แดน อีโนซันโต
แดน อีโนซันโต ( ) เป็นชาวอเมริกันเชื้อสายฟิลิปปินส์ ซึ่งเป็นอาจารย์ศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัวจากแคลิฟอร์เนีย โดยเป็นที่รู้จักกันดีในฐานะลูกศิษย์รุ่นท้ายของบรูซ ลี และเป็นผู้สืบทอดแนวคิดเจี๋ยฉวนเต้า นอกจากนี้ในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1970 เขาได้เรียนมวยไทยกับอาจารย์สุรชัย ศิริสูตร์ ซึ่งเป็นนักมวยไทยที่เป็นเพื่อนสนิทจนถึงปัจจุบัน โดยทั้งคู่ต่างได้แลกเปลี่ยนวิชาการต่อสู้ให้แก่กัน ซึ่งอีโนซันโตได้นำวิชามวยไทยไปเผยแพร่ต่อในสถาบันของตนอีกทอด อันเป็นหนึ่งในหลักสูตรหลักของสถาบัน
ในวงการศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัว
แดน อีโนซันโต เป็นผู้สอนศิลปะและปรัชญาแห่งเจี๋ยฉวนเต้า, ศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัวแบบฟิลิปปินส์, ชูต เวรสลิง, บราซิลเลียนยิวยิตสู, มวยไทย, สีลัต, ศิลปะการต่อสู้แบบผสม และศิลปะแขนงอื่นที่มารีนา เดล เรย์ ซึ่งเป็นโรงเรียนในแคลิฟอร์เนีย ที่มีชื่อว่า อีโนซันโตอะคาเดมี ออฟ มาร์เชี่ยลอาร์ท เขาได้รับโชดัน (初段) จากอาจารย์ที่ได้สอนวิชาแก่เขาซึ่งมีชื่อว่า เอ็ด ปาร์กเกอร์ ในกีฬาอเมริกันเคนโปคาราเต้ ก่อนที่จะมาเป็นลูกศิษย์ของบรูซ ลี ในเวลาต่อมา อีโนซันโตคือหนึ่งในสามบุคคล ที่ได้รับอนุญาตจากบรูซ ลี ในการสอนระบบศิลปะการต่อสู้ของเขาเอง และเป็นเพียงคนเดียวที่ได้รับการรับรองในการเป็นผู้ฝึกสอนศาสตร์เจี๋ยฉวนเต้าของบรูซ ลี ที่ระดับสา
เดียวที่ได้รับการรับรองในการเป็นผู้ฝึกสอนศาสตร์เจี๋ยฉวนเต้าของบรูซ ลี ที่ระดับสาม นอกจากนี้ อีโนซันโตยังมีลูกศิษย์อีกเป็นจำนวนมาก ทั้งในสหรัฐอเมริกา, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และยุโรป รวมทั้งจอห์น ลาคอสท์ (นักมวยกาลี หรือกามอง ลีฮอค) และชัย ศิริสูตร์ (นักมวยไทย) ที่ได้แลกเปลี่ยนวิชาการต่อสู้ป้องกันตัวให้แก่กัน ภายหลังจากการเสียชีวิตของบรูซ ลี เขาได้กลายมาเป็นผู้แถลงหลักและเป็นนักประวัติศาสตร์เจี๋ยฉวนเต้า เขามีบทบาทรองในภาพยนตร์หลายชุด รวมทั้งภาพยนตร์ที่สร้างไม่เสร็จเรื่องสุดท้ายของบรูซ ลี อย่างไอ้หนุ่มซินตึ๊ง เกมมังกร ในปี ค.ศ. 1972 ช่วงเวลาดังกล่าว คือช่วง ค.ศ. 1973–75 เขายังได้สอนวิชาพลศึกษาที่มาลากาโคฟ อินเตอร์มิเดทสคูล ในพาโลสเวอร์เดสเอสเตท
ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ลูกศิษย์ของเขา รวมทั้งตัวเขาเองได้ฝึกฝนร่วมกับนักต่อสู้ที่ได้รับการยอมรับอย่างสูง ดังนั้น เขาจึงมีอาจารย์ผู้สอนและได้รับสายดำจากศาสตร์การต่อสู้หลากแขนง นอกจากนี้ เขายังเป็นผู้ที่รู้จักในฐานะผู้ส่งเสริมศิลปะการต่อสู้แบบฟิลิปปินส์ เขาเป็นผู้รับผิดชอบในการนำรูปแบบศิลปะการต่อสู้ที่ซ่อนเร้นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ออกเผยแพร่สู่สายตาสาธารณชน เช่น สีลัต ซึ่งเป็นรูปแบบการต่อสู้แบบผสมที่มีอยู่ในประเทศอินโดนีเซีย, มาเลเซีย และฟิลิปปินส์ และเมื่อเร็ว ๆ นี้ เขาได้รับสายดำจากกีฬาบราซิลเลียนยิวยิตสูในรูปแบบของตระกูลมาชาโด

ผู้รับการถ่ายทอดวิชาการต่อสู้ป้องกันตัว
ผู้รับการถ่ายทอดวิชาการต่อสู้ที่มีชื่อเสียงของแดน อีโนซันโต ประกอบด้วย:
* ชัค นอร์ริส 
* รอน บาริกกิ 
* ไดอานา ลี อีโนซันโต 
* ปีเตอร์ งูเหงียน
* กราเซียลา คาซิลลัส-บอกส์ 
* แฟรงค์ กุชชี่ 
* พอล เดอ ธูอาร์ 
* เออร์เนสต์ อีเมอร์สัน 
* วาเลนทิน เอสพีริเควตา 
* สกอตต์ แอนเดอร์สัน
* แพท ฟินลีย์ 
* ฟรานซิส ฟอง 
* เออร์นี ฟรังโก 
* ดอน การอน 
* บิล เก้บฮาร์ด 
* ฟีลิป เจอลิเนส 
* เทอร์รี กิบสัน, เสียชีวิตแล้ว 
* ลาร์ลี ฮาร์ทเซล, เสียชีวิตแล้ว 
* เจฟ อิมาดะ 
* เคลย์ จอห์นสัน 
* แบรนดอน ลี, เสียชีวิตแล้ว 
* เท็ด ลูเคลูเคย์, เสียชีวิตแล้ว 
* เกร็ก เนลสัน
* ริกกี เนลสัน 
* เรย์ พาร์รา 
* โรเบิร์ต รีเอช
* อีริค พอลสัน 
* เจอร์รี พอทีท 
* เบอร์ตัน ริชาร์ดสัน 
* นิค ซาคูลัส 
* เควิน ซีแมน 
* สุรชัย ศิริสูตร์ 
* เอ็ดการ์ ซูไลท์ 
* ทิม แท็คเก็ท 
* สตีฟ ธาราณี 
* แพท เทรย์ 
* บัด ทอมป์สัน
* ริค ทุชชี 
* ริค เฟย์ 
* พอล วูแนค 
* โยริ นาคามูระ
* ริค ยัง 
* ฮาร์เลย์ เอลมอร์
* แดน แอนเดอร์สัน
* อีริค บาโยต์

องค์การการต่อสู้โดยใช้อาวุธกระบองที่เรียกว่า ด็อกบราเธอร์ (Dog Brothers) ได้แยกตัวออกมาจากอีโนซันโตอะคาเดมี โดยอีโนซันโต ได้ทำการฝึกฝนเดนเซล วอชิงตัน ซึ่งเป็นนักแสดงเป็นระยะเวลาแปดเดือนในการเตรียมตัวสำหรับบทบาทในภาพยนตร์เรื่องคัมภีร์พลิกชะตาโลก

ผลงานภาพยนตร์
นักแสดง
* พี่บิ๊กเบิ้ม ขอทีอย่าแหยม (ค.ศ. 2008) รับบทเป็น มือมีด
* เรด เบลท์ สังเวียนเลือดผู้ชาย (ค.ศ. 2008) รับบทเป็น เฌา โมโร
* Brazilian Brawl (ค.ศ. 2003) (V) รับบทเป็น รูเบน
* ทวงหนี้แบบยมบาล (ค.ศ. 1991) รับบทเป็น มือกระบอง
* ศึกมหัศจรรย์พ่อมดใต้โลก (ค.ศ. 1986) รับบทเป็น แดเนี่ยล อีโนซันโต
* Sharky's Machine (ค.ศ. 1981) รับบทเป็น ชิน หมายเลข 1
* Long de ying zi (ค.ศ. 1981) รับบทเป็น แดนนี่ อีโนซันโต
* Skirmish (ค.ศ. 1981)
* ไอ้หนุ่มซินตึ๊ง เกมมังกร (ค.ศ. 1972) รับบทเป็น นักสู้ชาวฟิลิปปินส์
สารคดี
* Fight Science (ค.ศ. 2006)
* Modern Warriors (ค.ศ. 2002)
* Bruce Lee: The Immortal Dragon (ค.ศ. 2002)
* Bruce Lee in G.O.D.: Shibôteki yûgi (ค.ศ. 2000)
* Bruce Lee: A Warrior's Journey (ค.ศ. 2000)
* Famous Families (ค.ศ. 1999) (The Lees: Action Speaks Louder)
* The Path of the Dragon (ค.ศ. 1998)
* E! True Hollywood Story (แบรนดอน ลี) (ค.ศ. 1997)
* Curse of the Dragon (ค.ศ. 1993)
* ไอ้หนุ่มซินตึ๊ง มังกรอมตะ (ค.ศ. 1977)
* The Warrior Within (ค.ศ. 1976)
* Life and Legend of Bruce Lee (ค.ศ. 1973)

สตั๊นท์
* แหกด่านนรก แอล.เอ. (ค.ศ. 1996) (สตั๊นท์)
* หน้ากากแตนเขียว (ตอนที่ 1, ค.ศ. 1966) (คู่ต่อสู้)
หนังสืออ่านเพิ่ม
* Kelly, Perry (2000). Dan Inosanto: The Man, The Teacher, The Artist, Paladin Press. ISBN 1-58160-079-8.
* Balicki, Ron. Gold, Steven (2007). Jeet Kune Do: The Principles of a Complete Fighter, HNL Publishing. ISBN 9-531766-3-0
; สื่อสิ่งพิมพ์
* "Filipino Martial Arts as Taught by Dan Inosanto" by Dan Inosanto ISBN 0-938676-01-6
* "Absorb What Is Useful (Jeet Kune Do Guidebook Vol 2)" by Dan Inosanto ISBN 0-938676-03-2
* "Jeet kune do" by Salem Assli and Dan Inosanto ISBN 2-7027-0693-2
* "Guide to Martial Arts Training With Equipment" by Dan Inosanto ISBN 0-938676-02-4
* "Jeet Kune Do: The Art & Philosophy of Bruce Lee" by Dan Inosanto ISBN 0-938676-00-8
* "Jeet Kune Do: Conditioning and Grappling Methods" Intro by Dan Inosanto ISBN 0-9531766-5-7

อ้างอิง

ดูเพิ่ม
* ไอ้หนุ่มซินตึ๊ง เกมมังกร
* สุรชัย ศิริสูตร์
* บรูซ ลี

แหล่งข้อมูลอื่น
* Inosanto Academy
*