สงกรานต์
สงกรานต์ เป็นคำภาษาไทยมาจากภาษาสันสกฤต สงฺกฺรานฺติ (सङ्क्रान्ति) ( ) ใช้เรียกวันปีใหม่ของกลุ่มชาติพันธุ์ชาวไท ซึ่งเฉลิมฉลองในประเทศไทย, ลาว, กัมพูชา, พม่า, บางส่วนของอินเดียตะวันออกเฉียงเหนือ, เวียดนาม และสิบสองปันนาในประเทศจีน สงกรานต์เริ่มต้นเมื่อดวงอาทิตย์เข้าสู่ราศีเมษ สัญลักษณ์ดาราศาสตร์แรกในจักรราศีตามดาราศาสตร์ดาวฤกษ์

การเฉลิมฉลองปีใหม่ในวาระเดียวกับสงกรานต์ในประเทศต่าง ๆ จะเรียกแตกต่างกันได้แก่ โจลชนัมทเมยในกัมพูชา, ปีใหม่ในลาว, ปีใหม่สิงหลในศรีลังกา, สงกรานต์ในประเทศไทย, ปีใหม่เมืองในภาคเหนือของประเทศไทย,ตะจานในพม่า, สังเกนในรัฐอรุณาจัลประเทศและอัสสัมของอินเดีย, เทศกาลพรมน้ำในสิบสองปันนาและบางส่วนของเวียดนาม
ศัพทมูลวิทยา
คำ สงกรานต์ เป็นคำวิสามานยนาม จัดเป็นคำภาษาไทย (เอกสารพิพิธภัณฑ์สิ่งทอ มหาวิทยาลัยจอร์จวอชิงตัน ระบุว่าเป็นคำภาษาสยาม ) ซึ่งเป็นคำยืมจากภาษาอื่น กร่อนมาจากคำว่า สังกรานต์ ซึ่งมีรากมาจากภาษาสันสกฤตว่า สงฺกฺรานฺติ (Sankranti; สันสกฤต: सङ्क्रान्ति) หรือภาษาบาลีว่า สงฺกนฺติ (Saṅkānti; บาลี: सङ्खार) แปลว่า ผ่านหรือเคลื่อนย้ายเข้าไป ในที่นี้หมายถึง พระอาทิตย์โคจรหรือเคลื่อนย้ายจากราศีหนึ่งไปสู่อีกราศีหนึ่ง ซึ่งกินเวลาประมาณ 1 เดือน ศ.เกียรติคุณ มณี พยอมยงค์ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์) ได้ให้ความหมายคำว่า สังกรานติ แปลว่า วันเดือนปีที่ล่วงไป (ดวงดาวเคลื่อนเปลี่ยนผ่านแบบไม่เจาะจงราศี) หลวงบวรบรรณรักษ์ (นิยม รักไทย) ให้ความหมายคำว่า สง
นเปลี่ยนผ่านแบบไม่เจาะจงราศี) หลวงบวรบรรณรักษ์ (นิยม รักไทย) ให้ความหมายคำว่า สงฺกฺรานฺติ (สังกรานติ, สงกรานติ์) แปลว่า คติของดวงอาทิตย์หรือดาวพระเคราะห์ดวงอื่นจากภูจักร์หนึ่งไปสู่อีกภูจักร์หนึ่ง คติหรือการไป ส่วนคำเจาะจงเขียนว่า เมษสังกรานติ (meṣha saṅkrānti) หมายถึง การเปลี่ยนผ่านของดวงดาวในราศีเมษ (หากดวงดาวเปลี่ยนผ่านในราศีมังกรจะเรียกว่า มกรสังกรานติ หรือราศีกุมภ์เรียกว่า กุมภสังกรานติ เป็นต้น)
คำ สงกรานต์ ยังบรรจุอยู่ในหนังสือและพจนานุกรมภาษาต่างประเทศโดยยังคงความหมายเดิมว่าเป็นวันปีใหม่ของไทย เช่น , , , และ พจนานุกรม Oxford English Dictionary ให้ความหมายว่า "The festival of the Thai New Year, ..."

แม้คำว่า สงกรานต์ จะเป็นคำยืมมาจากภาษาสันสกฤต แต่ประเทศอินเดียไม่มีประเพณีสงกรานต์
ชาติพันธุ์
คำสงกรานต์มีชื่อเรียกตามกลุ่มชาติพันธุ์ ภาษา หรือตามถิ่นต่าง ๆ ดังนี้
* สังขาน (ไทลื้อ ไทเขิน กลุ่มชาติพันธุ์ไทลาว ล้านนา ชาวมอญ) 
* สังขาร หรือ สังขานต์ (ล้านนา กลุ่มชาติพันธุ์ลัวะ) 
* พัวสุ่ยเจี๋ย (泼水节, 潑水節) (จ้วง และชนชาติไทในมณฑลยูนนาน) 
* สงก๋าน (ສົງການ) หรือ สังขาน (ສັງຂານ) หรือ ปี๋ใหม่ (ປີໃໝ່) ภาษาผู้ไท 
* สังเกน (กลุ่มชาติพันธุ์ไทที่อาศัยอยู่ในรัฐอรุณาจัลประเทศ และรัฐอัสสัม ทางทิศตะวันออกและทิศเหนือของประเทศอินเดีย)
* ซ็องกราน (សង្ក្រាន្ត) (เขมร) หรือ โมหะซ็องกราน (មហាសង្ក្រាន្ត) อังกอร์ซ็องกราน (អង្គរ​សង្ក្រាន្ត) หรือ จ๊ะตึกเปรี๊ยะ (ចាក់​ទឹក​ព្រះ) ก็เรียก (คือสรงน้ำพระในเทศกาลวันหยุดสงกรานต์) ต่อมาเรียกว่า เรียกว่า โจลชนัม
រះ) ก็เรียก (คือสรงน้ำพระในเทศกาลวันหยุดสงกรานต์) ต่อมาเรียกว่า เรียกว่า โจลชนัมทเม็ย (ចូលឆ្នាំថ្មី)
* สางจัน (ไทใหญ่) 
* ปีใหม่เมือง (ไทยถิ่นเหนือ (ล้านนา))
* ปีใหม่ลาว (ປີໃໝ່ລາວ) (ลาว)
* ปีใหม่สิงหล (ฮินดู สิงหล ศรีลังกา)
* ปอยสางแก่น หรือ ปอยสางแจ่น (ไทใหญ่ใต้ในรัฐฉาน ประเทศพม่า) คำว่าปอยเป็นภาษาคำเมือง หมายถึง งานเทศกาล 
* ปอยซ้อนน้ำ หรือ ปอยสาดน้ำ (ไทใต้ ไทลื้อในสิบสองปันนา มณฑลยูนนาน ประเทศจีน) 
* เปิงซังกราน (ไทยรามัญในเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบุรี) หมายถึง เทศกาลทำบุญส่งข้าวแช่ 
* กินสิบสี่ (ไทขาว ไทดำ ไทเติ๊กในจังหวัดเซินลา ประเทศเวียดนาม) 
* ตะจาน หรือ ตะจั่ง หรือ ตีงจั่ง (သင်္ကြန်) (ประเทศพม่า) 
* สง์กรน์ (คำยืมจากภาษาสันสกฤต) หรือ สงฺก
หรือ ตีงจั่ง (သင်္ကြန်) (ประเทศพม่า) 
* สง์กรน์ (คำยืมจากภาษาสันสกฤต) หรือ สงฺกนฺตะ (คำยืมจากภาษาบาลี) (ประเทศพม่า) 
* ว่านอะต๊ะ หรือ ซังกราน (သၚ်ကြာန်) (ชาวมอญ)
ประเทศกัมพูชา
หลักฐานทางประวัติศาสตร์ของประเทศกัมพูชาพบคำจารึกว่า ซ็องกรานตะ (សង្ក្រាន្ត) (Sankranta) ซึ่งมีรากคำมาจากภาษาสันสกฤต ปรากฏตามศิลาจารึก ดังนี้ 
* ศิลาจารึกยโศธราศรมสมัยพระเจ้ายโศวรมันที่ 1 (Preah Theat Preah Srei) (K.650) พ.ศ. 1421-1520 พบคำจารึกว่า "... រង្កោ raṅko {A8} ឝ្វេតតន្ទុល​លិះ​វ្យរ៑​ប្រតិទិន ៰ សង្ក្រាន្ត​ រង្កោ​ថ្ល្វ śvetatandula liḥ vyar pratidina ○ saṅkrānta raṅko thlva{A9} ង៑... ṅ...".
* ศิลาจารึกปราสาทพิมานอากาศ (Phimeanakas) (K.291) พ.ศ. 1453 จังหวัดเสียมราฐ ประเทศกัมพูชา พบคำจารึกว่า "... រង្កោ​លិះ ៤ ប្រតិទិន​ សង្ក្រា[ន្ត] ...raṅko liḥ 4 pratidina saṅkrā[nta] {N32} បូជា​នេះ​នៃ ... pūjā neḥ nai...".
* ศิลาจารึกเปรี๊
4 pratidina saṅkrā[nta] {N32} បូជា​នេះ​នៃ ... pūjā neḥ nai...".
* ศิลาจารึกเปรี๊ยะนัน Preah Nan (Edicule F) พ.ศ. 1546 จังหวัดกำปงจาม ประเทศกัมพูชา พบคำจารึกว่า "... ជលាង្គេឝ្វេរ សង្ក្រាន្ត រង្កោ​ជេ ១ ប្រតិទាន​លិះ ១ ថ្ល្វង៑ □ ...jalāṅgeśvara saṅkrānta raṅko je 1 pratidina liḥ 1 thlvaṅ □ {5}..."
* ศิลาจารึกปราสาทเสกตาตุย (Prasat Sek Ta Tuy) บนกรอบประตูของซุ้มประตู 2 พ.ศ. 1569 จังหวัดเสียมราฐ ประเทศกัมพูชา พบคำจารึกว่า "... ៰ កល្បនា​ចរុ​លិ[ះ] ------- ប្រតិទាន ------------- ○ kalpanā caru li[ḥ] ------- pratidina ------------- {26} ះ​មិម្វាយ៑សង្ក្រាន្ត ḥ mimvāy saṅkrānta..."
* ศิลาจารึกสำโรง (Samrong) (K.258) พ.ศ. 1650 จังหวัดเสียมราฐ ประเทศกัมพูช
ta..."
* ศิลาจารึกสำโรง (Samrong) (K.258) พ.ศ. 1650 จังหวัดเสียมราฐ ประเทศกัมพูชา พบคำจารึกว่า "... លិង្គបុរ​ រង្កោជេ​ម្វយ ...liṅgapura raṅko je mvay {C14} ប្រតិទិន​សង្ក្រាន្ត​ទៅ​បូវ៌្វទ្វារជេ​ម្វយ ...pratidina saṅkrānta dau pūrvvadvāra je mvay..."
แอมอนีเยร์ (Étienne Aymonier) นักภาษาศาสตร์ชาวฝรั่งเศสซึ่งเข้ามาสำรวจศิลาจารึก ทำสำเนา และสำรวจภูมิประเทศดินแดนสยาม-ลาว-เขมรเพื่อสร้างแผนที่ก่อแนวเขต ได้เขียนบันทึกวันขึ้นปีใหม่ของประเทศกัมพูชาเรียกว่า มหาซ็องกราน พบในเอกสารชื่อ Le groupe d'Angkor et L'histoire Vol. III : Le Cambodge ตีพิมพ์เมื่อ ค.ศ. 1904 (พ.ศ. 2447) บันทึกของแอมอนีเยร์ ยังกล่าวถึงความแตกต่างระหว่างวันสงกรานต์ของกัมพูชากับไทยว่า มหาซ็องกราน (មហាសង្ក្រាន្ត Maha Sangkran) ของกัมพูชา หมายถึง วันขึ้นปีใหม่ที่ระบุในปฏิทินขนาดเล็กทางราชการเท่านั้น ส่วนของไทย (สยาม) หมายถึง การเคลื่อนย้ายของดวงอาทิตย์เข้าสู่ราศีเมษซึ่งชาวสยามเรียกวันดังกล่าวว่า สงกรานต์ (Songkran)
ส่วนบันทึกของเลอแคลร์ (Adhémard Leclère) ผู้ว่าการชาวฝรั่งเศสที่เข้ามาพำนักในกัมพูชาในอารักขาของฝรั่งเศส เรียก มหาซ็องกรานต์ (មហាសង្ក្រាន្ត Maha sankrant) หรือ ซ็องกรานต์ (សង្ក្រាន្ត Sankrant) พบในเอกสารชื่อ L’almanach Cambodgien Et Son Calendrier Pour 1907–1908 ตีพิมพ์เมื่อ ค.ศ. 1909 (พ.ศ. 2452) ตรงกับรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
ประเทศไทย
หลักฐานทางประวัติศาสตร์ในประเทศไทยพบคำ สงกรานต์ ซึ่งมีคำจารึกเป็นอักษรขอมโบราณมีความหมายการโคจรของพระอาทิตย์แบบไม่เจาะเฉพาะแค่ราศีเมษ พบได้ดังนี้
* ศิลาจารึกวัดพระธาตุเชิงชุม (สน.2, K.369) พ.ศ. 1543 จังหวัดสกลนคร พบคำจารึกบรรทัดที่ 11 ตัวอักษรขอมโบราณว่า "จำมลกฺรานฺต นุ ชา ปี ทุกฺ นา องฺคุยฺ". แปลว่า "...แด่สงกรานต์ และไว้ประจำแก่..." (ผู้แปล รศ.ดร.ศานติ ภักดีคำ)
* ศิลาจารึกวัดสระกำแพงใหญ่ (ศก.1, K.374) พ.ศ. 1585 จังหวัดศรีสะเกษ พบคำจารึกว่า วิศุวสํกรานฺต (Vishuva Sankranti) หมายถึง วันที่พระอาทิตย์อยู่ตรงศีรษะคือเวลาเที่ยง มีเวลากลางวันและกลางคืนเท่ากัน (ผู้แปล อำไพ คำโท กรมศิลปากร) แต่คำสงกรานต์ในปราสาทสระกำแพงใหญ่ไม่มีหลักฐานขบวน
(ผู้แปล อำไพ คำโท กรมศิลปากร) แต่คำสงกรานต์ในปราสาทสระกำแพงใหญ่ไม่มีหลักฐานขบวนแห่ในประเพณีวันสงกรานต์ 
* ศิลาจารึกปราสาทหินพิมาย 2 (นม.29, K.953) พ.ศ. 1589 อุทยานประวัติศาสตร์พิมาย พบคำจารึกว่า (สงฺ) กรานฺต หมายถึง วันสงกรานต์ (คือในวันที่พระอาทิตย์โคจรจากราศีหนึ่งไปอีกราศีหนึ่ง) (ผู้แปล ศ.ฉ่ำ ทองคำวรรณ)
* ศิลาจารึกปราสาทหินพนมวัน 3 (นม.1, K.391) พ.ศ. 1625 จังหวัดนครราชสีมา มีคำว่าสงกรานต์ ปรากฏคำจารึกว่า "กฺฤติกาฤกษ สงฺกรานต ศุกรวาร" แปลว่าพระจันทร์เสวยฤกษ์กฤติกาวันศุกร์ และคำจารึกว่า "รงฺโก ถลวง มวยเนะต สงฺกรานต ต ปรวา ทิวสน" แปลว่าข้าวสารหนึ่งถลวง เวลาขึ้นปีใหม่และในเวลาเปลี่ยนปักษ์ (ผู้แปล อ.ทองสืบ ศุภะมารค) 
* พระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบ
หม่และในเวลาเปลี่ยนปักษ์ (ผู้แปล อ.ทองสืบ ศุภะมารค) 
* พระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์ มีคำว่า สงกรานต์ ตรงกับรัชกาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราชในเหตุการณ์เสด็จยกทัพไปเมืองตองอู พ.ศ. 2142 ว่า "ศักราช ๙๖๑ กุญศก วัน ค่ำ เพลารุ่งแล้ว ๒ นาฬิกา ๘ บาท เสด็จพยุหบาตราไปเมืองตองอู ฟันไม้ข่มนามตำบล หล่มพลีตั้งทัพไชย ตำบลวัดตาล แลในเดือน ๑๑ นั้น สงกรานต์พระเสาร์แต่ราศีกันย์ไปราศีตุลย์"
นับตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนปลาย ความหมายของคำ สงกรานต์ เริ่มมีความหมายแบบเจาะจงถึงการโคจรของพระอาทิตย์จากราศีมีนเข้าสู่ราศีเมษ (ปีใหม่สุริยคติฮินดู) ปรากฏตามหลักฐานดังนี้ 
* นิราศธารโศก ของเจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์ เขียนว่า "เดือนห้าอ่าโฉมงาม การออกสนามตามพี่ไคล สงกรานต์การบุญไป ไหว้พระเจ้าเข้าบิณฑ์ถวาย" กล่าวถึงพระราชพิธีออกสนามและสงกรานต์เดือนห้า 
* คำฤษฎี พ.ศ. 2374-2377 ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเดชาดิศร และ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงภูวเนตรนรินทรฤทธิ์ ระบุว่า "สงกรานต์ ว่าคือพระอาทิตย์ขึ้นสู่เมศราษี" 
* จารึกมหาสงกรานต์ พ.ศ. 2374 (รัชกาลที่ 3) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร 
*
ึกมหาสงกรานต์ พ.ศ. 2374 (รัชกาลที่ 3) วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร 
* อักขราภิธานศรับท์ ฉบับหมอบรัดเลย์ พ.ศ. 2416 ระบุว่า "สงกรานต์ คือ กาลเมื่อถึงเดือนห้า และพวกโหรทำเลขคูณหารรู้เวลาอาทิตย์ย้ายราศรี คือยกจากราศรีมีญไปสู่ราศรีเมษปีละหนนั้น"
ส่วนคำ สงกรานต์ ในภาษาอังกฤษที่ใช้ในปัจจุบันเขียนว่า Songkran หมายถึง เทศกาลสงกรานต์ วันขึ้นปีใหม่สยาม และการสาดน้ำซึ่งมีความหมายแตกต่างจากความหมายเดิมของคำว่า สังกรานติ ในภาษาสันสกฤต กล่าวได้ว่าคำ สงกรานต์ เป็นคำภาษาไทยที่มีวิวัฒนาการผ่านการขัดเกลาด้วยวัฒนธรรมไทยมายาวนานตั้งแต่อดีตจนกลายเป็นประเพณีวันสงกรานต์ของไทยจนถึงปัจจุบัน พบในบันทึกของชาวต่างชาติร่วมสมัยดังนี้
* De Beschryving van Japan (The History of Japan) ของหมอแกมป์เฟอร์เขียนจดบันทึกเมื่อ พ.ศ. 2233 รัชกาลสมเด็จพระเพทราชาสะกดว่า Sonkraen และบรรยายถึงพิธีประจำปีของชาวไทยซึ่งทำเมื่อขึ้นปีใหม่เรียกว่า สงกรานต์ (Sonkraen) 
* จินดามะณี ตำราไวยากรณ์ไทยฉบับพระสังฆราชปัลเลอกัวซ์ (Grammatic
านต์ (Sonkraen) 
* จินดามะณี ตำราไวยากรณ์ไทยฉบับพระสังฆราชปัลเลอกัวซ์ (Grammatica Linguæ Thai Auctore D. J. Bapt. Pallegoix) (พ.ศ. 2393) แต่งในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 สะกดว่า สงกรานต (ไม่มีการันต์) และ Songkran
* สัพะ พะจะนะ พาสา ไท (พ.ศ. 2397) ฉบับพระสังฆราชปัลเลอกัวซ์ บาทหลวงคณะมิสซังต่างประเทศแห่งกรุงปารีสซึ่งเข้ามาพำนักในสยามตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 3 เป็นพจนานุกรมซึ่งแต่งในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 เป็นหนังสือพจนานุกรม 4 ภาษา ประกอบด้วย ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส และภาษาละติน หนังสือระบุความหมายคำ สงกรานต์ สะกดเป็นภาษาอังกฤษว่า SONGKRAN ความหมายในภาษาละติน:- "Ad alium locum perg
กรานต์ สะกดเป็นภาษาอังกฤษว่า SONGKRAN ความหมายในภาษาละติน:- "Ad alium locum pergere; angelus qui praesidere anno." ความหมายในภาษาฝรั่งเศส:- "Aller dans un autre endroit; ange qui preside a l'anne." ความหมายในภาษาอังกฤษ:- "To go to another place; angel preside over the year."
* Bangkok Calendar (พ.ศ. 2404) ของหมอบลัดเลโดยสมาคมมิชชันนารีอเมริกัน
* Travels in Siam in the Year 1863 (ฉบับภาษาเยอรมัน) (พ.ศ. 2406) แต่งโดย Adolf Philipp Wilhelm Bastian นักพหูสูตชาวเยอรมันศตวรรษที่ 19 
* The Siam Repository (พ.ศ. 2414) ของหมอสมิธ
* A Journey Round the World in the Years 1875-1876-1877 (พ.ศ. 2422) โดย
* The Pearl of Asia: Reminiscences of the Court of a Supreme Monarch (พ.ศ. 2435) โดย Jacob T. Child
* Siam: A Handbook of Practical, Commercial, and Political Information (พ.ศ. 2455) โดย Walter Armstrong Graham
* พจนานุกรมไทย-อังกฤษ (พ.ศ. 2487) ของพระอาจวิทยาคม (ยอร์ช บี. แมคฟาร์แลนด์)

ส่วนหลักฐานร่วมสมัยของไทยพบใน
* ขุนช้างขุนแผน สันนิษฐานว่าเป็นเสภามุขปาฐะแต่งขึ้นราว พ.ศ. 2143 รัชกาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช กล่าวถึงสงกรานต์ที่วัดป่าเลไลยก์วรวิหาร จังหวัดสุพรรณบุรี มีทั้งประเพณีทำบุญเลี้ยงพระ ขนทรายเข้าวัด และก่อเจดีย์ทราย :-

คำประพันธ์ (บางส่วน)
* ประชุมพงศาวดาร เรื่อง ก่อพระทรายครั้งรัชกาลสมเด็จพระเจ้าบรมโกศตอนปลายกรุงศรีอยุธยา ในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ใช้คำว่า วันมหาสงกรานต์ เป็นธรรมเนียมโบราณราชประเพณีของพระเจ้าแผ่นดินกรุงศรีอยุธยาสืบมาแต่ก่อนทั้งพระราชประเพณีก่อพระทราย พระราชประเพณีถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์ พระราชประเพณีขนทรายเข้าวัดและประโคมเครื่องดุริยางค์ดนตรี เป็นต้น
* หนังสือพิมพ์รัตนโกษ (หนังสือพิมพ์มิวเซียม) ฉบับจุลศักราช ๑๒๓๙ (พ.ศ. 2420) รัชกาลที่ 5 มีคำสงกรานต์ปรากฏความว่า:- "อนึ่ง ข้าพเจ้าได้สัญญาไว้แก่ท่านทั้งหลายว่า หนังสือรวมเรื่องเล่มใหญ่นี้จะออกให้ทันในสงกรานต์หาทันไม่นั้นคือค้างช้าอยู่ ด้วยหนังสือปฏิทินต้องทำยากแลติดสงกรานต์ ผู้ที่ทำการพิมพ์ก็หยุดไปทำการสง
งช้าอยู่ ด้วยหนังสือปฏิทินต้องทำยากแลติดสงกรานต์ ผู้ที่ทำการพิมพ์ก็หยุดไปทำการสงกรานต์ตามธรรมเนียมอยู่บ้าง หนังสือจึงค้างช้าไปออกหาทันสงกรานต์ไม่"
และยังปรากฏตัวสะกดอีกแบบว่า Songkrant (ตัว 't' ไม่อ่านออกเสียง) ปรากฏในเอกสารของพระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยลาภพฤฒิยากร เอกสาร The Siam Repository (พ.ศ. 2414) ของหมอสมิธ และเอกสารขององค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ส่วนวารสารชื่อ Kamarupa Anusandhan Samiti (Assam Research Society) ของสมาคมวิจัยรัฐอัสสัม สถาบันวิจัยเก่าแก่ที่สุดทางเหนือและตะวันออกของประเทศอินเดีย เขียนว่า Sangken หรือ Sangkran ซึ่งเป็นวัฒนธรรมของของกลุ่มชาติพันธุ์ไทที่อาศัยอยู่ทางตะวันออก-เหนือของประเทศอินเดีย
รายชื่อสงกรานต์
{| class="wikitable sortable"
|-
! ชื่อท้องถิ่น !! ที่ตั้ง !! เริ่ม !! สิ้นสุด
|-
| ปีใหม่ลาว || ลาว || 14 เม.ย. || 16 เม.ย.
|-
| สงกรานต์ || ไทย || 13 เม.ย. || 15 เม.ย.
|-
| สังเกน || รัฐอรุณาจัลประเทศและรัฐอัสสัม (อินเดีย) || 14 เม.ย. || 16 เม.ย.
|-
| ตะจาน || พม่า || 13 เม.ย. || 16 เม.ย.
|-
| โจลชนัมทเมย || กัมพูชา || 14 เม.ย. || 16 เม.ย.
|-
| พัวสุ่ยเจี๋ย || สิบสองปันนา, มณฑลยูนนาน (จีน) || 13 เม.ย. || 15 เม.ย.
|-
| อะรุดตา วะรุดตะดา || ศรีลังกา || 14 เม.ย. || 14 เม.ย.
|-
| ปีใหม่เมือง || จังหวัดเชียงใหม่ และ ภาคเหนือของประเทศไทย || 13 เม.ย. || 16 เม.ย.
|}

รูปภาพ
ไฟล์:Lao New Year, Buddha bathing.jpg|ชาวลาวกำลังสรงน้ำพระในปีใหม่ลาว
ไฟล์:Songkran in Wat Kungthapao 03.jpg|ชาวไทยกำลังรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ในประเพณีสงกรานต์
ไฟล์:Cambodge Khmer new year 4.JPG|ชาวกัมพูชากำลังเต้นและตีกลองยาวในโจลชนัมทเมย
ไฟล์:Thingyan 1.jpg|ชาวพม่ากำลังเล่นน้ำในตะจาน
ไฟล์:Traditional Sri Lankan New Year Celebrations.jpg|ชาวศรีลังกาในปีใหม่สิงหล

ดูเพิ่ม
* เมษสังกรานติ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น