ชาแดง
ในชวา อินโดนีเซีย]]
ชาแดง ( , hóngchá, [xʊ̌ŋʈʂʰǎ]) หรือ ชาดำ ( ) เป็นชาประเภทหนึ่งมีกระบวนการหมักที่ยาวนานมากกว่าชาอูหลง ชาเขียวและชาขาว ชาแดงมีรสชาติที่เข้มข้นที่สุดจากประเภทของชาทั้งหมด โดยส่วนมากผลิตจากต้นชาสายพันธุ์อินเดีย (C. sinensis subsp. assamica )

ในภาษาทางตะวันตกเรียกในความหมายว่า "ชาดำ" (อังกฤษ: black tea, ฝรั่งเศส: thé noir, เยอรมัน schwarzer Tee, สเปน: té negro, โปรตุเกส chá preto, อิตาลี: tè nero, เวียดนาม: trà đen) แต่ในภาษาจีนและภาษาอื่น ๆ ทางเอเชียเรียกในความหมายว่า "ชาแดง" (จีน: 紅茶 hóngchá, ญี่ปุ่น: 紅茶 kōcha, เกาหลี: 홍차 hongcha, เบงกอล: লাল চা Lal cha, อัสสัม: ৰঙা চাহ Ronga sah) เนื่องมาจากสีของน้ำชาที่ผ่านการต้ม
ประเภทของชาแดง
โดยปกติแล้วชาแดงถูกเรียกแตกต่างกันไปตามประเทศที่ผลิต ซึ่งชาแต่ละที่จะมีรสชาติกลิ่นหอมที่แตกต่างกันและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ตารางด้านล่างเป็นตัวอย่างของชาจากประเทศต่าง ๆ ที่มีชื่อเสียง

{| class="wikitable" style="margin-bottom;"
!ประเทศ
! colspan="2" |ชื่อ
!ชื่อพื้นเมือง
!ต้นกำเนิด
!คำอธิบาย
|-
| rowspan="10" |จีน
| rowspan="3" | ชากงฟู (工夫茶)
|ถ่านหยางกงฟู
|Tǎnyáng-gōngfū ( )
|ถ่านหยาง, นครฝูอาน, มณฑลฝูเจี้ยน
|เป็นที่สุดของชาแดงฝูเจี้ยน
เป็นหนึ่งในชาที่มีชื่อเสียงของชาแดงฝูเจี้ยน 
|-
|เจิ้งเหอกงฟู
|Zhènghé-gōngfu ( )
|เจิ้งเหอ, มณฑลฝูเจี้ยน
|เป็นหนึ่งในชาที่มีชื่อเสียงของชาแดงฝูเจี้ยน มีรสชาติของน้ำผึ้ง 
|-
|ไป๋หลินกงฟู
|Báilín-gōngfu ( )
|ไป๋หลิน, นครฝูติ่ง, มณฑลฝูเจี้ยน
|เป็นหนึ่งในชาที่มีชื่อเสียงของชาแดงฝูเจี้ยน 
|-
| rowspan="3" |ลี่ซาน เสียวจ่ง
(立山小種)
| เจิ้งซานเสียวจ่ง
|Zhèngshān-xiăozhŏng ( )
| rowspan="3" |ทิวเขาอู่อี๋, มณฑลฝูเจี้ยน
| เป็นชาที่ผ่านการอบแห้งแบบจีน ซึ่งเป็นการอบแห้งด้วยไม้สน จึงมีกลิ่นควันไม้
|-
|อิ๋นจวิ้นเหมย์
|yínjùnméi ( )
|เป็นชาคุณภาพสูง
|-
|ชาจินจวิ้นเหมย์
|jīnjùnméi ( )
|เป็นหนึ่งในชาแดงคุณภาพสูง
|-
| colspan="2" | ชาแดงฉีเหมิน
|Qímén-hóngchá (
( )
|เป็นหนึ่งในชาแดงคุณภาพสูง
|-
| colspan="2" | ชาแดงฉีเหมิน
|Qímén-hóngchá ( )
|อำเภอฉีเหมิน, มณฑลอานฮุย
|เป็นชาที่มีความหอม คล้ายกลิ่นกล้วยไม้ และ กลิ่นผลไม้ และมีความฝาดเพียงเล็กน้อย 
|-
| colspan="2" | ชาแดงเตียนหง
|Yúnnán-hóngchá ( ) / diānhóng ( )
|มณฑลยูนนาน
|เป็นที่รู้จักในชื่อชาแดงอ่อน
|-
| colspan="2" | ชาแดงอิงเต๋อ
|Yīngdé-hóngchá ( )
|นครอิงเต๋อ, มณฑลกวางตุ้ง
| เป็นชาที่มีกลิ่นคล้ายโกโก้ มีรสชาติหวานและเผ็ดร้อน
|-
| colspan="2" |จิ๋วฉวี่หงเหมย์
|jiǔ-qǔ-hóng-méi ( )
|หางโจว, มณฑลเจ้อเจียง
| 
|-
| rowspan="5" |อินเดีย
| colspan="2" |อัสสัม (อังกฤษ: assum)
|Ôxôm cah ( )
|รัฐอัสสัม
|เป็นชาสีเข้มมีรสชาติเข้มข้น นิยมเป็นชาพื้นฐานในกา
sum)
|Ôxôm cah ( )
|รัฐอัสสัม
|เป็นชาสีเข้มมีรสชาติเข้มข้น นิยมเป็นชาพื้นฐานในการผสมกับชาอื่นๆ 
|-
| colspan="2" |ดาร์จีลิง (อังกฤษ: Darjeeling)
|Dārjiliṁ cā ( )
|รัฐเบงกอลตะวันตก
|เป็นชาสีทองสว่างกลิ่นอันหอมละมุนคล้ายกลิ่นดอกไม้ รสชาติออกฝาดเล็กน้อย
|-
| colspan="2" |คานกรา (อังกฤษ: Kangra)
|Kāngada cāy ( )
|Kangra District, รัฐหิมาจัลประเทศ
|ชาสีคล้ายสุราซีด มีกลิ่นผสมผสานระหว่างใบโหระพา อบเชย พลัม บลูเบอร์รี่และมีลักษณะคล้ายชาจีน มีกลิ่นฉุกคล้ายใบไม้สด
|-
| colspan="2" |มุนนาร์ (อังกฤษ: Munnar)
|Mūnnār cāya ( )
|Munnar Town, Idukki District, รัฐเกรละ
|ชาสีทองเข้ม มีรสชาติของผลไม้ ให้ความรู้สึกกระฉับกระเฉง ชามุนนาร์มีกลิ่นหอมระดับปลานกลาง

|-
| colspan="2" |นิลกิริ (อังกฤษ: Nilgiri)
|Nīlakiri tēnīr ( )
|Nilgiris District, รัฐทมิฬนาฑู
|ชาที่มีกลิ่นหอมเข้มข้น 
|-
|เกาหลี
| colspan="2" |แจกโซล
Jaekseol (อังกฤษ: Bird's tongue)
|jaekseol-cha ( )
|Hadong County, South Gyeongsang Province
|
|-
|เนปาล
| colspan="2" |เนปาลิ (อังกฤษ: Nepali)
|Nēpālī ciyā ( )
|
|รสชาติคล้ายชาดาร์จีลิง กลิ่นคล้ายผลไม้
|-
|ศรีลังกา
| colspan="2" |ซีลอน (อังกฤษ: Ceylon)
|Silōn tē ( )
|
|เป็นชาสีเหลืองสดใส เป็นชาที่ใส่นมแล้วให้สีสวยงามที่สุด
|-
|ไต้หวัน
| colspan="2" |ชาสุริยันจันทรา
|Rìyuè-tán-hóngchá ( )
|ทะเลสาบสุริยันจันทรา, นครหนานโถว, เทศมณฑลหนานโถว
|เป็นชาสีทองน้ำผึ้ง
ผสมดอกหอมหมื่นลี้ ใบสะระแหน่และอบเชย
|-
|ตุรกี
| colspan="2" |ริซ (อังกฤษ: Rize)
|Rize çayı
|Rize, Rize Province, Black Sea Region
|เป็นรสชาติเข้มข้น มีสีเข้ม
|}
ชาเบลนด์
ชาเบลนด์ (อังกฤษ: Blends) คือชาที่เกิดจากการนำใบชาตั้งแต่สองชนิดมาผสมเข้าด้วยกันหรือเป็นการผสมส่วนผสมอื่น ๆ ที่มิใช่ชาเช่นดอกไม้ น้ำมันหอม ผลไม้แห้ง ซึ่งส่งผลให้ชาเกิดกลิ่นและรสชาติที่แตกต่างไปจากเดิม มีจุดประสงค์เพื่อเพิ่มรสชาติหรือเพื่อเป็นการเฉลิมฉลองเป็นกรณีพิเศษ นอกจากนี้มีชาอีกหลายตัวที่ถูกปรุงแต่งขึ้นมาใหม่เช่น ชาปรินซ์ ออฟ เวลส์ (อังกฤษ: Prince of Wales tea) ซึ่งเป็นชาที่ปรุงแต่ขึ้นเพื่อเจ้าชายเอ็ดเวิร์ดแห่งเวลส์ และชาเอิร์ลเกรย์ซึ่งปรุงแต่งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่ ชาลส์ เกรย์ เอิร์ลเกรย์ที่ 2 เป็นต้น
{| class="wikitable" style="margin-bottom;"
!ชื่อ
!รายละเอียด
|-
|เอิร์ลเกรย์
|ชาแดงผสมกับน้ำมันมะกรูด 
|-
|อิงลิชเบรกฟาสต์
|เกิดจากการผสมชาอัสสัม ชาซีลอนและชาเคนยา นิยมทานคู่กับนมและน้ำตาล
|-
|อิงลิชอาฟเตอร์นูน
|เป็นชาที่มีส่วนผสมของชาหลายชนิด แต่หลัก ๆ จะเป็นการผสมกันระหว่าง ชาอัสสัม , ชาซีลอน, ชาอัฟริกัน หรือ ชาเคนย่า
|-
|ไอริชเบรกฟาสต์
|ชาไอริชเบรกฟาสต์จะมีความเข้มข้นกว่าชาอิงลิชเบรกฟาสต์ เนื่องจากมีส่วนผสมของชาอัสสัมที่มากกว่า
|-
|มสาลาจาย
|เป็นชาแดงที่ผสมกับเครื่องเทศต่าง ๆ มีกลิ่นหอมเครื่องเทศ
|}
การผลิต
ผู้ผลิตชาแดงรายใหญ่ของโลกได้แก่ 
 ]]
{| class="wikitable"
|+
!บริษัท 
!ชื่อการค้า 
!ส่วนแบ่งการตลาด 
|-
| rowspan="2" |ยูนิลีเวอร์
|ลิปตัน
| rowspan="2" |17.6%
|-
|พีจี ทิปส์
|-
| Associated British Foods 
|ทไวนิงส์
|4.4%
|-
|Tata Global Beverages
|เท็ทลีย์
|4.0%
|}

อ้างอิง