به گزارش گروه اجتماعی از چندی پیش محققان در دانشگاه تهران طرح تحقیقاتی"طراحی و ساخت سیستم پایش میزان اکسیژن دریافت مغز در حین عمل‌های جراحی قلب باز" را با حمایت ستاد توسعه علوم و فناوری‌های شناختی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری آغاز کردند. اساس آن استفاده از فناوری طیف نگاری با امواج نزدیک مادون قرمز ( NIRS ) است.با انجام این طرح و ساخت دستگاه "طیف نگار مادون قرمز نزدیک کارکردی مغز" امکان ثبت تغییرات سطح اکسیژن در بافت مغز در حین عمل‌های جراحی توام با بیهوشی، بخصوص در عمل‌های جراحی قلب باز فراهم شد.سید کمال الدین ستاره‌دان طراح و مجری ساخت دستگاه "طیف نگار مادون قرمز نزدیک کارکردی مغز" گفت: با استفاده از این روش می‌توان به نقصان احتمالی اکسیژن رسانی به بافت مغز در زمان انجام عمل‌های جراحی قلب باز که در آن پمپ قلب مصنوعی موقتا جایگزین قلب بیمار می‌شود، پی برد و در نتیجه بروز خطرات احتمالی آسیب به بافت مغز در اثر نقصان اکسیژن را کاهش داد.وی با بیان اینکه این سیستم بر پایه تابش نور مادون قرمز نزدیک به بافت مغز و دریافت و پردازش نور منعکس شده کار می‌کند، افزود: با این روش امکان مطالعه تغییرات مقدار درصد اکسیژن اشباع شده در بافت هر نیمکره مغز توسط پروب‌ها فراهم می‌شود.به گفته ستاره‌دان، با افزایش سرعت نمونه برداری سیگنال‌ها در نسل جدید این دستگاه امکان پردازش‌های دیجیتال ساده‌تر و در عین حال باکیفیت بهتری فراهم شده است. همچنین با انجام تغییرات در نحوه اتصال پروب‌های فرستنده (منابع نوری) و پروب‌های گیرنده (آشکارسازها) به دستگاه از طریق سوکت‌های نظامی به جای سوکت‌های USB ، به دلیل ایجاد اتصال محکم پروب‌ها به مدار علاوه برکاهش نویز، طول عمر سوکت‌های اتصال هم افزایش یافته است.استاد گروه مهندسی پزشکی دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران همچنین بیان کرد: بطور کلی طیف نگاری کارکردی مغز با امواج مادون قرمز نزدیک ( fNIRS ) روشی نوین برای انجام مطالعات مختلف بر روی نحوه عملکرد مغز است و درحال حاضر مطالعات وسیعی جهت تشخیص بیش فعالی در کودکان، پایش میزان اکسیژن مغز نوزادان در بخش NICU ، تعیین عمق بیهوشی هنگام عمل جراحی، میزان تمرکز و حافظه کوتاه مدت در افراد سنین مختلف و مطالعات مشابه با استفاده از آن در مراکز تحقیقاتی مختلف دنیا درحال انجام است.
امکان ثبت تغییرات سطح اکسیژن در بافت مغز حین عمل‌های جراحی توام با بیهوشی با استفاده از دستگاه"طیف نگار مادون قرمز نزدیک" ساخت محققان کشور فراهم شد.