เกาะพะลวย
เกาะพะลวย อยู่ในหมู่ที่ 6 ของตำบลอ่างทอง อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นเกาะขนาดใหญ่เป็นอันดับที่สองรองจากเกาะวัวตาหลับซึ่งบางส่วนของเกาะอยู่ใน เขตอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะอ่างทอง ประมาณครึ่งเกาะ เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2523 กรมอุทยาน ได้ประกาศหมู่เกาะอ่างทองเป็นอุทยานแห่งชาติ เป็นแห่งที่ 21 ของประเทศ ส่วนเหลือเป็นที่อยู่ในความดูแลของกรมธนารักษ์ กระทรวงการคลัง

ที่ตั้ง
เกาะพะลวยตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของอำเภอดอนสัก จังหวัดสุราษฎร์ธานี หรือตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของอำเภอเกาะสมุย อยู่ห่างจากเกาะสมุยประมาณ 20 กิโลเมตร หรืออยู่ห่างจากอำเภอดอนสักประมาณ 18 กิโลเมตร
ลักษณะภูมิประเทศ
สภาพของเกาะพะลวยส่วนมากเป็นเขาหินปูนเกือบทั้งหมด จะมีการเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยาอย่างรุนแรง รวมทั้งการกร่อนทางกายภาพและดินฟ้าอากาศ ทำให้เกิดถ้ำและหน้าผาและรูปร่างของเกาะมีลักษณะแปลก ๆ เช่น บางแห่งคล้ายกับปราสาทหินพิมาย หรือนครวัดอันเก่าแก่

ลักษณะภูมิอากาศ
มีลมมรสุมพัดผ่านทำให้ฝนตกชุก คลื่นพายุรุนแรง ปริมาณน้ำฝนโดยเฉลี่ย 2,000 มิลลิเมตรต่อปี อุณหภูมิเฉลี่ย 23 องศาเซลเซียส
ลักษณะประชากร
ประชากรส่วนใหญ่อาศัยอยู่บนเกาะแห่งนี้มาประมาณ 8 รุ่น โดยอพยพมาจากส่วนต่าง ๆ ของประเทศ ส่วนใหญ่เป็นชาวอำเภอเกาะสมุย อำเภอดอนสัก อำเภอกาญจนดิษฐ์ อำเภอท่าฉาง อำเภอไชยา อำเภอท่าชนะ จังหวัดสุราษฎร์ธานี จังหวัดชุมพร จังหวัดเพชรบุรี เป็นต้น มีครัวเรือน 102 ครัวเรือน ประชากร 438 คน นับถือศาสนาพุทธ มีสำนักสงฆ์ 2 แห่ง เป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวเกาะพะลวย
ลักษณะการประกอบอาชีพ อาชีพของชาวเกาะพะลวยส่วนใหญ่ประกอบอาชีพประมงขนาดเล็ก อาชีพหารังนกนางแอ่น อาชีพทำสวนยาง มีประมาณ 300 ไร่ อาชีพสวนมะพร้าว สวนผลไม้ อาชีพปศุสัตว์เลี้ยงโค ประมาณ 200 ตัว
ผลิตภัณฑ์ที่น่าสนใจของหมู่บ้าน
เป็นผลิตภัณฑ์ปลากระบอกร้าซึ่งมีชื่อเสียงมากของเกาะพะลวย ปลาแห้ง ปลาหมึกแห้ง เป็นต้น
สถานที่ท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์
เกาะพะลวยมีสถานที่ท่องเที่ยวหลายแห่ง เช่น ถ้ำสามบ่อซึ่งเป็นถ้ำที่มีขนาดใหญ่สวยงามมาก ยาวประมาณ 1 กิโลเมตร แต่เดิมถ้ำแห่งนี้เปรียบเสมือนเส้นเลือดใหญ่ของผู้ที่อาศัยอยู่บนเกาะ เนื่องจากมีธารน้ำจืดไหลมาจากหุบเขาที่เป็นทางน้ำ ชาวบ้านอาศัยแหล่งน้ำนี้ใช้อุปโภคและบริโภค ทางด้านทิศตะวันออกของเกาะมีหาดทรายขาวสะอาดขนาดเล็กหลายแห่ง เช่น หาดสองพี่-น้อง หาดตาโย หาดสน เป็นต้น นอกจากถ้ำและหาดทรายที่สวยงามแล้วยังมีสถานที่ท่องเที่ยวที่เป็นธรรมชาติอีก ดังนี้
* ป่าดิบแล้ง เป็นป่าขนาดใหญ่มีสภาพสมบูรณ์ มีไม้ที่สำคัญ เช่น พลอง จิกเขา รักเขา เซียด เต่าร้าง หวาย และกล้วยไม้นารีช่องอ่างทอง เป็นต้น 
* ป่าชาดหาด เป็นป่าโปร่งขนาดเล็กตามชายหา
วาย และกล้วยไม้นารีช่องอ่างทอง เป็นต้น 
* ป่าชาดหาด เป็นป่าโปร่งขนาดเล็กตามชายหาดและชายทะเลทั่วไป
* ป่าเขาหินปูน พบในบริเวณเขาหินปูนที่มีชั้นดินน้อย
* ป่าชายเลน พบอยู่บางแห่งตามซอกหินที่มีหาดทรายหรือหาดเลน
* สัตว์ป่าที่พบเห็นทั่วไป เช่น นากใหญ่หัวปลาดุก ค่างแว่นถิ่นใต้ ลิงแสม หมูป่า และวาฬ
* นกมีไม่น้อยกว่า 50 ชนิด เช่น นกยางเขียว เหยี่ยวแดง นกออก นกเต้าดิน นกแอ่นกินรัง 
นกแก๊ก เป็นต้น
* สัตว์เลื้อยคลาน เช่น แย้ ตะกวด เต่าตนุ งูเหลือม งูจงอาง เป็นต้น
* สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ เช่น คางคกบ้าน กบบัว กบหนอง ปาด เป็นต้น
สถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงซึ่งอยู่ไม่ไกลจากเกาะพะลวย คือ หมู่เกาะอ่างทอง

การคมนาคม
การเดินทางสู่เกาะพะลวยด้วยเรือสารประจำทาง มีเฉพาะวันคู่ ออกจากฝั่งท่าเรือดอนสัก เวลา 13.00 น. ใช้เวลาเดินทางประมาณ 1.30-2 ชั่วโมง และขาออกจากท่าเรือเกาะพะลวย เวลาเช้า 7.30 น. อัตราค่าโดยสารเรือคนละ 150 บาท ปัจจุบันมีเรือเฟอร์รี่ให้บริการ และมีการเดินทางโดยเรือของชาวประมงที่นำผลผลิตมาจำหน่ายที่อำเภอดอนสักได้เช่นกัน เส้นทางเรือเมล์ อ.ดอนสัก-เกาะนกเภา-เกาะเชือก-เกาะส้ม-เกาะพะลวย เลาะตามแนวเกาะที่เรียงตัวกันเพื่อหลบคลื่นลม ร้านอาหารบนเกาะพะลวยขณะนี้มีแห่งเดียว คือ พะลวยซีฟู้ด
สถานที่พักแรม จะเป็นแบบ Home Stay หรือกางเต็นท์นอน หรือเป็นรีสอร์ท

อ้างอิง