ไขศรี ศรีอรุณ
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ คุณหญิง ไขศรี ศรีอรุณ (สกุลเดิม บุนปาน; เกิด 29 มกราคม พ.ศ. 2480) เป็นนักการเมืองและนักวิชาการชาวไทย เคยดำรงตำแหน่งนายกสภามหาวิทยาลัยพะเยา อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ในรัฐบาลพลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ อดีตนายกสภามหาวิทยาลัยนเรศวร และอีกทั้งยังเคยดำรงตำแหน่งอธิการบดีมหาวิทยาลัยศิลปากร และนายกสภามหาวิทยาลัยศิลปากร ปัจจุบันดำรงตำแหน่งกรรมการมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
ประวัติ
คุณหญิงไขศรี บุนปาน เกิดที่อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี ในครอบครัวบุนปาน บิดาเป็นครู มารดาเป็นแม่บ้าน พื้นเพทั้งบิดา มารดา เป็นคนอำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี อาชีพครูของบิดาทำให้ต้องโยกย้ายไปท้องถิ่นต่างๆพอสมควร สุดท้ายเกษียณอายุราชการที่ตำแหน่งผู้ช่วยศึกษาธิการจังหวัดพระนคร (กรุงเทพฯ) คุณหญิงไขศรีมีพี่น้องทั้งหมด 7 คน มีน้องชายคนหนึ่งที่สังคมรู้จักกันดี คือ ขรรค์ชัย บุนปาน เจ้าของและผู้อำนวยการหนังสือพิมพ์มติชน และบริษัทในเครือ
คุณหญิงไขศรี สมรสกับพลเรือเอกกำจัด ศรีอรุณ มีบุตร 3 คน หนึ่งในนั้นคือ จารึก ศรีอรุณ หรือที่รู้จักกันในนาม เชฟจารึก อาจารย์ประจำหลักสูตรเทคโนโลยีการประกอบอาหารและการบริการ โรงเรียนการเรือน มหาวิทยาลัยสวนดุสิต และมีชื่อเสียงจากการแข่งขันทำอาหารในรายการต่าง ๆ ทั้งไทยและต่างประเทศ
การศึกษา
คุณหญิงไขศรี จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายจากโรงเรียนสตรีวิทยา มีผลการเรียนดีเด่นระดับติด 1 ใน 50 คนของประเทศ ได้รับพระราชทานทุนสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ผ่านสตรีวิทยาสมาคม ในการศึกษาต่อในคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จนจบการศึกษาได้เกียรตินิยมอันดับ 2 สาขาวิชาภาษาฝรั่งเศสในปี พ.ศ. 2503 และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท สาขาภาษาฝรั่งเศส ที่คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
การทำงาน
คุณหญิงไขศรี ทำงานเป็นอาจารย์โรงเรียนสตรีวิทยา แต่เนื่องจากไม่มีตำแหน่งงานทางภาษาฝรั่งเศส จึงต้องสอนวิชาภาษาอังกฤษ โดยขณะนั้นก็ศึกษาต่อปริญญาโท สาขาวิชาภาษาฝรั่งเศส ในคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยด้วย จากนั้นย้ายมาเป็นอาจารย์โรงเรียนช่างศิลป ของกรมศิลปากร จนกระทั่งได้มาสอนภาษาฝรั่งเศส ที่คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร และเจริญก้าหน้าในตำแหน่งการงานที่มหาวิทยาลัยศิลปากร

ดำรงตำแหน่งอธิการบดีมหาวิทยาลัยศิลปากร คนที่ 12 ระหว่าง 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2531 - 31 ตุลาคม พ.ศ. 2535 และระหว่าง 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2535 - 31 ตุลาคม พ.ศ. 2539
ดำรงตำแหน่งนายกสภามหาวิทยาลัยศิลปากร คนที่ 9 ระหว่าง 29 มิถุนายน พ.ศ. 2547 - 28 มิถุนายน พ.ศ. 2549 3 เมษายน พ.ศ. 2552 - 28 มิถุนายน พ.ศ. 2553 29 มิถุนายน พ.ศ. 2553 - 28 มิถุนายน พ.ศ. 2555 และระหว่าง 29 มิถุนายน พ.ศ. 2555 - 28 มิถุนายน พ.ศ. 2557

ดำรงตำแหน่งกรรมการมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
งานการเมือง
คุณหญิงไขศรี ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภา ในปี พ.ศ. 2539 ต่อมาได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ในสมัยพลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ ซึ่งเป็นการสรรหาผู้เชี่ยวชาญในด้านต่าง ๆ มาดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีกำกับดูแลด้านต่าง ๆ หลังเกิดวิกฤตการณ์การเมือง ซึ่งคณะรัฐมนตรีชุดดังกล่าวได้รับสมญานามจากสื่อมวลชนว่า "รัฐบาลขิงแก่" อันเนื่องมาจากรัฐมนตรีของคณะรัฐบาลชุดนี้ส่วนใหญ่เป็นผู้ทรงคุณวุฒิที่สูงอายุ ซึ่งในขณะรับตำแหน่งคุณหญิงไขศรี มีอายุ 69 ปี
คุณหญิงไขศรี มีผลงานที่โดดเด่นในการปฏิบัติหน้าที่รัฐมนตรี คือ การห้ามการโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด แต่สามารถโมษณาได้ในเวลา 22.00 เป็นต้นไป และการออกมาตรการคุมเข้มไม่ให้เยาวชนอายุต่ำกว่า 20 ปี เต้นโคโยตี้

เครื่องราชอิสริยาภรณ์
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ
* :
** พ.ศ. 2510 – เครื่องอิสริยาภรณ์ปาล์มวิชาการ ชั้นที่ 1

อ้างอิง