थाइल्यान्ड, सिङ्गापुर, मलेसिया, दुबई, इन्डोनेसिया, अजरबैजन, चीन, माल्दिभ्स, भियतनाम, मौरिससमा पनि नेपाली जान थालेका छन् । नेपाल आउने विभिन्न मुलुकका बजेट एयरलाइन्सदेखि सीधा सम्पर्कका अरु एयरलाइन्सका कारण पनि नेपालीहरु विदेश घुम्न सहज भएको हो । विभिन्न मुलुकबाट नेपालमा २७ एयरलाइन्स कम्पनीले उडान गर्दै आएका छन् ।
कुनै जमाना थियो, नेपालीहरु उपचार, व्यापार र परिवारका लागि विदेश जाने गर्थे । तर, अन्तर्राष्ट्रिय एयरलाइन्सको नेपाल प्रवेशसँगै खुलेका ट्राभल एजेन्सीहरुका कारण अहिले घुमघामका लागि नेपालीहरु विदेश पुग्ने गरेका छन् ।
उच्चदेखि मध्यम आर्थिक हैसियत भएका नेपालीहरु घुमघामकै लागि एसिया, युरोप र अमेरिका जान थालेपछि नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय एयरलाइन्स, ट्राभल एजेन्सीको सङ्ख्या पनि बढ्दै गएको छ । सरकारले नेपालमा पर्यटक भिœयाउने उद्देश्यसहित भ्रमण वर्ष २०२० घोषणा गरेर तयारी थाल्दै गर्दा देशबाहिर घुम्ने नेपालीको सङ्ख्या पनि बाक्लिँदै गएको हो ।
अझ चाडपर्वको बेला हुने लामो बिदाकै कारण ट्राभल एजेन्सीहरुले सस्तो प्याकेज सार्वजनिक गरेका छन् । नेपालीहरु बढी घुम्न जाने मुलुक थाइल्यान्ड, मलेसिया, दुबई, सिङ्गापुर, इन्डोनेसियादेखि युरोप र अफ्रिकन मुलुकहरुका लागि पनि ट्राभल कम्पनीहरुले सस्तो प्याकेज घोषणा गरेका छन् ।
दसैं अघि र दसैंपछि नेपालीहरु अहिले देशका विभिन्न भागसँगै विदेशमा घुम्नका लागि निस्किएका छन् । आन्तरिक पर्यटक भएर देशभित्रै धेरै नेपाली घुमिरहँदा हजारौं नेपाली विदेशी पर्यटक भएर विभिन्न मुलुकमा घुमिरहेका छन् । दसैं अघिको प्याकेज लिएर गएका नेपालीहरु भने नेपाल फर्किसकेका छन् । मुस्ताङ, मनाङ, रारा, घारेपानी, सौराहा, पोखरा, लुम्बिनीलगायतका क्षेत्रमा अहिले पर्यटकहरु खचाखच हुँदा विदेशको थाइल्याण्ड, मलेसिया, दुबई, सिंगापुर, इन्डोनेशिसामा पनि नेपालीहरु घुम्नै लागि पुगिरहेका छन् ।
नेपालबाट बाहिर घुम्न जाने आउटबाउन्ड पर्यटकको सङ्ख्या बढ्दै गएको सी लिङ्क्स ट्राभलका प्रबन्ध निर्देशक तथा नेपाल एसोसिएसन अफ टुर्स एन्ड ट्राभल एजेन्ट्स (नाटा)का सदस्य राजु ढकालले बताए । ट्राभल कम्पनीहरुले उपलब्ध गराउने सस्तो प्याकेजकै कारण नेपालीहरु विदेश घुम्नकै लागि जान थालेको उनको भनाइ छ । ‘नेपाल आउने अन्तर्राष्ट्रिय एयरलाइन्सका कारण टिकट सस्तो हुने र एजेन्सीले होटल तथा घुमघामको व्यवस्था मिलाउँदा नेपालभित्रको कुनै ठाउँ घुमेजत्तिकै खर्चमा जान सकिने भएकाले विदेश घुम्न जाने नेपाली बढेका छन्,’ उनले भने ।
नेपालबाट विदेश घुम्न जाने नेपालीहरुको यकिन तथ्याङ्क कुनै निकायमा नभए पनि पर्यटन व्यवसायी वार्षिक ७ लाख ५० हजार नेपाली घुम्नकै लागि भनेर विदेश जाने गरेको अनुमान गरेका छन् ।
पर्यटन व्यवसायी ओशो वल्र्ड ट्राभलका प्रबन्ध निर्देशक श्याम थपलियाले नेपालीहरु टुरिस्ट भिसा लिएर अधिक घुम्ने मुलुकहरुमा थाइल्यान्ड, सिङ्गापुर, मलेसिया, दुबई, इन्डोनेसिया रहेको बताए । ‘यकिन तथ्याङ्क त कुनै निकायमा छैन । तर ७ लाखभन्दा बढी नेपाली वार्षिक रुपमा घुम्न विदेश जाने गरेको पाइन्छ,’ उनले भने ।
पछिल्लो पटक अजरबैजन, चीन, माल्दिभ्स, भियतनाम, मौरिससमा पनि नेपाली अत्यधिक जान थालेको पर्यटन व्यवसायीको भनाइ छ । नेपाल आउने विभिन्न मुलुकका बजेट एयरलाइन्सदेखि सीधा सम्पर्कका अरु एयरलाइन्सका कारण पनि नेपालीहरु विदेश घुम्न सहज भएको हो । विभिन्न मुलुकबाट नेपालमा २७ एयरलाइन्स कम्पनीले उडान गर्दै आएका छन् ।
चाडपर्वमा सरकारी निकाय तथा निजी संस्थामा काम गर्ने कर्मचारीको बिदा, स्कुल, कलेजहरु पनि बन्द हुने भएकाले परिवार र साथीभाइहरुसहित घुम्न जानेको सङ्ख्या बाक्लिँदै गएको हो । यसबाहेक वार्षिक बिदा र फोर्सलिभका कारण पनि विदेश घुम्न जाने नेपाली बढ्दै गएका छन् । कार्यक्रम, सेमिनार, बैठकमा जाने कर्मचारी पनि बसाइँ अवधि बढाएर घुमफिरमा जाने गर्छन् ।
पछिल्लो पटक विभिन्न कर्पाेरेट हाउसहरुबाट प्रवद्र्धनात्मक कार्यक्रमदेखि डिलरमिटसम्मका कार्यक्रम नेपालबाहिर हुन थालेपछि विदेश घुम्न जाने नेपालीको सङ्ख्या बढेको हो । नेपाल राष्ट्र बैङ्कको तथ्याङ्कअनुसार गत आर्थिक वर्षमा करिब ६० अर्ब रुपैयाँ विदेश भ्रमणका लागि भनेर विभिन्न बैङ्कले डलर सटही गरेका छन् । यो तथ्याङ्कबाट ५० प्रतिशत मात्र घुम्नकै लागि भनेर जानेले पनि ३० अर्ब एक वर्षमा खर्च गर्ने अनुमान पर्यटन व्यवसायीको छ ।
नेपालीहरुको बढी रोजाइको क्षेत्र एसियन मुलुक पर्ने गरेको हेलोे ट्राभलकी प्रकृति राईको भनाइ छ । ‘त्यसमा पनि इन्डोनेसियाको बाली अहिले बढी जान थालेका छन्,’ उनले भनिन्, ‘घुमघामसँगै किनमेलका लागि पनि नेपालीहरु विदेशमा जाने गरेका छन् । एसियन मुलुकमा ५ देखि ७ दिन र युरोपमा १० देखि १५ दिनसम्म बस्ने गरी नेपालीहरु जाने गरेका छन् ।’
एसियन मुलुकमा सबैभन्दा कममा प्रतिव्यक्ति ४५ हजार रुपैयाँसम्ममा पठाउने गरेको राईले जानकारी दिइन् । दसंैतिहारलाई लक्षित गरी हेलो ट्राभल विशेष छुटको योजना सार्वजनिक गरेको छ । हेलो ट्राभलले दसैंतिहारको अफरअनुसार ४ रात ५ दिनका लागि प्रतिव्यक्ति थाइल्यान्डमा ४७ हजार, मलेसिया र सिङ्गापुर ६८ हजार ५ सय, दुबई ६८ हजार ५ सय, बाली ६९ हजार, चीन १ लाख २० हजार, रसिया–दुबई ७ रात ८ दिनका लागि १ लाख १३ हजार रहेको जनाएको छ ।
ट्राभलले दसैंतिहारमा प्याकेज किन्नेहरुलाई मकवानपुरको दामनस्थित एभरेस्ट पानारोमा रिसार्टमा एक रात बस्न निःशुल्क गरेको इजी ट्राभलका सन्तोष गौतमले बताए । ‘यसको फाइदा धेरै कम्पनी, धेरै व्यक्तिहरुले लिइसकेका छन्, यसले आन्तरिक पर्यटनमा पनि टेवा पुग्छ,’ उनले भने ।
अहिले इनबाउन्डभन्दा आउटबाउन्ड पर्यटन बढी फस्टाएको छ । हामीले ट्राभल एन्ड टुर सुरु गरेको झन्डै ३५/४० वर्ष भइसक्यो । पहिले र अहिलको पर्यटन व्यवसायमा धेरै परिवर्तन आएको छ । पहिला नेपालमा पर्यटक धेरै भित्रिन्थे । हामीले बढी मात्रामा नेपाल भित्रिने पर्यटकलाई प्राथमिकता दिने गरेका थियौं । हाम्रो मुख्य व्यवसाय त्यही थियो । त्यो बेला धेरै नेपाली बाहिर घुम्ने प्रचलन पनि थिएन । त्यो बेला फ्रान्स, जर्मनी र बेलायतबाट हुलका हुल पर्यटक नेपाल आउँथे । अहिले पनि पर्यटक नआउने होइन, आएका छन् । तर त्यो बेलाको पर्यटकहरुले गर्ने खर्च र अहिलेका पर्यटकले गर्ने खर्चको धेरै अन्तर छ ।
अहिले विश्वका पर्यटक सस्तोको पछि लाग्न थालेका छन् । जुन देशमा सस्तो र राम्रो पाइन्छ, त्यही जान थालेका छन् । नेपालभन्दा धेरै सस्तो र राम्रो देश अरु नै विकास भइसकेका छन् । त्यसैले उनीहरु किन नेपालमा आउन चाहन्छन् त ? अहिले विश्वका धेरै पर्यटक इन्डोनेसियाको बालीमा जाने गरेका छन् । त्यहाँ प्लेन भाडा सस्तो, होटल सस्तो र खाने कुरा पनि सस्तो भएकाले त्यता जान्छन् । नेपालमा त्यस किसिमको सुविधा के छ त ? त्यसैले पनि नेपालीहरु पनि सस्तो प्याकेजकै कारण विदेश घुम्ने क्रम बढेको छ ।
पहिला नेपाल भनेपछि सगरमाथाको देश, बुद्ध जन्मको देश भनेर आउँथे । तर अहिले मान्छेहरु परिवर्तन भइसकेका छन् । उनीहरु सस्तो र राम्रो खोज्न थालेका छन् । पहिला पहिला युरोपियन मुलुकमा तीन हप्ता लामो बिदा हुन्थ्यो, त्यो तीन हप्ता कटाउनका लागि नेपालमा आउँथे र यहीँ समय बिताएर जान्थे । त्यो बिदा अहिले पनि छ । तर ती पर्यटकहरु यहाँ आउँदैनन् । कुनै बेला ३/४ ओटा एयर क्राफ्ट आउँथ्यो, चार्टर आउँथ्यो, जुन चार्टर जर्मनी, अस्ट्रियाबाट आउने गर्थे । गोवा, कोलोम्बो र नेपाललाई संयोजन गर्ने गरेका थिए ।
पछिल्लो समय ग्रुप ट्राभल घटेको छ । अहिले व्यक्तिव्यक्ति आउन थालेका छन् । पहिलेपहिले २०–३० जनाको ग्रुप हुन्थ्यो । अहिले ती ग्रुप बढी मात्रामा चीन र भारतमा जान थालेका छन् । पहिला मैले हरेक हप्ता १५/१६ जनाको ग्रुप ल्याउने गर्थे । तर अहिले त्यस्तो अवस्था छैन ।
ट्रेन्ड अफ बिजनेस चेन्ज भएको छ । अर्को नेपालबाट पनि धेरै मान्छेहरु विदेशमा घुम्न जान थाले । ४/५ वर्षअघि २ हजारदेखि ३ हजारसम्म नेपालीहरु विदेश घुम्न जान्थे । अहिले यो दशैमा मात्र नेपालबाट विदेश घुम्न जानेको सङ्ख्या २७ हजार छ । अहिले विश्वका धेरै देशले सहज रुपमा भिसा दिन लागेका कारण नेपालीहरु घुम्न जानेको सङ्ख्या दिनप्रतिदिन बढिरहेको छ । यसले विदेशी मुलुकलाई फाइदा पुगे पनि नेपाललाई फाइदा पुग्न सकेको छैन । पर्याप्त मात्रामा विदेशबाट पर्यटकहरु नेपाल भिœयाउन नसकेपछि नाफा हुने त कुरा भएन ।
ट्राभल एजेन्सीहरुबीच पहिला नेपालभित्र मात्र प्रतिस्पर्धा थियो । तर अहिले बाली, थाइल्यान्ड, हङकङ, इन्डियासँग प्रतिस्पर्धा गर्नुपरेको छ । हाम्रो प्राथमिकता भनेको नेपालमा पर्यटक भिœयाउनेतर्फ नै बढी जोड दिनुपर्छ । नेपालको अर्थतन्त्रलाई प्रत्यक्ष र धेरै फाइदा इनबाउन्डले नै दिन्छ । अहिले नेपालमा पर्यटक पनि घटेका छन् । यस्तो अवस्थामा हाम्रा नेपाली दाजुभाइहरुले पठाएको रेमिट्यान्सको भरमा देश चलेको छ । त्यसैले सरकारले इनबाउन्ड पर्यटनलाई विशेष जोड दिन आवश्यक छ । अहिले प्रेसिडेन्ट ट्राभलबाट सिङ्गापुर, थाइल्यान्ड, बालीलगायत देशमा बढी मात्रामा नेपाली जाने गरेका छन् ।
पछिल्लो समय दसैंतिहार बिदाको मौकामा घुम्न निस्कने नेपालीको सङ्ख्यामा वृद्धि भएको छ । विशेषगरी उनीहरु यति बेला देश भित्रभन्दा देश बाहिर जाने गरेका छन् ।
दसैंको टीका लगाउन नरुचाउने उच्च परिवारका सदस्यहरु सपरिवार घुम्न जाने गरेका हुन् । श्रीमान् बैङ्कमा जागिरे र श्रीमती कुनै एनजीओ र आइएनजीओमा कार्यरत भएकाहरु धेरै विदेशमा घुम्न जाने गरेको पाइएको छ । उनीहरुलाई अरु बेला लामो बिदा नमिल्ने र दसैंतिहारमा लामो बिदा पाइने भएकाले उनीहरु नेपालभन्दा विदेश जान रुचाउँछन् ।
दसैंतिहारलाई लक्ष्य गरी ट्राभल एजेन्सीहरुले न्यून शुल्कमा प्याकेज ल्याउने गरेका छन्, जसले एक परिवार सन्तोषजनक तरिकाले विदेशमा घुमेर आउन सक्छन् । एजेन्सीले हवाई टिकटभन्दा सस्तोमा तीन रात चार दिनसम्मको प्याकेज मिलाइदिएका हुन्छन् । नेपालीहरुको अहिलेको प्रमुख गन्तव्यका रुपमा थाइल्यान्ड, मलेसिया, इन्डोनिसायाको बाली र युरोप मुलुकहरु पर्ने गरेका छन् ।
त्यस्तै आन्तरिक क्षेत्रमा पनि पर्यटकको सङ्ख्या बढी छ । नेपालभित्रै पनि पोखरा, चितवन, रारा, विभिन्न राष्ट्रिय निकुञ्जहरुमा पारिवारिक घुम्न जाने गर्छन् । तर सरदरमा नेपालीहरु दसैं र तिहारमा स्वदेशभन्दा विदेशमै घुम्न जान रुचाउँछन् ।
दसैं र तिहारको आसपासमा धेरै नेपाली घुम्न निस्कने गरेका छन् । नेपालीहरुको सबैभन्दा बढी घुमघाम गर्ने सिजन भनेकै यही हो । पछिल्ला दिनमा नेपालभित्रै घुमघामको सङ्ख्या पनि बढेको र विदेशमा जानेहरुको सङ्ख्या पनि बढेको छ ।
खासगरी बजेट एयरलाइन्सहरुको कनेक्सनले सस्तो प्याकेजहरु पाउन थालेका छन् । कतिपय केसमा नेपालको रारा, मुस्ताङ, सिमिकोटलगायत ठाउँमा गएर आउनुभन्दा थाइल्यान्ड, मलेसियालगायत देशहरुको प्याकेज सस्तो भएका छन् । त्यसको प्रभाव नेपाली पर्यटकहरुलाई धेरै परेको छ ।
तर हामी भन्छौं, नेपालीहरुले सकेसम्म आफ्नै देशका सम्पूर्ण पर्यटकीय स्थल नै घुमघाम गर्न आवश्यक छ । यो वर्ष अभियान पनि सञ्चालनमा आएको छ, पहिला देश अनि विदेश । आफ्नै देशभित्र यति धेरै मनोरम एवम सुन्दर ठाउँ छन्, जुन हामीलाई नै थाहा छैन । देशभित्रै घुम्दा पर्यटन क्षेत्रमा आम्दानी पनि हुने र ठाउँको पहिचान पनि हुन्छ ।
पछिल्लो समय नयाँ गन्तव्यमा घुम्न जाने प्रचलन पनि निकै बढेको छ । अझै धेरै घुम्दिनुहोस् भन्ने हाम्रो चाहना हो । तपाईं देशभित्र घुम्दा देशलाई पनि केही मात्रामा फाइदा पुग्छ । दसंैतिहारको सिजन भनेको उच्च पर्यटकीय सिजन हो । यो बेलामा चल्तीका गन्तव्य अन्नपूर्ण आधार शिविर, एभरेस्ट, पोखरा, चितवन, लुम्बिनी, दोलखा र काठमाडांैका क्षेत्रहरुमा पर्यटकहरु प्रायः खचाखच हुन्छन् । यो सिजनमा नेपालीहरु अझ धेरै नयाँ गन्तव्यहरुमा जाँदा अझ राम्रो हुन्छ ।
भ्रमण वर्षको पूर्व सन्ध्यामा नेपालको एेतिहासिक छलाङ, थाइल्यान्डका सबै विमानस्थलमा नेपाली जहाज जान बाटो खुल्यो
कम्प्युटर एशोसिएशन महासङ्घ (क्यान) मोरङ शाखाले पुस १९ गतेदेखि विराटनगरमा ‘क्यान इन्फोटेक –२०१९’ आयोजना गर्ने भएको छ । क्यान महासङ्घ र लिभिङ विथ आइसिटीको सहयोगमा हुने इन्फोटेकमा सूचना प्रविधिको क्षेत्रमा आएका नयाँनयाँ प्रविधिको सम्बन्धमा सर्वसाधारणलाई जानकारी दिइनेछ । क्यान मोरङका अध्यक्ष राजनप्रसाद.....
हेर्दै अजङ्गको, तौल ३५ किलो र मूल्य पनि ९९ हजार ९९९ तोकिएको खुकुरी हेर्नेको भीड बिक्री कक्षमा छ । कालीगड मनबहादुर विकलाई खुकुरीबारे जानकारी दिँदैमा फुर्सद छैन । अहिले बडिगाड महोत्सव छिर्नेहरूको ध्यान खुकुरीले खिचेको छ । स्थानीय सीपबाट बनेको खुकुरी महोत्सवको आकर्षण बनेको हो । उक्त खुकुरी बनाउन आठ दिन.....
एउटा बलका लागि तोकिएको क्षेत्रभित्र २२ जनाको भिडन्त । के तन्नेरी, के वृद्ध, के बालबालिका, के महिला सबैका लागि आकर्षणको केन्द्रमा हुन्छ बल । खुट्टाले खेलिने भएकाले फुटबल नाम दिइएको यो खेलको न कुनै सीमा छ, न कुनै क्षेत्र वा जात । सबैलाई एकतमासले जोडेको हुन्छ र विदेशीसँग खेल्दा राष्ट्रियताको जगमा मानिस उभिन्छन्.....
नक्कली पश्मिनामा सक्कली लेबल लगाएर नबेच्न नेपाल पश्मिना सङ्घले व्यवसायीलाई सचेत गराएको छ । नक्कली पश्मिना (पोलिस्टर, भिस्कोर्षलगायतका उत्पादन)मा पश्मिना तथा काश्मिरी लेबल लगाइ विक्री वितरण भइरहे पनि सङ्घले जुन उत्पादन हो सोही विवरण राखेर मात्रै विक्री वितरण गर्न आग्रह गरेको छ । देशकै निर्यातजन्य वस्तुमध्ये.....
काठमाडौँ उपत्यकाका अधिकांश अस्पताल ‘फोहर पानी प्रशोधन केन्द्र’ विनासञ्चालनमा रहेको पाइएको छ । वन तथा वातावरण मन्त्रालयअन्तर्गतको वातावरण विभागले हालै गरेको स्थलगत अनुगमनका क्रममा अधिकांश अस्पतालले फोहर पानी सिधै ढलमा मिसाउने गरेको तथ्य फेला परेको हो । विभागले वातावरण निरीक्षकको नेतृत्वमा.....
सरकारले आगामी मंसिर १ गतेदेखि लागू हुने गरी कफीको मूल्य निर्धारण गरेको छ । राष्ट्रिय चिया तथा कफी विकास बोर्डले यस बर्ष भौगोलिक सुचक प्रणालीमा आधारित अध्ययनका आधारमा कफीको मूल्य निर्धारण गरेको हो । जसमध्ये फ्रेस चेरी कफी ग्रेड ‘ए’ को प्रतिकेजी मूल्य ८५ रुपैयाँ निर्धारण गरिएको छ । त्यस्तै ग्रेड ‘बी’ को.....
पछिल्लो समय अनलाइन सपिङमा ठगी भएको भन्दै चौतर्फी विरोध तथा आलोचना भइरहेको सन्दर्भमा सरकार भने यो विषयमा अनविज्ञ बनेको छ । अनलाइनमार्फत सामान बिक्रीवितरण हुन लागेको लामो समय भइसक्दा पनि सरकारले अहिलेसम्म कुनै पनि कदम चालेको छैन । अहिले नाम चलेका अनलाइन सपिङ तथा ई कमर्स बिजनेस कम्पनी नै ठगी धन्दामा लागिरहँदा.....
महोत्तरी सदरमुकाम जलेश्वरमा छठ पर्वका लागि व्यवसायीले भारतबाट ४० लाख रूपैयाँको केरा आयात गरेका छन् । आज जलेश्वरमा लाग्ने हाटबजारका लागि सो केरा आयात गरिएको हो । अघिल्लो वर्ष छठ पर्वका लागि भारतबाट ३० लाखसम्मको केरा आयात गरिएको केरा व्यवसायी गणेश साहले बताए । यहाँका केरा व्यापारीले यस वर्ष सामूहिक रूपमा.....
भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीका विशेष दूत तथा पूर्वमन्त्री कलराज मिश्र र नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घकी अध्यक्ष भवानी राणाबीच भेटवार्ता भएको छ । अध्यक्ष राणाको निवासमा भएको भेटवार्तामा नेपालका उत्पादनलाई भारतीय बजारमा सहज ‘एक्सेस’ दिने विषयमा छलफल भएको छ । सुक्ष्म, साना तथा मध्यम उद्यम मन्त्रालयका.....
काठमाडौंका विभिन्न उत्कृष्ट रेष्टुरेन्टका परिकारहरु ग्राहकको घरदैलोसम्म पुर्याउने सेवा प्रदान गर्दै आएको कम्पनी फुडमान्डुले आफ्नो स्थापनाको आठौं वर्ष पूरा गरेको छ । सन् २०१० मा सुरु भएको कम्पनी फुडमान्डुले हालसम्म लाखौं उपभोक्तालाई सेवा प्रदान गरिसकेको छ । आठौं स्थापना दिवसको अवसरमा फुडमान्डुले.....