จังหวัดของประเทศแอฟริกาใต้
จังหวัด ( ) เป็นหน่วยการบริหารระดับแรกของประเทศแอฟริกาใต้ ประเทศแอฟริกาใต้แบ่งออกเป็นเก้าจังหวัด ก่อนการเลือกตั้งทั่วไปใน ค.ศ. 1994 มาตุภูมิบันตูหรือบันตูสถานต่าง ๆ ถูกรวมกลับเข้ามากับจังหวัดเดิมสี่จังหวัดที่มีอยู่ก่อนและแบ่งออกเป็นเก้าจังหวัดในปัจจุบัน เขตแดนจังหวัดมีการเปลี่ยนแปลงสืบเนื่องจากการแก้ไขรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐแอฟริกาใต้ครั้งที่สิบสอง สิบสาม และสิบหก

ประวัติ
สหภาพแอฟริกาใต้จัดตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1910 จากการรวมอดีตอาณานิคมของบริเตนสี่แห่งได้แก่อาณานิคมแหลม อาณานิคมนาตาล อาณานิคมทรานส์วาล และอาณานิคมแม่น้ำออเรนจ์ (ก่อนสงครามบูร์ครั้งที่สอง สองอาณานิคมหลังมีฐานะเป็นรัฐอิสระได้แก่สาธารณรัฐแอฟริกาใต้และเสรีรัฐออเรนจ์) อาณานิคมเหล่านี้ได้กลายมาเป็นสี่จังหวัดแรกของสหภาพแอฟริกาใต้ได้แก่จังหวัดเคป จังหวัดทรานส์วาล จังหวัดนาตาล และจังหวัดออเรนจ์ฟรีสเตต
การแบ่งแยกประชากรผิวดำในประเทศแอฟริกาใต้เริ่มต้นใน ค.ศ. 1913 โดยคนผิวดำสามารถถือครองที่ดินได้เฉพาะบริเวณที่กำหนดซึ่งมีพื้นที่รวมประมาณร้อยละ 13 ของประเทศ นับแต่ช่วงปลายทศวรรษ 1950 เป็นต้นมา พื้นที่ดังกล่าวได้รวมกันโดยลำดับกลายเป็นเขตที่เรียกว่า "มาตุภูมิ" หรือ "บันตูสถาน" โดยมาตุภูมิสี่แห่งได้รับการสถาปนาเป็นรัฐชาติกึ่งเอกราช (quasi-independent nation state) ของประชากรผิวดำในช่วงการถือผิว โดยใน ค.ศ. 1976 มาตุภูมิทรานส์เคย์เป็นมาตุภูมิแรกที่ยอมรับสถานะกึ่งเอกราชจากแอฟริกาใต้ ก่อนที่อีกสามแห่งจะยอมรับสถานะเดียวกันได้แก่โบพูทัตสวานา (ค.ศ. 1977) เวนดา (ค.ศ. 1979) และซิสเคย์ (ค.ศ. 1981) สถานะกึ่งเอกราชดังกล่าวนี้ไม่ได้รับการยอมรับจากประเทศอื่นนอกเ
ในวันที่ 27 เมษายน ค.ศ. 1994 ซึ่งเป็นวันเลือกตั้งทั่วไปครั้งแรกที่สิทธิเลือกตั้งไม่จำกัดเชื้อชาติและวันที่รัฐธรรมนูญเฉพาะกาลมีผลบังคับใช้ จังหวัดและมาตุภูมิดังกล่าวถูกยุบและแบ่งใหม่ออกเป็นเก้าจังหวัด การแบ่งเขตจังหวัดมีขึ้นใน ค.ศ. 1993 โดยคณะกรรมาธิการพิจารณาเขตจังหวัด (Commission on the Demarcation/Delimitation of Regions) ซึ่งจัดตั้งโดยโคเดซาหรือที่ประชุมใหญ่เพื่อแอฟริกาใต้ที่เป็นประชาธิปไตย (CODESA; Convention for a Democratic South Africa) เขตจังหวัดดังกล่าวมีรากฐานมาจากภูมิภาคเพื่อการพัฒนา (planning region) ซึ่งแบ่งโดยธนาคารเพื่อการพัฒนาแห่งประเทศแอฟริกาใต้ ในทศวรรษ 1980 และเขตอำนาจศาลแขวงในประเทศแอฟริกาใต้ โดยมีการเจรจาระหว่างพรรคการเมื
นทศวรรษ 1980 และเขตอำนาจศาลแขวงในประเทศแอฟริกาใต้ โดยมีการเจรจาระหว่างพรรคการเมืองเพื่อสร้างฐานเสียงของพรรคในแต่ละจังหวัดโดยการโอนเขตอำเภอระหว่างจังหวัดที่มีการเสนอ เขตจังหวัดที่จัดตั้งขึ้นใหม่ถูกระบุในภาคผนวก 1 ของรัฐธรรมนูญเฉพาะกาล
การบริหาร
 ในปัจจุบัน]]
การบริหารราชการของจังหวัดในประเทศแอฟริกาใต้จะแบ่งออกเป็นระดับชาติและระดับจังหวัด โดยในระดับชาติจะบริหารโดยสภาจังหวัดแห่งชาติซึ่งเป็นหนึ่งในสองรัฐสภาของประเทศแอฟริกาใต้ และในระดับจังหวัดจะบริหารโดยสภานิติบัญญัติประจำจังหวัด นอกจากนี้ ในระดับต่ำกว่าจังหวัดยังมีสภาบริหารสำหรับหน่วยย่อยได้แก่อำเภอและเทศบาล

สภาจังหวัดแห่งชาติ
ประเทศแอฟริกาใต้มีสองรัฐสภาได้แก่สภาแห่งชาติ (National Assembly) และสภาจังหวัดแห่งชาติ (National Council of Provinces) สภาหลังนี้มีขึ้นเพื่อให้ผลประโยชน์ของแต่ละจังหวัดได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายบัญญัติโดยสภาแห่งชาติ
แต่ละจังหวัดจะมีผู้แทน 10 คนในสภาจังหวัดแห่งชาติ โดย 6 คนเป็นสมาชิกถาวรของสภาจังหวัดแห่งชาติ และ 4 คนเป็นผู้แทนพิเศษ

สภานิติบัญญัติประจำจังหวัด
แต่ละจังหวัดจะบริหารโดยใช้ระบบสภาเดียว โดยขนาดของสภาบริหารจะขึ้นกับจำนวนประชากร ตั้งแต่ 30 คนในจังหวัดนอร์เทิร์นเคปไปจนถึง 80 คนในจังหวัดควาซูลู-นาตาล สมาชิกสภาบริหารจะมาจากการเลือกตั้งเมื่อครบวาระห้าปีโดยใช้ระบบสัดส่วนแบบบัญชีรายชื่อ โดยทั่วไปแล้วการเลือกตั้งสภาชิกสภานิติบัญญัติประจำจังหวัดจะจัดขึ้นในวันเดียวกันกับการเลือกตั้งสมาชิกสภาแห่งชาติ
สมาชิกสภานิติบัญญัติจังหวัดจะเลือกนายกสภานิติบัญญัติประจำจังหวัด และนายกสภานิติบัญญัติประจำจังหวัดจะเลือกสมาชิก 5 ถึง 10 คนเพื่อเป็นสมาชิกสภาบริหารจังหวัด ซึ่งเทียบเท่ากับคณะรัฐมนตรีประจำจังหวัดนั้น

อำนาจของสภาระดับจังหวัดจะจำกัดเฉพาะประเด็นที่ระบุในรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐแอฟริกาใต้ โดยสภาระดับจังหวัดจะมีอำนาจร่วมกันกับรัฐบาลแห่งชาติในบางประเด็นเช่นการเกษตร การศึกษา สาธารณสุข และการเคหะ เป็นต้น เพื่อให้สามารถกำหนดนโยบายให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน ในขณะที่บางประเด็นจะอยู่ภายใต้อำนาจของสภาระดับจังหวัดโดยสมบูรณ์

อำนาจตุลาการจะอยู่ภายใต้ความรับผิดชอบของรัฐบาลแห่งชาติ ซึ่งอยู่นอกเหนืออำนาจของสภาระดับจังหวัด
รายชื่อจังหวัดของประเทศแอฟริกาใต้
{| class="wikitable sortable" style="text-align: right; font-size: 90%"
! style="width:120px" | ชื่อภาษาไทย
! style="width:120px" | ชื่อภาษาอังกฤษ
! style="width:120px" | ชื่อในภาษาที่มีผู้พูดมากที่สุด 
! style="width:120px" | เมืองหลวง
! style="width:120px" | เมืองใหญ่ที่สุด
! style="width:50px" | รหัส ISO 3166
! style="width:50px" | พื้นที่ (ตร.กม.) 
! style="width:50px" | ประชากร (ค.ศ. 2022) 
! style="width:50px" | ความหนาแน่นประชากร
! HDI (ค.ศ. 2003) 
! แผนที่
|-
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | เดอร์บัน
| align="left" | ZA-KZN
| 94,361
| 10,273,000
eft" | 
| align="left" | เดอร์บัน
| align="left" | ZA-KZN
| 94,361
| 10,273,000
| 108.8
| 0.63
| 
|-
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | โจฮันเนสเบิร์ก
| align="left" | โจฮันเนสเบิร์ก
| align="left" | ZA-GP
| 18,178
| 12,353,000
| 675.1
| 0.74 || 
|-
| align="left" | ตะวันตกเฉียงเหนือ
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | มาฮิเค็ง (มาฟิคิง)
| align="left" | รุสเทนเบิร์ก
| align="left" | ZA-NW
| 104,882
| 3,496,000
| 33.5
| 0.61
| 
|-
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | คิมเบอร์ลีย์
| align="left" | คิมเบอร์ลีย์
| align="left" | ZA-NC
| 372,889
| 1,136,000
| 3
์
| align="left" | คิมเบอร์ลีย์
| align="left" | ZA-NC
| 372,889
| 1,136,000
| 3.1
| 0.69
| 
|-
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | บลูมฟอนเทน
| align="left" | บลูมฟอนเทน
| align="left" | ZA-FS
| 129,825
| 2,732,000
| 21.1
| 0.67
| 
|-
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | โพโลควานี (ปีเตอส์เบิร์ก)
| align="left" | โพโลควานี
| align="left" | ZA-LP
| 125,754
| 5,396,000
| 43.0
| 0.59
| 
|-
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | เคปทาวน์
| align="left" | เคปทาวน์
| align="left" | ZA-WC
| 129,462
| 5,826,000
| 45.0
| 0.77
| 
|-
| align="left" | 
|
ign="left" | ZA-WC
| 129,462
| 5,826,000
| 45.0
| 0.77
| 
|-
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | บีโช
| align="left" | 
| align="left" | ZA-EC
| 168,966
| 6,566,000
| 38.8
| 0.62
| 
|-
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | อึมบอมเบลา (เน็ลสปรอยต์)
| align="left" | อึมบอมเบลา
| align="left" | ZA-MP
| 76,495
| 3,993,000
| 52.8
| 0.65
| 
|- style="background:honeydew" class="sortbottom"
| align="left" | สาธารณรัฐแอฟริกาใต้
| align="left" | 
| align="left" | 
| align="left" | พริทอเรีย เคปทาวน์ และบลูมฟอนเทน 
| align="left" | โจฮันเนสเบิร์ก
| align="left" | ZA
| 1,220,813
| 51,77
มฟอนเทน 
| align="left" | โจฮันเนสเบิร์ก
| align="left" | ZA
| 1,220,813
| 51,771,000
| 42.4
| 0.67
| -
|-
|}
หมายเหตุ: