सल्यान — कृष्ण आधारभुत विद्यालय खहरेखोलामा तीन शिक्षकको दरबन्दी छ । विद्यालयमा २० जना मात्र विद्यार्थी छन । गंगा प्रावि अम्रामा १६ जना विद्यार्थी छन् । यी दुई मात्र नभई जिल्लाका अधिकांश आधारभूत विद्यालयमा विद्यार्थी संख्या प्रत्येक वर्ष घट्दै गएको छ ।
शिक्षकहरू नियमित विद्यालयमा उपस्थित नहुनु, सामुदायिक विद्यालयमा शिक्षाको गुणस्तर कमजोर हुनु, अभिभावकहरूले आफ्ना बालबालिकाको पढाइप्रति रुचि नराख्नुलगायतका कारण बालबालिका घट्दै गएको त्रिभुवन जनता मावि च्युराका अध्यक्ष हरिलाल विष्टले बताए । उनका अनुसार गत वर्ष कक्षा १ देखि ५ सम्ममा ६० जना विद्यार्थी थिए । अहिले २० भन्दा बढी विद्यार्थी नियमित आउँदैनन् । विद्यार्थी संख्या घट्दै गएकाले पठनपाठनसमेत लथालिंग बन्दै गएको उनले स्विकारे । शिक्षकको राजनीतिमा बढी रुचि हुनु, पठनपाठनमा ध्यान नदिनुलगायतका कारण पढाइ खस्कँदै गएको देवस्थलका गुञ्जमान बुढाले बताए ।
सामुदायिक जिद्यालयमा विद्यार्थी बढाउन अंग्रेजी माध्यमबाट पढाइ सञ्चालन गर्न जरुरी रहेको अभिभावक बताउँछन् । एक शिक्षक बराबर पहाडी जिल्लामा ४५ जना विद्यार्थी पढाउने क्षमता भए पनि अहिले अधिकांश विद्यालयमा एक शिक्षकको भागमा ५/१० विद्यार्थी मात्र पर्ने गरेको जिल्ला शिक्षा अधिकारी देवीप्रसाद सुवेदीले बताए । विद्यार्थी संख्या घट्दै गएकाले पाँच विद्यालय समायोजन गरेको र अझै २० बढी विद्यालय समायोजन गर्ने अवस्थामा रहेका उनले जानकारी गराए । जिल्लामा २ सय ८० आधारभूत विद्यालय छन् । तीमध्ये ५० बढी विद्यालयमा विद्यार्थी संख्या धेरै कम भएको उनले बताए । हाल ५८ विद्यालय दरबन्दीविहीन छन् । शिक्षानियमावलीअनुसार २ सय २० दिन विद्यालय खुल्नुपर्ने र १ सय ९२ दिन पढाइ भएको देखिनुपर्ने उनको भनाइ छ । विद्यालयमा नियमित उपस्थित नहुने र नपढाउने शिक्षकलाई कारबाही गर्न खोज्दा राजनीतिक दबाबले सफल हुन नसकेको उनले बताए । अभिभावकले सानैदेखि बालबालिकालाई अंग्रेजी माध्यमबाट पढाउन खोजेकाले निजीमा भर्ना गर्ने गरेको उनको भनाइ छ ।
शैक्षिक अवस्था कमजोर हुन नदिन स्थानीय तहका प्रमुखसँग बसेर शिक्षाको बारेमा छलफल गरेको उनले जानकारी दिए । सामुदायिक विद्यालयले अंग्रेजी भाषा र प्राविधिक शिक्षा अध्ययनमा जोड दिनुपर्ने उनको भनाइ छ ।
काठमाडौँ — कांग्रेसबाट प्रदेशसभा सदस्य चयन हुँदा दैलेखका हिमबहादुर शाहीले ऐतिहासिक पहिलो बैठकको सञ्चालनको अवसर प्राप्त हुने सोचेकासम्म थिएनन् । तर, ६८ वर्षीय शाहीले प्रदेशसभाका ज्येष्ठ सदस्यको हैसियतमा त्यो मौका पाए ।
दैलेखको चामुण्डा बिन्द्रासैनी नगरपालिका–४ बाट ४२ वर्षदेखि निरन्तर राजनीतिमा सक्रिय शाही कांग्रेस जिल्ला सभापति, जिविस सभापति हुँदै प्रदेशसभा सदस्य भएका छन् । माघ २९ गते प्रदेशसभाको दोस्रो बैठकमा सभामुख चुनिएसँगै उनले पाएको महफ्वपूर्ण जिम्मेवारी पूरा हुनेछ । सभामुखको भूमिकामा पहिलो प्रदेशसभा सञ्चालनको अनुभूति कस्तो रह्यो त ? प्रस्तुत छ, पाका राजनीतिज्ञ शाहीसँग गरिएको कुराकानी :
निर्वाचन आयोगमा पार्टीहरूले समानुपातिक सूचीमा रहेका उम्मेदवारहरूलाई प्रदेशसभामा सिफारिस गरिसकेपछि ६ नम्बर प्रदेशमा आफू नै पाको सदस्य हुँ भन्ने थाहा पाइसकेको थिएँ । संविधानले पनि प्रदेश प्रमुखले ज्येष्ठ सदस्यलाई र, ज्येष्ठ सदस्यले अन्य बाँकीलाई शपथ खुवाउने व्यवस्था गरेको थाहा नै थियो । शपथ खुवाउने, बैठक सञ्चालन गर्ने जिम्मेवारी पाउँछु भन्ने त्यतिबेलै लागिसकेको थियो । समानुपातिक सिफारिस हुनुअघि प्रदेशसभा बैठक सञ्चालन गर्छु भन्ने सोचेको थिइनँ ।
जिल्ला विकास सभापति भएर परिषद् सञ्चालन गरेको अनुभव पनि सँगालेको थिएँ । यस पटक प्रदेशसभाको पहिलो बैठक कुशलतापूर्वक निर्वाह गरेको ठानेको छु । अरू माननीय साथीहरूले पनि बैठकपछि ‘ल बधाई छ सभामुखज्यू’ भन्दै हात मिलाउनुभो । यसले राम्ररी बैठक सञ्चालन गरेको रहेछु भन्ने महसुस गर्न सजिलो भयो । संसद् सचिवालयका कर्मचारी, राजनीतिक दल सबैको सहयोग पाएँ । पहिलो ऐतिहासिक प्रदेशसभाको बैठक सञ्चालन गर्न पाउँदा निकै हर्षित भएँ । सबैतिरबाट वाहवाही बटुल्ने मौका पाएँ । खुसी लागेको छ ।
माघ २९ गते सभामुख चुनिएसंगै तपाईंले निर्वाहको भूमिका बदलिन्छ । त्यसपछि प्रदेशसभामा तपाईंंको सक्रियता के हुन्छ ?
माघ २९ गते प्रदेशसभाको दोस्रो बैठक बोलाएको छु । त्यसै दिन सभामुख निर्वाचनको कार्यतालिका सार्वजनिक भैसकेको छ । त्यो बैठक नै मैंले सञ्चालन गर्ने अन्तिम हुनेछ । सभामुखले चुनिएपछि उनैले सञ्चालन गर्छन् । उमेरले बूढो भए पनि म निराश हुने, अल्छी गर्ने स्वभाव छैन । ४२ वर्षदेखि निरन्तर राजनीतिमा सक्रिय छु । संसदीय चुनाव दुई पटक हार्दासमेत निराश भइनँ । प्रदेशसभाको ५ वर्षे कार्यकालमा सक्रियताका साथ सदस्यका हिसाबले आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्छु । प्रदेशका कानुन निर्माणदेखि जनताका समस्या समाधान गर्न एउटा जनप्रतिनिधिका हिसाबले अहोरात्र खट्नेछु ।
ठूलो भूगोल भएको सानो प्रदेशसभा हो । अन्य प्रदेशभन्दा यहाँ कम दलको प्रतिनिधित्व छ । प्रदेशसभामा कांग्रेस प्रतिपक्षमा बस्दै छ । एमाले(माओवादी मिलेर सरकार बनाउँदै छन् । ४० सदस्यीय संसद्मा कांग्रेसको जम्मा ६ सिट छ । यस्तो अवस्थामा ६ नम्बरजस्तो विकट, गरिब प्रदेशको विकास गर्न सबै दलबीच साझा एजेन्डा बनाउन जरुरी छ । पक्षप्रतिपक्ष नभनेरै प्रदेशको समृद्धि यात्रामा होमिनुपर्ने ऐतिहासिक दायित्व छ । सभामुखले तटस्थ भएर सत्तापक्ष र प्रतिपक्षलाई मिलाएर कानुन निर्माणदेखि प्रदेशसभाले सम्पादन गर्ने कार्यहरूमा अगुवाइ गर्नुपर्छ । सभामुख तटस्थ भएन भने प्रदेशसभाले आफ्नो ‘स्प्रिड’ अगाडि बढ्न सक्दैन ।
पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले एक साताअघि पोखरामा भनेका थिए, ‘कर्मचारीका कारण राजनीतिक नेतृत्व र सरकार असफल हुने गरेका छन् । ब्युरोक्रेसीले राजनीतिक नेतृत्वलाई विस्तारै आफूजस्तै बनाउँछ र...
शाहिदुल आलम चम्पाकली २–५ ढाका सेन्ट्रल जेल किरानीगन्ज ढाका, बंगलादेश । उनीहरूले तिमीलाई लिएर गएको एक सय दिनभन्दा बढी भइसकेको छ । तिम्रो देश होस् वा मेरो देश, आजभोलि समय–परिस्थिति...
त्रिविको नियम अनुसार एउटा प्राध्यापकले सातामा कम्तीमा स्नातक तहमा १५ र स्नातकोत्तर तहमा १२ पिरियड पढाउनुपर्छ । राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्रको रिपोर्ट अनुसार त्रिविका प्राध्यापकले ६ पिरियडभन्दा...
केही दिन अघि कान्तिपुरमा ‘सेतो साईकल’ शीर्षकको सम्पादकीय पढेपछि, संसारमै सबैभन्दा बढि साईकल चढिने देश नेदरल्याण्डको मेरो साईकल अनुभवबारे केही लेख्ने जमर्को गरेको हुँ ।
सन् १९८९ मा संयक्त राष्ट्रसघंबाट पारित भएको बालअधिकार सम्बन्धी महासन्धि सन् १९९० सेप्टेम्बर १४ का दिन नेपालले अनमोदन गरेपछि नेपालमा समेत विधिवत रुपमा बालअधिकार अभियानको...
गएको आइतबार ९ (नोभेम्बर ११) मा पहिलो विश्वयुद्ध समाप्ति घोषणाको सत्वार्षिकी समारोहमा आयोजक देश फ्रान्सका राष्ट्रपति इमान्युएल माक्रोनले राष्ट्रवादको कडा आलोचना गरे । उनका अनुसार ‘देशभक्ति...
बागबजारको पेटीमा सात–आठ महिना जतिको शिशु च्यापेर एक महिला उभिएकी थिइन् । सामुन्नेमा हेलमेट लगाएका पुरुष देखिन्थे । ती महिला मसिनो स्वरमा अनुनय–विनय गर्दै थिइन्, ‘मैले डेराभाडा...
यो वेबसाइट कान्तिपुर राष्ट्रिय दैनिकको आधिकारिक न्युज पोर्टल हो । नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, सूचना प्रविधि, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई समेट्छ। पूरा पढ्नुहोस् »