จังหวัดเสียมราฐ
เสียมราฐ หรือ เซียมเรียบ ( ) เป็นจังหวัดหนึ่งในประเทศกัมพูชา ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศ อยู่ริมฝั่งโตนเลสาบ ห่างจากพนมเปญ 314 กิโลเมตร โดยใช้เวลาเดินทางด้วยรถยนต์ประมาณ 5 ชั่วโมง

จังหวัดเสียมราฐเป็นที่ตั้งของนครวัดและกลุ่มปราสาทหินหลายแห่ง อาทิ หมู่ปราสาทหินจากอาณาจักรขอม ได้แก่ ปราสาทนครวัด, กลุ่มปราสาทนครธม, (ตาพรหม และบายน, บันทายศรี, บากอง, โลเลย, พนมบาเค็ง, พนมกุเลน และบารายตะวันตก

เมืองหลักของจังหวัดนี้ (เทียบได้กับอำเภอเมืองในจังหวัดของไทย) ก็มีชื่อว่า เมืองเสียมราฐ เช่นกัน โดยเมืองเสียมราฐนี้เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญที่สุดของประเทศกัมพูชา แต่ละปีมีนักท่องเที่ยวไปเยี่ยมชมนครวัดประมาณ 1,600,000 คน
ที่มาของชื่อ
คำว่า เซียมเรียบ ในภาษาเขมรมีความหมายว่า "สยามราบ" คือ "สยาม (แพ้) ราบเรียบ" ส่วน เสียมราฐ ในภาษาไทยนั้น หมายถึง "ดินแดนของสยาม"

บ้างว่า เสียมราบ มาจากสงครามที่เกิดขึ้นในรัชสมัยสมเด็จพระบรมราชาธิราช (เจ้าพญาจันทราชา) ซึ่งเป็นการศึกระหว่างกัมพูชากับสยามในปี พ.ศ. 2089 ซึ่งปรากฏในพงศาวดารเขมร จ.ศ. 1217 เพียงฉบับเดียวเท่านั้น ความว่า

"...พระองค์ทรงราชย์ ลุศักราช ๑๔๖๒ (จ.ศ. ๙๐๒) ศกชวดนักษัตรได้ ๒๕ ปี พระชันษาได้ ๕๕ ปี พระเจ้ากรุงศรีอยุธยา จึ่งยกทัพมาถึงพระนครหลวง ในปีชวดนั้น พระองค์ยกทัพไปถึงพระนครหลวงรบชนะพระเจ้ากรุงศรีอยุธยาหนีไป พระเจ้าจันทร์ราชาจับได้เชลยไทยเป็นอันมากแล้วเสด็จกลับเข้ามาครองราชสมบัติ..."
จึงสันนิษฐานว่าสงครามครั้งนี้น่าจะเป็นที่มาของชื่อ "เสียมราบ" เนื่องจากเป็นการรบครั้งสำคัญครั้งสุดท้ายที่รบใกล้เมืองพระนคร เพราะหลังจากนี้เส้นทางการเดินทัพและสมรภูมิจะเปลี่ยนไปเป็นเส้นทางฝั่งตะวันตกของทะเลสาบ คือ แถบเมืองพระตะบอง, โพธิสัตว์, บริบูรณ์ และละแวก เป็นต้น แต่อย่างไรก็ตามการสงครามครั้งนี้ไม่มีการกล่าวถึงในพงศาวดารกรุงศรีอยุธยาแต่อย่างใด
ใน เขมรแบ่งเป็นสี่ภาค พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงอธิบายว่าบริเวณเสียมราฐเป็นบริเวณที่เรียกว่า ขอมแปรพักตร์ หรือ เขมรไทย ที่มีชุมชนไทยและเขมรอาศัยอยู่ปะปนกันมาแต่ยุคโบราณ ทรงกล่าวถึงที่มาของชื่อเสียมราฐไว้ว่า "...อย่างเมืองนครเสียมราฐทุกวันเขมรเรียกว่านักกร แต่คำโบราณเขมรเรียกว่าเสียมเงียบบ้าง เสียมเรียบบ้าง ไทยเรียกว่าเสียมราฐ ตามคำเขมรโบราณ ก็คำนั้นแปลว่าเมืองไทยทำปลาแห้ง คือแต่ก่อนเป็นบ้านเมืองไทยทำปลาแห้งขาย..."
บ้างก็ว่าชื่อ "เซียมเรียบ" ตั้งขึ้นใหม่แทน "เสียมราฐ" หลังจากที่ในกรณีพิพาทอินโดจีน พลตรี แปลก พิบูลสงคราม ผู้บัญชาการกองทัพอีสานและบูรพาในขณะนั้น ได้เคยบุกข้ามชายเดนขับไล่ฝรั่งเศสออกจากดินแดนฝั่งขวาของแม่น้ำโขง พระตะบอง และเสียมราฐ แต่แพ้

ชื่อ "เสียมราฐ" ใน นิราศนครวัด ฉบับเขมร ของออกญาสุตตันตปรีชา (อินทร์) แปลว่า เสียมปราศเกรงหรือสยามไม่เกรงกลัว นิราศนี้แต่งเมื่อคราวเตรียมรับเสด็จพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ทรงบำเพ็ญพระราชกุศล ณ นครวัด ความว่า
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ทรงอธิบายชื่อเมืองเสียมราฐว่า :-
 ชื่อนั้นจะเกี่ยวไปในนิทานเรื่อง พญาโคตรตัมบอง เมืองเสียมราฐ เขมรเขาเขียนเสียมราช อ่านว่า เสียมเรียบ เขาว่าไทยแก้เป็นเสียมราฐ ทีก็จะจริง เมื่อฉันยังหนุ่มก็เห็นในราชการใช้ว่าเสียมราบ เขาจะหมายความว่ากะไร​ไม่ทราบ แต่เราคงคิดว่าเขาหมายว่าไทยแพ้เขาราบที่นั่นจึงเปลี่ยนเสียเป็นเสียมราฐ (คือ สยามรัฐ) ออกจะไม่มีมูล ที่จริงอ่านประวัติหรือพงศาวดารก็ไม่เคยพบว่าไทยแพ้เขมรที่นั่น
การแบ่งเขตการปกครอง
จังหวัดเสียมราฐแบ่งออกเป็น 12 อำเภอ ( ) ได้แก่
{| class="wikitable sortable"
!#
!ชื่อ
!อังกฤษ
!เขมร
!หน่วยการปกครอง
!Geocode
|-
|1
|อังกอร์ชุม (นครชุม)
|Angkor Chum
|អង្គរជុំ (องฺครชุ )
|อำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)
|1701
|-
|2
|อังกอร์ธม (นครธม)
|Angkor Thum
|អង្គរធំ (องฺครธํ)
|อำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)
|1702
|-
|3
|บันทายสรี (บันทายศรี)
|Banteay Srei
|បន្ទាយស្រី (บนฺทายสฺรี)
|อำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)
|1703
|-
|4
|จีแกรง
|Chi Kraeng
|ជីក្រែង (ชีแกฺรง)
|อำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)
|1704
|-
|5
|กลอรันห์ 
|Kralanh
|ក្រឡាញ់ (กฺรฬาญ่)
|อำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)
|1706
|-
|6
|ปวก
|Puok
|ពួក (พวก)
|อำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)
|1707
|-
|7
|ปราสาทบากอง (ปฺราสาทบากง)
ก
|Puok
|ពួក (พวก)
|อำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)
|1707
|-
|7
|ปราสาทบากอง (ปฺราสาทบากง)
|Prasat Bakong
|ប្រាសាទបាគង
|อำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)
|1709
|-
|8
|เสียมราฐ (เสียมราบ)
|Siem Reap
|សៀមរាប
|เทศบาล (กฺรุง, ក្រុង)
|1710
|-
|9
|สูทรนิคม
|Soutr Nikom
|សូទ្រនិគម (สูทฺรนิคม)
|อำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)
|1711
|-
|10
|เสร็ยสนำ
|Srei Snam
|ស្រីស្នំ (สฺรีสฺนํ)
|อำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)
|1712
|-
|11
|สวายเลอ
|Svay Leu
|ស្វាយលើ (สฺวายเลี)
|อำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)
|1713
|-
|12
|วาริน
|Varin
|វ៉ារិន
|อำเภอ (สฺรุก, ស្រុក)
|1714
|-
|13
|รุนตาเอกเตโชเซน
|Run Ta Aek Techo Sen
|រុនតាឯកតេជោសែន
|เทศบาล (กฺรุง, ក្រុង)
|1715
|}
อ้างอิง

ดูเพิ่ม
* จังหวัดพิบูลสงคราม

แหล่งข้อมูลอื่น
* โหมโรง, รัฐนิยม, จอมพล ป. พิบูลสงคราม ประวัติศาสตร์ที่ต้องไม่บิดเบือน