०४६ पछि आफ्नै खर्चमा उच्च शिक्षा अध्ययन गर्न गएकाहरूमध्ये फर्कनेको संख्या एकदम कम छ । ०४६ अघि छात्रवृत्तिमा पढ्न गएकामध्ये उतै हराउनेको संख्या एकदम कम हुन्थ्यो । करिबकरिब त्यस्तै स्थिति छ, ०४६ पछि फर्कने विद्यार्थीहरूको । यीमध्ये पछिल्लो पुस्ता उतै जन्मे, हुर्के, बढे । पछिल्लो पुस्तालाई नेपाल गरिब, पिछडिएको विपन्न मुलुकजस्तै लाग्छ । पछिल्लो एक दशकमा स्काइप, भाइबर, फेसटाइमजस्ता व्यक्तिगत सञ्चारका माध्यम विकसित भएकाले नेपालमा रहेका आफ्ना बाजेबज्यैसँग कुरा गर्दागर्दा नेपालीसम्म बोल्न सक्छन् । तर, नेपाली संस्कृति धेरैलाई अनौठो लाग्ने भएको छ । यिनीहरूमध्ये धेरै कम मात्र नेपाल फर्कन तयार छन् । यिनीहरू जहाँ–जुन विधामा काम गर्दै छन्, त्यहाँ राम्रै पहिचान बनाएका छन् । चिकित्साशास्त्र, इन्जिनियरिङ, अर्थशास्त्र, अन्तरिक्ष विज्ञानजस्ता विधामा उनीहरूको अन्तर्राष्ट्रिय ख्याति समाचार बन्दा प्रवासी नेपालीलाई भन्दा नेपालमा दु:खजिलो गरेका नेपालीमा बढी खुसी छाउँछ ।
