แม่น้ำแซน
แม่น้ำแซน ( , ) เป็นแม่น้ำสายสำคัญทางตอนเหนือของฝรั่งเศส มีความยาวประมาณ 777 กิโลเมตร และมีพื้นที่ลุ่มน้ำราว 79,000 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของแอ่งปารีส แม่น้ำมีต้นน้ำที่คอมมูนซูร์สแซนซึ่งอยู่ห่างจากเมืองดีฌงไปทางตะวันตกเฉียงเหนือราว 30 กิโลเมตร บนที่ราบสูงล็องกร์ ก่อนจะไหลผ่านปารีสและออกสู่ช่องแคบอังกฤษบริเวณเลออาฟวร์และอ็องเฟลอร์ แม่น้ำสายนี้มีบทบาทสำคัญทั้งด้านการคมนาคมทางน้ำ เศรษฐกิจ การท่องเที่ยว และพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของปารีสและภาคเหนือของฝรั่งเศส
แม่น้ำแซนสามารถรองรับเรือเดินสมุทรได้ไกลถึงเมืองรูอ็อง ซึ่งอยู่ห่างจากทะเลประมาณ 120 กิโลเมตร ส่วนช่วงกลางและช่วงล่างของแม่น้ำมีการใช้เดินเรือพาณิชย์และเดินเรือท่องเที่ยวอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการล่องเรือชมทิวทัศน์ในกรุงปารีสซึ่งผ่านสถานที่สำคัญหลายแห่ง เช่น อาสนวิหารน็อทร์-ดามแห่งปารีส หอไอเฟล และพิพิธภัณฑ์ลูฟวร์
ต้นน้ำและเส้นทาง
แม่น้ำแซนมีต้นกำเนิดที่คอมมูนซูร์สแซนในจังหวัดโกตดอร์ ทางตะวันออกเฉียงเหนือของฝรั่งเศส จากนั้นไหลไปทางตะวันตกเฉียงเหนือผ่านปารีสและเมืองสำคัญอีกหลายแห่ง ก่อนจะออกสู่ช่องแคบอังกฤษ ตามธรรมเนียมทางภูมิศาสตร์ของฝรั่งเศส เส้นทางของแม่น้ำแซนมักแบ่งออกเป็นห้าช่วง ได้แก่ เปอตีตแซน (Petite Seine) โอตแซน (Haute Seine) ช่วงที่ไหลผ่านกรุงปารีส บาสแซน (Basse Seine) และ แซนมาริตีม (Seine maritime)

ช่วงปลายน้ำใต้เมืองรูอ็อง แม่น้ำไหลผ่านพื้นที่ของอุทยานธรรมชาติภูมิภาคบูคลเดอลาแซนนอร์ม็องด์ ซึ่งเป็นภูมิทัศน์แม่น้ำคดเคี้ยว พื้นที่ชุ่มน้ำ ป่า และทุ่งหญ้าที่มีความสำคัญด้านธรรมชาติและภูมิทัศน์ของแคว้นนอร์ม็องดี
การเดินเรือ
แม่น้ำแซนเป็นหนึ่งในเส้นทางคมนาคมทางน้ำที่สำคัญที่สุดของฝรั่งเศส เรือเดินสมุทรสามารถเดินทางขึ้นมาถึงรูอ็องได้ ส่วนเรือบรรทุกสินค้าและเรือลากจูงสามารถใช้เส้นทางน้ำได้ไกลยิ่งขึ้นไปตามระบบประตูน้ำและคลองที่เชื่อมต่อกับลุ่มน้ำภายในประเทศ ความลาดชันของแม่น้ำค่อนข้างต่ำ โดยเฉพาะในช่วงใกล้ปารีส ทำให้การเดินเรือทำได้สะดวกและเอื้อต่อทั้งการขนส่งสินค้าและการท่องเที่ยวทางน้ำ
ลุ่มน้ำและสาขา
ลุ่มแม่น้ำแซนมีพื้นที่ประมาณ 78,910 ตารางกิโลเมตร และเป็นหนึ่งในลุ่มน้ำที่มีประชากรหนาแน่นที่สุดของฝรั่งเศส โดยมีเมืองใหญ่ เช่น ปารีส รูอ็อง เลออาฟวร์ และแร็งส์ อยู่ภายในลุ่มน้ำ แม่น้ำสาขาสำคัญของแม่น้ำแซน ได้แก่ โยนน์ มาร์น อวซ อูร์ซ เอปต์ เออร์ และริล ซึ่งช่วยหล่อเลี้ยงระบบชลประทาน เมือง และพื้นที่เกษตรกรรมในภาคเหนือของฝรั่งเศส
คุณภาพน้ำและสิ่งแวดล้อม
ลุ่มแม่น้ำแซนเป็นลุ่มน้ำที่ได้รับแรงกดดันจากกิจกรรมของมนุษย์สูงมากจากอุตสาหกรรม เกษตรกรรม และการขยายตัวของเมือง โดยเฉพาะในเขตมหานครปารีส ทำให้คุณภาพน้ำของแม่น้ำในอดีตเสื่อมโทรมอย่างมาก อย่างไรก็ตาม การพัฒนาโรงบำบัดน้ำเสียขนาดใหญ่และมาตรการด้านคุณภาพน้ำตามกฎหมายของฝรั่งเศสและสหภาพยุโรปช่วยลดสารอินทรีย์ ฟอสฟอรัส และแอมโมเนียในแม่น้ำลงอย่างมีนัยสำคัญ และทำให้สภาพนิเวศของแม่น้ำดีขึ้นในระยะยาว
ในคริสต์ทศวรรษ 2020 โครงการฟื้นฟูคุณภาพน้ำของแม่น้ำแซนถูกเร่งรัดเพิ่มเติมเพื่อรองรับการจัดการแข่งขันกีฬาและการกลับมาใช้ประโยชน์สาธารณะ โดยกรุงปารีสประกาศเปิดจุดว่ายน้ำตามธรรมชาติในแม่น้ำแซน 3 แห่งตั้งแต่ปี 2025 และฝ่ายรัฐของฝรั่งเศสระบุว่าแผนดังกล่าวมีเป้าหมายระยะยาวเพื่อฟื้นฟูคุณภาพเชิงนิเวศของแม่น้ำทั้งแซนและมาร์น
บทบาททางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม
แม่น้ำแซนมีความสำคัญต่อการก่อตัวและการเติบโตของกรุงปารีสมาอย่างยาวนาน ทั้งในด้านการคมนาคม การค้า การตั้งถิ่นฐาน และภูมิทัศน์เมือง ยูเนสโกได้ขึ้นทะเบียน "ปารีส ริมฝั่งแม่น้ำแซน" เป็นแหล่งมรดกโลกในปี พ.ศ. 2534 โดยพื้นที่ดังกล่าวครอบคลุมองค์ประกอบทางประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรมสำคัญจำนวนมาก เช่น อาสนวิหารน็อทร์-ดามแห่งปารีส แซ็งต์-ชาแปล พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ หอไอเฟล และพระราชวังช็องโย
กีฬาและโอลิมปิก
แม่น้ำแซนเคยเป็นสถานที่จัดการแข่งขันกีฬาในโอลิมปิกฤดูร้อน 1900 และโอลิมปิกฤดูร้อน 1924 โดยใช้สำหรับการแข่งขันเรือกรรเชียง รวมทั้งบางรายการทางน้ำอื่น ๆ ในโอลิมปิกฤดูร้อน 2024 แม่น้ำแซนถูกใช้เป็นฉากหลักของพิธีเปิดแบบขบวนเรือ และยังเป็นสถานที่จัดการแข่งขันไตรกีฬาและว่ายน้ำมาราธอน

ดูเพิ่ม
* ลุ่มแม่น้ำแซน
* ปารีส
* ช่องแคบอังกฤษ

อ้างอิง