จังหวัดของประเทศศรีลังกา
จังหวัด หรือในชื่อภาษาท้องถิ่นได้แก่ปฬาตะ ( ) และมากาณัม ( ) เป็นเขตการปกครองย่อยระดับแรกของประเทศศรีลังกา จังหวัดในประเทศศรีลังกามีที่มาตั้งแต่สมัยที่อยู่ภายใต้การปกครองของจักรวรรดิบริติช โดยเริ่มแบ่งเขตจังหวัดครั้งแรกใน ค.ศ. 1833 อย่างไรก็ตาม ในช่วงศตวรรษต่อมา อำเภอซึ่งเป็นหน่วยย่อยของจังหวัดเริ่มมีบทบาทสำคัญในการปกครองมากกว่า ในขณะที่จังหวัดเริ่มลดความสำคัญลงเป็นเพียงเชิงสัญลักษณ์เท่านั้น จนกระทั่ง ค.ศ. 1987 สภาจังหวัดจึงได้รับอนุมัติให้จัดตั้งขึ้นหลังจากการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐสังคมนิยมประชาธิปไตยศรีลังกา ค.ศ. 1978 ครั้งที่ 13 ในปัจจุบันประเทศศรีลังกาประกอบด้วย 9 จังหวัด
การแบ่งเขตการปกครองสมัยบริติชซีลอน
หลังจากจักรวรรดิบริติชเข้าปกครองเกาะซีลอนโดยสมบูรณ์ใน ค.ศ. 1815 เกาะซีลอนถูกแบ่งออกเป็นสามเขตตามชนชาติได้แก่ชาวสิงหลพื้นที่ราบ ชาวสิงหลกัณฏิ และชาวทมิฬ ต่อมาใน ค.ศ. 1829 ทางจักรวรรดิบริติชได้ตั้งกรรมาธิการ –คาเมรอนเพื่อทบทวนการบริหารราชการบริติชซีลอนอีกครั้ง กรรมาธิการดังกล่าวเสนอว่าเขตชนชาติทั้งสามเขตควรยุบรวมกันเป็นหน่วยเดียวและแบ่งออกเป็นจังหวัดตามที่ตั้งภูมิศาสตร์แทน ในวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1833 จึงได้มีการจัดตั้งจังหวัด 5 จังหวัดดังนี้

* จังหวัดกลาง
* จังหวัดตะวันออก
* จังหวัดเหนือ
* จังหวัดใต้
* จังหวัดตะวันตก
ตลอดช่วงที่เหลือของคริสต์ศตวรรษที่ 19 ได้มีการจัดตั้งจังหวัดเพิ่มเติมอีก 4 จังหวัดได้แก่ 
* จังหวัดตะวันตกเฉียงเหนือ แยกตัวออกมาจากจังหวัดตะวันตกใน ค.ศ. 1845 
* จังหวัดกลางเหนือ แยกตัวออกมาจากจังหวัดเหนือใน ค.ศ. 1873 
* จังหวัดอูวะ จัดตั้งขึ้นจากพื้นที่บางส่วนของจังหวัดกลาง จังหวัดตะวันออก และจังหวัดใต้ใน ค.ศ. 1886 
* จังหวัดสพรคมุวะ จัดตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1889

จังหวัดตะวันออกเฉียงเหนือ (ค.ศ. 1988 – 2006)
หลังจากที่ประธานาธิบดี เจ. อาร์. ชยวรรธนะแห่งสาธารณรัฐสังคมนิยมประชาธิปไตยศรีลังกาและนายกรัฐมนตรีแห่งสาธารณรัฐอินเดียร่วมลงนามในข้อตกลงอินโด-ลังกาในช่วงสงครามกลางเมืองศรีลังกาใน ค.ศ. 1987 ในปีถัดมาประธานาธิบดีชยวรรธนะได้ประกาศยุบรวมจังหวัดตะวันออกและจังหวัดเหนือเข้าด้วยกันเป็นจังหวัดตะวันออกเฉียงเหนือ โดยตั้งใจจะให้เป็นมาตรการชั่วคราวจนกว่าจะมีการจัดประชามติประชาชนในจังหวัดตะวันออกว่าจะให้ยุบรวมเป็นการถาวรหรือไม่ อย่างไรก็ตาม ประธานาธิบดีหลายคนที่ขึ้นดำรงตำแหน่งต่อจากประธานาธิบดีชยวรรธนะตัดสินใจที่จะต่ออายุมาตรการชั่วคราวดังกล่าวออกไปเรื่อย ๆ แทนที่จะจัดประชามติ ประชามติดังกล่าวนั้นไม่เคยเกิดขึ้น ชาวศรีลังกาชาตินิยมไม่พอใจกับการยุบรวมสองจังหว
ระชามติดังกล่าวนั้นไม่เคยเกิดขึ้น ชาวศรีลังกาชาตินิยมไม่พอใจกับการยุบรวมสองจังหวัดดังกล่าว ในวันที่ 14 กรกฎาคม ค.ศ. 2006 พรรคจนตาวิมุกติเปรมุณะ หรือพรรคแนวร่วมประชาชนปลดปล่อยของศรีลังกาได้ยื่นคำร้องต่อศาลสูงสุดเพื่อให้พิจารณาตั้งสภาจังหวัดตะวันออกขึ้นมาใหม่อีกครั้ง ในวันที่ 16 ตุลาคมปีเดียวกัน ศาลสูงสุดได้วินิจฉัยว่าการยุบรวมจังหวัดตะวันออกและจังหวัดเหนือตามประกาศของประธานาธิบดีชยวรรธนะเป็นโมฆะ จังหวัดตะวันออกเฉียงเหนือแยกตัวกลับไปเป็นจังหวัดเหนือและจังหวัดตะวันออกตามเดิมในวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2007
{| class="wikitable sortable" border="1" style="text-align:right; font-size:100%"
! style="vertical-align:bottom;"|ธงจังหวัด
! style="vertical-align:bottom;"|ชื่อจังหวัด อักษรไทย
! style="vertical-align:bottom;"|ชื่อจังหวัด อักษรสิงหล
! style="vertical-align:bottom;"|ชื่อจังหวัด อักษรทมิฬ
! class="unsortable" style="vertical-align:bottom;"|แผนที่
! style="vertical-align:bottom;"|เมืองเอก
! style="vertical-align:bottom;"|ค.ศ. ที่จัดตั้ง
! style="vertical-align:bottom;"|พื้นที่พื้นดิน (ตร.กม.) 
! style="vertical-align:bottom;"|พื้นที่พื้นน้ำ (ตร.กม.) 
! style="vertical-align:bottom;"|พื้นที่รวม (ตร.กม.) 
! style="vertical-align:bottom;"|ประชากร
cal-align:bottom;"|พื้นที่รวม (ตร.กม.) 
! style="vertical-align:bottom;"|ประชากร (ค.ศ. 2012) 
! style="vertical-align:bottom;"|ความหนาแน่น (ต่อ ตร.กม) 
! style="vertical-align:bottom;"|รหัสไอเอสโอ 
|-
| align=center| 
| align=left|จังหวัดกลาง
| align=left|මධ්‍යම පළාත มัธยมะปฬาตะ
| align=left|மத்திய மாகாணம் มัตติยะมากาณัม
| align=center| 
| align=left|กัณฏิ
| align=center|1833
| 5,575
| 99
| 5,674
| 2,571,557
| 461
| align=center| LK-2
|-
| align=center| 
| align=left|จังหวัดกลางเหนือ
| align=left|උතුරු මැද පළාත อุตุรุแมดะปฬาตะ
| align=left|வட மத்திய மாகாணம் วฏะมัตติยะมากาณัม
| align=center| 
| align=left|อนุราธปุระ
| align=center|1873
| 9,741
ติยะมากาณัม
| align=center| 
| align=left|อนุราธปุระ
| align=center|1873
| 9,741
| 731
| 10,472
| 1,266,663
| 130
| align=center| LK-7
|-
| align=center| 
| align=left|จังหวัดตะวันตก
| align=left|බස්නාහිර පළාත บัสนาหิระปฬาตะ
| align=left|மேல் மாகாணம் เมลมากาณัม
| align=center| 
| align=left|โคลัมโบ
| align=center|1883
| 3,593
| 91
| 3,684
| 5,851,130
| 1628
| align=center| LK-1
|-
| align=center| 
| align=left|จังหวัดตะวันตกเฉียงเหนือ
| align=left|වයඹ පළාත วยัมบะปฬาตะ
| align=left|வட மேல் மாகாணம் วฏะเมลมากาณัม
| align=center| 
| align=left|กุรุแณกละ
| align=center|1845
| 7,506
| 382
| 7,888
| 2,380,861
| 317
| align=center| LK-6
|-
| align=ce
|1845
| 7,506
| 382
| 7,888
| 2,380,861
| 317
| align=center| LK-6
|-
| align=center| 
| align=left|จังหวัดตะวันออก
| align=left|නැගෙනහිර පළාත แนเกนหิระปฬาตะ
| align=left|கிழக்கு மாகாணம் กิฬักกุมากาณัม
| align=center| 
| align=left|ตรินโคมาลี
| align=center|1833
| 9,361
| 635
| 9,996
| 1,555,510
| 166
| align=center| LK-5
|-
| align=center| 
| align=left|จังหวัดใต้
| align=left|දකුණු පළාත ดกุนุปฬาตะ
| align=left|தென் மாகாணம் เต็ณมากาณัม
| align=center| 
| align=left|กอลล์
| align=center|1833
| 5,383
| 161
| 5,544
| 2,477,285
| 460
| align=center| LK-3
|-
| align=center| 
| align=left|จังหวัดสพรคมุวะ
| align=left|සබරගමුව පළාත สพรคมุวะปฬาตะ
| a
enter| 
| align=left|จังหวัดสพรคมุวะ
| align=left|සබරගමුව පළාත สพรคมุวะปฬาตะ
| align=left|சபரகமுவ மாகாணம் จปรกมุวะมากาณัม
| align=center| 
| align=left|รัตนปุระ
| align=center|1889
| 4,921
| 47
| 4,968
| 1,928,655
| 392
| align=center| LK-9
|-
| align=center| 
| align=left|จังหวัดเหนือ
| align=left|උතුරු පළාත อุตุรุปฬาตะ
| align=left|வட மாகாணம் วฏะมากาณัม
| align=center| 
| align=left|แจฟฟ์นา
| align=center|1833
| 8,290
| 594
| 8,884
| 1,061,315
| 128
| align=center| LK-4
|-
| align=center| 
| align=left|จังหวัดอูวะ
| align=left|ඌව පළාත อูวะปฬาตะ
| align=left|ஊவா மாகாணம் อูวะมากาณัม
| align=center| 
| align=left|พทุลละ
| align=center|1886
| 8
மாகாணம் อูวะมากาณัม
| align=center| 
| align=left|พทุลละ
| align=center|1886
| 8,335
| 165
| 8,500
| 1,266,463
| 152
| align=center| LK-8
|- class="sortbottom" style="font-weight:bold"
| align=left|รวม
|
|
|
|
|
|
| 62,705
| 2,905
| 65,610
| 20,359,439
| 325
|
|}