จังหวัดกำแพงเพชร
กำแพงเพชร เป็นจังหวัดที่อยู่ในภาคกลางตอนบนของประเทศไทย หรือบางที่จัดเป็นภาคเหนือตอนล่าง มีพื้นที่เป็นอันดับที่ 4 ของภาคกลาง รองจากจังหวัดเพชรบูรณ์ จังหวัดพิษณุโลก และจังหวัดนครสวรรค์ และมีพื้นที่เป็นอันดับที่ 22 ของประเทศไทย และมีประชากรหนาแน่นเป็นอันดับที่ 54 ของประเทศ นับเป็นจังหวัดที่มีความสำคัญประวัติศาสตร์อันยาวนาน เป็นที่ตั้งของเมืองโบราณเก่าแก่หลายแห่ง เช่น ชากังราว นครชุม ไตรตรึงษ์ เทพนคร คณฑี เป็นต้น มีแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญมากมาย เช่น อุทยานแห่งชาติคลองลาน อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ และยังเป็นที่ตั้งของอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร ซึ่งเป็นแหล่งมรดกโลกอีกด้วย มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดสุโขทัย จังหวัดพิษณุโลก จังหวัดพิจิตร จังหวัดนครสวรรค์
จังหวัดกำแพงเพชรตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของภาคกลาง โดยมีสภาพภูมิประเทศที่หลากหลาย เพราะมีแม่น้ำปิงไหลผ่านจังหวัดเป็นระยะทาง 104 กิโลเมตร โดยจะมีลักษณะเป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำทางทิศตะวันออกและทิศใต้ เป็นเทือกเขาสูงอยู่ทางทิศตะวันตก จังหวัดกำแพงเพชรได้รับอิทธิพลของมรสุมที่พัดประจำฤดูกาล 2 ชนิด คือ มรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งจะพัดพามวลอากาศเย็นและแห้งจากประเทศจีนปกคลุม ประเทศไทยในช่วงฤดูหนาว ทำให้จังหวัดกำแพงเพชรมีอากาศหนาวเย็นและแห้งทั่วไป กับมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งพัดพามวลอากาศชื้นจากทะเลและมหาสมุทรปกคลุมประเทศไทยในช่วงฤดูฝนทำให้มีฝนตกทั่วไป
ประวัติศาสตร์
จังหวัดกำแพงเพชรเป็นที่ตั้งของเมืองโบราณหลายเมืองที่นับว่ามีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และเจริญรุ่งเรืองมาตั้งแต่สมัยทวารวดี เช่น เมืองชากังราว นครชุม ไตรตรึงษ์ เทพนคร และเมืองคณฑี นอกจากนี้เมืองกำแพงเพชรยังเป็นเมืองที่สองที่สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชได้ครองเมือง มีบรรดาศักดิ์เป็น "พระยาวชิรปราการ"
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงยกเลิกระบบกินเมืองและระบบหัวเมืองแบบเก่า และกำหนดให้ใช้ระบบมณฑลเทศาภิบาล ซึ่งเป็นการจัดการปกครองส่วนภูมิภาคขึ้นกับกระทรวงมหาดไทย แบ่งเป็นมณฑล เมือง อำเภอ หมู่บ้าน ได้มีการจัดตั้งมณฑลนครสวรรค์ประมาณ พ.ศ. 2438 โดยมี "เมืองกำแพงเพ็ชร" (ตามการสะกดเดิม) เป็นส่วนหนึ่งของมณฑล เช่นเดียวกับเมืองนครสวรรค์ เมืองชัยนาท เมืองมโนรมย์ เมืองพยุหะคีรี เมืองสรรคบุรี เมืองตาก และเมืองอุทัยธานี
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว หลัง พ.ศ. 2459 คำว่า "จังหวัด" ได้กลายเป็นคำที่เรียกหน่วยการปกครองระดับต่ำกว่ามณฑลแทนคำว่า "เมือง" เพื่อแยกความกำกวมจากคำว่าเมืองที่ใช้เรียกที่ตั้งศูนย์กลางการปกครองของจังหวัด ทำให้เมืองกำแพงเพ็ชร เปลี่ยนชื่อเรียกเป็น "จังหวัดกำแพงเพ็ชร" จังหวัดกำแพงเพ็ชรเมื่อ พ.ศ. 2560 ประกอบด้วย 4 อำเภอ 1 กิ่ง (กิ่งอำเภอ) ได้แก่ อำเภอเมืองกำแพงเพ็ชร อำเภออุ้มผาง อำเภอพรานกระต่าย อำเภอขาณุ (ปัจจุบันคืออำเภอคลองขลุง) และกิ่งแสนตอ (ปัจจุบันคืออำเภอขาณุวรลักษบุรี) ต่อมาวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2468 ได้ยุบอำเภออุ้มผางลงเป็นกิ่งอุ้มผาง และโอนไปขึ้นกับอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ต่อมาเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2475 ได้มีการยุบเ
ไปขึ้นกับอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ต่อมาเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2475 ได้มีการยุบเลิกมณฑลนครสวรรค์ โดยให้จังหวัดต่าง ๆ ของมณฑลนครสวรรค์เดิมย้ายไปอยู่ในการปกครองของมณฑลอยุธยา ยกเว้นจังหวัดกำแพงเพ็ชร จังหวัดตาก ที่ย้ายไปขึ้นกับมณฑลพิษณุโลก
ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 เมื่อมีการตราพระราชบัญญัติการบริหารราชการส่วนภูมิภาค พุทธศักราช 2476 ขึ้น ทำให้มณฑลทั้งหมดถูกล้มเลิกไป จังหวัดจึงกลายเป็นเขตการปกครองระดับสูงที่สุดของประเทศไทย และต่อมาได้มีการเปลี่ยนแปลงการสะกดเป็น "จังหวัดกำแพงเพชร" จนถึงปัจจุบัน
ภูมิศาสตร์
ที่ตั้งและอาณาเขต
จังหวัดกำแพงเพชรมีที่ตั้งอยู่ในภูมิภาคที่แตกต่างกันตามการแบ่งแบบต่าง ๆ หากแบ่งเขตตามการพยากรณ์อากาศ จะจัดอยู่ในภาคเหนือตอนล่าง สำหรับเกณฑ์การแบ่งภาคอย่างเป็นทางการของราชบัณฑิตยสภา จะจัดอยู่ในภาคกลางตอนบน ห่างจากกรุงเทพมหานคร 362 กิโลเมตร มีเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 8,607.5 ตารางกิโลเมตร หรือ 5,379,688 ไร่ มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียงดังนี้
* ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเมืองตาก อำเภอวังเจ้า จังหวัดตาก, อำเภอบ้านด่านลานหอย อำเภอคีรีมาศ จังหวัดสุโขทัย และอำเภอบางระกำ จังหวัดพิษณุโลก
* ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอโพธิ์ประทับช้าง อำเภอสามง่าม อำเภอบึงนาราง และอำเภอวชิรบารมี จังหวัดพิจิตร
* ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอบรรพตพิสัย อ
ำเภอบึงนาราง และอำเภอวชิรบารมี จังหวัดพิจิตร
* ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอบรรพตพิสัย อำเภอลาดยาว และอำเภอแม่วงก์ จังหวัดนครสวรรค์
* ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอพบพระ และอำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก
ภูมิประเทศ
 จังหวัดกำแพงเพชรมีแม่น้ำปิงไหลผ่านเป็นระยะทางยาวประมาณ 104 กิโลเมตร มีลักษณะภูมิประเทศ แบ่งเป็น 3 ลักษณะ คือ
* ลักษณะที่ 1 เป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำปิงตอนล่างแบบตะพักลุ่มน้ำ (Alluvial Terrace) มีระดับความสูงประมาณ 43-107 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง อยู่บริเวณทางด้านทิศตะวันออกและใต้ของจังหวัด
* ลักษณะที่ 2 เป็นเนินเขาเตี้ยๆ สลับที่ราบ พบเห็นบริเวณด้านเหนือ และตอนกลางของจังหวัด
* ลักษณะที่ 3 เป็นภูเขาสลับซับซ้อน เป็นแหล่งแร่ธาตุ และต้นน้ำลำธารต่างๆ ที่สำคัญ เช่น คลองวังเจ้า คลองสวนหมาก คลองขลุง และคลองวังไทร ไหลลงสู่แม่น้ำปิง
โดยสรุปแล้ว ลักษณะพื้นที่ของจังหวัดกำแพงเพชร ด้านตะวันตกเป็นภูเขาสูงลาดลงมา ทางด้านตะวันออก ลักษณะดินเป็นดินปนทรา
ัดกำแพงเพชร ด้านตะวันตกเป็นภูเขาสูงลาดลงมา ทางด้านตะวันออก ลักษณะดินเป็นดินปนทรายเหมาะแก่การทำนา และปลูกพืชไร่
ภูมิอากาศ
ลักษณะอากาศของจังหวัดกำแพงเพชร ขึ้นอยู่กับอิทธิพลของมรสุมที่พัดประจำฤดูกาล 2 ชนิด คือ มรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งจะพัดพามวลอากาศเย็นและแห้งจากประเทศจีนปกคลุม ประเทศไทยในช่วงฤดูหนาว ทำให้จังหวัดกำแพงเพชรมีอากาศหนาวเย็นและแห้งทั่วไป กับมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งพัดพามวลอากาศชื้นจากทะเลและมหาสมุทรปกคลุมประเทศไทยในช่วงฤดูฝนทำให้มีฝนตกทั่วไป สามารถแบ่งฤดูกาลออกเป็น 3 ฤดู 
* ฤดูร้อน เริ่มประมาณกลางเดือนกุมภาพันธ์ถึงกลางเดือนพฤษภาคมมีอากาศร้อนอบอ้าว ทั่วไป โดยเฉพาะในเดือนเมษายนเป็นเดือนที่มีอากาศร้อนอบอ้าวมากที่สุดในรอบปี
* ฤดูฝน เริ่มประมาณกลางเดือนพฤษภาคมถึงกลางเดือนตุลาคม ซึ่งเป็นระยะที่มรสุมตะวันตกเฉียงใต้พัดเข้าสู่ประเทศไทย อากาศจะเริ
ลางเดือนตุลาคม ซึ่งเป็นระยะที่มรสุมตะวันตกเฉียงใต้พัดเข้าสู่ประเทศไทย อากาศจะเริ่มชุ่มชื้นและมีฝนตกชุกตั้งแต่ประมาณกลางเดือนพฤษภาคม เป็นต้นไป เดือนที่มีฝนตกมากที่สุดคือเดือนกันยายน
* ฤดูหนาว เริ่มประมาณกลางเดือนตุลาคมถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์ ซึ่งเป็นช่วงที่ มรสุมตะวันออกเฉียงเหนือพัดปกคลุมประเทศไทย อากาศโดยทั่วไปจะหนาวเย็นและแห้ง เดือนที่มีอากาศหนาวที่สุดคือ เดือนธันวาคมและมกราคม
สัญลักษณ์ประจำจังหวัด
* ตราประจำจังหวัด: รูปกำแพงมีเพชรฝังอยู่ในใบเสมา
* ธงประจำจังหวัด: เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีพื้นสีอยู่ 3 สี คือ สีเหลือง สีแดง และสีเขียวใบไม้ มีรูปตราประจำจังหวัดกำแพงเพชรอยู่ตรงกลางแถบสีแดง
* คำขวัญประจำจังหวัด: กรุพระเครื่อง เมืองคนแกร่ง พระแสงฯล้ำค่า ศิลาแลงใหญ่ กล้วยไข่หวาน น้ำมันลานกระบือ เลื่องลือมรดกโลก
* ดอกไม้ประจำจังหวัด: ดอกพิกุล (Mimusops elengi)
* ต้นไม้ประจำจังหวัด: สีเสียดแก่น (Acadia catechu)
ไฟล์:Seal Kamphaeng Phet.png|ตราประจำจังหวัดกำแพงเพชร
ไฟล์:Khair (Acacia catechu) leaves & fruits at Hyderabad, AP W IMG 7263.jpg|thumb|right|ต้นสีเสียดแก่น ต้นไม้ประจำจังหวัดกำแพงเพชร
ไฟล์: Maulsari (Mimusops elengi) in Hyderabad W IMG 7161.jpg|ดอกพิกุล ดอกไม้ประจำจังหวัดกำแพงเพชร

การเมืองการปกครอง
จังหวัดกำแพงเพชรมีรูปแบบการปกครองเช่นเดียวกับจังหวัดอื่นในประเทศไทย โดยจะแบ่งเป็นสองลักษณะ คือ การปกครองส่วนภูมิภาค และการปกครองส่วนท้องถิ่น
การปกครองส่วนภูมิภาค
สำหรับการปกครองส่วนภูมิภาค ระดับจังหวัดจะมีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้ควบคุมดูแลการบริหารราชการส่วนท้องถิ่นในจังหวัด โดยจังหวัดต่าง ๆ ประกอบด้วย "อำเภอ" ซึ่งมีนายอำเภอที่มาจากการแต่งตั้งเป็นผู้มีอำนาจในการควบคุมดูแลท้องที่ของอำเภอนั้น ๆ แล้วในแต่ละอำเภอก็จะมี "ตำบล" ซึ่งมีกำนันเป็นผู้ตรวจตราความสงบเรียบร้อยของตำบล และแต่ละตำบลก็จะมี "หมู่บ้าน" ซึ่งมีผู้ใหญ่บ้านที่มาจากการเลือกตั้งของประชาชนของท้องที่นั้น ๆ เป็นผู้ปกครองหมู่บ้านปกครองและมีหน้าที่ในการเลือกผู้ใหญ่บ้านด้วยกันเองขึ้นมาเป็นกำนัน

โดยจังหวัดกำแพงเพชรแบ่งเขตการปกครองส่วนภูมิภาคออกเป็น 11 อำเภอ 78 ตำบล 823 หมู่บ้าน มีรายชื่ออำเภอดังนี้
{| class="wikitable sortable" 
|-
! ลำดับ
! ชื่ออำเภอ 
! ชื่ออำเภอ 
! จำนวนตำบล
! ประชากร 
|-
|align="center"|1
|เมืองกำแพงเพชร
|Mueang Kamphaeng Phet
|align="center"|16
|align="center"|205,276
|-
|align="center"|2
|ไทรงาม 
|Sai Ngam
|align="center"|7
|align="center"|49,003
|-
|align="center"|3
|คลองลาน 
|Khlong Lan
|align="center"|4
|align="center"|61,008
|-
|align="center"|4
|ขาณุวรลักษบุรี 
|Khanu Woralaksaburi
|align="center"|11
|align="center"|99,308
|-
|align="center"|5
|คลองขลุง 
|Khlong Khlung
|align="center"|10
|align="center"|66,322
|-
|align="center"|6
|พรานกระต่าย 
|Phran Kratai
|align="center"|10
|align="center"|69,014
|-
|align=
|พรานกระต่าย 
|Phran Kratai
|align="center"|10
|align="center"|69,014
|-
|align="center"|7
|ลานกระบือ 
|Lan Krabue
|align="center"|7
|align="center"|41,897
|-
|align="center"|8
|ทรายทองวัฒนา 
|Sai Thong Wattana
|align="center"|3
|align="center"|21,924
|-
|align="center"|9
|ปางศิลาทอง 
|Pang Sila Thong
|align="center"|3
|align="center"|29,536
|-
|align="center"|10
|บึงสามัคคี 
|Bueng Samakkhi
|align="center"|4
|align="center"|24,808
|-
|align="center"|11
|โกสัมพีนคร 
|Kosamphi Nakhon
|align="center"|3
|align="center"|27,313
|}
การปกครองส่วนท้องถิ่น
สำหรับการปกครองส่วนท้องถิ่นระดับจังหวัด มีองค์การบริหารส่วนจังหวัดกำแพงเพชรเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ใหญ่ที่สุดในจังหวัด ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของจังหวัดกำแพงเพชร โดยมีนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเป็นผู้ใช้อำนาจในการสั่งการหรือกำหนดนโยบายเพื่อบริหารราชการภายในจังหวัด ซึ่งมาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชนในเขตจังหวัด นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดกำแพงเพชรคนปัจจุบัน คือ สุนทร รัตนากร จากกลุ่มกำแพงเพชรสามัคคี ซึ่งเข้าดำรงตำแหน่งภายหลังจากการเลือกตั้งโดยตรง พ.ศ. 2563 และมีสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดที่มาจากการเลือกตั้งในแต่ละอำเภอเป็นผู้ถ่วงดุลอำนาจฝ่ายบริหาร ซึ่งประกอบด้วยสมาชิกทั้งหมด 30 คน
ส่วนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นระดับพื้นฐานนั้น ได้แก่ "เทศบาล" และ "องค์การบริหารส่วนตำบล" ซึ่งเป็นการปกครองในรูปแบบกระจายอำนาจให้แก่ท้องถิ่น มีนายกเทศมนตรีหรือนายกองค์การบริหารส่วนตำบลที่มาจากการเลือกตั้งตามชุมชนหรือหมู่บ้านเป็นผู้ควบคุมดูแลท้องที่ของเขตการปกครองนั้น ๆ โดยจังหวัดกำแพงเพชรมีเทศบาลและองค์การบริหารส่วนตำบลทั้งหมด 89 แห่ง ประกอบด้วย เทศบาลเมือง 4 แห่ง, เทศบาลตำบล 24 แห่ง และองค์การบริหารส่วนตำบล 64 แห่ง ซึ่งรายชื่อเทศบาลทั้งหมดแบ่งตามอำเภอต่าง ๆ ในจังหวัดกำแพงเพชร ดังนี้
{| class="wikitable" style="line-height:137%; margin-left:auto; margin-right:auto; border:none;"
|+ข้อมูลเทศบาลในจังหวัดกำแพงเพชร
|-
! rowspan=2 | ลำดับ
! rowspan=2 | ชื่อเทศบาล
! rowspan=2 | พื้นที่ (ตร.กม.)
! rowspan=2 | ตั้งเมื่อ (พ.ศ.) 
! rowspan=2 | อำเภอ
! colspan=3 | ครอบคลุมตำบล
! rowspan=2 | ประชากร ณ สิ้นปี 2568 (คน) 
|-
! width="7%" | ทั้งตำบล
! width="7%" | บางส่วน
! width="7%" | รวม
|-align="center" 
|-
! colspan="9" | เทศบาลเมือง
|-align="center" 
| 1
| align="left" | เทศบาลเมืองกำแพงเพชร
| align="right" | 14.90
| 2479 
| align="left" | เมืองกำแพงเพชร
| 1 || – || 1 
| align="right" | 26,923
|-align="center" 
| 2
| align="left" |
ร
| 1 || – || 1 
| align="right" | 26,923
|-align="center" 
| 2
| align="left" | เทศบาลเมืองปางมะค่า
| align="right" | 325.00
| 2555
| align="left" | ขาณุวรลักษบุรี
| 1 || – || 1 
| align="right" | 17,280
|-align="center" 
| 3
| align="left" | เทศบาลเมืองหนองปลิง
| align="right" | 84.58
| 2556 
| align="left" | เมืองกำแพงเพชร
| 1|| – || 1 
| align="right" | 12,670
|-align="center" 
| 4
| align="left" | เทศบาลเมืองสระแก้ว
| align="right" | 119.00
| 2568 
| align="left" | เมืองกำแพงเพชร
| 1 || – || 1 
| align="right" | 16,370
|-align="center" 
! colspan="18" | เทศบาลตำบล
|-align="center" 
|-align="center"
| 1
| align="left" | เทศบาลตำบลคลองแม่ล
ลตำบล
|-align="center" 
|-align="center"
| 1
| align="left" | เทศบาลตำบลคลองแม่ลาย
| align="right" | 
| 2542 
| align="left" | เมืองกำแพงเพชร
| – || 2 || 2 
| align="right" | 5,647
|-align="center" 
| 2
| align="left" | เทศบาลตำบลนครชุม
| align="right" | 
| 2542 
| align="left" | เมืองกำแพงเพชร
| – || 1 || 1 
| align="right" | 6,581
|-align="center" 
| 3
| align="left" | เทศบาลตำบลปากดง
| align="right" | 2.40
| 2542 
| align="left" | เมืองกำแพงเพชร
| – || 1 || 1 
| align="right" | 3,060
|-align="center" 
| 4
| align="left" | เทศบาลตำบลไทรงาม
| align="right" | 5.10
| 2542 
| align="left" | ไทรงาม
| – || 1 || 1
| align="right" | 4,829
|-align="
| 2542 
| align="left" | ไทรงาม
| – || 1 || 1
| align="right" | 4,829
|-align="center" 
| 5
| align="left" | เทศบาลตำบลขาณุวรลักษบุรี
| align="right" | 11.64
| 2542 
| align="left" | ขาณุวรลักษบุรี
| – || 3 || 3 
| align="right" | 7,617
|-align="center" 
| 6
| align="left" | เทศบาลตำบลสลกบาตร
| align="right" | 11.70
| 2542 
| align="left" | ขาณุวรลักษบุรี
| – || 1 || 1 
| align="right" | 7,703
|-align="center" 
| 7
| align="left" | เทศบาลตำบลคลองขลุง
| align="right" | 2.70
| 2542 
| align="left" | คลองขลุง 
| – || 1 || 1 
| align="right" | 1,858
|-align="center" 
| 8
| align="left" | เทศบาลตำบลท่าพุทรา
| align="right" | 4.00
| 2542 
| align=
| 8
| align="left" | เทศบาลตำบลท่าพุทรา
| align="right" | 4.00
| 2542 
| align="left" | คลองขลุง 
| – || 1 || 1 
| align="right" | 1,429
|-align="center" 
| 9
| align="left" | เทศบาลตำบลท่ามะเขือ
| align="right" | 5.50
| 2542 
| align="left" | คลองขลุง 
| – || 1 || 1 
| align="right" | 3,618
|-align="center" 
| 10
| align="left" | เทศบาลตำบลพรานกระต่าย
| align="right" | 2.36
| 2542 
| align="left" | พรานกระต่าย 
| – || 2 || 2 
| align="right" | 8,144
|-align="center" 
| 11
| align="left" | เทศบาลตำบลลานกระบือ
| align="right" | 8.50
| 2542 
| align="left" | ลานกระบือ 
| – || 2 || 2 
| align="right" | 4,299
|-align="center" 
| 12
| align="left
บือ 
| – || 2 || 2 
| align="right" | 4,299
|-align="center" 
| 12
| align="left" | เทศบาลตำบลช่องลม
| align="right" | 47.00
| 2548 
| align="left" | ลานกระบือ
| 1 || – || 1 
| align="right" | 5,642
|-align="center" 
| 13
| align="left" | เทศบาลตำบลเทพนคร
| align="right" | 172.00
| 2550 
| align="left" | เมืองกำแพงเพชร
| 1 || – || 1 
| align="right" | 20,075
|-align="center"
| 14
| align="left" | เทศบาลตำบลคลองลานพัฒนา
| align="right" | 334.00
| 2550 
| align="left" | คลองลาน
| 1 || – || 1 
| align="right" | 21,959
|-align="center"
| 15
| align="left" | เทศบาลตำบลทุ่งทราย
| align="right" | 90.80
| 2550
| align="left" | ทรายทองวัฒนา
| 1 || – |
ทุ่งทราย
| align="right" | 90.80
| 2550
| align="left" | ทรายทองวัฒนา
| 1 || – || 1 
| align="right" | 8,368
|-align="center" 
| 16
| align="left" | เทศบาลตำบลนิคมทุ่งโพธิ์ทะเล
| align="right" | 68.90
| 2551 
| align="left" | เมืองกำแพงเพชร
| 1 || – || 1 
| align="right" | 8,961
|-align="center" 
| 17
| align="left" | เทศบาลตำบลวังยาง
| align="right" | 44.44
| 2551 
| align="left" | คลองขลุง
| 1 || – || 1 
| align="right" | 5,252
|-align="center" 
| 18
| align="left" | เทศบาลตำบลคลองพิไกร
| align="right" | 54.15
| 2551 
| align="left" | พรานกระต่าย
| 1 || – || 1 
| align="right" | 5,721
|-align="center" 
| 19
| align="left" | เทศบาลตำบลบ้านพร
| align="right" | 5,721
|-align="center" 
| 19
| align="left" | เทศบาลตำบลบ้านพราน
| align="right" | 103.20
| 2551 
| align="left" | พรานกระต่าย
| – || 1 || 1 
| align="right" | 7,100
|-align="center" 
| 20
| align="left" | เทศบาลตำบลระหาน
| align="right" | 50.32
| 2551
| align="left" | บึงสามัคคี
| 1 || – || 1 
| align="right" | 7,086
|-align="center" 
| 21
| align="left" | เทศบาลตำบลเขาคีริส
| align="right" | 134.88
| 2555
| align="left" | พรานกระต่าย
| 1 || – || 1 
| align="right" | 7,897
|-align="center" 
| 22
| align="left" | เทศบาลตำบลประชาสุขสันต์
| align="right" | 58.19
| 2556
| align="left" | ลานกระบือ
| 1 || – || 1 
| align="right"
right" | 58.19
| 2556
| align="left" | ลานกระบือ
| 1 || – || 1 
| align="right" | 7,192
|-align="center" 
| 23
| align="left" | เทศบาลตำบลสักงาม
| align="right" | 230.93
| 2568
| align="left" | คลองลาน
| 1 || – || 1 
| align="right" | 10,991
|-align="center" 
| 24
| align="left" | เทศบาลตำบลวังบัว
| align="right" | 75.00
| 2568
| align="left" | คลองขลุง
| 1 || – || 1 
| align="right" | 6,571
|}
รายชื่อเจ้าเมืองและผู้ว่าราชการจังหวัด
{|
| width = "50%" valign="top" |
{| class="toccolours"
! width="50" style="background: Khaki;text-align: center;"| ลำดับ
! width="300" style="background: Khaki;text-align: center;"| ชื่อ
! width="150" style="background: Khaki;text-align: center;"| ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง
|-
|1
| พระยารามรณรงค์สงคราม (นุช)
| –
|-
|2
| พระยารามรณรงค์สงคราม (นาค)
| –
|-
|3
| พระยารามรณรงค์สงคราม (บัว)
| –
|-
|4
| พระยารามรณรงค์สงคราม (เถื่อน)
| –
|-
|5
| พระยารามรณรงค์สงคราม (น้อย)
| –
|-
|6
| พระยารามรณรงค์สงคราม (เกิด)
| –
|-
|7
| พระอินทรเดช (บัว รามโกมุท)
| –
|-
|8
| พระยารามรณรงค์สงคราม (อ่อง)
| –
|-
|9
| พระยามหานุภาพ
|
ว รามโกมุท)
| –
|-
|8
| พระยารามรณรงค์สงคราม (อ่อง)
| –
|-
|9
| พระยามหานุภาพ
| –
|-
|10
| พระยารามรณรงค์สงคราม (อุ่น รามสูต)
| –
|-
|11
| พระยารามรณรงค์สงคราม (หรุ่น อินทรสูต)
| –
|-
|12
| พระยาวิเชียรปราการ (ฉาย อัมพะเศวต)
| พ.ศ. 2449
|-
|13
| พระยากำแพงพลล้าน (ชื้น คชภูมิ)
| –
|-
|14
| พระยารามราชภักดี (ใหญ่ ศรลัมภ์)
| –
|-
|15
| พระผดุงภูมิพิพัฒน์ (สิน สุคันธตุล)
| พ.ศ. 2468
|-
|16
| พระรังสรรค์สารกิจ (เทียน กาญจนประกร)
| พ.ศ. 2469–2470
|-
|17
| พระยาสำราญนฤปกิจ (เชื้อ โรจนวิภาติ)
| พ.ศ. 2470–2470
|-
|18
| หลวงศรีนฤนาท (ม.ล.สวาสดิ์ อิศรางกูล ณ อยุธยา)
| พ.ศ. 2470–2471
|-
|19
| พระยาภักดีดินแดน (เชื่อม มุสิกวัต)
| พ.ศ. 2472–2478
|-
|20
| ห
470–2471
|-
|19
| พระยาภักดีดินแดน (เชื่อม มุสิกวัต)
| พ.ศ. 2472–2478
|-
|20
| หลวงประสิทธิ์บุรีรักษ์
| พ.ศ. 2478–2482
|-
|21
| หลวงปริวรรตวรจิตร (จันทร์ เจริญชัย)
| พ.ศ. 2482–2484
|-
|22
| พระภูมิพิชัย (ม.ร.ว.บุง ลดาวัลย์)
| พ.ศ. 2484–2486
|-
|23
| นายใหญ่ สิมะสิงห์
| พ.ศ. 2486–2488
|-
|24
| หลวงนครคุณปถัมภ์ (หยวก ไพโรจน์)
| พ.ศ. 2488–2489
|-
|25
| นายทำนุก รัตนดิลก ณ ภูเก็ต
| พ.ศ. 2490–2490
|-
|26
| หลวงอนุมัติราชกิจ (อั๋น เขียนอาภรณ์)
| พ.ศ. 2490 มิ.ย. – ธ.ค.
|-
|27
| นายสุวรรณ รื่นยศ
| พ.ศ. 2490–2493
|-
|28
| นายจรัส ธารีสาร
| พ.ศ. 2493–2498
|-
|29
| นายนารถ มนตเสวี
| พ.ศ. 2498–2499
|-
|30
| นายสนิท จุฑะรพ​
| พ.ศ. 2499–2500
|}
| width = "
นตเสวี
| พ.ศ. 2498–2499
|-
|30
| นายสนิท จุฑะรพ​
| พ.ศ. 2499–2500
|}
| width = "50%" valign="top" |
{| class="toccolours"
! width="50" style="background: Khaki;text-align: center;"| ลำดับ
! width="200" style="background: Khaki;text-align: center;"| ชื่อ
! width="250" style="background: Khaki;text-align: center;"| ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง
|-
|31
| นายลิขิต สัตยายุทย์
| พ.ศ. 2500–2500
|-
|32
| ขุนอักษรสารสิทธิ์
| พ.ศ. 2500–2501
|-
|33
| นายขณห์ นกแก้ว
| พ.ศ. 2501–2502
|-
|34
| นายพัฒน์ พินทุโยธิน
| พ.ศ. 2503–2507
|-
|35
| ร.ต.ท.ปิ่น สหัสโชติ
| พ.ศ. 2507–2512
|-
|36
| นายบุญรอด โชตะมังษะ
| พ.ศ. 2512–2514
|-
|37
| นายรำไพ นิมิตกุล
| พ.ศ. 2514–2519
|-
บุญรอด โชตะมังษะ
| พ.ศ. 2512–2514
|-
|37
| นายรำไพ นิมิตกุล
| พ.ศ. 2514–2519
|-
|38
| นายกาจ รักษ์มณี
| พ.ศ. 2519–2521
|-
|39
| นายประกิต อุตตะโมต
| พ.ศ. 2521–2522
|-
|40
| นายฉลอง วงษา
| พ.ศ. 2522–2523
|-
|41
| นายจำนง ยังเทียน
| พ.ศ. 2523–2525
|-
|42
| นายเชาว์วัศ สุดลาภา
| พ.ศ. 2525–2527
|-
|43
| นายชาญ พันธุมรัตน์
| พ.ศ. 2527–2531
|-
|44
| พ.ท.กมล ประจวบเหมาะ
| พ.ศ. 2531–2532
|-
|45
| ร.ต.ทวี ผดุงรัตน์
| พ.ศ. 2532–2533
|-
|46
| ร.อ.อริยะ อุปารมี
| พ.ศ. 2533–2534
|-
|47
| ร.ต.สมนึก เกิดเกษ
| พ.ศ. 2534–2536
|-
|48
| นายศิวะ แสงมณี
| พ.ศ. 2536–2540
|-
|49
| นายกฤษณ์ ธีระชัยชยุติ
| พ.ศ. 2540–2541
|-
|50
| นายยงยุทธ ตะโกพร
| พ.ศ. 2541–2544
|-
ษณ์ ธีระชัยชยุติ
| พ.ศ. 2540–2541
|-
|50
| นายยงยุทธ ตะโกพร
| พ.ศ. 2541–2544
|-
|51
| นายกฤช อาทิตย์แก้ว
| พ.ศ. 2544–2547
|-
|52
| นายไพศาล รัตนพัลลภ
| พ.ศ. 2547–2549
|-
|53
| นายวิทยา ผิวผ่อง 
| พ.ศ. 2549–2551
|-
|54
| นายวันชัย อุดมสิน
| พ.ศ. 2551–2552
|-
|55
| นายวันชัย สุทิน
| พ.ศ. 2552 – 30 กันยายน 2556
|-
|56
| นายสุรพล วาณิชเสนี
| 1 ตุลาคม 2556 – 1 กุมภาพันธ์ 2558
|-
|57
| นายธานี ธัญญาโภชน์
| 2 กุมภาพันธ์ 2558 – 30 กันยายน 2560
|-
|58
| นายธัชชัย สีสุวรรณ
| 1 ตุลาคม 2560 – 30 กันยายน 2561
|-
|59
| นายเชาวลิตร แสงอุทัย
| 1 ตุลาคม 2561 – 30 กันยายน 2565
|-
|60
| นายชาธิป รุจนเสรี
| 1 ตุลาคม 2565 – ปัจจุบัน
|}
|}
การศึกษา
จังหวัดกำแพงเพชร มีสถาบันการศึกษาหลากหลายแห่ง ตั้งแต่ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานจนถึงระดับอุดมศึกษา ดังนี้
ประถมศึกษา

มัธยมศึกษา
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร
* อำเภอเมืองกำแพงเพชร
** โรงเรียนกำแพงเพชรพิทยาคม
** โรงเรียนวัชรวิทยา
** โรงเรียนวชิรปราการวิทยาคม
** โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ กำแพงเพชร
** โรงเรียนนครไตรตรึงษ์
** โรงเรียนคณฑีพิทยาคม
** โรงเรียนทุ่งโพธิ์ทะเลวิทยา
** โรงเรียนนาบ่อคำพิทยาคม
** โรงเรียนหนองกองพิทยาคม
** โรงเรียนวังตะเคียนประชานุสรณ์

* อำเภอไทรงาม
** โรงเรียนไทรงามพิทยาคม
** โรงเรียนบ่อแก้ววิทยา
* อำเภอคลองลาน
** โรงเรียนคลองลานวิทยา
** โรงเรียนคลองลานพัฒนาจินดาศักดิ์
** โรงเรียนสักงามวิทยา

* อำเภอขาณุวรลักษบุรี
** โรงเรียนขาณุวิทยา
** โรงเรียนสลกบาตรวิทยา
** โรงเรียนปางมะค่าวิทยาคม
** โรงเรียนโค้งไผ่วิทยา

* อำเภอคลองขลุง
** โรงเรียนคลองขลุงราษฎร์รังสรรค์
** โรงเรียนวังแขมวิทยาคม
** โรงเรียนวังไทรวิทยาคม

* อำเภอพรานกระต่าย
** โรงเรียนพรานกระต่ายพิทยาคม
** โรงเรียนพิไกรวิทยา
** โรงเรียนเรืองวิทย์พิทยาคม

* อำเภอลานกระบือ
** โรงเรียนลานกระบือวิทยา
** โรงเรียนราษฎร์ปรีชาวิทยาคม
** โรงเรียนพัชรกิติยาภา 2 กำแพงเพชร

* อำเภอทรายทองวัฒนา
** โรงเรียนทุ่งทรายวิทยา

* อำเภอปางศิลาทอง
** โรงเรียนปางศิลาทองศึกษา
* อำเภอบึงสามัคคี
** โรงเรียนระหานวิทยา

* อำเภอโกสัมพีนคร
** โรงเรียนโกสัมพีวิทยา

อาชีวศึกษา
* วิทยาลัยเทคนิคกำแพงเพชร
* วิทยาลัยสารพัดช่างกำแพงเพชร
* วิทยาลัยอาชีวศึกษาเทศบาลเมืองกำแพงเพชร
* วิทยาลัยอาชีวศึกษาภักดีพณิชยการและเทคโนโลยี กำแพงเพชร
* วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีกำแพงเพชร
* วิทยาลัยการอาชีพขาณุวรลักษบุรี
อุดมศึกษา
* มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร
* มหาวิทยาลัยนเรศวร ศูนย์วิทยบริการกำแพงเพชร (โรงเรียนวัชรวิทยา)
* มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาลัยการจัดการเพื่อการพัฒนา ศูนย์การศึกษากำแพงเพชร (โรงเรียนองค์การบริหารส่วนจังหวัดกำแพงเพชร กีฬา)
* มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย ศูนย์การศึกษากำแพงเพชร (วัดนาควัชรโสภณ (วัดช้าง))
* มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (หน่วยวิทยบริการ วัดพระบรมธาตุ จังหวัดกำแพงเพชร)

การขนส่ง
รถยนต์
จากกรุงเทพมหานครสามารถเดินทางด้วยรถยนต์ มายังจังหวัดกำแพงเพชรได้หลายเส้นทาง คือ
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 หรือถนนพหลโยธิน ผ่านมาจากพระนครศรีอยุธยา สิงห์บุรี จนถึงจังหวัดนครสวรรค์ แล้วไปทางทิศตะวันตก เรื่อยไปจนถึงทางแยกสลกบาตร ที่อำเภอขาณุวรลักษณบุรี คลองขลุง และจังหวัดกำแพงเพชร รวมระยะทางทั้งหมด 350 กิโลเมตร
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 115 (กำแพงเพชร-สากเหล็ก) ผ่านจากจังหวัดนครสวรรค์ แล้วขับตรงไปตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 117จนถึงทางแยกปลวกสูง ที่อำเภอวชิรบารมี จังหวัดพิจิตร แล้วเลี้ยวซ้ายไปจนถึงอำเภอไทรงาม และจังหวัดกำแพงเพชร รวมระยะทางทั้งหมด 398 กิโลเมตร
ทางหลวงแผ่นดิน
 ทางหลวงสายสำคัญของจังหวัดกำแพงเพชรมีดังนี้
* ทางหลวงแผ่นดินสายหลัก
** ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) ในเขตจังหวัดกำแพงเพชร เริ่มจากรอยต่อจังหวัดนครสวรรค์กับอำเภอขาณุวรลักษบุรี-สลกบาตร-โค้งวิไล-คลองขลุง-ท่าพุทรา-ปากดง-คลองแม่ลาย-บ้านทุ่งเศรษฐี-นครชุม-แล้วไปเชื่อมต่อกับจังหวัดตากที่อำเภอโกสัมพีนคร
** ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 101 (ถนนกำแพงเพชร-สุโขทัย) ในเขตจังหวัดกำแพงเพชร เริ่มจากแยกนครชุม-วงเวียนต้นโพธิ์ (แยกเทศา)-ผ่านอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร-หนองปลิง (กำแพงเพชร)-พรานกระต่าย-แล้วไปเชื่อมต่อกับจังหวัดสุโขทัยที่ตำบลวังตะแบก อำเภอพรานกระต่าย
** ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 115 (ถนนกำแพงเพชร-สากเหล็ก) ในเขตจังหวัดกำแพงเพชร เชื่อม
* ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 115 (ถนนกำแพงเพชร-สากเหล็ก) ในเขตจังหวัดกำแพงเพชร เชื่อมต่อจากถนนเจริญสุข (เทศบาลเมืองกำแพงเพชร)-สระแก้ว (กำแพงเพชร)-หนองเต่า-บ้านบ่อทอง-ทุ่งมหาชัย-แก้วสุวรรณ (วังพิกุล)-ไทรงาม-แล้วไปเชื่อมต่อกับจังหวัดพิจิตรที่ตำบลหนองไม้กอง อำเภอไทรงาม
ระยะทางจากตัวเมืองไปยังอำเภอต่าง ๆ
* อำเภอพรานกระต่าย 26 กิโลเมตร
* อำเภอโกสัมพีนคร 34 กิโลเมตร
* อำเภอไทรงาม 43 กิโลเมตร
* อำเภอลานกระบือ 45 กิโลเมตร
* อำเภอคลองขลุง 46 กิโลเมตร
* อำเภอคลองลาน 52 กิโลเมตร
* อำเภอทรายทองวัฒนา 60 กิโลเมตร
* อำเภอปางศิลาทอง 63 กิโลเมตร
* อำเภอบึงสามัคคี 80 กิโลเมตร
* อำเภอขาณุวรลักษบุรี 83 กิโลเมตร

งานประเพณี

* ประเพณีนบพระ-เล่นเพลง
* ประเพณีงานสารทไทย กล้วยไข่เมืองกำแพงเพชร
* งานเทศกาลกินก๋วยเตี๋ยว เที่ยวเมืองกำแพงเพชร
* งานแข่งขันเรือยาวประเพณีลำน้ำปิง จังหวัดกำแพงเพชร ชิงถ้วยพระราชทาน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
*งานเทศกาลกินกุ้งก้ามกราม

สถานที่สำคัญ
 ]]
* อุทยานแห่งชาติคลองลาน
* อุทยานแห่งชาติคลองวังเจ้า
* อุทยานแห่งชาติแม่วงก์
* อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร
* พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กำแพงเพชร
* เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาสนามเพรียง
* ศูนย์วัฒนธรรมชนชาวเขา อำเภอคลองลาน

บุคคลที่มีชื่อเสียง
* พระมหาโพธิวงศาจารย์ (ทองดี สุรเตโช) – พระราชาคณะเจ้าคณะรอง ราชบัณฑิต เจ้าอาวาสวัดราชโอรสารามราชวรวิหาร
;นักการเมือง
* คนึง ไทยประสิทธิ์ – นักการเมือง
* เรืองวิทย์ ลิกค์ – นักการเมือง
* วราเทพ รัตนากร – นักการเมือง
;นักวิชาการ
* ไพรัช ธัชยพงษ์ – นักวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
* มาลัย ชูพินิจ – นักเขียน นักหนังสือพิมพ์
;นักกีฬา
* แก้ว พงษ์ประยูร – นักมวยสากลสมัครเล่นทีมชาติไทย
* จักรกริช แอลจียิม – นักมวย
* ฉัตรชัย บุตรพรหม – นักฟุตบอล
* สมาน ส.จาตุรงค์ – นักมวย
* สมพร ยศ – นักฟุตบอล
* อานนท์ บุษผา – นักฟุตบอล
* วัฒนา พลายนุ่ม – นักฟุตบอลทีมชาติไทย
* สุพัตรา ไพโรจน์ – นักกีฬาวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทย
;นักร้อง/นักแสดง
* ทศพล หิมพานต์ – นักร้อง
* พง
นักกีฬาวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทย
;นักร้อง/นักแสดง
* ทศพล หิมพานต์ – นักร้อง
* พงษ์พัฒน์ วชิรบรรจง – นักร้อง นักแสดง ผู้กำกับละครโทรทัศน์ ผู้กำกับภาพยนตร์
* รอง เค้ามูลคดี – นักแสดง
* ลูกนก สุภาพร – นักร้อง
* ลาภิสรา อินทรสูต – นักร้อง นักแสดง พิธีกร
* ตากเพชร เลขาวิจิตร – พิธีกรและนักแสดงสังกัดช่อง 7HD
อ้างอิง

ดูเพิ่ม
* รายชื่อวัดในจังหวัดกำแพงเพชร
* รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดกำแพงเพชร
* พิพิธภัณฑสถานกำแพงเพชรเฉลิมพระเกียรติ
* ศูนย์รวมสายพันธุ์กล้วย
* รายชื่อห้างสรรพสินค้าในจังหวัดกำแพงเพชร

แหล่งข้อมูลอื่น
* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของจังหวัด