पंजावमा दुई तीन समूह थिए । म बिहार समुहसित संलग्न थिएँ । र, बनारसमन स्कूलमै हुँदा सर्वप्रथम पक्रिएँ । पछि म छोडिएँ किनकि म ज्यादै सानो उमेरको थिएँ, र मजिस्टेटले विश्वासै गरेनन् कि यति सानो लडाकाले त्यत्रो ठूलो लुट र डकैती गरेको होस् । त्यसपछि म कम्युनिष्ट आन्दोलनमा लागेँ र बनारसान त्यसको विद्यार्थी संगठनको सानो केन्द्र खाले, जसमा देबकान्त बरुवा र राजेश्वर राव पनि थिए । म त्यो संगठनको सचिव थिए र हामीहरू कम्युनिष्ट पार्टी बन्ने परीक्षणकालमा जस्तै थियौँ । जब ट्रोस्टस्कीको पक्षमा म थिएँ–मलाई बिरक्त लाग्न थाल्यो र स्वराज आन्दोलनकाताका म गान्धीजी तर्फ विस्तारै खिचिदै गएँ ।
