สุสานหลวงราชวงศ์โชซ็อน
สุสานหลวงราชวงศ์โชซ็อน ( ) เป็นสุสานที่ฝังพระศพของกษัตริย์ พระมเหสี และพระบรมวงศานุวงศ์ในราชวงศ์โชซ็อน ประกอบด้วยสุสานทั้งหมด 40 สุสาน ซึ่งกระจายตัวอยู่ในพื้นที่ 18 แห่ง ตั้งอยู่ในกรุงโซลและจังหวัดคย็องกี สุสานแห่งนี้ได้รับการประกาศให้เป็นมรดกโลก ใน พ.ศ. 2552
มรดกโลก
สุสานหลวงราชวงศ์โชซ็อนได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกจากองค์การยูเนสโกในการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญครั้งที่ 33 เมื่อ พ.ศ. 2552 ที่เมืองเซบิยา ประเทศสเปน โดยผ่านข้อกำหนดและหลักเกณฑ์ในการพิจารณาให้เป็นแหล่งมรดกโลก ดังนี้
* (iii) - เป็นสิ่งที่ยืนยันถึงหลักฐานของวัฒนธรรมหรืออารยธรรมที่ปรากฏให้เห็นอยู่ในปัจจุบันหรือว่าที่สาบสูญไปแล้ว
* (iv) - เป็นตัวอย่างอันโดดเด่นของประเภทของสิ่งก่อสร้างอันเป็นตัวแทนของการพัฒนา ทางด้านวัฒนธรรม สังคม ศิลปกรรม วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี อุตสาหกรรม ในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ
* (vi) - มีความคิดหรือความเชื่อที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับเหตุการณ์ หรือมีความโดดเด่นยิ่งในประวัติศาสตร์
สถาปัตยกรรมในสุสานหลวง
ในสุสานหลวงสามารถแบ่งออกได้เป็นสามส่วนหลัก ดังนี้

ส่วนของช็องจากัก
เป็นจุดพบกันระหว่างผู้ล่วงลับและคนเป็น โดยพื้นที่บริเวณประตูฮงซัลมุนเป็นบริเวณสำหรับคนเป็น

ส่วนของพื้นที่ซึ่งผ่านประตูไปแล้ว
เป็นบริเวณระหว่างโลกและดินแดนศักดิ์สิทธิ์ เป็นพื้นที่ซึ่งดวงพระวิญญาณของกษัตริย์และราชินีจะทรงมาพบกับผู้มานมัสการจากโลกมนุษย์ พื้นที่นี้ประกอบไปด้วยศาลช็องจากัก,
ซูบกบัง และอาคารซูรากัง

พื้นที่อันศักดิ์สิทธิ์บริเวณหลุมพระบรมศพ
พื้นที่ที่ประกอบไปด้วยกำแพง และสถาปัตยกรรมจากหินอื่น ๆ

สถาปัตยกรรมอื่น

สถาปัตยกรรมอื่น ๆ ประกอบไปด้วย
# กกจัง เป็นกำแพงสามด้านรอบหลุมพระบรมศพป้องกันพื้นที่อันศักดิ์สิทธิ์
# ซ็อกโฮ เทพเสือ ทำหน้าที่เป็นผู้ปกปักรักษาบงบุน
# ซ็อกยัง รูปปั้นแกะ ซึ่งป้องกันวิญญาณชั่วร้ายจากโลกและยังสวดภาวนาแด่ดวงพระวิญญาณของผู้ล่วงลับ
# มังจูซ็อก เสาหินคู่ สร้างขึ้นไว้ทั้งสองด้านของเนินหลุมพระบรมศพ
# บงบุน เป็นที่ประดิษฐานพระบรมศพของกษัตริย์หรือราชินี อาจเรียกว่า นึงชิม หรือ นึงซัง
# นันกางซ็อก เป็นที่หินป้องกันความเสี่ยงและปกป้องบย็องพุงซ็อก
# ฮ็องนยูซ็อก หินสี่เหลี่ยมสร้างขึ้นไว้ทางด้านหน้าของหลุมพระบรมศพ เชื่อว่าเป็นที่เชิญดวงพระวิญญาณออกมา
# มูนินซ็อก รูปปั้นนักปราชญ์ ซึ่งวางไว้ทางด้านซ้ายและขวาของประทีบชังมย็องดึง
# ชังมย็องดึง ประทีบซึ่งอำนวยความสะดวกในการนม
ด้านซ้ายและขวาของประทีบชังมย็องดึง
# ชังมย็องดึง ประทีบซึ่งอำนวยความสะดวกในการนมัสการและสวดมนต์แด่ดวงพระวิญญาณ
# ซ็องมา รูปปั้นม้า
# มูอินซ็อก รูปปั้นทหาร ซึ่งกล่าวว่าจะปกป้องกษัตริย์ วางอยู่ด้านล่างของมูอินซ็อก
# เยกัม ตั้งอยู่ทางมุมด้านซ้าย ด้านหลังของช็องจากัก ถูกนำมาใช้ในการเผาคำอธิษฐานหลังงานพระบรมศพแล้ว
# บิกัก อาคารซึ่งมีอนุสาวรีย์หินสลักพระนามของกษัตริย์และราชินีไว้ด้านหน้า ส่วนด้านหลังจะสลักรายชื่อพระราชกรณียกิจที่ประสบความสำเร็จของกษัตริย์
# ช็องจากัก เป็นพื้นที่สำหรับใก้บริการในการรำลึก
# ชัมโด เป็นแนวทางเดินหินนำไปสู่งช็องจากัก ทางเดินที่สูงกว่าเรียกว่าชินโด (ทางเดินแห่งพระเจ้า) ขณะที่ทางเดินต่ำกว่าเรียกว่า Eodo (ทางเดินของกษัตริย
าชินโด (ทางเดินแห่งพระเจ้า) ขณะที่ทางเดินต่ำกว่าเรียกว่า Eodo (ทางเดินของกษัตริย์) เฉพาะ Eodo เท่านั้นที่เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าไปชมได้ ตามที่ทางเกาหลีกำหนดไว้
# ซูรากัน เป็นที่ตั้งอาหารเตรียมการสำหรับรำลึก
# ซูบ็อกบัง เป็นพื้นที่สุดท้ายสำหรับเจ้าหน้าที่เฝ้าหลุมพระบรมศพ
# แบวี
# ฮงซัลมุน เป็นประตูสีแดงทรงกระบอก
*บย็องพุงซ็อก เป็นกินซึ่งอยู่ใต้และรอบ ๆ เพื่อปกป้องบงบุน
รายชื่อสุสาน

สุสานหลวงมีการแบ่งระดับของสุสานไว้ 3 ระดับ คือ 
# "ลึง" ( , ) สำหรับเรียกพระราชสุสานที่ใช้ฝังพระบรมศพของกษัตริย์ และพระศพพระมเหสี รวมถึงพระราชวงศ์ที่ได้รับการสถาปนาพระเกียรติยศเทียบเท่ากษัตริย์หรือพระมเหสี
# "วอน" ( , ) สำหรับเรียกพระสุสานที่ใช้ฝังพระศพพระราชบิดากับพระราชมารดาของกษัตริย์ องค์ชายรัชทายาท และพระชายาในองค์ชายรัชทายาท
# "มโย" ( , ) สำหรับเรียกพระสุสานที่ใช้ฝังพระศพพระราชวงศ์ระดับรองลงมา รวมถึงกษัตริย์ พระมเหสี หรือพระสนมที่โดนปลดออกจากตำแหน่งด้วย อนึ่ง สุสานของประชาชนทั่วไปเรียกว่า มโย เช่นกัน

ดงกูลึง (동구릉)

ดงกูลึง:
กลุ่มพระราชสุสานดงกูรึง ( , ) ตั้งอยู่ในเมืองคูรี จังหวัดคย็องกี เป็นพระราชสุสานที่มีพื้นที่กว้างขวางที่สุดในเกาหลีใต้ ประกอบด้วยพระราชสุสาน 9 หลัง โดยมีจุดศูนย์กลางอยู่ที่พระราชสุสานก็อนว็อลลึง ( , ) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าแทโจ ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์โชซ็อน และพระราชสุสานอื่น ๆ ที่อยู่ล้อมรอบ ได้แก่ พระราชสุสานมงนึง ( , ) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าซ็อนโจ พระศพพระนางอึยอิน และพระนางอินมก พระราชสุสานฮย็อลลึง ( , ) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้ามุนจง และพระศพพระนางฮย็อนด็อก
พระราชสุสานซูลึง ( , ) ที่ฝังพระศพเจ้าชายรัชทายาทฮโยมย็อง รัชทายาทในพระเจ้าซุนโจ และพระศพพระนางซินจ็อง พระราชสุสานฮวีลึง ( , ) ที่ฝังพระศพพระนางชังรย็อล พระมเหสีในพระเจ้าอินโจ พระราชสุสานคย็องนึง ( , ) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าฮ็อนจง พระศพพระนางฮโยฮย็อน และพระศพพระนางฮโยจ็อง

พระราชสุสานว็อลลึง ( , ) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าย็องโจ และพระศพพระนางจ็องซุน พระราชสุสานฮเยลึง ( , ) ที่ฝังพระศพพระนางทันอึย พระมเหสีในพระเจ้าคย็องจง และพระราชสุสานซุงนึง ( , ) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าฮย็องจง และพระศพพระนางมย็องซ็อง

กวังนึง (광릉)

กวังนึง:

พระราชสุสานกวังนึง ( , ) ตั้งอยู่ในเมืองนัมยางจู จังหวัดคย็องกี เป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าเซโจ และพระศพพระนางช็องฮี
ฮ็อลลึงและอิลลึง(헌릉&인릉)
ฮ็อลลึง: 
อิลลึง:

พระราชสุสานฮ็อลลึง ( , ) และพระราชสุสานอิลลึง ( , ) ตั้งอยู่ในทางตอนใต้ของโซล ฮ็อลลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าแทจง และพระศพพระนางว็อนกย็อง ตระกูลมิน ส่วนอิลลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าซุนโจ และพระศพพระนางซุนว็อน

ฮงนึงและยูลึง (홍릉&유릉)
ฮงนึง: 
ยูลึง: 
ย็องวอน:

พระราชสุสานฮงนึง ( , ) และพระราชสุสานยูลึง ( , ) ตั้งอยู่ในเมืองนัมยางจู จังหวัดคย็องกี ฮงนึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าโคจง และพระศพจักรพรรดินีมย็องซ็อง ส่วนยูลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพจักรพรรดิยุงฮี พระศพจักรพรรดินีซุนมย็อง และพระศพจักรพรรดินีซุนจ็อง พระราชสุสานยูลึงนับเป็นพระราชสุสานลำดับสุดท้ายของราชวงศ์โชซ็อน
ส่วนพระสุสานอีก 1 หลังที่อยู่ในบริเวณใกล้เคียงกันแต่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกด้วยนั้น คือ พระสุสานย็องวอน ( , ) เป็นที่ฝังพระศพเจ้าชายอุยมิน พระราชโอรสในพระเจ้าโคจง มกุฏราชกุมารองค์สุดท้ายของราชวงศ์โชซ็อน และพระศพพระชายาอี พัง-จา

จังนึง (คิมโพ) (김포 장릉)
จังนึง (คิมโพ):

พระราชสุสานจังนึง ( , ) ตั้งอยู่ในเมืองเมืองคิมโพ จังหวัดคย็องกี เป็นที่ฝังพระศพเจ้าชายช็องว็อน และพระนางอินฮ็อน พระราชบิดาและพระราชมารดาของพระเจ้าอินโจ

จังนึง (พาจู) (파주 장릉)
จังนึง (พาจู):

พระราชสุสานจังนึง (พาจู) ( , ) ตั้งอยู่ในเมืองพาจู จังหวัดคย็องกี เป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าอินโจ และพระศพพระนางอินย็อล ปัจจุบัน พระราชสุสานหลังนี้ไม่เปิดให้สาธารณชนเข้าชม
จังนึง (ย็องวอล)(영월 장릉)

จังนึง (ย็องวอล):

พระราชสุสานจังนึง (ย็องวอล) ( , ) ตั้งอยู่ในเมืองย็องวอล จังหวัดคังวอน เป็นที่ฝังพระศพพระเจ้าทันจง เป็นพระราชสุสานที่ไกลจากโซลมากที่สุด

จองนึง (정릉)
จองนึง:

พระราชสุสานจองนึง ( , ) ตั้งอยู่ในโซล เป็นที่ฝังพระศพพระนางชินด็อก ตระกูลกัง พระมเหสีในพระเจ้าแทโจ

โอลลึง (온릉)
โอลลึง:

พระราชสุสานโอลลึง ( , ) ตั้งอยู่ในเมืองยังจู จังหวัดคย็องกี เป็นที่ฝังพระศพพระนางทันกย็อง พระมเหสีในพระเจ้าชุงจง ปัจจุบัน พระราชสุสานหลังนี้ไม่เปิดให้สาธารณชนเข้าชม

ซัมนึง (พาจู) (파주 삼릉)
กงนึง: 
ซอลลึง: 
ยองนึง:
กลุ่มพระราชสุสานซัมนึง (พาจู) ( , ) ตั้งอยู่ในเมืองพาจู จังหวัดคย็องกี ประกอบด้วยพระราชสุสาน 3 หลัง คือ พระราชสุสานกงนึง ( , ) พระราชสุสานซอลลึง ( , ) และพระราชสุสานยองนึง ( , ) กงนึงเป็นที่ฝังพระศพพระนางชังซุน ตระกูลฮัน พระมเหสีในพระเจ้าเยจง ซอลลึงเป็นที่ฝังพระศพพระนางคงฮเย ตระกูลฮัน พระมเหสีในพระเจ้าซ็องจง ส่วนยองนึงเป็นที่ฝังพระศพเจ้าชายรัชทายาทฮโยจัง พระราชโอรสองค์โตในพระเจ้ายองโจ และพระศพพระชายาฮโยซุน

ซารึง (사릉)
ซารึง: 
พระราชสุสานซารึง ( , ) ตั้งอยู่ที่ในเมืองนัมยางจู จังหวัดคย็องกี เป็นที่ฝังพระศพพระนางช็องซุน ตระกูลซง พระมเหสีในพระเจ้าทันจง

ซ็อลลึงและจ็องนึง (선릉&정릉)
ซ็อลลึง: 
จ็องนึง:
พระราชสุสานซ็อลลึง ( , ) และพระราชสุสานจ็องนึง ( , ) ตั้งอยู่ในตอนใต้ของโซล ซ็อลลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าซ็องจง และพระศพพระนางช็องฮย็อน ตระกูลยุน ส่วนจ็องนึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าชุงจง

ในเอกสารของทางการ มีการเรียกชื่อพระราชสุสาน 2 หลังนี้รวมกันว่า "ซ็อนจ็องนึง" ( , )

ซอโอลึง (서오릉)

คย็องนึง: 
ชังนึง: 
อิงนึง: 
มย็องนึง: 
ฮงนึง: 
ซุนชังวอน: 
ซูคย็องวอน: 
แดบินมโย:
กลุ่มพระราชสุสานซอโอลึง ( , ) ตั้งอยู่ในเมืองโกยาง จังหวัดคย็องกี ประกอบด้วยพระราชสุสาน 5 หลัง ได้แก่ พระราชสุสานคย็องนึง ( , ) เป็นที่ฝังพระศพองค์ชายอึยคย็อง องค์ชายรัชทายาทในพระเจ้าเซโจ และพระศพพระชายาโซฮเย พระราชสุสานชังนึง ( , ) เป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าเยจง และพระศพพระนางอันซุน ตระกูลฮัน พระราชสุสานอิงนึง ( , ) เป็นที่ฝังพระศพพระนางอินกย็อง พระมเหสีในพระเจ้าซุกจง พระราชสุสานมย็องนึง ( , ) เป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าซุกจง พระศพพระนางอินฮย็อน และพระศพพระนางอินว็อน และพระราชสุสานฮงนึง ( , ) เป็นที่ฝังพระศพพระนางช็องซ็อง พระมเหสีในพระเจ้ายองโจ
ในบริเวณใกล้เคียงกัน มีพระสุสานอีก 3 หลังที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกแต่มีชื่อเสียง ได้แก่ ซุนชังวอน ( , ) เป็นที่ฝังพระศพเจ้าชายซุนโฮ รัชทายาทในพระเจ้ามย็องจง และพระศพพระชายากงฮโยบิน ตระกูลยุน ซูคย็องวอน ( , ) เป็นที่ฝังพระศพพระสนมยอง จากตระกูลลี พระสนมในพระเจ้าย็องโจและพระราชมารดาของเจ้าชายรัชทายาทซาโด และแดบินมโย ( , ) เป็นที่ฝังพระศพพระสนมฮีบิน ตระกูลจาง พระสนมในพระเจ้าซุกจง

ซอซัมนึง (서삼릉)
ฮุยลึง: 
ฮโยลึง: 
เยลึง: 
ฮอยมโย: 
ฮโยชังวอน: 
อึยรย็องวอน :
กลุ่มพระราชสุสานซอซัมนึง ( , ) ตั้งอยูในเมืองโกยาง จังหวัดคย็องกี ประกอบด้วยพระราชสุสาน 3 หลัง คือ พระราชสุสานฮุยลึง ( , ) พระราชสุสานฮโยลึง ( , ) และพระราชสุสานเยลึง ( , ) ฮุยลึงเป็นที่ฝังพระศพพระนางชังกย็อง พระมเหสีในพระเจ้าชุงจง ฮโยลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าอินจง และพระศพพระนางอินซ็อง ส่วนเยลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าช็อลจง และพระศพพระนางชอริน
นอกจากนี้ยังมีพระสุสานอีก 50 หลังอยู่ในบริเวณใกล้เคียง เป็นที่ฝังพระศพของพระราชวงศ์พระองค์อื่น ๆ พระสุสานที่มีชื่อเสียง ได้แก่ ฮโยชังวอน ( , ) เป็นที่ฝังพระศพเจ้าชายรัชทายาทมุนฮโย รัชทายาทในพระเจ้าช็องโจ อึยรย็องวอน ( , ) เป็นที่ฝังพระศพองค์ชายอึยโซ พระราชนัดดาพระองค์แรกในพระเจ้าย็องโจ และฮเวมโย ( , ) เป็นที่ฝังพระศพอดีตพระมเหสีเชฮ็อน ตระกูลยุน พระมเหสีในพระเจ้าซ็องจง

แทลึงและกังนึง (태릉&강릉)
แทลึง: 
กังนึง:

พระราชสุสานแทลึง ( , ) และพระราชสุสานกังนึง ( , ) ตั้งอยู่ทางตะวันออกของโซล แทลึงเป็นที่ฝังพระศพพระนางมุนจ็อง พระมเหสีในพระเจ้าชุงจง ส่วนกังนึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้ามย็องจง และพระศพพระนางอินซุน

อึยลึง (의릉)
อึยลึง:
พระราชสุสานอึยลึง ( , ) ตั้งอยู่ในโซล เป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าคย็องจง และพระศพพระนางซอนอึย ตระกูลออ

ย็องนึงและนย็องนึง (영릉&영릉)
ย็องนึง: 
นย็องนึง:

พระราชสุสานย็องนึง ( , ) และพระราชสุสานนย็องนึง ( , ) ตั้งอยู่ในเมืองยอจู จังหวัดคย็องกี ย็องนึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าเซจงมหาราช และพระศพพระนางโซฮ็อน ส่วนนย็องนึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าฮโยจง และพระศพพระนางอินซ็อน

อย่างไรก็ตาม ในบางครั้งมีการเรียกพระราชสุสานนย็องนึงว่า "พระราชสุสานย็องนึง" เช่นกัน

ยุงนึงและก็อนลึง (융릉&건릉)
ยุงนึง: 
ก็อนลึง:
พระราชสุสานยุงนึง ( , ) และพระราชสุสานก็อนลึง ( , ) ตั้งอยู่ในเมืองฮวาซ็อง จังหวัดคย็องกี ยุงนึงเป็นที่ฝังพระศพเจ้าชายรัชทายาทซาโด กับพระนางฮเยกย็อง ส่วนก็อนลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าช็องโจ กับพระนางฮโยอึย

ในเอกสารของทางการมีการเรียกชื่อพระราชสุสาน 2 หลังนี้รวมกันว่า "ยุงก็อนลึง" ( , )

ดูเพิ่ม
* พระราชสุสานยุงนึงและกอนนึง

อ้างอิง