको अवस्था छ । कतिपयले यो चार्डलाई परिमार्जन गर्नु पर्छ भन्न थालेका छन् । खास दशै के हो ? सस्कृतिविद् सास्कृति क्रान्तिका अगुवा मोदनाथ प्रश्रितसँगको छोटो कुराकानी
कृषियुगमा रहँदादेखि नै दशैं पर्व मनाउँने गरेको इतिहास र परम्परा पाईन्छ । पहिला दसैँ चैत महिनामा मनाउँने चलन थियो । त्यो रुखो मौसम भएकाले त्यति उत्तम भएन । त्यसैले दसैँ पर्वलाई असोज महिनामा सारेको हो भन्ने पौराणिक इतिहास पाइन्छ ।
दशमी संस्कृत शब्द हो । त्यही दशमीबाट दशै भयो । विजयादशमी भनेपछि विजय जोडिन्छ, विजय भनेको जित हो । त्रेता युगमा रामले लंकामा विजय प्राप्त गरे । पछि पृथ्वी नारायण शाहको दिग्बिजय पनि जोडियो । तर यसको प्रारम्भ नत मैशासुरलाई मारेको कारणबाट हो, न त रावणलाई नत पृथ्वी नारायणको दिग्विजयको कारणले नै आरम्भ भएको हो । यो त पहिलेदेखि नै चलेको चलन हो । यसको प्रारम्भ भएको नेपालबाटै हो । अरु देशबाट होइन । दशै चैतबाट सहजताका लागि सारिएको हो ।
दक्षिण एसियाको सिन्धु उपत्यका र गंगा मैदान कृषिका निम्ति शानदार भूमि रहिआएको छ । त्यसले पनि यो मौसम र दशैंबीचको सम्बन्ध अन्योन्याश्रित बन्दै आएको छ । असोज–कात्तिकमा सबैले बालि भित्र्याई सकेका हुन्छन् । यो मौसममा बालि भित्र्याएपछि सबै फुर्स्दिला हुने भएकाले आफन्त (छोरी,चेली, दाईभाई, इष्टमित्र) सबैसँग भेटघाट गर्न र मौसमका हिसावले पनि उपयुक्त भएकाले यो चाड स्थापित भएको हो । गाई, भैसी ब्याउने, फलफुल पाउँने मौसम पनि शरद ऋतु नै भएकाले दशैं पर्वका लागि यो भन्दा उपयुक्त मौसम वन्दै आएको छ । दक्षिण एसियाको सिन्धु उपत्यका र गंगा मैदान कृषिका निम्ति शानदार भूमि रहिआएको छ । त्यसले पनि यो मौसम र दसैँबीचको सम्बन्ध अन्योन्याश्रित बन्दै आएको छ ।
यसका धार्मिक र साँस्कृतिक पक्ष फरक–फरक छन् । तर, दशैं सबैको साझा बनेको छ । यहाँ एउटा संस्कृतिलाई अर्को संस्कृतिले तान्न सक्ने परम्परा छ । त्यसले पनि साँस्कृतिक पर्वहरु उल्लासपूर्ण रुपमा मनाउने गरिन्छ । एक जातिको संस्कृति अर्को जातिसँग अन्तरसम्वन्धित हुन जान्छन् । उदाहरणका रुपमा अर्घाखाँचीको पाली गाउँमा अहिले मुसलमानले हिन्दुहरुले जसरी नै दसैँ मान्ने गरेका छन् । यसरी हेर्दा पनि हाम्रा धेरै चाडहरु विस्तारै साझा चाड बन्न थालेका छन् ।