เมืองหลวงทางวัฒนธรรมของยุโรป
เมืองหลวงทางวัฒนธรรมของยุโรป เป็นเมืองที่ได้รับเลือกจากสหภาพยุโรปเป็นช่วงเวลาหนึ่งปี ซึ่งในช่วงเวลานั้นเมืองจะได้รับโอกาสให้แสดงวัฒนธรรมและการพัฒนาวัฒนธรรมของตน เมืองในยุโรปจำนวนมากได้ใช้โอกาสนี้ในการเปลี่ยนแปลงทั้งฐานวัฒนธรรมของตนและมุมมองจากนานาชาติต่อเมืองของตนอย่างสิ้นเชิง เมืองหลายเมืองสามารถเป็นเมืองหลวงทางวัฒนธรรมของยุโรปได้ในเวลาเดียวกัน

กระบวนการคัดเลือก
เมืองหลวงทางวัฒนธรรมของยุโรป
{| class="wikitable sortable"
|+
! ปี !! เมือง !! ประเทศ !! หมายเหตุ/ลิงก์ !! เมืองที่เสนอตัว
|-
|-
| 1985 || เอเธนส์ || ||
|-
| 1986 || ฟลอเรนซ์ || ||
|-
| 1987 || อัมสเตอร์ดัม || ||
|-
| 1988 || เบอร์ลินตะวันตก || || เมืองที่อยู่ภายใต้การครอบครองของฝ่ายสัมพันธมิตรตะวันตกจนถึง ค.ศ. 1990 ดินแดนที่อ้างสิทธิ์โดยสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ใช้ชื่อ "เมืองทางวัฒนธรรมของยุโรป" แทน "เมืองหลวง" เพื่อไม่ให้เป็นการยั่วยุรัฐบาลเยอรมนีตะวันออก 
|-
| 1989 || ปารีส || ||
|-
| 1990 || กลาสโกว์ || ||เทศกาลสวนกลาสโกว์
|-
| 1991 || ดับลิน || ||
|-
| 1992 || มาดริด || ||
|-
| 1993 || แอนต์เวิร์ป || ||
|-
| 1994 || ลิสบอน || ||
|-
| 1995
มาดริด || ||
|-
| 1993 || แอนต์เวิร์ป || ||
|-
| 1994 || ลิสบอน || ||
|-
| 1995 || นครลักเซมเบิร์ก || ||
|-
| 1996 || โคเปนเฮเกน || ||
|-
| 1997 || เทสซาโลนีกี || ||
|-
| 1998 || สต็อกโฮล์ม || ||
|-
| 1999 || ไวมาร์ || ||
|-
| rowspan=9| 2000 || อาวีญง || || rowspan=9| ปี ค.ศ. 2000 ถูกเรียกเป็นปีสหัสวรรษ และได้รับการปฏิบัติเป็นพิเศษ เพื่อเน้นย้ำถึงมรดกอันยั่งยืนและคุณูปการของเมืองต่าง ๆ ในยุโรปที่มีต่อวัฒนธรรมและอารยธรรมโลก ด้วยเหตุนี้จึงมีการคัดเลือกสถานที่เก้าแห่ง รวมถึงเมืองสองแห่งจากรัฐที่จะเข้าร่วมสหภาพยุโรปในวันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 2004 
|-
| บาร์เกิน || 
|-
| โบโลญญา || 
|-
| บรัสเซลส์ || 
|-
| เฮลซิงกิ || 
|-
| กรากุฟ || 
|-
| ปราก ||
| โบโลญญา || 
|-
| บรัสเซลส์ || 
|-
| เฮลซิงกิ || 
|-
| กรากุฟ || 
|-
| ปราก || 
|-
| เรคยาวิก || 
|-
| ซานเตียโกเดกอมโปสเตลา || 
|-
| rowspan=2|2001 || โปร์ตู || ||
|-
| รอตเทอร์ดาม || ||
|-
| rowspan=2|2002 || บรูช || ||
|-
| ซาลามังกา || ||
|-
| 2003 || กราทซ์ || ||
|-
| rowspan=2|2004 || เจนัว || ||
|-
| ลีล || ||
|-
| 2005 || คอร์ก || ||คอร์กคอคัส || กอลเวย์, ลิเมอริก, วอเตอร์ฟอร์ด 
|-
| 2006 || เพทรัส || ||
|-
| rowspan=2|2007 || นครลักเซมเบิร์ก || ||
|-
| ซีบิว || ||
|-
| rowspan=2|2008 || ลิเวอร์พูล || || || เบอร์มิงแฮม, บริสตอล, คาร์ดิฟฟ์, นิวคาสเซิลกับเกตส์เฮด (ลงร่วมกัน), ออกซ์ฟอร์ด 
|-
| สตาวังเงอร์ || ||
|-
| rowspan=2|2009 || ลิ
ตส์เฮด (ลงร่วมกัน), ออกซ์ฟอร์ด 
|-
| สตาวังเงอร์ || ||
|-
| rowspan=2|2009 || ลินทซ์ || ||ลินทซ์ 2009
|-
| วิลนีอุส || ||
|-
| rowspan=3|2010 || เอ็สเซิน || || ตัวแทนรัวร์ทั้งหมดในรัวร์.2010 || เบราน์ชไวค์, เบรเมิน, เกอร์ลิทซ์, ฮัลเลออันแดร์ซาเลอ, คาลส์รูเออ, คัสเซิล, ลือเบ็ค, พ็อทซ์ดัม, เรเกินส์บวร์ค
|-
| อิสตันบูล || ||
|-
| เปช || ||
|-
| rowspan=2|2011 || ทาลลินน์ || ||
|-
| ตุรกุ || || ตุรกุ 2011
|-
| rowspan=2|2012 || กีมาไรช์ || ||
|-
| มาริบอร์ || ||
|-||
| rowspan=2|2013 || กอชิตเซ || ||
|-
| มาร์แซย์ || || มาร์แซย์-พรอว็องส์ 2013 || บอร์โด, ลียง, ตูลูซ 
|-
| rowspan=2|2014 || รีกา || ||
|-
| อือมิยอ || ||
|-
| rowspan=2|2015 || มงส์
|-
| rowspan=2|2014 || รีกา || ||
|-
| อือมิยอ || ||
|-
| rowspan=2|2015 || มงส์ || || มงส์ 2015
|-
| เปิลแซ็ญ || ||
|-
| rowspan=2|2016 || ซานเซบัสเตียน || || โดโนสเตีย/ซานเซบัสเตียน 2016 (โดโนสเตีย 2016) || บูร์โกส, กอร์โดบา, ลัสปัลมัสเดกรันกานาเรีย, เซโกเบีย, ซาราโกซา 
|-
| วรอตสวัฟ || || || กดัญสก์, กาตอวิตแซ, ลูบลิน, วอร์ซอ 
|-
| rowspan=2|2017 || ออร์ฮูส || || ออร์ฮูส 2017 || Sønderborg 
|-
| แพฟอส || || แพฟอส 2017 || ลีมาซอล, นิโคเซีย 
|-
| rowspan=2|2018 || เลวาร์เดิน || || || ไอนด์โฮเฟิน, มาสทริชท์, เดอะเฮก, ยูเทรกต์ 
|-
| วัลเลตตา || || วัลเลตตา 2018
|-
| rowspan=2|2019 || มาเตรา || || มาเตรา 2019 || คัลยารี, เลชเช, เปรูจา, ราเวนนา,
| rowspan=2|2019 || มาเตรา || || มาเตรา 2019 || คัลยารี, เลชเช, เปรูจา, ราเวนนา, ซีเอนา 
|-
| ปลอฟดิฟ || || ปลอฟดิฟ 2019 || โซเฟีย, วาร์นา, แวลีโกเตอร์โนโว 
|-
| rowspan=2|2020 – เมษายน 2021 || กอลเวย์ || || กอลเวย์ 2020 || ลิเมอริก, สามพี่น้อง (ร่วมลงวอเตอร์ฟอร์ด, เวกซ์ฟอร์ด, คิลเคนนี) 
|-
| รีเยกา || || รีเยกา 2020 || ดูบรอฟนิก, ออซิเยก, ปูลา 
|- 
| rowspan=3|2022 || แอฌวลต์เซิชท์ || || แอฌวลต์เซิชท์ 2022
|- 
| เกานัส || || เกานัส 2022 || เกล็ยเปดา 
|- 
| นอวีซาด || || นอวีซาด 2022 (ประกาศเลื่อนโควิด)
|- 
| rowspan=3|2023 1 || เอลิวซิส || || เอลิวซิส 2023 (ประกาศเลื่อนโควิด) || กาลามาตา, โรดส์ 
|- 
| ตีมีชออารา || || ตีมีชออารา 2023 (ประกาศ
ศเลื่อนโควิด) || กาลามาตา, โรดส์ 
|- 
| ตีมีชออารา || || ตีมีชออารา 2023 (ประกาศเลื่อนโควิด) || บายามาเร, บูคาเรสต์, กลุฌ-นาปอกา 
|- 
| แว็สเปรม || || แว็สเปรม 2023 || แดแบร็ตแซ็น, เจอร์ 
|-
| rowspan=3|2024 || บาทอิชเชิล || || Salzkammergut 2024 || ดอร์นบีร์น, ซังคท์เพิลเทิน 
|-
| บูเดอ 2 || || บูเดอ 2024 || บันยาลูกา, มอสตาร์ 
|-
| ตาร์ตู || || ตาร์ตู 2024 || กูเร็สซาเร, นาร์วา
|-bgcolor="#FFFACD"
| rowspan=2|2025 || เค็มนิทซ์ || || เค็มนิทซ์ 2025 || ฮันโนเฟอร์, ฮิลเดิสไฮม์, มัคเดอบวร์ค, เนือร์นแบร์ค 
|-bgcolor="#FFFACD"
| นอวากอรีตซา/โกริตเซียร่วมกันลง || || GO! 2025 || ลูบลิยานา, ปีรัน, ปตูย 
|-
| rowspan=2 |2026 || โอวลุ || || โอวลุ 2026 || ซาโวนลินนา, ตัมเปเร 
|-
| เตร็นชีน || || เตร็นชีน 2026 || ญิตรา, ฌิลินา
|-
| rowspan="2" |2027 || แอวูรา || || แอวูรา 2027 || อาไวรู, บรากา, ปงตาแดลกาดา 
|-
| เลียปายา || || เลียปายา 2027 || เดาเกาปิลส์, วัลเมียรา 
|-
| rowspan="3" |2028 || บูร์ฌ || ||บูร์ฌ 2028 || แกลร์มง-แฟร็อง, มงเปอลีเย, รูอ็อง, แซ็ง-เดอนี
|-
| แช็สแกบูแยโยวิตแซ || || แช็สแกบูแยโยวิตแซ 2028 || โบรว์มอฟ, เบ
, แซ็ง-เดอนี
|-
| แช็สแกบูแยโยวิตแซ || || แช็สแกบูแยโยวิตแซ 2028 || โบรว์มอฟ, เบอร์โน, ลิแบแร็ตส์
|-
| สกอเปีย 2 || || สกอเปีย 2028 || บุดวา 
|-
| rowspan=2|2029 || คีรือนา || || คีรือนา 2029
 || อุปซอลา 
|-
| ลูบลิน || ||ลูบลิน 2029 || บีแยลสกอ-บียาวา, กาตอวิตแซ, กอวอบแชก 
|-
| rowspan=3|2030 || TBA ธันวาคม 2025 || || || เมืองที่ผ่านเข้ารอบ: ลาร์นากา, ลีมาซอล เมืองอื่น ๆ: นิโคเซีย 
|-
| เลอเฟิน || || เลอเฟิน 2030 || โมเลินเบก, นามูร์, บรูช, เกนต์, คอร์ทไรค์ 
|-
| นิกชิช || || นิกชิช 2030 || ลวิว
|-
| rowspan=2|2031 || TBA เสนอจนถึง 26 กันยายน 2025 || || || บิรกู, วิกตอเรีย 
|-
| TBA เสนอจนถึง 31 ธันวาคม 2025 || || || เมืองที่เป็นไปได้: บูร์โกส, กาเซเรส, กรานาดา, เฆเรซเดลาฟรอนเตรา, โอบิเอโด, ลัสปัลมัส, โตเลโด
|-
| rowspan=2|2032 || TBA || || ||
|-
| TBA || || || เมืองที่เป็นไปได้: เฮลซิงเงอร์ Næstved 
|-
| rowspan=3|2033 || TBA || || || เมืองที่เป็นไปได้: เฮร์เลิน 
|-
| TBA || || || เมืองที่เป็นไปได้: ตูริน, เปซาโร/อูร์บีโน, วีแตร์โบ 
|-
| TBA 2 || TBA ||
|}
1 เมืองหลวงทางวัฒนธรรมของยุโรปมีกำหนดของสหราชอาณาจักรใน ค.ศ. 2023 อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการตัดสินใจออกจากสหภาพยุโรป เมืองต่าง ๆ ในสหราชอาณาจักรจึงไม่มีสิทธิ์ได้รับตำแหน่งนี้อีกต่อไปหลัง ค.ศ. 2019 สำนักงานคณะกรรมาธิการยุโรปประจำสกอตแลนด์ยืนยันเรื่องนี้เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน ค.ศ. 2017 เพียงหนึ่งสัปดาห์ก่อนที่สหราชอาณาจักรจะประกาศว่าเมืองใดจะได้รับการเสนอชื่อ เมืองที่เข้าชิง ได้แก่ ดันดี, ลีดส์, มิลตันคีนซ์, นอตทิงแฮม และการร่วมเสนอจากเมืองเบลฟาสต์กับเดร์รีในไอร์แลนด์เหนือ และเมืองสตราแบน
2 กรอบการทำงานใหม่นี้เปิดโอกาสให้เมืองต่าง ๆ ในประเทศผู้สมัคร (แอลเบเนีย บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา จอร์เจีย มอลโดวา มอนเตเนโกร มาซิโดเนียเหนือ เซอร์เบีย ตุรกี ยูเครน) ประเทศที่มีศักยภาพในการเป็นสมาชิกสหภาพยุโรป (คอซอวอ) หรือประเทศสมาชิกสมาคมการค้าเสรียุโรป (ไอซ์แลนด์ ลิกเตนสไตน์ นอร์เวย์ สวิตเซอร์แลนด์) สามารถครองตำแหน่งนี้ได้ทุก ๆ สามปี เริ่มตั้งแต่ ค.ศ. 2021 โดยการคัดเลือกจะดำเนินการผ่านการแข่งขันแบบเปิด ซึ่งหมายความว่าเมืองต่าง ๆ จากหลากหลายประเทศสามารถแข่งขันกันได้

ดูเพิ่ม
* เมืองหลวงทางวัฒนธรรมของอเมริกา
* เมืองหลวงทางวัฒนธรรมของอาหรับ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
* European Capitals of Culture
* Decision No 1622/2006/EC of the European Parliament and of the Council of 24 October 2006 establishing a Community action for the European Capital of Culture event for the years 2007 to 2019
* Decision No 445/2014/EU of the European Parliament and of the Council of 16 April 2014 establishing a Union action for the European Capitals of Culture for the years 2020 to 2033 and repealing Decision No 1622/2006/EC