จังหวัดตาก
ตาก ( ) เป็นจังหวัดในภาคตะวันตกหรือบางแห่งจัดอยู่ในภาคเหนือตอนล่างของไทย มีพื้นที่มากเป็นอันดับ 4 ของประเทศ นับเป็นจังหวัดชายแดนที่สำคัญอีกจังหวัดหนึ่งของไทย มีประวัติศาสตร์เก่าแก่นับตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัย ทั้งยังมีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและวัฒนธรรมที่งดงามหลายแห่งด้วย นอกจากนี้จังหวัดตากยังเป็นจังหวัดที่มีอาณาเขตติดต่อจังหวัดอื่น ๆ ถึง 9 จังหวัด ติดกับประเทศเมียนมาร์ทางด้านทิศตะวันตก มีศูนย์กลางการค้าระหว่างประเทศที่สำคัญ

ประวัติศาสตร์
(คาดว่าข้อความด้านล่างนี้ถูกแก้ไขจากผู้ค้นคว้าพงศาวดารเหนือโดยไม่อาศัยแหล่งที่มาอื่น ๆ ผู้พิมพ์วงเล็บนี้จึงแนะนำว่าควรใช้ข้อมูลจากหลาย ๆ แหล่งเพื่อค้นคว้าข้อมูลที่ถูกต้อง)
เมืองตากในอดีตเป็นเมืองที่มีชาวมอญอยู่มาก่อน ดังมีหลักฐานศิลปมอญปรากฏอยู่ที่อำเภอบ้านตาก มีประวัติความเป็นมาเก่าแก่ และเป็นหนึ่งในหัวเมืองที่มีอายุเกินกว่าสองพันปีขึ้นไป เมื่อมีการอพยพของชนชาติไทยจากลุ่มน้ำแยงซีตอนใต้ ลงมาตามแนวลำน้ำคง (ลำน้ำสาละวิน) มีพวกหนึ่งได้ข้ามลำน้ำสาละวิน ผ่านลุ่มน้ำเมยหรือแม่น้ำต่องยินเข้ามาทางช่องเขาด้านอำเภอแม่สอดและมาถึงบริเวณที่ปัจจุบันเรียกว่า "เมืองตาก"
ผู้นำกลุ่มคนไทยที่อพยพมาตั้งถิ่นฐานที่เมืองตากในยุคนั้น ได้ตั้งตนเป็นกษัตริย์ปกครองสืบทอดต่อเนื่องกันมาจนถึงปี พ.ศ. 560 รัชสมัยพระเจ้าสักดำ ซึ่งเป็นกษัตริย์เมืองตากที่ยิ่งใหญ่มาก มีอาณาเขตที่อยู่ในอำนาจแผ่ไปจนจรดทะเลอันดามันดังมีบันทึกในพงศาวดารเหนือกล่าวว่าในรัชสมัยพระเจ้าสักดำนั้นเมืองตากมีการค้าขายกับเมืองอินเดียด้วย

เมืองตากคงจะเสื่อมลงในช่วงพุทธศตวรรษที่ 10 พระยากาฬวรรณดิสผู้เป็นกษัตริย์เมืองตากที่อพยพมาจาก ตอนใต้ของลุ่มแม่น้ำแยงซีเกียง ได้โยกย้ายไปสร้างราชธานีขึ้นใหม่ที่เมืองละโว้ทางตอนใต้ของเมืองตากลงไปอีก
มีบางยุคเมืองตากถูกทอดทิ้ง กลายเป็นเมืองร้างดังในพงศาวดารเหนือได้ กล่าวถึงการเสด็จทางชลมารคของพระนางจามเทวี พระราชธิดากษัตริย์ละโว้ (ระยากาฬวรรณดิส) เพื่อไปปกครองแคว้นหริภุญไชย (ลำพูน) ในราว พ.ศ. 1176 โดยทางลำน้ำปิง พระนางจามเทวีขึ้นไปสำรวจบนฝั่งแม่น้ำพบร่องรอยกำแพงเมืองเก่าๆ ถูกทิ้งร้าง จึงโปรดให้สร้างเป็นบ้านเมืองใหม่ชื่อว่า "เมืองตาก"
ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 1805 ขุนสามชนเจ้าเมืองฉอดได้ยกทัพ มาประชิดเมืองตาก ซึ่งเป็นเมืองชายแดนของกรุงสุโขทัย พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ทรงจัดกองทัพออกไปรบ โดยมีพระราชโอรสองค์เล็กซึ่งมีพระชนมายุได้ 19 พรรษา ติดตามไปด้วย กองทัพ ทั้งสองฝ่ายปะทะกันที่บริเวณเชิงดอยนอกเมืองตากประมาณกิโลเมตรเศษ ราชโอรสองค์เล็กได้ทรงชนช้าง กับขุนสามชนกระทำยุทธหัตถีกัน ขุนสามชนสู้ไม่ได้แตกพ่ายไป ต่อมาภายหลังทรงพระนามว่า "พ่อขุนรามคำแหงมหาราช" และได้โปรดสร้างเจดีย์ขึ้นเป็นที่ระลึกถึงชัยชนะในการทำยุทธหัตถีครั้งนั้น องค์หนึ่งเป็นศิลปแบบสุโขทัย ซึ่งเจดีย์ยุทธหัตถีนี้อยู่ที่วัดพระบรมธาตุ อำเภอบ้านตาก ห่างจากตัวเมืองไปทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิงราว 31 กิโลเมตร
ต่อมาในแผ่นดินมหาธรรมราชา ได้ย้ายเมืองตากลงมาทางตอนใต้ตามลำน้ำปิง ไปตั้งอยู่ที่ป่ามะม่วง ฝั่งตะวันตก ของแม่น้ำปิง ซึ่งอยู่ในเขตตำบลป่ามะม่วง อำเภอเมืองตากในปัจจุบัน

เมืองตากที่ย้ายมาตั้งใหม่นี้มิใช่เมืองหน้าด่าน สำหรับป้องกันกองทัพพม่าที่จะยกเข้ามาทางด่านแม่ละเมาเท่านั้น แต่ยังเป็นเมืองที่กองทัพไทยใช้เป็นที่ชุมนุมพลในเวลาที่จะยกทัพไปตีเมืองเชียงใหม่อีกด้วย ในรัชสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช สมเด็จพระนารายณ์มหาราช และสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีได้เสด็จมาชุมนุมกองทัพที่เมืองตากนี้ทุกพระองค์
โดยเฉพาะสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ก่อนที่พระองค์จะขึ้นครองราชสมบัตินั้น พระองค์ได้รับแต่งตั้งจากสมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ ให้เป็นข้าหลวงเชิญท้องตราราชสีห์ ไปชำระความหัวเมืองฝ่ายเหนือและต่อมาได้รับการแต่งตั้งเป็นหลวงยกกระบัตรเมืองตาก ปลัดเมืองตาก พระยาวชิรปราการแล้วปราบดาภิเษกขึ้นเป็นพระเจ้าแผ่นดินโดยลำดับ
กล่าวโดยสรุป จังหวัดตากเป็นจังหวัดที่มีความเป็นมาในประวัติศาสตร์ ควรค่าแก่การสนใจ เป็นเมืองที่พระมหากษัตริย์ในอดีตได้เสด็จมาชุมนุมกองทัพที่เมืองตากนี้แล้วถึง 4 พระองค์ คือ พ่อขุนรามคำแหงมหาราชทรงชนช้างกับขุนสามชนเจ้าเมืองฉอด สมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงประกาศอิสรภาพ ณ เมืองแครง และทรงยกทัพกลับราชอาณาจักรไทยโดยผ่านดินแดนเมืองตากเป็นแห่งแรก สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงนำทัพไปตีหัวเมืองฝ่ายเหนือ และได้สร้างวัดพระนารายณ์ที่เชิงสะพานกิตติขจรปัจจุบัน และสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีเคยได้รับพระบรมราชโองการแต่งตั้งเป็นเจ้าเมืองตาก และเป็นผู้กอบกู้เอกราชของชาติไทยจากพม่า ครั้งที่ 2
ภูมิศาสตร์
อาณาเขตติดต่อ
ตามภูมิศาสตร์ที่ตั้ง จังหวัดตากเป็นจังหวัดที่อยู่ในภาคตะวันตก แต่การแบ่งในทางการปกครอง กรมทางหลวง กรมอุตุนิยมวิทยา และการท่องเที่ยว จะถูกจัดอยู่ในภาคเหนือตอนล่าง มีพื้นที่ติดต่อกับจังหวัดอื่น ๆ 9 จังหวัด ดังนี้
* ทิศเหนือ ติดกับ อำเภอสบเมย(จังหวัดแม่ฮ่องสอน) อำเภออมก๋อย อำเภอดอยเต่า(จังหวัดเชียงใหม่) อำเภอลี้ (จังหวัดลำพูน) อำเภอแม่พริกและอำเภอเถิน (จังหวัดลำปาง)
* ทิศตะวันออก ติดกับ อำเภอบ้านด่านลานหอย (จังหวัดสุโขทัย) อำเภอพรานกระต่าย อำเภอโกสัมพีนคร อำเภอคลองลาน อำเภอปางศิลาทอง (จังหวัดกำแพงเพชร) อำเภอแม่วงก์ (จังหวัดนครสวรรค์)และอำเภอบ้านไร่ (จังหวัดอุทัยธานี)
* ทิศใต้ ติดกับอำเภอสังขละบุรีและอำเภอทองผาภูมิ (จังหว
้านไร่ (จังหวัดอุทัยธานี)
* ทิศใต้ ติดกับอำเภอสังขละบุรีและอำเภอทองผาภูมิ (จังหวัดกาญจนบุรี)
* ทิศตะวันตก ติดกับรัฐกะเหรี่ยง (ประเทศพม่า) โดยมีแม่น้ำสายสำคัญแบ่งเขตแดนระหว่างไทยกับพม่าคือแม่น้ำเมย
พื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดเป็นป่าไม้และภูเขาสูง โดยเฉพาะพื้นที่ทางด้านตะวันตกของจังหวัด ถึงแม้จังหวัดตากจะมีพื้นที่ติดกับจังหวัดอุทัยธานีและกาญจนบุรีทางด้านทิศตะวันออกและทิศใต้ แต่ไม่มีถนนเชื่อมต่อกันโดยตรง เพราะเป็นที่ตั้งของ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร แหล่งมรดกโลกในประเทศไทย

สัญลักษณ์ประจำจังหวัด
* คำขวัญประจำจังหวัด : ธรรมชาติน่ายล ภูมิพลเขื่อนใหญ่ พระเจ้าตากเกรียงไกร เมืองไม้และป่างาม
* ตราประจำจังหวัด : รูปสมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงหลั่งทักษิโณทกบนคอช้าง
* ต้นไม้ประจำจังหวัด : ต้นแดง ( ) 
* ดอกไม้ประจำจังหวัด : ดอกเสี้ยวดอกขาว ( )
* สัตว์น้ำประจำจังหวัด : ปลาตะพากส้มหรือปลาจาด ( )
หน่วยการปกครอง
อำเภอ
การปกครองแบ่งออกเป็น 9 อำเภอ 63 ตำบล 493 หมู่บ้าน
{|
|--- valign=top
||
# อำเภอเมืองตาก
# อำเภอบ้านตาก
# อำเภอสามเงา
# อำเภอแม่ระมาด
# อำเภอท่าสองยาง
# อำเภอแม่สอด
# อำเภอพบพระ
# อำเภออุ้มผาง
# อำเภอวังเจ้า
||
|| 
|}

การปกครองส่วนท้องถิ่น
จังหวัดตากมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั้งหมด 69 แห่ง ประกอบด้วย องค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 แห่ง คือ องค์การบริหารส่วนจังหวัดตาก มีเทศบาล 34 แห่ง เป็นเทศบาลนคร 1 แห่ง เทศบาลเมือง 1 แห่ง และเทศบาลตำบล 17 แห่ง ที่เหลือเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลจำนวน 49 แห่ง โดยเทศบาลทั้งหมดแบ่งตามอำเภอในจังหวัดตาก มีดังนี้
{|class="wikitable" style="line-height:137%"
|+ข้อมูลเทศบาลในจังหวัดตาก
|-
! rowspan=2 | ลำดับ !! rowspan=2|ชื่อเทศบาล !! rowspan="2" |อำเภอ !! colspan=3 |ครอบคลุมตำบล !! rowspan=2|ประชากร (คน) (ณ สิ้นปี 2567) 
|-align="center" 
! width="9%"|ทั้งตำบล !! width="9%"|บางส่วน !! width="9%"|รวม

|-align="center" 
! colspan="7" | เทศบาลนคร

|-align="center" 
| 1 || เทศบาลนครแม่สอด || แม่สอด || แม่สอด || – || 1 || 42,874

|-align="center" 
! colspan="7" | เทศบาลเมือง

|-align="center" 
| 1 || เทศบาลเมืองตาก || เมืองตาก || ระแหง หนองหลวง เชียงเงิน หัวเดียด || – || 4 || 15,058

|-align="center" 
! colspan="7" | เทศบาลตำบล
|-align="center" 
| 1 || เทศบาลตำบลไม้งาม || เมืองตาก || ไม้งาม || – || 1 || 11,449

|-align="center" 
| 2 || เทศบาลตำบลหนองบัวใต้ || เมืองตาก || หนองบัวใต้ || – || 1 || 6,138

|-align="center" 
| 3 || เทศบาลตำบลทุ่งกระเชาะ || บ้านตาก || ทุ่งกระเชาะ || ท้องฟ้า || 2 || 5,866

|-align="center" 
| 4 || เทศบาลตำบลบ้านตาก || บ้านตาก || – || ตากออก ตากตก || 2 || 6,238

|-align="center" 
| 5 || เทศบาลตำบลสามเงา || สามเงา || – || สามเงา || 1 || 4,359

|-align="center" 
| 6 || เทศบาลตำบลแม่จะเรา || แม่ระมาด || – || แม่จะเรา || 1 || 5,038

|-align="center" 
| 7 || เทศบาลตำบลแม่ระมาด || แม่ระมาด || – || แม่ระมาด || 1 || 3,824
|-align="center" 
| 8 || เทศบาลตำบลทุ่งหลวง || แม่ระมาด || – || แม่จะเรา || 1 || 8,125

|-align="center" 
| 9 || เทศบาลตำบลแม่ต้าน || ท่าสองยาง || – || แม่ต้าน || 1 || 4,609

|-align="center" 
| 10 || เทศบาลตำบลท่าสายลวด || แม่สอด || – || ท่าสายลวด || 1 || 23,955

|-align="center" 
| 11 || เทศบาลตำบลแม่กุ || แม่สอด || – || แม่กุ || 1 || 6,643

|-align="center" 
| 12 || เทศบาลตำบลแม่ตาว || แม่สอด || แม่ตาว || – || 1 || 8,924

|-align="center" 
| 13 || เทศบาลตำบลพบพระ || พบพระ || – || พบพระ || 1 || 7,136

|-align="center" 
| 14 || เทศบาลตำบลอุ้มผาง || อุ้มผาง || – || อุ้มผาง || 1 || 4,978
|-align="center" 
| 15 || เทศบาลตำบลแม่จัน || อุ้มผาง || แม่จัน || – || 1 || 25,224

|-align="center" 
| 16 || เทศบาลตำบลแม่กลอง || อุ้มผาง || หนองหลวง แม่กลอง || – || 2 || 6,521

|-align="center" 
| 17 || เทศบาลตำบลวังเจ้า || วังเจ้า || – || เชียงทอง || 1 || 4,176
รายนามเจ้าเมืองและผู้ว่าราชการ
{| class="wikitable"
! นาม
! ระยะเวลา
|-
|1. พระยาสุจริตรักษา (อ่วม สุจริตจันทร์)
|พ.ศ. 2425 - พ.ศ. 2452
|-
|2. พระยาสุจริตรักษา (ทองคำ อินทรสูต)
| - 
|-
|3. พระยาสุจริตรักษา (เชื้อ กัลยาณมิตร)
| - 
|-
|4. พระยาเทพาธิบดี
| - 
|-
|5. พระยาวิชิตรักษาตักศิลาบุรินทร์ (เลื่อง สุวรรณบาตร์)
| - 
|-
|6. พระยาประสาทวิริยกิจ (เลียม รามบุตร)
|1 เม.ย. 2463 - 31 มี.ค. 2467
|-
|7. พระยาพิชัยสุนทร (ทองสุก บุณยะสิมานนท์)
|1 เม.ย. 2468 - 12 ก.ค. 2468
|-
|8. พระยาวิเศษฤๅไชย (หม่อมหลวงเจริญ อิศรางกูร)
|1 เม.ย. 2469 - 21 พ.ค. 2469
|-
|9. พระผดุงภูมิพัฒน์ (สิน สุคันธตุล)
|22 พ.ค 2469 - 31 มี.ค. 2475
|-
|10. พระสมัครสโมสร (เสงี่ยม บุ
์ (สิน สุคันธตุล)
|22 พ.ค 2469 - 31 มี.ค. 2475
|-
|10. พระสมัครสโมสร (เสงี่ยม บุรสมบูรณ์)
|1 พ.ค. 2476 - 31 มี.ค. 2479
|-
|11. หลวงทรงประศาสน์ (ทองคำ นวลทรง)
|1 เม.ย. 2480 - 30 มี.ค. 2481
|-
|12. หลวงวิมลประชาภัย (จำรัส วิภาตะกลัศ)
|11 เม.ย. 2482 - 31 ธ.ค. 2484
|-
|13. หลวงสกลผดุงเขตต์ (ศรชัย สกลผดุงเขตต์)
|1 พ.ค. 2485 - 31 ธ.ค. 2487
|-
|14. หลวงนครคุณูปถัมภ์ (หยวก ไพโรจน์)
|1 พ.ค. 2488 - 31 พ.ค. 2489
|-
|15. ขุนสีมะสิงห์สวัสดิ์ (ใหญ่ สีมะสิงห์)
|1 ม.ค. 2489 - 11 ม.ย. 2492
|-
|16. นายนวน มีชำนาญ
|1 ม.ค. 2490 - 1 ม.ค. 2491
|-
|17. นายพรหม สูตรสุคนธ์
|1 ม.ค. 2491 - 1 เม.ย. 2492
|-
|18. พันตรี เล็ก ทองสุนทร
|1 เม.ย. 2492 - 20 มี.ค. 2493
|-
|19.
1 เม.ย. 2492
|-
|18. พันตรี เล็ก ทองสุนทร
|1 เม.ย. 2492 - 20 มี.ค. 2493
|-
|19. นายสุวรรณ รื่นยศ
|25 เม.ย. 2493 - 30 มิ.ย. 2495
|-
|20. นายประกอบ ทรัพย์มณี
|1 ก.ค. 2495 - 29 มี.ค. 2499
|-
|21. นายสง่า ไทยานนท์
|30 มี.ค. 2499 - 30 ก.ย. 2505
|-
|22. ร้อยตำรวจโท ระดม มหาศรานนท์
|5 ต.ค. 2505 - 31 ธ.ค. 2509
|-
|23. นายชูชัย สุวรรณรังษี
|13 ม.ค. 2509 - 24 ส.ค. 2516
|-
|24. นายดิเรก โสดสถิตย์
|2 ต.ค. 2516 - 13 ต.ค. 2518
|-
|25. นายสุชาติ พัววิไล
|17 ต.ค. 2518 - 4 พ.ย. 2519
|-
|26. นายกุศล ศานติธรรม
|5 พ.ย. 2519 - 9 ก.พ. 2522
|-
|27. นายชาญ พันธุมรัตน์
|8 ก.พ. 2522 - 3 ก.พ. 2523
|-
|28. นายไพฑูรย์ ลิมปิทีป
|4 ก.พ. 2523 - 3 ต.ค. 2523
|-
|29. นายเจริญศ
พ. 2523
|-
|28. นายไพฑูรย์ ลิมปิทีป
|4 ก.พ. 2523 - 3 ต.ค. 2523
|-
|29. นายเจริญศุข ศิลาพันธุ์
|6 ต.ค. 2523 - 30 ก.ย. 2526
|-
|30. นายกาจ รักษ์มณี
|1 ต.ค. 2526 - 30 ก.ย. 2528
|-
|31. นายสมบูรณ์ พรหมเมศร์
|1 ต.ค. 2528 - 30 ก.ย. 2532
|-
|32. นายสนิทวงศ์ อุเทศนันทน์
|1 ต.ค. 2532 - 30 ก.ย. 2534
|-
|33. นายจำเนียร ศศิบุตร
|1 ต.ค. 2534 - 30 ก.ย. 2536
|-
|34. นายเกษม นาครัตน์
|1 ต.ค. 2536 - 30 ก.ย. 2539
|-
|35. นายพงศ์โพยม วาศภูติ
|1 ต.ค. 2539 - 15 เม.ย. 2541
|-
|36. นายฮึกหาญ โตมรศักดิ์
|16 เม.ย. 2541 - 30 ก.ย. 2542
|-
|37. นายนิรัช วัจนะภูมิ
|1ต.ค. 2542 - 30 ก.ย. 2544
|-
|38. นายธีระบูลย์ โพบุคดี
|1 ต.ค. 2544 - 30 ก.ย. 2546
|-
|39. นายสวัสดิ์ ศรีสุ
-
|38. นายธีระบูลย์ โพบุคดี
|1 ต.ค. 2544 - 30 ก.ย. 2546
|-
|39. นายสวัสดิ์ ศรีสุวรรณดี
|1 ต.ค. 2546 - 30 ก.ย. 2547
|-
|40. นายสุวัฒน์ ตันประวัติ
|1 ต.ค. 2547 - 30 ก.ย. 2548
|-
|41. นายอมรพันธ์ นิมานันท์
|1 ต.ค. 2548 - 12 พ.ย. 2549
|-
|42. นายชุมพร พลรักษ์
|13 พ.ย. 2549 - 19 ต.ค. 2551
|-
|43. นายคมสัน เอกชัย
|20 ต.ค. 2551 - 30 ก.ย. 2552
|-
|44. นายสามารถ ลอยฟ้า
|1 ต.ค. 2552 - 29 ธ.ค. 2554
|-
|45. นายสุริยะ ประสาทบัณฑิตย์
|24 ก.พ. 2555 - 1 มิ.ย. 2557
|-
|46. นายสมชัยฐ์ หทยะตันย์ติ
|2 มิ.ย. 2557 - 30 มี.ค. 2559
|-
|47. นายเจริญฤทธิ์ สงวนสัตย์
|22 เม.ย. 2559 - 30 ก.ย. 2562
|-
|48. นายอรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์
|1 ต.ค. 2562 - 30 ก.ย. 2563
|-
|49. นายพง
2562
|-
|48. นายอรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์
|1 ต.ค. 2562 - 30 ก.ย. 2563
|-
|49. นายพงศ์รัตน์ ภิรมย์รัตน์
|1 ต.ค. 2563 - 30 ก.ย. 2564
|-
|50. นายสมชัย กิจเจริญรุ่งโรจน์
|15 ธ.ค. 2564 - 30 ก.ย. 2567
|-
|51. นายชูชีพ พงศ์ไชย
|26 ธ.ค. 2567 - 30 ก.ย. 2568
|-
|52. นายชูศักดิ์ รู้ยิ่ง
|12 พ.ย. 2568 - ปัจจุบัน
|}
การศึกษา
;ระดับอุดมศึกษา
* มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา วิทยาเขตตาก
* มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร แม่สอด
* วิทยาลัยโพธิวิชชาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
* วิทยาลัยชุมชนตาก
* วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น
;สถาบันอาชีวศึกษา
* วิทยาลัยเทคนิคตาก
* วิทยาลัยเทคนิคแม่สอด
* วิทยาลัยการอาชีพบ้านตาก
* วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีตาก
* โรงเรียนไฮเทค-เทคโนโลยี ตาก

;ระดับมัธยมศึกษา
* โรงเรียนตากพิทยาคม อำเภอเมืองตาก
* โรงเรียนผดุงปัญญา อำเภอเมืองตาก
* โรงเรียนสรรพวิทยาคม อำเภอแม่สอด
* โรงเรียนบ้านตาก"ประชาวิทยาคาร" อำเภอบ้านตาก
* โรงเรียนวังประจบวิทยาคม อำเภอเมืองตาก
* โรงเรียนวังเจ้าวิทยาคม อำเภอวังเจ้า
* โรงเรียนเทศบาลเฉลิมพระเกียรติ สมเด้จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี ฯ อำเภอแม่สอด 
* โรงเรียนนาโบสถ์พิทยาคม อำเภอวังเจ้า
* โรงเรียนดงซ่อมวิทยาคม อำเภอวังเจ้า
* โรงเรียนแม่ระมาดวิทยาคม อำเภอแม่ระมาด
* โรงเรียนแม่จะเราวิทยาคม อำเภอแม่ระมาด
* โรงเรียนท่าสองยางวิทยาคม อำเภอท่าสองยาง
* โรงเรียนอุ้มผางวิทยาคม อำเภออุ้มผาง
* โรงเรียนโมโกรวิทยาคม อำเภออุ้มผาง
* โรงเรียนพบพระวิทยาคม อำเภอพบพระ
* โรงเรียนบ้านเจดีย์โคะ อำเภอแ
การขนส่งคมนาคม
เส้นทางคมนาคมทางบก มีทางหลวงแผ่นดินสายหลักดังนี้ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) , ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 สายแม่สอด-มุกดาหาร , ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 105 สายแม่สอด-แม่สะเรียง , ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 104 (ถนนพหลโยธินสายเก่า) , ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 130 สายทางเข้าสะพานข้ามแม่น้ำเมยแห่งที่ 2 ที่แม่สอด (แม่สอด-เมียวดี) ทอดข้ามแม่น้ำเมย]]

ระยะทางจากตัวจังหวัดไปอำเภอต่างๆ

* อำเภอบ้านตาก 21 กิโลเมตร
* อำเภอวังเจ้า 32 กิโลเมตร
* อำเภอสามเงา 51 กิโลเมตร
* อำเภอแม่สอด 87 กิโลเมตร
* อำเภอแม่ระมาด 116 กิโลเมตร
* อำเภอพบพระ 130 กิโลเมตร
* อำเภอท่าสองยาง 165 กิโลเมตร
* อำเภออุ้มผาง 247 กิโลเมตร
สถานที่ท่องเที่ยว
 ]]
 ]]
 ]]
* อุทยานแห่งชาติลานสาง
* น้ำตกทีลอซู 
* เจดีย์ยุทธหัตถีพ่อขุนรามคำแหง 
* ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสิน 
* วนอุทยานแห่งชาติเขาพระบาท 
* น้ำพุร้อนแม่กาษา 
* ถ้ำแม่อุสุ 
* ดอยสอยมาลัย 
* วัดดอนแก้ว 
* ศาลเจ้าพ่อพระวอ 
* เมืองเก่าท่าสองยาง 
* อุทยานประวัติศาตร์เมืองตากเก่า 
* น้ำพุร้อนห้วยน้ำนัก 
* ไร่กุหลาบ 
* วัดมงคลคีรีเขต 
* พระธาตุหินกิ่วที่ดอยดินจี่ 
* วัดพระบรมธาตุบ้านตาก 
* คอกช้างเผือก 
* วัดดอยข่อยเขาแก้ว 
* ศาลสมเด็จพระนเรศวร 
* ศาลเจ้าพ่อขุนสามชน 
* วัดชุมพลคีรี 
* เนินพิศวง 
* วัดพระพุทธบาทดอยโล้น
* เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร
* อุทยานแห่งชาติขุนพะวอ
* อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช
* อุทยานแห่งชาติน้ำตกพา
ศวร
* อุทยานแห่งชาติขุนพะวอ
* อุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช
* อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ
* อุทยานแห่งชาติแม่เมย
* อุทยานแห่งชาติลานสาง
* อุทยานแห่งชาติคลองวังเจ้า
* เขื่อนภูมิพล
* บ้านไร่อุ่นรัก อำเภอพบพระ
บุคคลที่มีชื่อเสียง
* พระครูบัณฑิต ศาสนคุณ (ปิติคุณทิโน) อดีตเจ้าอาวาสวัดใหม่สุวรรณ
* เฉลิม พรมมาส อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข (2 สมัย)
* จุมพล โพธิสุวรรณ นักหนังสือพิมพ์
* เฉลียว วัชรพุกก์ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย (2 สมัย) อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร และอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดตาก
* ชัยวุฒิ บรรณวัฒน์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม อดีตรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์(ภาคเหนือ)
* ถนอม กิตติขจร อดีตนายกรัฐมนตรีคนที่ 10 ของประเทศไทย
* เทอดพงษ์ ไชยนันทน์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขและรัฐมนตรีว่าการประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เป็นบุตรของ เทียม ไชยนันทน์ หนึ่งในผู้ก่อตั้งพรรคประชาธิปัตย์ 
* ธนิตพล ไชยนันทน์ กรร
ุตรของ เทียม ไชยนันทน์ หนึ่งในผู้ก่อตั้งพรรคประชาธิปัตย์ 
* ธนิตพล ไชยนันทน์ กรรมการบริหารพรรคประชาธิปัตย์ 
* พันทิวา สินรัชตานันท์ นักร้อง
* รักษ์ ตันติสุนทร อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ ในรัฐบาลนายชวน หลีกภัย (ครม.53)
* สุนีย์ สินธุเดชะ นายกสภามหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต หรือที่รู้จักกันทั่วไปว่า "อาจารย์แม่"
* เสรี วงษ์มณฑา นักวิชาการด้านสื่อสารมวลชนและการตลาด
* อุดร ตันติสุนทร อดีต รมช.กระทรวงเกษตรและสหกรณ์, รมช.กระทรวงมหาดไทย, วุฒิสมาชิก, สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดตาก 5 สมัย, สมาชิกวุฒิสภา
*อนันต์ อาศัยไพรพนา นักร้อง
อ้างอิง

ดูเพิ่ม
* รายชื่อวัดในจังหวัดตาก
* รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดตาก
* รายชื่อห้างสรรพสินค้าในจังหวัดตาก

แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของจังหวัด