इ.सं. १९५३ अर्थात वि.सं. २००९ भन्दा पूर्व धेरै हिमाल आरोहीहरूले सगरमाथा चढ्न कोशिश गरेका थिए। तर असफल मात्र भए। अन्तमा दुर्इ आरोहीहरू इड्मोन्ड हिलारी, न्यूजीलायाण्ड र तेन्जिङ नोरगे शेर्पा नेपाल सगरमाथाको शिखरमा पुग्न सफल भए। दुर्इ वीर हिमाल आरोहीहरू विश्व चर्चित हुनु भएकोले विश्वमा अपरिचित नेपाल पनि चर्चित हुन थाल्यो। विश्वमा उच्च शिखर भएको झेमोलुङमा अथवा सगरमाथाको कारण धेरै विदेशीहरूले मुक्त कण्ठले प्रचार प्रसार गर्दछन्।
नेपाल एउटा स्वतन्त्र गणतन्त्रात्म राष्ट्र हो। यो अमेरिकाको अर्कान्सास राज्य भन्दा केही ठूलो छ नेपालको भौगोलिक विभिन्नता यस्को विशेषता हो। सात राष्ट्र वर्मा, थाईल्याण्ड, भीयतनाम, लाओस, कम्पुचीया (पूर्व कम्बोडिया) संघीय राष्ट्र मलेशिया र सिंगापुर दक्षिण पूर्वी एशियामा पर्दछन्। जसलाई छोटकरीमा आसियान पनि भन्दछन्। आसियान राष्ट्रहरूमा घना बस्ती छ। घना जङ्गल छन्। जहाँ १५० मिलियन अर्थात १५ करोड जनसंख्या बसोबास गर्दछन् भने एशियाको पूर्वीभागमा २ अरब भन्दा बढी बुद्ध धर्मावलम्बी बसोबास गर्छन्।
कुनै बेला भारतको भू-भाग मानिने आधुनिक म्यानमार -वर्मा) पनि आसियन राष्ट्रहरूको एक सदस्य हो। जुन राष्ट्रलाई भारतले इ.सि. १९४८ अर्थात २००५ मा स्वतन्त्रता प्रदान गरेको थियो।वर्मालाई सुनौलो राष्ट्र पनि भनिन्छ। बर्माको अधिक धानखेतीले गर्दा सुनौलो राष्ट्र भनिएको हो। छानामा सुनको जलप लगाएका पेगोडा डिजाईनका बुद्ध मन्दिरहरू र पहेला लुगामा सज्जीएका बौद्धभिक्षुहरूले बर्मालाई शोभा दिईरहेका छन्। धार्मिक राजधानी शहर रङगुनमा एकहजार भन्दा बढी प्यागोडा स्वरुपमा निर्माण गरिएका बुद्धमन्दिरहरूले रङगुनको इज्जत र प्रतिष्ठा बढाएका छन्।
आसियानको अर्को राष्ट्र हो थाईल्याण्ड (श्याम)। जुन राष्ट्रमा कुनै पनि विदेशीले आजसम्म शासन गर्ने मौका पाएनन्। नेपाल जस्तै सदा स्वतन्त्र राष्ट्रको भूमिकामा रहिरहेको हो श्याम। अतएव, थाईल्याण्डलाई स्वतन्त्र भूमि पनि भन्दछन्। इन्डोचीनका ३ राष्ट्रहरू कम्पुचीया, लाओस र भीयतनाम पर्दछन्। दक्षिण पूर्वी एशियाको इन्डोचीनमा धेरै तापक्रम हुँदा त्यहाँ धेरै वर्षात हुने भएकोले वर्षको २ खेती गरिन्छ।
आठसय वर्ष पहिले आदिम शहर कम्पुचीयाको एङकोरको सम्पूर्ण मन्दिरहरू नष्ट गरिएका थिए। उक्त पुरानो शहरलाई हाल वनजङ्गलले निलेको अर्थात घना जङ्गलले ढाकेको छ। सयौं वर्षसम्म एङ्कोर शहरमा के भयो भनेर विश्वलाई थाहा भएन। त्यसपछि फ्रेञ्चहरूले केही जङ्गल सफा गर्दा शहरका मठमन्दिरहरू नष्ट भएको पत्ता लाग्यो। अहिले उक्त पुरातत्व महत्व भएको शहरको वरिपरि सिंचाईको व्यवस्था गरिएको छ। कम्पुचीयाको एङ्कोर जस्तै अन्य शहर पनि अनुसन्धानको पखाईमा रहेका छन्। तर त्यहाँको जङ्गल घना भएकोले अनुसन्धान गर्न गाह्रो छ। किनभने नदीनालाका गोहीहरू, सिंहहरू, पाटेबाघहरू र चितुवाहरू शिकारको खोजीमा यताउता डुलिरहेका हुन्छन्।
एक हजार वर्ष पहिले विहारको नालान्दा बुद्ध धर्मको ठूलो केन्द्र मानिन्थ्यो। बौद्ध धर्मका मठमन्दिर विहार, विद्यालय एवं पुस्तकालय जलाउनु र नष्ट गर्नु भन्दा केही समय अगाडिसम्म सातौं शताब्दीको पूर्वार्धमा चिनीया विद्वान पर्यटक हुएनत्साङ ५ वर्ष सम्म नालान्दमा बसेर बुद्ध धर्मको अध्ययन गरेका थिए। जहाँ १० हजार भिक्षुहरू आवासीय विद्यार्थीकारूपमा थिए।
एशिया महादेशको पूर्व र सुदूर पूर्वमा बुद्ध धर्मको फैलावट क्षेत्र ठूलो छ। यस धर्मले एशियाको आधा जनसंख्यालाई ओगोटेको छ। म्यानमार (बर्मा) को बारे माथि भनिए अनुसार बुद्ध धर्म ग्रहण गर्नेहरूको देश हो। आदर्श समाज २०७४ फागुन १९ गते शनिबारको दिन प्रकाशित समाचारमा नेपालमा पर्यटनको ठूलो संम्भावित शीर्षकमा भनिएको छ। नेपालका लागि म्यानमार (बर्मा) का राजदूत थिरीपेन्चीमु तुतनामलिनले बुद्धको जन्मस्थल नेपालमा धार्मिक पर्यटनको ठूलो सम्भावना रहेको बताएका छन्।
नेपालले विम्स्टेक बैठकमा समेत बुद्धिष्ट सर्किटको कुरा उठाएको छ। राजदूत लिनले भनेका छन्, बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनीलाई केन्द्र बनाएर भारतका विभिन्न शहर र भूटान, थाईल्याण्ड साथै म्यानमारलाई पनि जोडिने पर्यटकीय मार्ग नै बुद्धिस्ट सर्किट हो।
सराङकोट धार्मिक एवं पर्यटन क्षेत्र विकास समितिले गत महिना श्रीमद् भागवत् विराट ज्ञान महायज्ञ लगाएको उद्देश्य पनि विशाल बुद्ध मन्दिर निर्माण सहित विशाल शिव मन्दिरको पूर्णता गर्नु हो। त्यस पवित्र महायज्ञमा शुभकामना मन्तव्य दिनु हुँदै नव निर्वाचित संस्कृति तथा पर्यटन मन्त्री माननीय मन्त्री श्री रविन्द्र अधिकारीले धार्मिक पर्यटकहरूको आगमनमा भौतिक पूर्वाधार निर्माण गर्न सक्दो सहयोग गर्ने वचनबद्धता गर्नु भएकोले सराङकोटको विकास र समृद्धिको लागि पर्यटन मन्त्रीको जिम्मेवारी पूरा गर्न पर्यटकीय स्थल सराङकोटमा धार्मिक पर्यटकहरू भित्र्याएर विकासमा पूर्ण सहयोग गरी जनताको भावना तथा आकांक्षलाई पूरा गर्न सहयोगको अपेक्षा हाम्रो चाहना हो।
यो लेखमा विम्स्टेकको महत्व बारे संक्षिप्त वर्ण गर्दा सराङकोटको गुरुयोजना अनुरुप वुद्धमन्दिरको निर्माण हुने र निकट भविष्यमा निर्माणाधीन अन्नपूर्ण केवलकार (प्रा.)लि. ले गर्दा बौद्धधर्मावलम्बीहरूको घुइचो लाग्न सक्ने सम्भावनाको आधारमा विश्व चर्चित पर्यटन स्थलमा विम्स्टेक अवधारणा अनुसार आर.डि.लामा विष्टले प्रस्तुत गरेको बौद्ध मन्दिर निर्माण गर्नुपर्छ भन्ने स्थानीय जनताको आग्रह रहेको छ। भगवान सिर्द्धार्थ गौतमको जन्मूभूमि लुम्बिनीबाट विम्स्टेकको सर्किट प्रारम्भ हुने हुँदा सराङकोटमा धार्मिक पर्यटकहरूको घुइचो हुने विश्वास सबैले व्यक्त गरेका छन्।
चार दिनसम्म मनाइने छठ पर्व आइतबारवाट शुरु भएको छ । आइतबार पहिलो दिन बर्तालु महिला वा पुरुषले स्नान गरी चोखो हुने यस विधिलाई ‘नहायखाय’ भनिन्छ । दोस्रो दिन ‘खरना’। तेस्रो षष्ठीका दिन नदी वा तलाउमा अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य र चौंथो दिन बिहानै उदाउँदो सूर्यलाई…
राज्यले जनतालाई सुरक्षा दिन सक्दैन भने सम्भवत त्यो राष्ट्र असफल हुन्छ। सुरक्षा दिनको लागि कानूनी राज्यको आवश्यकता पर्छ, कानूनी राज्य भनेको लोकतान्त्रिक राज्य व्यवस्था हो। ताना शाहको हुकुमी शासन हुन्छ भने लोकतन्त्रमा कानूनी राज्य भएको मानिन्छ। विगत केहि समय यताको अध्ययन गर्दा…
हिजो राजनैतिक अस्थिरताको बहाना देखाउँदै विभिन्न खाले सरकारहरुले बजेटमा छुट्याइएको विकास खर्च गर्न नसकेको भनेर राजनैतिक दलहरुले भन्दै आएका थिए। जति खर्च हुन्थ्यो आषाढको अन्तिम हप्तामा मात्र हुने गरेकोले नेपालको विकास आषाढे विकास भनेर भन्ने गरिन्छ। सरकारी संयन्त्रको खर्च गर्न सक्ने क्षमता…
पोखरा, २५ कात्तिक। अघिल्लो बर्षको असोज महिनामा पोखरा बागलुङ सडकखण्डमा पर्ने जीरो किलोमिटरमा रहेको योगेन्द्रमान शेरचनको शालिकसहित चोकको आइल्याण्ड हटाइयो । शालिक…
हेमजा,२५ कात्तिक ।कास्की आदर्श सेवा समाज युर्एइको आयोजना तथा नेपाल रेडक्रस सोसाइटी हेमजा उपशाखाको सह-आयोजनामा आइतवार हेमजामा सम्पन्न रक्तदान कार्यक्रममा २७…
पोखरा, २५ कात्तिक । फूलैफूलको पर्व तिहारमा अन्य सिजनभन्दा बढी फूलको कारोबार हुन्छ। पोखरामा यस वर्ष पनि झण्डै साढे २ करोड रुपैयाँको…
लमजुङ, २५ कात्तिक। नेपाली कांग्रेस लमजुङका जिल्ला नेता प्रकाशबाबु तिवारीको हृदयघातका कारण निधन भएको छ । ५४ वषिर्य तिवारीको उपचारका क्रममा…
गलेश्वर, २५ कात्तिक। विसं २०७२ को विनाशकारी महाभूकम्पले काठमाडौँको कोटेश्वरमा आफू बस्दै आएको घर भत्किएपछि गाउँ फर्किएका म्याग्दीका एक युवा कृषिमार्फत…
पोखरा, २५ कात्तिक। पोखराको सहारा क्लवद्धारा संचालित सहारा एकेडेमीको सहयोगार्थ यस बर्षको देउसी भैलोबाट ५ लाख १० हजार ७ सय…
लेखनाथ, २५ कात्तिक। अघौ सामाजिक सेवा संस्थाको दोस्रो साधारण सभा शनिवार सम्पन्न भएको छ। पोखरा २६ र २७ मा स्थायी…
आदर्श समाज राष्ट्रिय दैनिकको यस क्षेत्रमा आफ्नो छुट्टै पहिचान छ। यस क्षेत्रमा यो एक सर्वाधिक पढिने पत्रिका भएको छ। 'समुन्नतिका लागि स्वतन्त्र पत्रकारिता’ नाराका साथ अघि बढेको यस पत्रिकाले नारा अनुसार व्यवहारमा पनि स्वतन्त्र रहेर पत्रकारिताको धर्म निर्वाह गरिरहेको छ। आदर्श समाज राष्ट्रिय दैनिक २०५३ साल वैशाख १ गते पाक्षिक… पुरा पढाै
१.राष्ट्रपति विद्या भण्डारी दोस्रो कार्यकालका लागि राष्ट्रपति निर्वाचित भएकी छन्। एमाले र माओवादी केन्द्रको वाम गठबन्धनले उनलाई उम्मेदवार बनाएको थियो भने काङ्ग्रेसले उनको विरोधमा कुमारी लक्ष्मी राईलाई प्रत्याशी बनाएको थियो। उनको दोस्रो कार्यकाल प्रारम्भ पनि भएको छ। पहिलो कार्यकालले खारिएकी उनको दोस्रो कार्यकाल अरु राम्रो हुने अपेक्षा गरिएको छ।
२. उनी विद्यार्थी अवस्थादेखि नै राजनीतिमा लागेकी थिइन्। उनको नाम त्यसबेला चम्क्यो, जब उनले आफ्ना पति सांसद मदन भण्डारीको मोटर दुर्घटनामा निधन भएपछि खालि भएको निर्वाचन क्षेत्रमा उम्मेदवारीका लागि मनोनयन पत्र दाखिल गरिन्। त्यो उनको खुल्ला राजनीतिमा मैदानमा उत्रेको शुरुआत थियो।
३. त्यो निर्वाचनमा उनले नेपाली काङ्ग्रेसका शीर्ष नेता कृष्णप्रसाद भट्टराईलाई पराजित गरेकी थिइन्। उनको त्यो विजय देश विदेशमा चर्चित रह्यो। त्यस बेलादेखि उनी निरन्तर अघि बढिरहेकी छिन्। उनी पार्टीको चुनावमा पनि एकपछि अर्को खुड्किलो चढ्दै पार्टीको उपाध्यक्ष समेत बनेकी थिइन्। उनी रक्षामन्त्री पनि भएकी छिन्। कुनै पनि महिला रक्षामन्त्री भएको त्यो पहिलो पटक हो।
४. एकपछि अर्को रिर्कर्ड राख्दै अघि बढ्ने क्रममा पहिलो महिला राष्ट्रपति पनि भइन्। त्यही बेला सवोर्च्च अदालतको प्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्की भएकी थिइन् भने प्रतिनिधि सभाको सभामुख ओमसरी र्घर्ती भएकी थिइन्। देशको शीर्ष तीन पदमा तीन जना महिला आसीन हुनु अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रकै लागि चर्चाको विषय भएको थियो।
५. उनको पहिलो कार्यकाल सामान्य अवस्थामा बित्दै थियो। तर पछि उनले सरकारले सिफारिस गरि पठाएको राष्ट्रिय सभाको गठन विधिको विधेयक दुर्इ महिनासम्म प्रमाणीकरण नगरी त्यसै राखेपछि, त्यो विवादको विषय भयो। त्यसले गर्दा एकातिर राष्ट्रिय सभाको चुनाव ढिलो हुन गयो भने अकोर्तिर सत्ता हस्तान्तरण कार्यले पनि लामो समय लियो।
६. त्यस्तै उनको अर्को विवादास्पद काम भनेको देउवा सरकारले सफारिस गरेको राष्ट्रिय सभाका तीन जना सदस्यहरुलाई तुरुन्त मनोनित नगरी राख्नु हो। उनले तुरुन्त मनोनित नगरी राखेकीले ओली सरकारले ती तीन जना सदस्यहरु फेर्ने अवसर पायो। राष्ट्रपतिका ती कार्यहरु दूरगामी महत्वका छन् र नजिरका रुपमा रहने सम्भावना छ।
७. उनका तीनै विवादास्पद कारणहरुले गर्दा काङ्ग्रेसले उनको विरोधमा प्रत्याशी खडा गरेको प्रष्ट पारेको छ। राष्ट्रपतिले सामान्यतया सरकारलाई सघाउ पुर्‍याउने हो। सरकारलाई बाधा अवरोध पुर्‍याए भने त्यसले अनावश्यक विवाद निम्त्याउँछ। राष्ट्रपति विवादास्पद बन्नु हुँदैन। विवाददेखि पर रहनु त्यसको विशेषता हो। राष्ट्रपति जति विवाददेखि पर रहन्छ उति त्यसको सफलता निहित हुन्छ। विद्या भण्डारीको यो दोस्रो कार्यकाल भएकोले आगामी उनको कार्यकाल विवाद रहित किसिमले निष्कलङ्क रुपमा बित्नु पर्दछ। हामी उनको सफलताको कामना गर्दछौँ।
१. नेपालीहरुको सबभन्दा ठूला चाड दशैं र तिहार दुवै सकिएको छ। दशैं र तिहार चाडमा मस्त साथ रमाइरहेका नेपालीहरु विस्तारै आ-आफ्नो काममा फर्केका छन्। सरकारी कार्यालयहरुमा हाकिमहरुको उपस्थिति बाक्लै गरी देखिन थालेको छ भने राजनीति गर्ने नेताहरु जिल्लाबाट काठमाडौं जाने क्रम जारी…
१. कार्तिक २४/२५ गते नेपालको राजनीतिक इतिहासमा एक यस्तो दिवस हो, जसले नेपालको राजनीतिका शिखर व्यक्तित्व सुवर्णशम्सेरलाई स्मरण गराउँछ। नेता सुवर्णशम्सेरको कलकत्तामा २०३४ साल कार्तिक २४ गते निधन भएको थियो भने २५ गते अन्तिम दाहसंस्कार गरिएको थियो। २. फेरि कार्तिक २४ गते…
१. रमाइलो एवम् लोकप्रिय तिहार पर्वको दुर्इ दिन बितेको छ। यी दुर्इ दिनमा नेपालीहरुको काग र कुकुरको पूजा गरेर प्राणीहरुप्रतिको आफ्नो माया, ममता र सम्मान देखाएका छन् भने अब गाई पूजा र स्वयं मान्छे पूजाको दिन आउँदैछन्। आज धनधान्यका देवी लक्ष्मीको पूजा…
पोखरा, २५ कात्तिक। अघिल्लो बर्षको असोज महिनामा पोखरा बागलुङ सडकखण्डमा पर्ने जीरो किलोमिटरमा रहेको योगेन्द्रमान शेरचनको शालिकसहित चोकको आइल्याण्ड हटाइयो । शालिक…
हेमजा,२५ कात्तिक ।कास्की आदर्श सेवा समाज युर्एइको आयोजना तथा नेपाल रेडक्रस सोसाइटी हेमजा उपशाखाको सह-आयोजनामा आइतवार हेमजामा सम्पन्न रक्तदान कार्यक्रममा २७…
पोखरा, २५ कात्तिक । फूलैफूलको पर्व तिहारमा अन्य सिजनभन्दा बढी फूलको कारोबार हुन्छ। पोखरामा यस वर्ष पनि झण्डै साढे २ करोड रुपैयाँको…
लमजुङ, २५ कात्तिक। नेपाली कांग्रेस लमजुङका जिल्ला नेता प्रकाशबाबु तिवारीको हृदयघातका कारण निधन भएको छ । ५४ वषिर्य तिवारीको उपचारका क्रममा…
गलेश्वर, २५ कात्तिक। विसं २०७२ को विनाशकारी महाभूकम्पले काठमाडौँको कोटेश्वरमा आफू बस्दै आएको घर भत्किएपछि गाउँ फर्किएका म्याग्दीका एक युवा कृषिमार्फत…
पोखरा, २५ कात्तिक। पोखराको सहारा क्लवद्धारा संचालित सहारा एकेडेमीको सहयोगार्थ यस बर्षको देउसी भैलोबाट ५ लाख १० हजार ७ सय…
लेखनाथ, २५ कात्तिक। अघौ सामाजिक सेवा संस्थाको दोस्रो साधारण सभा शनिवार सम्पन्न भएको छ। पोखरा २६ र २७ मा स्थायी…
आदर्श समाज राष्ट्रिय दैनिकको यस क्षेत्रमा आफ्नो छुट्टै पहिचान छ। यस क्षेत्रमा यो एक सर्वाधिक पढिने पत्रिका भएको छ। 'समुन्नतिका लागि स्वतन्त्र पत्रकारिता’ नाराका साथ अघि बढेको यस पत्रिकाले नारा अनुसार व्यवहारमा पनि स्वतन्त्र रहेर पत्रकारिताको धर्म निर्वाह गरिरहेको छ। आदर्श समाज राष्ट्रिय दैनिक २०५३ साल वैशाख १ गते पाक्षिक… पुरा पढाै