سینمای دینی در کشور ما واجد ظرفیت‌های غنی و پرشمار بسیاری است ظرفیت‌هایی که هریک از آنها می‌توانند دستمایه ساخت آثار فاخر و ماندگاری واقع شوند ازجمله مهمترین این ظرفیت‌ها، حماسه عاشورا و قیام حضرت اباعبدالله الحسین سیدالشهدا(ع) است که در نوع خود واجد بن‌مایه و مختصات دراماتیک منحصربه‌فردی است با وجود این، پس از گذشت بیش از 40 سال از وقوع انقلاب اسلامی، همچنان دست سینمای ایران در ساخت آثار سینمایی با مضمون عاشورا و قیام امام حسین(ع) خالی است و جز معدود آثاری که شمار آنها به‌زحمت به عدد انگشتان یک دست می‌رسد، سبد سینمای ایران از این ظرفیت بکر و ارزنده بی‌نصیب مانده است.به همین بهانه به‌سراغ کیانوش دالوند نویسنده و انیمیشن‌ساز کشور رفتیم او یکی از معدود سینماگرانی است که در کارنامه هنری‌اش ساخت اثری با مضمون قیام حضرت سیدالشهدا(ع) به چشم می‌خورد.دالوند متولد 1348 در خرم‌آباد است وی فعالیت هنری خود در زمینه ساخت انیمیشن را از سال 1376 در شهرستان بروجرد آغاز کرد و از آن پس در کسوت کارگردان به تولید فیلم‌ها، مجموعه‌ها و سریال‌های انیمیشن پرداخت. یکی از ساخته‌های شاخص این کارگردان، انیمیشن عاشورایی "ناسور" است که در سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر نیز به نمایش درآمد و توانست به‌عنوان نامزد بهترین انیمشن جشنواره نیز مطرح شود.با کیانوش الوند درباره تجربه ساخت "ناسور" و چالش‌های کنونی ساخت آثار آیینی در حوزه سینما و انیمیشن ایران به گفت‌وگو نشسته‌ایم در ادامه، مشروح گفت‌وگوی خبرنگار فرهنگی تسنیم با این انیمیشن‌ساز را از نظر می‌گذرانید:تصور می‌کنم که در این زمینه تابوهای اجتماعی بسیاری وجود دارد و افکار عمومی در تشخیص امر قدسی با چالش‌هایی مواجه است بدین معنا که نمی‌تواند تشخیص دهد به‌تصویر کشیده شدن چنین واقعه عظیمی که قرین رشادت، حماسه و مردانگی است، می‌تواند زمینه‌ساز خلق الگو برای آحاد جامعه باشد مت سفانه پاره‌ای از خرافات هم با این مسیله ممزوج شده است که اجازه نمی‌دهد چنین تصاویری ساخته شود و به‌شکلی ملموس بر پرده بزرگ به نمایش درآید.یکی از معضلات جدی و همیشگی ما قهرمان‌سازی تصویری است بدین معنا که ما همواره برای ساخت تصویر قهرمانانمان در سینما و انیمیشن با چالش‌های متعددی مواجه بوده‌ایم ما ایرانی‌ها بیشتر با رسانه‌هایی نظیر مداحی و پرده‌خوانی م نوس بوده‌ایم و عمدتا قصه‌ها را به‌صورت صوتی و تجریدی شنیده و درک کرده‌ایم بدین معنا هرکسی یک بار واقعه را از دید خود در ذهنش ساخته است این رسانه‌ها دارای اشکالاتی هستند که این اشکالات در رسانه‌ای مثل سینما وجود ندارد البته بدیهی است که نقاط قوتی هم دارند مثلا می‌توانند این امکان را برای مخاطب فراهم کنند که خل هایی را که در گویش سازندگان وجود دارد با ذهن خود بسازد و ترمیم کند. اکنون قریب به 1400 سال است که ما تصاویر مربوط به واقعه عاشورا را مدام بازتولید و از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌کنیم این تصاویر کاملا تجریدی هستند و صرفا از طریق کلام ابراز شده‌اند طبیعتا وقتی شما بخواهید به‌یک‌باره این تصاویر تجریدی را بصری بسازید و بر پرده سینما نمایش دهید، با چالش‌های جدی و منحصربه‌فردی مواجه می‌شوید چراکه قطعا آنچه پیش از این در ذهن ما وجود داشته، با آنچه روی پرده به تماشایش می‌نشینیم متفاوت است همین تفاوت باعث می‌شود که مقاومت‌های زیادی در برابر این مسیله به وجود آید.ما اساسا در زمینه کار فرهنگی ملت کم‌کاری هستیم مت سفانه باید بپذیریم که میدان فرهنگ و کار فرهنگی در کشور ما مختصاتی نظیر مختصات یک بیابان مطلق را دارد و این مسیله ریشه در دلایل متعددی دارد ما هنوز ارزش و منزلت کار فرهنگی را آن‌گونه که بایسته و شایسته است، درک نکرده‌ایم. داستان‌گویی در همه جای دنیا به‌عنوان یکی از اساسی‌ترین نیازهای بشری تعریف و شناخته شده است اگرچه این نیاز در حد نیازهای اولیه انسان مثل: نفس کشیدن، غذا خوردن و . نیست اما بلافاصله پس از این نیازها جای می‌گیرد اساسا داستان‌گویی یک نیاز روانی بسیار قوی و مهم در فرهنگ اجتماعی هر کشور است که توصیف دقیق و جزیی آن ممکن است با ابهامات و سوءتفاهماتی روبه‌رو شود. بهترین ابزاری که می‌توان به‌وسیله آن نظام جامعه را بسامان کرد، ابزار داستان‌گویی است به‌اعتقاد من بزرگترین مشکلی که ما در وقوع نابسامانی‌های اجتماعی کنونی با آن مواجهیم، از فقدان داستان‌گویی، نگفتن داستان‌ها و سانسورشان سرچشمه می‌گیرد اگر ما اجازه دهیم که قصه‌گوهایمان به‌درستی و به‌تمامه قصه‌هایشان را تعریف کنند، در این صورت خواهیم دید که جامعه چگونه به‌سامان خواهد رسید.مت سفانه باید بگویم که خیر به هیچ عنوان هیچ اتفاقی برای این انیمیشن رخ نداد! اتفاقی که درخور و شایسته کیفیت این انیمیشن باشد محقق نشد اگرچه در خارج از کشور استقبالی فوق‌العاده از آن شد اما مت سفانه در کشور خودمان به‌عنوان بزرگترین کشور شیعه دنیا، هیچ استقبالی از این انیمیشن نشد به‌جریت می‌توانم بگویم که تمام درآمد من از نمایش انیمیشن در دیگر کشورهای شیعه دنیا حاصل شد و تقریبا هیچ درآمدی در ایران کسب نکردم البته که قصدم از ساخت "ناسور" کسب درآمد نبود روزی که من تصمیم به ساخت این کار گرفتم، نیتم کاملا قلبی و دلی بود اما پس از ساخت فیلم نه‌تنها هیچ استقبالی از آن نشد، بلکه معضلاتی هم برای من ایجاد شد! این کار در نسبت تولیدات مشابه خود، اثر کیفی، ارزشمند و فکرشده‌ای بود گمان می‌کنم کمتر کار سینمایی یا انیمیشن در زمینه قیام عاشورا ساخته شده است که بتواند احساسات شما را عمیقا درگیر کند اما من به شما قول می‌دهم که اگر همین الآن به تماشای این انیمیشن بنشینید، احساساتتان دست‌کم در چندین صحنه به‌شدت درگیر شود من سال‌ها با تمام وجودم به این موضوع فکر کرده بودم و پارادوکس موجود میان به‌تصویر کشیده شدن چهره‌ها، به‌تصویر کشیده نشدن چهره‌ها و فرایند همذات‌پنداری مخاطب را به‌واسطه عناصر بصری موجود در اثر حل کرده بودم همین باعث شد که خل روایت بصری به‌کلی در این کار رفع شود بافت گرافیکی کار به‌شدت بر مضمون سوار شده و نفس فضا به‌صورت تجربی وضعیتی تراژیک ایجاد کرده است ما در روایت‌های معمولی نمی‌توانیم چهره قهرمان‌های داستانمان را به‌صورت عیان نشان دهیم به همین دلیل ارزش تقابلشان با ضدقهرمان‌ها به‌شدت افت پیدا می‌کند اما در "ناسور" چنین اتفاقی رخ نداد.مت سفانه به‌دلیل مقوله‌ها و سویه‌های مختلف سیاسی و فرهنگی که در جامعه ما و حتی در جشنواره‌های هنری ما وجود دارد، این کار مورد توجه و اهتمام قرار نگرفت.بله کار ما اکران شد اما مت سفانه امکان اکران مناسبی به من ندادند و مسایلی وجود داشت که مایل نیستم چندان درباره آنها صحبت کنم. همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردم، خوشبختانه کار ما در کشورهای خارجی به‌ویژه در عراق و لبنان به‌شدت مورد استقبال عمومی قرار گرفت و توانست دو جایزه خوب از جشنواره‌های خارجی کسب کند جالب است که من هنگام نمایش فیلم در کشورهای خارجی تعریف‌هایی را از زبان مخاطبان غیرایرانی می‌شنیدم که قلبم را به تپش می‌انداخت و احساس می‌کردم مزد کاری را که انجام داده‌ام و نمی‌توانم در کشور خودم دریافت کنم، دریافت کرده‌ام.ما در بسیاری از عرصه‌های فرهنگی هنوز تکلیفمان را با خودمان مشخص نکرده‌ایم قهرمان‌سازی به جسارت‌هایی نیاز دارد که یا ما آنها را نداریم و یا به‌دلیل برخی ملاحظات و رودربایستی‌هایی که به‌صورت روتین در جامعه ما وجود دارد، از حرکت به‌سمت آن بازمانده‌ایم.مت سفانه باید بگویم که تجربه ساخت انیمیشن "ناسور" در کشورم برای من تجربه‌ای م یوس‌کننده بود و احتمال اینکه بخواهم بار دیگر به این حوزه ورود کنم، تا سال‌ها منتفی است یعنی دیگر توانش را ندارم چراکه پس از ساخت این اثر با معضلات و چالش‌های سنگینی مواجه شدم که دیگر نمی‌توانم دست‌کم برای مدت‌ها به تکرار چنین چالشی تن دهم گرچه این تجربه برای شخص من بسیار لذت‌بخش بود هنگامی که می‌دیدم مردم درحالی‌که به پهنای صورت اشک ریخته‌اند، "یا حسین" "یا حسین" می‌گویند و از سالن‌های سینما بیرون می‌آیند کسانی که اصلا باورم نمی‌شد پیش‌زمینه دینی قوی‌ای داشته باشند مثلا خانمی که اشک چشمانش آرایش صورتش را شسته و رنگ چهره‌اش را سیاه کرده بود وقتی با چنین صحنه‌هایی مواجه می‌شوید، به‌شدت به خودتان می‌بالید اینجا بود که به‌شدت لذت بردم و احساس کردم توانسته‌ام حق مطلب را ادا کنم.ساخت اثری با مضمون قیام حضرت سیدالشهدا(ع) وظیفه‌ای بود که از کودکی بر شانه‌های خود احساس می‌کردم من با عاشورا رشد کرده بودم و باید این کار را می‌کردم بنابراین چیزی نبود که بخواهد از بیرون به من دیکته شود. مت سفانه به‌دلیل فضای سیاست‌زده جامعه ما، با معضلاتی مواجه شدم که تحملشان برایم دشوار بود."ناسور"، نذر من برای حضرت اباعبدالله(ع) بود آن را با هزینه شخصی ساختم گرچه عده‌ای به من گفتند که "تو کار دولتی ساخته‌ای"، اما من یک ریال هم از نهادهای دولتی یا شبه‌دولتی دریافت نکردم و خداوند را شاکرم که اجر کارم را دریافت کردم.
کارگردان انیمیشن "ناسور" می‌گوید: قهرمان‌سازی در سینما و انیمیشن به جسارت‌هایی نیاز دارد که یا ما آنها را نداریم یا به‌دلیل برخی رودربایستی‌ها از حرکت به‌سمت آنها بازمانده‌ایم.