ภาวะ (ปฏิทินจีน)
ภาวะ หรือ สารท (จีนต้วเต็ม: 節氣; จีนตัวย่อ: 节气; พินอิน: jiéqì; คำอ่าน: เจี๋ยชี่ อังกฤษ: Solar term) หมายถึงระยะที่สำคัญอันสังเกตจากสิ่งแวดล้อมได้รอบตัว ซึ่งชาวจีนได้บัญญัติขึ้นไว้ 24 ภาวะด้วยกันในหนึ่งรอบปี นอกจากนี้ยังกำหนดให้มีการฉลองไหว้บรรพบุรุษตามสมควร ภาวะในปฏิทินจีน มีใช้ในประเทศจีน รวมถึงเกาหลี เวียดนาม และญี่ปุ่นซึ่งเป็นผู้รับวัฒนธรรมจีนอีกด้วย
ในภาวะตามปฏิทินจีนทั้งหมด จะมีสี่ภาวะซึ่งตรงกับปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ได้แก่ 春分 (ชุนเฟิน) 夏至 (เซี่ยจื้อ) 秋分 (ชิวเฟิน) และ 冬至 (ตงจื้อ หรือวันไหว้ขนมบัวลอย) ซึ่งตรงหรือใกล้เคียงกับวันสำคัญทางดาราศาสตร์ประจำปี ได้แก่ วสันตวิษุวัต อุตรายัน ศารทวิษุวัต และทักษิณายัน ตามลำดับ แต่ละวันมีคำอธิบายโดยย่อดังนี้
* วสันตวิษุวัต หรือชุนเฟิน ช่วงเวลากลางวันกับกลางคืนยาวเท่ากัน แต่หลังจากวันดังกล่าวช่วงเวลากลางวันยาวขึ้น พลังเอี๊ยง (หยาง) เพิ่มขึ้น
* อุตรายัน ครีษมายัน หรือเซี่ยจื้อ ช่วงเวลากลางวันยาวที่สุด อากาศร้อน หลังจากนั้นจะค่อยสั้นลง พลังเอี๊ยงถึงที่สุด
* ศารทวิษุวัต หรือชิวเฟิน ช่วงเวลากลางวันกลับมาเท่ากับช่วงเวลากลางคืนอีกครั้ง โดยหลังจากนี้กลางคืน
ชิวเฟิน ช่วงเวลากลางวันกลับมาเท่ากับช่วงเวลากลางคืนอีกครั้ง โดยหลังจากนี้กลางคืนจะเริ่มยาว พลังอิม (หยิน) เพิ่มขึ้นแทนเอี๊ยง
* ทักษิณายัน เหมายัน หรือตงจื้อ ช่วงเวลากลางคืนยาวที่สุด อากาศหนาวเย็น พลังอิมขึ้นถึงจุดสูงสุดของปี
รายชื่อภาวะในปฏิทินจีน
องศาอาทิตย์ที่แสดงในที่นี่ ยึดตามโหราศาสตร์ระบบสายนะ ซึ่งอาศัยฤดูกาลกำหนดราศี ต่างจากระบบนิรายนะที่ใช้ตำแหน่งบนท้องฟ้าจริง (ดู โหราศาสตร์สากล) 
{| style="text-align: center;" class="wikitable"
|-
! rowspan = 2 | องศาดวงอาทิตย์
! colspan = 3 rowspan = 1 width=100px | ภาษาจีน
! rowspan = 2 | ภาษาญี่ปุ่น
! rowspan = 2 | ภาษาเกาหลี
! rowspan = 2 | ภาษาเวียดนาม
! rowspan =2 | ประมาณวันที่
! rowspan=2 | ความหมาย
|-
! อักษรจีน 
! จีนกลาง
! จีนแต้จิ๋ว
|-
| 315° || 立春 || ลี่ชุน lìchūn || ลิบชุง || りっしゅん ริชชุง risshun || 입춘 อิบชุน ipchun|| เหลิปซวน lập xuân || 4 กุมภาพันธ์ || เริ่มต้นฤดูใบไม้ผลิ สรรพสัตว์บรรดาที่ไม่จำศีลทั้งหลาย
ập xuân || 4 กุมภาพันธ์ || เริ่มต้นฤดูใบไม้ผลิ สรรพสัตว์บรรดาที่ไม่จำศีลทั้งหลายเริ่มออกหากินอย่างมีชีวิตชีวา สรรพพืชเริ่มแตกกิ่งก้าน
|-
| 330° || 雨水 || อวี๋สุ่ย yúshuǐ || อู๋จุ้ย || うすい อูซูอิ usui || 우수 อูซู usu || หวูถวี vũ thủy || 19 กุมภาพันธ์ || ฝนตกส่งท้ายฤดูหนาว
|-
| 345° || 驚蟄 (惊蛰) || จิงเจ๋อ jīngzhé || เก็งเต๊ก || けいちつ เคจิตสึ keichitsu || 경칩 คย็องชิบ gyeongchip || กิญเจิป kinh trập || 6 มีนาคม || กิมิชาติด้วงแมลง เริ่มออกโบยบินหากิน บรรดาสัตว์ที่จำศึลเริ่มออกจากรัง
|-
| 0° || 春分 || ชุนเฟิน chūnfēn || ชุงฮุง || しゅんぶん ชุมบุง shunbun || 춘분 ชุนบุน chunbun || ซวนเฟิน xuân phân || 21 มีนาคม || กลางฤดูใบไม้ผลิ
|-
| 15° || 清明 || ชิงหมิง qī
| ซวนเฟิน xuân phân || 21 มีนาคม || กลางฤดูใบไม้ผลิ
|-
| 15° || 清明 || ชิงหมิง qīngmíng || เช็งเม้ง || せいめい เซเม seimei || 청명 ช็องมย็อง cheongmyeong || ทัญมิญ thanh minh || 5 เมษายน || อากาศเย็น ท้องฟ้าโปร่ง น่าอภิรมย์
|-
| 30° || 穀雨 (谷雨) || กู๋อวี่ gúyǔ || ก๊กอู้ || こくう โคกูอุ kokuu || 곡우 โคกู gogu || ก๊กหวู cốc vũ || 20 เมษายน || ฝนเริ่มฤดูเพาะปลูก
|-
| 45° || 立夏 || ลี่เซี่ย lìxià || ลิบแห่ || りっか ริกกะ rikka || 입하 อีพา ipha || เหลิปหะ lập hạ || 6 พฤษภาคม || เริ่มต้นฤดูร้อน
|-
| 60° || 小滿 (小满) || เสียวหม่าน xiǎomǎn || เสียวมั่ว || しょうまん โชมัง shōman || 소만 โซมัน soman || เตี๋ยวหมาน tiểu mãn || 21 พฤษภาคม || พืชพรรณออกดอก แต่ยังไม่ออกผล
|-
| 7
oman || เตี๋ยวหมาน tiểu mãn || 21 พฤษภาคม || พืชพรรณออกดอก แต่ยังไม่ออกผล
|-
| 75° || 芒種 (芒种) || หมางจ้ง mángzhòng || หม่างเจ้ง || ぼうしゅ โบชุ bōshu || 망종 มังจง mangjong || มางจุ๋ง mang chủng || 6 มิถุนายน || พืชพรรเริ่มแข็งแรงและพร้อมเก็บเกี่ยวต่อไป
|-
| 90° || 夏至 || เซี่ยจือ xiàzhì || แห่จี่ || げし เกชิ geshi || 하지 ฮาจี haji || หะจี๊ hạ chí || 21 มิถุนายน || กลางฤดูร้อน
|-
| 105° || 小暑 || เสียวสู่ xiǎoshǔ || เสี่ยวซู่ || しょうしょ โชโชะ shōsho || 소서 โซซอ soseo || เตี๋ยวถือ tiểu thử || 7 กรกฎาคม || อากาศร้อนพอควร
|-
| 120° || 大暑 || ต้าสู่ dàshǔ || ไต้ซู่ || たいしょ ไทโชะ taisho || 대서 แทซอ daeseo || ดั่ยถือ đại thử || 23 กรกฎาคม || อากาศร้อนอบอ้าว
|-
|
aisho || 대서 แทซอ daeseo || ดั่ยถือ đại thử || 23 กรกฎาคม || อากาศร้อนอบอ้าว
|-
| 135° || 立秋 || ลี่ชิว lìqiū || ลิบชิว || りっしゅう ริชชู risshū || 입추 อิบชู ipchu || เหลิปทู lập thu || 8 สิงหาคม || เริ่มฤดูใบไม้ร่วง
|-
| 150° || 處暑 (处暑) || ฉูสู่ chǔshǔ || ไต้สู่ || しょしょ โชโชะ shosho || 처서 ชอซอ cheoseo || สือถือ xử thử || 23 สิงหาคม || สุดฤดูร้อน
|-
| 165° || 白露 || ไป๋ลู่ báilù || แปะโหล่ว || はくろ ฮากูโระ hakuro || 백로 แพ็งโน baengno || บักโหละ bạch lộ || 8 กันยายน || น้ำค้างเริ่มมีบนใบไม้ ฤดูเริ่มเข้าสู่ความหนาวเย็น
|-
| 180° || 秋分 || ชิวเฟิน qiūfēn || ชิวฮุง || しゅうぶん ชูบุง shūbun || 추분 ชูบุน chubun || ทูเฟิน thu phân || 23 กันยายน || กลางฤดูใบไม้ร่
บุง shūbun || 추분 ชูบุน chubun || ทูเฟิน thu phân || 23 กันยายน || กลางฤดูใบไม้ร่วง
|-
| 195° || 寒露 || หานลู่ hánlù || หั่งโหล่ว || かんろ คันโระ kanro || 한로 ฮัลโล hallo || ห่านโหละ hàn lộ || 8 ตุลาคม || น้ำค้างเริ่มเป็นเกล็ดปนน้ำ
|-
| 210° || 霜降 || ซวางเจี้ยง shuāngjiàng || ซึงกัง || そうこう โซโก sōkō || 상강 ซังกัง sanggang || เซืองซ้าง sương giáng || 23 ตุลาคม || น้ำค้างเริ่มแข็งจัด ความหนาวเริ่มได้ที่
|-
| 225° || 立冬 || ลี่ตง lìdōng || ลิบตัง || りっとう ริตโต rittō || 입동 อิบตง ipdong || เหลิปดง lập đông || 7 พฤศจิกายน || เริ่มฤดูหนาว
|-
| 240° || 小雪 || เสียวเสวี่ย xiǔoxuě || เสี่ยวเซาะ || しょうせつ โชเซ็ตสึ shōsetsu || 소설 โซซ็อล soseol || เตี๋ยวเตวี๊ยต t
|| เสี่ยวเซาะ || しょうせつ โชเซ็ตสึ shōsetsu || 소설 โซซ็อล soseol || เตี๋ยวเตวี๊ยต tiểu tuyết || 22 พฤศจิกายน || หิมะตกพอควร
|-
| 255° || 大雪 || ต้าเสวี่ย dàxuě || ไต่เซาะ || たいせつ ไทเซ็ตสึ taisetsu || 대설 แทซ็อล daeseol || ดั่ยเตวี๊ยต đại tuyết || 7 ธันวาคม || หิมะตกหนัก
|-
| 270° || 冬至 || ตงจื้อ dōngzhì || ตังจี่ || とうじ โทจิ tōji || 동지 ทงจี dongji || ดงจี๊ đông chí|| 22 ธันวาคม || กลางฤดูหนาว
|-
| 285° || 小寒 || เสี่ยวหาน xiǎohán || เสี่ยวหั้ง || しょうかん โชกัง shōkan || 소한 โซฮัน sohan || เตี๋ยวห่าน tiểu hàn || 6 มกราคม || อากาศหนาวพอควร
|-
| 300° || 大寒 || ต้าหาน dàhán || ไต่หั้ง || だいかん ไดกัง daikan || 대한 แทฮัน daehan || ดั่ยห่าน đại hàn || 20 มกราคม
ไต่หั้ง || だいかん ไดกัง daikan || 대한 แทฮัน daehan || ดั่ยห่าน đại hàn || 20 มกราคม || อากาศหนาวจัด
|-
|}
ดูเพิ่ม
* ปฏิทินจีน รายละเอียดเกี่ยวกับปฏิทินจีนทั้งแบบสุริยคติและจันทรคติ
อ้างอิง
* "ซือเฮี่ย ซุงตี่". ไท่เก๊ก 24 สารทในฤดูต่างๆ ใน จดหมายข่าวชมรมภูมิโหราศาสตร์. กรุงเทพฯ: มิ.ย. - ก.ค. 2553 เข้าถึงได้จาก วันที่ค้นข้อมูล 24 ธันวาคม 2557
* 24 Solar Terms จาก yourchineseastrologo.com วันที่ค้นข้อมูล 24 ธันวาคม 2557
หมายเหตุ