วัดญาณเวศกวัน
วัดญาณเวศกวัน เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งอยู่เลขที่ 10 หมู่ที่ 3 ตำบลบางกระทึก อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม ได้รับอนุญาตเป็นทางการ ให้สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2532 บนพื้นที่กว่า 33 ไร่ รายล้อมด้วยพรรณไม้หลากหลายชนิดที่ขึ้นหนาแน่น ให้บรรยากาศความเป็นป่าที่สงบร่มรื่น เหมาะแก่การเจริญจิตภาวนา พักกาย พักใจ หรือแสวงหาทางแห่งปัญญา

ชื่อ "ญาณเวศกวัน" ตั้งโดย สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) โดยมีความหมายว่า “ป่าเรือนแห่งความรู้” หรือ “ป่าของผู้เข้าสู่ญาณ” สื่อถึงเจตนารมณ์ของวัดในฐานะศูนย์กลางการศึกษาและการปฏิบัติธรรม เพื่อพัฒนาใจให้เข้าถึงญาณทัศนะ นำไปสู่ปัญญาและความหลุดพ้นตามแนวทางพระพุทธศาสนา
วัดได้รับการออกแบบอย่างเรียบง่าย กลมกลืนกับธรรมชาติ ไม่เน้นสิ่งปลูกสร้างใหญ่โตเพื่อให้ธรรมชาติเป็นครูสำหรับผู้ใฝ่ธรรมได้สัมผัสและเรียนรู้ธรรมะแห่งชีวิต

ประวัติวัดญาณเวศกวัน และการยกฐานะเป็นพระอารามหลวง

วัดญาณเวศกวัน ก่อตั้งขึ้นด้วยแรงศรัทธาอันแน่วแน่ของคณะญาติโยมผู้เลื่อมใสในพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า และในคำสอนของ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) ซึ่งในขณะนั้นดำรงสมณศักดิ์เป็น พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) โดยในปี พุทธศักราช 2531 คณะญาติโยมได้ร่วมกันดำเนินการจัดตั้งวัดขึ้น เพื่อให้เป็นสถานที่สำหรับการศึกษา ปฏิบัติ และเผยแผ่พระพุทธศาสนาอย่างถูกต้องตามหลักพระไตรปิฎก และแนวคำสอนดั้งเดิมขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ต่อมาในวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2568 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ยกฐานะวัดญาณเวศกวันขึ้นเป็นพระอารามหลวงชั้นตรีชนิดสามัญ เพื่อเฉลิมพระเกียรติและเป็นพระราชกุศลเนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 28 กรกฎาคม 2567

อาณาเขตของวัด

วัดมีอาณาเขตเรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้

* ทิศเหนือ ติดทางสาธาณณะในหมู่บ้าน
* ทิศตะวันออก ติดเขตที่พักอาศัยและพุทธมณฑล
* ทิศใต้ ติดที่ดินราษฎร
* ทิศตะวันตก ติดเส้นทางสาธารณะและคลอง 
พระประธานในอุโบสถ

พระประธานในอุโบสถ มีพระนามว่า พระพุทธประธานญาณเวศกวโนดม หน้าตักกว้าง 59 นิ้ว

ทำพิธีเททองที่โรงหล่อพระพุทธปฏิมาพรเลิศ อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐมเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2541
นำเข้าประดิษฐานในอุโบสถ เมื่อวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2542

ปิดทองเสร็จและสมโภช เมื่อวันที่ 12 มกราคม และ 17 มกราคม พ.ศ. 2542

ศาสนกิจและการเผยแพร่ธรรมะ

วัดญาณเวศกวันส่งเสริมให้พระสงฆ์บำเพ็ญศาสนกิจตามหลักพระพุทธศาสนา ยึดหลัก “เล่าเรียนปริยัติ ศึกษา ปฏิบัติ และเผยแผ่”เพื่อพัฒนาปัญญาและนำพุทธศาสนิกชนเข้าสู่พระธรรม วัดมีการจัดฝึกอบรมพระภิกษุเป็นประจำโดยเฉพาะการเปิดหลักสูตร “นวกภูมิ” สำหรับพระนวกะในทุกปี และทุกครั้งที่มีการอุปสมบทพระใหม่
ส่วนในด้านการเผยแผ่ธรรมะทั่วไป วัดได้ดำเนินกิจกรรมอย่างต่อเนื่องและหลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นการเทศนาธรรม บรรยายธรรม และสนทนาธรรมทั้งในวัดและผ่านเส้นทางออนไลน์ รวมถึงการจัดคอร์สปฏิบัติธรรมและผลิตสื่อธรรมะในรูปแบบต่าง ๆ เช่น หนังสือธรรมะเป็นธรรมทาน ตลอดจนสื่อออนไลน์ เพื่อให้ผู้แสวงหาสามารถเข้าถึงธรรมะได้โดยสะดวก

อาคารญาณเวศก์ธรรมสมุจย์

อาคารญาณเวศก์ธรรมสมุจย์ เป็นหอสมุดกลางของวัดญาณเวศกวัน อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม จัดสร้างขึ้นเพื่อเป็นศูนย์รวบรวมผลงานทางวิชาการและพระธรรมเทศนาของ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต) รวมถึงเป็นแหล่งรวบรวมคัมภีร์พระไตรปิฎกและคัมภีร์อรรถกถา
วัตถุประสงค์ของการจัดสร้างอาคารนี้ ได้แก่ การส่งเสริมการศึกษา พัฒนาไตรสิกขา และสนับสนุนการศึกษาพุทธธรรมในหมู่ประชาชนทั่วไป

เสาศิลาจารึกอโศกแห่งสารนาถ (จำลอง)

เสาศิลาจารึกอโศกแห่งสารนาถ (จำลอง) ที่วัดญาณเวศกวัน

เสาจารึกอโศก(จำลอง) ที่วัดญาณเวศกวัน จังหวัดนครปฐม สร้างขึ้นโดยอิงรูปแบบจากเสาสิงห์อโศกแห่งสารนาถ ประเทศอินเดีย ซึ่งเป็นสัญลักษณ์สำคัญของพระเจ้าอโศกมหาราช ผู้ทรงอุปถัมภ์พระพุทธศาสนาในพุทธศตวรรษที่ 3

ยอดเสาประกอบด้วยสิงห์ 4 ตัว หันหลังชนกัน หมายถึงการแผ่พระธรรมไปสู่ทั่วทุกทิศ และมีธรรมจักรประดิษฐานอยู่ด้านบนสุด สื่อถึงการหมุนกงล้อแห่งธรรมหรือการประกาศพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า
เสานี้สร้างเสร็จตรงกับวาระครบรอบ 20 ปีของการก่อตั้งวัดญาณเวศกวัน จึงถือเป็นสัญลักษณ์แห่งการสืบทอดพระพุทธธรรมและปัญญาในยุคปัจจุบัน

การเดินทาง
ถ้ามาจากถนนเพชรเกษมเข้าทางถนนพุทธมณฑลสาย 4 จะมีซอยซ้ายมือเป็นถนนรอบพุทธมณฑล (พุทธมณฑล ก) ก่อนถึงทางเข้าพุทธมณฑลนิดเดียว ให้เลี้ยวซ้ายเข้าไปในซอยประมาณสองกิโลเมตรและซ้ายมือจะเป็นทางเข้าวัดญาณเวศกวัน ขับเข้าไปอีกประมาณ 500 เมตร

ถ้ามาจากด้านถนนบรมราชชนนีเข้าถนนพุทธมณฑลสาย 4 ให้เลยทางเข้าพุทธมณฑลไปแล้วยูเทิร์นกลับรถเสร็จแล้วชิดซ้ายเตรียมตัวเลี้ยวเข้าซอยถนนรอบพุทธมณฑล (พุทธมณฑล ก) จะอยู่ก่อนถึงพุทธมณฑลนิดเดียว
เส้นทางถนนรอบพุทธมณฑล (พุทธมณฑล ก - ค)  จะจำกัดความสูงของรถที่สัญจรได้ไม่เกิน ๒ เมตร (หากรถสูงเกินจากที่กำหนด กรุณาเลี่ยงไปใช้เส้นทางพุทธมณฑลสาย 5 แล้วเข้าซอยบุญฝ้าย)

* Google Map : 
* Plus Code : Q8C5+3F ตำบลบางกระทึก อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม

อ้างอิง