تکنوکراسی به معنای واقعی کلمه، نظام سازماندهی شده غربی با تمام اصول و فن به کارگیری تکنیک در جهت نیل به ایده‌آل‌های عینی و ذهنی در تمامی ساحت‌های اجتماعی است ساده‌انگاری است اگر رفتارهای تکنوکراتیک را فقط و فقط در به کارگیری تخصص در سیاست‌گذاری‌های اجتماع خصوصا حوزه اقتصادی تفسیر کنیم چراکه با همین یک واژه‌مفهوم‌هایی لاجرم وارد فرهنگ اندیشگانی ما می‌شود که اساس بنیادگرایی* را دیگرگون می‌کند و آن را تحت الشعاع خود قرار می‌دهد. برخی از مفاهیم همسو با تکنوکراسی به طور آهسته همین بنیادگرایی را شرح لطیف می‌دهد و آن را از بیخ و بن برمی‌کند. می‌توان گفت یکی از واژه‌های هم سو با تکنوکراسی پلورالیسم است. اندیشه‌ای که از یک سو نه‌تنها هم سمت با رفتارهای تکنوکراتیک است، بلکه از پایه‌ها و مبادی آن هم به شمار می‌رود. پلورالیسم از گام‌های نخست برای پذیرش مدارا و تعامل با نظام‌های فکری جهانی است و به عبارتی این دو اندیشه، لازم ملزوم یکدیگر هستند که یکی جو روانی و فرهنگی اذهان را آماده می‌کند و دیگری سنگ بنای نظریه هایش را عملی می‌کند.‌عملا پلورالیسم کلیسا را شرح لطیف می‌دهد تا بساط پاپ را برچیند و تکنوکرات را حاکم کند. در این نوع نگاه اولین چیزی که بر ذهن متبادر می‌شود این است که طرز تفکر فوق به نحوی شرح و تفصیل سیستم‌های سکولاری است، گرچه این عبارت هم در تزاحم با اندیشه‌های مطرح شده نیست، اما پلورالیسم از ذاتیات به منصه آوردن تکنیک است و سکولاریسم از عوارض ولایت تکنیک. اندیشه پلورالیستی در قدم نخست ذهن جامعه را آماده می‌کند تا به این باور برسد که آرمانگرایی وی را به انزوا خواهد کشاند، او را از دهکده جهانی بیرون خواهد راند به صورتی که هر جامعه‌ای از آرمان‌های خود دست‌بردار نباشد، خواهرخوانده خانواده بزرگ جهانی خواهد شد. این تصور که با مسالمت همگی در کنار هم به حیات فکری خود ادمه دهیم، جامعه دینی را نیز به ریل متخصص‌گرایی خواهد انداخت. هیچگاه پلورالیسم در محدوده قبول اعتقادات برای زندگی بهتر متوقف نخواهد شد، چراکه پلورالیسم بالذات به یک جامعه ایده‌آل ناظر است که بدون چرخه‌های عمل‌گرایی تکنیک به مقصد خود نخواهد رسید. پس رویکرد پلورالیستی در عرصه قبول نظریه‌ها نمی‌ماند و خود به خود جای خود را به تکنوکراسی می‌دهد تا ذهن‌های ورزیده شده را مدیریت کند. با توجه به واکنش‌های عدیده‌ای که اندیشمندان غربی در دهه 1970 نسبت به پلورالیسم که مستلزم تعریفی جداگانه از سنن کلیسا به شمار می‌رفت٬ روا داشتند و به کارگیری تکنوکراسی بعد از سالهای 1990 ، تقدم و تاخر عقلی این دو اندیشه از منظر تاریخی هم قابل اثبات است. اما تنها مقصد این نوشتار این نیست که آگاهی اندکی را در اذهان مخاطبین برانگیزد. بلکه این مطلب به تاثیرگذاری شگرف علوم انسانی در تحولات جهانی اشاره دارد. امری که در سیاست گذاری‌های کلان ملی ما هماره مغفول مانده است. باری غفلت از یک سو و تربیت نیروهای علمی بر اساس اندیشه‌های غربزده هم از سویی دیگر مشهود است. حال که در این وانفسا آلرژی صحنه سیاسی جامعه به این مفهوم بیشتر به چشم می‌خورد٬ باید توجه کرد که آیا جامعه ما درک درستی از همین آرمان‌ها و بنیادگرایی خود دارد که منش نیروی متخصص انقلابی هم بشود؟ وقتی که کیوسک‌های این مرز و بوم هنوز پر از ترویج اندیشه‌های غربی است، آیا جامعه سامان ایرانی اسلامی خود را درمی‌یابد؟ از سوی دیگر باید توجه کرد که مقام معظم رهبری تنها کسی است که به صراحت عوارض اندیشه تکنوکراتیک را بیان فرموده و هم خود ایشان بوده‌اند که فکر نظام‌سازی و تمدن‌سازی ایران را به دنیا اعلام کرده‌اند. پس همین اندیشه‌های ما نیز قابلیت سیستمی شدن را دارد و دغدغه این نوشتار و گفتن ضعف‌ها به این معنا نیست که ما محتاج همین تخصص‌های تکنوکراتیکی هستیم٬ خیر! چرا که مدعای این کشور نظام‌سازی و منادی این ادعا تمدن‌سازی است و این امر جز به دست آرمانخواهان واقعی ممکن نیست. باری ما جز اینکه ساختارهای آموزشیمان را متحول کنیم راهی نداریم و به نظر می‌رسد این اولین قدم در راستای تحقق بخشیدن به آرمان‌ها باشد. * در این متن درمعنای مثبت آن یعنی پای‌بندی به ارزش‌های مقبول عقلی و پایداری بر این ارزش‌ها و آموزه‌ها آمده است.
پلورالیسم نه‌تنها هم سمت با رفتارهای تکنوکراتیک است، بلکه از پایه‌ها و مبادی آن هم به شمار می‌رود. پلورالیسم و تکنوکراسی لازم ملزوم یکدیگرند که یکی جو روانی اذهان را آماده می‌کند و دیگری سنگ بنای نظریه‌هایش را عملی می‌کند.