พระเทพคุณาธาร (ผล ชินปุตฺโต)
พระเทพคุณาธาร (ผล ชินปุตฺโต) นิยมเรียกว่า "หลวงพ่อผล" หรือ "ท่านเจ้าคุณผล วัดพระพิเรนทร์" เป็นพระสงฆ์ชาวไทย มีสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นเทพ ตำแหน่งทางพระสังฆาธิการเป็นอดีตเจ้าคณะภาค 8 อดีตเจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์ แขวงบ้านบาตร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร

ประวัติ

ชาติภูมิ
ชื่อ ปู้ขุ่น หรือ ปูขุ่น นามสกุล แซ่เล็ก ภายหลังเปลี่ยนชื่อและนามสกุลเป็น ผล เล็กสมบูรณ์ ชาตะ วันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2445 (วันพุธ แรม 7 ค่ำ เดือน 6 ปีขาล) ณ บ้านโรงหีบ ตำบลบ้านคอย อำเภอศรีประจันต์ เมืองสุพรรณบุรี (ปัจจุบันอยู่ในเขตหมู่ที่ 4 ตำบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี)
ถือกำเนิดในครอบครัวชาวจีนแต้จิ๋ว นามสกุลแซ่เล็ก ภายหลังได้เปลี่ยนนามสกุลเป็น เล็กสมบูรณ์

เป็นบุตรคนที่ 3 ในจำนวน 3 คน ของ นายกิมหลี แซ่เล็ก กับนางเฮียะ แซ่เตียว นอกจากนี้ยังมีพี่น้องร่วมบิดา แต่ต่างมารดา จำนวน 11 คน

บรรพชา

วัยเยาว์ได้ช่วยบิดามารดาค้าขายทางเรือ ครั้นถึง พ.ศ. 2462 อายุ 17 ปี จึงบรรพชาเป็นสามเณรในงานฌาปนกิจศพน้าสาวที่วัดราษฎรบำรุง อำเภอศรีประจันต์ (ต่อมาแยกเป็นอำเภอดอนเจดีย์) จังหวัดสุพรรณบุรี โดย พระอธิการอ้วน ธมฺมกถิโก เจ้าอาวาสวัดสามทอง เป็นพระอุปัชฌาย์
ก่อนบรรพชานั้นท่านยังไม่รู้หนังสือเลย ครั้นเป็นสามเณรแล้วได้เห็นการเรียนหนังสือของพระภิกษุสามเณรและเด็กที่วัดราษฏรบำรุง จึงมีความปรารถนาอยากจะเรียนบ้าง แต่ยังไม่สะดวกนัก พระใบฎีกาอินทร์ (เจ้าอาวาสวัดราษฏรบำรุง) จึงแนะนำให้เรียนหนังสือขอมไปก่อน และขออนุญาตโยมให้บวชต่อไปอีก โยมก็อนุญาต แต่โบราณถือว่าการบวชหน้าไฟร้อน จึงให้ลาสิกขา แล้วบรรพชาใหม่ติดต่อกันไป โดย พระใบฎีกาอินทร์ เจ้าอาวาสวัดราษฎรบำรุง เป็นพระอุปัชฌาย์
เมื่อบรรพชาใหม่แล้วได้เริ่มเรียนหนังสือขอม และหาโอกาสไปฟังการเรียนหนังสือไทยบ้าง พออ่านหนังสือขอมและเขียนหนังสือไทยได้บ้างแล้วจึงเริ่มเรียนสนธิ โดย พระอาจารย์ทอง ศรีคำ เป็นผู้สอน การเรียนคราวนี้มีนักเรียนเพียงคนเดียว ทำให้รู้สึกเนือย ๆ แต่ท่านก็เรียนจบในพรรษาแรกนั้นเอง

นอกจากนี้ยังเรียนวิชาช่างก่อสร้างจากพระใบฎีกาอินทร์ ซึ่งเป็นผู้มีความรู้ ความสามารถ ในวิชาช่าง ควบคู่กันไปด้วย
เมื่อมีความรู้ขึ้นบ้างแล้ว ท่านจึงมีความปรารถนาจะเรียนให้มากยิ่งขึ้น ประจวบกับเวลานั้นพระมหาพุ่ม วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เดินทางไปวัดราษฎรบำรุงพร้อมกับพระมหาสุนทร ศรีโสภาค (ลูกศิษย์พระใบฎีกาอินทร์) ท่านจึงขอให้โยมยายช่วยฝากกับพระมหาพุ่ม เพื่อนำท่านมาอยู่กรุงเทพมหานคร แต่พระมหาพุ่มไม่ได้เป็นเจ้าอาวาสหรือเจ้าคณะ จึงไม่สามารถรับได้ โยมยายจึงให้น้าชายชื่อนายล้งนำมาฝากไว้กับพระอธิการปอ ธมฺมกถิโก เจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์ กรุงเทพมหานคร ซึ่งเป็นคนละแวกบ้านเดียวกัน เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2463
เมื่อมาอยู่วัดพระพิเรนทร์ ได้เข้าศึกษาพระปริยัติธรรม ที่วัดจักรวรรดิราชาวาส กรุงเทพมหานคร และสอบได้นักธรรมชั้นตรีในปลายปี พ.ศ.2463 นั้นเอง ตัวท่านเคยเล่าว่าเวลานั้นเกิดความทะเยอทะยานในการศึกษาเล่าเรียนมาก อยากเรียนไปทุกอย่าง และรู้สึกเสียดายเวลาที่ผ่านพ้นไปมากแล้ว จึงได้เข้าเรียนภาษาบาลีที่วัดจักรวรรดิราชาวาสนั้นต่ออีก

อุปสมบท
อายุครบ 20 ปี จึงกลับไปอุปสมบทที่บ้านเกิด ณ พัทธสีมาวัดเกาะ ตำบลบางงาม (ปัจจุบันอยู่ในเขตตำบลวังหว้า) อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี เมื่อวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2465 (วันอาทิตย์ ขึ้น 5 ค่ำ เดือน 6 ปีจอ) โดย
* พระครูปลื้ม วัดพร้าว เป็นพระอุปัชฌาย์
* พระสมุห์พริ้ง วชิรสุวณฺโณ (ภายหลังได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่ พระครูธรรมสารรักษา) วัดวรจันทร์ เป็นพระกรรมวาจาจารย์
* พระอธิการปอ ธมฺมกถิโก วัดพระพิเรนทร์ เป็นพระอนุสาวนาจารย์

ได้รับฉายาทางพระพุทธศาสนาว่า ชินปุตฺโต [ชิ-นะ-ปุด-โต] เมื่ออุปสมบทแล้วกลับมาจำพรรษาอยู่ที่วัดพระพิเรนทร์ กรุงเทพมหานคร ศึกษาพระปริยัติธรรมทั้งแผนกธรรมและแผนกบาลีต่อ กับต้องช่วยพระอธิการปอ ในกิจการงานต่าง ๆ ของวัดเรื่อยมา
ครั้นถึง พ.ศ. 2471 พระอธิการปอเริ่มอาพาธ ท่านต้องอยู่ปฏิบัติดูแล กระทั่งพระอธิการปอมรณภาพในปี พ.ศ. 2472 ท่านจึงได้รับแต่งตั้งเป็นกรรมการรักษาวัดพระพิเรนทร์ พ.ศ. 2473 แล้วจัดการปลงศพพระอธิการปอเสร็จในปี พ.ศ. 2474

แม้จะต้องรับหน้าที่สำคัญในวัด มีภารกิจมาก แต่ท่านก็ยังไม่ละความพยายามในการศึกษา ได้ขวนขวายเรียนต่อมาอีก 2 ปี จึงต้องหยุดพัก เนื่องจากมีภารกิจการงานมากขึ้น และได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์ เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2476

วิทยฐานะ

* พ.ศ. 2463 สอบได้นักธรรมชั้นตรี
* พ.ศ. 2466 สอบได้นักธรรมชั้นโท
* พ.ศ. 2468 สอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยค
* พ.ศ. 2473 สอบได้เปรียญธรรม 4 ประโยค
ตำแหน่ง
งานการศึกษา
* ราว พ.ศ. 2480 เป็นกรรมการตรวจบาลีสนามหลวง
* พ.ศ. 2494 เป็นเจ้าสำนักเรียนวัดพระพิเรนทร์
* ราว พ.ศ. 2495 เป็นกรรมการศึกษาเทศบาล
* พ.ศ. 2495 เป็นรักษาการกรรมการสงฆ์ องค์การศึกษา อำเภอป้อมปราบศัตรูพ่ายและอำเภอปทุมวัน
* พ.ศ. 2500 เป็นกรรมการตรวจธรรมสนามหลวง
*เป็นกรรมการนำข้อสอบบาลีสนามหลวงไปเปิดสอบ ณ สนามสอบส่วนภูมิภาค ตลอดทุกปี
งานปกครอง
* พ.ศ. 2473 เป็นกรรมการรักษาวัดพระพิเรนทร์
* พ.ศ. 2476 เป็นเจ้าอาวาสวัดพระพิเรนทร์
* พ.ศ. 2487 เป็นกรรมการสงฆ์ องค์การสาธารณูปการ อำเภอป้อมปราบศัตรูพ่ายและอำเภอปทุมวัน
* พ.ศ. 2490 เป็นพระอุปัชฌาย์
* พ.ศ. 2494 - พ.ศ. 2500 เป็นรักษาการเจ้าอาวาสวัดชำนิหัตถการ
* พ.ศ. 2495 เป็นกรรมการสงฆ์องค์การปกครอง อำเภอป้อมปราบศัตรูพ่ายและอำเภอปทุมวัน และเป็นรักษาการในตำแหน่งกรรมการสงฆ์ องค์การศึกษา องค์การเผยแผ่ องค์การสาธารณูปการ อำเภอป้อมปราบศัตรูพ่ายและอำเภอปทุมวัน
* พ.ศ. 2496 - พ.ศ. 2507 เป็นรักษาการเจ้าอาวาสวัดพลับพลาชัย
* พ.ศ. 2507 เป็นรองเจ้าคณะภาค 8
* พ.ศ. 2508 เป็นเจ้าคณะภาค 8
สมณศักดิ์
* พ.ศ. 2482 เป็นพระครูสัญญาบัตร (พิเศษ พัด จปร.) ที่ พระครูศีลขันธโศภิต 
* พ.ศ. 2490 เป็นพระครูสัญญาบัตรชั้นเอก ผู้ช่วยเจ้าคณะอำเภอ ในราชทินนามเดิม 
* พ.ศ. 2494 เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญเปรียญ ที่ พระศีลขันธโศภิต 
* พ.ศ. 2501 เป็นพระราชาคณะชั้นราช ที่ พระราชศีลโศภิต นิวิฐกรุณาทร ธรรมบัณฑิต ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี 
* พ.ศ. 2505 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพ ที่ พระเทพคุณาธาร ไพศาลสุตาธิกร สุนทรศีลาจารวัตร พิพัฒน์หิตานุหิต มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี

อาพาธ และมรณภาพ
อาพาธ
พระเทพคุณาธาร (ผล ชินปุตโต) อาพาธด้วยภาวะแพ้อากาศและหอบเหนื่อย อยู่ในที่อากาศไม่ดีและมีฝุ่นละอองไม่ได้ ทางแพทย์จึงแนะนำให้ท่านไปพักรักษาตัวอยู่ที่มีสภาพอากาศดี เพื่อจะได้พักผ่อนและได้รับอากาศที่ดี เช่น ต่างจังหวัด ท่านจึงเดินทางกลับไปรักษาตัวที่บ้านเกิด โดยจำพรรษาอยู่ที่วัดราษฎรบำรุง อำเภอดอนเจดีย์ จังหวัดสุพรรณบุรี ในปี พ.ศ. 2512

ระหว่างพักรักษาตัวอยู่นั้นมีอาการดีขึ้น จึงได้รับอาราธนาไปอบรมพระภิกษุสงฆ์สามเณรในเขตคณะสงฆ์อำเภอดอนเจดีย์ จากนั้นร่างกายจึงทรุดลง วันที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2512 ทางญาติและคณะศิษย์จึงนำท่านไปตรวจที่โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช จังหวัดสุพรรณบุรี และในวันเดียวกันนั้นจึงนำท่านกลับไปรักษาต่อที่โรงพยาบาลสงฆ์ กรุงเทพมหานคร
มรณภาพ
เวลา 6.00 น. ของวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2512 อันเป็นเวลาที่ออกซิเจนหมดท่อ จะต้องเปลี่ยนท่อใหม่ บุรุษพยาบาลที่ทางโรงพยาบาลจัดเข้าเวรอยู่ได้จัดการเปลี่ยนท่อออกซิเจนใหม่ ณ เวลานี้เองความฉุกละหุกและเหตุการณ์อันน่าตระหนกก็เกิดขึ้น พระที่ไปเฝ้าอยู่เห็นอาการผิดปกติไปมาก จึงให้คนรีบไปตามนายแพทย์เวรมาช่วย เมื่อนายแพทย์เวรและแพทย์อื่นในโรงพยาบาลมา ก็ไม่สามารถแก้ไขได้ทัน ท่านได้ถึงมรณภาพเวลาประมาณ 06.20 น. สิริอายุ 67 ปี อุปสมบทได้ 47 พรรษา

การจัดการศพ
วันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2512 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานน้ำหลวงสรงศพท่านเจ้าคุณพระเทพคุณาธาร
วันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2514 พิธีพระราชทานเพลิงศพ ณ ฌาปนสถานวัดพระพิเรนทร์ โดย ท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระวันรัต (ปุ่น ปุณฺณสิริ) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ประธานสหภูมิสงฆ์สุพรรณบุรี - กรุงเทพ และองค์อุปถัมภ์สมาคมสุพรรณพระนคร ได้เป็นเจ้าภาพบำเพ็ญกุศลทั้งหมดในวันพระราชทานเพลิงศพ

อ้างอิง