मृतकका परिवारलाई क्षतिपूर्ति र घाइतेको उपचार खर्च व्यहोर्ने प्रदेश सरकारको निर्णय - अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
धनगढी — धनगढीप्रदेश सरकारले कञ्चनपुरमा भएको झडपमा शुक्रबार मृत्यु भएकाका परिवारलाई क्षतिपूर्ति दिने भएको छ । मन्त्रिपरिषद्को शनिबार आकस्मिक बैठकले मृतक सन्नी खुनाका परिवारलाई क्षतिपूर्ति र घाइतेलाई उपचार खर्च दिने निर्णय गरेको हो । क्षतिपूर्ति रकम भने खुलाएको छैन ।
मन्त्रालयमै शनिबार पत्रकार सम्मेलन गर्दै सरकारका प्रवक्तासमेत रहेका आन्तरिक मामिला तथा कानुनमन्त्री प्रकाशबहादुर शाहले कञ्चनपुरमा किशोरी बलात्कारपछि हत्यामा संलग्न दोषीलाई कारबाही र पीडितलाई न्याय दिलाउन केन्द्र र प्रदेश सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताए । उनले घटनाको अनुसन्धानमा सहयोग गर्नसमेत आग्रह गरेका छन् ।
‘प्रदेश सरकारकै आग्रहमा केन्द्र सरकारले उच्चस्तरीय छानबिन समिति पठाएको हो’ प्रवक्ता शाहले भने ‘आम नागरिकले उच्चस्तरीय छानबिन समितिलाई काम गर्ने वातावरण दिनुपर्छ ।’
कञ्चनपुरमा उत्पन्न परिस्थितिबारे छलफल गर्न सुरक्षा निकायका प्रमुखसहित शनिबार बिहान मन्त्रिपरिषद्को आकस्मिक बैठक बसेको मन्त्री शाहले बताए । कञ्चनपुरकी किशोरीको बलात्कारपछि हत्याको घटनाले हाल सबैलाई संवेदनशील बनाएको बताउँदै शाहले भने, ‘समस्या समाधानका लागि हामी केन्द्र सरकारसँग निरन्तर समन्वयमा छौं, चाँडै सबै कुरा ठीक हुन्छ ।’
कञ्चनपुर — जिल्ला प्रशासन कार्यालयले किशोरी बलात्कार र हत्याको घटनालाई लिएर चर्किएको आन्दोलन शान्त बनाउने प्रयासस्वरुप सरोकारवाला पक्षसँग छलफल गरी ४ बुँदे सहमति गराएको छ ।
सर्वदलीय र सर्वपक्षीय बैठकमा प्रहरीको गोली लागी मृत्यु भएकालाई सहिद घोषणासँगै क्षतिपूर्तिका लागि तीनै तहका सरकारसँग आग्रह गर्ने, आन्दोलनका घाइते व्यक्तिको समयमै उपचारको व्यवस्था र शारीरिक अशक्तता भएकाहरुलाई जीविकोपार्जनका लागि यथोचित व्यवस्था गर्न आग्रह गर्ने सहमति भएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी तारानाथ अधिकारीले जानकारी दिए। चार बुँदे सहमति भए पनि शुक्रबार राति ८ बजेदेखि लगाइएको कर्फ्यु भने यथावत छ। प्रशासनले अर्को निर्णय नहुँदासम्मका लागि कर्फ्यु जारी गरेको हो। लगातारको कर्फ्युका कारण जनजीवन पनि प्रभावित बनेको छ।
यसैगरी, आन्दोलनका क्रममा सरकारी र व्यक्तिगत सम्पत्तिमा पुगेको क्षति र भीड नियन्त्रण गर्न भएको दमन र गोली चलाइएको विषयमा निष्पक्ष छानबिन गरी दोषीउपर कडा कारबाहीका लागि समिति गठन गर्न सरकारसँग आग्रह गर्ने, जिल्लामा शान्ति सुव्यवस्था कायम राख्न राजनीतिक दल, नागरिक समाज, सञ्चारकर्मी, उद्यमी व्यवसायी सबै क्षेत्रबाट आवश्यक सहयोग गरी सहज वातावरण बनाइ विरोधका कार्यक्रम आजैबाट बन्द गर्न अपिल गर्ने निर्णय भएको प्रजिअ अधिकारीले बताए। शुक्रबार साँझ आन्दोलन उग्र बनेपछि प्रहरीले चलाएको गोली लागेर १ बालकको मृत्यु भएको थियो।
तिमाल क्षेत्रलाई तामाङहरुले आफूहरुको ऐतिहासिक महत्वको क्षेत्र मान्दै आएका छन् । झिंगु, रोशी र सुनकोशी नदीले छुने मध्यपहाडी बेँसी भेगमा रहेको तिमाल क्षेत्रले महत्वपूर्ण इतिहास...
सार्वजनिक ठेक्का व्यवस्थापन भन्नाले सार्वजनिक निकायले वस्तु वा सेवा लिन वा सार्वजनिक निर्माण गर्न व्यवसायीसंँग गर्ने सम्झौतालाई बुझाउँछ । व्यवसायीले काम इमानदारीपूर्वक कार्यान्वयन गरे–गरेनन्, तिनको अनुगमन...
‘मलाई चाडपर्व आयो कि दिक्क लाग्छ, केवल एउटा बोझजस्तो ।’ ‘मलाई पनि त्यस्तै लाग्छ । पहिले सानो छँदा दसैं, तिहार, तीज कहिले आउला भनेर महिना दिनदेखि औंला भाँच्थेँ,...
पछिल्लो नेपाल भ्रमणका क्रममा आयोजित एक कार्यक्रममा भारतीय कम्युनिष्ट पार्टी (माक्र्सवादी) का महासचिव सीताराम यचुरीले भनेका थिए, ‘समाजवादी संस्कृति निर्माणको कुनै कारखाना हँुदैन र छैन ।...
सनातन हिन्दु धर्मावलम्बीले वैदिक कालदेखि प्राकृतिक देवताको पूजा र आराधना गर्दै आएका छन् । छठ पर्वमा सूर्यको पूजा गरिन्छ । वैदिक साहित्य अनुसार सृष्टिको उत्पत्ति हुनुअघि सर्वत्र...
प्रदेश १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राई दुखेको गर्धन इलाज गर्न बैंकक गएका के थिए, केही दिनमै न्युयोर्क पुगेको खबर आयो । सँगै आयो–उनको अस्वाभाविक अमेरिकी...
संघ र प्रदेशबीच अधिकारको विवादबारे चर्चा–परिचर्चा सुरु भएको छ । सार्वजनिक सञ्चार माध्यम र प्रदेश तथा संघीय सरकारका मन्त्रीहरूको सार्वजनिक अभिव्यक्तिमा समेत यो विषयले प्राथमिकता पाउन...
संघीय संसदबाट मातृभाषा शिक्षाको पक्षमा विधेयक पारित भएको छ । अनिवार्य तथा निशुल्क शिक्षाको सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयकको दफा २५ मा विद्यालयले प्रदान गर्ने शिक्षणको...
केटाकेटीलाई अनुशासित बनाउन पिट्ने प्रवृत्ति घट्दो छ । तर कराउने ? प्राय: सबैले आफ्ना बच्चालाई कहिलेकाहीं कराएर गाली गर्छन् । यसले कुनै काम गर्दैन भन्ने थाहा पाउँदा–पाउँदै पनि...
यो वेबसाइट कान्तिपुर राष्ट्रिय दैनिकको आधिकारिक न्युज पोर्टल हो । नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, सूचना प्रविधि, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई समेट्छ। पूरा पढ्नुहोस् »
कञ्चनपुर — जिल्ला प्रशासन कार्यालय कञ्चनपुरले कर्फ्यू आदेश जारी गरेको छ । जिल्लामा केही दिनदेखि जारी आन्दोलन उग्र बनेपछि स्थानीय प्रशासनले बिहीबार साँझ पाँच बजेदेखि शुक्रबार बिहान पाँच बजेसम्मका लागि कर्फ्यू आदेश जारी गरेको हो । आज दिउँसो बसेको सुरक्षा समितिको बैठकले उक्त निर्णय गरेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी कुमारबहादुर खड्काले बताए ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा बसेको सुरक्षा निकायको बैठकले पूर्वमा भीमदत्त नगरपालिका-१८ को जनज्योति चोक भासी हुँदै कारागारसम्म, पश्चिममा भीमदत्त नगरपालिका-६ को त्रिपुरा युवा क्लव बनगाउँदेखि वडा नं-१५ को निंगलाशैनी स्कुलसम्म, उत्तरमा खैरानी चोक र दक्षिणमा सीप विकास केन्द्रदेखि मदन भण्डारी स्कुलसम्म कर्फ्यू लगाउने निर्णय गरेको थियो।
बलात्कारपछि हत्या गरिएकी १३ वर्षीया निर्मला पन्तको घटनामा संलग्नलाई कारवाहीको माग गर्दै जारी आन्दोलन उग्र बनेपछि कर्फ्यू आदेश जारी गरिएको हो।
१३ वर्षीया किशोरीको बलात्कारपछि हत्या प्रकरणको विरोधमा कञ्चनपुरमा भइरहेको प्रदर्शन उग्र बन्दै गएपछि जिल्ला प्रशासन कार्यालयले कर्फ्यू लगाउने निर्णय गरेको छ। बिहीबार दिउँसो बसेको सुरक्षा निकायको बैठकले उक्त निर्णय गरेको हो।
कर्फ्यू कति बजेदेखि लगाउने भन्ने यकिन भइनसकेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी कुमारबहादुर खड्काले बताए। उनका अनुसार भीमदत्त नगरपालिकाको बजार क्षेत्रमा किनमेलका लागि आएका सर्वसाधारणहरु पनि भएकाले उनीहरुलाई आफ्नो गन्तव्यसम्म पुग्न समय दिइएकोले यति नै बजे कर्फ्यु लगाउने भन्ने निर्णय हुन नसकेको हो।
उनले भने, 'कर्फ्यू बजार क्षेत्रमा लगाउन लागिएको हो। यात्रु, बटुवाहरुलाई आफ्नो बासस्थानमा त पुग्ने समय दिनु पर्‍यो भनेर हामीले ४ बजेदेखि कर्फ्यू लगाउने कि ५ बजेदेखि लगाउने भनेर निर्णय गरिसकेका छैनौं। परिस्थिति हेरेर हामी निर्णय लिन्छौं।'
प्रजिअ खड्काका अनुसार कर्फ्यू आज भीडन्त भएको क्षेत्र आसपास र भीमदत्त बजार आसपासको क्षेत्रमा लगाइने छ।
कान्तिपुरसँग टेलिफोनमा कुराकानी गर्दै प्रजिअ कुमारबहादुर खड्काले कर्फ्यू आदेश जारी नगरिसकिएको, तर सो बारे छलफल भने भइरहेको जानकारी दिएका छन्। 'हामी के गर्ने भनेर छलफल मै छौं। कर्फ्यू आदेश जारी भइसकेको छैन,' उनले भने।
साथै प्रहरीले पनि सार्वजनिक स्थानमा रहेका मानिसहरुलाई केहीबेरमा कर्फ्यू लाग्ने भन्दै आ-आफ्नो गन्तव्य तर्फ छिटो गइदिन आग्रह गर्दै हिँडेका छन्। तर, प्रशासनले औपचारिक निर्णय नगरिसकेकोले कुन-कुन स्थानमा र कति समयका लागि कर्फ्यू लगाउने यकिन भएको छैन।
घाइतेहरुको महाकाली अञ्चल अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ। घाइते भएकाहरु बारेखुल्न सकेको छैन।जिल्ला प्रशासन कार्यालय अगाडि प्रदर्शनकारी माथि प्रहरीले अश्रु ग्यास प्रहार गरेको थियो। अश्रु ग्यास सकिए पछि गोली चलाएको हो।
कञ्चनपुरको भीमदत्त नगरपालिका–२ उल्टाखामकी १३ वर्षीया किशोरीको बलात्कारपछि हत्या भएको घटनामा प्रहरीले दोषीलाई उम्काउने कोशिस गरेको भन्दै स्थानीयले तीन दिनदेखि प्रदर्शन जारी राखेका छन्।प्रदर्शनकारीहरुले ठाँउठाँउमा टायर बालेर प्रदर्शन गरिरहेका थिए।
बुधबारसम्म महेन्द्रनगर बजारमा केन्द्रित रहेको आन्दोलन बिहीबारदेखि राजमार्ग केन्द्रित भएको छ। प्रहरीले वास्तविक अपराधी लुकाउन मानसिक अवस्था ठिक नभएका व्यक्तिलाई नाटकीय ढंगले सार्वजनिक गरेको भन्दै स्थानीय आन्दोलित बनेका हुन्।
दुई दिनदेखि बन्द रहेको महेन्द्रनगर बजार तेस्रो दिन पनि बन्द छ। बिहीबार बिहानैदेखि पुर्व–पश्चिम राजमार्गको चोक चोकमा टायर बालेर यातायात अवरुद्ध पारिएको छ। बेदकोट नगरपालिकाको सुडा, लालपुर र दैजीलगायतका चोकहरुमा टायर वालेर स्थानीयले प्रदर्शन गरिरहेका छन्। यसैगरी जिल्ला प्रशसन कार्यालय अगाडि पनि उग्र प्रदर्शन भइरहेको छ।
कञ्चनपुर — महेन्द्रनगर बजारको व्यस्त चोकमा एक किशोरीको तस्बिर टाँगिएको छ, ‘हार्दिक श्रद्धाञ्जली’ लेखेर । हत्यारालाई कारबाही माग गर्दै श्रद्धाञ्जली प्रकट गर्नेको घुइँचो लागिरहेको छ ।
गत बिहीबार साथीको घरमा पढ्न गएकी किशोरी एकाएक बेपत्ता भइन् । अर्को दिन एक किलोमिटर टाढाको उखुबारीमा मृत भेटिइन् ।
बलात्कारपछि हत्या भएको भन्दै महेन्द्रनगरका स्थानीय आन्दोलित छन् । तनाव साम्य हुन सकेको छैन । ‘हाम्रो केही ठूलो र पूरा गर्नै नसकिने माग छैन,’ किशोरीका बुबाले भने, ‘छोरीको हत्यारा को हो, पहिचान गरी कडा कारबाही गरियोस् ।’ शव भेटिएपछि स्थानीयले हत्यारा पत्ता लगाउनुपर्ने भन्दै आन्दोलन थाले । तीन दिनसम्म शव अस्पतालमै रह्यो ।
पीडित परिवार र स्थानीयले अपराधी पत्ता नलागेसम्म दाहसंस्कार नगर्ने अडान लिएका थिए तर प्रहरीको दबाबमा परिवारले सोमबार दाहसंस्कार गरेका छन् ।
उनको हत्या अघिल्लो बिहीबार राति भएको प्रहरी अनुमान छ । शव शुक्रबार फेला परेको थियो । दोषीलाई कारबाही माग गर्दै महिला आन्दोलनमा उत्रिएका छन् । प्रहरीसँगको झडपमा केही घाइते भएका छन् ।
‘प्रहरीले आन्दोलनका कारण अनुसन्धानमा कठिनाइ आएको भन्दै शव उठाउन दबाब दिन थाल्यो,’ किशोरीका बुबाले भने, ‘कफ्र्यु लाग्न सक्ने चेतावनी दिएपछि शव बुझ्न सहमत भएँ ।’ एक्लै सहमति गरेको भन्दै स्थानीय रिसाएर मलामीसम्म नगएको उनको गुनासो छ ।
छोरी हराएको खबर गर्दा प्रहरीले ‘भोलि खोजौंला’ भनेर आलटाल गरेकाले परिवार थप पीडामा छ । ‘मैले छोरीको साथीको घरमा सोध्दा उल्टै मलाई घरबेटीले धम्क्याइन्, एक्लै घरभित्र जान सकिनँ,’ मृतक किशोरीकी आमाले भनिन्, ‘प्रहरीलाई सँगै गइदिन भनेको थिएँ । भोलि हेरौंला भन्दै टारे ।’
किशोरीकी आमाको घरमै चटपटे पसल छ । उनले त्यसैको कमाइले परिवारको गुजारा चलाउँदै आएकी थिइन् । घटनाको दिन उनी पसलको सामान ल्याउन सीमावर्ती वनबसा बजार गएकी थिइन् । किशोरीका बुबा पनि महेन्द्रनगर बजारमा पानीपुरी बेच्छन् । घटनाको दिन उनी उपचारका लागि भारतको इलाहाबाद गएका थिए ।
खबर सुनेकै दिन घर फर्किए । भीमदत्त नगरपालिका–२ का वडाध्यक्ष डम्बर कार्कीले किशोरीको स्मृतिमा चिल्ड्रेन पार्क बनाउने प्रतिबद्धता जनाएका छन् । पीडित परिवारलाई भने पहिला न्याय चाहिएको छ । छोरीको हत्यारा पत्ता लागे मात्र उनीप्रतिको सच्चा श्रद्धाञ्जली ठहरिने उनीहरू बताउँछन् ।
किशोरी हत्याको ८ दिन बितिसकेको छ । प्रहरीले घटना अनुसन्धान भइरहेको जनाएको छ । जिल्ला प्रहरी प्रमुख एसपी दिल्लीराज विष्टले अनुसन्धान अपराधी नजिक–नजिक पुगिसकेको बताए । ‘सीआईबीको टोलीले सूक्ष्म अनुसन्धान गरिरहेको छ । हामी अपराधीनजिक पुगिसकेका छौं,’ उनले भने ।
गत आइतबार प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) का डीएसपी अंगुर जीसीको नेतृत्वमा आएको टोलीले अनुसन्धान गरिरहेको छ । उक्त टोली अझै केही दिन यहीं रहने एसपी विष्टले बताए ।
अनुसन्धानमा संलग्न एक प्रहरी अधिकृतका अनुसार हालसम्म शंकास्पद व्यक्तिलाई झिकाएर केरकार गर्ने काम मात्र भएको छ, वास्तविक अपराधीनजिक प्रहरी अनुसन्धान पुग्नै सकेको छैन । ‘जिल्ला प्रहरी र केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोका ३ जनासमेत १० जनाको टोली अनुसन्धानमा खटिएको छ,’ उनले भने, ‘बिहीबार बिहानसम्म पनि अपराधी पत्ता लाग्न
किशोरीको बलात्कारपछि घाँटी थिचेर हत्या भएको दाबी प्रहरीको छ । पोस्टमार्टम रिपोर्ट भने आइसकेको छैन । ‘घटना कुनै एक व्यक्ति वा समूहले गरेको हो भन्ने निक्र्योल गर्न मृतकको भिसेरालगायत परीक्षणका लागि काठमाडांै पठाइएको छ । रिपोर्ट प्राप्त भएपछि धेरै कुरा खुल्नेछ,’ उनले भने । प्रदेशसभा र संघीय संसद्मा समेत अपराधीलाई तत्काल कानुनी कठघरामा ल्याई हदैसम्म सजाय गरिनुपर्ने माग उठेको थियो ।
तिमाल क्षेत्रलाई तामाङहरुले आफूहरुको ऐतिहासिक महत्वको क्षेत्र मान्दै आएका छन् । झिंगु, रोशी र सुनकोशी नदीले छुने मध्यपहाडी बेँसी भेगमा रहेको तिमाल क्षेत्रले महत्वपूर्ण इतिहास...
सार्वजनिक ठेक्का व्यवस्थापन भन्नाले सार्वजनिक निकायले वस्तु वा सेवा लिन वा सार्वजनिक निर्माण गर्न व्यवसायीसंँग गर्ने सम्झौतालाई बुझाउँछ । व्यवसायीले काम इमानदारीपूर्वक कार्यान्वयन गरे–गरेनन्, तिनको अनुगमन...
‘मलाई चाडपर्व आयो कि दिक्क लाग्छ, केवल एउटा बोझजस्तो ।’ ‘मलाई पनि त्यस्तै लाग्छ । पहिले सानो छँदा दसैं, तिहार, तीज कहिले आउला भनेर महिना दिनदेखि औंला भाँच्थेँ,...
पछिल्लो नेपाल भ्रमणका क्रममा आयोजित एक कार्यक्रममा भारतीय कम्युनिष्ट पार्टी (माक्र्सवादी) का महासचिव सीताराम यचुरीले भनेका थिए, ‘समाजवादी संस्कृति निर्माणको कुनै कारखाना हँुदैन र छैन ।...
सनातन हिन्दु धर्मावलम्बीले वैदिक कालदेखि प्राकृतिक देवताको पूजा र आराधना गर्दै आएका छन् । छठ पर्वमा सूर्यको पूजा गरिन्छ । वैदिक साहित्य अनुसार सृष्टिको उत्पत्ति हुनुअघि सर्वत्र...
प्रदेश १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राई दुखेको गर्धन इलाज गर्न बैंकक गएका के थिए, केही दिनमै न्युयोर्क पुगेको खबर आयो । सँगै आयो–उनको अस्वाभाविक अमेरिकी...
संघ र प्रदेशबीच अधिकारको विवादबारे चर्चा–परिचर्चा सुरु भएको छ । सार्वजनिक सञ्चार माध्यम र प्रदेश तथा संघीय सरकारका मन्त्रीहरूको सार्वजनिक अभिव्यक्तिमा समेत यो विषयले प्राथमिकता पाउन...
संघीय संसदबाट मातृभाषा शिक्षाको पक्षमा विधेयक पारित भएको छ । अनिवार्य तथा निशुल्क शिक्षाको सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयकको दफा २५ मा विद्यालयले प्रदान गर्ने शिक्षणको...
केटाकेटीलाई अनुशासित बनाउन पिट्ने प्रवृत्ति घट्दो छ । तर कराउने ? प्राय: सबैले आफ्ना बच्चालाई कहिलेकाहीं कराएर गाली गर्छन् । यसले कुनै काम गर्दैन भन्ने थाहा पाउँदा–पाउँदै पनि...
यो वेबसाइट कान्तिपुर राष्ट्रिय दैनिकको आधिकारिक न्युज पोर्टल हो । नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, सूचना प्रविधि, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई समेट्छ। पूरा पढ्नुहोस् »
काठमाडौँ — प्रधानमन्त्री केपी ओलीले बिमस्टेकले दक्षिण एशियाली क्षेत्रीय सहयोग संगठन (सार्क) लाई प्रतिस्थापन नगर्ने बरु एक–अर्काको सहयोगी रहेको बताएका छन् ।
उनले आफू बंगलादेश, भुटान, भारत र नेपालको उपक्षेत्रीय सहयोग प्रयासलाई समेत अगाडि बढाउने पक्षमा रहेको बताएका छन्।
प्रधानमन्त्री ओलीले बिमस्टेकको अध्यक्षको हैसियतमा दिएको उद्घाटन मन्तव्यका क्रममा यस क्षेत्रका मुलुकहरुले व्योहोरी रहेका धेरै विषयहरु उठाएका छन्। उनले यस क्षेत्रको प्राकृतिक सम्पदाको सम्पन्नता र जनसंख्याको गतिशिलतामा धेरै संभावनाहरु रहेको उल्लेख गरेका छन्। यी संभावनाहरुलाई आत्मसात गर्दै यस क्षेत्रको जनतालाई गरिबीको दलदलबाट निकाल्नु पहिलो ध्येय हुनुपर्ने समेत उल्लेख गरे।
त्यसैगरी उनले जलवायु परिवर्तनको कारण भएका प्राकृतिक प्रकोपहरुसँग जुध्नका लागि सामूहिक तयारीको आवश्यकतामा जोड दिएका छन्। उनले भनेका छन्, 'हामीले नगरेको दोषको भागीदार भइरहेका छौं, यस प्रकोपसँग जुध्नका लागि साझा तर छुट्टछुट्टै दायित्व र क्षमताको आधारमा साझा पहल जरुरी रहेको छ।'
उनले आतंकवाद र अन्तरदेशीय अपराधलाई नियन्त्रण गर्नका लागि यस क्षेत्रका राज्यहरुबीच थप बलियो एकता र सामूहिक प्रयासको आवश्यकता रहेको उल्लेख गरेका छन्।साथै प्रधानमन्त्री ओलीले व्यापार आर्थिक बृद्धिको सबैभन्दा महत्वपूर्ण भए पनि बिमस्टेक देशहरुबीच ज्यादै थोरै मात्र व्यापार भएको बताएका छन्। उनले भने, 'व्यापार, सेवा, लगानीलगायत विषयमा बिमस्टेक मुलुकहरु प्रभावकारी रुपमा अघि बढ्नु पर्दछ।'
काठमाडौँ — आगामी तीन दिनसम्म देशभरि नै सामान्य बद्ली रही धेरै स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा हुने मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । महाशाखाले तीन दिनसम्मको मौसमी पूर्वानुमान बुलेटिन जारी गर्दै बिहीबार दिउँसो हल्कादेखि मध्यम वर्षा र पश्चिम नेपाल र पूर्वी नेपालका एक–दुई स्थानमा मध्यमदेखि भारी वर्षाको सम्भावना औँल्याएको हो ।
बिहीबार राति देशका अधिकांश स्थानमा सामान्यदेखि पूर्ण बद्ली रही मध्य र पश्चिमका धेरै स्थानमा र पूर्वी नेपालका केही स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ । शुक्रबार देशभरि नै आंशिकदेखि सामान्य बद्ली रही केही स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना छ । पश्चिम नेपालको विशेष गरी तराई र चुरे भू–भागमा भारी वर्षाको पनि सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ । भदौ १६ गते शनिबार पनि देशका अधिकांश स्थानमा सामान्यदेखि पूर्ण बद्ली रही केही स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना छ ।
महाशाखाको पछिल्लो विवरणअनुसार आज सबैभन्दा बढी विराटनगरमा ११६ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । ओखलढुङ्गामा ६४, सिमरामा ५२, वीरेन्द्रनगरमा ५४ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । काठमाडौँमा २३ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । आज काठमाडौँको अधिकतम तापक्रम २९.२ र न्यूनतम तापक्रम २३.९ रहेको छ ।
तिमाल क्षेत्रलाई तामाङहरुले आफूहरुको ऐतिहासिक महत्वको क्षेत्र मान्दै आएका छन् । झिंगु, रोशी र सुनकोशी नदीले छुने मध्यपहाडी बेँसी भेगमा रहेको तिमाल क्षेत्रले महत्वपूर्ण इतिहास...
सार्वजनिक ठेक्का व्यवस्थापन भन्नाले सार्वजनिक निकायले वस्तु वा सेवा लिन वा सार्वजनिक निर्माण गर्न व्यवसायीसंँग गर्ने सम्झौतालाई बुझाउँछ । व्यवसायीले काम इमानदारीपूर्वक कार्यान्वयन गरे–गरेनन्, तिनको अनुगमन...
‘मलाई चाडपर्व आयो कि दिक्क लाग्छ, केवल एउटा बोझजस्तो ।’ ‘मलाई पनि त्यस्तै लाग्छ । पहिले सानो छँदा दसैं, तिहार, तीज कहिले आउला भनेर महिना दिनदेखि औंला भाँच्थेँ,...
पछिल्लो नेपाल भ्रमणका क्रममा आयोजित एक कार्यक्रममा भारतीय कम्युनिष्ट पार्टी (माक्र्सवादी) का महासचिव सीताराम यचुरीले भनेका थिए, ‘समाजवादी संस्कृति निर्माणको कुनै कारखाना हँुदैन र छैन ।...
सनातन हिन्दु धर्मावलम्बीले वैदिक कालदेखि प्राकृतिक देवताको पूजा र आराधना गर्दै आएका छन् । छठ पर्वमा सूर्यको पूजा गरिन्छ । वैदिक साहित्य अनुसार सृष्टिको उत्पत्ति हुनुअघि सर्वत्र...
प्रदेश १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राई दुखेको गर्धन इलाज गर्न बैंकक गएका के थिए, केही दिनमै न्युयोर्क पुगेको खबर आयो । सँगै आयो–उनको अस्वाभाविक अमेरिकी...
संघ र प्रदेशबीच अधिकारको विवादबारे चर्चा–परिचर्चा सुरु भएको छ । सार्वजनिक सञ्चार माध्यम र प्रदेश तथा संघीय सरकारका मन्त्रीहरूको सार्वजनिक अभिव्यक्तिमा समेत यो विषयले प्राथमिकता पाउन...
संघीय संसदबाट मातृभाषा शिक्षाको पक्षमा विधेयक पारित भएको छ । अनिवार्य तथा निशुल्क शिक्षाको सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयकको दफा २५ मा विद्यालयले प्रदान गर्ने शिक्षणको...
केटाकेटीलाई अनुशासित बनाउन पिट्ने प्रवृत्ति घट्दो छ । तर कराउने ? प्राय: सबैले आफ्ना बच्चालाई कहिलेकाहीं कराएर गाली गर्छन् । यसले कुनै काम गर्दैन भन्ने थाहा पाउँदा–पाउँदै पनि...
यो वेबसाइट कान्तिपुर राष्ट्रिय दैनिकको आधिकारिक न्युज पोर्टल हो । नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, सूचना प्रविधि, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई समेट्छ। पूरा पढ्नुहोस् »
विराटनगर — पर्याप्त पूर्वाधार हुदा पनि सदुपयोग नहुदा प्रदेश १ ले विकासको गति लिन सकेको छैन । प्राकृतिक स्रोतको उपयोग, औद्योगिक क्षेत्रको विकास, कृषिको आधुनिकीकरण र पर्यटन विकासमा ध्यान दिए यो प्रदेश मुलुककै नमुना बन्ने देखिएको छ । ठोस नीति बनाएर यी क्षेत्रमा लगानी गरे प्रदेशको सम्पन्नताका लागि आधार हुने सम्बद्ध क्षेत्रका जानकारले बताएका छन् ।
कृषिले उकासिएको जीवनस्तर, जातीय र सांस्कृतिक विविधता, पर्यटन जलविद्युतो प्रचुर सम्भावना, औद्योगिक विकासको सुरुवातकर्ता अनि मुलुकको आधुनिक राजनीतिको नेतृत्वकर्ता । यी अनेक विशेषता बोकेको प्रदेश नम्बर १ समृद्धिको प्रशस्त सम्भावना बोकेको क्षेत्र हो ।
सर्वोच्च शिखर सगरमाथादेखि नेपालकै सबैभन्दा होचो स्थान झापाको कचनकवलसमेत समेटिएको यो प्रदेशका हिमाली र पहाडी अनि केही तराईका क्षेत्र पर्यटकीय दृष्टिले महत्वपूर्ण छन् । पाथिभरा, बराहक्षेत्र, हलेसीजस्ता धार्मिक पर्यटनका केन्द्र पनि यो प्रदेशका आकर्षण हुन् । जैविक विविधता यहाँको अर्को विशेषता हो ।
तराईका मोरङ, सुनसरी र झापा अन्न उत्पादनका भण्डार मानिन्छ । कृषिमा आधुनिकीकरण गर्दै उत्पादन बढाउने हो भने यी जिल्लाले सिंगो प्रदेशलाई नै खाद्यान्नमा आत्मनिर्भर बनाउन सक्छन् । वर्षमा सरदर १३ लाख मेट्रिकटन धान यी क्षेत्रमा उत्पादन हुन्छ । क्षेत्रीय कृषि निर्देशनालयका सूचना अधिकृत राजेन्द्र उप्रेतीका अनुसार कृषि क्षेत्रको आधुनीकीकरण गर्न सके प्रदेशभरलाई पुग्ने खाद्यान्न यहाँ उत्पादन हुन सक्छ ।
महेन्द्र मोरङ क्याम्पस विराटनगरका प्रा.डा.प्रमोदकुमार झा रानी–किमाथांका सडक पूरा भएपछि यो प्रदेश चीन, भारत, भुटान, बंगलादेशको ‘ट्रान्जिट प्वाइण्ट’ बन्नेछ । ‘औद्योगिक विकासको उद्गमस्थल भएकाले बिशेष आर्थिक क्षेत्र बनाएर व्यापारिक केन्द्रका रुपमा विकास गर्न सकिन्छ’ उनले भने, ‘जडिबुटीको पर्याप्त स्रोत भएकाले यसमा आधारित उद्योगको सम्भावना छ ।’
पूर्वी नेपालका बेग्लाबेग्लै विशेषतायुक्त १४ वटा जिल्ला समेटिएको यो प्रदेशमा तराई, पहाड र हिमाली क्षेत्र समेटिएको छ । प्रदेशमा १ सय ३५ स्थानीय तह छन् । एक महानगरपालिका, दुई उपमहानगर, ४६ नगर र ८८ वटा गाउँपालिका यो प्रदेशमा छन् । प्रदेशका चौधै जिल्लामा गरी करिब साढे ४५ लाख जनसंख्या छ ।
सगरमाथादेखि कञ्चनजंघासम्मको हिमशृं्खला शीरमा बोकेको यो प्रदेशको पहाडी इलाकामा प्राकृतिक स्रोतको भण्डार छ । मेची, कोसी, अरुण, तमोर, माइलगायत प्रसिद्ध नदी–खोला यहीँ पर्छन् । प्राकृतिक स्रोत र मौलिक सांस्कृतिक पक्षलाई सदुपयोग गर्दै पर्यटक आकर्षित गर्न सके मनग्य आम्दानी गर्न सकिने अवस्था रहेको इलामका नागरिक अगुवा धर्म गौतम बताउँछन् । ‘यसमा धेरथोर प्रयास भइरहेकै पनि छ’ उनी भन्छन्, ‘तर यति नै पर्याप्त चाहिँ छैन ।’
गौतमका अनुसार पर्यटन विकास गर्न झापा, इलाम, पाँचथर, धनकुटा र तेह्रथुममा ‘चिया पर्यटन’ को बेग्लै प्याकेज बनाउन सकिन्छ । ‘यो प्रदेशको पर्यटन विकासका लागि एकीकृत पर्यटन व्यवस्थापन तथा विकास गुरुयोजना बनाउन आवश्यक छ’ उनले भने, ‘सम्भावना प्रशस्त छ, चुनौति उपयुक्त बजारीकरणको हो ।’ र्‍याफ्टिङ, क्यायाकिङ जस्ता साहसिक जलक्रिडाका लागि यस प्रदेशका नदीहरू उपयुक्त छन् । यसक्षेत्रमा रहेका झर्नाहरूमा क्यानोनिङ विकास गर्न सकिन्छ । रक क्लाइम्बिङ, बन्जिजम्पिङ, माउण्टेन म्याराथन, हट बेलुन जस्ता साहसिक खेलको विकास गर्ने सम्भावना यस क्षेत्रमा मनग्य छ ।
राजधानी र पहाडी/हिमाली क्षेत्र आउजाउ गर्न हवाइ सुविधा छ । विराटनगर, भद्रपुर, ताप्लेजुङ, भोजपुर, संखुवासभा, खोटाङका लामिडाँडा, खाडीडाँडा र खामखर्क, सोलुखुम्बुको नाम्चेमा गरी १३ वटा विमानस्थल यहाँ छन् । पूर्व–पश्चिम राजमार्ग, मेची, कोसी राजमार्ग, हुलाकी मार्ग, सिद्धिचरण राजमार्गलगायत सञ्चालनमा छन् । यसैगरी निर्माणाधीन मध्यपहाडी राजमार्गले काठमाडौंलाई पहाडैपहाड भएर जोड्ने छ । जोगबनीदेखि संखुवासभाको चीन सीमावर्ती किमाथांकासम्म पुग्ने मार्ग निर्माणाधीन छ । यो मार्ग व्यापारिक महत्वको हो ।
औद्योगिक हिसाबले पनि प्रदेश अग्रणी छ । नेपालकै पहिलो उद्योगका रुपमा कहलिएको विराटनगर जुटमिल स्थापना भएपछि विस्तारै खुलेका उद्योगहरूका कारण यहाँ ‘सुनसरी–मोरङ औद्योगिक कोरिडोर’ स्थापना भएको छ । कोरिडोर क्षेत्रमा ठूला–साना गरी ५ सयभन्दा बढी उद्योग छन् । उद्योग संगठन मोरङका अध्यक्ष मुकेश उपाध्याय औद्योगिक–व्यापारिक दृष्टिले महत्वपूर्ण यो प्रदेशमा आर्थिक विकासको प्रशस्त सम्भावना भएको औंल्याउँछन् ।
चीनसँगको किमाथांका नाका, ताप्लेजुङको ओलाङचुङगोला, इलामको पशुपतिनगर, झापाको काँकडभिट्टा, मोरङको जोगबनी र सुनसरीको भण्टाबारी नाका व्यापारिक दृष्टिले महत्वपूर्ण छन् । अस्थायी राजधानी तोकिएको विराटनगरलगायत पूर्वका सहर शैक्षिक र स्वास्थ्य उपचारका हिसाबले पनि सबल हुन थालेका छन् । यहाँ पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय र तीनवटा मेडिकल कलेज सञ्चालित छन् । अधिकांश विषयमा उच्च शिक्षा हासिल गर्न अब अन्यत्र जानु नपर्ने अवस्था रहेको शिक्षक तथा एक शैक्षिक संस्थाका सञ्चालक त्रिलोचन गौतम बताउँछन् ।
प्रदेश जलस्रोतका हिसाबले पनि धनी छ । यहाँका नदी–खोला उपयोग गरेर प्रशस्त ऊर्जा उत्पादन गर्न सकिने अवस्था रहेको उद्योग वाणिज्य महासंघका प्रदेश समितिका उपाध्यक्ष राजेन्द्र राउतका अनुसार केही जिल्लाबाट जलविद्युत आयोजनाहरूमार्फत बिजुली उत्पादन भइसकेको छ । त्यसलाई राष्ट्रिय प्रशारणमा जोडिएको छ । कतिपय भने प्रशारण लाइनको समस्याले जोडिन बाँकी छ ।
‘औद्योगिक विकास र समाजका अन्य पक्षको विकासका लागि ऊर्जा अत्यावश्यक भइसकेको छ’ उनले भने, ‘यो सन्दर्भमा स्वदेशमा उत्पादित ऊर्जा खपत गर्न सके इन्धन खरिदमा बाहिरिने गरेको ठूलो धनराशी बच्न सक्छ, स्थानीयस्तरमा खपत हुने बिजुलीबाट बाँकी रहेको बिक्री गरी आम्दानी गर्न सकिने अवस्था छ ।’
प्रदेश १ मा पर्ने जिल्लाहरूमा १ मेगावाटदेखि २५ मेगावाटसम्मका ५४ वटा आयोजनाका लागि लाइसेन्स जारी भइसकेको छ । कतिपय निर्माण चरणमा छन् । ती आयोजनाबाट ५६९ मेगावाट बिजुली उत्पादन हुने लक्ष छ ।ं तीमध्ये ११२ मेगावाट उत्पादन भइसकेको छ । आगामी तीन वर्षभित्र करिब ८० मेगावाट उत्पादन हुने लक्ष छ ।
इटहरी — जनताको मनोविज्ञानसँग नेतृत्व जोडिन नसके प्राप्त उपलब्धि गुम्ने प्रदेश १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राईले बताएका छन् । उनले जनताको आकांक्षा, भावना र मनोविज्ञानसँग जोडिन नसकिए अहिलेसम्म प्राप्त उपलब्धि संस्थागत हुन नसक्ने र उपलब्धि संस्थागत हुन नसके गुम्ने खतरा हुने बताए । तालतलैयामा निजामती सहिद मनोज झपेन्द्रको स्मृतिमा निर्माण भएको शालिकसहितका विश्रामस्थलको उद्घाटन गर्दै उनले प्राप्त उपलब्धि जोगाउनु आफूहरूको कर्तव्य भएको समेत बताए ।
जनतालाई देशको मालिक बनाएको र उनै जनताबाट निर्मित संविधान कार्यान्वयनमा आएको प्रसंगमा राईले जनताको भविष्य र भाग्य जनताकै हातमा भएको उल्लेख गरे । जनताका प्रतिनिधिले उनीहरूको मनोभावना बुझेर मुलुकको भविष्य निर्माणमा लाग्नुपर्ने अहिलेको आवश्यकता रहेको बताए । उनले भने, ‘जनताको मनोभावनाअनुरूप देशमा शान्ति, समृद्धि, सामाजिक न्याय, विकास र सम्पन्नता पस्कनु छ ।’ हिजोका सबै खाले बाधाव्यवधान समाप्त भएको बताउँदै राईले अब गोरेटो र कुइनेटामा अल्मलिनुभन्दा विकासको र समृद्धिको राजमार्गमा मुलुकलाई हिँडाउनुपर्ने दायित्व रहेको बताए । पुरानो आनीबानीबाट मुलुक बन्न नसक्ने भएकाले स्वच्छ प्रशासन र भ्रष्टाचार मुक्त विधिको शासनले मात्र मुलुक बन्ने भएकाले एक नम्बर प्रदेश भ्रष्टाचाररहित हुने उद्घोष राईले गरे ।
यसैबीच राईले यस प्रदेशलाई मुलुकमा नमुना प्रदेश बनाउने उद्घोष गरेका छन् । ‘प्रदेशलाई मुलुकमा नै सबैभन्दा नमुना, समृद्ध र सम्पन्न बनाउन अर्जुनदृष्टि लगाएर काम गर्छु,,’ विराटनगरमा आयोजित एक कार्यक्रममा उनले भने, ‘संविधानले व्यवस्था गरेको तीनवटै तहको निर्वाचन सम्पन्न बनेर सरकार गठन भइसकेर अब मुलुकको आर्थिक समृद्धिको यात्रा सुरु भएको छ ।’
यसअघि विभिन्न नाममा अन्योलमा परे पनि अब संविधानले मुलुकमा सबै मालिक बन्न, अधिकारसम्पन्न र शक्तिशाली बनिसकेकाले कुनै किसिमको अलमलमा नपरी समृद्धिको बाटोमा लाग्न सबैलाई उनले आग्रह गरे । अधिकार प्राप्ति प्रजातन्त्र, लोकतन्त्र र गणतन्त्रका लागि भएकाले आन्दोलनको उपलब्धिलाई उपयोग गर्दै हामी सबैलाई समृद्ध बन्ने बाटो खुलेको उनले सुनाए । उनले प्रदेश १ मा संसारकै अग्लो सगरमाथालगायत हिमाल, विभिन्न नदीनाला, धार्मिक स्थलहरू, वन्यजन्तु आरक्ष, सिमसार क्षेत्र, हरिया वनजंगल, उर्वर भूमि, चीन, भारत, भुटान, बंगलादेशसँग सोझै सम्पर्क रहेकाले समृद्धि प्राप्तिमा समय नलाग्ने बताए ।
तिमाल क्षेत्रलाई तामाङहरुले आफूहरुको ऐतिहासिक महत्वको क्षेत्र मान्दै आएका छन् । झिंगु, रोशी र सुनकोशी नदीले छुने मध्यपहाडी बेँसी भेगमा रहेको तिमाल क्षेत्रले महत्वपूर्ण इतिहास...
सार्वजनिक ठेक्का व्यवस्थापन भन्नाले सार्वजनिक निकायले वस्तु वा सेवा लिन वा सार्वजनिक निर्माण गर्न व्यवसायीसंँग गर्ने सम्झौतालाई बुझाउँछ । व्यवसायीले काम इमानदारीपूर्वक कार्यान्वयन गरे–गरेनन्, तिनको अनुगमन...
‘मलाई चाडपर्व आयो कि दिक्क लाग्छ, केवल एउटा बोझजस्तो ।’ ‘मलाई पनि त्यस्तै लाग्छ । पहिले सानो छँदा दसैं, तिहार, तीज कहिले आउला भनेर महिना दिनदेखि औंला भाँच्थेँ,...
पछिल्लो नेपाल भ्रमणका क्रममा आयोजित एक कार्यक्रममा भारतीय कम्युनिष्ट पार्टी (माक्र्सवादी) का महासचिव सीताराम यचुरीले भनेका थिए, ‘समाजवादी संस्कृति निर्माणको कुनै कारखाना हँुदैन र छैन ।...
सनातन हिन्दु धर्मावलम्बीले वैदिक कालदेखि प्राकृतिक देवताको पूजा र आराधना गर्दै आएका छन् । छठ पर्वमा सूर्यको पूजा गरिन्छ । वैदिक साहित्य अनुसार सृष्टिको उत्पत्ति हुनुअघि सर्वत्र...
प्रदेश १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राई दुखेको गर्धन इलाज गर्न बैंकक गएका के थिए, केही दिनमै न्युयोर्क पुगेको खबर आयो । सँगै आयो–उनको अस्वाभाविक अमेरिकी...
संघ र प्रदेशबीच अधिकारको विवादबारे चर्चा–परिचर्चा सुरु भएको छ । सार्वजनिक सञ्चार माध्यम र प्रदेश तथा संघीय सरकारका मन्त्रीहरूको सार्वजनिक अभिव्यक्तिमा समेत यो विषयले प्राथमिकता पाउन...
संघीय संसदबाट मातृभाषा शिक्षाको पक्षमा विधेयक पारित भएको छ । अनिवार्य तथा निशुल्क शिक्षाको सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयकको दफा २५ मा विद्यालयले प्रदान गर्ने शिक्षणको...
केटाकेटीलाई अनुशासित बनाउन पिट्ने प्रवृत्ति घट्दो छ । तर कराउने ? प्राय: सबैले आफ्ना बच्चालाई कहिलेकाहीं कराएर गाली गर्छन् । यसले कुनै काम गर्दैन भन्ने थाहा पाउँदा–पाउँदै पनि...
यो वेबसाइट कान्तिपुर राष्ट्रिय दैनिकको आधिकारिक न्युज पोर्टल हो । नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, सूचना प्रविधि, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई समेट्छ। पूरा पढ्नुहोस् »