Dawr al-Ḥarakāt al-Nisā’īyah fī I’ādat Taskhīl Qānūn al-Mujtama’ al-Islāmī bi Indūnīsīyā

<jats:p>This article deals with the role of the Indonesian women's movement in  the reformation of Indonesian Islamic marriage law. The author took an  historical approach in conducting the research; hence the main sources  are the books and articles that contain the historical record of the  events concerned. The study shows that the role of the Indonesian  Women's Movement is very significant in the reform of Indonesian  marriage law. The birth of the Indonesian feminist movement is said to  date back to the 1900's, since it was intimately allied to the national  awakening. Raden Ajeng Kartini, who lived from 1879 to 1904, was the  first woman to privately demand the emancipation of women. However she  was principally concerned with improving women's participation by means  of education, such as learning household duties, dress-making classes,  course of child welfare, and the like. Rohana Kudus in Minangkabau, West  Sumatra, was the first woman who privately and directly criticized the  bad effects of child marriage, polygamy and one side divorce.DOI: 10.15408/sdi.v8i2.691</jats:p>

section_content: r48 Kboiruddin Naution di bazaab Kementrian Agama. Selain itw, seminar nasional tentang masalah perempuan diadakan oleh Lembaga Pembinaan Hukum Nasional atas dukungan Lembaga Sarjana Hukum Indonesia. Kegiatankegiatan tersebut di atas diarabkan untwk mendwkwngperubahan status hukum kaum perempuan dalam sistem bukum di Indonesia. 

Penting ditegaskan, aspirasi organisasi kaum perempuan di atas disuarakan sejalan dengan berlangsungnya satu perdebatan di lembaga perzaakilan rakyat tentang undang-undang perkarainan Islam. Meski tidak, secara langsung menyangkut inti perdebatan di Parbmen -yang terfokus pada bwkum perkauinan yang bisa melingkupi masyarakat Indonesia yang berbeda-beda agama-organisasi kaum perempwan dalam hal ini mengetengahkan pemikiran yang memperbaiki status bwkum mere k a ; pemik iran y ang membatasi k emungkinan tindak k eseraenangan laki-laki terhadap perempuan dalam satu kelwarga. Maka setelab mekalui proses perdebatan yang panjang pada 1973 Deraan Peruakilan Rakyat (DPR) akh irny a rn ern utusk an member lakukan rancangan undan gundang perkau. tinan menjadi undang-undang yang secara hukwm mengikat masyarakat Indonesia. Dari sudut kepentingan kawm perenTpuan, undang-wndangtersebut memberi jaminan bukum bagi kawm perenxpudn, kbususnya menyangkut tiga isu utarna. y d. ng telah disebutkan di atas. 

Upaya rneningkatkan status bukum kaum pereTnpuan ini juga berlangsungpadazaaktu belakangan ini. Upaya ini diarabkan lebib pada reoisi sejumlab peraturan pemerintah pada 1974, yang dianggap tidak sej alan dengan aspirasi yang berkembang di kalangan k aum perempwan. Pada Oktober 2000, misalnya, sejwmlah oerganisasi kawm perempwan meny e lenggarakan k onferensi, y ang ftiengusulkan dilak wk annya reo is i terhadap sejumlah peraturd. n pemerintah tentang wndang-undang perkatuinan 1974 dan jwga 1983. Pada uaktu yang bampir bersamaan, Pusar Studi W'anita (PSV/) IAIN Sunan Kalijaga, Yogyakarta, jrgo menyelenggarakan konferensi wntuk membahas dan memperluat uswlan yang diketengabkan hasil konferensi prtama. Mereka umuntnya menghendaki perubaban peraturan pemerintab yang sejalan dengan sernangat peningkatan status hukum kaum perempudn dalam sistem hukum Indonesia. 

Dengan demikian, berdasarkan penjelasan di atas, tampak bahzaa gerakan yang dilakukan organisasi kauTr'r perempuan memiliki pengarwh penting dalam proses perubahan dan pembaharuan bukwm perkazuinan Islam yang bisa menjamin status hwkum kaum perempuan secara lebih baik. 

) ol. *yJt \b. lf cJr-. !l. :,!-J1. f---4 cI-JJt G-ut-. (Indonesia ;. :,Fit-l e[-Jl ;. *F. -J (Persatuan Ibu) ota. . !l q3-+J (Persaudaraan Istri \ lYi Jtfi;r cJUJt J (Bandung eJJ! t'^j3" c--b: GJI 6,vanitaSejati,) rs-ii cr\,;y c^-l-i Uf,13\t 1:'cf e[Jly c-,1*1]1 r'r. ^r dK e-:-. l,Jl flsreri sedar) ;rL 4Pl. P S;i,qU; c,L^Lr. P -f Lt-)t. r"--; J|l+! a. JUJ! ;!\ u+"\s cp\ 1l\ lb ro. *,p e bft+, JJlr \aj3" olis '. c-,t*;Jl :. r^r r\* !-*;y-rl d. -f)\-)l C^r*^X Cl)j\ J j\t "i5. :,;;rt"1,rl "|. i l" 1J5J :rJ;& l,tnaerson) oy*;rii eUj. -,Ir, -rfiy,-*lJl,f o4s z. J<J\ J\-t,f JVt,f $fu"Jt ;:Lc! 3i1'rl1 +V,:-c C-tiJl,Jll L-tti g fi a,-t-rJt g' "*\ \-t_& / f|Jl -Jt a"t-" Ji *I" J+ I l-tA J. !-Jl a o4s A"J<L\ irLelt c-Ji urKLt 5iJt :. tK-:;;:t"p olUe tyi-r, ct1 ot?' -T 'f4",. f )4-JL--*y-l! c/)-)1 C-*1 diU rrhA u4 Uo,-rr*r-r. ;i J,*s ;jb; ;6: !--*y-u! c/)L-)l C-:+1 oili ;i5. :; ;rt'1 ;i i, 4rult,:L--Cl ;rGl a; gt. . >+\2,!l JUJ1 4-\, Jos c. r^*1-u!1 C-+l JU"l a. ---l|{l j4,Y;, i:LclJ l:LrU elr-ll )s-s f,t J. JJ:J,+jtJl. -'t5l11 JrJ:'lt. C. jAl )lil C. +1 diuj5:; ;rt 1,ii Jl ;rL:,yJ q4-,Ul,r,oll1 lj" o. 4 ;! c-*. +y e-'. Jl JyL'"*y A'J<J\ JVt,. t c-4s:-Jl. f erE l**i1-rj!. f>[-)l c' !--*:s! dy-)l C-:+l itl. e,f $tU,ylj-S c2. $. '. . :i,----. li o---a1i. l$l: c,5*-a9-ri)l C*:Al,riu;;5:,; ;rt'E +UJl E 4:8,j\bs !-*l;u! dY-)l ec:+l Oiu cf *#tti. 3lU- p\1tlpLe Y\ fr oyGJl9 Jy;'-!t W e J'i C\:A Jitj JJIJ rp\1tV -*1-,1e \ 3th. 'l;UJt 1j,' JIei ct-r-,7:-)1J d)\. ul1 CIJJL JJ'i. l jL Jl e-lJi -r+ e;,*b: t;'\1(Madura) \-s)tVJ Qa:va) tSlV a,"l+11 g ^;# i: d/ +tjl plt + ;)-o\ e:$ p\1oi6Le Yl t'-r or'tAt )r,4b r+ !^*",/l LQ jr-,JjUJ1,rl : ),tli (Aulawi) rjyJli d!,rb ifi,. a;t. f' rf,t----^)-r ="*. l. !l,o,ra-b t;' L^*rr-ril ?V ;V,: * u. tfr;i --eSr-;\t L -\ V r rre --r t_f )) rl. *lil ". lrlruy asr *\rc\3 J. *!t Jg i,rt,J-Ji t--,pj\ ;-tr F g;-r. lt g. *;r-u! J;!t e\J)\ aj\3 ll*Uij ;:JuJl ; Ju)\D\ !-iy-ul L-:s+*z. J<* )lj JLe,\4 1\1ti Jr_fl \1 e;-)*:-. 3\1tl J. r\L \ 1A fr a-j!l,r a^ri j&-1\ itlpb Y\ f_r,Ji6l,. Jl U. -;tl AJ I t A fr (6t |t dyG) Huwelijks Ordonanti" Jl{-l jtp-;1p \ A 1 o;L----c Vorstenlandse Huwelijks Ordonatie J l\ 1f \3Lr tlA t't a^i): p\ 1Yi1'tc '1 1\ 1ll''ta 11 er-r a. i! : t"r Jrj"i U-t-ez. :tJ:\s" U cr, p\ 1t1pLr \Y g;,tyt"ll ;:-S. r:

. e\sJt +-1,J a,-;l:!l uL;!1 :\*\ c(s>)\) o)D\J C\)jt J*; q-r) U ttr:o ! qrl. :!l ljn\t -a-tr*-:--1 ii a relL. diu. jl,Ji q,)si au rf ) Cl1rl C$! "+sA\ L)At,un-\ lrl:ll ;-o J-r,*Jl pJi-t +-. :i \t. L:-jt l-ta 3,r")\-!l oitJl f s* fir 4. Ie t^:ott 6 ftl +;bi g;ilt p\ lvipLe \ gr oytJl 1\ i tlptc \Y 9r-r o;\,aJl 3r;,[,-ri f,J. :J'i 6Jt o;tJt e-\)t,j*r a-. j! q, f prlvipLr y-Q a. / dJuJl, '. ;\1vo 1-{i \,J t^!ir f; p\ 1vo fi, Jt n*iy c6rU lV 9 !! \ t J/ l\ lvipLr \ 0,r, iiUjl "f"r:

(\ \ -\ \-6:1. "; Ct)j\ etr' : 61Jl. -,Ul (\ 1 o:U; eltjt al; :r-llll. -,Ul l:fr; L*it*l; S,*SJI _t a )j\ OJ"-:r. :L-Jl. rUl ;:u; q*;Jl ;+1 il+ acr^At Jlr,"!l : gLJl -,Ul (i\-rA;:L; aplyy e\Jjt Jt"eit : ;rUl e-,Ul

(o t-o. o:lr) tY; :r;c g;:l-!l e-,LJl (11-oo 6rt"; artJ. l,)jJl I r-e 3l:Jl -,Ul (1o-1t o:1. "; UGjll JjJ. l :,c-J1. ::11. -.,U1 (1V-l1 6:1,; t. rlt,-i : /-e ClrJl e,tJl p\ lVopte \ fl w*l i-. j)ul (p\ ivtltc \ t'-,) diLall li,6 c-JJ A:\-A\s a;)Ul J1-u;1 f c-e. a. Ft--rjl;::!"Jt JJ6rl g:t)s,. -,ttrt _i1 p\ lVoptc L f:) 1\ 1Vo1tc f,*; +. 1-tJl alA\;)\)) 6 o\1\ja Studia khmika, Vol. 8, No. 2,2001 (rt-r, (fV-lo A Ui_t. 1\ 11, 6ta Y t'r ;r. !Jl JJ"ijJl 6t\;1 ttriq r+ Li !-r-:-l Jli-Ul \Y \. iJ i. . }-uJl aJttJl;)l)J rlr4 cJ-r-;-l Lafi ;;LJt d. 4jlFU d/i-I--ll ". +d, *r(tl + dyrJl; e\r)t J*; &,:rl' p\ tvo,'Le,ray c6:U tl y el;ai \,. r C\lVoCLe \ &a*SLl a-. ;yJl Jfr:) (\ \-\, o:f";

i:f, YY o" a-ts p\ 1AY,ir-ri f \ d a*Jy. Jl a-Jei). t--i f #l,J. *-r,)\ qUr,r"r(. !t. $-J'*. r-A\ !;l :,r^ o. -4: J-*-a*F. . " 14 idl i\l!I) s,r<. Lt. )bA o)Dt "-; ulf rt. -r(t--ib7' Jts. _-I Lrl l. --rtp!t; €#\. ilj^U,bsis cr>\}Jl. rlr,; t---t\ tTyz). u. :t; ;r4i1,y-tL"*, JyJl,L*:JIJ cr!. . fll. :,Ul/! L?$l bJAl t-1,' lLe to {. eJ a*J)^Jl J,r. p\ lAlpLe \. d, '^r,fJ\a-DUl J-rr"i"Jt't

;ryr[, if,:jKs c-^,. ei e. 2cp\11. ;r1. . . -'f cJ ts----*l qgj-Jly\11. uVs)q. + aJU. &,V. ;\ lAlpLc \. d, V,€J\^^rt, *-U]I c-,8;J1 :,rc. ali,y rt)\S 'u. 1Dhu. rnu lTanita) b=-11 U-1l: ;y,f. lt,i,;Y-)\ () tj)t i;i,: t:ty-r*4 6r, Jl #i !l :"J1,J J-,!t ai-b)\ J",rri"{ diYl 6t4 Li WLrri ;r cslK^:Jt g,i>* g^Li;,. *{l Ji o--c c----r. W Ol*e Cl aiiJl dl.,en JUJLiJ. >V1)l rr. iy J)\LJI ;r\11\ L-,k. u ;," f. Lt ij+r\t ovJ,,g4,:vs rT U+' c-Jll lra cy *v-. 1 n. . i)tJJt 1,>\-1)l :-r-ri a. -yL( Studia klzmika, Vol. 8, No. 2,2001 Daur al-flarak,2t 153 LSA| l-ra1 cp\ lAiptc V ei 4*"y-!l :. -<At o_rG l\ iAlptc,),* YA d dUrl ";iS (\ 1AA -r*a: f 4 L*:,yll qt6+. r4,, et-f. *yUJr s,. p\1Al -re-"*: \t + {L-r'j f grJt di6l d;<t !t+l_l\1,o\1Al ye c +;l. ;Jl c-'lrlr. *!l; o\r\j)lj f|. Al L!;i W,"5 e. "X-)t i^(Ar d-),l: ft-At,>\s. \Vl. l* g-r. lt Clrl -,Ul + d)lLJt. >\+\r>t1 Ct))\ +bi r1J r-rj;tall o. r. 6:-l L+,_l. (AA-1o 6:L; c\s)\ 4 e--Ul clu:lt,. !_"a. ijt a:_,rlt. /Lll dl eL, d-ljit. -,i, Jt+)t ^-) Je !"]-)! {tA\ o\*\vl,: b.,: c/Y-)l atgjl,rr;t,aJ 4r,1-)l,K-!l ae)^c. r. ot jr* tsTi uY I \ 11 \ ptc ;tsi,) e-bf 1 C\)j\ f+r Jl ">-tj1 c((ompilasi Hukum Islam di Indonesia) !*-*y-u! f: +:X^\t u^it yi c/ a^j)Ul jru fr c. r"X-Yl C"r*^X. i-lls t\);)\J. p\11\pLc \ot,*,1o"rr-tJt o;,*illir\;1 tlS*iSp\tt\ Jr_rr \.,J \. i:L \V. I !! \ i J" a. ej -4\ J e\Jj\ e c-*tJl a--itt Jfr-"J {t}1 diU (4a;Jl L5 re. 'l c rL. Jll +lri :,r. ^ a!-ai),Lc} Aili aeJ^-,*JJ) V js. rAl g '',rry-IJl :),t ;J ilLt a-tJ) (t+--,;JJj! +)t-)1 'J4tJ +;;llt c^-orAl Js:J J z^-blJ qr-*U-u)l,JiLaJl J,jiJ ni;Jl. * il-aJ\) a. rur. s*rj-r. j!l JJitiJl L+J (4,. :. LJ1 )),U j|di J. ::lll c/)-)l diu. ll ;,ur. t'i _t^ eL. IJl tlJL Cb-j-!l. --". :. \**S;ul ;t-:i o-l 6iJ1,r")-)l o;Ul uLV o-. W 4r -r-Jl;f,!t +*+tt)r 1u-e!r; !u. tt; c-,trUL !_Ji JFJ-JI )\ qt-l 8f s^;,-UU:JI 4-lrJl J",JrAlJ,kj o*"}-)t e*-JU:tt t'. ou!' dit;j! EliJt. r>K:.,J ;r. ",rJl Ut r. i. U er:-\ f j)l il1LJl q"t/:rJl,:t,^ll d! 4-"),t-)l,:"!!,;*+t,r-i JU, :g1 cuaj,Al,--!)Url ). s lt-t-e' f A. rt" (p\A1. /---\ YYv 6r:lty (s)il\ -u. -+; r+tt) /rVt a/Uf L. -V. \ (plvo; f-,!"111,t-nt uj ;oJtCt. \ (\ VrV/\ \ o. ),S_f/il\ g\A,t 6)V* dl. # _r_nJt * €_p_,-. r (\o11-\olo/\. . t,Jldl)ijtlt r^. + et:lt ^/Li. t ( \oV. -lorq/qvv) 6/t t^-+ Utlt6*. o (\ vrv/\ \ o. ),:-p;)ts+lrl ; 6)Vedt.,lJ -t1-4t ulc cyr:Jt. t (\ Alr) **rlt,:-* +-n J!/tLJt ilt-o/. y (\ 111-l rro/CVf) *ll rdl -r+f dr,Jl. JkjJ e t-41 4it. ŝ

. rJ\ -r'-> a\ il;-:Jl c+;j. \ 9t)\ elai,:-l J*-+ (a. ")t-yt,i!111 C+) L_r_"*l lJ-a i+ **bJJ dt +6fl ;:j,)\-!1 c,L"Lll l-d*j ;. b!l,r il+,f"rJt antJl q--+i;. Jt ''. r. :L-Il 3& a!*l. - Jl 6-Z-. r^to Uto t f f aa:-r" !!f *:**+1-!)1 t[-IJl elrl tVo\S e\|e f+. i) JreJ a^b, ari ;1 ttr;ll. r--I f. --*-r +). -!l c-,L. L:--ll t". ooto, qt; ){:a rU;j*,!l fSIf J{JIJ (pesantren) a1. rJ,ujl -trL-|l Jtdj 4-lrrI ejL;5 r4-JVJJ. .,,. dl -FLi +U:Jl 4-1_rJl Jket l"i1 \(tuis,riU. t. --"^-r. ll g. :/1 d q JrJt -. aij. l,ti ua1 telu ft)\ : co,;/t. --i1l ;r k+ $LJl. ---ajll,, ri 11 ;1t^tc -ti* tii,-r f"rf li_, t'. o*;trJt. -^. . -r!1 ;::; taA1t"{;1. :Ft. x tjtF 3o, )a, ;)i J" i"lJl :XJl l$i I 1)U" !l;; llhmad Imam Mawardi) 6,:s\1\t 1t-l. r--+i. JtjJl li^,. rt" alEl !l d u4S tu"f 1r*:lt ljo 3 i-lr: -. -ojJl,f (r)ts o>UJt, el;l J[**dl\ +rs r-i,:i a 'r AI 4 ]:1 J*i Jt ;{ p*4t-r lil" qll *I" dUJl,*Sl_r V/r\ ". "!*il-r *Lz;J\ "a-res li fro,JlJ'a^:i!l t -d & ol*yJl :-r. *i,. l. iy (Y:YA\;" o;,;fu li fr,-oP L!-,,,r o)Ly 6r, r[-Jl ;, -(J oU U lF<jG. /L. Jl d \**]l 1J"+:; J)" ) 1t:r; "trJ-u !, ti g:i. rui c $. jkj clU u ri ;-i-; trt-r. ; (\Yl :t;'iilJt5 b;rirg#1 Jf lr"r ), c st*. j1,uAt rp lrJ*; rti & c-? +Klt ;r -r-:-1 6ts,! * pi J. -f -lt: ro*,. lt u-!*Jl_r ai, Jo 16'n r!o)r JU-l t"i:. Vt*-!l c-,!tj-l J^ a$G 6ty, a-Jt-oi ar"l")l ***Jl-r $tU\ ai, Jo -f|. Al,j 4l1!Jl q)b q-FJ GJ catyt jl to. ;r-t-^L:^i1 :-ye (-. ':)\!Jf oi jy-4l)l zLL., tr;. Lt L:*;) d. 4illl J. -i +y-)t,K-!t,->Gr e,r c-l\s 61{ c'>i V l$s ca,iJ:*. !l :. €;;11 J)L=ll. r 1. or io t-\1 u--e, )J-4a elt,* +-". i-r. Al,li d-Ui Jo;D*s :lJlll -r*i g ;>U*!l Jj,. :LJl. q")\-!1 *",i\S g-tll o;lll,a1 3tU,J c-'ta-ot3l o-l. a J *+LJ d,LJl oYyLAl,)l trJ,l. il oU. * Jl. i_r ! pU L WLS t--l\ * A * til:Ll,. t*i l-Lal;i tLis c>\r, g-,i 1)-!1 (r-:r CLJI aj\ e @* /t csyLi) (Aurangzeb). --fr;i J/t t*tr-l eter*41 4^),ts. aJJJl fK-!l i. Lr. . :yJ\|:st o:rL-oi L-t.,f. "11i, r\. p\ 1A\-,/r"+, ),e-4 Gf ji'--dl)fl L-:+r o. 4)Wi Cl cr-^!l,jrrtl) f. ll g) 6 *V 4/1-)1 pK-!l ri-y Cllll rtli u. -all ay Vot) ;:^alt ;,^ A\ s-U1 ai. IAl Jl Cllll G) c-* c(pVo1/----a\y1

. . Jl"l-Sl "Legislating Social c(June S. Katz & l{ona. ld S. Katz) jtt U Ail) ) j\S r, o)+. \ J Change in a Developing Country: -I'he New Indonesian Marriage Law Revised,,. l \ 1 d'a cp \ 1VA r Y 1 -rl4 tThe Ameican Journal of Comparatiuel_aw e\ u"-l 3 c"Legal Reform as an Indicator of Women's Status', (flXhite) oL-1 p;\. y (4v-\{clt/omen"'!:"Y:?!((^JTlTr:l,1'lr;1y".,"#1,9fi ft |] "Personal Status Codes and \7omen's lUghts in the Maghreb" t@atiZiu) L/Uj.,iU. f Muslim Wonen and the c(EikaFriedl) J4y 6,1l : (Mahnaz Afkhami) q^+d\ p 4 Syracusc :(Syracuse). f flL:-cPa/itir of Participation: Implementing the Be/ing platforn. Y t. f 16 \ 1VV cUniversity Press The Inrlonesian lvoman: struggle and c(cora vreede-de Stuers) u))-$4j\Lf b\. 1. \'1 -\ o,r ca\ 11. cMouton & Co., Printers :Q. Jethedands). l!; 4; cAchieuementt. \l _e,S-/t -r-;. o lYomen in c(Sharon Sievers) j*a:i:111a j @arbara N Ramusack),!-j"l1 o 11L. 1. 1. \. . r"a cp\ 1AA clndiana University Press :(Indianapolts) uljlL-t ! tA:;a

. oY ptpLJt *rJl c r,;-

The Law of Marriage and Divorce c(S. Hanifa) 4u+-. C Ua'-I p;l | 1,a,1; \ 1VA cu,lV,1-a) c\ gt cl" >-t-----o clslamic and Couparatiue Law paarter/1 g! in Indonesia,, ap l-uil_r. p\1YA /. *-e) Y1-YY. . 4 VfVt. ) c,rle ti ;!t:. \1. r c(,'\1At

. Al. f,6. ;LJl 2. -r[l. d)Jt-]i\. e,bg\ oUJ! CJ--!^,+. r-/)ti "lUuslim \Uomen in Indonesia's Poljtics: a Historical cQ.,ludena llifai). . rrUy tJ_,y. 1 a-l* g g-etl ilL--l rL,xamination of the pottical career of Aisyah Amini"

. lY,''" ci\ 11'f ca",)-Yl a-lJJl f. j c(Idontreal) J!r"y l. l. CiU The :o;-t-J cl-,aw Re;t'orn in the Muslim World tQ\orrnan Anderson),-tyr*i dt-Ji. \. 

. \ o-\ i re c6\ 1Vl cAthlone Prcss ):b: ry. . . ") "Sejarah Perkembangan Hukum Islam di Indonesia",6rJyi t, ".,. l. 1 1 Dimensi Hukan Islam dakn Sisnn,-r,a-i,lrt yI -t/ * ("!^-*y-r;! +)-)l a"r--Jt Gema Insani :\:fV 1gt;Jl f</l fLAi d Ur-)/l <,rr)t l-S Hakum Nasional "Prospck c(Ahmad ltoestalrdi) GrJ:a)) -ni t tri Jt toV r", c6\ 111 cpress,i+L-') Proses Peraclilan Agama Peradjlan Agama: Suatu Tinjauan Sosiologis" Dinamika Hukam Islam,-r. r-i oirt fl lf iJ r(pt +l ; *_b c. -i i,. l-rJl a--<. 41

. Y \.,'" \a:,)l-! 44rJJl lK4lU) Hakm Perkawinan di Indonuia c(R". Wirjono Projodikoro),-&r_f JJ yf r-+S. t. ll

. o ' L/' ci \ 1V t cPenerbit Sumur :3J-ti! c(L-*1,t;! alrJl,)jtb) c(Mark Cammack) JIL:; !)t" jil toA-oV n,r;1LJl 6*)l t6-J1\ b.,y. i. I f "Legislating Social c(ftm Heaton) i,lt:a fll1 (I-awrence A Young) !-iJ;l €'"1j Daur al. ifurakit The Ameican i--t+ 4 Change in an Islamic Society -Indonesia's Marriagc Law,'

. ot cf cg\ 111 ctt -e:-cJouna/ ofConparatiaeLzw. oA-ov u",r/LJt ;*:ll,61)1i -U*y i. I t. ;\1Vo rlpti,;'(}'l oiU. \o "Prospek Peradilan Agama Sebagai Peradilan c(Ichtijanto S. A) i. d" i-jla::-l. \ 1 l€; -ay qr. rJl i---<jl ;f-. 4:-"; Negeri dalam Sistem politil< Hukum di Indonesia,,,,;LJt6*]t,-r-nl "lt r\ qf 4,1"!*;_9-r. ;! pt(-\rr i-L" lb e +f-i--<4

. \Ao c/. e"fJt a;Lr\t oVl e4 z^bb sf (DharmaWanita) kxtlt. 1>. r v "The State and Sexual in New Order c(Julia I. Suryakusuma) Vs--f|"t-r g; U:-. \ A Fantasi{ng the Feminine in cQ,autie J. Sears) ctt* 6 S-t} )--. / e Indonesia,,,a c;\ 111 c DukeUniversityPress:@urham&London) rty-uJy gL---o. ;> tlndoneia. \. t-\. r \ t cq,y-)l i-<jl csl" rrtlrr;t**;t,. rts q. . **r-uYl a,J<. JJ,-"--j,l i. lf --Jtl. \1

. \ \. f 16\ 1Al,1*. -+> Perkembangan Hukam Islam di Indonesia: Akar S/arah, ((Bustanul Adfrn) ;4rlUl,JU. -{. y. l+;tl-*_l ?atu J1,. zf :l-;1tu! Ur-yt n t,--:Jt,*,[THanbatan lan prospeknla t. -illl ". n j;11 c\. -o 1 cp c; \ 111 cGema Insani Press :UrJt+ c(ali-*1 +)l*yl er---:Jl 7---tJ) c"Pentadbiran Undang-Undang Islam di Indonesia,' The Adninistration of ltlanic (. /_ti. ^i,ail * S gl). u+ -r"a-i l/ e,G---*:u!,e r;\ 11V clnstitute of Islamic Understanding Malaysia (IKIIrd; :-1-2;i \\f tL. aws. \\1 ( l\. {ucktar qSi te 6tll-9 (Masrani Basran) bra,ylre. Ct}l olFi e--JlJ. y \ ++rJl 4. u" r,6!1Ut 01". -., rr!. g\1A1 a:-)yoj JI -rfl ; ; _ijt, a_1 Zarkasy). o. -o^ 0p (. . . -*;'))X. ;,r. ilil'. r, Fatua-fatwaMallisUlamalndoneia:SebuahStudi c(Ad. AthaMuzhar) ryb'rW -Jjl. yf :!r-ij$Yl,t-IJl. r-j4 GJU)) TentangPerzikiran Hukum Iilam di Indonuia, 1975-1988 cINIS :Uft+ c;\ 1AA-1 \ 1Vo i:-[-r;J! i.,)^-Yl irl:Jl JL-<ii ;.,---e -a_. . t9

. Y7,f rg\ 1tl- oU)-^-VJ Uftnl a2l-\^. 4_,* i-t*,F6r C-Lf +,-gf ir,)l,-)t crL,l. 4t L-l. f t c,. 1Vt:'i1qsf t. lt, Syl)\ a,. V1l,. Lilrr J:ti dur isl+J UfVl-L;t-JL-J (Jjung 6,l-rr;U e _rtI,i. --. l. Jil c)L-r i*l-1 (Banjarmasin),*-Vf\ (Antasan) ',1-,f4! 4-t>:Jl lUy. (Padang) 5;. :! (Imam Boniol) )_*:., fVI;4t+J pandang). r/ \1 ;J'Jl 3. :l-,LJ:l cs1*1za--tJl;t4l 1;1. x J:kIl Ft. lUr. 'l"A-Jl a1*=) Ko@iki Hukan Islam di Indonuia;f]t +" Jnl. f \ 141 L-o2tJ,e--:,. ll. r rY ! rp\ 11o (AKAPRES :Ufl-1L-*t-u,! +>t-!t4t9t,1"+)t-11 pK'!t. rr. + Lpi") "Pedunya Kompilasi l-Iukum Islam', cg;r-e, g*. . G;l o1+ +r-Y9 e3 e\y\ E-s) jl3-arlrl +. +Jl dtJ. l J. . YA "Pclaksanaan Undang-Undang I{eluarga Islam: Pengalaman Indoncsia" (Jr---e;t. Y 1 jdiFjl 8Ju ;f f y e, o)ull tcj e, L("QJJd! +y-)1 lt! 4"?ll,j. --Id ). !!tr. Et 114 dfrl, \,-l eL-;lly 4a")*)i al\-X. \ \ t 4,, c. . . a3. 1-)l pK-!t ;. "rr^Jt ;a$" cga!'1LJl,JU^4. f. 

. \\Ae,a 7*)t u. ;. Y\ :(Oxford) \)^ *(\ clntrodaction to Islanic l-aw cQoseph Schacht) c*-; gju;{. f 'l A History oJlslanic c(I. JJ. Coulson) JJ-J{. C. a (. o e Lf cp\ 1A1 cClarendon Prcss. L Jt:'-, to\ cf c1\ 111 clldinburg University Press :(Edinburg) 11l)41 claw The :(Chicago) tK. . iJ The Venture o;f Is/am c(Marshal G. S. Ilodgson) by")s^. u". \Ao-YAt uc '\ -rI4. \1VV Dawoud A1, r\lami) JLJ1 :yl:. lf CIM,], and K]uwer l. aw :dy-r:J 'Mariage and Diuorn Lnws of the Arab IY/or/d c(Mazhaeruddin Shiddiq) uHr-p JiJl Ji)lr 9l-1-Yo,a 11\ 111 clnternational :QJew Delhi) f: ;,., c;;. . rJl f"-. 1 I. } o*a1 "'+r-c Imanr Ma/ikbreface to Muwatta. iv-v s"" ct \ 1Al co! oLf

section_content: (\AY1-\AYo) qsLA\ -r-. -E rr rJ-\ 4JLJ 4. 1, €t:*__il "pt ;ll,\ \ (Ao t),rrll r"* ; a J,'*tJ *,KJI 4iJrll. \\ ( " Lt t OeCt;. r. llt re #-dl J)lJ= a-J-) jy;Ul jt. \y (\ o\. ;-.,. lY r-znll 4GJ r44l ul4. l o (AY. -v1v/A) tl*ltiJl,r--t'! a *,"7. r r,J-y'Jl J:^J J/-alJl. 4"7. \ V (\ 11f-\A1f) L*b r^A 4"/ji'J;t-;e. 111 (\ o1t-ii t) (r,J. . r. . e ; 4,#,. r0 (\ \ \ \-\. oA) Jllt -r,t-,j\ ;-;ll. t, ( \ i o V ) *r-llt -r-t Jt -r. -c. - r--A allilt 6le _/$I ;. ". Y \ (\ 1i \ -\ AAY) qt*t ar-Jl li'J oarvt,-tlt 6le 4i;Jl,-,t:{. \\ ";L' l-X1Al 4it. \Y (\ VYA/\ lYV) ;1. lll al, 4\ at,'zlt ;x-'2; oe tt:;Jl. ):5. \ L (\ rYA-\ \1r; q^+ ; *i ; q^* ;! c1a t;*e. \ o -\ AA\ ) V t,JL-ie -!*J {lo/U u'tKlt s4l,lry ln Cl ;x-;11c. \\ (!"-*/u! a^-?V (vfv. . . r1l. -ryr"It; 4-il\,)JAI ( \ 1 \ r (\ YYr-\ \ tV) a/l$ d/ *i; nl. I*l G;lt. \Y (\ \ il) +|,;-Jl & el dr. # G-t:Jt ut4 ar i/t-la. \ ô>f-:/;*; 'alJ. dl J' iuf. r* 4- X a*-:Jt ;il/. \1 ( \ o i V-\ t i V). 7$--r. -= irr rJ ;Ll4t -*|u. f, (\\oY/tlrr; a4va). eJa"i -* )t-u. lt tl 4-rt>. Y\ (vlo;,. ei c. $t-J 'tLtJr. rt ( \ A \ o; d:-". rJt Uf. . rY,"<l Cr:lt * ds-tlt U-tl>. YY (\ \ 1\) +Lf<Jl t-y,J,*,-ti e}l,-/-r QCtt'eJt€t4. Yt (A \ \ / \ t. A) 6t-A\ r+l;l,,r ;rJl a^J,Fu/t ;d. y o oluit ;, ops ?V 3,:-Jl +*lt csll:,iJl. rl ( \Yt1-\AYA)ca;rrl &i-4)l *i ; \-*LJ$!C:t. YY ( \ Y C A) q sl\ ro J, r-A J/iJl a/bi. Y L t'l V e^/, i. :uJt cr! /. :i,b Urf. . -ryayi -;rL,Jl :-r-",,ri rI,f ts ttqi,.,Ul Studia Islamika, VoL I, No. 2,2001