"जप्नलाई त हामी तीन 'स' अर्थात् संवाद, सहमति र सहकार्यको माला जपिरहेका छौं । तर, यथार्थमा हामी कोही पनि त्यस अनुरुपको आचरण गर्न तयार छैनौं । साँच्चै भन्ने हो हामी अहिले कालो बादलमा चाँदीको घेरा समेत हराएको अवस्थामा दिशाविहीन भएर रुमलिरहेका छौं ।"
तीन 'स' अर्थात् संवाद, सहमति र सहकार्य । केही वर्ष यता मुलुकको राजनीतिक वृत्तमा सबैभन्दा बढी जपिएको माला भएको छ । सानादेखि ठूला भनाउँदा राजनीतिक दलका नेतादेखि कार्यकतासम्म जो कोही पनि यही माला जप्दै भन्छन् मुलुकका लागि अहिले खाँचो भनेकै संवाद, सहमति र सहकार्यको हो । राजनीति गर्ने गराउनेहरुले त भन्ने भैहाले, नागरिक समाज र गैससका खेतालाहरु पनि यही रट लगाइरहेका छन् । एजेन्डा सेट गर्ने विचार निर्माताहरु हुन् या तिनीहरुका हलाकारा सञ्चारकर्मीहरु , तीन स नै जपिरहेका हुन्छन् ।
यतिका महत्वपूर्ण भए पनि यथार्थमा तीन स प्रति प्रायशः इमान्दार पाइदैनन् । साँच्चै भन्ने हो भने सार्वजनिक भूमिकामा रहेकाहरु नै यसप्रति इमान्दार नभएर जनता जस्तै आआफ्नो किसिमले ब्याख्या गरिरहेका छन् । जस्तो कि हरेक राजनीतिक दल जनताकै कुरा गर्छन्, तर यथार्थमा कुन चाँहि जनता हो, त्यसको ब्याख्या गर्दैनन् । यहाँ पछिल्लो पटक तीन स लाई पनि जनताजस्तै अमूक बनाइएको छ ।
अहिले मुलुकको प्रमुख कार्य भनेको संविधान निर्माण हो । र, यसैका लागि आवश्यक छ तीन स । सबैको बोलीमा तीन स को लोली पनि मिलेकै छ । तर, साँचो मानेमा संवाद नै सुरु भएको छैन । संवादको नाममा या त आफ्नो अडान राख्ने काम भएको छ या त संवादको कोरा अभिनय भैरहेको छ । सहमतिको कुरा, संवाद गरेको भए पो सहमति हुन्थ्यो । सबैका आआफ्ना बटमलाइन छन्, राजनीतिक रोडम्याप छन् । अनि, त्यसमा अर्को आइदेओस् भन्ने अपेक्षा छन् । जब राजनीतिक सिद्धान्त, विचार र दल नै फरक छन् भने जो कोही पनि आफ्ना सबै सोच र कोण नै छोडेर अर्काको रोडम्यापमा आउने कुरै हुदैन । हुदैन भनेर नै त संवाद चाहिएको हो सहमति बनाउनलाई । सहमति बनेपछि हुने हो सहकार्य त । वास्तविक संवादको चरणमा नै प्रवेश नभएको अवस्थामा मुलुकमा नयाँ संविधान आउने कुरा ढाँटको पैंचो खाइपत्याउनु भनेझैं स्थिति छ यतिबेला ।
मुलुकका ठूला दलहरुको अन्तर पार्टी तीन स त ठूलो कुरा भयो, त्यसैले यसमा जटिलताहरु आउनु अस्वभाविक पनि हैन । तर, आफ्नै पार्टीभित्रको तीन स पनि ज्यादै दयनीय स्थितिमा देखिन्छ । ठूला हुन् या साना, वाममन्थी हुन् या दक्षिणपन्थी, नयाँ हुन् या पुराना यतिबेला मुलुकका हरेक पार्टीको आन्तरिक तीन स नाजुक मोडमा उभिएको छ ।
कांग्रेसमा सुशील कोइराला र शेरबहादुर देउवा खेमा मात्र हैन, स्याउस्याउती उपखेमा पनि छन् । साँचो मानेमा ती खेमा, उपखेमाबीच न संवाद छ, न सहमति, न सहकार्य नै । केही हुन्छ भने स्वार्थहरुको मिलन र सम्वोधन । यदि स्वार्थ पूरा भयो भने सबै हुन्छ, भएन भने केही नै हुदैन । पछिल्लो पटक केन्द्रीय समितिमा मनोनित गर्दा देउवाको ४० प्रतिसत हिस्सा सम्वोधन नहुँदा एक किसिमको समस्या देखिएको छ त्यो पार्टीमा । तर, त्यो असन्तुष्टिले खासै माने नराख्ने देखेपछि मात्र सुशीलले यो चाल चलेका हुन् । मानौ उनीहरु पार्टीका नेता हैनन्, सतरञ्जका खेलाडी हुन् । हिसावकिताव गरेर चाल चल्नु र एकले अर्कालाई माथ दिनु उनीहरुको मुख्य कर्म हो ।
प्रश्न कांग्रेसको मात्र हैन, मुलुकको दोस्रो ठूलो दल एमालेभित्रको तीन स पनि पेचिलो बन्दैगएको छ । पार्टीको सर्वोच्च निकाय केन्द्रीय समितिको बैठक टारेको धेरै भयो । बैठकले पोलिटब्युरो र स्थायी समिति चयन गर्नुपर्ने हुन्छ । त्यसका लागि दुबै खेमाको हिसावकिताव मिलाउनै धेरै समय लाग्यो । महाधिवेसनले एकपटक केन्द्रीय समिति सदस्य भएकाले मात्र पोलिटब्युरो सदस्य हुन पाउँने प्रावधान पारित गर्यो । संस्थापन भन्छ, यो प्रावधान बैकल्पिक केन्द्रीय सदस्यका लागि पनि हो, अर्को पक्ष भन्छ, यो पूर्ण सदस्यका लागि मात्र हो । बैकल्पिकको व्यवस्थाले संस्थापनलाई फाइदा हुन्छ, पूर्ण सदस्यको कुरा गर्दा अर्को पक्षलाई । त्यही आआफ्नो फाइदाका लागि महाधिवेसनको निर्णयसमेत आआफ्नो किसिमको व्याख्यामा परेको छ । सुनिदैछ, भर्खरै संस्थापनले आफ्नो अंकगणित मिलाएर विधान छाप्यो, अर्को पक्षले त्यसलाई ठाडै अस्वीकार गर्यो । खै त एमाले भित्र तीन स को अभ्यास ? यदि संवादको स्थिति बन्थ्यो र सहमति हुन्थ्यो भने यस्तो कुरा नै निस्कदैनथ्यो । यस्तो असमझदारीले पार्टीको आन्तरिक लोकतन्त्र मात्र कमजोर हुने हैन कि यो बढ्दै जाँदा पार्टीमा विग्रह र फुट पनि आउन सक्छ । बहुमतले पेल्ने र अल्पमतले निहु मात्र खोज्ने हो भने एमाले फेरि फुटको दुर्घटनामा नपर्ला भन्न सकिन्न । २०५६ सालमा एमाले यही प्रवृतिका कारण फुट्यो जसको मूल्य एमालेले त कति चुकायो कुनि ?, त्यो त उनीहरु नै जानुन् तर मुलुकले भने भारी मूल्य चुकाएको छ । त्यसको आँकलन इतिहासमै गर्नुपर्ने हुन्छ ।
मुलुकको तेस्रो ठूलो पार्टी एमाओवादी त तीन स को अभाव फुट्यो नै । भनिन्छ, फुटेर बनेका एमाओवादी र ड्यास माओवादी पनि फेरि अर्को फुटको संघारमा पुगेका छन् । एमाओवादीमा अध्यक्ष दाहाल र नेता भट्टराई खेमामा प्रष्टसँग कित्ताकाट छ । पार्टीका उपाध्यक्ष पोष्ट बहादुर बोगटीको मृत्युशोकमा पार्टी नफुटाउने कसम खाएकाले अहिले युद्धविराम जारी छ । ड्यास माओवादीमा महासचिव बादल र सचिव विप्लवबीच पानी बाराबारकै स्थिति छ । यो पानी बाराबार तीन स मा अनुदित हुनेभन्दा पनि पार्टी फुटाउने दिशातिर उन्मुख छ । यी दुईको जुँगाको लडाईमा पार्टी अध्यक्ष वैद्य चेपुवामा परेका छन् ।
साना पार्टीहरुको कुरा गर्दा, मधेसवादी पार्टीहरुको मात्र हैन, जातिवादी पार्टीहरुको हालत पनि उस्तै छ । पूर्व पञ्चहरुका पार्टीको अवस्था त झन् के कुरा भयो र ? यी पार्टीहरुमा तीन स अर्थात् सम्वाद, सहमति र सहकार्यको त कुनै गुञ्जायस नै छैन । यी त केही नेताहरुका स्वार्थ या महत्वाकांक्षाका झण्डावाल पिपल छहारी मात्र हुन् ।
प्रश्न राजनीतिक दलहरुको मात्र हैन, नागरिक समाज र अनेक कलेबरका गैरसरकारी संघ संस्थाहरुको पनि हो । नाममा जे भने पनि काममा उनीहरु राजनीतिक पार्टीका भगिनी संस्था नै हुन् । यस अर्थमा पनि उनीहरुमा माउ पार्टीको रोग सर्लक्कै सर्नु अस्वभाविक हैन ।
आखिर किन यस्तो भैरहेको छ त मुलुकमा ? भन्नलाई त सजिलै भनिन्छ, सतीले सरापेको देशमा यस्तै हुन्छ । तर, यसो भनेर मात्र धर पाइने अवस्था छैन, मिहीनरुपमा उत्तरहरु खोज्न जरुरी छ । उत्तरका लागि अध्ययन अनुसन्धान हुदै गर्लान् तर सम्भावित तीनवटा कारण भने सजिलै अनुमान गर्न सकिने अवस्था बन्दैछ । पहिलो त, हामीमा लोकतान्त्रिक संस्कार नै छैन र हामी त्यसका लागि तयार पनि छैनौ । लोकतन्त्रमा जुनसुकै तहमा भए पनि बहुमतको निर्णय र अल्पमतको सम्मान हुन्छ । तर, हाम्रोमा बहुमतको हैकम र अल्पमतको निहुँ खोजाइ मात्र छ । दोस्रो, हामीमा प्राविधिक अध्यक्ष, सभापति नामका नेता भए पनि राजनेता नै छैनन् । उनीहरु न सपना देख्छन्, न सपनालाई यथार्थमा परिणत गर्ने रोडम्याप नै कोर्न सक्छन् । ल्याकत नै नभएपछि नेताबाट हुने काम भनेको समस्या समाधान गर्नेभन्दा पन्छाउने र अर्काको भागमा पारेर उसले गर्दा यस्तो भयो भनेर आफ्ना जनताका सामु पानीमाथिको ओभानो हुने मात्र हो । तेस्रो, हाम्रो मुलुकमा कोही पनि जनता हुन तयार छैन । जो कोही हाकाहाकी होस् या लुकाएर पार्टीका कार्यकर्ता बन्नुपर्ने केही रहर, केही वाध्यता छ । यस कोणबाट हेर्दा, जनता नै नभएको मुलुकमा नेता कुनै कुरै भएन ।
कारण अरु पनि होलान्, मूल कारण मुखमा तीन स, बगलीमा म भएरै यसो भएको हो । हामी यसका लागि अरु कति वर्ष अभिषप्त बनाइने हौं, त्यसको पनि कुनै टुंगो छैन । साँच्चै भने हो, कालो बादलमा चाँदीको घेरा हराएको अवस्था हो यो । हामी समस्याहरको सागरमा दिशाविहीन डुंगाको यात्रामा छौं । तर कोही पनि त्यो स्वीकार गर्न तयार छैन । यही नै मुलुक र मुलुकबासीका लागि दुर्भाग्यको विषय बनेको छ । आगे त के कुरा भो र, उनीहरु नै जानुन् ।
(वरिष्ठ सञ्चारकर्मी डा. भट्टराई पछिल्लो समय एभेन्युज टेलिभिजनका एडिटर इन चिफ थिए । सम्प्रति उनी काठमाडौं विश्वविद्यालय, नेपाल र इन्टरनेशनल अमेरिकन युनिभर्सिटी लसएन्जलस, क्यालिफोर्नियाको सम्बन्धनमा किंग्स कलेजमा आमसञ्चार विषय प्राध्यापन गर्छन् । चोटिलो विश्लेषण गर्न रुचाउने उनी प्रेस चौतारी डट कमका लागि नेपाल सन्दर्भ स्तम्भ सम्प्रेष्ण गर्छन् । )
पहिलो नेपाल अमेरिकन बिजनेश कन्फ्रेन्स एन्ड एक्स्पो न्युयोर्क सहरमा सम्पन्न भएको छ । न्युयोर्कस्थित महावाणिज्यदुतावास कार्यालयको सहयोगमा दि नेप्लिज अमेरिकन फाउन्डेशन-द नेप्लिज अमेरिकन फेस्टिभलले एक्सपोको आयोजना गरेको हो ।	
सुपर हिट नेपाली चलचित्र “वोवी” न्यूयोर्कमा प्रर्दशन हुने भएको छ । चलचित्र आगामी अक्टोबर ७ तारिख न्यूयोर्कको कुईन्सस्थित गुल्सन टेरेसमा विहान ११ र दिउँसो २ः३० बजे दुई शो प्रदर्शन हुनेछ ।	
न्यूयोर्कमा दोस्रो आदिवासी चलचित्र महोत्सव भव्य रुपमा सम्पन्न भएको छ । नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ अमेरिका, (फिप्ना) द्धारा आयोजित उक्त महोत्सव गत सेप्टेम्बर १५ र १६ तारिख अमेरिकाको न्यूयोर्कमा सम्पन्न भएको हो ।	
नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ अमेरिका, (फिप्ना) को आयोजनामा सम्पन्न हुन लागेको दोस्रो आदिवासी चलचित्र महोत्सव र निफ अवार्ड २०१८ को सम्पूर्ण तयारी पूरा भएको जनाएको छ । संस्थाले न्यूयोर्कमा पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरी उक्त जानकारी दिएको हो ।	
नेवाः गुठी, न्यूयोर्कको अध्यक्षमा निर्मल प्रधान निर्विरोध निर्वाचित भएका छन् । गुठीको यहि सेप्टेम्बर ९ मा न्यूयोर्कको ज्याक्सन हाईटमा सम्पन्न भएको अधिवेशनले प्रधानको नेतृत्वमा सर्वसम्मत नयाँ नेतृत्व चयन गरेको हो ।	
गुणराजको संयोजकत्वमा “निर्वतमान अध्यक्ष गौतम दाहाल माथि लागेका आरोपको” बारेमा छानविन गरि प्रतिवेदन दिन समिति नै कार्यसमितिले बनाएको थियो । ६ महिना पछि बुझाइएको प्रतिवेदनले गौतम दाहालले वदमासी गरेका हुन वा होइन भन्ने नै स्पष्ट पार्न सकेन ।	
अमेरिका भ्रमणमा रहेका सूचना, सञ्चार र अधिकार क्षेत्रमा क्रियाशील अभियन्ताहरुको सहभागितामा अमेरिकाको एटलान्टामा अन्तरसंवाद कार्यक्रम सम्पन्न भएकोछ । कार्यक्रम एटलान्टाको क्लेरमोन्ट रोडमा अवस्थित हिमालयन स्पाईस रेष्टुरेन्टमा सम्पन्न भएको हो ।	
अमेरिका भ्रमणमा रहेको सूचना, सञ्चार र अधिकार क्षेत्रमा क्रियाशील विज्ञहरुको सहभागितामा अमेरिकाको एटलान्टामा एक अन्तरसंवाद कार्यक्रमको आयोजना हुने भएकोछ । कार्यक्रम एटलान्टामा अवस्थित हिमालयन स्पाईस रेष्टुरेन्टमा बेलुका ७ः३० बाट सञ्चालन हुनेछ ।	
आगामी फेब्रुवरी १७ तारिख शनिबार अमेरिकाको जर्जिया राज्यमा “मेलोडी नाईट विथ् थ्रिलिङ डान्स पर्फर्मेन्स” नामक सांस्कृतिक कार्यक्रमको आयोजना हुने भएकोछ । जोग प्रोडक्सनले आयोजना गर्न लागेको उक्त कार्यक्रम जर्जियाको क्लार्कस्टनस्थित काठमाण्डु किचेन एण्ड ग्रीलमा सम्पन्न हुन लागेको हो ।	
आगामी साता सम्पन्न हुन लागेको प्रथम् उत्तर अमेरिका तामाङ सम्मेलनको पुर्वाद्धमा लक्यान लामाले अध्यक्ष पदको लागि उम्मेद्वारी घोषणा गरेकाछन् । तामाङ सोसाईटी अफ अमेरिकाका पुर्व महासचिव समेत रहेका लामा उत्तर अमेरिका तामाङ सम्मेलनको लागि गठित तदर्थ समितिका सदस्य सचिव हुन् ।	
किरात राई सोसाईटी अफ अमेरिकाले हरेक बर्ष आयोजना गर्दै आएको सांस्कृतिक कार्यक्रम “सुम्निमा साँझ”को ९ औं संस्करण गत डिसेम्बर २४ तारिख न्यूयोर्ककमा भव्य रुपमा सम्पन्न भएको छ । मंसीरे पुर्णिमा (उधौंली) को अवसर पारेर सन् २००८ सालदेखि नियमित रुपमा आयोजना हुँदै आएको “सुम्निमा साँझ” न्यूयोर्कमा स्थापित एवं लोकप्रिय सांगीतिक कार्यक्रमको रुपमा परिचित कार्यक्रम हो ।	
तमु परिवार न्यूयोर्कले डिसेम्बर १७ तारिख न्यूयोर्कमा भव्य रुपले तमु ल्होछार-२०७४ मनायो । न्यूयोर्कको कुईन्स, ज्याक्सन हाईट्सस्थित बेलोजिनो हलमा सम्पन्न उक्त कार्यक्रम नेपाली महावाणिज्य दूतावास न्यूयोर्कका महावाणिज्यदूत मधु कुमार मरासिनीको प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन्न भएको हो ।	
किरात याक्थुङ चुम्लुङ अमेरिकाले आयोजना गरेको 'चुम्लुङ नाईट-२०१७' भव्य रुपमा सम्पन्न भएको छ । प्रथम नेपाली तारा दिपक लिम्बुको एकल गायनको साथ सम्पन्न उक्त सांगीतिक कार्यक्रम गत डिसेम्बर ९ तारिख न्यूयोर्कको कुईन्सस्थित गुल्सन टेरेसमा आयोजना भएको हो ।	
किरात याक्थुङ चुम्लुङ अमेरिकाको आयोजनामा आगामी डिसेम्बर ९ तारिख न्यूयोर्कमा “चुम्लुङ नाईट-२०१७” नामक सांगीतिक कार्यक्रम हुने भएको छ । कार्यक्रममा प्रथम नेपाली तारा दीपक लिम्बुको एकल गायन र अन्य विविध् सांस्कृतिक कार्यक्रम रहने आयोजक बताएकोछ । लिम्बु विगत २ महिनादेखि आफ्नो सांगीतिक कार्यक्रमको सिलसिलामा अमेरिकामा रहदै आएकाछन् ।	
तिहारको अवसर पारेर न्यूयोर्क सिटी कम्पट्रोलर स्कट स्ट्रिङगरले नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ अमेरिका, (फिप्ना)लाई सम्मान गरेको छ । गत अक्टोबर २५ तारिख न्यूयोर्कको कुईन्सस्थित एल्मर्हस्ट अडिटोरियममा आयोजित एक कार्यक्रममा फिप्नालाई उक्त सम्मान प्रदान गरिएको हो ।	
प्रसन्न पौंडेल निर्देशित नेपाली चलचित्र कमलेको बिहेले न्यूयोर्कमा भव्य रेड कार्पेट शो गरेको छ । चलचित्रको गत सेप्टेम्बर १७ तारिख न्यूयोर्कको कुईन्सस्थित गुल्सन टेरेसमा प्रिमियर शो सम्पन्न गरेको हो । यसअघि चलचित्रको बेलायत र हङकङमा बिशेष प्रर्दशन भएको थियो । नेपालमा भने चलचित्र आगामी मंसीरमा लाग्नेछ ।	
गत साउन २७ गते नेपालको सुनसरीमा गएको विनासकारी बाढीमा परेर ज्यान जोगाउन सफल सानुमाया राईको सहयोगार्थ न्यूयोर्कमा चलचित्र “यारी” को बिशेष प्रर्दशन गरिने भएको छ । स्थानिय बुढीखोलाको बाढीले करिब १० किलोमिटर बगाउँदा पनि आफ्नो ज्यान जोगाउन सफल राईको उपचारार्थ सहयोग रकम जुटाउने उद्देश्यले चलचित्रको प्रर्दशन गर्न लागिएको हो । चलचित्र यहि सेप्टेम्बर १६ तारिख न्यूयोर्कको कुईन्स, ज्याक्सन हाईटस्मा अवस्थित शेर्पा किदुगको भवनमा दिनको १ देखि ३ बजेसम्म प्रर्दशन गरिनेछ ।	
नेपाली ब्रायन एडमको उपनामले परिचित ख्याती प्राप्त रक–पप स्टार सबिन राईले आगामी सेप्टेम्बर १५ तारिख न्यूयोर्कमा लाईभ कन्सर्ट गर्ने भएकाछन् । गायक राईसँगै चर्चित गायक शिब परियार र इन्डियन आईडल फस्ट रनर (सिजन ३) उपबिजेता अमित पलले उक्त मेगा कन्सर्टमा कार्यक्रम प्रस्तुत गर्ने भएकाछन् । गायक सबिन राई सेप्टेम्बर १२ तारिख न्यूयोर्क आईपुग्दैछन् भने परियार र पल सांगीतिक कार्यक्रमको सिलसिलामा अमेरिकामै रहेकाछन् ।	
गैर आवासीय नेपाल संघ (एनआरएनए) राष्ट्रिय समन्वय परिषद् अमेरिकाको अध्यक्षमा डा. केशव पौडेल पुन: निर्वाचित भएका छन् । यसअघि पौडेल सन २०१५ मा पनि उनी अध्यक्षमा निर्वाचित भएका थिए । पौडेलले उनका निकतम प्रतिस्पर्धी रविना थापालाई पराजित गर्दै दोस्रो कार्यकालको लागि निर्वाचित भएका हुन् । उनले चार हजार २ सय २९ मत प्राप्त गरेका थिए भने थापाले तीन हजार ८५ मत प्राप्त गरेकी हुन् ।	
अमेरिकाको न्यूयोर्कमा आयोजित "आदिवासी चलचित्र महोत्सव-२०१७" बिभिन्न ११ बिधामा चलचित्रका कलाकार र प्राविधिकहरुलाई अवार्ड प्रदान गर्दै सम्पन्न भएको छ । नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ, अमेरिका (फिप्ना) ले पहिलो चोटी आयोजना गरेको उक्त महोत्सव अगस्त २५ देखि २७ तारिखसम्म न्यूयोर्कमा सम्पन्न भएको थियो ।