ไรน้ำนางฟ้า
ไรน้ำนางฟ้า ( ) เป็นครัสเตเชียนจำพวกแบรงคิโอโพดาจำพวกหนึ่ง จัดอยู่ในสกุล Streptocephalus และวงศ์ Streptocephalidae มีลักษณะคล้ายไรทะเลหรืออาร์ทีเมีย แต่มีขนาดตัวโตกว่า คือ ไม่มีเปลือก ตัวใส มีขาว่ายน้ำ 11 คู่ ลำตัวยาว 1 - 3 เซนติเมตร ตัวผู้มีขนาดใหญ่กว่าตัวเมีย และมีพฤติกรรมว่ายน้ำแบบหงายท้องโดยใช้ขาช่วยกรรเชียงนำโบก พัดอาหารเข้าปาก บริเวณหัวมีตาขนาดใหญ่ที่มีก้านยาว 1 คู่ มีหนวด 2 คู่ ส่วนหางแยกเป็นสองแฉกมีสีแดงส้ม ตัวเมียมีถุงไข่ 1 ถุง อยู่ทางด้านท้อง หนวดคู่ที่ 2 ของตัวผู้เปลี่ยนแปลงไปใช้สำหรับจับตัวเมียเวลาผสมพันธุ์ และใช้ในการจำแนกชนิด ไข่ที่ตัวเมียสร้างขึ้นจะพัฒนาให้มีเปลือกหนา
ไรน้ำนางฟ้า จะอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำจืดต่าง ๆ ที่มีขนาดเล็ก เช่น คูน้ำข้างถนน หรือนาข้าว แม้กระทั่งแหล่งน้ำชั่วคราว เช่น ปลักควาย หรือรอยเท้าควายในเลน ยามฤดูฝน อาหารของไรน้ำนางฟ้า ได้แก่ แพลงก์ตอนสัตว์, โปรโตซัว, อินทรียสารและแพลงก์ตอนพืช ฤดูที่พบ คือ ช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงสิงหาคม คือ ในฤดูฝน วงจรชีวิต คือ ไข่มีเปลือกหนา เป็นซีส ฝังอยู่ในพื้นดินหรือโคลน โดยจะพบในบ่อเล็กบ่อน้อย เมื่อน้ำท่วมขังก็จะฟักเป็นตัวออกมา ส่วนแหล่งน้ำขนาดใหญ่จะไม่พบไรน้ำนางฟ้า ไรน้ำนางฟ้าจะมีชีวิตอยู่ได้ในระยะเวลาสั้น ๆ ไม่กี่สัปดาห์เท่านั้น
ไรน้ำนางฟ้า แบ่งออกได้ราว ๆ 50-60 ชนิด (ดูเนื้อหาข้างล่าง ) พบกระจายพันธุ์ตั้งแต่ แอฟริกา, ออสเตรเลีย, ยูเรเชีย, อเมริกากลาง และอเมริกาเหนือ ซึ่งเดิมเคยเป็นมหาทวีปกอนด์วานา เป็นต้น ส่วนในประเทศไทย มีทั้งหมด 3 ชนิด ซึ่งทั้ง 3 ชนิดนั้น ล้วนแต่เป็นสัตว์เฉพาะถิ่นทั้งหมด ได้แก่ ไรน้ำนางฟ้าสิรินทร (Streptocephalus sirindhornae) พบครั้งแรกที่จังหวัดหนองบัวลำภู และพบได้ทั่วประเทศ, ไรน้ำนางฟ้าไทย (Branchinella thailandensis) มิได้จัดอยู่ในสกุล Streptocephalus ไข่มีขนาดใหญ่กว่าไรน้ำนางฟ้าสิรินธรสองเท่า และไรน้ำนางฟ้าสยาม (Streptocephalus siamensis) พบครั้งแรกที่จังหวัดสุพรรณบุรี และกาญจนบุรี เป็นชนิดที่หาได้ยากมาก นอกจากนี้แล้วยังพบได้ที่ประเทศลาว
ไรน้ำนางฟ้า มีคุณค่าทางสารอาหารสูง ปัจจุบันได้มีการเพาะเลี้ยงเพื่อเป็นอาหารให้แก่สัตว์น้ำต่าง ๆ ทั้งเป็นอาหารให้แก่ตัวอ่อน, เป็นอาหารให้แก่สัตว์น้ำเศรษฐกิจ และสัตว์น้ำสวยงาม โดยปัจจุบันสามารถเพาะเลี้ยงได้แล้วตลอดทั้งปี

นอกจากนี้แล้ว ไรน้ำนางฟ้ายังมีชื่อเรียกตามภาษาถิ่นต่าง ๆ เช่น "แมงอ่อนช้อย", "แมงแงว", "แมงหางแดง" และ"แมงน้ำฝน" เป็นต้น
การจำแนกสายพันธุ์ที่พบ
* Streptocephalus annanarivensis Thiele, 1907 
* Streptocephalus antillensis Mattox, 1950 
* Streptocephalus areva Brehm, 1954 
* Streptocephalus bidentatus Hamer & Appleton, 1993 
* Streptocephalus bimaris Gurney, 1909 
* Streptocephalus bourquinii Hamer & Appleton, 1993 
* Streptocephalus bouvieri Daday, 1908 
* Streptocephalus cafer Lovén, 1847 
* Streptocephalus caljoni Beladjal, Mertens & Dumont, 1996 
* Streptocephalus cirratus Daday, 1908 
* Streptocephalus cladophorus Barnard, 1924 
* Streptocephalus coomansi Brendonck & Belk, 1993 
* Streptocephalus dendrophorus Hamer & Appleton, 1993 
* Streptocephalus dendyi
* Streptocephalus dendrophorus Hamer & Appleton, 1993 
* Streptocephalus dendyi Barnard, 1929 
* Streptocephalus dichotomus Baird, 1860 
* Streptocephalus distinctus Thiele, 1907 
* Streptocephalus dorothae Mackin, 1942 
* Streptocephalus dregi G. O. Sars, 1899 
* Streptocephalus echinus Bond, 1934 
* Streptocephalus gauthieri Brtek, 1974 
* Streptocephalus gracilis G. O. Sars, 1898 
* Streptocephalus guzmani Maeda-Martínez et al., 1995 
* Streptocephalus henridumontis Maeda-Martínez & Obregón-Barboza, 2005 
* Streptocephalus indistinctus Barnard, 1924 
* Streptocephalus jakubskii Grochmalicki, 1921 
* Streptocephalus javanensis Brehm, 1955
ephalus jakubskii Grochmalicki, 1921 
* Streptocephalus javanensis Brehm, 1955 
* Streptocephalus kaokoensis Barnard, 1929 
* Streptocephalus kargesi Spicer, 1985 
* Streptocephalus lamellifer Thiele, 1900 
* Streptocephalus linderi W. G. Moore, 1966 
* Streptocephalus longimanus Bond, 1934 
* Streptocephalus mackini W. G. Moore, 1966 
* Streptocephalus macrourus Daday, 1908 
* Streptocephalus mattoxi Maeda-Martínez et al., 1995 
* Streptocephalus moorei Belk, 1973 
* Streptocephalus namibiensis Hamer & Brendonck, 1993 
* Streptocephalus neumanni Thiele, 1904 
* Streptocephalus ovamboensis Barnard, 1924 
* Streptocephalus papillatus G. O. Sar
treptocephalus ovamboensis Barnard, 1924 
* Streptocephalus papillatus G. O. Sars, 1906 
* Streptocephalus potosinensis Maeda-Martínez et al., 1995 
* Streptocephalus proboscideus Frauenfeld, 1873 
* Streptocephalus propinquus Brady, 1916 
* Streptocephalus purcelli G. O. Sars, 1898 
* Streptocephalus queenslandicus Herbert & Timms, 2000 
* Streptocephalus reunionensis Thiéry & Champeau, 1994 
* Streptocephalus rothschildi Daday, 1908 
* Streptocephalus rubricaudatus Klunzinger, 1867 
* Streptocephalus rugosus Brehm, 1960 
* Streptocephalus sealii Ryder, 1879 
* Streptocephalus similis Baird, 1852 
* Streptocephalus simplex Gurney, 1906 
* St
treptocephalus similis Baird, 1852 
* Streptocephalus simplex Gurney, 1906 
* Streptocephalus sirindhornae Sanoamuang et al., 2000 
* Streptocephalus spinicaudatus Hamer & Appleton, 1993 
* Streptocephalus spinifer Gurney, 1906 
* Streptocephalus spinosus Daday, 1908 
* Streptocephalus sudanicus Daday de Dées, 1910 
* Streptocephalus texanus Packard, 1871 
* Streptocephalus thomasbowmani Maeda-Martínez & Obregón-Barboza, 2005 
* Streptocephalus torvicornis Waga, 1842 
* Streptocephalus trifidus Hartland-Rowe, 1969 
* Streptocephalus vitreus Brauer, 1877 
* Streptocephalus wirminghausi Hamer, 1994 
* Streptocephalus woottoni Eng et al., 1990
cephalus wirminghausi Hamer, 1994 
* Streptocephalus woottoni Eng et al., 1990 
* Streptocephalus zeltneri Daday, 1910 
* Streptocephalus zuluensis Brendonck & Hamer, 1992