อักษรกลาโกลิติก
อักษรกลาโกลิติก ( , , glagolitsa) เป็นอักษรสลาฟที่เก่าที่สุดเท่าที่รู้จัก ยอมรับกันโดยทั่วไปว่านักบุญซีริล นักบวชชาวบัลแกเรียจากเทสซาโลนีกา ประดิษฐ์ขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 9 โดยมร ค.ศ. 863 จักรพรรดิมิคาเอลที่ 3 แห่งไบแซนไทน์ส่งตัวเขากับนักบุญเมโธเดียสไปที่เกรตโมเรเวีย เพื่อเผยแผ่ศาสนาคริสต์แก่ชาวสลาฟตะวันตกในบริเวณนั้น ทั้งสองจึงตัดสินใจแปลหนังสือพิธีกรรมไปเป็นภาษาสลาฟร่วมสมัยที่ประชากรทั่วไปเข้าใจ (ปัจจุบันรู้จักกันในชื่อภาษาสลาวอนิกคริสตจักรเก่า) และซีริลตัดสินใจประดิษฐ์อักษรใหม่ที่มีชื่อว่า กลาโกลิติก ซึ่งอิงจากสำเนียงท้องถิ่นของชนเผ่าสลาฟจากรอบเทสซาโลนีกา หลังจากซีริลและเมโธเดียสเสียชีวิต จึงยกเลิกการใช้งานอักษรกลาโกลิติกในโมเรเวียเพื่อความ
กซีริลและเมโธเดียสเสียชีวิต จึงยกเลิกการใช้งานอักษรกลาโกลิติกในโมเรเวียเพื่อความต้องการทางการเมืองหรือศาสนา
ใน ค.ศ. 886 ลูกศิษย์ของซีริลและเมโธเดียสถูกขับออกจากประเทศ และย้ายไปที่จักรวรรดิบัลแกเรียที่ 1 แทน อักษรซีริลลิกที่พัฒนาในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 9 รวมอักษรบางส่วนที่น่าจะมาจากอักษรกลาโกลิติก ทั้งอักษรกลาโกลิติกและซีริลลิกยังคงมีผู้ใช้งานในบัลแกเรียจนกระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 13–14

เมื่อประเทศที่พูดภาษากลุ่มสลาฟหันมาใช้อักษรละตินและอักษรซีริลลิกในสมัยใหม่ตอนต้น อักษรกลาโกลิติกยังคงมีผู้ใช้งานจำกัดเพียงในด้านศาสนา และเลิกใช้งานในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ตั้งแต่นั้นมา อักษรนี้ก็กลายเป็นหัวข้อที่น่าสนใจทางวิชาการ หลังมีการค้นพบทางโบราณคดีหลายครั้ง
ชื่อและศัพทมูลวิทยา
คำว่า กลาโกลิติก มาจากภาษาละตินใหม่ และภาษาโครเอเชีย ซึ่งมาจากภาษาสลาวอนิกคริสตจักรเก่า (glagolŭ) ที่หมายถึง "การเปล่งเสียง" หรือ "คำศัพท์"

ชื่อ glagolitsa คาดว่าพัฒนาขึ้นในประเทศโครเอเชียประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 14 และมีที่มาจากศัพท์ glagoljati ที่แยกเป็น "รูปกริยา (glagol) โดยใช้ (jati)" หมายถึงมิสซาในพิธีสวดของสลาวอนิกคริสตจักรเก่า

อักษร
 ในอักษร กลาโกลิติก (จากซ้าย) แบบกลม แบบเหลี่ยม และแบบตัวเขียน]]
{| class="wikitable"
|-
! ยูนิโคด
! แบบกลม
! แบบเหลี่ยม
! อักษรซีริลลิก
! เสียง
! ชื่อในOCS
! ชื่อในCS
! ความหมาย
! ต้นตอ
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | А
| style="text-align:center;" | 
| Azъ
| Az
| ฉัน/ผม
| อักษรฟินิเชีย aleph หรือเครื่องหมายกางเขน 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Б
| style="text-align:center;" | 
| Buky
| Buky
| ตัวอักษร
| ไม่ทราบ, น่าจะมาจากอักษรฮีบรู bet หร
lign:center;" | 
| Buky
| Buky
| ตัวอักษร
| ไม่ทราบ, น่าจะมาจากอักษรฮีบรู bet หรือแอราเมอิก bīt 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | В
| style="text-align:center;" | 
| Vědě
| Vedi
|(คุณ/เขา/เธอ/มัน) รู้
| น่าจะอักษรละติน V หรือ dobro กลับหัว 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Г, Ґ
| style="text-align:center;" | 
| Glagoli
| Glagoli
| พูด (อดีตหรือมาลาสั่ง)
| น่าจะอักษรกรีก gamma แบบเข
r;" | 
| Glagoli
| Glagoli
| พูด (อดีตหรือมาลาสั่ง)
| น่าจะอักษรกรีก gamma แบบเขียน \gamma 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Д
| style="text-align:center;" | 
| Dobro
| Dobro
| ความเมตตา/ดี
| อักษรกรีก delta 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Є, Е, Э, Ё
| style="text-align:center;" | 
| Jestъ
| Yest
| คือ/มีอยู่
| น่าจะอักษรซามาริทัน īy หรือกรีก sampi 
|-
| style="text-align:center;
อ/มีอยู่
| น่าจะอักษรซามาริทัน īy หรือกรีก sampi 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Ж
| style="text-align:center;" | 
| Živěte
| Zhivete
| ชีวิต/อาศัย (มาลาสั่งพหุพจน์บุรุษที่ 2)
| ไม่ทราบ น่าจะคอปติก janja หรือสัญลักษณ์โหราศาสตร์ของราศีมีน 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Ѕ
| style="text-align:center;" | 
| Dzělo
| Zelo
| มาก
| ไม่ทราบ น่าจะอักษรอาร์มีเนีย ja 
|-
| style="text-ali
| 
| Dzělo
| Zelo
| มาก
| ไม่ทราบ น่าจะอักษรอาร์มีเนีย ja 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | З
| style="text-align:center;" | 
| Zemlja
| Zeml(j)a
| โลก/พื้น/ดิน
| น่าจะเป็นอักษรกรีก theta อีกรูปแบบ 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Ι, Ї
| style="text-align:center; white-space:nowrap;" | , 
| Iže
| Izhe
| ซึ่งคือ
| น่าจะอักษรกรีก upsilon หรืออักษรกรีก iota ที่มีเครื่องหมายเหนือสระต
| ซึ่งคือ
| น่าจะอักษรกรีก upsilon หรืออักษรกรีก iota ที่มีเครื่องหมายเหนือสระตัวที่สอง 
|-
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" |И
| style="text-align:center; white-space:nowrap;" | , 
| I/ižei
| I/izhey
| และ
| น่าจะเลียนแบบรูปปลา 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Ꙉ, Ћ, Ђ
| style="text-align:center;" | , 
| Djervь, ǵervь
| Cherv, Djerv 
| ต้นไม้/ไม้
| ไม่ทราบ 
|-
| style="text-align:c
| Djervь, ǵervь
| Cherv, Djerv 
| ต้นไม้/ไม้
| ไม่ทราบ 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | К
| style="text-align:center;" | 
| Kako
| Kako
| อย่างไร/เช่น
| อักษรฮีบรู qoph &lrm; 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center; white-space:nowrap;" | , 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Л, Љ
| style="text-align:center; white-space:nowrap;" | , 
| Ljudie
| Lyudi
| ผู้คน
| น่าจะอักษรกรีก lambda 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx
udi
| ผู้คน
| น่าจะอักษรกรีก lambda 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | М
| style="text-align:center;" | 
| Myslite
| Mislete
| คิด (พหุพจน์บุรุษที่ 2)
| อักษรกรีก mu ส่วนในแบบเหลี่ยมถูกแทนที่ด้วยรูปที่คล้ายกับอักษรละติน/ซีริลลิก ส่วนหนึ่งเนื่องจากความซับซ้อน 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | , 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Н, Њ
| style="text-align:center; white-space:nowrap;" | , 
| Našь
| Nash
| ของเรา
| [ไม่ทร
le="text-align:center; white-space:nowrap;" | , 
| Našь
| Nash
| ของเรา
| [ไม่ทราบ] 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | О
| style="text-align:center;" | 
| Onъ
| On
| เขา, นั่น
| [ไม่ทราบ] 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | П
| style="text-align:center;" | 
| Pokoj
| Pokoy
| ความสงบ
| น่าจะอักษรกรีกตอนต้น pi อีกรูปแบบ 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode
pi อีกรูปแบบ 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Р
| style="text-align:center;" | 
| Rьci
| Rtsi
| จงพูด!/จงสะกด!
| น่าจะอักษรกรีก rho 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | С
| style="text-align:center;" | 
| Slovo
| Slovo
| คำศัพท์/คำพูด
| 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text
| 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Т
| style="text-align:center;" | 
| Tvrьdo
| Tverdo
| แข็ง/ยาก/แน่ใจ
| อาจากมาจากแถบของอักษรกรีก tau 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | У, Ѹ
| style="text-align:center;" | 
| Ukъ
| Uk
| การสอน
| ตัวแฝดของอักษร onъ กับ izhitsa 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Ф
| style="text-align:cente
ext-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Ф
| style="text-align:center;" | 
| Frьtъ
| Fert
|
| อักษรกรีก phi อีกแบบ 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Х
| style="text-align:center;" | 
| Xěrъ
| Kher
|
| [ไม่ทราบ] (คล้ายกับ glagoli และอักษรละติน h) 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Ѡ
| style="text-align:center;" | 
| Otъ
| Oht, Omega
| จาก
| ตัวแฝดของอักษร onъ กับภาพกระจกเ
ext-align:center;" | 
| Otъ
| Oht, Omega
| จาก
| ตัวแฝดของอักษร onъ กับภาพกระจกเงา 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Щ
| style="text-align:center; white-space:nowrap;" | , 
| Šta/Šča
| Shta/Shcha
|
| ตัวแฝดของอักษร sha เหนืออักษร tvrьdo 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Ц
| style="text-align:center;" | 
| Ci
| Tsi
|
| รูปท้ายของอักษรฮีบรู tsade 
|-
| style="text-align:center; font-
| Ci
| Tsi
|
| รูปท้ายของอักษรฮีบรู tsade 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Ч, Џ
| style="text-align:center;" | 
| Črьvъ
| Cherv
| หนอน
| [ไม่ทราบ] (คล้ายกับอักษร shta ; อาจเป็นอักษรฮีบรูที่ไม่ใช้รูปท้าย tsade )
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Ш
| style="text-align:center;" | 
| Ša
| Sha
| ความเงียบ/เงียบ
| อักษรฮีบรู shin &lrm; 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;
งียบ
| อักษรฮีบรู shin &lrm; 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | , 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Ъ
| style="text-align:center;" | 
| Jerъ
| Yer, Yor
|
| น่าจะเป็นอักษรดัดแปลงของ onъ . แบบ 'shtapic' อาจมาจากอักขระอะพอสทรอฟี 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| 
| style="text-align:center;" | Ы
| style="text-align:center;" | 
| Jery
| Yerɨ
|
| ตัวแฝด; ทวิอักษรของอักษร yer ( ) หรือ yerь ( ) กับอักษร izhe ( ) หรือ i (Ⰻ). 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class=
izhe ( ) หรือ i (Ⰻ). 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Ь
| style="text-align:center;" | 
| Jerь
| Yer`
|
| น่าจะเป็นอักษรดัดแปลงของ onъ 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | 
| style="text-align:center;" | Ѣ, Я
| style="text-align:center; white-space:nowrap;" | , 
| Jatь
| Yat, Ya
|
| น่าจะเป็นอักษรกรีก alpha แบบสลัก 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;"
gn:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| 
| style="text-align:center;" | Ё
| style="text-align:center;" | 
|
|
|
| ไม่ทราบ: สันนิษฐานว่าเป็นรูปประสมของ jonsь ข้างใต้; ในเวลานั้นออกเสียง /jo/ ไม่ได้
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| 
| style="text-align:center;" | Ю
| style="text-align:center;" | 
| Ju
| Yu
|
| ไม่ทราบ 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| 
| style="text-align:center;" | Ѧ
| style="text-align:center;" | 
| [Ensь]
| [yus เล็ก]
|
| อักษร epsilon และ
| Ѧ
| style="text-align:center;" | 
| [Ensь]
| [yus เล็ก]
|
| อักษร epsilon และยังใช้ระบุเสียงนาสิก 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| 
| style="text-align:center;" | Ѩ
| style="text-align:center;" | 
| [Jensь]
| [iotated yus เล็ก]
|
| ตัวแฝดของอักษร jestъ กับ ensь สำหรับเสียงนาสิก 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| 
| style="text-align:center;" | Ѫ
| style="text-align:center;" | 
| [Onsь]
| [yus ใหญ่]
|
| ตัวแฝดของอักษร onъ กับ ensь สำหรับเสียงนาสิก 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;"
ъ กับ ensь สำหรับเสียงนาสิก 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| 
| style="text-align:center;" | Ѭ
| style="text-align:center;" | 
| [Jonsь]
| [iotated yus ใหญ่]
|
| ตัวแฝดของอักษรที่ไม่ทราบกับ ensь สำหรับเสียงนาสิก 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| 
| style="text-align:center;" | Ѳ
| style="text-align:center;" | 
| [Thita]
| Fita
| Theta 
| อักษรกรีก theta 
|-
| style="text-align:center; font-size:xx-large;" class="Unicode" | 
| style="text-align:center;" | 
| 
| style="text-align:center;" | Ѵ
| style="
| 
| style="text-align:center;" | 
| 
| style="text-align:center;" | Ѵ
| style="text-align:center; white-space:nowrap;" | , 
| Ižica 
| Izhitsa
|
|
|}
ยูนิโคด
อักษรกลาโกลิติกถูกเพิ่มเข้าไปในมาตรฐานยูนิโค้ดในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2548 พร้อมกับการเปิดตัวเวอร์ชัน 4.1

บล็อก Unicode สำหรับ Glagolitic คือ U+2C00–U+2C5F.

อักษรผสมกลาโกลิติก ในบล็อก Glagolitic Supplement (U+1E000–U+1E02F) ถูกเพิ่มเข้าไปในมาตรฐาน Unicode ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2559 พร้อมกับการเปิดตัวเวอร์ชัน 9.0:

ในวัฒนธรรมร่วมสมัย
อักษรกลาโกลิติกเป็นระบบการเขียนที่ใช้ในโลกซีรีส์หนังสือและวิดีโอเกม เดอะวิตเชอร์

ดูเพิ่ม
* ตัวเลขกลาโกลิติก

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
* Glagolitic text entry application
* Glagolitic manuscripts
* อักษรกลาโกลิติกในโครเอเชีย
* อักษรกลาโกลิติกในโครเอเชีย
* Glagolitic alphabet. Alternative encoding. – Proposals.
* The Glagolitic alphabet at omniglot.com
* The Budapest Glagolitic Fragments – links to a Unicode Glagolitic font, Dilyana
* Glagolitic Fonts
* Ancient Scripts: Glagolitic
* GNU FreeFont
* A simple 7-bit Squared Glagolitic font (.ttf)