วัดโสมนัสราชวรวิหาร
วัดโสมนัสวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นโท ชนิดราชวรวิหาร สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว แล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2395 ใช้ศิลปะสถาปัตยกรรมแบบไทยในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ภายในอุโบสถและพระวิหารมีจิตรกรรมฝาผนังอันงดงาม มีคลองผดุงกรุงเกษมที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้ขุดขึ้นผ่านหน้าวัด ภายในวัดมีเจดีย์ 2 องค์ เจดีย์องค์ใหญ่ทรงลังกาสีทองเหลืองอร่าม ภายในบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ มียอดแหลมสูงเด่นเป็นสง่า สามารถมองเห็นได้ไกล เป็นจุดที่นักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างชาติแวะเวียนเข้ามาชมความงามและกราบนมัสการกันอยู่มิได้ขาด และยังมีเจดีย์องค์เล็กชื่อว่าเจดีย์มอญ รูปทรงเหมือนธัมเมกขสถูป มีลักษณะสวยงามและหาชมได้ยากเพราะเจดีย์ลักษ
อว่าเจดีย์มอญ รูปทรงเหมือนธัมเมกขสถูป มีลักษณะสวยงามและหาชมได้ยากเพราะเจดีย์ลักษณะนี้มีเพียง 2 องค์ในประเทศไทย คือ ที่วัดโสมนัสวิหารและที่วัดกันมาตุยาราม อีกองค์หนึ่ง
ปัจจุบันมีการสร้างและปรับปรุงอาคารต่าง ๆ ภายในวัด เช่น ตึก 150 ปี โรงเรียนพระปริยัติธรรม (สาลักษณาลัย) ซึ่งเป็นตึกเก่าสร้างขึ้นโดยมหาเสวกโท พระยาศรีภูริปรีชา (กมล สาลักษณ) ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อเป็นที่ระลึกแก่คุณหญิงศรีภูริปรีชา (พึ่ง) ศาลาสำนักงานภาค ศาลาสถิตยุทธการ ศาลามุขหน้าวัด ตึก 80 ปีสมเด็จพระวันรัต เป็นต้น นอกจากนั้นยังมี โรงเรียนวัดโสมนัส กองการฌาปนกิจ กรมสวัสดิการทหารบก สุสานทหาร อยู่ภายในบริเวณวัด
ประวัติ
เริ่มก่อตั้งโดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้สร้างพระราชอุทิศสมเด็จพระนางเจ้าโสมนัสวัฒนาวดี เมื่อปี พ.ศ. 2396 ทรงวางศิลาฤกษ์พระอุโบสถวิสุงคามสีมาอุโบสถ เมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2396 (จ.ศ. 1215) ครั้นสิ่งก่อสร้างสำเร็จลงบ้าง พอเป็นที่อาศัยจำพรรษาของภิกษุสามเณรได้ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงอาราธนาพระอริยมุนี (ทับ พุทฺธสิริ) จากวัดราชาธิวาสราชวรวิหาร พร้อมด้วยพระสงฆ์ราว 40 รูปโดยขบวนแห่ทางเรือ ให้มาอยู่ครองวัดโสมนัสวิหาร ภายหลังทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เลื่อนสมณศักดิ์พระอริยมุนีเป็นพระพรหมมุนี ในปี พ.ศ. 2415 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เลื่อนสมณศักดิ์พระพรหมมุนีเป็นพระพิมลธรรม ในปีเถาะ พ.ศ. 2422 และได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล
นสมณศักดิ์พระพรหมมุนีเป็นพระพิมลธรรม ในปีเถาะ พ.ศ. 2422 และได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาสมณศักดิ์พระพิมลธรรมเป็นสมเด็จพระวันรัตน์ ต่อมาสมเด็จพระวันรัตน์ได้ก่อสร้างสิ่งที่ยังไม่แล้วเสร็จให้เสร็จสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น ท่านได้สร้างและเชิญพระสัมพุทธสิริมาจากวัดราชาธิวาสคราวยกวัด เพื่อมาเป็นพระประธานภายในพระอุโบสถ และพระสัมพุทธโสมนัสวัฒนาวดีนาถบพิตร (พระประธานในวิหาร) และพระอัครสาวก เป็นของหลวงเชิญมาจากพระบรมมหาราชวัง
พระพุทธรูปสำคัญ
* พระสัมพุทธโสมนัสวัฒนาวดีนาถบพิตร พระประธานในพระวิหาร
* พระสัมพุทธสิริ พระประธานในพระอุโบสถ
* พระนิรันตราย
* พระโพธิ์ศรีนาค พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ของวัด
* พระพุทธรูปยืนโบราณ ในพระวิหารคด
* พระพุทธสิหิงค์จำลอง พระประธานในตึกสมเด็จ 80 ปี
* พระพุทธรูปฉลองพระองค์พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4
* พระพุทธรูปฉลองพระองค์สมเด็จพระนางเจ้าโสมนัสวัฒนาวดี พระอัครมเหสีพระองค์แรกในรัชกาลที่4
(2022) วัดโสมนัสราชวรวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร (1).jpg|พระสัมพุทธโสมนัสวัฒนาวดีนาถบพิตร
(2022) วัดโสมนัสราชวรวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร (13).jpg|พระสัมพุทธสิริ
วัดโสมนัสวิหารราชวรวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร (36).JPG|พระพุทธรูปฉลองพระองค์พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
วัดโสมนัสวิหารราชวรวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร (35).JPG|พระพุทธรูปฉลองพระองค์สมเด็จพระนางเจ้าโสมนัสวัฒนาวดี
ลำดับเจ้าอาวาส
{|class="wikitable" align="center" style="text-align:center"
|- style="background:#cccccc"
| ลำดับที่ || รายนาม || width=20%|เริ่มวาระ || width=20%|สิ้นสุดวาระ
|- 
| 1 || สมเด็จพระวันรัตน์ (ทับ พุทฺธสิริ) || พ.ศ. 2399 || พ.ศ. 2434
|-
| 2 || พระราชพงษ์ปฏิพัทธ (หม่อมราชวงศ์ล้น ญาณวโร) ||พ.ศ. 2434 || พ.ศ. 2445
|-
| 3 || สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (ยัง เขมาภิรโต) || พ.ศ. 2445 || พ.ศ. 2474
|-
| 4 || พระพุทธวิริยากร (จันทร์ จนฺทกนฺโต) || พ.ศ. 2474|| พ.ศ. 2481
|-
| 5 || พระสิริปัญญามุนี (เยี่ยม ตทุตฺตรสิริ)|| พ.ศ. 2481 || พ.ศ. 2489
|-
| 6 || สมเด็จพระวันรัต (จับ ฐิตธมฺโม)|| พ.ศ. 2489 || พ.ศ. 2539
|-
| 7 || สมเด็จพระมหามุนีวงศ์ (พิจิตร ฐิตวณฺ
ฐิตธมฺโม)|| พ.ศ. 2489 || พ.ศ. 2539
|-
| 7 || สมเด็จพระมหามุนีวงศ์ (พิจิตร ฐิตวณฺโณ) || พ.ศ. 2539 || พ.ศ. 2567
|-
| 8 || พระพรหมวัชรญาณกวี (ยุทธศักดิ์ กิตฺติยุตฺโต) || พ.ศ. 2568 || ปัจจุบัน
|}
ภาพ

ไฟล์:วัดโสมนัสวิหารราชวรวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร (32).JPG|พระสัมพุทธโสมนัสวัฒนาวดีนาถบพิตร พระประธานภายในพระวิหารใหญ่ และพระวิหารคต
ไฟล์:พระอุโบสถ วัดโสมนัสราชวรวิหาร.jpg|พระอุโบสถ 
ไฟล์:พระวิหาร วัดโสมนัสราชวรวิหาร.jpg|พระวิหาร
ไฟล์:วัดโสมนัสวิหารราชวรวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร (17).JPG|เจดีย์องค์ใหญ่ (เจดีย์ทอง)
ไฟล์:วัดโสมนัสวิหารราชวรวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร (26).JPG|เจดีย์องค์เล็ก (เจดีย์มอญ)
ไฟล์:วัดโสมนัสวิหารราชวรวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร (7).JPG|พระพุทธรูปรายรอบพระอุโบสถ
สถานที่ใกล้เคียง
*ตลาดนางเลิ้ง
*ทำเนียบรัฐบาล
*สะพานเทวกรรมรังรักษ์
*สะพานมัฆวานรังสรรค์
*วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร
*องค์การสหประชาชาติ

อ้างอิง

* ประวัติวัดโสมนัสราชวรวิหาร

แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์วัดโสมนัสราชวรวิหาร
* 
*