การแต่งกายกัมพูชา
การแต่งกายกัมพูชา หรือ การแต่งกายเขมร หมายถึงรูปแบบดั้งเดิมของการแต่งกายของชาวเขมรในประเทศกัมพูชา การแต่งกายตามธรรมเนียมของชาวเขมรมีต้นกำเนิดมาจากยุคคริสต์ศักราชตอนต้น ซึ่งเกิดขึ้นก่อนยุคอินเดียเปลี่ยนมานับถือฮินดูในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ วิวัฒนาการของประเพณีการแต่งกายเหล่านี้สามารถสืบย้อนได้จากโบราณวัตถุตั้งแต่ศตวรรษที่ 6 จนถึงยุคหลังอาณาจักรพระนคร (จักรวรรดิเขมร) โดยวิวัฒนาการมาจากชุดซัมปอตที่เรียบง่ายก่อนอาณาจักพระนคร ไปจนถึงชุดไหมสีสันสดใสและปักอย่างประณีตในอาณาจักรกัมพูชายุคต่อมาจนถึงปัจจุบัน 
ประวัติการแต่งกาย
การแต่งกายกัมพูชาในแต่ละยุคสมัย
เสื้อผ้าเขมรที่วิวัฒนาการไปตามยุคสมัย เริ่มตั้งแต่ ผ้าไหมที่ทอจากไหม ตัวหนอน โดยใช้สีย้อมธรรมชาต
ิวัฒนาการไปตามยุคสมัย เริ่มตั้งแต่ ผ้าไหมที่ทอจากไหม ตัวหนอน โดยใช้สีย้อมธรรมชาติจากรากของต้นไม้และใบของพืชต่างๆ เสื้อผ้าเขมรมีหลากหลายสไตล์และหลายสไตล์ซึ่งแบ่งตามรสนิยมของแต่ละยุคสมัยโดยแบ่งออกเป็นผ้าไหมเขมรหลายประเภท เช่น ผ้าฮูล ผ้าปาล์ม ผ้าเกือบมีลวดลายที่แตกต่างกัน
ชุดเขมร ซัมปอต (sampot) ซึ่งมีหลากหลายรูปแบบโดยทั่วไปถือเป็นชุดประจำชาติของประเทศกัมพูชา แต่การเปลี่ยนแปลงของเสื้อผ้าแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนถึงตำแหน่งในลำดับชั้นทางสังคมที่มั่นคง รวมถึงการเปลี่ยนแปลงในระดับภูมิภาคและยุคสมัย แฟชั่นใหม่ๆ ได้รับการสืบทอดอย่างช้าๆ ไปยังรุ่นต่อรุ่น แม้ว่าเสื้อผ้าบางสไตล์จะหายไปและได้รับการบูรณะใหม่ในภายหลังเท่านั้น
ยุคอาณาจักรพนมฟูนัน (68—550)
 ประจำราชวงศ์เหลียง สวมชุดซัมปอต-โจงกระเบน โดยจิตรกรกูเต๋อเฉียนแห่งราชวงศ์ถังใต้ (คริสตศักราช 937–976)]]
รูปแบบการแต่งกายในสมัยแรกในประวัติศาสตร์กัมพูชาได้รับอิทธิพลอย่างท่วมท้นจากวัฒนธรรมอินเดีย อย่างน้อยก็จนกว่ากษัตริย์เขมรตามคำขอเข้าเฝ้าของคณะทูตจีน พระองค์ได้โปรดมีรับสั่งให้ราษฎรสวมชุด"ซัมปอต"ทั่วพระราชอาณาจักร แม้จะมีความคล้ายคลึงกันบ้าง แต่ชายและหญิงก็สวมเสื้อผ้าสไตล์ที่แตกต่างกัน
* ผู้ชาย: ผู้ชายทุกคนในภูมิภาคนี้สวมเสื้อผ้าสไตล์อินเดีย คนภาคนี้โดยทั่วไปจะสวมชุด ซัมปอต-โจงกระเบน ในยุคสมัยนี้ได้รับอิทธิพลอินเดียมาก พระมหากษัตริย์ ราชวงศ์ และขุนนางมีรูปแบบผ้าซาระบัทนำเข้าจากจีนเป็นของตนเอง มีหลักฐานปรากฎในยุคสมัยนี้จากภาพนูนต่ำเป็นรูปคนร่ำรวยสวมผ้าเหมือนโดติ (Dhoti) ของอินเดีย โดยพันผ้าไว้รอบลำตัวส่วนบนและมัดเอวด้วยผ้าบางๆ

ขุนนางและราชวงศ์สวมชุด ซัมปอต-โจงกระเบน ในชีวิตประจำวันโดยมีการการสักยันต์ในรูปแบบอักษรเขมรโบราณไว้เพื่อการคุ้มครองทางจิตวิญญาณ เมื่อศาสนาฮินดูแพร่หลายไปทั่วประเทศ พระมหากษัตริย์ทรงสวมมงกุฎที่มีมุมสีต่างๆ เพื่อแสดงต่อราชวงศ์ของพระองค์
*ผู้หญิง สวม"ผ้าโสร่ง", หรือไม่ก็นิยมสวมซัมปอตที่มีสีต่างกัน คาดเอวด้วยเข็มขัดทอง ซัมปอตที่มีประโยชน์ที่สุดน่าจะเป็นซัมปอตสารบัพซึ่งทำจากผ้าไหมสีอ่อนราคาแพงของประเทศ ทำให้ร่างกายท่อนบนเปลือยเปล่า แต่ผู้หญิงอาจเพิ่ม ผ้าซิ่น เป็นปลอกคอเพื่อแสดงเครื่องประดับรวมถึงต่างหูสามเหลี่ยมขนาดใหญ่ที่ทำจากไม้หรือทอง หรือต่างหูที่มีรูปร่างคล้ายกำไล

ส่วนทรงผมสั้นตรงมักเป็นข้าราชบริพารที่ไม่ใช่ราชวงศ์ การไว้ผมทรงมวยหรือปมด้านบนมักสงวนไว้สำหรับพระราชวงศ์.

ชาวบ้านหรือวณิพกต่างจากชนชั้นสูงตรงที่สวมกระโปรงฟางธรรมดาๆ รอบเอวหรือกระโปรงที่ทำจากหนังสัตว์หรือผ้าฝ้าย พวกเขาไม่มีเครื่องประดับแต่มีทรงผมคล้ายกับคนที่มีฐานะ

ยุคสมัยอาณาจักรเจนละ (550—802)
( )
รูปแบบการแต่งกายในสมัยนี้มีความคล้ายคลึงกับสมัยฟูนันอยู่บ้าง อย่างไรก็ตาม ตามความเชื่อเบื้องต้นของปราสาทวัดภูซึ่งเป็นซากปรักหักพังของอาณาจักรเจนละ ที่หลงเหลืออยู่ เครื่องแต่งกายประจำชาติของที่นี่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญจากเครื่องแต่งกายของอาณาจักรฟูนัน ยกเว้นเครื่องประดับศีรษะที่กษัตริย์เท่านั้นที่สวมในสมัยนั้น
*ผู้ชาย จะมัดผมเป็นมวยและสวมศีรษะแบบฟูนัน ผู้ชายยังคงสวม "ซัมปอต" ต่อไป แต่มีหลายแบบ ผู้ชายสวมเสื้อปลอกคอ แต่บางครั้งก็ไม่นิยมใส่เสื้อ และมักพกดาบหรือมีดสั้นที่แสดงถึงความกล้าหาญ 
*ผู้หญิง ยังมัดผมเป็นมวย แต่ประดับศีรษะด้วยดอกไม้และสวมมงกุฏดอกไม้ที่ทำด้วยทองคำ พวกเธอนิยมสวม ซัมปอต หรือผ้าทอลายดอกไม้ผ้าโสร่งกับ ผ้าปิดตานจับคู่กับเข็มขัดสีทองและรัดด้วย ซารองกอ แบบใหม่ของเขมรใต้คอ เสื้อผ้าส่วนบนยังคงเปลือยบางส่วน พัฒนาการที่โดดเด่นที่สุดในช่วงนี้คือสาวใช้ในวังที่สวมผ้าคลุมคล้ายผ้าคลุมไหล่ สไบ คลุมไหล่ซ้ายเพื่อปกปิดหน้าอกและหน้าท้องตามแบบพุทธศาสนา สตรีราชวงศ์สวมซาวา ซึ่งเป็นแถบลูกปัดประดับตกแต่งหลวมๆ สวมไขว้กัน

ยุคสมัยอาณาจักรพระนคร (802—1432)
ไฟล์:Angkor - Bayon - 051 At the Temple (8581881600).jpg|สตรีชาวเขมรโบราณ ภาพแกะสลักอาณาจักรพระนคร 
ไฟล์:Scène dépouillage (bas-relief du Bayon) (2334493467).jpg|ภาพแกะสลักตลาดของชาวเขมรโบราณที่ปราสาทบายน 
ไฟล์:Sbai Khmer.png|ภาพแกะสลักสตรีชาวเขมรโบราณใส่สไบ ภาพแกะสลักยุคอาณาจักรพระนคร 
ไฟล์:Angkor Thom-Bayon-88-Huldigung-2007-gje.jpg|ภาพแกะสลักชาวเขมรโบราณ
ในอาณาจักรเขมรหรืออาณาจักรพระนคร รูปแบบการต่างกายที่เป็นแบบเขมรเฉพาะได้เคลื่อนตัวออกจากสไตล์อินเดียในยุคก่อนๆ อย่างชัดเจน ทำให้เกิดการแต่งกายเขมรแบบมีเอกลักษณ์ ในขณะเดียวกันวัฒนธรรมเขมรก็ได้แผ่ขยายอิทธิพลไปไกลเกินขอบเขตอาณาจักร ในบันทึกว่าด้วยขนบธรรมเนียมประเพณีของเจนละของคณะทูตจีน โจว ต้ากวน ได้มีการบันทึกไว้ว่า:

ในหมู่ชาวเขมร (ยกเว้นทาสชาวเขาจำนวนมาก) ทั้งชายและหญิงผูกผมเป็นปม ทุกคนเปลือยถึงเอวและมีผ้าพันรอบสะโพก ในที่สาธารณะ พวกเขาสวมผ้าผืนใหญ่ทับผ้าผืนเล็ก ทุกคนเดินเท้าเปล่า
ตั้งแต่กษัตริย์ลงมา ความแตกต่างทางสังคมนั้นโดดเด่นด้วยคุณภาพและการประดับประดาของผ้า เฉพาะกษัตริย์เท่านั้นที่ได้รับอนุญาตให้สวมผ้าที่มีลวดลายดอกไม้เต็มผืน นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงสวมมงกุฏดอกไม้เมื่อพระองค์ไม่ได้สวมมงกุฎทองคำที่เหมือนพระพุทธเจ้า พระองค์ทรงสวมกำไลที่ประดับด้วยทองคำและไข่มุกที่นิ้วมือและนิ้วเท้า ฝ่ามือและฝ่าเท้าย้อมเป็นสีแดงเข้ม พระองค์ทรงถือดาบทองคำประจำตำแหน่งในที่สาธารณะ

ร่มฉัตร เนื่องจากเป็นส่วนขยายของเสื้อผ้า จึงมีการแบ่งเกรดจำนวนและการปิดทองอย่างเข้มงวด ตั้งแต่ร่มของพระมหากษัตริย์ 8 ผืนขึ้นไป จนถึงร่มของพระภิกษุสงฆ์ 1 ผืน
เสื้อผ้าของราษฎรของกษัตริย์เป็นเสื้อผ้าที่ลดขนาดลงจากชุดราชสำนัก เจ้าหน้าที่ราชสำนักและสมาชิกราชวงศ์ได้รับอนุญาตให้สวมผ้าที่มีลวดลายดอกไม้ประปราย เจ้าหน้าที่ชั้นผู้น้อยได้รับอนุญาตให้สวมได้เพียงสองดอกไม้เท่านั้น ชาวบ้านทั่วไปที่เป็นชายไม่มีเสื้อผ้าดังกล่าว แต่ผู้หญิงทั่วไปได้รับอนุญาตให้ทาเท้าและมือเป็นสีแดง และสวมผ้าที่มีลวดลายดอกไม้สองดอก

จารึกร่วมสมัยและภาพนูนต่ำของวัดในนครวัด โดยเฉพาะนครวัดและปราสาทบายน แสดงให้เห็นว่า "ผ้า" เหล่านี้มีรูปร่างและความกว้างต่างๆ กัน เช่น 'ซัมปอต' ซึ่งผู้หญิงสวมใส่เป็นกระโปรง ส่วนผู้ชายจะสวมเป็นกางเกงหรือกางเกงขาสั้นเมื่อต้องปฏิบัติภารกิจทางทหารหรือทำงาน
โจว ต๋ากวานยังบันทึกไว้ว่า สตรีทั่วไปไม่มีเครื่องประดับผม แต่บางคนสวมแหวนทองหรือสร้อยข้อมือและเข็มขัดโลหะ สตรีที่งดงามจะถูกคัดเลือกและส่งไปเป็นพระสนมที่ราชสำนักเพื่อรับใช้พระมหากษัตริย์หรือพระราชวงศ์ของพระองค์ เช่นเดียวกับสนมและข้าราชสำนักคนอื่นๆ พวกเธอสวมเครื่องหมายสีแดงเข้มบนมงกุฎของศีรษะ หลักฐานจากปราสาทหินแสดงให้เห็นว่าผู้หญิงในสมัยนั้น ไม่ว่าจะรวยหรือจนจะใช้หัวเข็มขัดทองคำเพื่อปกปิดร่างกายส่วนบน มวยผมด้านบนช่วยให้สามารถรวบผมหางม้ายาวไว้บนไหล่ได้
ภาพแกะสลักนูนต่ำในปราสาทหินแสดงให้เห็นถึงการกำเนิดของนางอัปสราบนสวรรค์ เพื่อให้ดูสวยงามในสายตาของพระราชสำนัก นักเต้นและนักแสดงในราชสำนักจึงได้เพิ่มเครื่องประดับพิเศษให้กับองค์ประกอบต่างๆ ของเขมร Sarong Kor เป็นคอเสื้อประดับตกแต่งทรงกลมสีแดง มองเห็นได้ชัดเจน สวมไว้ใต้คอเล็กน้อย ประดับด้วยเครื่องประดับทองแดงสีทองที่มีรายละเอียดและลวดลายลูกปัด นักเต้นได้เพิ่มแถบลูกปัดประดับตกแต่งแบบหลวมๆ สวมไขว้กัน เรียกว่า สาวา (sava) ซัมปอต ของเธอได้รับการประดับตกแต่งอย่างวิจิตรบรรจงมากกว่าปกติ โดยมีปมสองปมที่เอว ปมด้านขวายาว แต่การออกแบบปมด้านซ้ายนั้นน่ารักและทันสมัยกว่า
บริเวณเอวมีเข็มขัดประดับประดาอย่างวิจิตรบรรจง ประดับด้วยปลายแหลมคล้ายหอกที่พันรอบผ้าสีแดง เครื่องประดับที่นิยมใช้กันมากที่สุดคือที่ข้อเท้า ห้อยจากหูหรือรอบข้อมือ สิ่งที่สะดุดตาที่สุดก็คือมงกุฎอัปสรา ซึ่งเป็นเครื่องประดับศีรษะรูปสามเหลี่ยมทำด้วยเงินหรือทองที่ตีอย่างประณีต พร้อมด้วยพวงมาลัยมรกตและทองสองหรือสามพวง เครื่องประดับเหล่านี้มักสวมใส่โดยเจ้าหญิง เทพธิดา นักเต้นรำ และนักดนตรีหญิง แม้ว่าเครื่องแต่งกายนี้จะไม่ค่อยได้สวมใส่กันในปัจจุบันก็ตาม แต่ก็ได้กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมชั้นสูงในนาฏศิลป์กัมพูชาหรือระบำอัปสราของกัมพูชาไปแล้ว
ชุดของสตรีในราชสำนักของนครวัดนั้นแตกต่างจากชุดของนักเต้นในราชสำนักเล็กน้อย อย่างไรก็ตาม ภาพนูนต่ำแสดงให้เห็นว่าเครื่องแต่งกายของราชินีพระนางชยราชเทวีและพระนางอินทรเทวี มี "สาวา" ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวในลายดอกไม้สีทองแวววาวแทนที่จะเป็น "อัปสรา" มงกุฎของราชินีอินทรเทวีมี 10 แฉกและเพชรเม็ดใหญ่ตรงกลางเพื่อยึดผ้าโพกศีรษะให้เข้าที่

ยุคสมัยอาณาจักรเขมรจตุมุข (ค.ศ. 1432—1525)
( )
หลังจากการการล่มสลายของอาณาจักรพระนครในปี ค.ศ. 1431 ชาวเขมรที่รอดชีวิตก็สูญเสียความตระหนักถึงวิถีชีวิตแบบเก่าและพัฒนารูปแบบการใช้ชีวิตใหม่ๆ ที่มีความใกล้ชิดกับพุทธศาสนามากกว่าอิทธิพลของพราหมณ์ฮินดูในสมัยก่อน
พระราชวงศ์-พระราชสำนัก: พระมหากษัตริย์ทรงฉลองพระองค์เสื้อแขนยาวที่เย็บปักลวดลายอย่างวิจิตรที่ด้านบนและปกเสื้อบางครั้งก็มีลวดลายกลมๆ บางครั้งก็มีส่วนปลายแหลมเล็กๆ เย็บติดอินทรธนูไว้ที่เสื้อแต่โค้งขึ้นด้านบนเหมือนธนูของพระอินทร์ ซึ่งเป็นลวดลายจีนจากราชวงศ์ถัง ด้านหน้ามีโซ่ไขว้กันเป็นรูปกากบาทไขว้กัน ด้านบนมีจี้รูปเพชร ด้านล่างเป็นกางเกงขายาวรัดรูปถึงเข่าที่ประดับชายกางเกง สวมทับด้วยสร้อยสมโภชจงกเบ็นที่ยาวถึงต้นขาและมีเข็มขัดคาดเอว
เครื่องประดับอื่นๆ ได้แก่ ผ้าเตี่ยวผืนสี่เหลี่ยมที่ด้านหน้าและบางครั้งก็มีอีกสองผืนที่ด้านข้างซึ่งดูเหมือนหางปลา ชิ้นงานเหล่านี้มีมาตั้งแต่สมัยนครวัด พระมหากษัตริย์ทรงสวมมงกุฎที่คล้ายกับมงกุฎจากสมัยนครวัด แต่มีปลายแหลมและสูงกว่า

ผู้ชาย ส่วนใหญ่มักจะไม่นิยมใส่เสื้อจนกว่าจะฐานะร่ำรวยพอที่จะหาเสื้อตัวบนที่เหมาะสมได้ เสื้อผ้าของชายเขมรทั่วไปจะเป็นแบบคลุมคล้ายซัมปอตโจงกระเบนเบ็นซึ่งมีหลายสี แต่ยกขึ้นถึงต้นขาและรัดส่วนล่างของร่างกายให้แน่นเพื่อให้ร่างกายได้เคลื่อนไหวอย่างเต็มที่ ส่วนขุนนางจะสวมเสื้อคอกลมมีจีบยาวด้านหน้าและกระเป๋าสี่ใบที่ด้านข้าง ผู้ชายส่วนใหญ่จะไว้ผมยาว
ผู้หญิง ในยุคนี้ผู้หญิงจะสวมเสื้อผ้าที่ตกแต่งอย่างวิจิตรงดงาม โดยผู้หญิงสาวจะห่มผ้ายาว 2 เมตรแบบ “ชองป๊อก” (chong pok) เผยให้เห็นหน้าท้องบางส่วน ผ้าชนิดนี้มักจะตกแต่งด้วยสีสันและเศษเงินหลายๆ ชิ้น ทำด้วยผ้าฝ้ายเนื้อหนาหรือเนื้อนุ่ม ขึ้นอยู่กับความมั่งคั่งของผู้สวมใส่ ส่วนผู้หญิงที่ร่ำรวยจะสวม “ชองป๊อก” พร้อมผ้าที่เหลือเป็นผ้าคลุมไหล่ที่เย็บติดไว้กับตัวกับซัมปอต
ผู้หญิงวัยกลางคนมักจะเกล้าผมขึ้นเป็นมวยหรือเกล้าผมแบบมวยผมที่ติดดอกไม้และพาดไว้บนไหล่ ส่วนผู้หญิงวัยกลางคนมักจะสวมชุดสีสุภาพกับเครื่องประดับที่พวกเธอชื่นชอบ เช่น ซัมปอตซัมลอย (sampot samloy) และสร้อยข้อมือ สร้อยคอ และต่างหู ซึ่งทำจากเงิน ทอง และโลหะอื่นๆ ส่วนผู้หญิงวัยกลางคนมักจะเกล้าผมแบบมวยผมเท่านั้น

ผู้หญิงทั่วไปจะสวมเสื้อผ้าสไตล์เดียวกับชนชั้นสูงแต่เป็นสีดำ โดยส่วนใหญ่จะสวมผ้าโสร่งที่ไม่มีการตกแต่งหรือผ้าคลุม ยกเว้นผ้าที่ใช้ได้ทั่วไปและกรอมาหรือผ้าขาวม้า(krama)
ยุคสมัยอาณาจักรเขมรละแวก (ค.ศ. 1529—1594)
ในยุคนี้ ชุดซัมปอตมีลักษณะเฉพาะคือมีแผงด้านหน้าพับโค้งมนและสอดไว้ในขอบเอว บางครั้งอาจเผยให้เห็นชุดชั้นในที่ยาวถึงกลางน่อง เสื้อผ้าสตรีจะเสริมด้วยสไบซึ่งสวมไว้บริเวณหน้าอก กาเบรียล กีโรกา เด ซาน อันโตนิโอ นักบวชชาวโดมินิกันชาวสเปน ได้บันทึกประเพณีของกัมพูชาในศตวรรษที่ 16 ไว้ โดยเฉพาะเสื้อผ้าของชาวเขมร ในผลงานของเขา A Brief and Truthful Relation of Events in the Kingdom of Cambodia:

ยุคสมัยอาณาจักรเขมรอุดง (1601—1863)

Life of Gautama Buddha. Detail. Cambodia. 18th c. Toulon Asian Art Museum (cropped).jpg|จิตรกรรมเขมร คริสต์ศตวรรษที่ 18
ในภาพประกอบราชวงศ์ชิงของชนชาติบรรณาการซึ่งเขียนเสร็จในปี ค.ศ. 1759 กล่าวกันว่าชายชาวเขมรตัดผมสั้นและคลุมศีรษะ โดยไม่นิยมใส่เสื้อท่อนบนในขณะที่เสื้อผ้าปกปิดส่วนล่างของร่างกาย ผู้หญิงมัดผมไว้ เปิดเผยแขนและข้อศอกโดยปกปิดเพียงหน้าอกเท่านั้น พวกเธอสวมกระโปรงพันรอบและเดินเท้าเปล่า
นายทหารอังกฤษในราชสำนักเขมรอุดงมีชัยในปี ค.ศ. 1854 บันทึกไว้ว่ากษัตริย์ไม่ใส่เสื้อและทรงสวมเพียงผ้าโสร่งพร้อมเข็มขัดทองคำประดับเพชรและทับทิม เสื้อผ้าของพระองค์ไม่ได้แตกต่างจากประชาชนทั่วไปมากนัก ผู้หญิงถูกบรรยายว่าแต่งกายเบาบาง มี "ซาเล็มบัง" (salembang) และผ้าไหมยาวสไบสวมพาดไหล่ข้างหนึ่ง เจ้าหน้าที่บรรยายว่าสไบเป็นเครื่องประดับหลัก เนื่องจากมักจะหลุดออกจากไหล่ก่อนจะใส่กลับเข้าที่ นักวิชาการชาวเวียดนามเปตรุส กีได้บันทึกไว้ในปี 1863 ว่าสตรีชาวเขมรสวมผ้าโสร่งพร้อมสไบสวมพาดหน้าอกจากขวาไปซ้าย รวมถึงเสื้อคลุมแบบไม่มีกระดุมคล้ายกับของผู้หญิงยุโรป

ไฟล์:PSM V30 D334 Cambodians.jpg|สตรีเขมรชั้นสูงและบริวารชายที่พระนครอุดงมีชัย สมัยอุดงตอนต้น
พระราชอาณาจักรกัมพูชาสมัยรัฐในอารักขาของฝรั่งเศส (1863—1953)
 ) เป็นการแต่งกายตามกฎแบบทางการภาคบังคับโดยเฉพาะในพระราชสำนักกัมพูชา (โดยจะใส่ตามสีมงคลประจำวัน) ในช่วงพระราชอาณาจักรกัมพูชาสมัยในอารักขาของฝรั่งเศส รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์เป็นต้นไปจนถึงปัจจุบัน]]

ไฟล์:Sisowath of Cambodia court ladies.jpg|สตรีราชสำนักกัมพูชารัชสมัยพระสีสุวัตถิ์ ได้รับอิทธิพลการแต่งกายแบบตะวันตก
ในช่วงที่พระราชอาณาจักรกัมพูชาอยู่ในอารักขาของฝรั่งเศส สิ่งทอส่วนใหญ่ถูกประดิษฐ์ขึ้นเพื่อใช้ในครัวเรือนมากกว่าเพื่อวัตถุประสงค์ทางเศรษฐกิจหรือการค้า เสื้อผ้าในชีวิตประจำวันของทั้งผู้ชายและผู้หญิงมักเป็นผ้าซารองแบบเรียบง่าย การใช้เครื่องประดับและของตกแต่งลดน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด อย่างไรก็ตาม ในหมู่ขุนนางและราชวงศ์ โดยเฉพาะผู้ชาย มีอิทธิพลของรูปแบบเครื่องแบบทหารตะวันตกเพิ่มมากขึ้น โดยมักจะเลียนแบบรูปแบบที่พบเห็นในประเทศยุโรปอย่างใกล้ชิด
ขุนนางบางคนเลือกผ้าที่นำเข้ามาเพื่อดัดแปลงการแต่งกายของกัมพูชาให้สอดคล้องกับชาวฝรั่งเศสที่ประจำการอยู่ในกัมพูชา นอกจากนี้ ยังเห็นได้ชัดเจนว่าการเลือกเสื้อผ้านั้นผสมผสานวัฒนธรรม โดยบางคนสวมเสื้อเชิ้ตธรรมดากับโสร่งหรือโจงกระเบน ในขณะที่บางคนสวมกางเกง ในทางกลับกัน ผู้หญิงยังคงสวมผ้าซาไบกับโสร่งและโจงกระเบน
ในระหว่างสมัยอาณานิคมฝรั่งเศสหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นรายงานว่าชนชั้นสูงในเขมรเริ่มนำชุดซัมปอตแบบพื้นเมืองกลับมาสวมใส่เพื่อแสดงเอกลักษณ์ของชาวเขมรรวมถึงเป็นการแสดงสัญลักษณ์ต่อต้านและประท้วงจากถูกกดขี่ภายใต้การปกครองอาณานิคมของฝรั่งเศส ในปี ค.ศ. 1940 พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุทรงส่งเสริมการทอผ้าไหม ทรงประกาศกำหนดให้ชุดซัมปอตเป็นชุดเอกลักษณ์ประจำชาติของสตรีชาวเขมร ส่งผลให้การทอชุดซัมปอตขยายจำนวนมากแต่ต่อมาก็ถูกพรรคคอมมิวนิสต์ (เขมรแดง) กวาดล้างทำให้ซัมปอตซบเซาลง

พระราชอาณาจักรกัมพูชาสมัยสังคมราษฎรนิยม
 ทรงฉลองพระองค์ตามแบบโบราณราชประเพณีเขมร (ราชปะแตนดำและผ้าม่วงโจงกระเบน) พร้อมด้วยมกุฎราชกุมารอากิฮิโตะ ในการเสด็จเยือนประเทศญี่ปุ่น]]
หลังจากัมพูชาได้รับเอกราชจากฝรั่งเศสในปี พ.ศ. 2496 เข้าสู่ยุคพระราชอาณาจักรกัมพูชาภายใต้พรรคสังคมราษฎรนิยมของพระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุได้ทรงประกาศนโยบายชาตินิยมเขมร ทรงประกาศให้ข้าราชการและประชาชนสวมชุดเขมรโบราณควบคู่ไปกับการแต่งกายสมัยใหม่
อ้างอิง

หนังสือ
* 
* 
*