ปลาแซลมอน (อาหาร)
ปลาแซลมอนเป็นอาหารยอดนิยม
เพราะจัดเป็นปลามีไขมันสูง (oily fish) 
มีโปรตีน กรดไขมันโอเมกา-3 และวิตามินดีสูง ดังนั้น จึงถือว่าเป็นอาหารสุขภาพ 
แต่ปลาก็เป็นแหล่งคอเลสเตอรอลด้วยโดยมี ต่อปลา ขึ้นอยู่กับสปีชีส์ 
อนึ่ง ตามรายงานปี 2005 ในวารสาร Science ปลาแซลมอนเลี้ยงอาจมีระดับสารมลพิษ dioxin (Polychlorinated dibenzodioxins) สูง
เช่น ระดับ PCB (Polychlorinated biphenyl) อาจสูงเป็นแปดเท่าของปลาธรรมชาติ 
แต่ก็ยังต่ำกว่าขีดอันตรายมาก 
อย่างไรก็ดี ตามงานศึกษาปี 2006 ในวารสารการแพทย์ คือ JAMA ประโยชน์ของการทานแม้ปลาแซลมอนเลี้ยงก็ยังมากกว่าความเสี่ยงที่อาจมีเพราะสิ่งปนเปื้อน 
สี
เนื้อปลาแซลมอลทั่วไปจะมีสีส้มจนถึงแดง แต่ก็มีปลาธรรมชาติที่มีเนื้อขาวบ้าง
สีเ
สี
เนื้อปลาแซลมอลทั่วไปจะมีสีส้มจนถึงแดง แต่ก็มีปลาธรรมชาติที่มีเนื้อขาวบ้าง
สีเนื้อธรรมชาติเกิดจากสารรงควัตถุประเภทแคโรทีนอยด์ (carotenoid pigment) โดยหลักคือแอสตาแซนทิน (astaxanthin) แต่ก็มีแคนทาแซนทิน (canthaxanthin) บ้าง 
ปลาธรรมชาติได้แคโรทีนอยด์เพราะกินเคยและหอยเล็ก ๆ
เพราะผู้บริโภคไม่นิยมปลาแซลมอนเนื้อขาว ผู้เลี้ยงจึงใส่แอสตาแซนทิน (E161j) และแคนทาแซนทิน (E161g) เล็กน้อยในอาหารที่เลี้ยงปลา เพราะอาหารที่ใช้เลี้ยงปกติจะไม่มีสารเหล่านี้ 
แแอสทาแซนทินโดยมากจะสังเคราะห์ทางเคมี
หรือสกัดมาจากเนื้อกุ้ง
อีกวิธีหนึ่งก็คือใช้ยีสต์หรือสาหร่ายเซลล์เดียว (microalgae/microphyte) สีแดงตากแห้ง ซึ่งให้สารรงควัตถุเดียวกัน
แต่สารสังเคราะห์ก็ถูกที่สุด

แอสทาแซนทินเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่มีฤทธิ์มาก กระตุ้นพัฒนาการระบบประสาทของปลา ช่วยเพิ่มความเจริญพันธุ์ (fertility) และช่วยให้โตเร็ว
แต่ อาจมีผลเสียต่อตามนุษย์ คือสะสมที่จอตาถ้าบริโภคปลามาก
ปัจจุบัน ความเข้มข้นของแคโรทีนอยด์ (โดยหลักแคนทาแซนทินและแอสตาแซนทิน) ในเนื้อจะเกิน และผู้ผลิตปลาทั้งหมดจะพยายามให้ถึงระดับ 16 ที่วัดโดยใช้บัตรกำหนดสี (Roche Colour Card) ที่แสดงว่า ปลาจะมีสีชมพูแค่ไหนเมื่อใช้สารที่ระดับต่าง ๆ
แต่วิธีนี้ใช้สำหรับสีชมพูเนื่องกับ เท่านั้น ไม่ใช่สีส้มที่ได้จาก 
แต่กระบวนการแปรรูปและการเก็บซึ่งลดความเข้มข้นของแคนทาแซนทินในเนื้อ จึงทำให้ผู้ผลิตต้องเพิ่มสีในอาหารเพื่อแก้ปัญหาเช่นนี้
ส่วนในปลาที่ไม่ได้เลี้ยง ระดับแคโรทีนอยด์อาจถึง 25 มก. แต่ระดับแคนทาแซนทินโดยเปรียบเทียบก็จะต่ำมาก

ผลิตภัณฑ์

ปลาแซลมอนแอตแลนติกโดยมากที่ขายในตลาดเป็นปลาเลี้ยง 
เทียบกับปลาแซลมอนแปซิฟิกโดยมากที่จับได้ในทะเล
แซลมอนกระป๋องในสหรัฐปกติจะเป็นปลาแซลมอนแปซิฟิกธรรมชาติ แต่ก็มีปลาเลี้ยงเช่นกัน
ปลาอัดกระป๋องปกติจะมีหนังปลา (ซึ่งไม่เป็นอัตราย) และกระดูก (ซึ่งให้แคลเซียม) รวมอยู่ด้วย
แต่ปลากระป๋องไม่มีหนังไร้กระดูกก็มีด้วยเหมือนกัน

การรมควันเป็นวิธีการถนอมปลาที่นิยมอีกอย่างหนึ่ง ซึ่งอาจจะรมควันร้อนหรือเย็น
ล็อกซ์อาจหมายถึงแซลมอนที่รมควันเย็น หรือแซลมอนที่แช่น้ำเกลือจนเค็ม ซึ่งเรียกอีกอย่างว่า gravlax

เนื้อปลาดิบอาจมีนีมาโทดาสกุล Anisakis ซึ่งเป็นพยาธิทะเล (ก่อโรคพยาธิ anisakiasis ในมนุษย์)
คนญี่ปุ่นไม่ได้บริโภคปลาแซลมอนดิบก่อนจะมีการแช่เย็น
และทั้งเนื้อปลาและไข่ปลาก็พึ่งมาใช้ทำซาชิมิและซูชิเมื่อเริ่มมี จากนอร์เวย์ที่ไร้พยาธิในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1980
ปลาแซลมอนธรรมดาที่สุกจะมีกรดไขมันที่คล้ายกันสองอย่าง คือ docosahexaenoic acid (DHA) และ eicosapentaenoic acid (EPA) 100 ก. ต่อปลา 100 ก.

ไม่เหมือนกับปลาเลี้ยงอื่น ๆ กระดูกปลาแซลมอนจะไม่ค่อยรู้สึกในปากเพราะปกติจะค่อนข้างบางและไม่แข็งมาก
เมนูแซลมอน
{|class="wikitable sortable" style="width:100%; height:100px;" 
 ! style="width:12%;"|ชื่อ
 ! style="width:7%;"|ภาพ
 ! style="width:10%;"|แหล่ง
 ! รายละเอียด
|-
 | Gravlax
 | 
 | กลุ่มประเทศนอร์ดิก
 | ปลาแซลมอนดิบแช่เกลือ น้ำตาล และผักชีลาว มักใช้เป็นอาหารเรียกน้ำย่อย เป็นปลาหั่นบาง ๆ เสิร์ฟกับซอสมัสตาร์ดกับผักชีลาว (hovmästarsås หรือ gravlaxsås) บนขนมปังบางชนิด หรือเสิร์ฟกับมันฝรั่งต้ม
|-
 | Lohikeitto (ซุปครีมแซลมอน)
 | 
 | กลุ่มประเทศนอร์ดิก
 | ซุปครีมแซลมอน มีเนื้อปลาไม่มีกระดูก มันฝรั่งต้ม และกระเทียมต้น เสิร์ฟร้อน ๆ กับผักชีลาว
|-
 | Lomi salmon (สลัดมะเขือเทศกับแซลมอน)
 | 
 | พอลินีเชีย
 | เป็นเมนูเครื่องเคียง เป็นสลัดมะเขือ
สลัดมะเขือเทศกับแซลมอน)
 | 
 | พอลินีเชีย
 | เป็นเมนูเครื่องเคียง เป็นสลัดมะเขือเทศสกับแซลมอน เริ่มเมื่อกะลาสีชาวตะวันตกในยุคต้น ๆ ได้แนะนำให้คนฮาวาย ปกติทำผสมเนื้อปลาดิบแช่เกลือหั่นเป็นลูกเต๋ากับมะเขือเทศ, หอมฉุนแบบเบา ๆ (หอมเมาวี) หรือบางครั้งหอมต้นเดี่ยว, และบางครั้งพริกสับหรือน้ำแข็งบด เป็นอาหารเสิร์ฟเย็น รูปแบบอื่น ๆ อาจเป็นแซลมอน มะเขือเทศหั่นลูกเต๋า แตงกวาหั่นลูกเต๋า และหอมฉุน (sweet onion) สับ
|-
 | ล็อกซ์
 | 
 | ชาวยิวอัชเคนาซิยุโรป
 | เนื้อปลาไม่มีก้างที่ได้ผ่านการถนอมอาหาร รูปแบบนิยมที่สุดเป็นปลาหั่นบางกว่า และปกติ (ในอเมริกาเหนือ) เสิร์ฟบนเบเกิลบ่อยครั้งกับ หอม มะเขือเทศ แตงกวา และผักชิงชี่ (สกุล Capparis spinosa) ล็อกซ์ชิ้นเล็ก ๆ
้งกับ หอม มะเขือเทศ แตงกวา และผักชิงชี่ (สกุล Capparis spinosa) ล็อกซ์ชิ้นเล็ก ๆ ยังบ่อยครั้งเติมในไข่คน บางครั้งกับหอมสับ
|-
 | รุยเบ (ルイベ) เป็นปลาแซลมอนหมัก
 | 
 | ญี่ปุ่น
 | ปลาแซลมอนที่แช่แข็งกลางแจ้ง หั่นเหมือนกับซาชิมิ เสิร์ฟกับซอสถั่วเหลืองและผักไผ่สกุล Persicaria hydropiper 
|-
 | เบอร์เกอร์ปลาแซลมอน
 | 
 | 
 | เป็นเค้กปลาที่โดยมากทำจากแซลมอนในรูปแบบของแฮมเบอร์เกอร์ ทำยากเพราะต้องใช้ส่วนผสมที่ยึดปลาเข้าด้วยกัน ทำสุกเกินได้ง่ายซึ่งแห้งเกิน เป็นอาหารค่อนข้างสามัญในรัฐอะแลสกาโดยรับประทานแทนแฮมเบอร์เกอร์ที่ทำด้วยเนื้อ 
|-
 | ทาร์ทาร์แซลมอน (Salmon tartare)
 | 
 | 
 | เป็นอาหารเรียกน้ำย่อยทำด้วยเนื้อปลาดิบใส่เครื่องปรุงรส ปกติจะใช้ทาขนมปัง
| 
 | เป็นอาหารเรียกน้ำย่อยทำด้วยเนื้อปลาดิบใส่เครื่องปรุงรส ปกติจะใช้ทาขนมปังแคร็กเกอร์หรือขนมปังที่ทำด้วยช่างอบฝีมือ (artisan style bread)
|-
 | แซลมอนรมควัน (Smoked salmon)
 | 
 | 
 | เนื้อแซลมอนไม่มีก้างที่ได้ผ่านการถนอมอาหารแล้ว แล้วรมควันไม่ว่าจะเป็นแบบร้อนหรือเย็น เพราะค่อนข้างแพง จึงจัดว่าอร่อย แม้บางครั้งจะเรียกว่าล็อกซ์ แต่จริง ๆ ก็เป็นอาหารคนละอย่าง 
|-
 | ซาชิมิแซลมอน
 | 
 | ญี่ปุ่น
 | แซลมอนดิบหั่นบาง ๆ เสิร์ฟกับของประดิดประดอย ปกติรับประทานกับซอสถั่วเหลืองและวาซาบิ
|-
 | ซูชิแซลมอน
 | 
 | นอร์เวย์ 
 | แซลมอนดิบหั่นบาง ๆ ห่อข้าวและบางครั้งสาหร่าย (นอริ) เหมือนกับมากิซูชิ หรือแปะบนข้าวเหมือนกับนิกิริซูชิ เสิร์ฟกับของประดิดประดอย
อริ) เหมือนกับมากิซูชิ หรือแปะบนข้าวเหมือนกับนิกิริซูชิ เสิร์ฟกับของประดิดประดอย ปกติรับประทานกับซอสถั่วเหลืองและวาซาบิ
|-
 |Kippered salmon
 |
 |คนพื้นเมืองอเมริกันเดิมในรัฐแคลิฟอร์เนีย คือคน Hupa, Karuk, และ Yurok
 |เนื้อปลารมควันจากการเผาไม้ผลจนข้างนอกสุกแต่ข้างในยังดิบ แล้วใส่กระป๋องทำให้สุกด้วยความอัดดันจากไอน้ำ อาจปรุงรสด้วยพริกแดงและเครื่องปรุงรสอื่น ๆ
|}
{| class="wikitable collapsible collapsed" style="text-align: left;"
|-
 ! ภาพอื่น ๆ 
|-
| 
ไฟล์:Atlantic Salmon.png| เนื้อปลาแซลมอนแอตแลนติกไร้ก้าง
ไฟล์:Salmon filet fish with skin packaged.jpg|เนื้อปลาแซลมอนไร้ก้างในซูเปอร์มาร์เก็ต
ไฟล์:Poached salmon at Tsunami Symposium.jpg|เนื้อปลาแซลมอนต้ม
ไฟล์:Salade de jambon cru et saumon fume.jpg|สลัดกับแฮมและแซลมอนรมควัน
ไฟล์:ADHOCMarinade.JPG|แซลมอนหมักน้ำซอส
ไฟล์:Salmon Teriyaki.jpg|เทอริยากิแซลมอน
ไฟล์:Grilled salmon.jpg|แซลมอนย่าง
ไฟล์:Salmon to buy.jpg|แซลมอนในตลาด
ไฟล์:Lachskaviar, Salmon roe, Red caviar, Красная икра 003.JPG|ไข่ปลาแซลมอน บางครั้งเรียกว่าไข่ปลาคาเวียร์แดง (red caviar)
ไฟล์:Sa
икра 003.JPG|ไข่ปลาแซลมอน บางครั้งเรียกว่าไข่ปลาคาเวียร์แดง (red caviar)
ไฟล์:Salmon_roe.jpg|ไข่ปลาแซลมอน (ยังหุ้มหนังอยู่)
|}
 แสดง เนื้อขาว]]
ปลาแซลมอนแปลงพันธุกรรม
สหรัฐอเมริกา
AquAdvantage salmon เป็นปลาแซลมอนแอตแลนติกดัดแปลงพันธุกรรมที่ทำโดยบริษัทเทคโนโลยีชีวภาพ AquaBounty Technologies ในปี 1989
เป็นการเพิ่มยีนจากปลาสองชนิดอย่างอื่น (คือ ปลาแซลมอนชินูกแปซิฟิกและปลากะพงคือ ocean pout ) เข้าในยีนของปลาแซลมอนแอตแลนติก ซึ่งทำให้ปลาสามารถเจริญเติบโตตลอดปีต่างกับปลาธรรมชาติที่โตในช่วงฤดูใบไม้ผลิและฤดูร้อนเท่านั้น
องค์การอาหารและยาสหรัฐ ( ) ได้อนุมัติให้วางตลาดขายปลานี้ปลายปี 2015 
โดยประกาศว่า "แซลมอน AquAdvantage ปลอดภัยเพื่อรับประทานเหมือนกับแซลมอนแอตแลนติกที่ไม่ได้ดัดแปลงพันธุกรรม และมีคุณค่าทางโภชนาการเหมือนกันด้วย" 
แต่ข้อกำหนดต่อท้ายของกฎหมายงบประมาณปี 2016 (Consolidated Appropriations Act, 2016) ได้ห้ามไม่ให้นำเข้าปลาจนกว่าจะมีกฎขึ้นป้ายบรรจุภัณฑ์ 
จนถึงเดือนตุลาคม 2018 ปลานี้ก็ยังไม่ได้ขายในสหรัฐ และการนำเข้าไข่ปลาแซลมอนจากแคนาดาเพื่อไปเลี้ยงที่ฟาร์มก็ไม่ได้อนุญาต
แคนาดา
ปลายปี 2013 สำนักงานความเปลี่ยนแปลงทางสิ่งแวดล้อมและภูมิอากาศแคนาดา (Environment and Climate Change Canada) ได้ตัดสินว่า ปลาแซลมอนจีเอ็มโอไม่เป็นภัยต่อสิ่งแวดล้อมหรือสุขภาพมนุษย์เมื่อเลี้ยงในที่ฟักไข่ปลาของบริษัท ซึ่งเปิดโอกาสให้บริษัทผลิตไข่ปลาเพื่อการพาณิชย์ 
ในเดือนพฤษภาคม 2016 สำนักงานตรวจอาหารแคนาดา (Canadian Food Inspection Agency) ก็ได้อนุมัติให้ขายปลาจีเอ็มโอ 
ในกลางปี 2017 บริษัทได้แจ้งว่าได้ขายเนื้อปลาแซลมอน AquaAdvantage ให้แก่ผู้บริโภคในแคนาดาแล้ว

ดูเพิ่ม
* ปลาแซลมอนแอตแลนติก

เชิงอรรถและอ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
* Come back, salmon, By Molly Cone, Sierra Club Books, 48 pages, - A book for juveniles describes the restoration of 'Pigeon Creek'.
* The salmon: their fight for survival, By Anthony Netboy, 1973, Houghton Mifflin Co., 613 pages,
* Trading Tails: Linkages Between Russian Salmon Fisheries and East Asian Markets. Shelley Clarke. (November 2007). 120pp..
* "Last Stand of the American Salmon," G. Bruce Knecht for Men's Journal
* 
* Canned Salmon Recipes by Alaska Packers' Association, 1900 e-book with colour illustrations, available from Internet Archive
* Epicurean.com Salmon Recipes Collected recipes using salmon at epicurean.com