सम्पूर्ण पश्चिमी युरोप र पूर्वी युरोपको रुससम्म पनि समाजवादी आन्दोलन फैलियो तर आन्दोलनको स्वरूप विभिन्न मुलुकमा विभिन्न प्रकारको थियो। मुख्यतः प्रजातान्त्रिक पद्धतिद्वारा क्रमिक गतिले समाजवादका लक्ष्य हासिल गर्ने दिशामा नै त्यो आन्दोलन चलिरहेको थियो। तर लेनिनलाई त्यस्तो पद्धतिबाट समाजवाद कायम हुनसक्छ भन्ने कुरामा विश्वास भएन।
