ถ้ำพระกุมาร
ที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะคาร์เนกี (Carnegie Museum of Art) ในเมืองพิตต์สเบิร์ก]]
 ]]

ในประเพณีของศาสนาคริสต์ ถ้ำพระกุมาร หรือ ฉากการประสูติ ( ) เป็นการจัดแสดงศิลปวัตถุที่สื่อถึงการประสูติของพระเยซู จัดแสดงเป็นพิเศษโดยเฉพาะในช่วงเทศกาลพระคริสตสมภพ แม้คำว่า "ถ้ำพระกุมาร" หรือ "nativity scene" อาจใช้หมายถึงการจัดแสดงใด ๆ ที่เกี่ยวกับเรื่องการประสูติของพระเยซูในศิลปะโดยทั่วไป แต่ในการใช้คำนี้โดยปกติมีความหมายเฉพาะเจาะจงถึงการจัดแสดงตามฤดูกาล โดยเฉพาะชุดประติมากรรมรูปบุคคลและอุปกรณ์ประกอบฉากที่นำมาจัดเรียงเพื่อนำเสนอ
ตัวละครอื่น ๆ จากเรื่องราวการประสูติ เช่น คนเลี้ยงแกะ แกะ และทูตสวรรค์อาจถูกจัดแสดงใกล้กับรางหญ้าในโรงนาหรือในถ้ำ ที่ใช้เป็นที่อยู่ของปศุสัตว์ตามที่บรรยายในพระวรสารนักบุญลูกา มักมีการจัดแสดงลาและโคในถ้ำพระกุมาร รวมถึงพวกนักปราชญ์และอูฐที่พวกนักปราชญ์ขี่มาตามที่บรรยายในพระวรสารนักบุญมัทธิว หลายถ้ำพระกุมารยังมีการจัดแสดงดาวแห่งเบธเลเฮมด้วย มีหลายวัฒนธรรมที่เพิ่มตัวละครและวัตถุอื่น ๆ ที่อาจเป็นหรือไม่เป็นไปตามคัมภีร์ไบเบิล
ถ้ำพระกุมารแรกถือกันว่าริเริ่มโดยนักบุญฟรังซิสแห่งอัสซีซีเมื่อ ค.ศ. 1223 ในเมืองเกรซโช (Greccio) ของอิตาลี นักบุญฟรังซิสได้รับแรงบันดาลใจจากการเยือนแผ่นดินศักดิ์สิทธิ์ที่ซึ่งนักบุญฟรังซิสได้เห็นสถานที่ประสูติของพระเยซูตามความเชื่อ

ธรรมเนียมการสร้างถ้ำพระกุมารอันมีเอกลักษณ์มีขึ้นทั่วโลก มีการจัดแสดงในช่วงเทศกาลพระคริสตสมภพในโบสถ์ บ้าน ศูนย์การค้า และสถานที่อื่น ๆ บางครั้งก็สร้างเป็นที่ดินสาธารณะและในอาคารสาธารณะ การสร้างถ้ำพระกุมารไม่ได้รอดพ้นข้อโต้แย้ง ในสหรัฐอเมริกาและในประเทศที่ไม่เคร่งศาสนาอย่างฝรั่งเศส การจัดแสดงถ้ำพระกุมารบนที่ดินสาธารณะหรือในอาคารสาธารณะก่อให้เกิดการท้าทายทางกฎหมายในศาล

คลังภาพ
File:Chapel of the First Live Nativity.jpg|โบสถ์น้อยแห่งการประสูติแรกในนเมืองเกรซโช ประเทศอิตาลี เชื่อกันว่าเป็นสถานที่ซึ่งนักบุญฟรังซิสแห่งอัสซีซีนำเสนอถ้ำพระกุมารแรก
File:Vatikan, Weihnachtskrippe auf dem Petersplatz.JPG|ถ้ำพระกุมารบนจัตุรัสนักบุญเปโตร นครรัฐวาติกัน 
File:Szopka-Wyszków-3.jpg|ถ้ำพระกุมารแบบมีชีวิตที่ St. Wojciech Church เมือง Wyszków ประเทศโปแลนด์ (ค.ศ. 2006)
File:Vatikan, Petersdom, die Weihnachtskrippe.JPG|ถ้ำพระกุมารภายในมหาวิหารนักบุญเปโตร นครรัฐวาติกัน
File:Шопка, костел Небовзяття, Бучач, 12-01-2020.jpg|ถ้ำพระกุมารในนคร Buchach ประเทศยูเครน
File:Archivo General de la Nación Argentina 1924 aprox Buenos Aires, Pesebre r
น
File:Archivo General de la Nación Argentina 1924 aprox Buenos Aires, Pesebre realizado por Fray Barceló en el Arzobispado de Buenos Aires.jpg|ถ้ำพระกุมารในกรุงบัวโนสไอเรส (ค.ศ. 1924)
File:StWendelKrippeMissionshaus.jpg|ถ้ำพระกุมารในเมือง St. Wendel
File:Kerststal.jpg|ถ้ำพระกุมารในประเทศเนเธอแลนด์
File:Christmas_crib_at_the_exhibition.jpg|ถ้ำพระกุมาร
File:Weihnachtskrippe-1052655.jpg|ถ้ำพระกุมารแสดงครอบครัวศักดิ์สิทธิ์และคนเลี้ยงแกะในนิทรรศการถ้ำพระกุมารในเมืองบัมแบร์ค ประเทศเยอรมนี (ค.ศ. 2015)
File:Nativity display of Joseph, Mary, and Jesus.jpg|ถ้ำพระกุมารเชิงนามธรรมในบ้าน
File:Jesus birth scene at the St. Xavier's Church of St. Xavier's C
ามธรรมในบ้าน
File:Jesus birth scene at the St. Xavier's Church of St. Xavier's College in Kolkata.jpg|ถ้ำพระกุมารที่โบสถ์นักบุญฆาบิเอร์ในวิทยาลัยนักบุญฆาบิเอร์ เมืองโกลกาตา ประเทศอินเดีย
File:Traditional Christmas Crib Outside a Catholic Church in Goa India.jpg|ถ้ำพระกุมารด้านนอกโบสถ์คาทอลิกรัฐกัว ประเทศอินเดีย 
File:Christmas Crib.jpg|ถ้ำพระกุมารและต้นคริสต์มาสที่จัดแสดงในบ้านมุมไบ ประเทศอินเดีย
File:Close up of Christmas Crib, Siolim Goa December 2023.jpg|alt=Close up of Outdoor Christmas Crib in Siolim, Goa, December 2023|ถ้ำพระกุมารกลางแจ้งในหมู่บ้าน Siolim รัฐกัว ประเทศอินเดีย (ธันวาคม ค.ศ. 2023)
File:Peru Crucifix with Christmas scene c
ฐกัว ประเทศอินเดีย (ธันวาคม ค.ศ. 2023)
File:Peru Crucifix with Christmas scene c1960.jpg|Peruvian crucifix พร้อมถ้ำพระกุมารที่ฐาน ( )
File:Ebing-Kirche-Krippe-P1080066.jpg|ถ้ำพระกุมารในโบสถ์นักบุญยากอบใน Ebing ประเทศเยอรมนี
File:NativityScene ChristkindlmarketChicago 12190011a.jpg|ถ้ำพระกุมารกลางแจ้งแบบถาวรในสหรัฐอเมริกา (Christkindlmarket นครชิคาโก รัฐอิลลินอย)
File:American Nativity Scene.jpg|ถ้ำพระกุมารภายในบ้านของชาวอเมริกัน
File:Esslingen - Weihnachtskrippe.jpg|ถ้ำพระกุมารแบบมีชีวิตในประเทศเยอรมนี
หมายเหตุ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

* A selected English bibliography – 2013 of the Friends of the Creche. Also links to bibliographies in other languages
* The Mermaid in Mexican Folk Creches . An article portraying how pagan elements have become part of this Christian art form.
* links to national associations Universalis Foederatio Praesepistica The International Association of Friends of the Creche
* Discover the Christmas Cribs and Santons of Provence on Notreprovence.fr (English)
*The Living Nativity by Larry Peacock