ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช
ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เป็นภาพยนตร์ชุดแนวชีวประวัติ-อิงประวัติศาสตร์ของไทย ที่เล่าเรื่องราวของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ผู้ทรงปกครองกรุงสยามระหว่างปี พ.ศ. 2133 ถึง พ.ศ. 2148

กำกับโดยหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล เป็นผลงานต่อเนื่องจากภาพยนตร์เรื่องสุริโยไท (พ.ศ. 2546) ภาพยนตร์ชุดนี้บอกเล่าพระราชประวัติของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ตั้งแต่ครั้งเป็นองค์ประกันในพม่าเมื่อยังทรงพระเยาว์ จนถึงการก้าวขึ้นเป็นจอมทัพผู้ยิ่งใหญ่ และท้ายที่สุดการประกาศอิสรภาพให้แก่กรุงสยาม ภาพยนตร์ชุดนี้เข้าฉายในสหรัฐอเมริกาโดยใช้ชื่อว่า Kingdom of Fire
ภาพยนตร์ทั้งหกภาคติดตามพระราชประวัติของสมเด็จพระนเรศวร ตั้งแต่ทรงเป็นองค์ประกันในราชสำนักของพระเจ้าบุเรงนองในวัยเยาว์ ผ่านช่วงเวลาที่ทรงบรรพชาเป็นสามเณร และการสร้างพันธมิตรรวมถึงความขัดแย้งสำคัญในเมืองหงสาวดี จนถึงการก้าวขึ้นเป็นจอมทัพและการประกาศอิสรภาพให้แก่กรุงสยาม ภาพยนตร์ภาคหลัง ๆ ถ่ายทอดพระราชกรณียกิจด้านการศึกสำคัญของพระองค์ที่มีต่อพม่า รวมถึงความขัดแย้งที่ทวีความรุนแรงขึ้นกับพระเจ้านันทบุเรง จนถึงการเผชิญหน้าครั้งชี้ขาดกับพระมหาอุปราชา (มังสามเกียด) และสงครามครั้งสุดท้ายที่กำหนดความสัมพันธ์ระหว่างกรุงศรีอยุธยากับอาณาจักรพม่าในกาลต่อมา
โครงการภาพยนตร์นี้ใช้เวลาผลิตมากกว่าสามปี โดยมีงบประมาณประมาณ 700 ล้านบาท ทำให้เป็นภาพยนตร์ไทยที่มีต้นทุนสูงที่สุดเท่าที่เคยสร้างมา

ภาคประกาศอิสรภาพ ได้รับเลือกเป็นตัวแทนประเทศไทยเข้าชิงรางวัลออสการ์ ครั้งที่ 80 สาขาภาพยนตร์ภาษาต่างประเทศยอดเยี่ยม

เนื้อเรื่อง
องค์ประกันหงสา

ประกาศอิสรภาพ

ยุทธนาวี

ศึกนันทบุเรง

ยุทธหัตถี

อวสานหงสา

ตัวละครและนักแสดง
{| class="wikitable" border="1" style="text-align:center; width:99%;"
|-
! rowspan="2" width="20%" | ตัวละคร
! align="center" width="10%" | องค์ประกันหงสา
! align="center" width="10%" | ประกาศอิสรภาพ
! align="center" width="10%" | ยุทธนาวี
! align="center" width="10%" | ศึกนันทบุเรง
! align="center" width="10%" | ยุทธหัตถี
! align="center" width="10%" | อวสานหงสา
|-
! colspan="2" | 2550 !! colspan="2" | 2554 !! 2557 !! 2558
|-
|สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
| ปรัชฌา สนั่นวัฒนานนท์
| พลโทวันชนะ สวัสดี 
| พลโทวันชนะ สวัสดี
| colspan = "3" | พลโทวันชนะ สวัสดี 
|-
| มณีจันทร์
| สุชาดา เช็คลีย์
| ทักษอร ภักดิ์สุขเจริญ 
| colspan = "3" | ทักษอร ภักดิ์สุขเจ
| สุชาดา เช็คลีย์
| ทักษอร ภักดิ์สุขเจริญ 
| colspan = "3" | ทักษอร ภักดิ์สุขเจริญ
| ทักษอร ภักดิ์สุขเจริญ 
|-
| ออกพระราชมนู / บุญทิ้ง
| จิรายุ ละอองมณี
| นพชัย ชัยนาม 
| นพชัย ชัยนาม
| นพชัย ชัยนาม 
| นพชัย ชัยนาม
| นพชัย ชัยนาม 
|-
| พระมหาเถรคันฉ่อง
| colspan = "6" | สรพงศ์ ชาตรี
|-
| พระเจ้านันทบุเรง
| colspan = "6" | จักรกฤษณ์ อำมะรัตน์
|-
|พระมหาอุปราชา (มังสามเกียด)
| โชติ บัวสุวรรณ
| colspan = "6" | นภัสกร มิตรเอม
|-
| พระสุพรรณกัลยา
| เกรซ มหาดำรงค์กุล 
| colspan = "6" | เกรซ มหาดำรงค์กุล
|-
| นัดจินหน่อง
| สิริพงษ์ แพทย์วงษ์
| colspan = "6" | นาวาอากาศเอกจงเจต วัชรานันท์
|-
| สมเด็จพระเอกาทศรถ
| กรัณย์ เศรษฐี
| colspan = "5" | พลต
เอกจงเจต วัชรานันท์
|-
| สมเด็จพระเอกาทศรถ
| กรัณย์ เศรษฐี
| colspan = "5" | พลตรีวินธัย สุวารี 
|-
| ออกญาสีหราชเดโช
| colspan = "6" | ธนา สินประสาธน์
|-
| ท้าววรจันทร์
| colspan = "2" | อำภา ภูษิต
| style = "background:lightgrey;" | 
| colspan = "3" | อำภา ภูษิต
|-
| สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช
| colspan = "5" | ฉัตรชัย เปล่งพานิช
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| มังจาปะโร
| ทีปกร อัครวุฒิวรกุล
| colspan = "4" | ชลัฏ ณ สงขลา
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| ออกญาสุโขทัย
| colspan = "5" | ต่อลาภ กำพุศิริ
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| ออกญากำแพงเพชร
| colspan = "5" | อภิชาติ อรรถจินดา
| style = "background:lightgre
อกญากำแพงเพชร
| colspan = "5" | อภิชาติ อรรถจินดา
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| ออกญาท้ายน้ำ
| colspan = "5" | คมน์ อรรฆเดช
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| พระยาพิชัยสงคราม
| colspan = "5" | ราวิน บุรารักษ์
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| พระวิสุทธิกษัตรีย์
| ปวีณา ชารีฟสกุล
| style = "background:lightgrey;" | 
| colspan = "3" | ปวีณา ชารีฟสกุล
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| ลักไวทำมู
| colspan = "4" | สมชาติ ประชาไทย
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
|-
| พระเจ้าบุเรงนองกะยอดินนรธา
| colspan = "2" | สมภพ เบญจาธิกุล
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" | 
|-
| ขุนเดช
| colspan
บญจาธิกุล
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" | 
|-
| ขุนเดช
| colspan = "2" | ดี๋ ดอกมะดัน
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" | 
|-
| สุระกำมา
| colspan = "2" | โสธรณ์ รุ่งเรือง
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" | 
|-
| ฟ้าเสือต้าน (เจ้าฟ้าเมืองคัง) 
| colspan = "2" | ชุมพร เทพพิทักษ์
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" | 
|-
| ออกญาพิชัย
| กรุง ศรีวิไล
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| กรุง ศรีวิไล
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
|-
| ออกญาสวรรคโลก
| มานพ อัศวเทพ
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| มานพ อัศวเทพ
| colspan = "2" style="background:light
background:lightgrey;" | 
| มานพ อัศวเทพ
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
|-
| สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ
| ศรัณยู วงศ์กระจ่าง
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" | 
| ศรัณยู วงศ์กระจ่าง
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| พระเทพกษัตรีย์
| ณัฐริกา ธรรมปรีดานันท์
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" | 
| ณัฐริกา ธรรมปรีดานันท์
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| พระราเมศวร
| สถาพร นาควิลัย
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" | 
| สถาพร นาควิลัย
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| สมเด็จพระมหินทราธิราช
| colspan = "1" | สันติสุข พรหมศิริ
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
|
pan = "1" | สันติสุข พรหมศิริ
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
|-
| ออกญาจักรี
| colspan = "1" | ไพโรจน์ ใจสิงห์
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
|-
| พระนางจันทราเทวี
| เปรมสินี รัตนโสภา
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
|-
| พระไชยเชษฐา
| รอน บรรจงสร้าง
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
|-
| ออกญาราชภักดี
| ญาณี ตราโมท
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
|-
| ราชทูตล้านช้าง
| กษมา นิสสัยพันธ์
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
|-
| rowspan = "2" | มเหสีพระมหินทราธิราช
| ปริศนา กล่ำพินิจ
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
|-
| ปรารถนา สัชฌุ
นา กล่ำพินิจ
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
|-
| ปรารถนา สัชฌุกร
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
|- 
| พระชัยบุรี
| style = "background:lightgrey;" | 
| colspan = "6" | ปราบต์ปฎล สุวรรณบาง 
|-
| พระศรีถมอรัตน์
| style = "background:lightgrey;" | 
| colspan = "6" | พันโทคมกริช อินทรสุวรรณ 
|-
| ออกญาเสนาภิมุข
| style = "background:lightgrey;" | 
| colspan = "6" | คะซุกิ ยะโนะ
|- 
| ออกญาราชวังสรรค์
| style = "background:lightgrey;" | 
| colspan = "6" | นาวาอากาศเอกกัมปนาท อั้งสูงเนิน
|-
| ออกญาศรีไสณรงค์
| style = "background:lightgrey;" | 
| colspan = "6" | วัชรชัย สุนทรศิริ
|-
| เลอขิ่น
| style = "backgroun
tgrey;" | 
| colspan = "6" | วัชรชัย สุนทรศิริ
|-
| เลอขิ่น
| style = "background:lightgrey;" | 
| colspan = "4" | อินทิรา เจริญปุระ
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| พระยาพิชิตรณรงค์ (ภาค : 2)
| rowspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| rowspan = "2" colspan="4" | พยัคฆ์ รามวาทิน
| rowspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
|-
| พระยาจักรีศรีองครักษ์ (ภาค : 3-5)
|- 
| ขุนรัตนแพทย์
| style = "background:lightgrey;" | 
| colspan = "3" | โกวิทย์ วัฒนกุล
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
|-
| ซักแซกยอถ่าง
| style = "background:lightgrey;" | 
| colspan = "2" | เรืองยศ โกมลเพ็ชร
| colspan = "3" style="background:l
rey;" | 
| colspan = "2" | เรืองยศ โกมลเพ็ชร
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" | 
|-
| พระยาพิชัยรณฤทธิ์
| style = "background:lightgrey;" | 
| อานนท์ สุวรรณเครือ
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| อานนท์ สุวรรณเครือ
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| หมอกมู 
| style = "background:lightgrey;" | 
| อภิรดี ภวภูตานนท์
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" | 
|-
| พระยาเกียน
| style = "background:lightgrey;" | 
| ประดิษฐ์ ภักดีวงษ์
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" | 
|-
| พระยาราม
| style = "background:lightgrey;" | 
| ศักราช ฤกษ์ธำรงค์
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" | 
|-
| แ
" | 
| ศักราช ฤกษ์ธำรงค์
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" | 
|-
| แม่นางปลื้ม
| style = "background:lightgrey;" | 
| เดือนเต็ม สาลิตุล
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" | 
|- 
| ขุนรามเดชะ
| colspan = "2" 
| colspan = "2" | ธนวรรธน์ วรรธนะภูติ
| ธนวรรธน์ วรรธนะภูติ ฐากูร การทิพย์
| ฐากูร การทิพย์
|- 
| พระยาพะสิม
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "4" | ครรชิต ขวัญประชา
|-
| ไชยกะยอสู
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "4" | พันตำรวจเอกจตุรวิทย์ คชน่วม
|- 
| นันทจอถิง
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "3" | หม่อมหลวงรังษิธร ภาณุพันธ์
| สุรศ
e="background:lightgrey;" | 
| colspan = "3" | หม่อมหลวงรังษิธร ภาณุพันธ์
| สุรศักดิ์ ชัยอรรถ
|- 
| นายมหานุภาพ (ไอ้ขาม) 
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "3" | ศุภกรณ์ กิจสุวรรณ
| style = "background:lightgrey;" | 
|- 
| หมอกใหม่
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "3" | ญาณิกา ทองประยูร
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| นรธาเมงสอ (พระเจ้าเชียงใหม่)
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "3" |ชลิต เฟื่องอารมย์
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| นันทกะยอสู
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "3" | เขมชาติ โรจนะหัสดิน
| style = "b
le="background:lightgrey;" | 
| colspan = "3" | เขมชาติ โรจนะหัสดิน
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| จ่าศรีพรม
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "3" | จันทนา ศิริผล
| style = "background:lightgrey;" | 
|- 
| เสือหาญฟ้า
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "2" | ดอม เหตระกูล
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
|- 
| มูเตอ
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "2" | เกศริน เอกธวัชกุล
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
|- 
| ท้าวโสภา
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "2" | พิมพ์พรรณ ชลายนคุปต์
| colspan = "2" s
ckground:lightgrey;" | 
| colspan = "2" | พิมพ์พรรณ ชลายนคุปต์
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
|- 
| พระศรีสุพรรณมาธิราช
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "2" | ดิลก ทองวัฒนา
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
|- 
| พญาละแวก
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "2" | เศรษฐา ศิระฉายา
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
|-
| พระยาจีนจันตุ
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "2" | ชูชาติ ทรัพย์สุทธิพร
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
|-
| เสือหยก
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "2" |
|-
| เสือหยก
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "2" | พันธกฤต เทียมเศวต
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
|- 
| เจ้าหญิงรัตนาวดี
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| อคัมย์สิริ สุวรรณศุข
| style = "background:lightgrey;" | 
| อคัมย์สิริ สุวรรณศุข
| style = "background:lightgrey;" | 
|- 
| อังกาบ
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| ศิรพันธ์ วัฒนจินดา
| style = "background:lightgrey;" | 
| ศิรพันธ์ วัฒนจินดา
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| เจ้าจอมมารดาสาย
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| วิชุดา มงคลเขตต์
| style = "background:lightgrey;" | 
| วิชุ
nd:lightgrey;" | 
| วิชุดา มงคลเขตต์
| style = "background:lightgrey;" | 
| วิชุดา มงคลเขตต์
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| rowspan = "3" | ชาวบ้าน
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| จเร เชิญยิ้ม
| style = "background:lightgrey;" | 
| จเร เชิญยิ้ม
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| แป๋ว บ้านโป่ง
| style = "background:lightgrey;" | 
| แป๋ว บ้านโป่ง
| style = "background:lightgrey;" | 
|-
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| ค่อม ชวนชื่น
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" | 
|- 
| พระยาเชียงราย
| colspan = "2" style="background:lightgrey;
:lightgrey;" | 
|- 
| พระยาเชียงราย
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| พงษ์อมร ณ สงขลา
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" | 
|- 
| ขุนพลอย
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| พิสุทธิ์ แพร่แสงเอี่ยม
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" | 
|- 
| พระยาเชียงแสน
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| มงคล อุทก
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" | 
|- 
| ล่ามจีน
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| รอง เค้ามูลคดี
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" | 
|- 
| นายกองหงสาวดี (มดแดง) 
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| วิสา ทิพพะรังสี
| cols
ดแดง) 
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| วิสา ทิพพะรังสี
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" | 
|- 
| สเรนันทสู
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| ศิกษก บรรลือฤทธิ์
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" | 
|-
| พระยาพะเยา
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
| เฉลิมชัย มหากิจศิริ
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" | 
|- 
| พระยาจันโต
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "3" | ทินธนัท เวลส์ช
|- 
| พลับพลึง
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" | 
| colspan = "2" | ไอรินทร์ สุรังค์สุริยกุล
| style = "background:lightgrey;" | 
|- 
| นายกองพม
" | ไอรินทร์ สุรังค์สุริยกุล
| style = "background:lightgrey;" | 
|- 
| นายกองพม่า
| colspan = "3" style="background:lightgrey;" | 
| สุรศักดิ์ วงษ์ไทย
| colspan = "2" style="background:lightgrey;" | 
|-
| โหราธิบดีหงสาวดี
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" | 
| จรัล เพ็ชรเจริญ
| colspan = "1" style="background:lightgrey;" | 
|- 
| ครูบาเฒ่า
| colspan = "4" style="background:lightgrey;" | 
| ถนอม นวลอนันต์
| colspan = "1" style="background:lightgrey;" | 
|- 
| เม้ยมะนิก
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
| เต็มฟ้า กฤษณายุธ
|-
| เมงเยสีหตู
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
| นิรุตติ์ ศิริจรรยา
|- 
| เมงเ
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
| นิรุตติ์ ศิริจรรยา
|- 
| เมงเกงสอ
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
| รัชนี ศิระเลิศ
|- 
| มหาเถรเสียมเพียม
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
| สะอาด เปี่ยมพงศ์สานต์
|- 
| พระยาลอ
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
| พันโทไกรลาศ เกรียงไกร
|- 
| ขุนรอน
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
| อรรถพร สุวรรณ
|- 
| พระเทพอรชุน
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
| จรัสพงษ์ สุรัสวดี
|-
| จอลุ
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
| สมเดช แก้วลือ
|-
| เมงราชาญี
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
| รณ ฤทธิชัย
ลือ
|-
| เมงราชาญี
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
| รณ ฤทธิชัย
|-
| ภะยะกามณี
| colspan = "5" style="background:lightgrey;" | 
| กฤษณะ เศรษฐธำรงค์
|}
การผลิต
เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2547 ที่ ค่ายสุรสีห์ กาญจนบุรี สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินทรงเป็นประธานในพิธีบวงสรวงเปิดกล้องภาพยนตร์เรื่องตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภายในบริเวณกองพลทหารราบที่ 9 (ค่ายสุรสีห์) ตำบลลาดหญ้า อำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี โดยม.จ. ชาตรีเฉลิม ยุคล ผู้กำกับภาพยนตร์ จัดการถ่ายทำถวายให้ทอดพระเนตรโดย เปิดกล้องด้วยฉากขบวนเสด็จของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เพื่อเฝ้าสมเด็จพระมหาธรรมราชา พระราชบิดา ที่เมืองอโยธยา โดยมีนักแสดงกว่า 1,000 คน ร่วมเข้าฉาก
ท่านมุ้ยกล่าวว่า เหตุที่เลือกกาญจนบุรีเป็นสถานที่ถ่ายทำ เพราะสอดคล้องกับประวัติศาสตร์ที่เป็นเมือง หน้าด่านที่สำคัญในการสกัดกั้นทัพพม่าก่อนที่จะเข้าถึงอยุธยาได้ เป็นเส้นทางเดินทัพทั้งทางบกและทางน้ำ มีเหตุการณ์สำคัญหลายเรื่องที่เกิดขึ้นที่นี่ในยุคสมัยของสมเด็จพระนเรศวรมหาราชประกอบกับทำเลที่ตั้งเหมาะสมมาก และที่สำคัญคือเราได้รับการสนับสนุนจากกองทัพบกเป็นอย่างดี ด้วยความพร้อมและศักยภาพทุกด้าน ทั้งพื้นที่ กำลังพล ตลอดจนอุปกรณ์และเครื่องมือต่างๆ ที่ช่วยให้การก่อสร้างดำเนินไปด้วยดี

งานสร้างภาพยนตร์

ภาพยนตร์เรื่องนี้มีความยิ่งใหญ่ ซึ่งอาจกล่าวได้ว่ามีการปฏิวัติวงการภาพยนตร์ไทย ได้แก่
* ด้านเทคนิค ทั้งเทคนิคในการถ่ายทำและตัดต่อ การใช้ visual effect, special effect รวมถึงการทำ computer graphic ซึ่งมี supervisor จากต่างประเทศที่มีผลงานจาก ภาพยนตร์ระดับโลกของ Hollywood มาร่วมงาน 
* ด้านเครื่องมือและอุปกรณ์ เช่น Spider Cam ที่ท่านมุ้ยปรับประยุกต์ให้สามารถใช้งานได้ในรูปแบบเดียวกันกับของต่างประเทศ แต่มีต้นทุนค่าใช้จ่ายต่างกันหลายเท่าตัว 
* ด้าน Production มีการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่ ๆ มาใช้ในการสร้างฉากและอุปกรณ์ประกอบฉาก เครื่องประดับตกแต่ง รวมทั้งเครื่องใช้เบ็ดเตล็ดต่าง ๆ โดยใช้เครื่องมือและเทคโนโลยีในรูปแบบเดียวกันกับที่ใช้ใน ภาพยนตร์ไตรภาคเดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ จาก WETA ประเทศนิวซีแลนด์ (ของ Peter Jackson – ผู้กำกับ) ซึ่งช่วยประ
อฟเดอะริงส์ จาก WETA ประเทศนิวซีแลนด์ (ของ Peter Jackson – ผู้กำกับ) ซึ่งช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย เวลา และ แรงงานได้เป็นอย่างมาก ผลงานที่ผลิตออกมามีรายละเอียดที่ประณีต เหมือนจริง และในภาคที่ห้าได้มีการมิกซ์เสียงในรูปแบบ ดอลบี้ แอทมอส (Dolby Atmos) เป็นครั้งแรกของวงการภาพยนตร์ในประเทศไทย ซึ่งลิขสิทธิ์ในการทำภาพยนตร์ระบบเสียงนี้ใช้ทุนในการดำเนินการสูงมาก และมีสตูดิโอที่สามารถมิกซ์เสียงได้เพียงแค่ไม่กี่แห่งในประเทศ ซึ่งถือเป็นผลพลอยได้จากเหตุการณ์อุทกภัยครั้งใหญ่ในปี พ.ศ. 2554 ที่ทำให้ฟิล์มต้นฉบับเสียหายทั้งหมด จนต้องดำเนินการถ่ายทำใหม่ตั้งแต่ต้น
* ม้าศึก ม้าศึกประมาณ 30 ตัวที่ใช้ในเรื่องนี้นำเข้าจากต่างประเทศ (ออสเตรเลีย) โดยเป็นม้าที่ ได้รับการฝึ
0 ตัวที่ใช้ในเรื่องนี้นำเข้าจากต่างประเทศ (ออสเตรเลีย) โดยเป็นม้าที่ ได้รับการฝึกสำหรับการแสดงโดยเฉพาะ มีความสามารถพิเศษ เช่น เป็นม้าล้มและมีขนาดเหมาะสม โดยบางส่วนเป็นม้าที่แสดงในเรื่อง The Last Samurai
หากเทียบกับภาพยนตร์เรื่อง สุริโยไท ท่านมุ้ยได้วางเป้าหมายเรื่องนี้ไว้ว่าจะต้องทำให้ดีกว่าสุริโยไทใน ทุกด้าน โดยมี scope ของการทำงานใหญ่กว่า ฉากต่าง ๆ มีความยิ่งใหญ่อลังการกว่า นักแสดงหลักและนักแสดงประกอบมีจำนวนมากกว่าและใช้เครื่องมือและเทคโนโลยีต่าง ๆ มากกว่า
ในครั้งแรก ท่านมุ้ยได้มีความตั้งใจจะสร้างภาพยนตร์ชุดนี้เป็นภาพยนตร์ไตรภาค หรือ 3 ภาคเท่านั้น แต่เมื่อสร้างไปแล้วได้เกิดการขยายขึ้นเป็น 6 ภาค โดยเริ่มงานสร้างตั้งแต่ปี พ.ศ. 2544 หลังจากที่สุริโยไทได้เข้าฉายทันที รวมระยะเวลาตั้งแต่เริ่มสร้างจนถึงภาคสุดท้ายออกฉายถึง 13 ปี ด้วยกัน และความตั้งใจแรกท่านมุ้ยต้องการที่จะให้ชื่อในแต่ละภาคว่า ภาคแรก สูญสิ้นอิสรภาพ, ภาคสอง อิสรภาพนั้น ยากยิ่งที่จะได้มา และภาคสาม ยากยิ่งกว่าที่จะรักษาไว้

อีกทั้งภาพยนตร์ชุดนี้ อาจถือได้ว่าเป็นภาพยนตร์ฟอร์มใหญ่เรื่องสุดท้ายที่มีถ่ายทำด้วยฟิล์ม

ต่อมา หลังการฉายภาค 5 แล้ว ท่านมุ้ยไม่พอใจในฉากจบ จึงมีการสร้างภาคต่อเป็นภาค 6 อันเป็นภาคอวสาน
การตอบรับ
บ็อกซ์ออฟฟิศ
ภาพยนตร์แบ่งเป็นหกภาค ปีที่เข้าฉาย วันที่เข้าฉายและรายได้สูงสุด แสดงในตารางด้านล่าง
{| class="wikitable"
|-
! ปี
! ชื่อภาค
! วันที่เข้าฉาย
! รายได้สูงสุด
|-
| rowspan = "2"| พ.ศ. 2550
| ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค ๑ องค์ประกันหงสา
| 18 มกราคม พ.ศ. 2550
| 219.06 ล้านบาท 
|-
| ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค ๒ ประกาศอิสรภาพ
| 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550
| 216.87 ล้านบาท 
|-
| rowspan = "2"| พ.ศ. 2554
| ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค ๓ ยุทธนาวี
| 31 มีนาคม พ.ศ. 2554
| 201.08 ล้านบาท 
|-
| ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค ๔ ศึกนันทบุเรง
| 11 สิงหาคม พ.ศ. 2554
| 131.6 ล้านบาท 
|-
| rowspan = "1"| พ.ศ. 2557
| ตำนานสมเด็จพระนเรศวร
พ.ศ. 2554
| 131.6 ล้านบาท 
|-
| rowspan = "1"| พ.ศ. 2557
| ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค ๕ ยุทธหัตถี
| 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2557
| 206.86 ล้านบาท 
|-
| rowspan = "1"| พ.ศ. 2558
| ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค ๖ อวสานหงสา
| 9 เมษายน พ.ศ. 2558
| 115.11 ล้านบาท 
|-
|-class="sortbottom" bgcolor="whitesmoke"
| align = "left" colspan=3|รวมรายได้
|1090.58 ล้านบาท
|}
รางวัลและเทศกาลภาพยนตร์
{| class="wikitable" border="1" style="text-align:center; width:99%;"
|-
! ภาพยนตร์
! รางวัล
|-
| ภาค ๑ องค์ประกันหงสา
| style = "text-align:left;" |
* รางวัลภาพยนตร์แห่งปี จากงานประกาศผลรางวัลไนน์เอ็นเตอร์เทน อวอร์ดส์ ครั้งที่ 1 ประจำปี พ.ศ. 2550 
* HBO Award ภาพยนตร์ทำเงินสูงสุดในรอบปี จากงานประกาศผลรางวัลชมรมวิจารณ์บันเทิง ครั้งที่ 16 
* ได้รับเลือกฉายเปิด ในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติ เมืองปูซาน ครั้งที่ 12 
* ได้รับเลือกฉาย ในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติ เมืองปาล์มสปริงซ์ ครั้งที่ 19 ประเทศสหรัฐอเมริกา
* ได้รับเลือกฉายในเทศกาลภาพยนตร์เอเชีย นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ครั้งที่ 7 ประจำปี พ.ศ. 2551
|-
| ภาค ๒ ประกาศอิสรภาพ
| styl
วยอร์ก สหรัฐอเมริกา ครั้งที่ 7 ประจำปี พ.ศ. 2551
|-
| ภาค ๒ ประกาศอิสรภาพ
| style = "text-align:left;" | 
* ได้รับเลือกเป็นตัวแทนภาพยนตร์ไทย ในการส่งประกวดสาขารางวัลภาพยนตร์ภาษาต่างประเทศยอดเยี่ยม การประกวดรางวัลออสการ์ ครั้งที่ 80 
* ได้รับเลือกฉายเปิดเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติ เมืองปูซาน ครั้งที่ 12 
* ได้รับเลือกฉาย ในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติ เมืองปาล์มสปริงซ์ ครั้งที่ 19 ประเทศสหรัฐอเมริกา
* ได้รับเลือกฉายในเทศกาลภาพยนตร์เอเชีย นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ครั้งที่ 7 ประจำปี พ.ศ. 2551
|-
| ภาค ๓ ยุทธนาวี
| style = "text-align:left;" |
* รางวัลภาพยนตร์ไทยทำเงินสูงสุดในรอบปี 2554 จากงานประกาศผลรางวัลชมรมวิจารณ์บันเทิง ครั้งที่ 20