ناوگان بالگردی هوانیروز ارتش که در دوران دفاع مقدس بار اصلی پشتیبانی هوایی از خطوط مقدم تا پشت جبهه را بر عهده داشت با صدها هزار ساعت پرواز عملیاتی، نیازمند پشتیبانی‌های مستمر و طبق برنامه بر اساس ساعت پرواز بوده و از بابت آسیب‌های ناشی از پرواز در مناطق جنگی و تسلیحات دشمن نیز نیازمند بازسازی بود.در زمینه بازرسی‌های سبک و سنگین و تعمیرات در رده‌های مختلف، شرکت پشتیبانی و نوسازی بالگردهای ایران (پنها) از همان دوران فعال بود که بعدها متخصصین فنی خود هوانیروز نیز با محوریت صنایع "یاعلی" به آن پیوستند.پشتیبانی کامل و دقیق و با کیفیت از ناوگان بالگردی کشور از آن جهت اهمیت بالایی دارد که یگان‌های بالگردی به عنوان نیروی واکنش سریع در مسایل مختلف نظامی، امنیتی، بلایای طبیعی و سوانح و نیازهای امدادی اولین یگان حاضر شونده در صحنه عملیات هستند.از این رو، برای ایفای هرچه بهتر نقش پررنگ بالگردهای کشور در مسایل فوق، پشتیبانی و تعمیرات و نوسازی و بهسازی این ناوگان بالگردی اهمیت بسیاری دارد.نکته دیگر آنکه ایران در مجموع نیروهای نظامی و سایر ارگان‌ها، دارای یکی از بزرگترین ناوگان‌های بالگردی از نظر تعداد است که به خودی خود توان پشتیبانی بالایی را طلب می‌کند.تنوع بالای ناوگان بالگردی برای یک مجموعه تعمیراتی به طور معمول یک عامل مشکل ساز تبدیل می‌شود اما متخصصان وزارت دفاع در شرکت پنها با ایجاد زیرمجموعه‌های لازم و سالن‌های تعمیراتی مورد نیاز، به طور تخصصی بیش از 10 نوع بالگرد مختلف را در رده‌های مختلف تعمیر یا بروز رسانی می‌کنند.لازم به ذکر است که بالگردهایی که برای تعمیر به شرکت پنها ارجاع داده می‌شوند در شرایط مختلفی قرار دارند بعضی با پرواز به این شرکت منتقل شده و برخی بقدری دچار اشکال شده‌اند که به صورت زمینی و روی کامیون به این مجموعه برای تعمیرات منتقل می‌شوند.در دوران جنگ تحمیلی، متخصصان شرکت پنها با استفاده از قطعات موجود در انبارها اقدام به تعمیرات بالگردها می‌کردند اما به مرور و با افزایش استهلاک ناوگان و نیاز گسترده‌تر به قطعات و دشواری روزافزون ت مین قطعه از خارج، شرکت پنها در کنار خود نیروهای مسلح و سایر بخش‌های صنعتی کشور به جریان نهضت قطعه سازی وارد شد و کم کم قطعات مختلف مورد نیاز برای بخش‌های مختلف بالگردها را با تکیه بر توان متخصصان خود و بخش‌های پژوهشی و دانشگاهی ساخته و پس از آزمایش‌های فنی و کنترل کیفی لازم به تولید رساند.این روند در طی سه دهه گذشته از پایان جنگ تحمیلی ادامه داشته و روز به روز به سمت ساخت قطعات حساس‌تر و پیچیده‌تر قدم برداشته شده است.شرکت پنها به عنوان بزرگترین و محوری‌ترین مرکز مهندسی تعمیر و نگهداری ناوگان بالگردهای کشور وظیفه تداوم بخشی به قابلیت پرواز بالگردهای کشور، اعمال سیاست‌های تعمیراتی و لجستیکی مناسب، اجرای بهسازی‌ها، طراحی و اجرای آرایش‌های فنی، برنامه ریزی و صدور دستورالعمل‌های فنی، کنترل وضعیت پروازی یگان‌ها جهت اطمینان از ایمنی پرواز و کنترل وضعیت قطعات از نظر ساعت پرواز و نحوه نگهداری آن‌ها را بر عهده دارد.این شرکت بزرگترین پشتیبان تعمیرات سنگین ناوگان بالگردهای کشور در رده‌های مختلف تعمیراتی تا اورهال یا تعمیر اساسی و نیز دارای مرکز تحقیقات، دفتر طراحی و کارخانه ساخت است.از دیگر ویژگی‌های مطرح شرکت پنها، قابلیت تعمیرات بالگردهای شرقی خریداری شده پس از انقلاب در کنار بالگردهای غربی است. به عنوان یکی از آخرین دستاوردها در زمینه بالگردهای روسی میل 171 افزایش عمر پروازی از 1500 ساعت به 2000 ساعت و اجرای تعمیرات رده سبک این بالگرد در کمتر از یک ماه را می‌توان برشمرد که از این نظر رکورد کم نظیری به حساب می‌آید.در طی 42 سال که از قطع ارتباط این شرکت با مستشاران خارجی می‌گذرد، نزدیک به 1400 مرتبه تعمیرات رده اساسی یا اورهال روی مجموع بالگردهای موجود در کشور توسط شرکت پنها صورت گرفته است. یعنی به طور متوسط بیش از 33 فروند بالگرد در سال توسط این شرکت تعمیر اساسی شده است.سال 1398 از جهت تعداد بالگردهای به خدمت بازگردانده شده که رده‌های مختلف تعمیرات از نیاز به تعداد محدودی قطعه تا تعمیرات سنگین را در شرکت پنها طی کردند با تعداد مجموع حدود 60 فروند سال شاخصی بوده است.بازسازی ده‌ها فروند بالگرد آسیب دیده در دوران جنگ که در مواردی بیش از 90 درصد بدنه در شرکت پنها ساخته شد، از مثال‌های شاخص در بین فعالیت‌های شرکت پنها است.در سالهای اخیر با ساخت انواع قطعات پرمصرف و ریزقطعات در کنار اجزاء سازه‌ای و بدنه در وزارت دفاع، میزان زمینگیری و در انتظار تعمیر بودن بالگردهای نظامی کشور بسیار کاهش یافته است.نمود بارز این روند، تحویل‌های دسته جمعی و گسترده بالگردهای تعمیر شده یا ارتقاء یافته در سالهای اخیر است که از آن جمله می‌توان به دو مرتبه تحویل 20 فروندی در خرداد 1393 و فروردین 1396 و تحویل بیش از 30 فروند در بهمن 1398 و 10 فروند در خرداد 1399 اشاره کرد.تجهیز بالگردها به سامانه‌های دید در شب، سامانه‌های جدید ناوبری، نمایشگرهای جدید داخل کابین خلبان، رادیوهای دریایی، رادار شناسایی ساحل و رادار هواشناسی، جعبه سیاه، انواع سکوهای دو درجه آزادی پایدار شده سامانه‌های کشف و شناسایی الکترواپتیک، تجهیز بالگردها به راکت انداز، موشک‌های ضد زره مختلف و تیربار نیمه سنگین و توپ 20 میلیمتری سه لوله از جمله بهسازی‌های سامانه‌ای و تسلیحاتی اعمال شده روی بالگردهای مختلف زمینی و دریایی در سال‌های گذشته توسط شرکت پنها یا توسط نیروهای مسلح و با کمک پنها است. این روند بهسازی تجهیزاتی و تسلیحاتی در چند سال گذشته رشد و تنوع بسیار بیشتری داشته است.شاید در بین تجهیزات فوق، سامانه‌های دید در شب جزو مهمترین بهسازی‌های اعمال شده روی بالگردهای کشور باشد. تا پیش از آن و حتی در بدترین شرایط دوران جنگ تحمیلی بالگردهای کشور فقط در روشنایی روز قابلیت پرواز ایمن و مطمین داشتند و از این جهت با یک محدودیت عملیاتی مهم مواجه بودند. اما در دهه 1380 با توسعه سامانه‌های الکترواپتیکی مناسب، گام اصلی و مهم رفع مشکل پرواز در شب برای بالگردها برداشته شد.با توسعه نمونه‌های متناسب با نیاز بالگردها و نصب و آزمایش‌های بسیار سختگیرانه و اصلاح و بهبودهای لازم بالاخره در میانه دهه 1390 با موفقیت سامانه هایی که امکان پرواز ایمن و مطمین بالگردها را در شب ایجاد می‌کردند به طور کامل با آنها تطبیق پیدا کرده و روند تجهیز بالگردها به سامانه‌های مذکور در سالهای اخیر سرعت گرفت به طوری که در سال 1399 برای اولین بار یک رزمایش بالگردی و تخصصی تماما در تاریکی شب توسط بالگردهای هوانیروز ارتش جمهوری اسلامی ایران به اجرا گذاشته شد.نمایشگرهای چند منظوره یا MFD نیز از دیگر تجهیزات جدیدی است که توسط شرکت پنها به بالگردها بنا به درخواست کاربران افزوده می‌شود. این نمایشگرها با ابعاد بیش از 20 سانتیمتر، بدون نیاز به تغییر در حسگرهای موجود بالگرد و بدون نیاز به تغییر در سیم کشی آن قابل نصب هستند.امکان پشتیبانی از حسگرهای جدید INS و AHRS به صورت همزمان را داشته و به قابلیت پرواز در شب بالگرد کمک ویژه‌ای می‌کنند. امکان ضبط اطلاعات پروازی و اتصال به نقشه خوان و GPS و نیز قابلیت اتصال همزمان به دوربین پایدار شده و نمایش در شب و نور خورشید از دیگر قابلیت‌های این نمایشگرهای پیشرفته است.به عنوان یک محدودیت بزرگ دیگر، به روز نبودن سلاح‌های بالگردهای تهاجمی و نیز عدم مسلح بودن بالگردهای ترابری به صورت موثر از دیگر جنبه‌های محدود کننده کارایی ناوگان بالگردی کشور بود. توسعه موشک‌های جدید و پیشرفته ضد زره در رده‌های مختلف سرعت و برد و تنوع هدایت در صنایع مربوط در وزارت دفاع مقدمه اول و نصب و تطبیق صحیح این موشک‌ها در کنار راکت‌ها و تیربار و توپ کالیبر پایین گام دوم و پایانی برای رفع محدودیت‌های تسلیحاتی ناوگان بالگردی کشور تا حد بسیار خوبی بود که بخش مهمی از این روند مسلح سازی در شرکت پشتیبانی و نوسازی بالگردهای ایران (پنها) در کمتر از یک دهه اخیر صورت پذیرفته است.امروزه موشک هایی با برد 2 تا 4 برابر نسبت به گذشته و قابلیت شلیک در شب و آب و هوای مختلف روی بالگردهای رزمی و ترابری نظامی کشور عملیاتی شده و در آینده نزدیک از جهت برد، با یک جهش قابل توجه نیز رو به رو خواهد شد.به عنوان یکی دیگر از وجوه بسیار مهم عملکرد شرکت پنها باید به مسیر ساخت بالگرد در این شرکت اشاره کرد که از دهه 1370 شروع شد.در سال 1372 اولین سازه و بدنه بالگرد ساخت داخل در بالگردی به نام شباویز مشابه بالگرد بل 205 به کار گیری شد. سپس ساخت سازه و بدنه بالگرد بل 206 نیز در پنها صورت پذیرفت و در ادامه تغییراتی در بخشی از بدنه بالگرد 205 داده شد.همچنین بعدها سازه و بدنه بالگردهای 212 و 214 نیز در پنها ساخته شد. مونتاژ کامل بالگرد 412 نیز به تعداد محدود و برای ت مین ناوگان مورد نیاز اورژانس کشور در پنها صورت گرفته است.در میانه دهه 1380 و با رشد علمی قابل توجه کشور زمینه‌های لازم برای طراحی داخلی و ساخت بالگرد بیشتر از گذشته فراهم شد و در دهه 1390 شرکت پنها چند بالگرد در رده‌های مختلف وزنی و تعداد سرنشین متفاوت را طراحی کرده و ساخت. به عنوان مثال بالگرد سبک سورنا و بالگردهای 8 نفره صبا و 12 نفره هما از محصولات این شرکت هستند.بالگرد صبا که از دو موتور استفاده می‌کند، اولین بالگرد ساخت داخل با فناوری چهار پره یا ملخ اصلی است که در اسفند 1395 رونمایی شده و قرار است در سال جاری پس از گذراندن آزمایش‌های خود وارد مرحله تولید شود. از مراحل ساخت و آزمایش‌های اولیه بالگرد هما نیز تصاویری منتشر شده است. به علاوه شرکت پنها اقدام به ساخت آزمایشی بالگرد بدون سرنشین نیز کرده است.مسیر طی شده توسط صنعت دفاعی کشور و یگان‌های تعمیر و نگهداری و جهادهای خودکفایی نیروهای مسلح چه در عرصه هواپیماها و چه بالگردها نسبت به میزان عقب ماندگی کشور در گذشته، قابل توجه است.به‌نظر می‌رسد با توجه ویژه به راه‌اندازی خط تولید برای محصولات مورد نیاز و رفع چند مشکل باقی‌مانده در تولید انبوه بالگردها خصوصا بحث موتور، شاهد بلوغ تولید و در آینده نزدیک طراحی‌های بومی بیشتر برای رفع نیازهای نیروهای مسلح باشیم.
در زمان حاضر موشک‌هایی با برد 2 تا 4 برابر نسبت به گذشته و قابلیت شلیک در شب و آب‌وهوای مختلف روی بالگردهای رزمی و ترابری نظامی کشور عملیاتی شده است و در آینده نزدیک از جهت برد، با یک جهش قابل توجه نیز روبه‌رو خواهد شد.