काठमाडौं । अमेरिकाका सर्वाधिक धनाढ्य व्यवसायी डोनाल्ड ट्रम्पले सन् २०१६ मा अमेरिकी राष्ट्रपतिमा चुनाव जितेपछि संसारभर त्यसले ठूलो तरङ्ग ल्याएको थियो । विश्वका धेरै मुलुकमा सत्ताको प्रमुख पदमा उद्योगी व्यवसायीले चुनाव जितेको र प्रमुख पद सम्हालेका उदाहरण प्रशस्तै छन् । नेपालमा आसन्न प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभाको चुनावको मुखमा गत साता नेपालका खर्बपति उद्योगी विनोद चौधरी नेपाली काङ्ग्रेसमा प्रवेश गरेको खबरले पनि नेपाली राजनीतिक वृत्तलाई केही तरङ्गित बनाइदिएको छ ।
२०६४ सालको संविधानसभा चुनावमा एमालेका तर्फबाट समानुपातिक सभासद् रहिसकेका चौधरी १० वर्षपछि नेपाली काङ्ग्रेसको मधेशी क्लष्टरबाट समानुपातिक सूचीमा छन् । चौधरी आसन्न प्रतिनिधि सभा चुनावमा सांसद बन्ने पक्काजस्तै छ । काङ्ग्रेस सभापति एवम् प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले सार्वजनिक रूपमै पत्र लेखेर उद्योगी चौधरीलाई पार्टी प्रवेश गरेकोमा धन्यवाद दिँदै मुलुकको आर्थिक रूपान्तरणका लागि नेतृत्व गरिदिन आग्रह पनि गरे । देउवाले पठाएको सार्वजनिक पत्रको जवाफ फर्काउँदै चौधरीले पनि सभापति देउवाबाट गरिएको आह्वानले आफू उत्साहित भएको बताए ।
नेपालको नयाँ उचाइको आर्थिक विकासमा आफ्नो क्षमताले भ्याएसम्म योगदान गर्न उत्साह मिलेको भन्दै चौधरीले भने, ‘आजको विश्वमा लोकतान्त्रिक शासन पद्धति र खुलाबजार अर्थतन्त्र विवादरहित विषय हुन् । यही बाटोमार्फत विश्वले आर्थिक समृद्धि प्राप्त गर्न सम्भव भएको छ भने नेपाल अपवाद बन्न सक्दैन ।’
चौधरीजस्तै आगामी निर्वाचनमा प्रायः सबैजसो पार्टीबाट दुवै निर्वाचनमा प्रत्यक्ष र समानुपातिक सूचीमा रहेका उद्योगी व्यवसायीको सहभागिता तीन दर्जनभन्दा बढी रहेको छ । साना, मझौला उद्यममा सहभागीदेखि म्यानपावर, निर्माण व्यवसाय, उद्योग कलकारखाना र ठूला व्यवसायमा संलग्न उद्योगीहरू विभिन्न दलबाट चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन् । यसले नेपालको निजीक्षेत्र पनि राजनीतिप्रति आकर्षित हुँदै गएको देखाएको छ ।
समानुपातिक सूचीमा व्यवसायीहरू आनन्दराज मुल्मी, सूर्यबहादुर केसी, बहादुर सिंह लामा, उमेश श्रेष्ठ, जीपछिरिङ लामा, देवीप्रसाद भट्टचनलगायत उद्योगी व्यवसायी नेपाली काङ्ग्रेसको समावेश भएका छन् । यस्तै, नेकपा एमालेबाट मोतीलाल दुगड, सोनाम ग्याल्जेन शेर्पा, राप्रपाबाट उद्धव पौडेल, राजपाबाट नरमाया ढकाललगायत उद्योगी व्यवसायी आगामी प्रतिनिधि सभाका लागि समानुपातिक सूचीमा समावेश छन् । प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभामा प्रत्यक्ष रूपमा चुनाव लडिरहेका उद्योगी व्यवसायीको सङ्ख्या पनि धेरै रहेको छ ।
बङ्गलादेशको संसद्मा ४० प्रतिशत सांसद उद्योगी व्यवसायी रहेको भन्दै नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घका पूर्वअध्यक्ष चण्डीराज ढकालले नेपालमा पनि उद्योगीहरू राज्यको नीति निर्माणको तहमा पुग्नु सकारात्मक रहेको बताउँछन् ।
देशको आर्थिक समृद्धिका लागि चाहिने आधारभूत विषयवस्तु, व्यवस्थापनको अनुभव र अर्थतन्त्रको ज्ञान व्यवसायीसँग हुने भएकाले राजनीतिमा उद्योगी व्यवसायीको सहभागिता महŒवपूर्ण हुने ढकालले बताए । उनले भने, ‘उद्योगी व्यवसायीले भ्रष्टाचार नगर्ने, कुशल व्यवस्थापनको ज्ञान हुने, अर्थतन्त्रका आयामहरूको जानकारी र देश विकासका लागि आवश्यक क्षेत्र पहिचान गर्न सक्ने भएकाले देशको समृद्धिका लागि राजनीतिमा व्यवसायीको संलग्नता महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।’ राजनीतिमा प्रवेश गरेका साथीहरूको भूमिका हेरेर आगामी दिनमा आफू पनि राजनीतिमा संलग्न हुन सक्ने उनले बताए ।
नेपालको आर्थिक विकासमा यसै क्षेत्रसँग सम्बन्धित रहेका व्यवसायीहरू राजनीतिक क्षेत्रमा लागेर नीतिनियम बनाउने र कार्यान्वयन गर्ने ठाउँमा पुग्नु सकारात्मक रहेको नेपाल उद्योग परिसङ्घका अध्यक्ष हरिभक्त शर्माले बताए । अन्तरराष्ट्रिय अभ्यासलाई हेर्ने हो भने विषय विज्ञका रूपमा देशका ठूला र अनुभवी उद्योगी व्यवसायीलाई सरकारले नै संसद्देखि सरकारसम्म स्थान दिने गरेको उनले बताए । तर, आफ्नो स्वार्थका लागि राजनीतिमा लाग्ने व्यवसायीले देशको आर्थिक विकासमा सहयोग गर्न नसक्ने शर्माको भनाइ छ । उनले भने, ‘कोही बाध्यताले, कोही रहरले र कोही साँच्चै परिवर्तनको चाहना बोकेर उद्योगी व्यवसायी राजनीतिमा प्रवेश गरेका छन्, राजनीतिलाई उद्योगका रूपमा भन्दा सेवा र विकासको माध्यम बनाउन सके यसले देशको आर्थिक विकासमा सहयोग नै पुग्छ ।’