Acht na dTeangacha OifigiÃºla (LeasÃº), 2021
Acts of the Oireachtas
Source: Acts of the Oireachtas

num: 1
paragraphs: San Acht seo, ciallaÃ­onn “PrÃ­omh-Acht” Acht na dTeangacha OifigiÃºla, 2003 .
num: 2
paragraphs: LeasaÃ­tear alt 2(1) den PhrÃ­omh-Acht—
(a) trÃ­d an mÃ­niÃº seo a leanas a chur in ionad an mhÃ­nithe ar ‘limistÃ©ar Gaeltachta’:
“tÃ¡ le ‘limistÃ©ar Gaeltachta’ an bhrÃ­ chÃ©anna atÃ¡ leis i gCuid 2 d’Acht 2012;”,
(b) trÃ­d an mÃ­niÃº seo a leanas a chur in ionad an mhÃ­nithe ar ‘ceann comhlachta phoiblÃ­’:
“ciallaÃ­onn ‘ceann comhlachta phoiblÃ­’ an duine arna cheapadh nÃ³ arna ceapadh ina phrÃ­omhoifigeach nÃ³ ina prÃ­omhoifigeach ar an gcomhlacht poiblÃ­ nÃ³, i gcÃ¡s nach mbeidh aon duine den sÃ³rt sin ceaptha, an duine arna shainainmniÃº nÃ³ arna sainainmniÃº le hordÃº Ã³n Rialtas arna dhÃ©anamh faoi alt 4A chun bheith ina cheann nÃ³ ina ceann ar an gcomhlacht poiblÃ­ chun crÃ­ocha an Achta seo;”,
(c) trÃ­ na mÃ­nithe seo a leanas a chur isteach:
“ciallaÃ­onn ‘Acht 2012’ Acht na Gaeltachta, 2012 ;
tÃ¡ le ‘Coiste Comhairleach’ an bhrÃ­ a shanntar dÃ³ le halt 18A;
dÃ©anfar ‘lÃ¡ bunaithe’ a fhorlÃ©iriÃº de rÃ©ir alt 18A;
tÃ¡ le ‘LimistÃ©ar PleanÃ¡la Teanga Gaeltachta’ an bhrÃ­ chÃ©anna atÃ¡ leis i gCuid 2 d’Acht 2012;
tÃ¡ le ‘Baile SeirbhÃ­se Gaeltachta’ an bhrÃ­ chÃ©anna atÃ¡ leis i gCuid 2 d’Acht 2012;
tÃ¡ le ‘LÃ­onra Gaeilge’ an bhrÃ­ chÃ©anna atÃ¡ leis i gCuid 2 d’Acht 2012;
tÃ¡ le ‘Plean NÃ¡isiÃºnta’ an bhrÃ­ a shanntar dÃ³ le halt 18C;
ciallaÃ­onn ‘foirm oifigiÃºil’ foirm, lena n-Ã¡irÃ­tear foirm leictreonach, a ÃºsÃ¡ideann comhlacht poiblÃ­ i dtaca leis an gcomhlacht sin do sholÃ¡thar seirbhÃ­se;
ciallaÃ­onn ‘comhlacht reachtÃºil’ comhlacht arna bhunÃº le reacht nÃ³ faoi reacht;”.
num: 3
paragraphs: LeasaÃ­tear an PrÃ­omh-Acht trÃ­ na hailt seo a leanas a chur isteach i ndiaidh alt 4:
“Ceann comhlachta phoiblÃ­ a cheapadh
4A. (1) MÃ¡s rud Ã©, de thuras na huaire, nach mbeidh duine ar bith arna cheapadh nÃ³ arna ceapadh ina phrÃ­omhoifigeach nÃ³ ina prÃ­omhoifigeach ar chomhlacht poiblÃ­, fÃ©adfaidh an Rialtas, le hordÃº, duine a shainainmniÃº chun bheith ina cheann nÃ³ ina ceann ar an gcomhlacht poiblÃ­ chun crÃ­ocha an Achta seo.
(2) DÃ©anfar gach ordÃº faoi fho-alt (1) a leagan faoi bhrÃ¡id gach TÃ­ den Oireachtas a luaithe is fÃ©idir tar Ã©is a dhÃ©anta agus, mÃ¡ dhÃ©anann ceachtar Teach acu sin, laistigh den 21 lÃ¡ a shuÃ­fidh an Teach sin tar Ã©is an t-ordÃº a leagan faoina bhrÃ¡id, rÃºn a rith ag neamhniÃº an ordaithe, beidh an t-ordÃº ar neamhnÃ­ dÃ¡ rÃ©ir sin, ach sin gan dochar do bhailÃ­ocht aon nÃ­ a rinneadh roimhe sin faoin ordÃº.
TuarascÃ¡il ar chomhlÃ­onadh oibleagÃ¡idÃ­ faoin Acht
4B. DÃ©anfaidh ceann comhlachta phoiblÃ­—
(a) comhalta foirne eile den chomhlacht a cheapadh, Ã³n mbainistÃ­ocht shinsearach, chun formhaoirsiÃº a dhÃ©anamh ar chomhlÃ­onadh oibleagÃ¡idÃ­ an chomhlachta faoin Acht seo agus tuarascÃ¡il a thabhairt dÃ³ nÃ³ di, de rÃ©ir mar is cuÃ­, i ndÃ¡il le hoibleagÃ¡idÃ­ an chomhlachta faoin Acht seo, agus
(b) a chinntiÃº go ndÃ©anfar achoimre ar aon cheann de na nithe arna dtuairisciÃº dÃ³ nÃ³ di de rÃ©ir mhÃ­r (a) a Ã¡ireamh i dtuarascÃ¡il bhliantÃºil an chomhlachta lena mbaineann.”.
num: 4
paragraphs: LeasaÃ­tear alt 9 den PhrÃ­omh-Acht—
(a) i bhfo-alt (1)—
(i) trÃ­ “nÃ³ fÃ³grÃ¡n” a scriosadh gach Ã¡it a bhfuil sÃ©, agus
(ii) trÃ­ “stÃ¡iseanÃ³ireachta nÃ³ comharthaÃ­” a chur in ionad “stÃ¡iseanÃ³ireachta, comharthaÃ­”,
(b) trÃ­d an bhfo-alt seo a leanas a chur in ionad fho-alt (2):
“(2) I gcÃ¡s go ndÃ©anfaidh duine cumarsÃ¡id i scrÃ­bhinn, leis an bpost leictreonach nÃ³ ar na meÃ¡in shÃ³isialta, i dteanga oifigiÃºil le comhlacht poiblÃ­, freagrÃ³idh an comhlacht poiblÃ­ sa teanga chÃ©anna.”,
agus
(c) trÃ­ na fo-ailt seo a leanas a chur in ionad fho-alt (3):
“(3) I gcÃ¡s go ndÃ©anfaidh comhlacht poiblÃ­ cumarsÃ¡id i scrÃ­bhinn nÃ³ leis an bpost leictreonach leis an bpobal i gcoitinne nÃ³ le haicme den phobal i gcoitinne chun faisnÃ©is a thabhairt don phobal nÃ³ don aicme nÃ³ chun margaÃ­ocht a dhÃ©anamh ar an gcomhlacht poiblÃ­ nÃ³ ar a chuid seirbhÃ­sÃ­ leis an bpobal nÃ³ leis an aicme, cinnteoidh an comhlacht gur i nGaeilge, nÃ³ i nGaeilge agus i mBÃ©arla, a bheidh an chumarsÃ¡id.
(4) I gcÃ¡s gur i nGaeilge agus i mBÃ©arla a bheidh an chumarsÃ¡id dÃ¡ dtagraÃ­tear i bhfo-alt (3)—
(a) maidir leis an gcuid den tÃ©acs a bheidh i nGaeilge, nÃ­ bheidh sÃ­ i gclÃ³ nÃ­os lÃº nÃ¡ an chuid den tÃ©acs a bheidh i mBÃ©arla agus beidh sÃ­ chomh feiceÃ¡lach, chomh hinfheicthe agus chomh hinlÃ©ite cÃ©anna leis an gcuid den tÃ©acs a bheidh i mBÃ©arla, agus
(b) mÃ¡s rud Ã©, maidir leis an tÃ©acs a bheidh i nGaeilge, go mbeidh cuid de giorraithe, beidh an chuid den tÃ©acs a bheidh i mBÃ©arla, arb Ã­ an t-aistriÃºchÃ¡n ar an tÃ©acs giorraithe sin Ã­, giorraithe freisin.”.
num: 5
paragraphs: LeasaÃ­tear an PrÃ­omh-Acht trÃ­ na hailt seo a leanas a chur isteach i ndiaidh alt 9:
“Dualgas comhlachtaÃ­ poiblÃ­ maidir le hainmneacha, seoltaÃ­ agus teidil i nGaeilge
9A. (1) D’fhonn a chinntiÃº go ndÃ©anfaidh comhlacht poiblÃ­ ainm (lena n-Ã¡irÃ­tear foirm athartha nÃ³ foirm mhÃ¡thartha an ainm), seoladh nÃ³ teideal (lena n-Ã¡irÃ­tear an rogha gan teideal ar bith a ÃºsÃ¡id) duine i nGaeilge, a thaifeadadh agus a ÃºsÃ¡id i gceart, fÃ©adfaidh an tAire, tar Ã©is dul i gcomhairle le cibÃ© Aire (mÃ¡s ann) den Rialtas is cuÃ­ leis an Aire, ag fÃ©achaint d’fheidhmeanna an chomhlachta phoiblÃ­, an comhlacht a fhorordÃº chun crÃ­ocha an ailt seo.
(2) FÃ©adfaidh an tAire, le linn comhlacht poiblÃ­ a fhorordÃº faoi fho-alt (1), na seirbhÃ­sÃ­ a thairgeann nÃ³ a sholÃ¡thraÃ­onn an comhlacht a shonrÃº, is seirbhÃ­sÃ­ ar ina leith a fhorordÃ³far amhlaidh Ã©.
(3) Cinnteoidh comhlacht poiblÃ­ a fhorordÃ³far faoi fho-alt (1) go mbeidh na cÃ³rais faisnÃ©ise agus chumarsÃ¡ide, agus aon chÃ³rais eile (cibÃ© acu cÃ³rais leictreonacha nÃ³ eile), a ÃºsÃ¡ideann an comhlacht ina chumarsÃ¡idÃ­ leis an bpobal i gcoitinne, nÃ³ le haicme den phobal i gcoitinne, de rÃ©ir mar is cuÃ­, cumraithe ar mhodh—
(a) lena gceadÃ³far, leis na cÃ³rais sin, ainm (lena n-Ã¡irÃ­tear foirm athartha nÃ³ foirm mhÃ¡thartha an ainm), seoladh nÃ³ teideal (lena n-Ã¡irÃ­tear an rogha gan teideal ar bith a ÃºsÃ¡id) duine i nGaeilge a thaifeadadh agus a ÃºsÃ¡id i gceart i ndÃ¡il leis na seirbhÃ­sÃ­ arna dtairiscint nÃ³ arna solÃ¡thar ag an gcomhlacht ar ina leith a fhorordÃ³far amhlaidh Ã©, agus
(b) lena ndÃ©anfar ÃºsÃ¡id an tsÃ­nte fhada sa tÃ©acs Gaeilge a Ã©ascÃº.
(4) (a) DÃ©anfaidh an tAire, trÃ¡th nach dÃ©anaÃ­ nÃ¡ 3 mhÃ­ Ã³ thosach feidhme alt 4 d’Acht na dTeangacha OifigiÃºla (LeasÃº), 2021 agus tar Ã©is dul i gcomhairle le cibÃ© Aire eile (mÃ¡s ann) den Rialtas is cuÃ­ leis an Aire, treoirlÃ­nte a ullmhÃº agus a eisiÃºint chun cuidiÃº le comhlachtaÃ­ poiblÃ­ a gcuid oibleagÃ¡idÃ­ faoin alt seo agus faoi ailt 9B, 9C agus 9D a chomhlÃ­onadh.
(b) Beidh aird ag comhlacht poiblÃ­ ar na treoirlÃ­nte, mÃ¡s ann, a eiseofar faoi mhÃ­r (a) le linn dÃ³ a chuid oibleagÃ¡idÃ­ faoin alt seo agus faoi ailt 9B, 9C agus 9D a chomhlÃ­onadh.
(c) DÃ©anfaidh an tAire, a luaithe is indÃ©anta, treoirlÃ­nte a eiseofar faoi mhÃ­r (a) a fhoilsiÃº ar shuÃ­omh grÃ©asÃ¡in na Roinne CultÃºir, Oidhreachta agus Gaeltachta.
(d) DÃ©anfaidh an tAire, i gceann cibÃ© eatramh is cuÃ­ leis nÃ³ lÃ©i, treoirlÃ­nte a eiseofar faoi mhÃ­r (a) a athmheas agus beidh feidhm ag forÃ¡lacha an fho-ailt seo maidir le hullmhÃº, eisiÃºint agus foilsiÃº na dtreoirlÃ­nte athmheasta sin mar atÃ¡ feidhm acu maidir leis na treoirlÃ­nte a eisÃ­odh i gcÃ©aduair.
Dualgas comhlachtaÃ­ poiblÃ­ maidir le foirmeacha oifigiÃºla
9B. (1) D’fhonn Ã¡bhar agus leagan amach foirmeacha oifigiÃºla de chuid comhlacht poiblÃ­ a fhorordÃº, fÃ©adfaidh an tAire, tar Ã©is dul i gcomhairle le cibÃ© Aire (mÃ¡s ann) den Rialtas is cuÃ­ leis an Aire, ag fÃ©achaint d’fheidhmeanna an chomhlachta phoiblÃ­, an comhlacht a fhorordÃº chun crÃ­ocha an ailt seo.
(2) FÃ©adfaidh an tAire, le linn comhlacht poiblÃ­ a fhorordÃº faoi fho-alt (1), a fhorordÃº gur i nGaeilge nÃ³ i nGaeilge agus i mBÃ©arla araon a bheidh Ã¡bhar agus leagan amach foirmeacha oifigiÃºla an chomhlachta phoiblÃ­ agus fÃ©adfar forÃ¡lacha Ã©agsÃºla a dhÃ©anamh i ndÃ¡il le comhlachtaÃ­ poiblÃ­ Ã©agsÃºla nÃ³ le foirmeacha oifigiÃºla Ã©agsÃºla.
(3) Le linn Ã¡bhar agus leagan amach foirmeacha a fhorordÃº faoi fho-alt (2), beidh aird ag an Aire ar na nithe seo a leanas i gcÃ¡s gur i nGaeilge agus i mBÃ©arla araon a bheidh tÃ©acs san fhoirm oifigiÃºil lena mbaineann:
(a) an t-ord ina mbeidh an tÃ©acs i ngach teanga san fhoirm oifigiÃºil;
(b) feiceÃ¡lacht, infheictheacht, inlÃ©iteacht, mÃ©id, clÃ³, cuma fhoriomlÃ¡n agus stÃ­l tÃ©acs teanga amhÃ¡in san fhoirm oifigiÃºil i leith thÃ©acs na teanga eile;
(c) an gÃ¡ atÃ¡ ann go gcuirfear an teachtaireacht chÃ©anna in iÃºl le gach ceann de na teangacha oifigiÃºla;
(d) an modh ar a mbeidh teideal le hÃºsÃ¡id roimh ainm duine nÃ³ i ndiaidh ainm duine san fhoirm oifigiÃºil, go hÃ¡irithe faoi threoir aitheantas a thabhairt do na foirmeacha Ã©agsÃºla de na teidil sin i ngach teanga;
(e) an modh ar a bhfÃ©adfar focail ghiorraithe a ÃºsÃ¡id i ngach teanga.
(4) Le linn Ã¡bhar agus leagan amach foirmeacha a fhorordÃº faoi fho-alt (2), beidh aird ag an Aire ar na nithe seo a leanas i gcÃ¡s gur i nGaeilge amhÃ¡in a bheidh tÃ©acs san fhoirm oifigiÃºil lena mbaineann:
(a) an modh ar a mbeidh teideal le hÃºsÃ¡id roimh ainm duine nÃ³ i ndiaidh ainm duine san fhoirm oifigiÃºil, go hÃ¡irithe faoi threoir aitheantas a thabhairt do na foirmeacha Ã©agsÃºla de na teidil sin i ngach teanga;
(b) an modh ar a bhfÃ©adfar focail ghiorraithe a ÃºsÃ¡id i ngach ceann de na teangacha.
Dualgas comhlachtaÃ­ poiblÃ­ maidir le lÃ³gÃ³nna
9C. (1) Cinnteoidh comhlacht poiblÃ­, ar agus Ã³ thosach feidhme alt 4 d’Acht na dTeangacha OifigiÃºla (LeasÃº), 2021, i gcÃ¡s go mbeidh a lÃ³gÃ³ Ã¡ athnuachan nÃ³ Ã¡ athrÃº aige, gur i nGaeilge nÃ³ i nGaeilge agus i mBÃ©arla araon a bheidh tÃ©acs is cuid den lÃ³gÃ³ nua nÃ³ den lÃ³gÃ³ athraithe.
(2) I gcÃ¡s gur i nGaeilge agus i mBÃ©arla araon a bheidh tÃ©acs dÃ¡ dtagraÃ­tear i bhfo-alt (1)—
(a) beidh an chuid den tÃ©acs a bheidh i nGaeilge roimh an gcuid den tÃ©acs a bheidh i mBÃ©arla,
(b) maidir leis an gcuid den tÃ©acs a bheidh i nGaeilge, nÃ­ bheidh sÃ­ i gclÃ³ nÃ­os lÃº nÃ¡ an chuid den tÃ©acs a bheidh i mBÃ©arla agus beidh sÃ­ chomh feiceÃ¡lach, chomh hinfheicthe agus chomh hinlÃ©ite cÃ©anna leis an gcuid den tÃ©acs a bheidh i mBÃ©arla, agus
(c) mÃ¡s rud Ã© go mbeidh cuid den tÃ©acs a bheidh i nGaeilge giorraithe, beidh an chuid den tÃ©acs a bheidh i mBÃ©arla, arb Ã­ an t-aistriÃºchÃ¡n ar an tÃ©acs giorraithe sin Ã­, giorraithe freisin.
(3) San alt seo agus in alt 9D, ciallaÃ­onn ‘lÃ³gÃ³’ an lÃ³gÃ³ a ÃºsÃ¡ideann comhlacht de ghnÃ¡th ar cheannteidil stÃ¡iseanÃ³ireachta, libhrÃ© nÃ³ comharthaÃ­ocht de chuid an chomhlachta agus lena ngabhann, i gcoitinne, ainm an chomhlachta, agus folaÃ­onn sÃ© lÃ³gÃ³ aon scÃ©ime, clÃ¡ir, tionscnaimh beartais nÃ³ suÃ­mh grÃ©asÃ¡in arna riaradh ag an gcomhlacht nÃ³ dÃ¡ bhfuil an comhlacht freagrach.
(4) I bhfo-alt (1), folÃ³idh ‘tÃ©acs’ aon ghiorrÃºchÃ¡n nÃ³ acrainm ar ainm, i nGaeilge, an chomhlachta lena mbaineann.
Ainmneacha agus lÃ³gÃ³nna comhlachtaÃ­ reachtÃºla nuabhunaithe
9D. (1) Maidir le hainm comhlachta reachtÃºil a bhunÃ³far, ar agus Ã³ thosach feidhme alt 4 d’Acht na dTeangacha OifigiÃºla (LeasÃº), 2021, is i nGaeilge a bheidh sÃ©.
(2) Maidir le tÃ©acs is cuid de lÃ³gÃ³ comhlachta reachtÃºil a bhunÃ³far, ar agus Ã³ thosach feidhme alt 4 d’Acht na dTeangacha OifigiÃºla (LeasÃº), 2021, is i nGaeilge nÃ³ i nGaeilge agus i mBÃ©arla araon a bheidh sÃ©.
(3) I gcÃ¡s gur i nGaeilge agus i mBÃ©arla araon a bheidh tÃ©acs dÃ¡ dtagraÃ­tear i bhfo-alt (2)—
(a) beidh an chuid den tÃ©acs a bheidh i nGaeilge roimh an gcuid den tÃ©acs a bheidh i mBÃ©arla,
(b) maidir leis an gcuid den tÃ©acs a bheidh i nGaeilge, nÃ­ bheidh sÃ­ i gclÃ³ nÃ­os lÃº nÃ¡ an chuid den tÃ©acs a bheidh i mBÃ©arla agus beidh sÃ­ chomh feiceÃ¡lach, chomh hinfheicthe agus chomh hinlÃ©ite cÃ©anna leis an gcuid den tÃ©acs a bheidh i mBÃ©arla, agus
(c) mÃ¡s rud Ã© go mbeidh cuid den tÃ©acs a bheidh i nGaeilge giorraithe, beidh an chuid den tÃ©acs a bheidh i mBÃ©arla, arb Ã­ an t-aistriÃºchÃ¡n ar an tÃ©acs giorraithe sin Ã­, giorraithe freisin.
SeirbhÃ­sÃ­ pobal-inrochtana
9E. (1) DÃ©anfaidh comhlacht poiblÃ­ gach beart cuÃ­ chun a chinntiÃº, i gcÃ¡s go solÃ¡thraÃ­onn duine seirbhÃ­s phobal-inrochtana thar ceann an chomhlachta phoiblÃ­, go ndÃ©anfaidh an duine sin, i leith sholÃ¡thar na seirbhÃ­se sin, na nithe seo a leanas a chomhlÃ­onadh—
(a) rialachÃ¡in faoi alt 9(1) a mbeidh feidhm acu maidir leis an gcomhlacht poiblÃ­ lena mbaineann,
(b) fo-ailt (2) agus (3) d’alt 9, agus
(c) cibÃ© caighdeÃ¡in de na caighdeÃ¡in teanga iomchuÃ­ arna bhforordÃº ag an Aire faoi alt 19A(2), is caighdeÃ¡in a mbeidh feidhm acu maidir leis an gcomhlacht poiblÃ­ lena mbaineann.
(2) San alt seo, ciallaÃ­onn ‘seirbhÃ­s phobal-inrochtana’ seirbhÃ­s arna tairiscint nÃ³ arna solÃ¡thar ag duine seachas comhlacht poiblÃ­, is cuma i gcomhair luach saothair nÃ³ nach ea, don phobal i gcoitinne nÃ³ d’aicme den phobal i gcoitinne thar ceann comhlacht poiblÃ­.”.
num: 6
paragraphs: LeasaÃ­tear an PrÃ­omh-Acht trÃ­d an alt seo a leanas a chur isteach i ndiaidh alt 10:
“10A. (1) Cinnteoidh comhlacht poiblÃ­—
(a) gur i nGaeilge a bheidh 20 faoin gcÃ©ad ar a laghad d’aon fhÃ³graÃ­ocht arna dÃ©anamh ag an gcomhlacht in aon bhliain, agus
(b) go ndÃ©anfar 5 faoin gcÃ©ad ar a laghad d’aon airgead a chaithfidh an comhlacht ar fhÃ³graÃ­ocht in aon bhliain a ÃºsÃ¡id chun fÃ³graÃ­ocht a chur amach i nGaeilge trÃ­ na meÃ¡in Ghaeilge.
(2) San alt seo—
ciallaÃ­onn ‘fÃ³graÃ­ocht’—
(a) cumarsÃ¡id trÃ¡chtÃ¡la d’aon chineÃ¡l a bhfuil d’aidhm lÃ©i, nÃ³ a bhfuil d’Ã©ifeacht lÃ©i, go dÃ­reach nÃ³ go neamhdhÃ­reach, tÃ¡irge nÃ³ seirbhÃ­s de chuid an chomhlachta phoiblÃ­ lena mbaineann a chur chun cinn, agus
(b) cumarsÃ¡id d’aon chineÃ¡l leis an bpobal, i leith na nithe seo a leanas—
(i) foireann a earcÃº,
(ii) tionscnaimh reachtaÃ­ochta nÃ³ bheartais,
(iii) talamh nÃ³ sÃ³cmhainnÃ­ a cheannach nÃ³ a dhÃ­ol,
(iv) seirbhÃ­sÃ­ a sholÃ¡thar, nÃ³
(v) comhchomhairliÃºchÃ¡n poiblÃ­;
ciallaÃ­onn “meÃ¡in Ghaeilge” aon mheÃ¡in ina bhfuil 50 faoin gcÃ©ad nÃ³ nÃ­os mÃ³ d’Ã¡bhar na meÃ¡n sin trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge.”.
num: 7
paragraphs: LeasaÃ­tear alt 14 den PhrÃ­omh-Acht trÃ­d an bhfo-alt seo a leanas a chur isteach i ndiaidh fho-alt (3):
“(4) I gcÃ¡s go mbeidh caighdeÃ¡n teanga forordaithe, is caighdeÃ¡n teanga a mbeidh feidhm aige maidir le comhlacht poiblÃ­ faoi alt 19A(2), maidir le scÃ©im arna daingniÃº ag an Aire faoin alt seo nÃ³ de bhun alt 15, scoirfidh sÃ­ de bheith i bhfeidhm, d’ainneoin fho-alt (3).”.
num: 8
paragraphs: LeasaÃ­tear an PrÃ­omh-Acht trÃ­ na hailt seo a leanas a chur isteach i ndiaidh alt 18:
“An Coiste Comhairleach a bhunÃº
18A. (1) DÃ©anfaidh an tAire, le hordÃº, lÃ¡ a cheapadh, trÃ¡th nach dÃ©anaÃ­ nÃ¡ 6 mhÃ­ tar Ã©is Acht na dTeangacha OifigiÃºla (LeasÃº), 2021 a rith, chun bheith ina lÃ¡ bunaithe (dÃ¡ ngairtear an ‘lÃ¡ bunaithe’ san Acht seo) chun crÃ­ocha an Achta seo.
(2) An lÃ¡ bunaithe, beidh coiste arna bhunÃº ar a dtabharfar an Coiste Comhairleach um SheirbhÃ­sÃ­ Gaeilge (dÃ¡ ngairtear ‘an Coiste Comhairleach’ san Acht seo).
(3) Is Ã© nÃ³ is Ã­ an tAire a sholÃ¡thrÃ³idh rÃºnaÃ­ocht agus feidhmeanna feidhmiÃºchÃ¡in an Choiste Chomhairligh agus Ã¡ireofar leo, ar iarraidh a fhÃ¡il Ã³ chomhalta den Choiste Comhairleach nÃ³ de rÃ©ir mar is cuÃ­ leis an Aire, saorÃ¡idÃ­ chun ateangaireacht chomhuaineach nÃ³ chomhleanÃºnach Ã³ theanga oifigiÃºil amhÃ¡in go dtÃ­ an teanga oifigiÃºil eile a dhÃ©anamh ar imeachtaÃ­ de chuid an choiste.
(4) DÃ©anfar ordÃº faoi fho-alt (1) a leagan faoi bhrÃ¡id gach TÃ­ den Oireachtas a luaithe is fÃ©idir tar Ã©is a dhÃ©anta agus, mÃ¡ dhÃ©anann ceachtar Teach acu sin, laistigh den 21 lÃ¡ a shuÃ­fidh an Teach sin tar Ã©is an t-ordÃº a leagan faoina bhrÃ¡id, rÃºn a rith ag neamhniÃº an ordaithe, beidh an t-ordÃº ar neamhnÃ­ dÃ¡ rÃ©ir sin, ach sin gan dochar do bhailÃ­ocht aon nÃ­ a rinneadh roimhe sin faoin ordÃº.
Comhaltas an Choiste Chomhairligh
18B. (1) Is iad a bheidh ar an gCoiste Comhairleach na comhaltaÃ­ seo a leanas—
(a) Cathaoirleach, agus
(b) lÃ­on gnÃ¡thchomhaltaÃ­ nach lÃº nÃ¡ 5 nÃ¡ nach mÃ³ nÃ¡ 10,
agus is Ã© nÃ³ is Ã­ an tAire a cheapfaidh gach duine acu.
(2) DÃ©anfaidh an tAire aon chomhalta amhÃ¡in den Choiste Comhairleach a shainainmniÃº mar Chathaoirleach, agus is duine atÃ¡ inniÃºil i nGaeilge an duine arna shainainmniÃº nÃ³ arna sainainmniÃº amhlaidh.
(3)Ãireofar ar ghnÃ¡thchomhaltaÃ­ an Choiste Chomhairligh—
(a) aon chomhalta amhÃ¡in a bheidh ainmnithe ag an Aire mar ionadaÃ­ don Roinn CultÃºir, Oidhreachta agus Gaeltachta,
(b) aon chomhalta amhÃ¡in a bheidh ainmnithe ag an Aire Caiteachais PhoiblÃ­ agus AthchÃ³irithe mar ionadaÃ­ don Roinn Caiteachais PhoiblÃ­ agus AthchÃ³irithe,
(c) aon chomhalta amhÃ¡in a bheidh ainmnithe ag an tSeirbhÃ­s um CheapachÃ¡in PhoiblÃ­ mar ionadaÃ­ don tSeirbhÃ­s um CheapachÃ¡in PhoiblÃ­,
(d) 6 chomhalta eile ar a mhÃ©id a bheidh ainmnithe ag comhlachtaÃ­ poiblÃ­ mar ionadaithe do na comhlachtaÃ­ poiblÃ­ sin is cuÃ­ leis an Aire,
(e) aon chomhalta amhÃ¡in a bheidh inniÃºil i nGaeilge agus a bheidh ainmnithe ag an Aire, tar Ã©is prÃ³iseas arna bhunÃº ag an tSeirbhÃ­s um CheapachÃ¡in PhoiblÃ­, mar ionadaÃ­ do LimistÃ©ir PleanÃ¡la Teanga Ghaeltachta, agus
(f) aon chomhalta amhÃ¡in a bheidh inniÃºil i nGaeilge agus a bheidh ainmnithe ag an Aire, tar Ã©is prÃ³iseas arna bhunÃº ag an tSeirbhÃ­s um CheapachÃ¡in PhoiblÃ­, mar ionadaÃ­ do limistÃ©ir den StÃ¡t nach LimistÃ©ir PleanÃ¡la Teanga Ghaeltachta.
(4) Beidh comhalta den Choiste Comhairleach faoi rÃ©ir cibÃ© tÃ©armaÃ­ agus coinnÃ­ollacha, agus Ã­ocfar leis nÃ³ lÃ©i cibÃ© liÃºntais i leith caiteachas, a chinnfidh an tAire, le toiliÃº an Aire Caiteachais PhoiblÃ­ agus AthchÃ³irithe.
(5) MÃ¡s rud Ã© go bhfuil an Cathaoirleach neamhÃ¡balta ar chÃºis ar bith gnÃ­omhÃº mar Chathaoirleach, fÃ©adfaidh an tAire comhalta eile den Choiste Comhairleach a shainainmniÃº chun gnÃ­omhÃº mar Chathaoirleach.
(6) SealbhÃ³idh comhalta den Choiste Comhairleach oifig ar feadh cibÃ© trÃ©imhse, nach faide nÃ¡ 6 bliana Ã³ dhÃ¡ta a cheaptha nÃ³ a ceaptha, a chinnfidh an tAire.
(7) Faoi rÃ©ir fho-alt (8), beidh comhalta den Choiste Comhairleach a rachaidh a thÃ©arma oifige nÃ³ a tÃ©arma oifige in Ã©ag trÃ­ imeacht aimsire in-athcheaptha chun an Choiste Chomhairligh.
(8) Aon chomhalta den Choiste Comhairleach a mbeidh fÃ³nta aige nÃ³ aici ar feadh 2 thÃ©arma oifige as a chÃ©ile, nÃ­ bheidh sÃ© nÃ³ sÃ­ in-athcheaptha chun an Choiste Chomhairligh go dtÃ­ go mbeidh trÃ©imhse 6 bliana caite tar Ã©is dheireadh an dara tÃ©arma as a chÃ©ile.
(9) FÃ©adfaidh comhalta den Choiste Comhairleach Ã©irÃ­ as an gCoiste Comhairleach trÃ­ litir a bheidh dÃ­rithe chuig an Aire, agus beidh Ã©ifeacht leis an Ã©irÃ­ as ar an dÃ¡ta a bheidh sonraithe sa litir, nÃ³ ar an dÃ¡ta ar a bhfaighidh an tAire an litir, cibÃ© acu is dÃ©anaÃ­.
(10) FÃ©adfaidh an tAire, aon trÃ¡th, comhalta den Choiste Comhairleach a chur as comhaltas den Choiste Comhairleach mÃ¡s rud Ã©, i dtuairim an Aire, go bhfuil an comhalta tar Ã©is Ã©irÃ­ Ã©agumasach, de dheasca easlÃ¡inte, ar a fheidhmeanna nÃ³ a feidhmeanna a chomhlÃ­onadh, nÃ³ gur mhÃ­-iompair an comhalta Ã© fÃ©in nÃ³ Ã­ fÃ©in mar a bheidh sonraithe, nÃ³ gur dealraitheach don Aire gur gÃ¡ Ã© nÃ³ Ã­ a chur as comhaltas chun go gcomhlÃ­onfaidh an Coiste Comhairleach a fheidhmeanna go hÃ©ifeachtach.
(11) Scoirfidh comhalta den Choiste Comhairleach de bheith, agus beidh sÃ© nÃ³ sÃ­ dÃ­chÃ¡ilithe chun bheith, ina chomhalta nÃ³ ina comhalta den Choiste Comhairleach mÃ¡s rud Ã©, maidir leis an gcomhalta sin—
(a) ar Ã© nÃ³ Ã­ a chiontÃº ar dÃ­otÃ¡il ag cÃºirt dlÃ­nse inniÃºla, go ngearrfar tÃ©arma prÃ­osÃºnachta air nÃ³ uirthi, nÃ³
(b) go bhfuil sÃ© nÃ³ sÃ­, nÃ³ go measfar Ã© nÃ³ Ã­ a bheith, faoi rÃ©ir ordÃº dÃ­chÃ¡ilÃ­ochta, de rÃ©ir bhrÃ­ Chaibidil 4 de Chuid 14 d’ Acht na gCuideachtaÃ­, 2014 , cibÃ© acu de bhua na Caibidle sin nÃ³ de bhua aon fhorÃ¡il eile den Acht sin.
(12) Is Ã© nÃ³ is Ã­ an tAire a chinnfidh nÃ³sanna imeachta an Choiste Chomhairligh.
Feidhmeanna an Choiste Chomhairligh
18C. (1) DÃ©anfaidh an Coiste Comhairleach—
(a) a luaithe is fÃ©idir ach trÃ¡th nach dÃ©anaÃ­ nÃ¡ 2 bhliain tar Ã©is an lae bunaithe, Plean NÃ¡isiÃºnta (dÃ¡ ngairtear an ‘Plean NÃ¡isiÃºnta’ san Acht seo), maidir le solÃ¡thar seirbhÃ­sÃ­ poiblÃ­ trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge ar feadh trÃ©imhse a bheidh sonraithe sa Phlean NÃ¡isiÃºnta (is trÃ©imhse nach faide nÃ¡ 6 bliana), a ullmhÃº agus a chur faoi bhrÃ¡id an Aire lena cheadÃº d’fhonn na nithe seo a leanas a dhÃ©anamh—
(i) seirbhÃ­sÃ­ a shainaithint is seirbhÃ­sÃ­ a sholÃ¡thraÃ­onn comhlacht poiblÃ­ nÃ³ aicme comhlachtaÃ­ poiblÃ­ agus nach solÃ¡thraÃ­tear trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge agus ar i ndÃ¡il leo atÃ¡ an Coiste Comhairleach den tuairim gur chÃ³ir caighdeÃ¡n teanga a fhorordÃº faoi alt 19A(2), agus
(ii) straitÃ©isÃ­ a shonrÃº, ar feadh na trÃ©imhse lena mbaineann an Plean NÃ¡isiÃºnta, is straitÃ©isÃ­ a fhÃ©adfaidh comhlachtaÃ­ poiblÃ­ a ÃºsÃ¡id (lena n-Ã¡irÃ­tear an chaoi a mbainfear an ÃºsÃ¡id is fearr as acmhainnÃ­ atÃ¡ ar fÃ¡il do na comhlachtaÃ­) ionas go bhfÃ©adfar seirbhÃ­sÃ­ de chuid na gcomhlachtaÃ­ poiblÃ­ lena mbaineann nach solÃ¡thraÃ­tear trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge a sholÃ¡thar amhlaidh,
(b) comhairle a thabhairt do chomhlachtaÃ­ poiblÃ­ maidir leis an gcaoi a bhfÃ©adfar seirbhÃ­sÃ­ nach solÃ¡thraÃ­onn na comhlachtaÃ­ trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge a sholÃ¡thar amhlaidh, lena n-Ã¡irÃ­tear an mÃ©id seo a leanas—
(i) comhairle maidir leis an lÃ­on foirne agus leis an ngrÃ¡d foirne atÃ¡ inniÃºil i nGaeilge a mbeadh gÃ¡ ag an gcomhlacht leo chun na seirbhÃ­sÃ­ sin a sholÃ¡thar trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge,
(ii) ag fÃ©achaint don chuspÃ³ir dÃ¡ dtagraÃ­tear i bhfo-alt (3)(b), moltaÃ­ maidir leis an gcaoi a mÃ©adÃ³far an lÃ­on foirne atÃ¡ inniÃºil i nGaeilge, agus
(iii) comhairle maidir leis an leibhÃ©al inniÃºlachta, ag fÃ©achaint don chÃ³ras caighdeÃ¡n ar a dtugtar an Creat Comhchoiteann Tagartha Eorpach le haghaidh Teangacha, is gÃ¡ a bheith ag duine chun go solÃ¡thrÃ³idh sÃ© nÃ³ sÃ­ na seirbhÃ­sÃ­ sin trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge,
(c) cibÃ© taighde a sheoladh, nÃ³ a choimisiÃºnÃº go seolfar cibÃ© taighde, is cuÃ­ leis an gCoiste Comhairleach d’fhonn a fheidhmeanna a chomhlÃ­onadh faoi mhÃ­reanna (a) agus (b), agus
(d) gach 5 bliana tar Ã©is an lae bunaithe, suirbhÃ© ar an leibhÃ©al inniÃºlachta i nGaeilge atÃ¡ ag foireann comhlachtaÃ­ poiblÃ­ a sheoladh agus a chur faoi bhrÃ¡id an Aire, agus Ã¡ireofar na nithe seo a leanas i suirbhÃ© den sÃ³rt sin:
(i) an lÃ­on iomlÃ¡n foirne de chuid comhlachtaÃ­ poiblÃ­ atÃ¡ inniÃºil i nGaeilge;
(ii) an lÃ­on iomlÃ¡n foirne de chuid comhlachtaÃ­ poiblÃ­ a bhfuil cÃºrsa oiliÃºna Gaeilge dÃ©anta acu;
(iii) an lÃ­on iomlÃ¡n foirne de chuid comhlachtaÃ­ poiblÃ­ a labhraÃ­onn an Ghaeilge san ionad oibre, cibÃ© acu le linn dÃ³ibh a gcuid dualgas a chomhall nÃ³ ar shlÃ­ eile, agus a mhinice a labhraÃ­onn siad an Ghaeilge.
(2) UllmhÃ³idh an Coiste Comhairleach gach Plean NÃ¡isiÃºnta dÃ¡ Ã©is sin trÃ¡th nach luaithe nÃ¡ 6 mhÃ­, agus nach dÃ©anaÃ­ nÃ¡ 3 mhÃ­, roimh dheireadh na trÃ©imhse a bheidh sonraithe sa Phlean NÃ¡isiÃºnta agus beidh feidhm ag alt 18D, fara aon mhodhnuithe is gÃ¡, i ndÃ¡il le gach Plean NÃ¡isiÃºnta dÃ¡ Ã©is sin amhail is dÃ¡ mba thagairt do Phlean NÃ¡isiÃºnta dÃ¡ Ã©is sin aon tagairt don Phlean NÃ¡isiÃºnta san alt sin.
(3) Le linn dÃ³ a fheidhmeanna a chomhlÃ­onadh faoin Acht seo, beidh aird ag an gCoiste Comhairleach ar na cuspÃ³irÃ­ seo a leanas—
(a) na seirbhÃ­sÃ­ a sholÃ¡thraÃ­onn comhlachtaÃ­ poiblÃ­ trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge a mhÃ©adÃº, ag fÃ©achaint go hÃ¡irithe do sheirbhÃ­sÃ­ a sholÃ¡thraÃ­onn comhlachtaÃ­ poiblÃ­ i LimistÃ©ir PleanÃ¡la Teanga Ghaeltachta, i mBailte SeirbhÃ­se Gaeltachta agus i LÃ­onraÃ­ Gaeilge, agus
(b) an lÃ­on foirne de chuid comhlachtaÃ­ poiblÃ­ atÃ¡ inniÃºil i nGaeilge a mhÃ©adÃº ionas go mbeidh, a luaithe is indÃ©anta tar Ã©is an lae bunaithe, ach trÃ¡th nach dÃ©anaÃ­ nÃ¡ an 31 Nollaig 2030, 20 faoin gcÃ©ad ar a laghad den fhoireann a earcÃ³far chuig comhlachtaÃ­ poiblÃ­ inniÃºil amhlaidh.
(4) Beidh ag an gCoiste Comhairleach na cumhachtaÃ­ sin go lÃ©ir is gÃ¡ nÃ³ is fÃ³irsteanach chun a fheidhmeanna a chomhlÃ­onadh.
Dualgas an Aire i leith Plean NÃ¡isiÃºnta arna ullmhÃº faoi alt 18C
18D. (1) DÃ©anfaidh an tAire—
(a) laistigh de 3 mhÃ­ Ã³n bPlean NÃ¡isiÃºnta a fhÃ¡il faoi alt 18C(1)(a)—
(i) an Plean NÃ¡isiÃºnta a cheadÃº gan mhodhnÃº nÃ³ fara cibÃ© modhnuithe is cuÃ­ leis nÃ³ lÃ©i,
(ii) an dÃ¡ta ar ar chÃ³ir don Phlean NÃ¡isiÃºnta teacht i ngnÃ­omh a shonrÃº, agus
(iii) an Plean NÃ¡isiÃºnta a chur faoi bhrÃ¡id an Rialtais,
agus
(b) a luaithe is fÃ©idir ina dhiaidh sin—
(i) a chur faoi deara cÃ³ipeanna den Phlean NÃ¡isiÃºnta a leagan faoi bhrÃ¡id gach TÃ­ den Oireachtas, agus
(ii) cÃ³ip den Phlean NÃ¡isiÃºnta a fhoilsiÃº ar shuÃ­omh grÃ©asÃ¡in na Roinne CultÃºir, Oidhreachta agus Gaeltachta.
(2) FÃ©adfaidh an tAire, de rÃ©ir mar is cuÃ­ leis nÃ³ lÃ©i, a iarraidh ar chomhlacht poiblÃ­, a mbeidh seirbhÃ­sÃ­ sainaitheanta ina leith sa Phlean NÃ¡isiÃºnta mar sheirbhÃ­sÃ­ a sholÃ¡thraÃ­onn an comhlacht lena mbaineann nach bhfuil Ã¡ solÃ¡thar trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge, tuarascÃ¡il a thabhairt don Aire i ndÃ¡il leis an dul chun cinn atÃ¡ dÃ©anta ag an gcomhlacht chun na seirbhÃ­sÃ­ a sholÃ¡thar amhlaidh agus chun an Plean a chur i ngnÃ­omh, agus is Ã© nÃ³ is Ã­ an tAire a bheidh freagrach as comhordÃº a dhÃ©anamh ar chur i ngnÃ­omh an Phlean ag na comhlachtaÃ­ poiblÃ­ sin go lÃ©ir.
ComhlachtaÃ­ poiblÃ­ i LimistÃ©ir PleanÃ¡la Teanga Ghaeltachta
18E. DÃ©anfaidh an tAire, le hordÃº, laistigh de 3 mhÃ­ Ã³n trÃ¡th a dhÃ©anfar an Plean NÃ¡isiÃºnta a chur faoi bhrÃ¡id an Rialtais faoi alt 18D(1)(a)(iii) agus aird aige nÃ³ aici ar an bPlean NÃ¡isiÃºnta—
(a) an dÃ¡ta a shonrÃº faoina dtiocfaidh an Ghaeilge chun bheith ina teanga oibre in oifigÃ­, i LimistÃ©ar PleanÃ¡la Teanga Gaeltachta, comhlachta phoiblÃ­ nÃ³ aicme comhlachtaÃ­ poiblÃ­ agus fÃ©adfar dÃ¡taÃ­ Ã©agsÃºla a shonrÃº i leith LimistÃ©ir PleanÃ¡la Teanga Ghaeltachta Ã©agsÃºla, agus
(b) an dÃ¡ta a shonrÃº faoina ndÃ©anfar na seirbhÃ­sÃ­ go lÃ©ir arna solÃ¡thar ag comhlacht poiblÃ­ nÃ³ ag aicme comhlachtaÃ­ poiblÃ­ i LimistÃ©ar PleanÃ¡la Teanga Gaeltachta (lena n-Ã¡irÃ­tear seirbhÃ­sÃ­ den sÃ³rt sin arna solÃ¡thar ag comhlacht poiblÃ­ nÃ³ ag aicme comhlachtaÃ­ poiblÃ­ Ã³ Ã¡it lasmuigh den LimistÃ©ar PleanÃ¡la Teanga Gaeltachta) a sholÃ¡thar trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge agus fÃ©adfar dÃ¡taÃ­ Ã©agsÃºla a shonrÃº i leith LimistÃ©ir PleanÃ¡la Teanga Ghaeltachta Ã©agsÃºla.
TuarascÃ¡il an Choiste Chomhairligh
18F. (1) DÃ©anfaidh an Coiste Comhairleach, trÃ¡th nach dÃ©anaÃ­ nÃ¡ an 30 Meitheamh gach bliain, tuarascÃ¡il ar dhul chun cinn a sholÃ¡thar don Aire agus don ChoimisinÃ©ir maidir lena chuid oibre le linn na bliana roimhe sin nÃ³, i gcÃ¡s na chÃ©ad tuarascÃ¡la ar dhul chun cinn uaidh, maidir lena chuid oibre Ã³n lÃ¡ bunaithe suas go dtÃ­ an 31 Nollaig an bhliain ina dhiaidh sin agus an lÃ¡ sin san Ã¡ireamh.
(2) D’ainneoin fho-alt (1), fÃ©adfaidh an Coiste Comhairleach, Ã³ am go ham, cibÃ© faisnÃ©is maidir le comhlÃ­onadh a fheidhmeanna a mheasfaidh sÃ© is cuÃ­ a thabhairt don Aire agus tabharfaidh sÃ© don Aire aon fhaisnÃ©is maidir le comhlÃ­onadh a fheidhmeanna a iarrfaidh an tAire.
(3) DÃ©anfaidh an CoimisinÃ©ir, laistigh de 6 mhÃ­ Ã³n tuarascÃ¡il dÃ¡ dtagraÃ­tear i bhfo-alt (1) a fhÃ¡il, trÃ¡chtaireacht ar an tuarascÃ¡il a ullmhÃº agus a chur faoi bhrÃ¡id an Aire.
(4) DÃ©anfaidh an tAire, laistigh de 3 mhÃ­ Ã³n trÃ¡chtaireacht dÃ¡ dtagraÃ­tear i bhfo-alt (3) a fhÃ¡il, an trÃ¡chtaireacht agus an tuarascÃ¡il dÃ¡ dtagraÃ­tear i bhfo-alt (1) a chur faoi bhrÃ¡id an Rialtais agus, a luaithe is fÃ©idir ina dhiaidh sin—
(a) a chur faoi deara cÃ³ipeanna den tuarascÃ¡il agus den trÃ¡chtaireacht a leagan faoi bhrÃ¡id gach TÃ­ den Oireachtas, agus
(b) cÃ³ipeanna den tuarascÃ¡il agus den trÃ¡chtaireacht a fhoilsiÃº ar shuÃ­omh grÃ©asÃ¡in na Roinne CultÃºir, Oidhreachta agus Gaeltachta.”.
num: 9
paragraphs: LeasaÃ­tear an PrÃ­omh-Acht trÃ­ na hailt seo a leanas a chur isteach i ndiaidh alt 19:
“CaighdeÃ¡in teanga
19A. (1) D’fhonn caighdeÃ¡in teanga a fhorordÃº, is caighdeÃ¡in teanga a mbeidh feidhm acu maidir le comhlacht poiblÃ­ nÃ³ maidir le haicme comhlachtaÃ­ poiblÃ­ chun ÃºsÃ¡id na Gaeilge a chur chun cinn chun crÃ­och oifigiÃºil sa StÃ¡t, fÃ©adfaidh an tAire, le toiliÃº an Aire den Rialtas a bhfuil feidhmeanna dÃ­lsithe dÃ³ nÃ³ di i ndÃ¡il leis an gcomhlacht nÃ³ le gach ceann de na comhlachtaÃ­ san aicme comhlachtaÃ­ poiblÃ­, an comhlacht poiblÃ­ nÃ³ an aicme comhlachtaÃ­ poiblÃ­ a fhorordÃº chun crÃ­ocha an ailt seo.
(2) FÃ©adfaidh an tAire caighdeÃ¡in teanga a fhorordÃº, is caighdeÃ¡in teanga a mbeidh feidhm acu maidir le comhlacht poiblÃ­ nÃ³ maidir le haicme comhlachtaÃ­ poiblÃ­ a fhorordÃ³far faoi fho-alt (1), agus fÃ©adfaidh feidhm a bheith ag caighdeÃ¡in Ã©agsÃºla maidir le comhlachtaÃ­ poiblÃ­ Ã©agsÃºla nÃ³ maidir le haicmÃ­ Ã©agsÃºla comhlachtaÃ­ poiblÃ­.
(3) Maidir le caighdeÃ¡in teanga a fhorordÃ³far faoi fho-alt (2), fÃ©adfaidh caighdeÃ¡in a bheith ar Ã¡ireamh iontu lena sonrÃ³far an mÃ©id seo a leanas—
(a) seirbhÃ­sÃ­ a bheidh le solÃ¡thar, trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge, ag an gcomhlacht poiblÃ­ nÃ³ ag an aicme comhlachtaÃ­ poiblÃ­ lena mbaineann,
(b) seirbhÃ­sÃ­ a bheidh le solÃ¡thar, trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge agus an BhÃ©arla araon, ag an gcomhlacht poiblÃ­ nÃ³ ag an aicme comhlachtaÃ­ poiblÃ­ lena mbaineann,
(c) an leibhÃ©al inniÃºlachta i nGaeilge is gÃ¡ a bheith ag foireann de chuid an chomhlachta phoiblÃ­ nÃ³ de chuid na haicme comhlachtaÃ­ poiblÃ­ lena mbaineann chun an mÃ©id seo a leanas a dhÃ©anamh—
(i) a chumasÃº don chomhlacht poiblÃ­ nÃ³ don aicme comhlachtaÃ­ poiblÃ­ mÃ­reanna (a) agus (b) a chomhlÃ­onadh, agus
(ii) a chumasÃº d’fhoireann de chuid gach ceann de na comhlachtaÃ­ poiblÃ­ lena mbaineann cumarsÃ¡id a dhÃ©anamh, laistigh den chomhlacht sin, le foireann eile de chuid an chomhlachta—
(I) trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge, nÃ³
(II) trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge agus an BhÃ©arla araon,
agus
(d) i gcÃ¡s go bhfuil seirbhÃ­s, clÃ¡r nÃ³ beartas Ã¡ seachadadh nÃ³ Ã¡ sheachadadh nÃ³ Ã¡ cur i ngnÃ­omh nÃ³ Ã¡ chur i ngnÃ­omh ag comhlacht poiblÃ­ nÃ³ ag aicme comhlachtaÃ­ poiblÃ­, nÃ³ go mbeartaÃ­onn comhlacht poiblÃ­ nÃ³ aicme comhlachtaÃ­ poiblÃ­ seirbhÃ­s, clÃ¡r nÃ³ beartas a sheachadadh nÃ³ a chur i ngnÃ­omh, i LimistÃ©ar PleanÃ¡la Teanga Gaeltachta, i mBaile SeirbhÃ­se Gaeltachta nÃ³ i LÃ­onra Gaeilge, a mhÃ©id a chuirfear i gcuntas an tionchar teanga ar an LimistÃ©ar PleanÃ¡la Teanga Gaeltachta, ar an mBaile SeirbhÃ­se Gaeltachta nÃ³ ar an LÃ­onra Gaeilge lena mbaineann maidir le seachadadh nÃ³ cur i ngnÃ­omh na seirbhÃ­se, an chlÃ¡ir nÃ³ an bheartais sin.
(4) Le linn dÃ³ nÃ³ di caighdeÃ¡in teanga a fhorordÃº faoi fho-alt (2), beidh aird ag an Aire ar an mÃ©id seo a leanas—
(a) na seirbhÃ­sÃ­ a sholÃ¡thraÃ­onn an comhlacht trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge,
(b) aon scÃ©im a bheidh i bhfeidhm i leith an chomhlachta faoi alt 14,
(c) aon chaighdeÃ¡n teanga a fhorordÃ³far faoin alt seo, is caighdeÃ¡n teanga a mbeidh feidhm aige maidir leis an gcomhlacht,
(d) a mhÃ©id a idirghnÃ­omhaÃ­onn an comhlacht poiblÃ­ nÃ³ an aicme comhlachtaÃ­ poiblÃ­ lena mbaineann leis an bpobal i gcoitinne nÃ³ le haicme den phobal i gcoitinne,
(e) a mhÃ©id a fhÃ©adfaidh seirbhÃ­s, clÃ¡r nÃ³ beartas arna seachadadh nÃ³ arna sheachadadh nÃ³ arna cur i ngnÃ­omh nÃ³ arna chur i ngnÃ­omh, nÃ³ a bheidh le seachadadh nÃ³ le cur i ngnÃ­omh, ag comhlacht poiblÃ­ nÃ³ ag aicme comhlachtaÃ­ poiblÃ­ difear a dhÃ©anamh don phobal i gcoitinne nÃ³ d’aicme den phobal i gcoitinne i LimistÃ©ar PleanÃ¡la Teanga Gaeltachta, i mBaile SeirbhÃ­se Gaeltachta nÃ³ i LÃ­onra Gaeilge, agus aird ar leith ar LimistÃ©ir PleanÃ¡la Teanga Ghaeltachta,
(f) aon bharÃºlacha a gheobhaidh sÃ© nÃ³ sÃ­ faoi fho-alt (6)(c) nÃ³ (d), agus
(g) seirbhÃ­sÃ­ a shainaithneofar sa Phlean NÃ¡isiÃºnta.
(5) Cinnteoidh an tAire, le linn dÃ³ nÃ³ di caighdeÃ¡in teanga a fhorordÃº faoi fho-alt (2), nach mbeidh d’Ã©ifeacht le caighdeÃ¡n a bheidh le forordÃº a cheangal ar an gcomhlacht poiblÃ­ lena mbaineann lÃ­on nÃ­os lÃº seirbhÃ­sÃ­ a sholÃ¡thar trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge nÃ¡ an lÃ­on arna sholÃ¡thar ag an gcomhlacht (de dheoin an chomhlachta fÃ©in, de bhun scÃ©im a bheidh i bhfeidhm i leith an chomhlachta faoi alt 14 nÃ³ de bhun caighdeÃ¡n teanga arna fhorordÃº faoin alt seo) roimh an gcaighdeÃ¡n a fhorordÃº.
(6) Sula ndÃ©anfaidh an tAire caighdeÃ¡in teanga a fhorordÃº faoi fho-alt (2)—
(a) rachaidh sÃ© nÃ³ sÃ­ i gcomhairle—
(i) le cibÃ© Aire eile den Rialtas is cuÃ­ leis an Aire, ag fÃ©achaint d’fheidhmeanna an Aire eile sin, agus
(ii) le cibÃ© comhlacht poiblÃ­ is cuÃ­ leis an Aire,
(b) lorgÃ³idh sÃ© nÃ³ sÃ­ comhairle an Choiste Chomhairligh,
(c) dÃ©anfaidh sÃ© nÃ³ sÃ­ drÃ©acht de na caighdeÃ¡in a fhoilsiÃº ar shuÃ­omh grÃ©asÃ¡in na Roinne CultÃºir, Oidhreachta agus Gaeltachta agus 3 mhÃ­, Ã³n dÃ¡ta foilsithe, a thabhairt don phobal i gcoitinne chun barÃºlacha, i scrÃ­bhinn, a sholÃ¡thar don Aire ar na drÃ©achtchaighdeÃ¡in, agus
(d) rachaidh sÃ© nÃ³ sÃ­ i dteagmhÃ¡il le gach comhlacht poiblÃ­ a mbeidh feidhm ag caighdeÃ¡n maidir leis lena chur in iÃºl go bhfÃ©adfaidh an comhlacht, laistigh de 3 mhÃ­ Ã³ dhÃ¡ta foilsithe na ndrÃ©achtchaighdeÃ¡n faoi mhÃ­r (c), a bharÃºlacha ar na drÃ©achtchaighdeÃ¡in a sholÃ¡thar don Aire.
(7) FÃ©adfaidh an tAire, i gcÃ¡s gur cuÃ­ leis nÃ³ lÃ©i dÃ©anamh amhlaidh, an trÃ©imhse dÃ¡ dtagraÃ­tear i bhfo-alt (6)(c) nÃ³ (d) a fhadÃº.
(8) DÃ©anfaidh an tAire cÃ³ip de chaighdeÃ¡in teanga a fhorordÃ³far faoi fho-alt (2) a chur ar aghaidh chuig an gCoimisinÃ©ir.
(9) (a) DÃ©anfaidh an tAire, Ã³ am go ham ach uair amhÃ¡in ar a laghad gach 5 bliana, athbhreithniÃº ar chaighdeÃ¡in teanga a fhorordÃ³far faoi fho-alt (2).
(b) Le linn dÃ³ nÃ³ di an t-athbhreithniÃº dÃ¡ dtagraÃ­tear i mÃ­r (a) a dhÃ©anamh, lorgÃ³idh an tAire comhairle an Choiste Chomhairligh.
(10) D’ainneoin an ailt seo, fÃ©adfaidh an tAire, le toiliÃº an Aire Caiteachais PhoiblÃ­ agus AthchÃ³irithe, a ordÃº do chomhlacht poiblÃ­, i ndÃ¡il leis na seirbhÃ­sÃ­ sin dÃ¡ chuid a sheachadtar trÃ­ mheÃ¡n an BhÃ©arla amhÃ¡in, plean a tharraingt suas chun na seirbhÃ­sÃ­ sin a sheachadadh trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge freisin, mar aon le meastachÃ¡n a thabhairt ar an trÃ©imhse ama is gÃ¡ chun an plean a chur i ngnÃ­omh.
Dualgas caighdeÃ¡in teanga a chomhlÃ­onadh
19B. (1) I gcÃ¡s go mbeidh caighdeÃ¡n teanga forordaithe, faoi alt 19A(2), ag an Aire, is caighdeÃ¡n teanga a mbeidh feidhm aige maidir le comhlacht poiblÃ­, dÃ©anfaidh an comhlacht, mura mbeidh maolÃº deonaithe agus go dtÃ­ go mbeidh maolÃº deonaithe i leith an chaighdeÃ¡in nÃ³ i leith cuid den chaighdeÃ¡n, an caighdeÃ¡n, nÃ³ cuid den chaighdeÃ¡n, de rÃ©ir mar a bheidh, a chomhlÃ­onadh.
(2) NÃ­ fhorlÃ©ireofar aon nÃ­ i gcaighdeÃ¡n teanga a fhorordÃ³far faoi alt 19A(2), is caighdeÃ¡n teanga a mbeidh feidhm aige maidir le comhlacht poiblÃ­, mar nÃ­ a thoirmisceann ar chomhlacht poiblÃ­ bearta breise a chur i ngnÃ­omh chun stÃ¡das na Gaeilge a chur chun cinn laistigh dÃ¡ eagraÃ­ocht.
MaolÃº ar chaighdeÃ¡in teanga
19C. (1) Laistigh de 3 mhÃ­ tar Ã©is caighdeÃ¡n teanga a fhorordÃº, is caighdeÃ¡n teanga a mbeidh feidhm aige maidir leis an gcomhlacht faoi alt 19A(2), fÃ©adfaidh comhlacht poiblÃ­ iarratas a dhÃ©anamh, i scrÃ­bhinn, chuig an Aire chun maolÃº a lorg ar an gcaighdeÃ¡n nÃ³ ar chuid den chaighdeÃ¡n.
(2) Beidh na nithe seo a leanas in iarratas faoi fho-alt (1)—
(a) rÃ¡iteas ina leagfar amach na cÃºiseanna go measann an comhlacht nach mbeidh sÃ© in ann an caighdeÃ¡n teanga, nÃ³ cuid den chaighdeÃ¡n, de rÃ©ir mar a bheidh, a chomhlÃ­onadh mar gheall ar na nithe seo a leanas—
(i) gan dÃ³thain foirne de chuid an chomhlachta, ag a mbeidh an leibhÃ©al inniÃºlachta is gÃ¡ i nGaeilge, a bheith ar fÃ¡il, go hÃ¡irithe i suÃ­omhanna geografacha iargÃºlta,
(ii) mainneachtain ag an gcomhlacht, d’ainneoin iarrachtaÃ­ rÃ©asÃºnacha agus sÃ¡sÃºla, foireann ag a mbeidh an leibhÃ©al inniÃºlachta is gÃ¡ i nGaeilge a earcÃº, nÃ³
(iii) neamh-chomhoiriÃºnacht na gcÃ³ras lÃ¡ithreach teicneolaÃ­ochta faisnÃ©ise nÃ³ na gcÃ³ras lÃ¡ithreach eile atÃ¡ ag an gcomhlacht i ndÃ¡il leis an gcomhlacht do chomhlÃ­onadh an chaighdeÃ¡in bheartaithe, mar gheall ar chumraÃ­ocht lÃ¡ithreach na gcÃ³ras sin,
(b) plean lena dtabharfar sraclÃ©iriÃº ar an ngnÃ­omh a dhÃ©anfaidh an comhlacht—
(i) chun aon Ã©ifeachtaÃ­ dochracha ar an bpobal i gcoitinne nÃ³ ar aicme den phobal i gcoitinne a laghdÃº, a mhÃ©id is fÃ©idir, de rÃ©ir mar is cuÃ­, de thoradh an maolÃº a dheonÃº, agus
(ii) chun a chumasÃº dÃ³ an caighdeÃ¡n beartaithe a chomhlÃ­onadh ar dhÃ¡ta sonraithe sa todhchaÃ­,
agus
(c) aon fhaisnÃ©is eile a mheasann an comhlacht is iomchuÃ­ maidir leis an iarratas.
(3) Le linn dÃ³ nÃ³ di breithniÃº a dhÃ©anamh i dtaobh maolÃº a dheonÃº faoin alt seo, beidh aird ag an Aire ar na nithe seo a leanas—
(a) an rÃ¡iteas, an plean agus aon fhaisnÃ©is eile a chuirfear faoi bhrÃ¡id an Aire faoi fho-alt (2), agus
(b) aon nÃ­ eile a mheasann an tAire is iomchuÃ­.
(4) Le linn dÃ³ nÃ³ di breithniÃº a dhÃ©anamh i dtaobh maolÃº a dheonÃº faoin alt seo, fÃ©adfaidh an tAire dul i gcomhairle leis an gcomhlacht poiblÃ­ lena mbaineann nÃ³ le cibÃ© duine eile is cuÃ­ leis an Aire.
(5) Faoi rÃ©ir fho-alt (6), dÃ©anfaidh an tAire, laistigh de 3 mhÃ­ Ã³n iarratas dÃ¡ dtagraÃ­tear i bhfo-alt (1) a fhÃ¡il, nÃ³ cibÃ© trÃ©imhse bhreise nach faide nÃ¡ 6 mhÃ­, maolÃº ar an gcaighdeÃ¡n teanga lena mbaineann, nÃ³ ar chuid den chaighdeÃ¡n lena mbaineann, a dheonÃº nÃ³ diÃºltÃº an cÃ©anna a dheonÃº.
(6) NÃ­ dhÃ©anfaidh an tAire maolÃº a dheonÃº faoin alt seo i gcÃ¡s go mbeadh d’Ã©ifeacht leis, dÃ¡ ndÃ©anfaÃ­ amhlaidh, a cheangal ar an gcomhlacht poiblÃ­ lena mbaineann lÃ­on nÃ­os lÃº seirbhÃ­sÃ­ a sholÃ¡thar trÃ­ mheÃ¡n na Gaeilge nÃ¡ an lÃ­on arna sholÃ¡thar ag an gcomhlacht (de dheoin an chomhlachta fÃ©in, de bhun scÃ©im a bheidh i bhfeidhm faoi alt 14 nÃ³ de bhun caighdeÃ¡n teanga arna fhorordÃº faoi alt 19A) roimh an gcaighdeÃ¡n, ar ina leith a bheidh an t-iarratas faoi fho-alt (1) dÃ©anta, a fhorordÃº.
(7) (a) FÃ©adfaidh an tAire cibÃ© coinnÃ­ollacha is cuÃ­, i dtuairim an Aire, a chur ag gabhÃ¡il le maolÃº a dheonÃ³far faoin alt seo.
(b) Faoi rÃ©ir fho-alt (8), fÃ©adfaidh an tAire trÃ©imhse a shonrÃº, is trÃ©imhse nach faide nÃ¡ 3 bliana, ar i ndÃ¡il lÃ©i a bheidh feidhm ag maolÃº, agus ar ina diaidh a bheidh feidhm ag an gcaighdeÃ¡n teanga nÃ³ ag an gcuid den chaighdeÃ¡n, ar ina leith a bheidh an maolÃº deonaithe, maidir leis an gcomhlacht poiblÃ­ lena mbaineann.
(8) FÃ©adfaidh an tAire, mÃ¡s cuÃ­ leis nÃ³ lÃ©i dÃ©anamh amhlaidh, an trÃ©imhse, ar ar a feadh a bheidh feidhm ag maolÃº a dheonÃ³far faoin alt seo, a fhadÃº ar feadh trÃ©imhse bhreise nach faide nÃ¡ 2 bhliain.
(9) Aon chomhlacht poiblÃ­ a mbeidh maolÃº deonaithe dÃ³, tabharfaidh sÃ© tuarascÃ¡il don Aire laistigh de 12 mhÃ­ Ã³n maolÃº a dheonÃº nÃ³ cibÃ© trÃ©imhse is giorra nÃ¡ sin a shonrÃ³idh an tAire i gcoinnÃ­oll a bheidh ag gabhÃ¡il leis an maolÃº, agus trÃ¡th nach dÃ©anaÃ­ nÃ¡ deireadh gach trÃ©imhse 12 mhÃ­ ina dhiaidh sin go dtÃ­ go rachaidh an maolÃº in Ã©ag, chun sraclÃ©iriÃº a thabhairt ar an ngnÃ­omh a bheidh dÃ©anta ag an gcomhlacht le linn na trÃ©imhse sin ionas go bhfÃ©adfaidh an comhlacht an caighdeÃ¡n teanga beartaithe a chomhlÃ­onadh faoi dhÃ¡ta sonraithe sa todhchaÃ­.
TreoirlÃ­nte i leith caighdeÃ¡in teanga
19D. (1) FÃ©adfaidh an tAire treoirlÃ­nte a eisiÃºint chun treoir phraiticiÃºil a sholÃ¡thar do chomhlachtaÃ­ poiblÃ­ maidir leis na comhlachtaÃ­ sin do chomhlÃ­onadh caighdeÃ¡in teanga a fhorordÃ³far faoi alt 19A(2).
(2) DÃ©anfaidh an tAire, a luaithe is indÃ©anta, aon treoirlÃ­nte a eiseofar faoi fho-alt (1) a fhoilsiÃº ar shuÃ­omh grÃ©asÃ¡in na Roinne CultÃºir, Oidhreachta agus Gaeltachta.”.
num: 10
paragraphs: LeasaÃ­tear alt 21 den PhrÃ­omh-Acht trÃ­d an mÃ­r seo a leanas a chur isteach i ndiaidh mhÃ­r (a):
“(aa) faireachÃ¡n a dhÃ©anamh, mÃ¡s cuÃ­ leis nÃ³ lÃ©i dÃ©anamh amhlaidh, ar chomhlÃ­onadh aon achtachÃ¡in eile ag comhlachtaÃ­ poiblÃ­, is achtachÃ¡n a bhaineann le stÃ¡das nÃ³ ÃºsÃ¡id teanga oifigiÃºla,”.
num: 11
paragraphs: LeasaÃ­tear alt 29 den PhrÃ­omh-Acht trÃ­ “den Acht seo, nÃ³ fhorÃ¡lacha aon achtachÃ¡in, nÃ³ aon fhorÃ¡lacha Ã¡irithe d’aon achtachÃ¡n a bhaineann le stÃ¡das nÃ³ ÃºsÃ¡id teanga oifigiÃºla,” a chur in ionad “den Acht seo,”.
num: 12
paragraphs: LeasaÃ­tear alt 31 den PhrÃ­omh-Acht trÃ­d an mÃ­niÃº ar “an CoimisiÃºn” a scriosadh.
num: 13
paragraphs: LeasaÃ­tear an PrÃ­omh-Acht trÃ­ na hailt seo a leanas a chur isteach i ndiaidh alt 31:
“An Coiste Logainmneacha a bhunÃº
31A. (1) Beidh arna bhunÃº ar thosach feidhme alt 13 d’Acht na dTeangacha OifigiÃºla (LeasÃº), 2021 coiste ar a dtabharfar an Coiste Logainmneacha.
(2) Is Ã© nÃ³ is Ã­ an tAire a sholÃ¡thrÃ³idh rÃºnaÃ­ocht agus feidhmeanna feidhmiÃºchÃ¡in an Choiste Logainmneacha.
Comhaltas an Choiste Logainmneacha
31B. (1) Is iad a bheidh ar an gCoiste Logainmneacha na comhaltaÃ­ seo a leanas—
(a) Cathaoirleach, agus
(b) lÃ­on gnÃ¡thchomhaltaÃ­ nach lÃº nÃ¡ 7 nÃ¡ nach mÃ³ nÃ¡ 10,
agus is Ã© nÃ³ is Ã­ an tAire a cheapfaidh gach duine acu.
(2) DÃ©anfaidh an tAire comhalta amhÃ¡in den Choiste Logainmneacha a shainainmniÃº mar Chathaoirleach.
(3) Is daoine atÃ¡ inniÃºil i nGaeilge a bheidh ar an gCoiste Logainmneacha, agus—
(a) beidh taithÃ­ nÃ³ saineolas, nÃ³ taithÃ­ agus saineolas araon, acu ar nithe a bhaineann le logainmneacha, nÃ³
(b) is saineolaithe ar stair na hÃireann a bheidh iontu.
(4) Beidh comhalta den Choiste Logainmneacha faoi rÃ©ir cibÃ© tÃ©armaÃ­ agus coinnÃ­ollacha, agus Ã­ocfar leis nÃ³ lÃ©i cibÃ© liÃºntais i leith caiteachas, a chinnfidh an tAire, le toiliÃº an Aire Caiteachais PhoiblÃ­ agus AthchÃ³irithe.
(5) MÃ¡s rud Ã© nach bhfuil an Cathaoirleach Ã¡balta ar aon chÃºis leanÃºint de bheith ag gnÃ­omhÃº mar Chathaoirleach, fÃ©adfaidh an tAire comhalta eile den Choiste Logainmneacha a shainainmniÃº chun gnÃ­omhÃº mar Chathaoirleach.
(6) Beidh comhalta den Choiste Logainmneacha i seilbh oifige go ceann cibÃ© trÃ©imhse, nach faide nÃ¡ 3 bliana Ã³ dhÃ¡ta a cheaptha nÃ³ a ceaptha, a chinnfidh an tAire.
(7) Faoi rÃ©ir fho-alt (8), beidh comhalta den Choiste Logainmneacha a rachaidh a thÃ©arma nÃ³ a tÃ©arma oifige in Ã©ag trÃ­ imeacht aimsire in-athcheaptha chun an Choiste Logainmneacha.
(8) Maidir le comhalta den Choiste Logainmneacha a mbeidh 2 thÃ©arma oifige as a chÃ©ile curtha isteach aige nÃ³ aici, nÃ­ bheidh sÃ© nÃ³ sÃ­ in-athcheaptha chun an Choiste Logainmneacha go dtÃ­ go mbeidh trÃ©imhse 3 bliana caite tar Ã©is dheireadh an dara tÃ©arma as a chÃ©ile.
(9) FÃ©adfaidh comhalta den Choiste Logainmneacha Ã©irÃ­ as an gCoiste Logainmneacha trÃ­ litir a bheidh dÃ­rithe chuig an Aire, agus beidh Ã©ifeacht leis an Ã©irÃ­ as ar an dÃ¡ta a bheidh sonraithe sa litir nÃ³ ar an dÃ¡ta a gheobhaidh an tAire an litir, cibÃ© acu is dÃ©anaÃ­.
(10) FÃ©adfaidh an tAire, aon trÃ¡th, comhalta den Choiste Logainmneacha a chur as oifig mar chomhalta den Choiste Logainmneacha mÃ¡s rud Ã©, i dtuairim an Aire, go bhfuil an comhalta tagtha chun bheith Ã©agumasach, de dheasca easlÃ¡inte, ar a fheidhmeanna nÃ³ a feidhmeanna a chomhlÃ­onadh, nÃ³ gur mhÃ­-iompair an comhalta Ã© fÃ©in nÃ³ Ã­ fÃ©in mar a bheidh sonraithe, nÃ³ gur dealraitheach don Aire gur gÃ¡ Ã© nÃ³ Ã­ a chur as oifig chun go gcomhlÃ­onfaidh an Coiste Logainmneacha a fheidhmeanna go hÃ©ifeachtach.
(11) Scoirfidh comhalta den Choiste Logainmneacha de bheith, agus beidh sÃ© nÃ³ sÃ­ dÃ­chÃ¡ilithe chun bheith, ina chomhalta nÃ³ ina comhalta den Choiste Logainmneacha mÃ¡s rud Ã©, maidir leis an gcomhalta sin—
(a) ar Ã© nÃ³ Ã­ a chiontÃº ar dÃ­otÃ¡il ag cÃºirt dlÃ­nse inniÃºla, go ngearrfar tÃ©arma prÃ­osÃºnachta air nÃ³ uirthi, nÃ³
(b) go bhfuil sÃ© nÃ³ sÃ­, nÃ³ go measfar Ã© nÃ³ Ã­ a bheith, faoi rÃ©ir ordÃº dÃ­chÃ¡ilÃ­ochta, de rÃ©ir bhrÃ­ Chaibidil 4 de Chuid 14 d’ Acht na gCuideachtaÃ­, 2014 , cibÃ© acu de bhua na Caibidle sin nÃ³ de bhua aon fhorÃ¡il eile den Acht sin.
(12) Is Ã© nÃ³ is Ã­ an tAire a chinnfidh nÃ³sanna imeachta an Choiste Logainmneacha.
Feidhmeanna an Choiste Logainmneacha
31C. (1) Maidir leis an gCoiste Logainmneacha—
(a) dÃ©anfaidh sÃ© comhairle a sholÃ¡thar don Aire maidir le horduithe logainmneacha a dhÃ©anamh faoi alt 32,
(b) dÃ©anfaidh sÃ© taighde, nÃ³ dÃ©anfaidh sÃ© taighde a choimisiÃºnÃº, i ndÃ¡il le logainmneacha,
(c) dÃ©anfaidh sÃ©, ar iarraidh a fhÃ¡il, cibÃ© faisnÃ©is maidir le logainmneacha, is cuÃ­ leis an gCoiste Logainmneacha, a sholÃ¡thar don phobal agus do chomhlachtaÃ­ poiblÃ­, agus
(d) beidh aige cibÃ© feidhmeanna eile a fhorordÃ³idh an tAire Ã³ am go ham.
(2) Le linn don Choiste Logainmneacha a fheidhmeanna faoi fho-alt (1) a chomhall, dÃ©anfaidh sÃ©, a mhÃ©id is dÃ³igh leis is gÃ¡ chun na crÃ­che sin, aon obair nÃ³ aon chomhairle arna cur i gcrÃ­ch ag an gcomhlacht ar a dtugtar an CoimisiÃºn Logainmneacha, arna bhunÃº le barÃ¡ntas Ã³n Aire Airgeadais dar dÃ¡ta an 24Ãº lÃ¡ de Dheireadh FÃ³mhair, 1946, agus ag an gcoiste neamhreachtÃºil (ar a dtugtar an Coiste Logainmneacha) a bhÃ­ ar marthain roimh thosach feidhme alt 13 d’Acht na dTeangacha OifigiÃºla (LeasÃº), 2021, a chur i gcuntas agus a sholÃ¡thar don Aire.”.
num: 14
paragraphs: LeasaÃ­tear alt 32(1) den PhrÃ­omh-Acht trÃ­ “Ã³n gCoiste Logainmneacha” a chur in ionad “Ã³n gCoimisiÃºn”.
num: 15
paragraphs: LeasaÃ­tear an ChÃ©ad Sceideal a ghabhann leis an bPrÃ­omh-Acht—
(a) i mÃ­r 1—
(i) trÃ­ fhomhÃ­r (4) a scriosadh, agus
(ii) i bhfomhÃ­r (5), trÃ­d an gclÃ¡sal seo a leanas a chur in ionad chlÃ¡sal (d):
“(d) aon chomhlacht, eagraÃ­ocht nÃ³ grÃºpa eile—
(i) a bhfuil feidhmeanna a bhaineann leis an bpobal i gcoitinne, nÃ³ le haicme den phobal i gcoitinne, tugtha dÃ³ nÃ³ di le haon achtachÃ¡n, nÃ³
(ii) a gceadaÃ­tear dÃ³ nÃ³ di nÃ³ a gceanglaÃ­tear air nÃ³ uirthi le haon cheadÃºnas nÃ³ ÃºdarÃ¡s arna dheonÃº nÃ³ arna thabhairt faoi aon achtachÃ¡n feidhmeanna a chomhlÃ­onadh faoin achtachÃ¡n sin nÃ³ faoi aon achtachÃ¡n eile a bhaineann leis an bpobal i gcoitinne nÃ³ le haicme den phobal i gcoitinne.”,
(b) i mÃ­r 2, trÃ­ “chlÃ¡sal (d) de mhÃ­r 1(5)” a chur in ionad “chlÃ¡sal (b) de mhÃ­r 1(5)”,
(c) i mÃ­r 3—
(i) trÃ­ “DÃ©anfaidh an tAire, uair ar a laghad gach 2 bhliain agus,” a chur in ionad “FÃ©adfaidh an tAire,”, agus
(ii) trÃ­ “fomhÃ­r (1) nÃ³ (2)” a chur in ionad “fomhÃ­r (2)”,
agus
(d) trÃ­d an mÃ­r seo a leanas a chur isteach i ndiaidh mhÃ­r 3:
“3A.Le linn don Aire rialachÃ¡in a dhÃ©anamh i leith comhlachta, eagraÃ­ochta nÃ³ grÃºpa de rÃ©ir an Sceidil seo, beidh aird aige nÃ³ aici ar chrÃ­ocha an Achta seo agus, le linn dÃ³ nÃ³ di dÃ©anamh amhlaidh, cuirfidh sÃ© nÃ³ sÃ­ na nithe seo a leanas i gcuntas:
(a) an leibhÃ©al cumarsÃ¡ide, cibÃ© acu i scrÃ­bhinn nÃ³ leis an bpost leictreonach, leis an teileafÃ³n nÃ³ i bpearsa, idir an comhlacht, an eagraÃ­ocht nÃ³ an grÃºpa lena mbaineann agus an pobal i gcoitinne nÃ³ aicme den phobal i gcoitinne;
(b) an leibhÃ©al cumarsÃ¡ide, cibÃ© acu i scrÃ­bhinn nÃ³ leis an bpost leictreonach, leis an teileafÃ³n nÃ³ i bpearsa, idir an comhlacht, an eagraÃ­ocht nÃ³ an grÃºpa lena mbaineann agus an pobal i gcoitinne nÃ³ aicme den phobal i gcoitinne a chÃ³naÃ­onn i LimistÃ©ar Gaeltachta, i LimistÃ©ar PleanÃ¡la Teanga Gaeltachta, i mBaile SeirbhÃ­se Gaeltachta nÃ³ i LÃ­onra Gaeilge.”.
num: 16
paragraphs: LeasaÃ­tear alt 12 (arna leasÃº le h alt 56 den Acht um an DlÃ­ Sibhialta (ForÃ¡lacha IlghnÃ©itheacha), 2008 ) d’ Acht na nGiÃºirÃ©ithe, 1976 —
(a) i bhfo-alt (1), trÃ­ “toghairm, i scrÃ­bhinn agus i nGaeilge agus i mBÃ©arla araon,” a chur in ionad “toghairm scrÃ­ofa”, agus
(b) i bhfo-alt (2), trÃ­ “fÃ³gra, i scrÃ­bhinn agus i nGaeilge agus i mBÃ©arla araon,” a chur in ionad “fÃ³gra”.
num: 17
paragraphs: Aisghairtear ailt 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17 agus 18 den PhrÃ­omh-Acht.
num: 18
paragraphs: D’fhonn amhras a sheachaint agus gan dochar d’aon obair arna dÃ©anamh aige, cuirtear deireadh leis an gcomhlacht ar a dtugtar an CoimisiÃºn Logainmneacha, arna bhunÃº le barÃ¡ntas Ã³n Aire Airgeadais dar dÃ¡ta an 24Ãº lÃ¡ de Dheireadh FÃ³mhair, 1946.
num: 19
paragraphs: MÃ¡s rud Ã©, ar fhÃ³gra arna eisiÃºint faoi alt 11 nÃ³ 15 den PhrÃ­omh-Acht a fhÃ¡il, nach mbeidh alt 11, 13 nÃ³ 15 den PhrÃ­omh-Acht comhlÃ­onta ag comhlacht poiblÃ­ roimh thosach feidhme an ailt seo—
(a) nÃ­ bheidh aon Ã©ifeacht leis an bhfÃ³gra sin agus nÃ­ cheanglÃ³far ar an gcomhlacht poiblÃ­ lena mbaineann an t-alt sin 11, 13 nÃ³ 15 a chomhlÃ­onadh, agus
(b) d’ainneoin alt 17 den PhrÃ­omh-Acht, nÃ­ thuairisceoidh an tAire mainneachtain, diÃºltÃº nÃ³ neamhÃ¡baltacht ag an gcomhlacht poiblÃ­ lena mbaineann drÃ©achtscÃ©im dÃ¡ dtagraÃ­tear san fhÃ³gra a ullmhÃº.
num: 20
paragraphs: (1) FÃ©adfar Acht na dTeangacha OifigiÃºla (LeasÃº), 2021 a ghairm den Acht seo.
(2) FÃ©adfar Achtanna na dTeangacha OifigiÃºla, 2003 agus 2021 a ghairm d’Acht na dTeangacha OifigiÃºla, 2003 agus den Acht seo le chÃ©ile.
(3) Tiocfaidh an tAcht seo i ngnÃ­omh cibÃ© lÃ¡ nÃ³ laethanta, nach dÃ©anaÃ­ nÃ¡ 3 bliana tar Ã©is an tAcht seo a rith, a cheapfaidh an tAire CultÃºir, Oidhreachta agus Gaeltachta le hordÃº nÃ³ le horduithe i gcoitinne nÃ³ faoi threoir aon chrÃ­och nÃ³ forÃ¡il Ã¡irithe, agus fÃ©adfar laethanta Ã©agsÃºla a cheapadh amhlaidh chun crÃ­och Ã©agsÃºil nÃ³ le haghaidh forÃ¡lacha Ã©agsÃºla.