นิโยค
นิโยค ( ) เป็นพิธีอย่างหนึ่งของศาสนาฮินดู ซึ่งส่วนใหญ่ปฏิบัติกันในสมัยโบราณในอนุทวีปอินเดีย พิธีนิโยคอนุญาตให้หญิงม่ายหรือภรรยาที่ไม่มีบุตรกับสามีสามารถมีบุตรกับชายอื่นได้ จุดประสงค์ของพิธีนิโยคคือเพื่อสืบสานวงศ์ตระกูลและบรรเทาความยากลำบากทางการเงินและสังคมที่หญิงม่ายที่ไม่มีบุตรต้องเผชิญ นิโยคถูกห้ามในกลียุคโดยพระพฤหัสบดีและผู้เขียนคัมภีร์มนุสมฤติรูปอื่น ๆ มีความเห็นว่านิโยคไม่เหมือนกับธรรมเนียมการมีสามีหลายคน เซอร์ เฮนรี เมน คิดว่านิโยคเกิดขึ้นภายหลังการแต่งงานแบบเลวิเรต (ธรรมเนียมของชาวฮีบรูที่แต่งงานกับภรรยาม่ายของพี่ชายหรือน้องชายหากเธอไม่มีบุตรชาย) แต่ เจ. ดี. เมย์นให้เหตุผลว่าการแต่งงานแบบเลวิเรตเป็นเพียงรูปแบบที่ขยายใหญ่ขึ้นของนิโยคที
ี. เมย์นให้เหตุผลว่าการแต่งงานแบบเลวิเรตเป็นเพียงรูปแบบที่ขยายใหญ่ขึ้นของนิโยคที่มีผลบังคับใช้หลังจากการเสียชีวิตของชายคนหนึ่ง การประกอบพิธีนิโยคทำให้ผู้หญิงสามารถมีบุตรได้เมื่อแต่งงานกับชายที่มี "เชื้อสายที่พึงปรารถนา"
มนุสมฤติ
ในคัมภีร์มนุสมฤติ มีการกล่าวถึงพิธีนิโยคไว้ในบทที่ 9 ข้อ 59-63 แต่ก็อนุญาตให้ปฏิบัติได้ในบทที่ 9 ข้อ 64-68 ข้อความนี้ (บทที่ 9 ข้อ 167) กล่าวถึงบุตรที่เกิดจากพิธีนิโยคว่าเป็นบุตรเกษตราชของสามีภรรยา

หลักประกอบพิธีนิโยค
การประกอบพิธีนี้มีข้อกำหนดต่าง ๆ หลายประการ:
#ผู้หญิงจะยินยอมทำเช่นนี้ก็เพื่อมีบุตรอย่างถูกต้องเท่านั้น ไม่ใช่เพื่อความสุขทางเพศ 
#บุตรที่เกิดมานั้นจะถือเป็นบุตรของสามีผู้ล่วงลับ ไม่ใช่บุตรของชายที่ให้กำเนิด
#พิธีนิโยคได้รับอนุญาตเฉพาะเพื่อการให้กำเนิดบุตรเท่านั้น ไม่ใช่เพื่อความสุขทางเพศ
#ชายที่ถูกเลือกจะไม่แสวงหาความสัมพันธ์หรือความผูกพันใด ๆ กับบุตรคนนี้ในอนาคต
#เพื่อป้องกันการใช้ในทางที่ผิด ชายคนหนึ่งสามารถประกอบพิธีนี้ได้ไม่เกินสามครั้งในชีวิต
#การกระทำนี้จะถูกมองว่าเป็นไปตามธรรมะ และในขณะที่ทำเช่นนั้น ชายหญิงจะมีแต่ธรรมะอยู่ในใจ ปราศจากกิเลสหรือตัณหา ชายจะทำเช่นนั้นเพื่อช่วยเหลือหญิงในนามของพระเจ้า ในขณะที่ภรรยาจะยอมรับก็เพื่ออุ้มท้องบุตรให้กับตนเองและสามีผู้ล่วงลับ 
#จะไม่มีการเล
ณะที่ภรรยาจะยอมรับก็เพื่ออุ้มท้องบุตรให้กับตนเองและสามีผู้ล่วงลับ 
#จะไม่มีการเล้าโลมหรือการสัมผัสใด ๆ กับส่วนบนของร่างกาย ร่างกายของทั้งหญิงและชายจะถูกทาด้วยฆี มีม่านกั้นระหว่างชายและหญิง เพื่อไม่ให้เห็นใบหน้าของกันและกัน ป้องกันไม่ให้ความปรารถนาเกิดขึ้นในใจ มีเพียงขาของหญิงเท่านั้นที่ไม่ได้ถูกปกคลุม กระบวนการถือว่าเสร็จสิ้นเมื่อชายได้มีเพศสัมพันธ์และหลั่งน้ำอสุจิแล้ว
วิธีปฏิบัติ
อย่างไรก็ตาม ภรรยาหรือแม่ม่ายไม่ควรถูกบังคับให้ใช้พิธีนิโยคเพื่อมรดกหรือวัตถุประสงค์ที่คล้ายคลึงกัน คัมภีร์เบาธายานะและวาสิษฐะกล่าวว่า แม่ม่ายที่ต้องการทำพิธีนิโยคควรละเว้นเนื้อสัตว์ น้ำผึ้ง ฯลฯ และนอนบนพื้นดินเป็นระยะเวลาสั้นๆ ไม่เกินหนึ่งปี หลังจากหกเดือนนับจากการเสียชีวิตของสามี เธอควรถวายเครื่องบูชาแก่สามีผู้ล่วงลับ และด้วยความเห็นชอบและความช่วยเหลือจากพี่ชายหรือบิดา ญาติคนอื่นๆ ของสามี และปรึกษาหารือกับครูบาอาจารย์ในครอบครัว เธอควรเลือกชายที่จะมีบุตรกับเธอ แม่ม่ายที่ไร้คุณธรรม วิกลจริต ป่วย หรือแก่ชรามาก ไม่มีสิทธิ์ได้รับนิโยค สิบหกปีหลังจากบรรลุนิติภาวะเป็นเวลาที่เหมาะสมสำหรับพิธีนิโยค ควรหลีกเลี่ยงบุคคลที่เจ็บป่วย เธอต้องพึ
ิติภาวะเป็นเวลาที่เหมาะสมสำหรับพิธีนิโยค ควรหลีกเลี่ยงบุคคลที่เจ็บป่วย เธอต้องพึ่งพาตนเองทางเศรษฐกิจจากบุคคลที่เธอแต่งตั้งสำหรับนิโยค และจัดหาค่าใช้จ่ายที่จำเป็นสำหรับอาหาร ยาหม่อง ฯลฯ สำหรับตนเอง (เช่น จากทรัพย์สินของสามี)
ข้อจำกัด
คัมภีร์มนูได้ประกาศการปฏิบัติพิธีนิโยคไว้ แต่ต่อมาได้มีการสั่งห้ามเนื่องจากความเสื่อมโทรมที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องในสี่ยุคของโลก ตามกฎแล้ว มนุษย์ในยุคปัจจุบัน (กาลียุค) ไม่ควรปฏิบัติพิธีนิโยค พรหมปุราณะ (อ้างอิงในวีระมิตรทยะและอาทิตยะปุราณะ) กล่าวว่า "พิธีนิโยค และการมีบุตรอื่นนอกจากออราศะและทัตตกะ เป็นสิ่งต้องห้ามในยุคกาลีโดยผู้ทรงปัญญา" พิธีนิโยค ซึ่งอัปสตัมบะประกาศว่าไม่เหมาะสมสำหรับการปฏิบัติในยุคเสื่อมโทรมในภายหลัง หรือการที่คัมภีร์มนูปฏิเสธการแต่งงานใหม่ของหญิงม่ายนั้นไม่ได้รับการสนับสนุนจากมนต์พรหมจรรย์ของพระเวท หรือข้อความที่อ้างว่าเป็นของเบาธายานะที่อ้างถึงในสมฤติจันทริกะ เมื่อคัมภีร์มนุสมฤติกล่าวถึงสถาบันอย่างเช่น นิโยค (กา
ะที่อ้างถึงในสมฤติจันทริกะ เมื่อคัมภีร์มนุสมฤติกล่าวถึงสถาบันอย่างเช่น นิโยค (การสมรสกับชายอื่น) และเงื่อนไขที่ควรควบคุมการนำไปใช้ ในขณะเดียวกันก็ประณามว่าเป็น "การปฏิบัติที่เหมือนสัตว์" (ปศุธรรม) ดังที่ปรากฏในมนุสมฤติ บทที่ 9 ข้อ 59-63 และบทที่ 9 ข้อ 64-69 การนำเอาทัศนะที่ดูเหมือนขัดแย้งกันมาวางไว้คู่กันนั้น ไม่ควรถูกมองว่าเป็นความไม่สอดคล้องกัน ความประมาทเลินเล่อในการเรียบเรียง หรือการแทรกแซง แต่ควรถูกมองว่าเป็นข้อบ่งชี้ถึงความเหมาะสมและความไม่เหมาะสมในการนำไปใช้ในยุคสมัยต่างๆ ดังที่พระพฤหัสบดีได้อธิบายไว้
ตัวอย่างในประวัติศาสตร์
ราชา ราช สิงห์ (ราว ค.ศ. 1689–1712) ผู้ปกครองราชวงศ์ไหหะยะ (กาลาจูรี) ได้ให้กำเนิดบุตรชายโดยพิธีนิโยคตามคำแนะนำของพราหมณ์ที่ปรึกษาในพระองค์

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
* Niyoga – An Ancient Hindu Practice of Procreation
* Niyoga in Hinduism: Unveiling a Controversial Practice in Hinduism
* Niyog Pratha in Hinduism
* Niyoga: A tragedy on women's fertility
* Niyoga,(Levirate) and Sexual Politics in Ancient India; Reflection on the Indian Epic Mahabharata
* Which Hindu text generally describes the rules of Niyoga?
* Niyoga: Definition, Meaning, and Examples
* Niyoga: 22 definitions
* Ni-yoga