स्वतंत्रता आंदोलनमा गांधीजीको आगमन भन्दा पहिले नै पञ्जाबमा ब्रिटिश शासनका खिलाफ संघर्ष आरम्भ भइ सकेको थियो । अंग्रेजहरूका खिलाफ यो संघर्ष सुधारवादी आन्दोलनोको रूपमि प्रकट भइरहेको थियो । सबै भन्दा पहिले आत्म अनुशासन र स्वशासनमा विश्वास गर्ने नामधारी सम्प्रदायले संघर्षको बिगुल फुके । त्यसपछी लाला लाजपतरायले स्वतन्त्रता संग्राममा अग्रणी भूमिका निभाए । चाहे देशमा होस् या विदेशमा, पञ्जाब स्वतन्त्रता संग्रामको हर मोर्चामि अगाडि रहयो । देशको आजादी पछी पञ्जाबलाई विभाजनको सामना गर्नु पर्यो जसले गर्दा ठुलो संख्यामा रक्तपात तथा विस्थापन भयो । विस्थापितहरूलाई पुनर्वासका साथै राज्यलाई नयाँ ढङ्गले संगठित गर्नु पर्ने चुनौती थियो ।