विद्यमान निरंकुश पञ्चायती व्यवस्थाका विरुद्ध दलहरुको आवाज बुलन्द हँुदै जाँदा तत्कालीन राजा वीरेन्द्रले आफ्नै बाबुले थालेको व्यवस्थाका विरुद्ध जनमत संग्रहको घोषणा गरे । विक्रम संवत २०३६ साल बैशाख २० गते भएको जनमत संग्रहले जेष्ठ १० गते सुधारिएको पञ्चायती व्यवस्थाका रुपमा पञ्चायती व्यवस्थाकै निरन्तरता गरायो । तर यो व्यवस्था १० बर्ष समेत टिक्न सकेन । २०४६÷४७ सालको पहिलो जनआन्दोलनको बलमा २९ बर्षे निरकुंश पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य बहुदलीय प्रजातन्त्रको घोषणा २०४६ साल चैत २६ गते भयो । तर यो परिवर्तनका बारे जुन रुपमा जति सुन्दर देखिएको राजनीतिक दलहरुले व्याख्या गरेपनि सारमा निक्कै गम्भीर र कहालीलाग्दा देखिए ।
