# 越南语数字[编辑]

**越南語數字**是在越南語中使用的數字系統。越南语中有两套数字系统，分别是**汉越数字系统**（汉字词）和**纯越数字系统**（固有词）。

## 概观

在漢字文化圈的語言中，日語跟朝鮮語至今依然並用著兩套數詞（固有數詞跟漢源數詞），並且大量的數字概念的表達方式都已漢化。而越南語雖然也存在兩套數詞，但其中的漢越數詞系統并沒有被經常使用，一到千的數詞依然常采用自己固有的表達方式，僅有少量的數字概念的表達方式漢化，如「triệu」（1000000）采用的是漢越數詞「兆」。

由于越南语存在两套书写系统（分别是汉喃文〔主要在近代以前使用〕和国语字文〔主要在近现代使用〕），因此数字的写法也有两种方式。在汉喃书写系统中，汉越词数字系统采用汉字表记，纯越词数字系统采用喃字表记；在国语字书写系统中，该两套数字系统皆使用国语字表记。

## 基本数字

越南语基本数字的特點包括如下几个方面：

* 與其他漢字文化圈的國家（中國、日本、韓國、朝鮮）不同，越南語數字采用**千位分隔**，而其他漢字文化圈國家都是**萬位分隔**。如：「123123123」在越南語中表記為「𠬠𤾓𠄩𨒒𠀧**兆**𠬠𤾓𠄩𨒒𠀧**𠦳**𠬠𤾓𠄩𨒒𠀧／một trăm hai mươi ba **triệu** một trăm hai mươi ba **nghìn (ngàn)** một trăm hai mươi ba」，即「123兆（百万）123𠦳（千）123」，即千位分隔；而在汉语、日语和朝鲜语中，则使用「1亿2312万3123」的万位分隔的数字命名法。
	+ 越南语的千分位符号采用句点（.）。
* 越南語雖然有兩套數字系統，但漢越數字系統並不經常使用，僅在1000後的數字中開始使用「vạn／萬」（10000）、「ức／億」（100000）、「triệu／兆」（1000000）、「tỷ／秭」（1000000000）等漢越詞數字。這些漢越詞數字所代表的數值沿用了中國古代「**下數**」的數字命名法，即從萬（104）開始，每十倍變更一次數位名，「億」代表「105」、「兆」代表「106」等等。【參考：中文数字#大數系統】
* 「vạn／萬」（10000）和「ức／億」（100000）这两个汉越数词，现在较少使用。
* 一個數字的命名混用漢越系統與純越系統的現象普遍存在。如：10.000.000為「mười triệu／𨒒兆」，其中「triệu／兆」屬于漢越系統，「mười／𨒒」屬于純越系統。

| 數值
 | 常用
 | 汉越词系統
 | 纯越词系統
 | 備注
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 漢字或喃字
 | 国语字
 | 漢字
 | 国语字
 | 喃字
 | 國語字
 |
| 0
 | 空 | không | 空 ‧ 〇（零） | không ‧ linh | 【無】 | 【無】 | 外來語的「zêrô (zêro、dê-rô)」常在物理學相關場合使用。
 |
| 1
 | 𠬠
 | một | 一（壹） | nhất | 𠬠
 | một |  |
| 2
 | 𠄩
 | hai | 二（貳） | nhì | 𠄩
 | hai |  |
| 3
 | 𠀧
 | ba | 三（叄） | tam | 𠀧
 | ba |  |
| 4
 | 𦊚
 | bốn | 四（肆） | tư | 𦊚
 | bốn | 在序數詞中，漢越系統的「tư／四」常優先使用；当「4」出现在20以後的数字的个位上时，多使用汉越系统的「tư／四」。
 |
| 5
 | 𠄼
 | năm | 五（伍） | ngũ | 𠄼
 | năm | 河内常将末位的五读成 lăm，防止与表示年份的 năm（𢆥）混淆。
 |
| 6
 | 𦒹
 | sáu | 六（陸） | lục | 𦒹 | sáu |  |
| 7
 | 𦉱
 | bảy | 七（柒） | thất | 𦉱
 | bảy | 「𦉱」在某些越南語方言中也讀作「bẩy」。
 |
| 8
 | 𠔭
 | tám | 八（捌） | bát | 𠔭
 | tám |  |
| 9
 | 𠃩
 | chín | 九（玖） | cửu | 𠃩
 | chín |  |
| 10
 | 𨒒
 | mười | **十**（拾） | thập | **𨒒** | mười |  |
| 100
 | 𤾓 ‧ 𠬠𤾓
 | trăm ‧ một trăm | **百**（佰） | bách | **𤾓** ‧ 𠬠𤾓
 | trăm ‧ một trăm | 漢越系統的「bách／百」常在漢越詞中充當一個語素，而極少做為數學意義上的數字使用。如：「bách phát bách trúng／百發百中」。
 |
| 1.000
 | **𠦳** ‧ 𠬠𠦳
 | nghìn (ngàn) ‧ một nghìn (ngàn) | **千**（仟） | thiên | **𠦳** ‧ 𠬠𠦳
 | nghìn (ngàn) ‧ một nghìn (ngàn) | 漢越系統的「thiên／千」常在漢越詞中充當一個語素，而極少做為數學意義上的數字使用。如：「thiên kim／千金」。「nghìn」是越南北方同時也是標準的讀法，「ngàn」是越南南方的讀法。
 |
| 10.000
 | 𨒒𠦳
 | mười nghìn (ngàn) | **萬** ‧ 𠬠萬
 | vạn ‧ một vạn | 𨒒𠦳
 | mười nghìn (ngàn) | 「một vạn／𠬠萬」中的「một／𠬠」為純越（固有詞）語素。
 |
| 100.000
 | 𤾓𠦳 ‧ 𠬠𤾓𠦳
 | trăm nghìn (ngàn) ‧ một trăm nghìn (ngàn) | **億** ‧ 𠬠億 ‧ 𨒒萬
 | ức ‧ một ức ‧ mười vạn | 𤾓𠦳 ‧ 𠬠𤾓𠦳
 | trăm nghìn (ngàn) ‧ một trăm nghìn (ngàn) | 「mười vạn／𨒒萬」「một ức／𠬠億」中的「mười／𨒒」「một／𠬠」為純越（固有詞）語素。
 |
| 1.000.000
 | **兆** ‧ 𠬠兆
 | triệu ‧ một triệu | **兆** ‧ 𠬠兆 ‧ 𠬠𤾓萬
 | triệu ‧ một triệu ‧ một trăm vạn | 【無】 | 【無】 | 「một triệu／𠬠兆」「một trăm vạn／𠬠𤾓萬」中的「một／𠬠」「trăm／𤾓」為純越（固有詞）語素。
 |
| 10.000.000
 | 𨒒兆
 | mười triệu | 𨒒兆
 | mười triệu | 【漢越系統與純越系統混用】 | 【漢越系統與純越系統混用】 | 「mười triệu／𨒒兆」中的「mười／𨒒」為純越（固有詞）語素。
 |
| 100.000.000
 | 𤾓兆
 | trăm triệu | 𤾓兆
 | trăm triệu | 【漢越系統與純越系統混用】 | 【漢越系統與純越系統混用】 | 「trăm triệu／𤾓兆」中的「trăm／𤾓」為純越（固有詞）語素。
 |
| 1.000.000.000
 | **秭** | tỷ | **秭** | tỷ | 【無】 | 【無】 |  |

## 其他數字

| 數值 | 漢喃表記 | 國語字表記 | 備注
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 11
 | 𨒒𠬠 | mười một |  |
| 12
 | 𨒒𠄩 ‧ 𠬠佐 | mười hai ‧ một tá | 「một tá／𠬠佐」常在與數學相關的場合使用，其中「tá」為外來語（dozen，打）
 |
| 14
 | 𨒒𦊚 ‧ 𨒒四 | mười bốn ‧ mười tư | 「mười tư／𨒒四」常在與文學相關的場合使用，其中「tư／四」為漢越詞。
 |
| 15
 | 𨒒𠄻 | mười lăm | 此處的「5」發音做「lăm」。
 |
| 19
 | 𨒒𠃩 | mười chín |  |
| 20
 | 𠄩𨒒 ‧ 𠄩𨔿 | hai mươi ‧ hai chục |  |
| 21
 | 𠄩𨒒𠬠 | hai mươi mốt | 從21到91的數字中的「1」發音做「mốt」。
 |
| 24
 | 𠄩𨒒四 | hai mươi tư | 当「4」出现在20以後的数字的个位上时，多使用汉越系统的「tư／四」。
 |
| 25
 | 𠄩𨒒𠄻 | hai mươi lăm | 此處的「5」發音做「lăm」。
 |
| 50
 | 𠄼𨒒 ‧ 𠄼𨔿 | năm mươi ‧ năm chục | 當「𨒒」（10）出現在20以後的數字中時，其讀音變為「mươi」。
 |
| 101
 | 𠬠𤾓零𠬠 ‧ 𠬠𤾓𥘶𠬠 | một trăm linh một ‧ một trăm lẻ một | 「một trăm linh một／𠬠𤾓零𠬠」是標準用法，同時也是越南北方的常用形式，其中的「linh／零」為漢越語素；「một trăm lẻ một／𠬠𤾓𥘶𠬠」是越南南方的常用形式。
 |
| 1001
 | 𠬠𠦳空𤾓零𠬠 ‧ 𠬠𠦳空𤾓𥘶𠬠 | một nghìn (ngàn) không trăm linh một ‧ một nghìn (ngàn) không trăm lẻ một | 當百位上的數字為「0」時，則需使用「không trăm／空𤾓」來表記。
 |
| 10055
 | 𨒒𠦳空𤾓𠄼𨒒𠄻 | mười nghìn (ngàn) không trăm năm mươi lăm |  |

* 当「1」出现在20以後的数字的个位上时，其发音做「mốt」。
* 当「4」出现在20以後的数字的个位上时，则多使用汉越系统的「tư／四」。
* 当「5」出现在10以後的数字的个位上时，由於「五」（năm／𠄼）和「年」（năm／𢆥）同音，其发音做「lăm」。
* 當「𨒒」（10）出現在20以後的數字中時，其讀音變為「mươi」。

## 序數詞

越南語的序數詞一般在數字前加前綴「thứ」，這是個漢越詞，其對應的漢字是「次」。序數詞中，「1」「4」一般采用漢越系統的「nhất／一」「tư／四」，「2」有時采用漢越系統的「nhì／二」，其他數字仍多沿用純越系統數字。

| 意義 | 國語字表記 | 漢喃表記
 |
| --- | --- | --- |
| 第1 | thứ nhất | 次一 |
| 第2 | thứ hai ‧ thứ nhì | 次𠄩 ‧ 次二 |
| 第3 | thứ ba | 次𠀧 |
| 第4 | thứ tư | 次四 |
| 第5 | thứ năm | 次𠄼 |
| 第… | thứ … | 次… |

## 腳注

* 越南语
* 汉字数字
* 閩南語數字
* 日語數字
* 韓語數字