วัดเกาะ (จังหวัดสุพรรณบุรี)
วัดเกาะ ตั้งอยู่เลขที่ 104 ถนนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3038 (ดอนเจดีย์ - ศรีประจันต์) หมู่ที่ 5 ตำบลวังหว้า อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นวัดราษฎร์ คณะสงฆ์มหานิกาย เขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรณบุรี คณะสงฆ์ ภาค14

ประวัติ
วัดสร้างเมื่อใดไม่ปรากฏหลักฐานชัดเจน สันนิษฐานว่าอยู่ในช่วงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ 2) แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เป็นอย่างน้อย
เริ่มจากมีบุคคลคณะหนึ่งมาทำดินพลุตะไล ณ สถานที่แห่งนี้ แล้วพิจารณาเห็นว่ามีลำน้ำล้อมรอบ ลักษณะเป็นเกาะ เป็นจุดศูนย์กลางของชุมชน เหมาะที่จะสร้างวัด จึงชักชวนชาวบ้านในพื้นที่ให้ช่วยกันสร้างวัด แล้วขนานนามตามลักษณะภูมิประเทศที่ตั้งว่า วัดเกาะ ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น วัดเกาะแก้ว แต่ประชาชนยังนิยมเรียกว่า วัดเกาะ และใช้ชื่อนี้ตลอดมา

ที่ดินตั้งวัดมีพื้นที่จำนวน 23 ไร่ ได้รับอนุญาตตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2358 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2496 เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 8 เมตร ยาว 30 เมตร
เป็นวัดซึ่งมีอดีตเจ้าอาวาส คือ พระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ) เป็นพระเถราจารย์ที่มีชื่อเสียง เป็นที่เคารพนับถือของประชาชน วัตถุมงคลของท่านได้รับความนิยม
ลำดับเจ้าอาวาส
ลำดับเจ้าอาวาส และรักษาการเจ้าอาวาสวัดเกาะ เท่าที่พบข้อมูล 
{| class="wikitable"
|+
!ลำดับ
!รายนาม
!เริ่มวาระ
!สิ้นสุดวาระ
!หมายเหตุ
|-
|1
|หลวงพ่อพูน
| -
| -
|ราวสมัยรัชกาลที่ 2 - 3
|-
|2
|หลวงพ่อคำ
| -
| -
|ราวสมัยรัชกาลที่ 3
|-
|3
|หลวงพ่อขำ
| -
| -
|ราวสมัยรัชกาลที่ 4
|-
|4
|หลวงพ่อยิ้ม
| -
| -
|ราวสมัยรัชกาลที่ 4 - 5
|-
|5
|หลวงพ่อจันทร์
| -
| -
|ราวสมัยรัชกาลที่ 5
|-
|6
|หลวงปู่เฒ่าพลาย
| -
|พ.ศ. 2453
|เจ้าอาวาส, มรณภาพ
|-
|7
|พระอาจารย์ขัน
|พ.ศ. 2453
|พ.ศ. 2455
|ลาสิกขา
|-
|8
|พระอาจารย์แจ้ง
|พ.ศ. 2455
|พ.ศ. 2458
|ลาสิกขา
|-
|9
|พระอาจารย์พลอย
|พ.ศ. 2458
|พ.ศ. 2463
|ลาสิกขา
|-
|10
|พระอาจารย์แคล้ว
|พ.ศ. 2463
|พ.ศ. 2466
|
ย
|พ.ศ. 2458
|พ.ศ. 2463
|ลาสิกขา
|-
|10
|พระอาจารย์แคล้ว
|พ.ศ. 2463
|พ.ศ. 2466
|ลาสิกขา
|-
|11
|พระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ)
|พ.ศ. 2466
|พ.ศ. 2485
|เจ้าอาวาส (สมัยที่ 1), ลาออก
|-
|12
|พระอาจารย์ฉ่อย อุตฺตมสาโร
|พ.ศ. 2485
| -
|ลาออก
|-
|13
|พระอาจารย์เกี้ยน
| -
|พ.ศ. 2489
|ลาสิกขา
|-
| rowspan="2" |14
| rowspan="2" |พระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ)
|พ.ศ. 2489
|พ.ศ. 2495
|รักษาการ
|-
|พ.ศ. 2495
|พ.ศ. 2523
|เจ้าอาวาส (สมัยที่ 2), มรณภาพ
|-
|15
|พระครูสุวรรณปัญญารัต (เซ้ง, สกล ปญฺญาพโล)
|พ.ศ. 2523
|พ.ศ. 2549
|เจ้าอาวาส, มรณภาพ
|-
|16
|พระครูปริยัติกิตติวงศ์ (ปกิตต์ ฐิตวํโส) ป.ธ.3 ดร.
|พ.ศ. 2550
| -
|เจ้าอาวาส, ปัจจุบัน
|-
|}
อาคาร เสนาสนะ
อาคาร เสนาสนะ 
* มณฑป สร้างเมื่อ พ.ศ. 2458 สมัยพระอาจารย์พลอยเป็นเจ้าอาวาส เป็นสถานที่ประดิษฐาน พระพุทธรูป และรอยพระพุทธบาท ได้รับการบูรณะเมื่อ พ.ศ. 2496 และ พ.ศ. 2556
* อุโบสถ กว้าง 9.25 เมตร ยาว 31.50 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2496 โดยการนำของ พระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ) และพระครูประภัศร์ธรรมาภรณ์ (แต้ม ปุญฺญสุวณฺโณ) บูรณะเมื่อ พ.ศ. 2533 และ พ.ศ. 2558
* หอระฆัง สูง 20 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2497 โดยการนำของ พระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ) บูรณะเมื่อ พ.ศ. 2525 และ พ.ศ. 2550
* ฌาปนสถาน (เมรุ) หลังเก่า สร้างเมื่อราว พ.ศ. 2510 โดยการนำของ พระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ) และพระเทพคุณาธาร (ผล ชินปุตฺโต)
* หอสวดมนต์ กว้าง 8.50 เมตร ย
ษี (ปุย ปุญฺญสิริ) และพระเทพคุณาธาร (ผล ชินปุตฺโต)
* หอสวดมนต์ กว้าง 8.50 เมตร ยาว 18 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2517 โดยการนำของ พระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ) บูรณะเมื่อ พ.ศ. 2552 
* ศาลาการเปรียญวรนาถรังษี กว้าง 21 เมตร ยาว 44.50 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2523 โดยการริเริ่มของ พระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ) และการนำของ พระครูสุวรรณปัญญารัต (เซ้ง, สกล ปญฺญาพโล)
* ฌาปนสถาน (เมรุ) หลังใหม่ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2548 โดยการนำของ พระครูสุวรรณปัญญารัต (เซ้ง, สกล ปญฺญาพโล) บูรณะเมื่อ พ.ศ.2557
* ศาลารัชมงคลรังษี กว้าง 17 เมตร ยาว 35 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2553
* อาคารอัศวเกียรติ กว้าง 15 เมตร ยาว 28 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2555
* ซุ้มประตูทางเข้าวัด ริมถนนทางหลวงแผ
ง 15 เมตร ยาว 28 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2555
* ซุ้มประตูทางเข้าวัด ริมถนนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3038 (ดอนเจดีย์ - ศรีประจันต์) สร้างเมื่อ พ.ศ. 2562
* ศาลาอเนกประสงค์ (โดม) กว้าง 29 เมตร ยาว 65 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2562
* นอกจากนี้ยังมี กุฏิสงฆ์ โรงครัว ห้องพัสดุ ห้องน้ำ - สุขา เป็นต้น
ปูชนียวัตถุ และสิ่งน่าสนใจ
ปูชนียวัตถุ และสิ่งน่าสนใจภายในวัด 
* พระบรมสารีริกธาตุ อัญเชิญมาจาก 9 ประเทศ โดย พระธรรมสิริชัย (บุญเลิศ โฆสโก) อดีตเจ้าอาวาสวัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร มอบถวายวัดเกาะ ประดิษฐานในอุโบสถ เมื่อ พ.ศ. 2551
* พระประธานประจำอุโบสถ ชาวบ้านนิยมเรียกว่า “หลวงพ่อในโบสถ์” เป็นพระพุทธรูปโลหะ ปางมารวิชัย โดยพระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ) กับพระครูประภัศร์ธรรมาภรณ์ (แต้ม ปุญฺญสุวณฺโณ) และชาวบ้าน ร่วมกันนำโลหะเงิน ทอง นาก สัมฤทธิ์ พระพุทธรูป พระเครื่องที่ชำรุด สิ่งของเครื่องใช้ที่เป็นโลหะ ทำพิธีหลอมและเททองหล่อเป็นพระพุทธรูปที่วัดเกาะ เมื่อ พ.ศ. 2500 (ปีกึ่งพุทธกาล)
* พระพุทธชินราช (จำลอง) สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
ะ เมื่อ พ.ศ. 2500 (ปีกึ่งพุทธกาล)
* พระพุทธชินราช (จำลอง) สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธโร) อดีตเจ้าอาวาสวัดสามพระยา กรุงเทพมหานคร ถวายเป็นพระประธานประจำศาลาการเปรียญวัดเกาะ เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2528
* พระพุทธรูปหินทราย จำนวน 5 องค์ ชาวบ้านนิยมเรียกว่า “พระพุทธเจ้า 5 พระองค์” เดิมเป็นพระประธานประจำอุโบสถหลังเก่า (อุโบสถหลังเก่าสร้างราว พ.ศ. 2383 ต่อมาทรุดโทรม เริ่มพังทลาย จึงรื้อราว พ.ศ. 2514 - 2515) พระพุทธรูปทั้ง 5 องค์ สร้างจากวัสดุหินทราย ไม่พบประวัติการสร้าง บางองค์มีศิลปะสมัยอยุธยา ได้รับการบูรณะ (เท่าที่พบข้อมูล) เมื่อ พ.ศ. 2540 และ พ.ศ. 2556 
* พระพุทธรูปปางปาลิไลยก์ ชาวบ้านนิยมเรียกว่า "หลวงพ่อโต” เป็นพระประธานประจำมณฑป
* พระพุทธรูปปางปาลิไลยก์ ชาวบ้านนิยมเรียกว่า "หลวงพ่อโต” เป็นพระประธานประจำมณฑป สร้างเมื่อ พ.ศ. 2458 ได้รับการบูรณะเมื่อ พ.ศ. 2496 และ พ.ศ. 2556
* รอยพระพุทธบาท ศิลปะสมัยรัตนโกสินทร์ อัญเชิญมาจากพระแท่นดงรัง จังหวัดกาญจนบุรี เมื่อ พ.ศ. 2458 ประดิษฐานที่มณฑป
* รูปเหมือนอดีตเจ้าอาวาส คือ รูปเหมือนพระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ) สร้างเมื่อ พ.ศ. 2530 และรูปเหมือนพระครูสุวรรณปัญญารัต (เซ้ง, สกล ปญฺญาพโล) สร้างเมื่อ พ.ศ. 2558 ปัจจุบันประดิษฐานบนศาลาการเปรียญวรนาถรังษี
* จิตรกรรมฝาผนังอุโบสถ เป็นภาพพุทธประวัติและเทพชุมนุม วาดโดยศิลปินผู้เชี่ยวชาญจากกรมศิลปากรเมื่อ พ.ศ. 2543
* แพปลา เขตพื้นที่อภัยทานริมลำน้ำบางงาม บริเวณหน้าวัด เป็นที่อยู่อาศัยของปล
การศึกษา

* สำนักศาสนศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกธรรม วัดเกาะ ก่อตั้งโดยพระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ) เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. 2470 ถึงปัจจุบัน
* เป็นที่ตั้งโรงเรียนประชาบาลวัดเกาะ ก่อตั้งโดยพระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ) เมื่อ พ.ศ. 2477

เทศกาล และงานประจำปี
* พิธีบำเพ็ญกุศลทักษิณานุปทาน วันคล้ายวันมรณภาพพระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ) วันที่ 8 กุมภาพันธ์ (วันบูรพาจารย์)
* งานปิดทองไหว้พระประจำปี วันแรม 15 ค่ำ เดือน 4 (วันตรุษไทย)
* งานปิดทองไหว้พระประจำปี และประเพณีลอยกระทง วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 (วันลอยกระทง)
* พิธีบำเพ็ญกุศลทักษิณานุปทาน วันคล้ายวันมรณภาพพระครูสุวรรณปัญญารัต (เซ้ง, สกล ปญฺญาพโล) วันที่ 25 ธันวาคม

ดูเพิ่ม
* พระครูวิมลเมธาจาริย์ (อินทร์)
* พระใบฎีกาอินทร์ (หลวงพ่ออินทร์เทวดา) 
* พระเมตตาวิหารีเถร (ปัด ธมฺมสโร) 
* พระครูประภัศร์ธรรมาภรณ์ (แต้ม ปุญฺญสุวณฺโณ) 
* พระครูวรนาถรังษี (ปุย ปุญฺญสิริ) 
* พระเทพคุณาธาร (ผล ชินปุตฺโต) 
* พระครูโอภาสพุทธิคุณ (กอง โอภาสโก) 
* พระครูสุวรรณปัญญารัต (เซ้ง, สกล ปญฺญาพโล)
* พระธรรมวชิรนายก (ปรีชา อภิวณฺโณ)
* พระพรหมโมลี (สุชาติ ธมฺมรตโน)

อ้างอิง