यज्ञोपवीतको अधिष्ठाता क्रमशः ओमकार, अग्नि, अनन्त, चन्द्र, पितृगण, प्रजापति, वायु, सूर्य र सर्वदेव हुन्। विधिपूर्वक यी देवताहरूको आवाहन गरी बनाइएको यज्ञोपवीत लगाउनाले यी देवताहरूबाट क्रमशः ब्रह्म, तेज, धैर्य, आल्हादकत्व, स्नेह, पालन, शुचि, प्राण र सर्वगुण प्राप्त हुने शास्त्रमा उल्लेख छ।
