हिन्दू र बौद्ध धर्मावलम्बीको चालचलन तथा रितीरिवाजका कारण हुम्लामा धार्मिक पर्यटनको निकै सम्भावना छ । बौद्ध धर्म मान्ने स्थानीयको पूजाआजा हेर्न हुम्लाका आन्तरिकदेखि जिल्लाबाहिरका पर्यटकको आवागमन बढ्न थालेको छ । त्यसैगरी भारत तथा तेस्रो मुलुकबाट पनि पर्यटक आइपुग्छन् ।
पछिल्लो समय हिमाली क्षेत्रका राष्ट्रिय निकुञ्जहरूमा पर्यटक आकर्षण बढिरहेको छ । उपयुक्त मौसम । न गर्मी, न बढी जाडो, न त वर्षा नै । कञ्चन देखिने मौसम । सफा मौसममा प्राकृतिक सौन्दर्य नियाल्नुको मज्जा नै बेग्लै । नेपाली पर्यापर्यटन विकासका आधार भनेकै हाम्रा संरक्षित क्षेत्रहरू नै हुन् । जैविक विविधता संरक्षण र वातावरण संरक्षणका लागि निकुञ्ज तथा संरक्षित क्षेत्रले योगदान गरिरहेका छन् । सँगसँगै पर्यापर्यटनको विकास गरेर मुलुकको अर्थतन्त्र बढाउने, रोजगारी अभिवृद्धि गर्दै सर्वसाधारणको जीवनस्तरमा सुधार ल्याएको पनि छ ।
संखुवासभाको चैनपुर नगरपालिका–३ स्थित पूर्वको प्रसिद्ध तीर्थस्थल सिद्धकाली मन्दिरमा पर्यटकको घुइँचो बढ्न थालेको छ । दसैंतिहार पर्वको रौनक बढेपछि जिल्लाका मात्र नभएर छिमेकी जिल्ला भोजपुर, तेह्रथुम, धनकुटा सुनसरी, मोरङलगायतका जिल्लाबाट समेत पर्यटकहरू दर्शनका लागि आउन थालेका छन् ।
रामेछापबाट सोलुका लागि विभिन्न विमान कम्पनीले नियमित उडान भर्न थालेपछि रामेछापमा पर्यटकहरूको आमगनमा वृद्धि हुदै गएको छ ।
धनगढी विमानस्थलमा अधिग्रहण गरिएको जमिनमा स्तरोन्नतिको काम सुरु भएको छ । वर्षातको समयमा जग्गामा पानी जमेकै कारण रोकिएको काम सुरु भएको हो । तारबार र बाटो निर्माणको काम एक महिनामा सम्पन्न गर्ने निर्माण कम्पनीको दाबी छ ।
मनाङ घुम्न आउने नेपाली पर्यटकले पनि अबदेखि दस्तुर तिर्नुपर्ने भएको छ । असोजसम्म विदेशी पर्यटकले मात्रै तिर्दै आएको दस्तुर नेपाली पर्यटकले पनि तिर्नुपर्ने भएको हो । राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोष अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना (एमक्याप) ले यहाँ आउने विदेशी तथा स्वदेशी पर्यटकलाई समेत प्रवेश शुल्क तिर्नुपर्ने नियम बनाएको हो ।
प्रदेश नं २ को राजधानी जनकपुर र सङ्घीय राजधानी काठमाडौँ आउनेजाने पर्यटकलाई ध्यानमा राखी जनकपुर–काठमाडौँ पर्यटकीय बस सेवा आजदेखि शुरु भएको छ ।
ठुलो संख्यामा आन्तरिक र बाहिरी पर्यटकलाई आकर्षित गर्नका लागि बाँकेको बैजनाथ गाँउपालिकामा रहेको बाँके राष्टिय निकुञ्जसंग गाँसिएको गाभर भ्याली होमस्टेले पहिलो पटक जङ्गल सफारी सुरु गरेको छ ।
तनहुँको मादीसेती नदीमा जलविहार गर्ने पर्यटकको संङ्ख्यामा वृद्धि भएको छ । नदीमा पानीको बहाव कम भएको र पानी पनि सफा हुँदै गएको कारण जलविहार गर्नेको संङ्ख्यामा वृद्धि भएको हो । मादीसेती नदीमा जलविहार गर्नका लागि दैनिक २०/२५ जना विदेशी पर्यटक आउने गरेको व्यवसायीहरुले बताएका छन् । नेपालका अन्य नदी भन्दा मादीसेती नदीको यात्रा सुरक्षित रहेको ¥यापिड एड्भेन्जर प्रालिका गाइड काजी श्रेष्ठले बताए ।
चितवनका शिबहरि पण्डितले दसैं बिदाको मौका पारेर बिश्वकै उत्कृष्टमा सुचिकृत अन्नपूर्ण पदमार्ग घुमे । परिवारसहित पदयात्रामा निस्केका पण्डितले पाँच दिनमा कास्कीको अन्नपूर्ण गाउँपालिकाको झिनु देखि अन्नपूर्ण आधार शिविरसम्मको यात्रा पुरा गरे । “विश्वभरका मान्छे यही सुन्दरता हेर्न आइरहेका छन्” उनले भने “विश्वकै उत्कृष्ट पदमार्ग आफ्नै देशमा भएर बल्ल घुम्ने अवसर पाए ।” अन्नपूर्ण पदमार्गको सुन्दरताले लोभ्याएको बताउँछन पण्डित ।
स्याङ्जाको भीरकोट नगरपालिका–५ स्वरेककोटमा रहेको स्याङ्जा भैरव कालिकास्थित भैरव शिलालाई उडेर आएका देवताका रुपमा पूजा गर्ने गरिएको छ ।
हिमालपारीको जिल्ला मनाङमा आन्तरिक पर्यटकको गन्तब्य बन्दै गएको छ । जिल्लामा मोटरबाटो बनेपछि आन्तरिक पर्यटकहरू सवारी साधनबाट आउनेक्रम बढेको हो । बिदा मनाउन र घुमघाम गर्नका लागि युवायुवतीहरू मोटरसाइकल तथा अन्य सार्वजनिक सवारी साधन चडेर मनाङसम्म आउने आन्तरिक पर्यटकहरू बढीरहेको मनाङ पर्यटन व्यवसायी समितिका अध्यक्ष विनोद गुरुङले बताए ।
आईएमई ग्रुपका अध्यक्ष एवम् नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका उपाध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालले पर्यटन क्षेत्रको लगानीका लागि नेपाल मुख्य गन्तव्य भएको उल्लेख गरेका छन् ।
पाँच नम्बर प्रदेशका उद्योग पर्यटन वन तथा वातावरणमन्त्री लीला गिरिले पर्यटकीय क्षेत्रको विकासका लागि विशेष कार्यक्रम तर्जुमा गरी अघि बढ्ने बताएका छन् ।