शाके संवत 1970 तदअनुसार वि.सं 1847 मा अमरसिंह थापाको नेतृत्वमा आएका गोर्खाली फौजद्वारा तत्कालिन डोटेली राजा दीप शाही परास्त भएपछि मात्र शक्तिशाली डोटी राज्य बृहत नेपालको एक अङ्ग बन्न पुग्यो। नेपाल एकीकरणको क्रममा पश्चिम तर्फको विशाल जुम्ला राज्य टुक्रिएर खडा भएका बाइसे राज्यहरूमा प्राय:धेरैले गोर्खालीहरूको आश्रित राज्यको रूपमा रहन स्वीकारे। फलत: ती राज्यहरूलाई नेपालको एक अधिनस्थ राज्यको रूपमा अर्थात रजौटाको रूपमा मान्यता दिइयो। जस अन्तर्गत दुल्लुका उत्तिम शाही दर्नाका रुद्र शाही र बाजुराका दुगुर सिंह आदि पर्दछन्। तर डोटेली रैका राजा दीप शाहीले गोर्खालीहरूको अधिनस्थ स्वीकार गर्न चाहेन। तसर्थ गोर्खालीहरूले वाह्य कुमाउँ राज्यसँग मित्रता कायम गरी डोटी राज्य माथि विजय प्राप्त गर्न सकेका थिए। युद्धमा पराजयको कारण दीप शाही भारतको सिंगाही पसेकाले शरणमा आएका उनका भाई विष्णु शाहीलाई गोर्खालीको रजौटा बनाइयो। विष्णु शाही पछि उनका जेष्ठ पुत्र पहाडी शाही रजौटा भएका थिए। रजौटा डोटेली साहेव भनिने पदम विक्रम शाहका माइला पुत्र वर्ष 79 का विष्णु शाहीदेखि निम्न पुर्ख्यौली जेष्ठ पुत्रहरू रजौटाका रूपमा रही आएका थिए। विष्णु शाही,पहाडी शाही,बलदेव शाही,सुरजंग शाह, शमसेर बहादुर शाह,पदम विक्रम शाह,मोहन विक्रम शाह। यस प्रकार वि सं 2018 मा "राज्य रजौटा" ऐन जारी भएपछि यहाँको रजौटा समाप्त हुन गएको थियो। तत्कालीन अन्तिम रजौटाका रूपमा मोहन बिक्रम शाह थिए। वि सं 2018 देखि रजौटा प्रथाको अन्त भएपनि राजपुर स्थित शाह खलकमा पुख्यौली जेष्ठ पत्रलाई आदरपूर्वक सम्मान दिइनुका साथै बडा दशैंमा घरपरिवारका साथै खलकका बाल बयोबृद्ध सवैले उनका हातबाट टिका ग्रहण गर्ने र उनले पनि पारिवारिक तथा खलकको रितिरिवाजको परिधिमा रहनुपर्ने र जस्को अनुशरण नगरेमा खलक तथा परिवारले सम्मान नदिने प्रचलन अद्याबधि छँदैछ। अन्य राज्य सरह गोर्खालीको अधिनस्य सहजै स्वीकार नगर्नु,जसलाई परास्त गर्न बाह्य मुलुक कुमाउसँग सन्धी गर्नु जस्ता वास्तविकताहरूबाट प्रभावित भएर परास्त डोटेली शासकबाट पुन: बिद्रोह हुनसक्ने आशंका आदि कारणहरूले नै गोर्खालीहरूले शक्ति केन्द्रको रूपमा हालको नगर क्षेत्र स्थित सिलगढी क्षेत्रलाई छनौट गरी डोटी मोहडा गौडाको स्थापना साथै हजार पल्टन रहने व्यवस्था गरिएको थियो भन्ने जनसाधारण वास्तविकताको नजिक रहेको छ। यस प्रकार मध्यकालको उत्तरार्द्ध अर्थात नेपाल एकिकरण पूर्व डोटी राज्यको राजधानी,गोर्खालीबाट परास्त भएपछि अर्थात नेपाल एकीकरण पछि गोर्खालीहरूको शक्ति संचय तथा प्रशासकीय केन्द्रको रूपमा डोटी मोहडा गौडाको केन्द्र,वि सं 2018 मा नेपाल अधिराज्यको राजनीतिक विभाजन अनुरूप डोटी जिल्लाको सदरमुकाम र वि सं 2038 मा सुदूर-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको विकास केन्द्रद्वारा प्रतिष्ठित हुँदै आएको हालको नगरक्षेत्रले वि सं 2038 मा नै नगरमा प्रवेश गर्ने शुभ अवसर प्राप्त गरेको थियो।