SPAISS6F1/Tourism_Softpower huggingface dataset:
วัดมหาวัน (อำเภอเมืองเชียงใหม่)
วัดมหาวัน เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลช้างคลาน อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ มีเนื้อที่ราว 2 ไร่ 3 งาน

แต่ดั้งเดิมชาวบ้านละแวกวัดมหาวันเรียกว่า ชุมชนบ้านฮ่อม ส่วนใหญ่เป็นคนพื้นเมืองที่กล่าวกันว่าอพยพมาจากเมืองเชียงแสน วัดสร้างขึ้นในสมัยพระเจ้ากาวิละ เมื่อครั้งที่ทรงกอบกู้เอกราชคืนจากพม่า สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2338 อย่างไรก็ดีข้อมูลจากสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติระบุว่าตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2078
อาคารเสนาสนะและสิ่งก่อสร้างภายในวัด ได้แก่ แนวกำแพงทางด้านหน้าของวัดมีซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูปแบบพม่าอยู่ 4 ซุ้ม มีสิงห์คู่อยู่ด้านหน้าประจำแต่ละซุ้ม อุโบสถด้านหน้ามีลวดลายปูนปั้นฝีมือของช่างชาวล้านนาที่ประดิษฐ์ลวดลายไว้อย่างวิจิตรบรรจง ประตูไม้ด้านหน้าของอุโบสถแกะสลักเป็นลวดลายพุทธประวัติ ภายในอุโบสถประดิษฐานพระพุทธรูปประธานปางสมาธิ ศิลปกรรมแบบล้านนาผสมเชียงแสน วิหารหลวง ประดิษฐานพระพุทธปฏิมากรหรือที่ชาวบ้านเรียกว่า พระเจ้าโต สร้างด้วยศิลปะไทใหญ่ สร้างขึ้นด้วยแรงศรัทธาของคหบดีชาวไทใหญ่ในชุมชนที่ชื่อ พ่อเลี้ยงหม่องปึ๊ด ซึ่งเข้ามาทำสัมปทานไม้สักในภาคเหนือกับบริษัทบอมเบย์เบอร์มา ท่านจึงได้สร้างวิหารหลวงและพระเจ้าโต ตลอดจนได้ทำการบูรณะซ่อมแซมกำแพ
มเบย์เบอร์มา ท่านจึงได้สร้างวิหารหลวงและพระเจ้าโต ตลอดจนได้ทำการบูรณะซ่อมแซมกำแพงซุ้มประดับรวมถึงรูปปั้นต่าง ๆ ในศิลปะแบบไทใหญ่
หอไตรสร้างเมื่อ พ.ศ. 2386 มีลักษณะสองชั้นเครื่องบนไม้มีหลังคาซ้อนชั้น แกะสลักและลวดลายฉลุ เจดีย์สีขาวฐานสี่เหลี่ยมย่อมุมซ้อนกันสามชั้น มีซุ้มประจำทิศ ทั้ง 4 ทิศ เดิมเป็นเจดีย์ศิลปะล้านนา ต่อมาทางการได้สร้างเจดีย์แบบพม่าขึ้นเมื่อครั้งเชียงใหม่ได้รับอิทธิพลพม่า เป็นเจดีย์ทรงสี่เหลี่ยมครอบเจดีย์องค์เดิมไว้

อ้างอิง
วัดพระธาตุคีรีเขต
วัดพระธาตุคีรีเขต เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลตะกั่วป่า อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา
วัดพระธาตุคีรีเขต หรือ วัดคีรีเขต หรือ วัดธาตุคีรีเขต สร้างขึ้นเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2436 แต่เดิมนั้นสร้างขึ้นเป็นเพียงที่พำนักของพระภิกษุสงฆ์ผู้ถือการอยู่ในป่าเพื่อความสงบเท่านั้น ต่อมาจึงได้จัดสร้างให้มั่งคงจนมีฐานะเป็นวัด ชาวบ้านนิยมเรียกว่า วัดลุ่ม หรือ วัดตลาดใต้ วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2462 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งหลังเมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542 ทางด้านการศึกษาวัดได้เปิดสอนพระปริยัติธรรมเริ่มมาตั้งแต่ พ.ศ. 2518 จัดตั้งโรงเรียนสอนเด็กก่อนเกณฑ์เมื่อ พ.ศ. 2512–2513 นอกจากนี้ยังได้อนุญาตให้ทางราชการสร้างโรงเรียนมัธยมศึกษาขึ้นภายบริเวณวัด คือ โรงเรียนตะกั่วป่าคีรีเขต
องค์พระบรมธาตเจดีย์ สร้างในแบบศิลปะศรีวิชัย เจดีย์เป็นรูปทรงเจดีย์สี่เหลี่ยมย่อมุม มีประตูเข้าออกสี่ทิศ ด้านบนองค์พระบรมธาตุเจดีย์ออกแบบเป็นรูปบาตรซ้อนกัน 5 ใบ ถัดไปเป็นปล้องไฉนและยอดฉัตร ภายในองค์พระบรมธาตุเจดีย์ออกแบบเป็นห้องโถงมีเจดีย์องค์เล็ก จำลองแบบมาจากพระบรมธาตุไชยา ตั้งอยู๋กลางห้องวางปิดทับบริเวณอุโมงค์ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ
วิหารประดิษฐานพระประธานปางมารวิชัย ศิลปะรัตนโกสินทร์ตอนต้น และมีพระพุทธรูปไม้แกะสลักด้วยไม้จวง หรือไม้เทพาโร ปางยืนและนั่ง เพื่อแทนพระพุทธรูป "พ่อท่านแก่นรัก" ซึ่งเป็นพระพุทธรูปไม้แกะสลักจากไม้รักเขา สูงประมาณ 1 ศอก สร้างขึ้นเมื่อประมาณราว พ.ศ. 2200 แต่เกิดความชำรุดที่พระพาหา (แขน) และพระพักตร์ด้านซ้ายเมื่อ พ.ศ. 2500

อ้างอิง
วัดบางตลาด
วัดบางตลาด เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลบางตลาด อำเภอคลองเขื่อน จังหวัดฉะเชิงเทรา มีเนื้อที่ตั้งวัด 18 ไร่ 3 งาน 17 ตารางวา มีพระครูวิจิตร ปัญญาทัต เป็นเจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน
วัดบางตลาดได้รับอนุญาตให้ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2482 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2521 โดยเมื่อ พ.ศ. 2445 ที่ตั้งเดิมของวัดบางตลาดตั้งอยู่บริเวณริมแม่น้ำบางปะกง บริเวณที่ตั้งโรงเรียนราษฎรนุกูลในปัจจุบัน แต่เนื่องจากน้ำท่วมบ่อยจึงได้ย้ายมาตั้งอยู่ที่ปัจจุบัน โดยที่ดินดังกล่าวได้รับการบริจาคจากนางแฟง ไม่ทราบนามสกุล มีเนื้อที่ประมาณ 17 ไร่ เมื่อปี พ.ศ. 2450 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงเสด็จประพาส ณ วัดแห่งนี้ และได้ทรงพระราชทานสิ่งของไว้เป็นที่ระลึก ซึ่งทางวัดได้เก็บรักษาไว้เป็นอย่างดี
อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ อุโบสถหลังแรกสร้างเมื่อ พ.ศ. 2460 และอุโบสถหลังที่สองสร้างเมื่อ พ.ศ. 2521 และยังเป็นที่ตั้งของอนุสรณ์สถานรูปปั้นพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว วัดมี หลวงพ่อทันใจมหาจักรพรรดิประกาศิต พระพุทธเจ้าองค์ใหญ่ ปางมหาจักรพรรดิทรงเครื่อง ประดิษฐานริมฝั่งแม่น้ำบางปะกง ภายในบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ

อ้างอิง
วัดก้อนแก้ว
วัดก้อนแก้ว เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลก้อนแก้ว อำเภอคลองเขื่อน จังหวัดฉะเชิงเทรา

วัดก้อนแก้วตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2454 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2504 ที่ตั้งเดิมของวัดเป็นบ่อกุ้งของนายทวี จันกลัด ซึ่งเป็นอ่างใหญ่ลักษณะกลมเป็นท้องกะทะเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1 เส้นกว่า ลึกประมาณ 3 เมตร เรียกว่า วังก้นแก้วพิกุลทอง จนประมาณ พ.ศ. 2544 พระครูนันทศรีราจารย์ (หลวงพ่อเหลือ) เจ้าอาวาสวัดสาวชะโงก จังหวัดฉะเชิงเทรา ท่านจึงชักชวนชาวบ้านใกล้วังก้นแก้วสร้างเป็นวัด แต่เห็นว่าชื่อก้นแก้วฟังดูไม่เป็นมงคล จึงตั้งชื่อใหม่ว่า "วัดก้อนแก้ว" และเป็นชื่อของหมู่บ้านและตำบลในเวลาต่อมา
วัดก้อนแก้วมีเกจิอาจารย์ คือ พระครูสุวรรณศีลาจารย์ (หลวงพ่อทอง) ท่านเป็นชาวเขมร มีความสามารถในด้าน วิปัสนาและกรรมฐาน วิชาอาคมหลายแขนง มีพลังจิตแก่กล้ามาก มีจิตเมตตาสูง ท่านสร้างอุโบสถ สร้างกุฏิหลายหลัง ทำถนนเข้าวัดสร้างความเจริญให้วัดมากมาย สร้างวัตถุมงคลไว้มากมายหลายแบบ ได้แก่ เหรียญพระเนื้อว่านตะกรุดโทน ผ้ายันต์ หลวงพ่อมีชื่อเสียงเรื่องการสักยันต์

อ้างอิง
วัดรางไทร
วัดรางไทร เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลบางภาษี อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม ที่ดินของวัดมีจำนวน 14 ไร่ 56 ตารางวา ตามโฉนดที่ดินเลขที่ 16840

วัดรางไทรตั้งวัดเมื่อวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2561 แต่เดิมเป็นวัดร้าง โดยพระราชรัตนมุนี เลขานุการเจ้าคณะใหญ่หนกลาง ผู้แทนเจ้าคณะใหญ่หนกลาง พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ คือ นายรังสิยศ งามฤทธิ์ นักวิชาการศาสนาชำนาญการ และนายมงคล ราชภิรมย์ นายช่างโยธาชำนาญงาน ได้ไปตรวจสอบแล้ว จึงยกฐานะจากวัดร้างเป็นวัดมีพระภิกษุอยู่จำพรรษา

อาคารเสนาสนะที่สำคัญภายในวัด คือ กุฏิสงฆ์ 2 หลัง ศาลาอเนกประสงค์ ตอกเสาเข็มเมื่อ พ.ศ. 2562 ศาลาพระพุทธรูป และห้องน้ำ 1 หลัง 7 ห้อง ยังไม่มีอุโบสถ
อัลก็อยเราะวาน
อัลก็อยเราะวาน ( ) เป็นเมืองหลักของเขตผู้ว่าการอัลก็อยเราะวาน ประเทศตูนิเซีย ที่มีสถานะเป็นแหล่งมรดกโลกของยูเนสโก เมืองก่อตั้งโดยราชวงศ์อุมัยยะฮ์ในช่วงประมาณ ค.ศ. 670 ในรัชสมัยเคาะลีฟะฮ์มุอาวิยะฮ์ (ครองราชย์ ค.ศ. 661–680) เมืองนี้กลายเป็นศูนย์กลางสำคัญของผู้ศึกษาศาสนาอิสลามนิกายซุนนีและผู้เรียนรู้อัลกุรอาน และทำให้มีมุสลิมเดินทางมาที่นี่จากหลายแห่งทั่วโลก โดยเป็นรองแค่มักกะฮ์ มะดีนะฮ์ และเยรูซาเลม มัสยิดใหญ่แห่งอัลก็อยเราะวานตั้งอยู่ในเมืองนี้ ใน ค.ศ. 2014 เมืองนี้มีประชากรประมาณ 187,000 คน
ศัพทมูลวิทยา
ศัพท์ภาษาอาหรับนี้ ( ) มีความหมายว่า "กลุ่มทหาร" หรือ "คาราวาน" ซึ่งยืมจากศัพท์ภาษาเปอร์เซียกลางว่า kārawān (เปอร์เซียสมัยใหม่: คอร์วอน) หมายถึง "แถวทหาร" (kâr ประชาชน/ทหาร + vân ด่านหน้า) หรือ "คาราวาน" (ดูสถานีคาราวาน) ในภาษาเบอร์เบอร์มีชื่อว่าตีกีรวาน (Tikirwan تيكيروان) ซึ่งนำชื่อภาษาอาหรับมาใช้งาน

ภูมิอากาศ
อัลก็อยเราะวานมีสภาพภูมิอากาศแบบกึ่งทะเลทรายเขตร้อน (การแบ่งเขตภูมิอากาศแบบเคิพเพิน BSh)

อ้างอิง

หมายเหตุ

แหล่งข้อมูลอื่น
* 
*Kairouan, tourismtunisia.com
*Kairouan World heritage Site, whc.unesco.org
*Kairouan University
*Al-Qayrawan, muslimheritage.com
*Kairwan, jewishencyclopedia.com
*WorldStatesmen-Tunisia
*KAIROUAN, The Capital of Islamic Culture 
*Panoramic virtual tour of Kairouan medina
ระบบมรดกทางการเกษตรโลก
ระบบมรดกทางการเกษตรของโลก ( หรือ GIAHS) จัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2545 โดยองค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) เป็นความร่วมมือระหว่างประเทศ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมและอนุรักษ์มรดกทางการเกษตร เพื่อความมั่นคงทางอาหารและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ ปกป้อง และส่งเสริมการใช้ทรัพยากรทางชีวภาพให้สอดคล้องกับวัฒนธรรมท้องถิ่น เป็นการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน
การรับรองสถานที่แห่งใดเป็นแหล่งมรดกทางการเกษตร (agricultural heritage sites) นั้น ไม่ได้เป็นเพียงตัวแทนของภูมิทัศน์ทางธรรมชาติที่สวยงามเท่านั้น แต่ยังรวมถึงแนวทางปฏิบัติทางการเกษตรที่สร้างวิถีชีวิตในพื้นที่ชนบท โดยผสมผสานความหลากหลายทางชีวภาพ ระบบนิเวศน์ที่ยืดหยุ่น ประเพณี และนวัตกรรมในรูปแบบที่ไม่เหมือนใคร ทั้งนี้ ตั้งแต่ปี 2548 เป็นต้นมา FAO ได้รับรอง 62 ระบบ ใน 22 ประเทศเป็นแหล่งมรดกโลกทางการเกษตร และในปัจจุบัน (มกราคม 2565) กำลังพิจารณา 15 ข้อเสนอจาก 8 ประเทศทั่วโลก
เป็นมรดกทางการเกษตรโลกแห่งแรกของประเทศไทย]]
ในส่วนของประเทศไทย องค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติได้ประกาศให้ "อุทยานนกน้ำทะเลน้อย (พื้นที่ชุ่มน้ำทะเลน้อย)" ในจังหวัดพัทลุง ภายใต้ชื่อ "Thale Noi Wetland Pastoral Buffalo Agro-ecosystem" (แปล: ระบบนิเวศ-เกษตรการเลี้ยงควายในพื้นที่ชุ่มน้ำทะเลน้อย) เป็นมรดกทางการเกษตรโลกแห่งแรกของประเทศในปี พ.ศ. 2565 และมีโครงการเสนอระบบการปลูกชาแบบดั้งเดิมในรูปวนเกษตรในพื้นที่ป่าเมี่ยง หรือ ชาเมี่ยง ในจังหวัดน่าน

ดูเพิ่ม
* มรดกทางการเกษตรโลกในประเทศไทย

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
* รายการที่ขึ้นทะเบียน
วัดหมื่นตูม
วัดหมื่นตูม เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลพระสิงห์ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่
วัดหมื่นตูมตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2021 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2200 สร้างในสมัยพญาแก้ว คำว่า "หมื่นตูม" เดิมเป็นขุนนางที่มียศบรรดาศักดิ์เป็น หมื่น มีนามว่า ตูม ท่านมีความเลื่อมใสศรัทธาทางพระพุทธศาสนาจึงได้นำญาติ บริวาร ศรัทธาประชาชน ร่วมกันช่วยสร้างวัดแห่งนี้ขึ้นมา เมื่อสร้างเสร็จจึงตั้งชื่อวัดตามผู้นำสร้างถวาย กล่าวกันว่า เมื่อใดก็ตามที่กษัตริย์ราชวงศ์มังรายพระองค์ใหม่จะขึ้นครองราชย์ต้องผ่านการประกอบพิธีสรงน้ำพุทธาภิเษกก่อน มีการจัดพิธีที่วัดสำคัญสามแห่ง กษัตริย์จะต้องทรงชุดขาว ซึ่งกระทำที่วัดผ้าขาว จากนั้นจึงเข้าพิธีสะเดาะเคราะห์ที่วัดหมื่นตูม แล้วจึงสิ้นสุดด้วยพิธีสรงน้ำที่หนองน้ำวัดเจ็ดลิน
อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ วิหารศิลปะล้านนา เป็นวิหารทรงเตี้ย หลังคาซ้อนชั้น โครงสร้างหลักเป็นไม้ แต่ส่วนผนังฉาบด้วยปูน ตกแต่งลวดลายสีทองอ่อนช้อยสวยงาม หน้าบันแบบม้าต่างไหม ภายในวิหารประดิษฐานพระประธาน 2 องค์ คือ พระพุทธโชคดีและพระพุทธมั่งมีศรีสุข ขนาดหน้าตัก 3 เมตร โดยในท่านั่งปางสมาธิเนื้อสำริด ด้านนอกเป็นปูนปั้นฉาบไว้องค์หนึ่ง พระเนตรมองตรง อีกองค์พระเนตรมองลงด้านล่าง พระพุทธรูปทั้งสององค์ มีอายุประมาณ 500 ปี และเจดีย์ประธานของวัด เป็นเจดีย์สีขาวย่อมุม บริเวณฐานมีรูปปั้นสิงห์แบบล้านนาเฝ้าอยู่ทั้งสี่มุม ส่วนยอดของพระเจดีย์ประดับด้วยกระจกสีเป็นลายเลขาคณิต บัลลังก์ยอดห่มแผ่นทองคำ ปลียอดหุ้มทองคำยกฉัตร

อ้างอิง
วัดป่าสิริวัฒนวิสุทธิ์
วัดป่าสิริวัฒนวิสุทธิ์ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย ตั้งอยู่ในตำบลทำนบ อำเภอท่าตะโก จังหวัดนครสวรรค์ มีเนื้อที่ประมาณ 96 ไร่
วัดป่าสิริวัฒนวิสุทธิ์เริ่มก่อสร้างเมื่อ พ.ศ. 2527 โดยแรกทีเดียวเป็นที่พักสงฆ์ ชื่อว่า เสนาสนะวัดป่าสิริวัฒนวิสุทธิ์ ต่อมาทางราชพัสดุอนุญาตให้ใช้พื้นที่สร้างวัดและตั้งวัดเมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2547 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2548 เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2550 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมพระนราธิวาสราชนครินทร์ บดินทรเชษฐภคินี ได้ทรงรับเป็นวัดในพระองค์เพียงแห่งเดียว และทรงรับเป็นประธานงานก่อสร้างเจดีย์ศรีพุทธคยา ณ วัดในพระองค์ เพื่อเฉลิมพระเกียรติและน้อมถวายเป็นพระราชกุศล แด่พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรในโอกาสที่ทรงครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี และทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ
ราช บรมนาถบพิตรในโอกาสที่ทรงครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี และทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 80 พรรษา เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2550
อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ เจดีย์ศรีพุทธคยาจำลองแบบจากพุทธคยา ประเทศอินเดีย มีความสูง 28 เมตร มีลักษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมทรงกรวย ส่วนยอดเจดีย์เป็นทรงระฆังคว่ำ ประดับด้วยลวดลายปูนปั้น และรอบเจดีย์มีพระพุทธรูปปางประทับยืนและประทับนั่ง ภายในประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ มณฑปเรือนแก้ว สถาปัตยกรรมประยุกต์ไทยอินเดีย มุงและกั้นด้วยกระจกสีชาทั้งหมด เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธบาททั้งคู่ รวมทั้งพระพุทธรูปสมัยอู่ทอง ปางสมาธิ ศาลาเสด็จในกรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ สร้างขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติเสด็จในกรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ ลานพระธรรมจักร ประดิษฐานแท่นธรรมจักร มีหินทรายแกะสลักเป็นรูปกวางและแท่นหิน 8 เหลี่ยม และเจดีย์ศรีมหาราชมี 3 ชั้น แบ่งเป็นห้องต่าง ๆ และชั้นบน
วางและแท่นหิน 8 เหลี่ยม และเจดีย์ศรีมหาราชมี 3 ชั้น แบ่งเป็นห้องต่าง ๆ และชั้นบนสุดเป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ
วัดนาค (อำเภอมหาราช)
วัดนาค เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 3 ในตำบลพิตเพียน อำเภอมหาราช จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ 12 ไร่ พื้นที่ตั้งวัดเป็นที่ราบลุ่ม อยู่ริมฝั่งแม่น้ำลพบุรี

วัดนาคสร้างขึ้นเป็นวัดตั้งแต่ประมาณ พ.ศ. 2375 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา พ.ศ. 2385
อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ อุโบสถกว้าง 8 เมตร ยาว 24 เมตร ศาลาการเปรียญกว้าง 14 เมตร ยาว 24 เมตร สร้างด้วยคอนกรีตและไม้สัก กุฏิสงฆ์ จำนวน 9 หลัง เป็นอาคารไม้สัก และหอสวดมนต์กว้าง 8 เมตร ยาว 14 เมตร สร้างด้วยไม้สัก ปูชนียวัตถุทีสำคัญ ได้แก่ พระประธานในอุโบสถ ขนาดพระเพลากว้าง 1 วา 2 ศอก สูง 3 วา และมีพระปรางค์ 1 องค์ สูงประมาณ 7 วา วัดโดยรอบ 4 วา มณฑปหลวงปู่โบ ที่ชาวบ้านให้ความเคารพนับถือเป็นอย่างมาก เนื่องจากมีความศักดิ์สิทธิ์ในการปราบผีปิศาจ และมีปืนลูกซองแฝดคู่ใจ

อ้างอิง
วัดนาคตหลวง
วัดนาคตหลวง เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลป่าตัน อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง

วัดนาคตหลวงสร้างขึ้นโดยครูบาทนันชัย ราว พ.ศ. 2359 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2480 กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานแห่งชาติในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 97 ตอนที่ 163 ลงวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2523
อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ วิหารศิลปะล้านนาสร้างมาตั้งแต่วันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2401 และได้ทำการบูรณะครั้งใหญ่ เมื่อ พ.ศ. 2472 เป็นวิหารทรงต่ำ หลังคาทรงจั่ว หน้าจั่วประดับตกแต่งด้วยปูนปั้นหางวันนาคสดุ้งติดกระจกสี และยอดจั่วประดับด้วยช่อฟ้าใบระกาทุกจั่ว สันจั่วหลังคาด้านบนยอดสุดประดับตกแต่งด้วยปราสาทเฟื้องมีรูปหน้าเป็นสิงห์ตัวเป็นนกยวนยัง คั่นกลางด้วยมณฑป และมีฉัตรปักอยู่ทั้งสาม ทางเข้าหน้าราวบันไดทางขึ้นประดับด้วยรูปปั้นตัวสิงห์หน้านาง และมีรูปปั้นสิงห์อยู่ 2 ข้าง หน้าวิหาร ในวิหารมีเสาไม้สี่เหลี่ยม มีค้ำยัน นาคขะตัน เป็นไม้แกะสลักรูปนาค ยักษ์ มีบุษบกธรรมาสน์ตั้งอยู่ฝั่งซ้ายมืออยู่ 1 หลัง พระประธานประดิษฐานอยู่บนฐานชุกชีปูนปั้นประดับลวดลายลว
อยู่ฝั่งซ้ายมืออยู่ 1 หลัง พระประธานประดิษฐานอยู่บนฐานชุกชีปูนปั้นประดับลวดลายลวดตะกั่วติดกระจกสี ผนังด้านหลังพระประธานเขียนสีลวดลายพระจันทร์พระอาทิตย์และเทวดาถือฉัตร มีลวดลายต้นโพธิ์และใบโพธิ์อยู่หลังเศียรพระประธาน ด้านหน้าประดับด้วยหงส์มียอดเครื่องสูง มีสัตตภัณฑ์เชิงเทียนไม้ประดับไว้ด้านล่าง
วิหารอีกหลังยังมี ภาพเขียนตุงค่าว หรือ พระบฏ วาดเรื่องราวของมหาเวสสันดรชาดก มี 13 กัณฑ์ 20 ภาพ รวมความยาวได้ 24 เมตร กว้างประมาณ 80 เซนติเมตร เขียนด้วยสีฝุ่น เป็นศิลปะรัตนโกสินทร์ผสมผสานกับศิลปะพม่า ภาพเขียนมีจารึกบนภาพเรียกผ้าผืนนี้ว่า ผ้าค่าวเวสสันดร และจารึกไว้ว่าเป็นภาพที่เขียนขึ้นเมื่อจุลศักราช 1221 (พ.ศ. 2442)

อ้างอิง
วัดโบสถ์ (อำเภอสวรรคโลก)
วัดโบสถ์ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลเมืองบางขลัง อำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย

วัดโบสถ์ หรือเรียกกันว่า วัดโบสถ์เมืองบางขลัง เนื่องจากอยู่ใกล้เมืองบางขลัง เดิมเป็นวัดร้าง ต่อมาชาวบ้านได้อพยพเข้ามาบุกเบิกที่ดินทำไร่ทำนาที่บริเวณวัดประมาณ พ.ศ. 2507 แล้วได้นิมนต์หลวงพ่อหยวก สุทธจิตโต สิทธิวิหาสิก มาดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสรูปแรกของสำนักสงฆ์ เมื่อ พ.ศ. 2511 จนหลวงพ่อหยวก สุทธจิตโต มรณภาพ สำนักสงฆ์ก็เริ่มทรุดโทรมจนกลายเป็นวัดร้าง ภายหลังพระพิศาลพัฒโนดม ได้มอบหมายให้พระมหาบุญมี ภูริมงคลจาโร มาดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาสได้ยกฐานะวัดโบสถ์ร้างเป็นวัดตั้งแต่วันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2551
ราว พ.ศ. 2530 ชาวเมืองบางขลังฝันว่ามีพระพุทธรูปถูกฝังอยู่ใต้ดิน ติดกับพื้นที่วัดโบสถ์ จึงได้ขุดแล้วพบพระพุทธรูปปูนปั้นปางมารวิชัย ร่วมสมัยศิลปะสุโขทัย อายุราวพุทธศตวรรษที่ 18 ประทับนั่งบนฐานสำเภาสังฆาฏิเขี้ยวตะขาบชาวบ้านเรียกว่า หลวงพ่อขาว ภายหลังได้นำมาประดิษฐานที่วัดโบสถ์ ปัจจุบันอยู่ในอุโบสถหลังใหม่

อุโบสถหลังใหม่เริ่มก่อสร้างมาตั้งแต่ พ.ศ. 2553 พระครูพิพัฒน์สุตากร เจ้าอาวาสวัดโบสถ์ ออกแบบและคุมงานก่อสร้างเอง มีลักษณะหลังคาจั่วแหลม หลังคายาวทอดตัวยื่นเลยออกมามีเสารับ (ระเบียงคต) ศิลปะผสมผสานวัฒนธรรมของ 6 ชนชาติ ทั้งลาว จีน กรีกโรมัน ขอม ไทย และอินเดีย

อ้างอิง
วัดจันทาราม (จังหวัดสุราษฎร์ธานี)
วัดจันทาราม เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลท่าฉาง อำเภอท่าฉาง จังหวัดสุราษฎร์ธานี

สันนิษฐานว่าวัดจันทารามสร้างขึ้นในสมัยเดียวกับเจดีย์พระบรมธาตุไชยาหรือสร้างขึ้นระหว่างช่วงพุทธศตวรรษที่ 14–15 ข้อมูลของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ระบุตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 1925 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 1955
เจดีย์เก่าแก่ศิลปะศรีวิชัย มีสององค์อยู่บริเวณหน้าอุโบสถ องค์หนึ่งเอน อีกองค์หนึ่งยังคงมีสภาพที่ยังสมบูรณ์ มีลักษณะสถาปัตยกรรมแบบศรีวิชัยก่ออิฐไม่ถือปูน มีฐานล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ยาวด้านละ 2 เมตร พื้นฐานล่างจมอยู่ใต้ดิน 1.5 เมตร สูงจากฐานถึงยอด 9 เมตร มีมุข 4 ด้านบนมุขมีซุ้ม 4 ซุ้มภายในประดิษฐานพระพุทธรูปปางประทานพรทั้ง 4 ด้าน วัดยังมีศาลาการเปรียญไม้อายุมากกว่า 100 ปี และศาลรูปปั้นพ่อขุนที่เคยเป็นพ่อเมืองท่าฉาง

อ้างอิง
วัดถนนสุวรรณประดิษฐ์
วัดถนนสุวรรณประดิษฐ์ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลกะแดะ อำเภอกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี มีเนื้อที่ประมาณ 15 ไร่
วัดถนนสุวรรณประดิษฐ์เป็นวัดสร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา เดิมชื่อ วัดกระแดะ ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2220 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2240 ผู้สร้างวัดนี้คือ พระมหาเถรเหมรังสี สร้างเมื่อต้นรัชกาลสมเด็จพระนารายณ์มหาราช โดยนายท้อกับนายทองเป็นผู้สร้างวิหาร หลังจากนั้นเมื่อมีการเคลื่อนย้ายชุมชนก็กลายเป็นวัดร้าง จนเมื่อ พ.ศ. 2500 หลวงพ่อแดง สิริสุวรรโณ ได้บูรณะขึ้นใหม่ ต่อมา พ.ศ. 2516 ท่านจิตรเจ้าอาวาสได้มาบูรณะวัดนี้อีกครั้งหนึ่ง เดิมในวัดเคยมีเจดีย์เก่าองค์หนึ่งแต่พังไปนานแล้ว ชาวบ้านเล่าว่าตอนขุดเจดีย์พบหมอน้ำมนต์สำริดมีฝาและภาชนะรูปเต่าทองคำ เจ้าคณะอำเภอกาญจนดิษฐ์เก็บไว้ที่วัดท่าไทร เมื่อวันที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2517 หน่วยศิลปากรที่ 8 ดำเนินการสำรวจ
ไว้ที่วัดท่าไทร เมื่อวันที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2517 หน่วยศิลปากรที่ 8 ดำเนินการสำรวจในครั้งนั้นพบอุโบสถเก่า พระพุทธรูปและในเสมาทำด้วยหินทรายแดง ฝีมือช่างสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น
อุโบสถหลังเก่าสร้างด้วยไม้ หลังคาเป็นรูปเกล้าอุณาโลม แต่เดิมหลังคามุงด้วยกระเบื้องรางชายคารูปเทพนม ปีกเชิงชายหลังคาโดยรอบมุงด้วยกระเบื้องสงขลา ภายหลังบูรณะใหม่และได้เปลี่ยนวัสดุมุงหลังคา ในอุโบสถมีพระประธานและกลุ่มพระพุทธรูป เป็นพระพุทธรูปทำด้วยศิลาทรายแดง มีขนาดต่าง ๆ ราว 10 องค์ รอบอุโบสถมีใบเสมาทำด้วยหินปูนโปร่งสองแฉกคู่กัน

อ้างอิง
วัดทุ่งหลวง (จังหวัดสุราษฎร์ธานี)
วัดทุ่งหลวง เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลทุ่งหลวง อำเภอเวียงสระ จังหวัดสุราษฎร์ธานี
วัดทุ่งหลวง เดิมชื่อ วัดโคกกรวด ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2324 โดยพระอาจาร์ยดำ ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2471 เดิมเป็นวัดร้าง จนเมื่อหลวงพ่อเปี่ยม อินทสุวณฺโณ ท่านเป็นนคนพื้นเพเดิมบ้านโคกกรวด เข้ามาบูรณะและเปลี่ยนชื่อเป็น "วัดทุ่งหลวง" หลวงพ่อเปี่ยมได้พัฒนาวัดจนมีความเจริญรุ่งเรือง
หลวงพ่อเปี่ยมเป็นพระที่มีวัตรปฏิบัติงดงาม มีความเชี่ยวชาญวิชาโหราศาสตร์ ไสยศาสตร์ ท่านสำเร็จวิชากำบังกายและย่อระยะทาง ชาวบ้านที่เคารพนับถือและนิยมวิชาไสยศาสตร์ วัตถุมงคลของหลวงพ่อเปี่ยม มีเพียงผ้ายันต์ทีท่านแจกให้ลูกศิษย์ลูกหาที่ใกล้ชิดจริง ๆ เพียงไม่กี่ผืนเท่านั้น ส่วนเหรียญรูปเหมือน รูปหล่อต่าง ๆ ทางวัดและคณะลูกศิษย์ได้ร่วมกันจัดสร้างหลังจากที่หลวงพ่อท่านได้มรณภาพไปแล้ว โดยในช่วงวันที่ 1 เมษายน ของทุกปี จะมีประเพณีสรงน้ำรูปหล่อหลวงพ่อเปี่ยม โดยจะจัดงานด้วยกันทั้งหมด 7 วัน 7 คืน

อ้างอิง
ตำนานโลกแบน
" โดยฮีเยโรนีมึส โบสที่แสดงภาพโลกเป็นจานลอยอยู่ในทรงกลมใส]]

ตำนานโลกแบน เป็นความเข้าใจผิดทางประวัติศาสตร์สมัยใหม่ที่เชื่อว่านักวิชาการและผู้มีความรู้ชาวยุโรปสมัยกลางเชื่อว่าโลกแบน
การบันทึกที่ชัดเจนแรกสุดของแนวคิดโลกกลมมาจากชาวกรีกโบราณสมัยศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาล แนวคิดนี้แพร่หลายในกรีซโบราณเมื่อเอราทอสเทนีสคำนวณเส้นรอบวงโลกราว 240 ปีก่อนคริสตกาล ต่อมาความรู้นี้แพร่ไปพร้อมอิทธิพลกรีกในสมัยกลางตอนต้น (ประมาณค.ศ. 600–1000) ซึ่งปัญญาชนชาวยุโรปและตะวันออกกลางส่วนใหญ่น้อมรับแนวคิดโลกกลม ความเชื่อโลกแบนในหมู่ชาวยุโรปที่มีการศึกษาแทบไม่ปรากฏในสมัยกลางตอนปลายเป็นต้นมา แม้จะมีการพรรณาโลกอย่างเหนือจริงในงานศิลปะ
เช่น บานพับภาพ "สวนสำราญ" (The Garden of Earthly Delights) โดยฮีเยโรนีมึส โบสที่แสดงภาพโลกเป็นจานลอยอยู่ในทรงกลมใส
สตีเฟน เจ กูลด์ นักประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ชาวอเมริกันบรรยายว่า "ไม่เคยมีช่วง 'โลกแบน' ในหมู่ปัญญาชน ไม่ว่าผู้คนในสมัยนั้นและสมัยนี้จะมีแนวคิดต่อโลกเรายังไง ความรู้โลกกลมของชาวกรีกไม่เคยสูญหาย นักวิชาการสมัยกลางคนสำคัญทั้งหมดยอมรับว่าทรงกลมของโลกนั้นเป็นข้อเท็จจริงที่มั่นคงทางจักรวาลวิทยา" เดวิด ซี. ลินด์เบิร์กและรอนัลด์ นัมเบอส์ นักประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ชาวอเมริกันชี้ว่า "มีปัญญาชนชาวคริสต์ในสมัยกลางน้อยคนที่จะไม่รู้ว่าโลกกลม [พวกเขา] ยังรู้ค่าประมาณเส้นรอบวงโลกด้วยซ้ำ"
เจฟฟรีย์ เบอร์ตัน รัสเซลล์ นักประวัติศาสตร์ชาวอเมริกันกล่าวว่าความเข้าใจผิดว่าโลกแบนเฟื่องฟูสูงสุดช่วงค.ศ. 1870–1920 และเกี่ยวข้องกับมโนคติที่มาจากการต่อสู้เหนือวิวัฒนาการ รัสเซลล์อ้างว่า "นอกเหนือจากข้อยกเว้นเพียงเล็กน้อย ไม่มีผู้มีการศึกษาคนใดในประวัติศาสตร์อารยธรรมตะวันตกนับตั้งแต่ศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาลเป็นต้นมาที่เชื่อว่าโลกแบน" และสันนิษฐานว่าความนิยมที่แพร่หลายของตำนานโลกแบนมาจากงานของจอห์น วิลเลียม ดราเปอร์, แอนดรูว์ ดิกสัน ไวต์และวอชิงตัน เออร์วิง

อ้างอิง
วัดทุ่งโป่ง (จังหวัดแม่ฮ่องสอน)
วัดทุ่งโป่ง เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลทุ่งยาว อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน

วัดทุ่งโป่งตั้งวัดเมื่อพ.ศ. 2419 บริเวณที่ตั้งวัดแต่เดิมเป็นหมู่บ้านของชาวไทใหญ่ที่อพยพมาจากรัฐฉาน ประเทศพม่า ชาวไทใหญ่ได้ร่วกันสร้างวัด โดยในยุคแรกในสร้างเสนาสนะอย่างง่าย ใช้ใบตองตึงมุงหลังคากันแดดกันฝน จนภายหลังชาวบ้านช่วยกันบูรณะเรื่อยมา แรกเริ่มพระสงฆ์ที่จำพรรษา เป็นพระสงฆ์ที่นิมนต์มาจากไทใหญ่ ประเทศพม่า
ปูชนียวัตถุในวัด คือ พระพุทธสัพพัญญูประสิทธิมงคล สร้างเมื่อวันศุกร์ที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2547 เกิดจากความตั้งใจของท่านเจ้าอาวาสที่อยากจะอนุรักษ์ศิลปะแบบไทใหญ่ไว้ มีศิลปะแบบไทยใหญ่ จำลองแบบมาจากพระมหามัยมุนีแห่งเมืองมัณฑะเลย์ ประเทศพม่า เป็นพระพุทธรูป ก่ออิฐถือปูน ลงรักปิดทอง ช่วงพระพักตร์และเครื่องทรงสร้างด้วยทองเหลือง องค์พระจากฐานถึงยอดพระเกศ สูง 108 นิ้ว และมีขนาดหน้าตักกว้าง 80 นิ้ว
รายนามเจ้าอาวาส
* พระปั่นจิกต๊ะ ปณฺฑิโต 
* พระครูบายง ปญฺญาวโร 
* พระสุจิ่งต่า สุจิตฺโต 
* พระแดง อินฺทปญฺโญ 
* พระเต่ยะ เตชวโร 
* พระครูบาต๋าคำ นนฺทิโย 
* พระกุตตะระ อุตฺตโร 
* พระคำ กตปุญฺโญ 
* พระก่าหวิ่ง กาวิโล 
* พระสม สํวโร 
* พระอธิการสาม ชิตมาโร 
* พระปลัด อภิวัฒน์ อินฺทวณฺโณ

อ้างอิง
วัดโพธิ์ปฐมาวาส
วัดโพธิ์ปฐมาวาส เป็นพระอารามหลวงชั้นตรีชนิดสามัญ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา มีเนื้อที่จำนวน 7 ไร่ 3 งาน 22.4 ตารางวา
ประวัติ
วัดโพธิ์ปฐมาวาสตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2200 ในสมัยของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ไม่ปรากฏหลักฐานว่าใครเป็นผู้สร้าง บริเวณเดิมของวัดเป็นตลาดนัดเรียกว่า สถานที่ค้าโภค์ จึงเรียกวัดนี้ว่า วัดโภค์ ต่อมาได้เพี้ยนเป็นวัดโพธิ์ และในสมัยพระครูสังฆโศภน (อดีตเจ้าอาวาส) ได้เปลี่ยนชื่อเป็น "วัดโพธิ์ปฐมาวาส" วัดนี้เป็นวัดที่ที่เจ้าเมืองสงขลาได้เป็นผู้สร้างในบางส่วนและปฏิสังขรณ์สืบต่อกันมา นับตั้งแต่พระยาศรีสมบัติจางวาง (บุญชิ้น ณ สงขลา) เป็นผู้สร้างอุโบสถและศาลาการเปรียญ (โรงธรรม) ในรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
ต่อมาในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เจ้าพระยาวิเชียรคีรี (บุญสังข์ ณ สงขลา) ผู้สำเร็จราชการเมืองสงขลา ได้มาบูรณปฏิสังขรณ์สิ้นเงินไป 361 เหรียญ และในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้มีการบูรณปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่อีกครั้งหนึ่ง กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานภายในวัดไว้เมื่อ พ.ศ. 2528 และได้ยกฐานะเป็นพระอารามหลวงเมื่อ พ.ศ. 2546
เสนาสนะและปูชนียวัตถุ
สิ่งก่อสร้างและเสนาสนะ ได้แก่ เจดีย์ 3 องค์ ซึ่งประดิษฐานอยู่ด้านหน้าอุโบสถ ไม่ปรากฏหลักฐานนามผู้สร้าง สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยรัตนโกสินทร์ หรือราว ๆ พุทธศตวรรษที่ 24–25 เพราะพิจารณาจากระบบฐานรองรับองค์ระฆังไม่เป็นระบบอย่างในอดีต แสดงให้เห็นถึงรูปแบบเฉพาะถิ่น ภายในองค์เจดีย์ประธาน มีพระบรมธาตุบรรจุอยู่ในผอบทองคำประดิษฐานในบุษบกสำริด เจดีย์ที่ 2 บรรจุพระธรรม และองค์ที่ 3 บรรจุพระพุทธรูป กรมศิลปากรสันนิษฐานว่าสร้างในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น พระอุโบสถ กว้าง 13.19 เมตร ยาว 20.49 เมตร หลังคาทรงไทยชั้นเดียว มุงกระเบื้องเคลียบดินเผาสีแดง ไม่มีช่อฟ้า ใบระกา มีเพียงชั่วและเหงาปั้นลม หน้าบันตกแต่งด้วยลวดลายปูนปั้นรูปพานวางซ้อนกัน
า ใบระกา มีเพียงชั่วและเหงาปั้นลม หน้าบันตกแต่งด้วยลวดลายปูนปั้นรูปพานวางซ้อนกัน 2 ชั้น รองรับพระอภิธรรมปิฎก ภายในมีจิตรกรรมฝาผนังภาพเทพชุมนุม พระอาทิตย์ทรงรถ นรกภูมิและภาพปริศนาธรรม และศาลาการเปรียญสร้างเมื่อ พ.ศ. 2360 โดยพระยาศรีสมบัติจางวาง (บุญชิ้น ณ สงขลา)
ปูชนียวัตถุมี พระพุทธรูปประธานในอุโบสถเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ศิลปะรัตนโกสินทร์ตอนต้นเป็นศิลปะของช่างท้องถิ่น มีพุทธลักษณะคือ พระพักตร์ใหญ่ยาว ลักษณะอย่างหุ่น พระขนงโก่งโค้ง มุมพระโอษฐ์ยกขึ้นเล็กน้อย พระกรรณใหญ่ เม็ดพระเกศามีขนาดเล็ก รัศมีเป็นเปลวสูง พระอังสาทั้ง 2 ข้าง ยกตั้งขึ้นระนาบกับพื้น ครองจีวรห่มเฉียง เรียบ มีชายสังฆาฏิขนาดใหญ่พาดอยู่ที่พระอังสาข้างซ้ายตกลงมาตรงกลางพระวรกาย ลงมาถึงพระนาภีปลายตัดตรง พระชงฆ์มีขนาดใหญ่หนา

อ้างอิง
วัดชัยมงคล (จังหวัดสงขลา)
วัดชัยมงคล เป็นพระอารามหลวงชั้นตรีชนิดสามัญ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ 15 ไร่ 3 งาน 44 ตารางวา
วัดชัยมงคลตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2320 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2524 เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 20 เมตร ยาว 40 เมตร ทำพิธีผูกพัทธสีมาเมื่อ วันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2524 วัดมีพระบรมธาตุที่ศักดิ์สิทธิ์เป็นที่เคารพบูชาของชาวจังหวัดสงขลา ซึ่งสร้างเมื่อใดไม่ทราบชัด เดิมวัดมีชื่อว่า วัดโคกเสม็ด เพราะตั้งอยู่บนเนินทรายที่มีต้นเสม็ดอยู่จำนวนมาก ในสมัยพระอาจารย์ศรีเป็นเจ้าอาวาส วัดชัยมงคลมีความเจริญรุ่งเรืองมาก และสมัยที่พระมหาแฉล้ม เขมปญฺโญ เป็นเจ้าอาวาส ได้ทำเรื่องเสนอคณะสงฆ์และบ้านเมืองเพื่อขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตสถาปนาวัดขึ้นเป็นพระอารามหลวง จนยกฐานะเป็นพระอารามหลวงเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2528
พระสถูปเจดีย์ทรงลังกาบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ เจดีย์พระบรมธาตุเกิดจากที่อาจารย์นะ ติสสโร มีความศรัทธาอย่างแรงกล้าที่ได้พระบรมสารีริกธาตุจากเศรษฐีลังกา เจดีย์พระบรมธาตุสร้างแล้วเสร็จและบรรจุพระบรมสารีริกธาตุไว้ เมื่อวันวิสาขบูชาปีมะเมีย ตรงกับวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2439 ท่านอาจารย์นะยังได้สร้างพระพุทธไสยาสน์ ประดิษฐานทางด้านทิศใต้ของพระเจดีย์ไว้ด้วยด้วย
พระอุโบสถหลังสร้างขึ้นใหม่แทนพระอุโบสถหลังเดิม เป็นพระอุโบสถทรงไทยภาคกลางประยุกต์ กว้าง 7.05 เมตร ยาว 11.15 เมตร มีช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ หลังคาลด 3 ชั้น มีพาไลหน้าหลัง หน้าบันด้านหน้าปั้นเป็นลายกระหนกปูนปั้นนูนแสงลอยตัวรูปของพระพุทธรูป ซุ้มประตู และซุ้มหน้าต่างเป็นรูปพระมงกุฎ และหอระฆังสร้างเมื่อวันที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2540 โดยนายท่ามไกว่ นางบุญช่วย เหล่าสิริพรวัฒนา ปูชนียวัตถุมี พระพุทธไสยาสน์ สร้างด้วยปูนปั้น ขนาดองค์พระยาว 5.52 เมตร ลงรักปิดทอง สร้างเมื่อ พ.ศ. 2484

อ้างอิง
มุขเสาเรียงแห่งโบโลญญา
มุขเสาเรียงแห่งโบโลญญา ( ) เป็นหมู่มรดกทางสถาปัตยกรรมและวัฒนธรรมที่สำคัญของเมืองโบโลญญา ประเทศอิตาลี ถือเป็นสัญลักษณ์สำคัญของเมืองควบคู่กับบรรดาหอคอยแห่งโบโลญญา มุขเสาเรียงในโบโลญญากินพื้นที่รวม เฉพาะในเขตเมืองเก่า และสูงถึง หากรวมพื้นที่นอกเขตกำแพงเมืองสมัยกลางด้วย

ในปี 2021 ยูเนสโกประกาศให้บรรดามุขเสาเรียงแห่งโบโลญญาเป็นแหล่งมรดกโลก

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
* UNESCO World Heritage: The Porticoes of Bologna
วัดศาลาลอย (อำเภอเมืองนครราชสีมา)
วัดศาลาลอย เป็นพระอารามหลวงชั้นตรีชนิดสามัญ ตั้งอยู่ที่จังหวัดนครราชสีมา เป็นวัดเก่าแก่ที่ท้าวสุรนารีสร้างขึ้นภายหลังจากรบชนะกองทัพของเจ้าอนุวงศ์ เมื่อปี พ.ศ. 2370 ซึ่งได้มีการสร้างอนุสาวรีย์ท้าวสุรนารี และอนุสรณ์สถานเจดีย์บรรจุอัฐิท้าวสุรนารีขึ้นภายในวัด ภายหลังที่ท่านได้ถึงแก่อสัญกรรมแล้ว จุดเด่นของวัดนี้ อยู่ที่อุโบสถหลังใหม่ ซึ่งออกแบบโดยรศ.ดร.วิโรฒ ศรีสุโร ที่ได้รับรางวัลดีเด่นแนวบุกเบิกอาคารทางศาสนา จากสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ปี พ.ศ. 2516 และรางวัลจากมูลนิธิเสฐียรโกเศศและนาคะประทีป ใช้วัสดุพื้นเมืองคือกระเบื้องดินเผาด่านเกวียนนำมาประดับตกแต่ง เช่น ผนังด้านหน้าอุโบสถเป็นภาพพุทธประวัติตอนมารผจญ ผนังด้านหลังเป็นภาพตอนพระเจ้าเปิดโ
ผนังด้านหน้าอุโบสถเป็นภาพพุทธประวัติตอนมารผจญ ผนังด้านหลังเป็นภาพตอนพระเจ้าเปิดโลก ส่วนบานประตูเป็นโลหะลายนูน ภาพเล่าเรื่องมหาเวสสันดรชาดก (13 กัณฑ์) ภายในมีพระประธานปูนปั้นสีขาว ปางห้ามสมุทร เป็นพระพุทธรูปยืนประทับ ณ ประตูเมืองสังกัสนคร พระนามว่า"พระพุทธประพัฒน์สุนทรธรรมพิศาล ศาลาลอยพิมาลวรสันติสุขมุนินทร์" หน้าประตูอุโบสถมีปูนปั้นรูปท้าวสุรนารีนั่งพนมมือกลางสระน้ำ ตัวอุโบสถล้อมรอบด้วยกำแพงแก้วรูปเสมา สัญลักษณ์ของเมืองเสมาเดิม ด้านข้างมีสถูปขนาดเล็กซึ่งเคยใช้เป็นที่บรรจุอัฐิท้าวสุรนารี
ประวัติ
วัดศาลาลอย เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวโคราชเคารพนับถือเป็นอย่างมากเป็นเวลากว่า 200 ปี เมื่อครั้งท้าวสุรนารี หรือ ย่าโม เสร็จศึกสงครามจากทุ่งสัมฤทธิ์ ขณะยกทัพกลับเมืองนครราชสีมา ได้แวะพักบริเวณท่าตะโก และได้สั่งให้ทหารทำแพเป็นรูปศาลาเสี่ยงทายลอยไปตามลำตะคอง พร้อมตั้งจิตอธิฐาน หากแพรูปศาลานี้ ลอยไปติดอยู่ ณ ที่แห่งใด จะสร้างวัดไว้เป็นอนุสรณ์ ซึ่งแพได้ลอยไปติดอยู่ริมฝั่งขวาของลำตะคอง ซึ่งเป็นวัดร้าง จึงได้สร้างพระอุโบสถ เป็นวัดศาลาลอยในปัจจุบัน และยังเป็นที่บรรจุอัฐิท้าวสุรนารีภายในวัด ท่านได้นมัสการพระประธาน และพระบรมสารีริกธาตุของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ณ อุโบสถหลังเก่า พร้อมชมศิลปะประยุกต์ อุโบสถเรือสำเภาประดับด้วยกระเบื้องดินเผาด่านเกว
บสถหลังเก่า พร้อมชมศิลปะประยุกต์ อุโบสถเรือสำเภาประดับด้วยกระเบื้องดินเผาด่านเกวียนด้วย วัดแห่งนี้จึงเป็นที่เคารพสักการะของชาวโคราชสืบมาจนถึงปัจจุบัน
ต่อมาในวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2568 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ยกฐานะวัดศาลาลอยขึ้นเป็นพระอารามหลวงชั้นตรีชนิดสามัญ เพื่อเฉลิมพระเกียรติและเป็นพระราชกุศลเนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 28 กรกฎาคม 2567

สถานที่ตั้ง
วัดตั้งอยู่ด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือของตัวเมือง โดยแยกจากถนนรอบเมืองไป ประมาณ 500 เมตร วัดนี้ตั้งอยู่ติดกับลำตะคองซึ่งไหลพาดผ่านตอนเหนือของตัวเมืองไปลงสู่แม่น้ำมูล

อ้างอิง
วัดปางแก
วัดปางแก เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่เลขที่ 47 หมู่ที่ 3 ในตำบลปากช่อง อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ที่ดินเป็นที่ตั้งของวัด มีเนื้อที่ 17 ไร่ ปัจจุบันมีเจ้าอาวาส คือ พระครูอัครศีลวิสุทธิ์ (พรเลิศ วิสุทฺธสีโล)

วัดปางแกได้ก่อตั้งมาตั้งแต่ พ.ศ. 2480 โดยนางดา ทุมรัตน์ และผู้มีจิตศรัทธาบริจาคที่ดินร่วมสร้างวัด เนื่องจากในอดีต วัดหรือสถานที่บำเพ็ญบุญอยู่ห่างไกลมาก จึงได้ร่วมกันสร้างวัดขึ้น จนได้รับประกาศตั้งวัดเมื่ออย่างถูกต้องตามกฎหมายเมื่อ พ.ศ. 2483 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2534 โดยใช้ชื่อว่า "วัดปางแก"
สิ่งศักดิ์สิทธิ์ภายในวัด ได้แก่ หลวงพ่อองค์ดำ รูปปั้นเกจิอาจารย์ต่าง ๆ พ่อปู่ศรีสุทโธ กับ แม่ย่าศรีปทุมมา เป็นต้น

อ้างอิง
วัดโบสถ์ (อำเภออินทร์บุรี)
วัดโบสถ์ เป็นพระอารามหลวงชั้นตรีชนิดสามัญ สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ในตำบลอินทร์บุรี อำเภออินทร์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี
วัดโบสถ์เป็นวัดที่สร้างมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ต่อมากลายเป็นวัดร้าง จนเมื่อ พ.ศ. 2416 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระภิกษุ 3 รูป คือ พระอาจารย์คง พระอาจารย์แผน และพระอาจารย์ต่าย แห่งวัดประยูรวงศาวาส ได้มาถากถางปลูกเป็นกระท่อมผักอยู่บริเวณวัดโบสถ์ ต่อมาชาวบ้านที่อยู่ใกล้วัด คือ ขุนจ่าเมือง (นิล) และอุบาสกคำ เป็นหัวหน้าช่วยกันสร้างกุฏิและศาลาให้เป็นที่พำนักอาศัย ได้รับอนุญาตตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2416 มีพระอาจารย์คง ปกครองวัดอยู่ได้นาน 4 ปี จึงลาสิกขา เจ้าอาวาสรูปต่อมาคือ พระฉ่ำ โดยขุนจ่าเมืองอินทร์เป็นหัวหน้าบำรุงอุปถัมภ์วัดให้เจริญในด้านการก่อสร้างขึ้นมาระยะหนึ่ง ต่อมาพระอาจารย์เอม ได้ซ่อมแซมเสนาสนะหลายอยาง เช่น กุฏิ ศาลา แ
้างขึ้นมาระยะหนึ่ง ต่อมาพระอาจารย์เอม ได้ซ่อมแซมเสนาสนะหลายอยาง เช่น กุฏิ ศาลา และอุโบสถ โดยมีพระศักดิ์บุรีนทร์เป็นหัวหน้าในการสร้างพระอุโบสถ แต่เดิมวัดโบสถ์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกายภายหลังเปลี่ยนเป็นวัดธรรมยุต
วัดโบสถ์ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2491 และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยกขึ้นเป็นพระอารามหลวงชั้นตรีชนิดสามัญ เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2525 เป็นพระอารามหลวงวัดแรกในจังหวัดสิงห์บุรี

อุโบสถมีงานแกะสลักฝีมือ "ช่างชื่น หัตถโกศล" ภายในประดิษฐาน พระพุทธมงคลนิมิต เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยบนฐานชุกชี 4 ชั้นสลับฐานสิงห์ เบื้องหน้ามีผ้าทิพย์ปูทอดลงมา ภายในวัดยังมีโรงเรียนวัดโบสถ์ เปิดสอนระดับประถมศึกษา พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติอินทร์บุรี หอสมุดแห่งชาติ และโรงเรียนพระปริยัติธรรม (โรงเรียนพระภิกษุ สามเณร) เป็นโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาตั้งแต่มัธยมศึกษาชั้นที่ 1–6 เป็นสถานศึกษาของสามเณรทั้งทางโลกและทางธรรม
รายนามเจ้าอาวาส
* พระอาจารย์คง พ.ศ. 2416 
* พระฉ่ำ รักษาการ 
* พระอาจารย์เอม ลาสิขาเมื่อ พ.ศ. 2473 
* พระครูสังฆบริบาล (อิน) เป็นพระธรรมยุตรูปแรกที่ปกครองวัดมาตั้งแต่ พ.ศ. 2438
* พระสิงหบุราจารย์ (ลบ ฐิตาโภ) ปกครองวัดตั้งแต่ พ.ศ. 2447–2497 
* พระครูธรรมวรานุยุตติ์ (ฟู อาภาคโม) ปกครองวัดตั้งแต่ พ.ศ. 2497–2500 
* พระเทพสุทธิโมลี (ผึ่ง โรจโน) ปกครองวัดตั้งแต่ พ.ศ. 2500–2525
* พระเทพสารเวที (ประยงค์ ปภาโส)
* พระครูพิศาลธรรมสิริ (สมภพ จันทรํสี)

อ้างอิง
วัดสง่างาม (จังหวัดปราจีนบุรี)
วัดสง่างาม เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลบางบริบูรณ์ อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ 36 ไร่ 3 งาน 78 ตารางวา ปัจจุบันมีพระครูสิริพัฒนโสภณ (เสริม ฐิตธมฺโม) เป็นเจ้าอาวาส

วัดสง่างามตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2456 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งแรกเมื่อวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2460 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งหลัง เมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2517 เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 40 เมตร ยาว 80 เมตร
อุโบสถสร้างขึ้นเมื่อวันที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2514 และได้ทำการซ่อมแซมอีกครั้งเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2545 ระหว่างเดือนกรกฎาคมและเดือนตุลาคมของทุกปี น้ำในแม่น้ำปราจีนบุรีจะท่วมสูงบริเวณรอบอุโบสถประมาณ 1 เมตร ทำให้พระภิกษุลงไปทำสังฆกรรมต่าง ๆ ด้วยความยากลำบาก วัดจึงได้ยกฐานอุโบสถให้สูงขึ้นประมาณ 1.59 เมตร ประชาชนมักมาลอดใต้ท้องอุโบสถ โดยตั้งจิตอธิษฐานให้หายจากโรคภัยต่าง ๆ รวมทั้งโชคลาภ ภายในวัดยังมีพิพิธภัณฑ์ เป็นที่เก็บวัตถุโบราณจำนวนมาก เช่น พระพุทธรูป ถ้วยชาม และของเก่าต่าง ๆ

อ้างอิง
วัดอุดมมงคล (จังหวัดฉะเชิงเทรา)
วัดอุดมมงคล เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลท่าไข่ อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา
วัดอุดมมงคล แต่เดิมเป็นสำนักสงฆ์ที่หลวงพ่ออุตตมะ ท่านได้สร้างขึ้นมาพร้อมกับญาติโยมผู้มีจิตศรัทธา โดยได้เริ่มสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2542 มีอุโบสถและกุฎิสงฆ์ 2 หลัง หลังจากนั้นท่านได้มรณะภาพไปในปีถัดไป จึงมีการการแต่งตั้งเจ้าอาวาสให้พระครูวิจิตรสรคุณ จากวัดนครเนื่องเขต สานต่องาน จนตั้งเป็นวัดเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2548 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2552 พระครูวิจิตรสรคุณ ท่านได้ซื้อที่ดินขยายเพิ่มเติมอีก 8 ไร่ จากเดิม 26 ไร่ รวมทั้งสิ้น 34 ไร่ เพื่อสร้างรูปเหมือนหลวงพ่ออุตตมะองค์ใหญ่ หน้าตักกว้าง 9 เมตร สูง 12 เมตร
อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ อุโบสถมีทางเข้ามีลักษณะแบบปากถ้ำ ภายในประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุและพระพุทธรูปต่าง ๆ และวิหารหลวงพ่อพุทธโสธรที่องค์พระพุทธรูปสานจากไม้ไผ่ ภายในวัดยังมี พระราหู พระอินทร์ประทับช้าง พระอุโบสถรูปเรือ พระหันได้หรือพระสามมิติ พระหินหยกขาว และบ่อพระอุปคุต

อ้างอิง
วัดสว่างบรรเทิง
วัดสว่างบรรเทิง เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลแม่สา อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ 2 ไร่ 3 งาน 16 ตารางวา ปัจจุบัน พระครูวิบูลธรรมพิพัฒน์ (ทวี) เป็นเจ้าอาวาส
วัดสว่างบรรเทิงเดิมชื่อ วัดแม่สาน้อย ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2385 ประชาชนได้นิมนต์ครูบาคำปัน ปญฺญาสาโร เป็นประธานสร้างวัด ต่อมาพระครูอุดม วิฑฒิคุณ เจ้าคณะเภอในสมัยนั้นได้เปลี่ยนชื่อวัดใหม่ โดยนำเอาฉายาเจ้าอาวาสคือปัญญา แปลว่า สว่าง มาสมาสกัยนามของกำนันคือบรรเทิง จึงมีชื่อว่า "วัดสว่างบรรเทิง" ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2493 ด้านการศึกษามีโรงเรียนพระปริยิติธรรม แผนกธรรม เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. 2484 แผนกบาลี เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. 2533 และศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์และที่อ่านหนังสือตั้งอยู่ในวัด
อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ อุโบสถ ศาลาการเปรียญ วิหาร ศาลาเอนกประสงค์ อาคารโรงเรียนปริยัติธรรม ปูชนียวัตถุที่สำคัญได้แก่ พระพุทธรูปปูนปั้น และพระพุทธรูปทองเหลือง

รายนามเจ้าอาวาส
* เจ้าอธิการคำปัน ปญฺญาโร
* พระอธิการบุญทา ปุญฺณาสีโล
* พระมหาบัวทอง พระจักรี
* พระอธิการประเวศน์
* พระอธิการศรีมูล ปิยธมฺโม
* พระอินทร พระอธิการอิ่นคำ ธมฺมรกฺขิโต
* พระอธิการทวี ปริปุณฺโณ
* พระครูวิบูลธรรมพิพัฒน์ (ทวี)

อ้างอิง
วัดอุโมงค์มหาเถรจันทร์
วัดอุโมงค์มหาเถรจันทร์ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลศรีภูมิ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ ตั้งอยูภายในกำแพงเมืองทางด้านทิศตะวันออกของศาลจังหวัดเชียงใหม่ ติดถนนราชภาคินัย มีเนื้อที่ทั้งหมด 2 ไร่ 2 งาน 43 ตารางวา
ประวัติ
วัดอุโมงค์มหาเถรจันทร์ แต่เดิมชื่อว่า วัดโพธิ์น้อย วัดมหาจันทร์ วัดอุโมงค์อริยมณฑล หรือ วัดมหาพลอยสะหรีน้อยกลางเวียง ไม่ปรากฏในเอกสารโดยตรง แต่จะมีการกล่าวที่เกี่ยวกับวัดอุโมงค์นอกเมือง และพูดถึงวัดอุโมงค์ในเมืองเล็กน้อย การเรียกชื่ออุโมงค์จะเรียกชื่อตามหลักว่า หากเห็นอุโมงค์ในเมือง เรียก อุโมงค์อริยมลฑล อุโมงค์นอกเมือง เรียก อุโมงค์เถรจันทร์ แต่ปัจจุบันเกิดการสับสน จึงเรียกอุโมงค์ในเมืองว่า อุโมงค์เถรจันทร์ และเรียกอุโมงค์นอกเมืองว่า อุโมงค์สวนพุทธธรรม
จากการบอกเล่าว่าวัดทั้งสองนี้มีเจ้าอาวาสองค์เดียวกัน ตือ มหาเถรจันทร์ หรือเถรจันทร์ การที่มี 2 พระอาราม กล่าวว่าท่านสติไม่สู้ปกติ เวลาสติดีก็อยู่ในเมือง หากสติไม่สู้ดีก็จะไปอยู่วัดอุโมงค์นอกเมือง พระมหาเถรมีความรู้ปราดเปรื่องแตกฉานทั้งทางโลกและทางธรรม ในคัมภีร์ใบลานซึ่งถอดความโดย พระมหาหมื่นวัดหอธรรม (ปัจจุบันเป็นบริเวณวัดเจดีย์หลวง) จะกล่าวถึงวัดอุโมงค์นอกเมือง และมีการผูกโยงถึงการมีวัดอุโมงค์ 2 แห่ง และมีเจ้าอาวาสองค์เดียวกัน หากเป็นเช่นตามเรื่องที่เล่า อาจกล่าวได้ว่าวัดอุโมงค์ในเมืองสร้างร่วมสมัยกับวัดอุโมงค์นอกเมือง
อีกแหล่งข้อมูลระบุว่า วัดสร้างราว พ.ศ. 1839–1840 ร้างโดยพระมหากษัตริย์สามพระองค์เป็นสหายกันคือ พญามังรายมหาราช พญางำเมือง และพ่อขุนรามคำแหงมหาราช เมื่อ พ.ศ. 2461 พบว่าเป็นวัดร้าง อย่างไรก็ดีสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ระบุว่าตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 1910 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 1918 กรมศิลปากรได้มีการขึ้นทะเบียนตั้งแต่ พ.ศ. 2522

อาคารเสนาสนะและปูชนียวัตถุ
วิหารศิลปะล้านนาที่ย่อมุม ด้านหน้าและด้านหลังมีหลังคาซ้อนเป็นตับ มีมุขยื่นทางด้านเหนือด้านเดียว หางหงส์ประดับด้วยกระจกสี หน้าบันประดับด้วยไม้แกะสลักรูปสัตว์และดอกประจำยามติดกระจกสี โก่งคิ้วประดับไม้แกะสลักลายเครือเถาไม่มีรวงผึ้ง กรอบประตูเป็นซุ้มโค้ง มีพระพทธรูปปูนปั้น เสาประตูประดับลวดลายร่องชาด สร้างขึ้นในระหว่างพุทธศตวรรษที่ 24–25 เจดีย์องค์ใหญ่ที่อยู่หลังวิหาร สร้างประมาณพุทธศตวรรษที่ 12–22 เจดีย์องค์เล็กที่อยู่ด้านทิศใต้วิหาร อาจจะสร้างขึ้นเมื่อประมาณต้นพุทธศตวรรษที่ 20 เจดีย์องค์เล็กซึ่งอยู่ด้านทิศใต้วิหาร เป็นโบราณสถานที่สำคัญที่สุดของวัด อาจมีอายุเก่าแก่ราวพุทธศตวรรษที่ 21
อุโบสถสร้างเมื่อประมาณ พ.ศ. 1839–1840 เป็นลักษณะทรงไทยแบบล้านนา ก่อด้วยอิฐถือปูนขาว เสาและโครงหลังคาเป็นไม้สักทั้งหลัง ของเดิมมุงด้วยกระเบื้องดินเผา ปัจจุบันได้เปลี่ยนเป็นกระเบื้องเคลือบ
ปูชนียวัตถุที่สำคัญ ได้แก่ พระพุทธเชียงแสนสิงห์หนึ่ง หรือ หลวงพ่อสมใจนึก สร้างขึ้นราว พ.ศ. 1839–1840 เป็นพระประธานในอุโบสถ ปางมารวิชัยนั่งขัดสมาธิราบ หล่อด้วยโลหะปูนผสมเกศาดอกบัวตูม และลงรักปิดทองทับอีก มีขนาดหน้าตักกว้าง 1.90 เมตร สูง 2.20 เมตร พระพุทธปฏิมากร (หลวงพ่อโต หรือ หลวงพ่อใหญ่) สร้างขึ้นราว พ.ศ. 1910–1914 เป็นพระประธานในวิหารหลวง หล่อด้วยปูนลงรักปิดทอง เกศาแบบเปลวเพลิง มีขนาดหน้าตัก 2.90 เมตร สูง 3.70 เมตร ในวิหารหลวงยังมีพระพุทธรูปเชียงแสนสิงห์สามปางมารวิชัย หล่อด้วยโลหะทองสัมฤทธิ์รมดำเกศาดอกบัวตูม มีขนาดกว้าง 77 เซนติเมตร สูง 1.05 เมตร ประดิษฐานหน้าพระประธาน (หลวงพ่อโต) และหลวงพ่อไร่หอม เป็นพระพุทธรูปทองสัมฤทธิ์ ปางมารวิชัย สร้าง
ะประธาน (หลวงพ่อโต) และหลวงพ่อไร่หอม เป็นพระพุทธรูปทองสัมฤทธิ์ ปางมารวิชัย สร้างเมื่อ พ.ศ. 2057 ประดิษฐาน ณ วิหารหลวง
วัดสระกระเบื้อง (จังหวัดกาญจนบุรี)
วัดสระกระเบื้อง เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลดอนแสลบ อำเภอห้วยกระเจา จังหวัดกาญจนบุรี

วัดสระกระเบื้อง ไม่ทราบประวัติความเป็นมาที่แน่ชัด แต่จากหลักฐานสถาปัตยกรรมที่พบ สันนิษฐานว่าสร้างมาตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนปลาย เป็นวัดร้างมายาวนาน มีการขุดพบพระพุทธรูปปางนาคปรกเก่าแก่ข้างอุโบสถหลังเก่า กรมการศาสนาระบุตั้งวัดเมื่อวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2529 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2547
วัดสระกระเบื้องประกอบด้วยโบราณสถานและโบราณวัตถุที่สำคัญ ได้แก่ เจดีย์ทรงเครื่องย่อมุมสมัยอยุธยาตอนปลาย มีชุดฐานสิงห์จำนวน 3 ฐาน องค์ระฆังหักหายแต่สันนิษฐานว่าคงเป็นองค์ระฆังเพิ่มมุม บัวทรงคลุ่มและส่วนของปล้องไฉนที่หักลงมาด้านล่าง อุโบสถมหาอุด ปัจจุบันเหลือเพียงฐานและผนังอาคารเท่านั้น มีฐานเขียงรองรับบัวคว่ำบัวหงาย พระปรางค์องค์ปัจจุบันสันนิษฐานว่าได้รับการบูรณะใหม่ในสมัยรัตนโกสินทร์ ส่วนฐานของพระปรางค์เป็นฐานสิงห์ 3 ฐาน ส่วนกลางเป็นเรือนธาตุ มีซุ้มจระนำทั้ง 4 ด้าน ส่วนหน้าบันของกรอบซุ้มประดับเครื่องถ้วยลายครามสันนิษฐานว่ามีการประดับเพิ่มเติมภายหลังในสมัยรัตนสินทร์ ส่วนยอดปรางค์ประดับด้วยกลีบขนุน 3 ชั้น ถัดจากนั้นเป็นกลีบมะเฟือง

อ้างอิง
วัดวิเศษวานิช
วัดวิเศษวานิชสร้างขึ้นเป็นวัดตั้งแต่ประมาณ พ.ศ. 2303 ในสมัยอยุธยาตอนปลายถึงกรุงธนบุรี เดิมมีนามเรียกกันว่า วัดหลวง เนื่องจากหลวงหรือทางราชการเป็นผู้จัดสร้างขึ้นมาเป็นวัดแรกของตำบลสมอโคน ต่อมาก็มีผู้เรียกนามวัดนี้ว่า วัดกลาง เนื่องจากวัดตั้งอยู่กลางหมู่บ้านของตำบล วัดตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำปิงเป็นร่องน้ำลึกมีการนำสินค้ามาค้าขายจอดเรือพักแรมเป็นประจำ เป็นร่องน้ำลึกพ่อค้าต่างถิ่นนำสินค้ามาค้าขายแลกเปลี่ยนนำเรือจอดพักแรมเป็นประจำ ทำให้ภายหลังได้เปลี่ยนนามวัดมาเป็น "วัดวิเศษวานิช" วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาประมาณ พ.ศ. 2403 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งหลังเมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2541
อุโบสถเก่าของวัดมีสภาพทรุดโทรม ไม้โครงสร้างหลังคาหักเหลือเป็นหลักฐานเล็กน้อย แนวผนังมีต้นไม้ขึ้นตามผนังรากไม้ชอนไช ทำให้ผนังแตกแยกสภาพแวดล้อม ทางวัดได้สร้างอุโบสถหลังใหม่ใกล้เคียงหลังเก่า

อ้างอิง
วัดเกาะลาน
วัดเกาะลาน เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลสมอโคน อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ 6 ไร่ 39 ตารางวา
วัดเกาะลานสร้างขึ้นเป็นวัดตั้งแต่ประมาณ พ.ศ. 2420 สร้างขึ้นเพราะแต่เดิมประชาชนได้เดินทางไปทำบุญที่วัดวิเศษวานิชซึ่งมีระยะห่างออกไปประมาณ 2 กิโลเมตร แต่มีความยากลำบากในการคมนาคม ประกอบกับมีประชาชนหนาแน่นมากขึ้น จึงได้พร้อมใจกันจัดสร้างวัดขึ้นมาอยู่ทางตอนใต้ของหมู่บ้าน บริเวณที่ตั้งวัดเป็นเกาะใหญ่เกาะหนึ่งที่บริเวณภูเขามีต้นลานอยู่บ้าง จึงเรียกว่า "วัดเกาะลาน" แต่ประชาชนนิยมเรียกว่า วัดใต้ ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2444 เขตวิสุงคามสีมากว้าง 30 เมตร ยาว 50 เมตร ได้ผูกพัทธสีมาเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2449
พื้นที่ตั้งวัดเป็นที่ราบอยู่ริมแม่น้ำปิง อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ อุโบสถกว้าง 5.50 เมตร ยาว 13.50 สร้างเมื่อ พ.ศ. 2525 วิหารกว้าง 17 เมตร ยาว 17 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2522 กุฏิสงฆ์ จำนวน 2 หลัง ปูชนียวัตถุที่สำคัญ ได้แก่ พระประธานในอุโบสถและวิหารจำนวน 5 องค์ เป็นพระพุทธรูปปูนปั้น

อ้างอิง
ธรรมราชิกสถูป (ตักศิลา)
ธรรมราชิกสถูป ( ) มีอีกชื่อว่า มหาสถูปแห่งตักศิลา เป็นสถูปของศาสนาพุทธใกล้ตักศิลา ประเทศปากีสถาน ที่สร้างขึ้นโดยกุษาณะในคริสต์ศตวรรษที่ 2 เพื่อบรรจุชิ้นส่วนพระอัฐิขนาดเล็กของพระพุทธเจ้า สถูปนี้กับอารามขนาดใหญ่ที่ถูกพัฒนาในภายหลัง อยู่ในกลุ่มซากตักศิลา - ซึ่งถูกบรรจุลงในแหล่งมรดกโลกของยูเนสโกใน ค.ศ. 1980
ประวัติ
มีความเชื่อว่าสถูปนี้ถูกสร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 2 โดยกุษาณะเพื่อบรรจุพระธาตุของพระพุทธเจ้า ซึ่งอาจมาจากอนุสรณ์ก่อนหน้า และถูกฝังในบริเวณนี้ช่วง ค.ศ. 78 คัมภีร์ศาสนาพุทธระบุถึงการใช้กำยานในพิธีทางศาสนาที่ธรรมราชิก ในขณะที่บริเวณรอบ ๆ ถูกปูด้วยกระเบื้องแก้วสีสันสดใส 
มีการอ้างว่าธรรมราชิกสถูปสร้างขึ้นบนซากสถูปที่มีอายุเก่าแก่กว่า ซึ่งสร้างโดยพระเจ้าอโศกมหาราชในศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราช แม้ว่านักโบราณคดีบางส่วนกล่าวแนะว่าเป็นเรื่องที่ไม่น่าเป็นไปได้ มีผู้พบเหรียญอินโด-กรีกที่สืบถึงศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสต์ศักราชในพื้นที่นี้ กล่าวแนะถึงการสร้างอนุสรณ์ทางศาสนาช่วงแรกสุดในบริเวณนี้

การทำลาย
พื้นที่นี้ถูกทำลายโดยชาวฮันขาวในคริสต์ศตวรรษที่ 5 และถูกทอดทิ้งไป Mihirakula กษัตริย์ฮัน กดขี่ชาวพุทธในภูมิภาคนี้ ในรัชสมัยนี้ มีอารามศาสนาพุทธถูกทำลายมากกว่าพันแห่งทั่วแคว้นคันธาระ

การขุดค้น
เซอร์ จอห์น มาร์แชลล์ขุดค้นบริเวณนี้ใน ค.ศ. 1913 ตัวสถูปถูกปล้นสดมภ์ก่อนหน้าการค้นพบของมาร์แชลล์ และอยู่ในสภาพย่ำแย่มาก มาร์แชลล์กล่าวว่ามีการสร้างคูขนาดใหญ่เพื่อนำของมีค่าจากสถูปออกมา มีผู้พบโครงกระดูกมนุษย์ในพื้นที่เปิดทางใต้ของสถูป และส่วนเหลือของพระสงฆ์ที่ถูกฆ่าในช่วงการรุกรานของชาวฮันขาว

อ้างอิง

บรรณานุกรม
*"Taxila" Sir John Marshall
วัดคลองเรียน
วัดคลองเรียน เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ 16 ไร่

วัดคลองเรียนตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2210 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2541 เดิมชื่อ วัดคลองเวียน เนื่องด้วยในอดีตเคยมีลำคลองเวียนรอบวัด ภายหลังเพี้ยนมาเป็น "วัดคลองเรียน" ด้านการศึกษา ทางวัดได้เปิดสอนพระปริยัติธรรมเริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 2457 ยังได้จัดสร้างโรงเรียนประถมศึกษามอบให้แก่ทางราชการ
อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ อุโบสถ ผนังภายนอกทาด้วยสีฟ้า วาดลวดลายเหมือนสวรรค์ ศาลาการเปรียญกว้าง 12 เมตร ยาว 20 เมตร กุฏิสงฆ์จำนวน 10 หลัง โครงสร้างเป็นอาคารไม้ ปูชนียวัตถุที่สำคัญ ได้แก่ พระพุทธรูปผสมยางไม้ปางมารวิชัย ชาวบ้านเรียกว่า หลวงพ่อเกตุแดง พระสังกัจจายน์ พระสีวลี พระพรหม

รายนามเจ้าอาวาส
* หลวงพ่อปาน ปุญฺญมโน 
* พระชู ธมฺมทินฺโน พ.ศ. 2467–2470 
* พระเคียง ธมฺมโชโต พ.ศ.2471–2480 
* พระครูอนันตคณาภิวัฒน์ พ.ศ. 2481–2483
* พระยก พ.ศ. 2484
* พระครูปัญญาภิมัณฑ์ พ.ศ. 2485–2561
* พระมหาสันชัย ฐิตเมโฐ ป.ธ.5 พ.ศ. 2563-ปัจจุบัน

อ้างอิง
วัดแก้วฟ้ารังษี
วัดแก้วฟ้ารังษี เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลเมืองเก่า อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี มีเนื้อที่วัดจำนวน 28 ไร่ 190 ตารางวา ปัจจุบันมีพระอธิการไพบูล ติกขฺปญฺโญ ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัด
วัดแก้วฟ้ารังษีตั้งเมื่อ พ.ศ. 2302 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2471 เดิมชื่อว่า วัดหนองรู ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อมาเป็น "วัดแก้วฟ้ารังษี" เมื่อ พ.ศ. 2430 ในสมัยพระครูบรรหารกบินทร์เขตต์ (หลวงพ่อแก้ว) เจ้าคณะอำเภอกบินทร์บุรี บริเวณนี้ในอดีตเจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ได้ใช้บริเวณวัดนี้เป็นกองบัญชาการตั้งแนวรบไล่ข้าศึกในระหว่างสงครามปราบเขมร และเป็นสถานที่สำหรับทำพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยาของข้าราชการในหัวเมืองแถบนี้ วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งหลังเมื่อวันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2553 ทางวัดได้ให้ราชการตั้งโรงเรียนในที่ดินวัด คือ โรงเรียนบรรหารวิทยา (โรงเรียนวัดแก้วฟ้ารังษี) โดยใช้ศาลาการเปรียญของวัดแก้วฟ้ารังษี เป็นที่ศึกษาเล่าเรีย
รูปแบบทางศิลปกรรม อุโบสถและพระพุทธรูปมีเค้าศิลปะลาวบ้าง วัดมีรูปหล่อรูปเหมือน​ พระครูบรรหารกบินทร์เขตต์ (แก้ว รตฺนสาโร) อดีตเจ้าอาวาส

อ้างอิง
วัดทุ่งสว่างชัยภูมิ
วัดทุ่งสว่างชัยภูมิ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลในเมือง อำเภอเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร ห่างจากชุมชนเมืองเก่าประมาณ 800 เมตร ปัจจุบันชุมชนขยายตัวออกไปจนถึงวัด จนทำให้วัดตั้งอยู่ใจกลางเมือง ห่างจากตลาดสดเพียง 600 เมตร
จากพงศาวดารเมืองยโสธร ฉบับของพระยามหาอำมาตยาธิบดี มีความว่าเมื่อ พ.ศ. 2368 เมื่อครั้งที่เจ้าอนุวงศ์เมืองเวียงจันทน์ คิดกบฏต่อกรุงเทพ พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงโปรดเกล้าฯ ให้พระยาราชสุภาวดีเป็นแม่ทัพ แต่ก็เสียทีให้ฝ่ายเจ้าอนุวงศ์ พระยาราชสุภาวดีจึงให้ถอยกำลังมาตั้งอยู่ที่เมืองยโสธร แล้วทำพิธีปฐมกรรมตัดไม้ข่มนาม ณ บริเวณวัดทุ่งสว่างชัยภูมิ ต่อมาอุปฮาดแพงรักษาการเจ้าเมืองยโสธร ได้จัดกองทัพไปช่วยรบทางเมืองเสียมราฐ ประทายเพชร และพระตะบอง ก่อนออกทัพก็ได้ทำพิธีที่เนินตรงวัดทุ่งสว่างชัยภูมิ เมื่อมีชัยชนะกลับมา จึงได้กลับมาสร้างธาตุเจดีย์ ภายหลังตั้งเป็นวัดชื่อ วัดชัยชนะสงคราม มีอีกนามว่า วัดบูรพาทิศาราม ภายหลังได้อัญเชิญรอยพระพุทธบาท จากว
วัดชัยชนะสงคราม มีอีกนามว่า วัดบูรพาทิศาราม ภายหลังได้อัญเชิญรอยพระพุทธบาท จากวัดใต้ศรีมงคลมาประดิษฐานไว้ภายในธาตุเจดีย์ แต่ต่อมาได้ย้ายรอยพระพุทธบาทจำลองไปไว้ที่วัดศรีธรรมาราม ธาตุเจดีย์องค์นี้ได้รับการบูรณะเมื่อ พ.ศ. 2474
จากข้อมูลของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ วัดทุ่งสว่างชัยภูมิตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2480 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2505 พระเจดีย์เก้ายอด สร้างด้วยอิฐถือปูน รูปแบบศิลปะลาว ฐานต่ำรูปทรงสี่เหลี่ยม มีประตูทางเข้าด้านหน้าด้านเดียว ด้านหน้าซุ้มประตูประดับด้วยลายปูนปั้น

อ้างอิง
วัดไพรพัฒนา
วัดไพรพัฒนา เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่าย ธรรมยุติกนิกาย ตั้งอยู่ในตำบลไพรพัฒนา อำเภอภูสิงห์ จังหวัดศรีสะเกษ เริ่มก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2524 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2551 มีพระครูโกศลสิกขกิจ ( หลวงพ่อพุฒ วายาโม ) เจ้าคณะอำเภอภูสิงห์ เป็นเจ้าอาวาส
วัดไพรพัฒนาได้ขอประทานพระบรมสารีริกธาตุ จากสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร) เพื่ออัญเชิญไปประดิษฐานบรรจุไว้ ณ มณฑปปราสาทหลวงปู่สรวงวัดไพรพัฒนา ซึ่งเป็นสถานที่ตั้งสรีระสังขารของ หลวงปู่สรวง,ดาบสซวง บายตึ๊กเจีย หรือที่รู้จักกันในนาม หลวงปู่สรวง เทวดาเดินดิน เกจิอาจารย์ที่เคารพนับถือของพุทธศาสนิกชนชาวจังหวัดศรีสะเกษ ศิษยานุศิษย์ประชาชนชาวไทยและประชาชนชาวกัมพูชาได้มาเคารพกราบไหว้ขอพร เป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชนทั่วไปทั้งชาวไทยและชาวกัมพูชา โดยพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ เสด็จเป็นองค์ประธานในพิธีบรรจุพระบรมสารีริกธาตุบนยอดมณฑปปราสาทหลวงปู่สรวง,ดาบสซวง เมื่อวันที่ 8 กันย
นพิธีบรรจุพระบรมสารีริกธาตุบนยอดมณฑปปราสาทหลวงปู่สรวง,ดาบสซวง เมื่อวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2559 เวลา 15.34
วัดรอยพระพุทธบาทภูสิงห์
วัดรอยพระพุทธบาทภูสิงห์ เดิมชื่อวัดบ้านศาลา ตั้งอยู่ที่บ้านศาลา ตำบลโคกตาล อำเภอภูสิงห์ จังหวัดศรีสะเกษ

วัดรอยพระพุทธบาทภูสิงห์ตั้งวัดเมื่อวันที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2550 การประชุมมหาเถรสมาคม ครั้งที่ 24/2559 เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2559 มีมติให้เปลี่ยนชื่อวัดบ้านศาลาเป็น “วัดรอยพระพุทธบาทภูสิงห์" เนื่องจากชื่อซ้ำกับวัดบ้านศาลา อำเภอขุขันธ์ ทำให้การติดต่อสื่อสารผิดพลาด และเป็นชื่อที่ประชาชนรู้จักเรียกขานมาเป็นระยะเวลายาวนาน
บริเวณวัดรอยพระพุทธบาทภูสิงห์ ปรากฏรอยพระบาทข้างขวาขนาดใหญ่ในเนื้อหินทรายค้นพบเมื่อปี พ.ศ. 2525 มีความลึก 5 ซม. ยาว 1.47 ม. กว้าง 57 ซม. ที่กลางพระบาทเป็นรูปตราธรรมจักร รอยพระบาทภูสิงห์มีลักษณะตามธรรมชาติของการเหยียบยุบลงไปในเนินหินคล้ายการกดเท้าย่ำตมเรียบเสมอกันทั้งฝ่าพระบาท ไม่ได้เกิดจากการแกะสลักลงไปในเนินหิน ในปี พ.ศ. 2535 กรมศิลปากรนครราชสีมาได้ทำการตรวจสอบรอยพระพุทธบาทนี้ กรมศิลปากรสันนิษฐานว่าน่ามีอายุประมาณ 1,200–1,400 ปี อยู่ในช่วงสมัยทวารวดี บริเวณใกล้เคียงรอยพระพุทธบาทมีบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ บรรยากาศโดยรอบวัดเงียบสงบ อยู่ท่ามกลางธรรมชาติป่าไม้เบญจพรรณใกล้กับเทือกเขาพนมดงรักชายแดนไทย - กัมพูชา

อ้างอิง
วัดสรรพยาวัฒนาราม
วัดสรรพยาวัฒนาราม เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ในตำบลสรรพยา อำเภอสรรพยา จังหวัดชัยนาท

วัดสรรพยาวัฒนาราม เดิมชื่อว่า วัดเสาธงหิน หรือ วัดวังหิน เดิมก่อนนี้บริเวณหน้าวัดเป็นวังน้ำวนน้ำหมุนเป็นเกลียวเหมือนเสาหิน ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2410 มีหลวงพ่อเขียวเป็นเจ้าอาวาสรูปแรก (พ.ศ. 2415–2435) ภายหลังเปลี่ยนชื่อมาเป็น "วัดสรรพยาวัฒนาราม" เมื่อ พ.ศ. 2495 ปีมะเส็ง ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500
อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ วิหารน้อยก่ออิฐถือปูน สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นราว พ.ศ. 2435–2465 ขนาด 4 ห้อง กว้าง 5.00 เมตร ยาว 11.50 เมตร (รวมเฉลียงด้านหลัง) และลดชั้นที่ด้านหลังมีเสาร้าง ส่วนด้านหน้าก่อเป็นซุ้มโค้งรูปกลีบบัว มีประติมากรรมปูนปั้น เรียกว่า พระฉาย เป็นองค์พระพุทธเจ้าประทับยืนปางถวายเนตร พร้อมพระอัครสาวก 2 องค์ หลังคามุงกระเบื้องดินเผาหางแหลมไม่เคลือบ สันและหลบกระเบื้องหลังคาเป็นปูนปั้น หน้าบันด้านหน้าเป็นปูนปั้นประดับเครื่องถ้วย หน้าบันด้านหลังเป็นไม้แนบกระดานตีตั้ง ผนังด้านหลังก่ออิฐถือปูนปั้นสูงจรดอกไก่ พื้นภายนอกและภายในปูอิฐขนาดใหญ่ทับหน้าด้วยปูนทรายภายในอาคารห้องสุดท้ายทำฐานชุกชีประดิษฐานพระพุทธรูปประทับนอนหงายในหีบพระบรมศพ โดย
ภายในอาคารห้องสุดท้ายทำฐานชุกชีประดิษฐานพระพุทธรูปประทับนอนหงายในหีบพระบรมศพ โดยพระบาทยืนพ้นหีบออกมาที่ปลายพระบาท ชาวบ้านเรียกว่า ปางแหย่เท้า มีพระมหากัสสปะ ซึ่งเป็นพระอรหันต์สาวกและพระสาวกรวมอีก 4 รูป นั่งกราบสักการะอยู่ปลายพระบาท