หอสมุดอะเล็กซานเดรีย
หอสมุดอะเล็กซานเดรีย ตั้งอยู่ในเมืองอะเล็กซานเดรีย ประเทศอียิปต์ เป็นหนึ่งในหอสมุดที่ใหญ่ที่สุดและสำคัญที่สุดของโลกยุคโบราณ อุทิศแด่มิวส์ เก้าเทพธิดาแห่งศิลปะ เจริญรุ่งเรืองภายใต้การอุปถัมภ์ของราชวงศ์ทอเลมี และเป็นศูนย์กลางที่สำคัญของการศึกษา ตั้งแต่การก่อสร้างในเมื่อ 3 ปีก่อนคริสต์ศตวรรษจนถึงที่โรมันเอาชนะอิยิปต์ใน 30 ปีก่อนคริสต์ศักราช ประกอบด้วย แหล่งรวมผลงาน ห้องบรรยาย ห้องประชุม และสวน โดยหอสมุดนี้เป็นส่วนหนึ่งของสถาบันการศึกษาวิจัยขนาดใหญ่ ที่เรียกว่า "ภัณฑสถาน" และเป็นสถานที่ที่มีนักวิชาการหลายท่านที่มีชื่อเสียงที่สุดของการศึกษายุคโบราณ
ภูมิหลังทางประวัติศาสตร์
หอสมุดอะเล็กซานเดรียไม่ได้เป็นหอสมุดแรกในประเภทนี้ เรื่องราวหอสมุดที่มีมาอย่างยาวนานพบได้ทั้งในกรีซและตะวันออกใกล้โบราณ เอกสารที่เป็นลายลักษณ์อักษรแรกสุดมาจากอูรุก นครรัฐของซูเมอร์โบราณประมาณ 3,400 ปีก่อน ค.ศ. ซึ่งเป็นช่วงที่การเขียนเพิ่งเริ่มพัฒนา การเรียบเรียงตำราวรรณคดีแบบวิชาการเริ่มขึ้นราว 2,500 ปีก่อน ค.ศ. อาณาจักรและจักรวรรดิในตะวันออกใกล้โบราณยุคหลังมีธรรมเนียมในการสะสมหนังสือมาอย่างยาวนาน ทั้งฮิตไทต์และอัสซีเรียโบราณมีหอจดหมายเหตุขนาดใหญ่ที่มีบันทึกที่เขียนในภาษาต่าง ๆ มากมาย โดยหอสมุดที่มีชื่อเสียงที่สุดในตะวันออกใกล้โบราณคือหอสมุดอาชูร์บานีปัลที่นิเนเวห์ที่ก่อตั้งในศตวรรษที่ 7 ก่อน ค.ศ. โดยอาชูร์บานีปัล (คร
ุดอาชูร์บานีปัลที่นิเนเวห์ที่ก่อตั้งในศตวรรษที่ 7 ก่อน ค.ศ. โดยอาชูร์บานีปัล (ครองราชย์ 668– 627 ปีก่อน ค.ศ.) กษัตริย์แห่งอัสซีเรีย หอสมุดขนาดใหญ่ยังมีให้เห็นในบาบิโลนในรัชสมัยพระเจ้าเนบูคัดเนซซาร์ที่ 2 ( 605– 562 ปีก่น ค.ศ.) ส่วนในกรีซ กล่าวกันว่า Peisistratos เผด็จการเอเธนส์ เป็นผู้ก่อตั้งห้องสมุดสาธารณะขนาดใหญ่แห่งแรกในศตวรรษที่ 6 ก่อน ค.ศ. แนวคิดสำหรับหอสมุดอเล็กซานเดรียถือกำเนิดขึ้นจากมรดกที่ผสมผสานระหว่างชุดสะสมหนังสือทั้งกรีกและตะวันออกใกล้
หลังอเล็กซานเดอร์มหาราชสวรรคตใน 323 ปีก่อน ค.ศ. เกิดการแย่งชิงอำนาจในอาณาจักรของพระองค์ในหมู่เจ้าหน้าที่ระดับสูง โดยจักรวรรดิถูกแบ่งออกเป็น 3 ส่วน: ราชวงศ์แอนติโกนีดควบคุมกรีซ ราชวงศ์ซิลูซิดควบคุมเอเชียน้อย ซีเรีย และเมโสโปเตเมีย โดยมีแอนติออกและSeleuciaเป็นเมืองหลวง และราชวงศ์ทอเลมีควบคุมอียิปต์ โดยมีอะเล็กซานเดรียเป็นเมืองหลวง กษัตริย์มาซิโดเนียที่ปกครองถัดจากอเล็กซานเดอร์มหาราชในตะวันออกใกล่ต้องการส่งเสริมวัฒนธรรมเฮลเลนิสต์และการเรียนรู้ไปทั่วโลกที่รู้จัก ดังนั้น ผู้นำเหล่านี้จึงให้ความสนใจในการสะสมและรวบรวมข้อมูลจากทั้งชาวกรีกและอาณาจักรโบราณอันไกลโพ้นของตะวันออกใกล้ หอสมุดช่วยเพิ่มเกียรติภูมิของเมือง ดึงดูดนักวิชาการ และให้ความช่วยเหลือใ
ออกใกล้ หอสมุดช่วยเพิ่มเกียรติภูมิของเมือง ดึงดูดนักวิชาการ และให้ความช่วยเหลือในทางปฏิบัติในด้านการควบคุมและปกครองอาณาจักร ด้วยเหตุผลเหล่านี้ ทำให้ใจกลางเมืองเฮลเลนิสต์ที่สำคัญทุกแห่งจะมีหอสมุดหลวง อย่างไรก็ตาม เหตุที่หอสมุดอะเล็กซานเดรียเป้นเรื่องแปลกตาก็เนื่องจากขอบเขตและระดับความทะเยอทะยานของทอเลมี โดยทอเลมีต้องการสร้างที่เก็บความรู้ทั้งหมด ซึ่งต่างจากแนวคิดของคนรุ่นก่อนและรุ่นราวคราวเดียวกัน เพื่อสนับสนุนความพยายามนี้ ทางราชวงศ์จึงอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม เนื่องจากอียิปต์เป็นที่ตั้งที่เหมาะสำหรับต้นพาไพรัส ซึ่งทำให้เกิดการผูกขาดวัสดุที่จำเป็นในการรวบรวมคลังความรู้ของตน
เสื่อมถอย
หลังการขับไล่ของทอเลมีที่ 8
การขับไล่นักวิชาการจากอะเล็กซานเดรียโดยทอเลมีที่ 8 ฟิสคอน นำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงในประวัติศาสตร์ทางวิชาการของเฮลเลนิสต์ นักวิชาการกับนักเรียนนักศึกษาที่เคยศึกษาในหอสมุดอะเล็กซานเดรีย ยังคงดำเนินการวิจัยและเขียนบทความต่อ แต่ส่วนใหญ่ไม่ถือว่าคนทำเพื่ออุทิศให้กับหอสมุดอีกต่อไป สิ่งนี้ก่อให้เกิดนักวิชาการพลัดถิ่นจากอะเล็กซานเดรีย โดยนักวิชาการเหล่านี้ได้กระจายตัวไปทั่วทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออก และต่อมาก็กระจายไปทั่วทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตะวันตกเช่นกัน Dionysius Thrax ( 170– 90 ปีก่อน ค.ศ.) ลูกศิษย์ของ Aristarchus จัดตั้งสำนักของตนบนเกาะโรดส์ของกรีซ เขาเขียนหนังสือไวยากรณ์กรีกเล่มแรกที่เป็นคู่มือการพูดให้กระชั
บนเกาะโรดส์ของกรีซ เขาเขียนหนังสือไวยากรณ์กรีกเล่มแรกที่เป็นคู่มือการพูดให้กระชับ เขียนอย่างชัดเจนและมีประสิทธิภาพ หนังสือเล่มนี้ยังคงเป็นหนังสือเรียนหลักไวยากรณ์สำหรับเด็กนักเรียนชาวกรีกจนกระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 12 ชาวโรมันยึดหลักไวยากรณ์ในงานเขียน และแม้กระทั่งรูปแบบพื้นฐานของหนังสือนี้ยังคงเป็นพื้นฐานสำหรับคู่มือไวยากรณ์ในหลายภาษาในปัจจุบัน อะพอลโลโดรุสแห่งเอเธนส์ ( 180– 110 ปีก่อน ค.ศ.) ลูกศิษย์อีกคนของ Aristarchus เดินทางไปทำการสอนและการวิจัยที่ Pergamum เมืองคู่แข่งของอะเล็กซานเดรีย การพลัดถิ่นนี้ทำให้ Menecles แห่ง Barce นักประวัติศาสตร์ ให้ความเห็นเชิงเสียดสีว่า อะเล็กซานเดรียได้กลายเป็นครูของทั้งชาวกรีกและคนป่าเถื่อนเหมือนกัน
ในขณะเดียวกันที่อะเล็กซานเดรียเมื่อช่วงกลางศตวรรษที่ 2 ก่อน ค.ศ. เป็นต้นมา การปกครองอียิปต์ของราชวงศ์ทอเลมีเริ่มมั่นคงน้อยลงกว่าในอดีต เมื่อเผชิญกับความไม่สงบทางสังคมที่เพิ่มขึ้น และปัญหาทางการเมืองและเศรษฐกิจที่สำคัญอื่น ๆ ผู้ปกครองจากราชวงศ์ทอเลมียุคต่อมาจึงไม่ได้ให้ความสนใจกับหอสมุดและ Mouseion มากเท่ากับผู้ปกครองคนก่อนหน้า สถานะทั้งหอสมุดและหัวหน้าบรรณารักษ์จึงลดน้อยลง ผู้ปกครองจากราชวงศ์ทอเลมีในยุคหลังส่วนหนึ่งใช้ตำแหน่งหัวหน้าบรรณารักษ์ในฐานะตัวหมากทางการเมือง เพื่อตอบแทนผู้สนับสนุนที่จงรักภักดีที่สุดของตน ทอเลมีที่ 8 ทรงแต่งตั้ง Cydas หนึ่งในทหารรักษาพระองค์ เป็นหัวหน้าบรรณารักษ์ และกล่าวกันว่าทอเลมีที่ 9 โซเตอร์ที่ 2 (ครองราชย์ 88–81
์ เป็นหัวหน้าบรรณารักษ์ และกล่าวกันว่าทอเลมีที่ 9 โซเตอร์ที่ 2 (ครองราชย์ 88–81 ปีก่อน ค.ศ.) พระราชทานตำแหน่งให้กับผู้สนับสนุนทางการเมือง ท้ายที่สุด ตำแหน่งหัวหน้าบรรณารักษ์สูญเสียเกียรติภูมิในอดีตไปมากจนแม้แต่นักเขียนร่วมสมัยก็เลิกให้ความสนใจต่อการบันทึกเงื่อนไขการดำรงตำแหน่งของหัวหน้าบรรณารักษ์แต่ละคน
การรุกรานของมุสลิมในข้อมูลภาษาอาหรับ
ใน ค.ศ. 642 อะเล็กซานเดรียถูกกองทัพมุสลิมภายใต้การนำของอัมร์ อิบน์ อัลอาศ เข้ายึดครอง ข้อมูลภาษาอาหรับในยุคหลังบางส่วนระบุถึงการทำลายหอสมุดตามคำสั่งของเคาะลีฟะฮ์ อุมัร หลักฐานแรกสุดมาจากอัลกิฟฏีผู้บรรยายเรื่องนี้ในพจนานุกรมชีวประวัติ History of Learned Men ที่เขียนขึ้นก่อน ค.ศ. 1248 Bar-Hebraeus เขียนในคริสต์ศตวรรษที่ 13 ระบุว่าอุมัรพูดกับยะห์ยา อันนะห์วี (John Philoponus) ว่า: "ถ้าหนังสือพวกนั้นสอดคล้องกับอัลกุรอาน เราไม่ต้องการมัน และถ้าสิ่งนั้นขัดแย้งกับอัลกุรอาน ทำลายมัน" ดังนั้น ตามรายงานของอัลกิฟฏี นายพลสั่งให้เผาหนังสือเหล่านี้เพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงในเตาผิงที่ใช้ให้ความร้อนแก่โรงอาบน้ำในเมืองอเล็กซา
หล่านี้เพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงในเตาผิงที่ใช้ให้ความร้อนแก่โรงอาบน้ำในเมืองอเล็กซานเดรีย ว่ากันว่าหนังสือเหล่านี้เพียงพอสำหรับให้ความอบอุ่นได้นานถึงหกเดือน
นัิกวิชาการยุคหลัง นับตั้งแต่ข้อสังเกตของคุณพ่อ Eusèbe Renaudot ใน ค.ศ. 1713 ในหนังสือแปลจาก ประวัติอัครบิดรแห่งอะเล็กซานเดรีย ไม่ค่อยเชื่อเรื่องราวเหล่านี้ เนื่องมาจากเวลาล่วงเลยเป็นเวลานานก่อนที่จะมีการบันทึกเรื่องราวเหล่านี้ และแรงจูงใจทางการเมืองของผู้เขียนแต่ละคน Roy MacLeod ชี้ให้เห็นว่าเรื่องราวนี้ปรากฏครั้งแรก 500 ปีหลังจากเหตุการณ์นั้น ซึ่งเกือบชัดเจนแน่นอนว่า John Philoponus เสียชีวิตไปแล้วในสมัยการพิชิตอียิปต์ และทั้งหอสมุดใหญ่แห่งอเล็กซานเดรียและมูเซออนน่าจะสูญหายไปนานแล้ว ไดอานา เดเลีย ระบุว่า "การที่อุมัรปฏิเสธภูมิปัญญาของคนนอกศาสนาและคริสเตียนอาจถูกคิดค้นและใช้ประโยชน์โดยผู้มีอำนาจฝ่ายอนุรักษ์นิยม เพื่อเป็นตัวอย่างทางศีลธรรมให้
คิดค้นและใช้ประโยชน์โดยผู้มีอำนาจฝ่ายอนุรักษ์นิยม เพื่อเป็นตัวอย่างทางศีลธรรมให้ชาวมุสลิมปฏิบัติตามในยุคหลังที่ไม่แน่นอน เมื่อความศรัทธาของผู้ศรัทธาถูกทดสอบอีกครั้งด้วยความใกล้ชิดกับผู้ไม่ศรัทธา" เบอร์นาร์ด ลูอิส นักประวัติศาสตร์ เสนอว่าตำนานนี้เกิดขึ้นในช่วงรัชสมัยซาลาดิน เพื่อเป็นเหตุผลในการที่ราชวงศ์อัยยูบิดของซุนนี ทำลายชุดสะสมและห้องสมุดฟาฏิมียะฮ์ของชีอะฮ์ในการประมูลสาธารณะ
สิ่งสืบทอด

เชิงอรรถ
อ้างอิง

แหล่งข้อมูล

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

หนังสืออ่านเพิ่ม

* 
* 
* 
* Jochum, Uwe. "The Alexandrian Library and Its Aftermath" from Library History vol, pp. 5–12.
* 
* Olesen-Bagneux, O. B. (2014). The Memory Library: How the library in Hellenistic Alexandria worked. Knowledge Organization, 41(1), 3–13.
* Parsons, Edward. The Alexandrian Library. London, 1952. Relevant online excerpt.
* Stille, Alexander: The Future of the Past (chapter: "The Return of the Vanished Library"). New York: Farrar, Straus and Giroux, 2002. pp. 246–273.
แหล่งข้อมูลอื่น
* James Hannam: The Mysterious Fate of the Great Library of Alexandria.
* 
* Papyrus fragment (P.Oxy.1241): An ancient list of head librarians.
* The BBC Radio 4 program In Our Time discussed The Library of Alexandria 12 March 2009
* The Burning of the Library of Alexandria
* Hart, David B. "The Perniciously Persistent Myths of Hypatia and the Great Library" , First Things, 4 June 2010
*