Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Chîn Sí Hông

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Chîn Sí Hông 秦始皇 |  |

 |
|  |
| Chîn-kok ê kok-ông |
| Chāi-ūi | chiân 247 nî 5 goe̍h 7 ji̍t – chiân 220 nî |
| Chêng-jīm | Chong-siong-ông |
| Chîn-tiâu ê hông-tè |
| Chāi-ūi | chiân 220 nî – chiân 210 nî 9 goe̍h 10 ji̍t |
| Kè-jīm | Chîn Jī-sè |
|  |
| Kiáⁿ-jî | Kong-chú Hû-so͘ Chîn Jī-sè Kong-chú Ko |
|

| Choân-miâ |
| --- |
| Chèng (政) |
| Chun-hō |
| Sí Hông-tè (始皇帝) |

 |
| Ông-sek | Chîn-tiâu |
| Lāu-pē | Chong-siong-ông |
| Lāu-bú | Tiō Ki |
| Chhut-sì | chiân 260 nî 2 goe̍h 7 ji̍t |
| Kòe-sin | chiân 210 nî 8 goe̍h 10 ji̍t (50 hòe) |

**Chîn Sí Hông-tè** (秦始皇帝, chiân 260 nî 2 goe̍h 7 ji̍t – chiân 210 nî 8 goe̍h 10 ji̍t), pún-miâ **Êng Chèng** (嬴政), sī Tiong-kok Chîn-tiâu ê chhòng-li̍p-chiá. I sī siāng-chá thóng-it Tiong-kok ê kun-chú.
# Àm-hō-miâ

**Àm-hō-miâ** (Eng-gí: *code name* ia̍h *cryptonym*), mā kóng **tāi-hō**, sī chi̍t-ê ēng lâi chí-miâ lêng-gōa chi̍t-ê miâ, tan-jī, kè-e̍k, ia̍h jîn-bu̍t ê miâ-jī ia̍h tan-jī. Àm-hō-miâ tiāⁿ ūi kun-sū ia̍h kàn-tia̍p bo̍k-te̍k sú-iōng, sán-gia̍p siōng mā ēng lâi pó-hō͘ kè-e̍k ê pì-bi̍t sèng-chit.
# Sòng Bú-tè

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Sòng Bú-tè 宋武帝 |  |

 |
| *Lâu Sòng ê hông-tè* |
|  |
| Lâu Sòng ê hông-tè |
| Chāi-ūi | 420 nî – 422 nî |
| Kè-jīm | Sòng Siàu-tè |
|  |
|

| Choân-miâ |
| --- |
| Lâu Jū (劉裕) |
| Sē-hō |
| Bú Hông-tè (武皇帝) |
| Biō-hō |
| Ko-chó͘ (高祖) |

 |
| Chhut-sì | 363 nî 4 goe̍h 16 ji̍t(363-04-16) |
| Kòe-sin | 422 nî 6 goe̍h 26 ji̍t (59 hòe) |

**Sòng Bú-tè** (宋武帝; 363 nî 4 goe̍h 16 ji̍t – 422 nî 6 goe̍h 26 ji̍t), pún-miâ **Lâu Jū** (劉裕), pió-jī **Tek-û** (德輿), biō-hō **Ko-chó͘** (高祖). I sī Lâu Sòng ê khai-kok hông-tè.
# Tân Hiō-chú

Tân Hiō-chú
**Tân Hiō-chú** (Hàn-jī: 陳後主; 553 nî  – 604 nî ), pún-miâ **Tân Siok-pó** (陳叔寶), sī Lâm Tân choè-āu chi̍t ê hông-tè. I tī 582 nî kàu 589 nî chāi-ūi.
# Iûⁿ Iū

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Iûⁿ Iū 楊侑 |  |

 |
| *Sûi-tiâu ê hông-tè* |
| Sûi-tiâu ê hông-tè |
| Chāi-ūi | 604 nî – 618 nî |
| Chêng-jīm | Sûi Iông-tè |
| Kè-jīm | Tông Ko-chó͘ (Tông-tiâu) |
|  |
|

| Choân-miâ |
| --- |
| Iûⁿ Iū (楊侑) |
| Sē-hō |
| Kiong Hông-tè (恭皇帝) |

 |
| Chhut-sì | 605 nî |
| Kòe-sin | 619 nî 9 goe̍h 14 ji̍t (14 hòe) |

**Iûⁿ Iū** (楊侑, 605 nî  – 619 nî 9 goe̍h 14 ji̍t) sī Sûi-tiâu ê tē 3 tāi hông-tè. I tī 617 nî kàu 618 nî chāi-ūi.
# Siong

Siong Tiâu.
**Siong** (商) ia̍h **In** (殷), sī Tiong-kok tē-it-ê sìn-sú tiâu-tāi, só͘-chāi tī Tiong-gôan ê N̂g-hô hô-kok pêng-gôan. Siong-tiâu tùi tī Hā-tiâu āu-piah, sī Siong-thng sut-niá chu-hâu kek-pāi Hā-tiâu liáu-āu lâi sêng-li̍p. Kin-kù kó͘-kè, Siong-tiâu ê sî-tāi tāi-iok sī kong-gôan-chêng 16-sè-kí kàu kong-gôan-chêng 10-sè-kí.

## Le̍k-tāi kun-chú

| Sē-hō (Pe̍h-ōe-jī) | Sē-hō (Hàn-jī) |
| --- | --- |
| Tāi-it | 大乙 |
| Tāi-teng | 大丁 |
| Pok-piáⁿ | 卜丙 |
| Tiōng-jîm | 仲壬 |
| Thài-kah | 太甲 |
| Ak-teng | 沃丁 |
| Tāi-keⁿ | 大庚 |
| Sió-kah | 小甲 |
| Tāi-bō͘ | 大戊 |
| Iong-kí | 雍己 |
| Tiong-teng | 中丁 |
| Pok-jîm | 卜壬 |
| Chian-kah | 戔甲 |
| Chhiáⁿ-it | 且乙 |
| Chhiáⁿ-sin | 且辛 |
| Khiang-kah | 羌甲 |
| Chhiáⁿ-teng | 且丁 |
| Lâm-keⁿ | 南庚 |
| Chhiūⁿ-kah | 象甲 |
| Poaⁿ-keⁿ | 般庚 |
| Sió-sin | 小辛 |
| Sió-it | 小乙 |
| Bú-teng | 武丁 |
| Chhiáⁿ-kí | 且己 |
| Chhiáⁿ-keⁿ | 且庚 |
| Chhiáⁿ-kah | 且甲 |
| Lím-sin | 廩辛 |
| Khong-teng | 康丁 |
| Bú-it | 武乙 |
| Bûn-teng | 文丁 |
| Tè-it | 帝乙 |
| Tè-sin | 帝辛 |
# Tiuⁿ-e̍k-chhī

**Tiuⁿ-e̍k-chhī** (張掖市) sī Tiong-kok Kam-siok-séng ê chi̍t-ê tē-kip-chhī.

## Hêng-chèng-khu

* Kam-chiu-khu (甘州區)
* Bîn-lo̍k-koān (民樂縣)
* Lîm-te̍k-koān (臨澤縣)
* Ko-tâi-koān (高臺縣)
* San-tan-koān (山丹縣)
* Siok-lâm Yughur-cho̍k Chū-tī-koān (肅南—族自治縣)
# Iông-chiu Chhek-sú-pō͘

**Iông-chiu Chhek-sú-pō͘** (揚州刺史部) sī Tiong-kok Hàn-tiâu sî-tāi ê chi̍t ê chhek-sú-pō͘.

## Siong-koan

* Si̍p-sam-chiu

Pang-bô͘:Se Hàn ê hêng-cheng-khu
Pang-bô͘:Tong Hàn ê hêng-chèng-khu
# Thài-siông

**Thài-siông** (太常) sī Tiong-kok kó͘-chá ê chi̍t chióng koaⁿ-chit, goân-miâ **Hōng-siông** (奉常), hū-chek chong-biō lé-gî, iā sī Thài-siông-sī ê chú-koán tióng-koaⁿ.

|  |
| --- |
| **Kiú-kheng kap Kiú-sī** |
| Kiú-kheng: |
Thài-siông |
Kong-lo̍k-hun |
Ōe-ut |
Chong-chèng |
Thài-po̍k |
Têng-ut |
Tāi-hông-lû |
Tāi-su-lông |
Siàu-hú |
| Kiú-sī: |
Thài-siông-sī |
Kong-lo̍k-sī |
Ōe-ut-sī |
Chong-chèng-sī |
Thài-po̍k-sī |
Tāi-lí-sī |
Hông-lû-sī |
Su-lông-sī |
Thài-hú-sī |
# Thài-po̍k

**Thài-po̍k** (太僕) sī Tiong-kok kó͘-chá sî-tāi ê chi̍t ê koaⁿ-chit.

|  |
| --- |
| **Kiú-kheng kap Kiú-sī** |
| Kiú-kheng: |
Thài-siông |
Kong-lo̍k-hun |
Ōe-ut |
Chong-chèng |
Thài-po̍k |
Têng-ut |
Tāi-hông-lû |
Tāi-su-lông |
Siàu-hú |
| Kiú-sī: |
Thài-siông-sī |
Kong-lo̍k-sī |
Ōe-ut-sī |
Chong-chèng-sī |
Thài-po̍k-sī |
Tāi-lí-sī |
Hông-lû-sī |
Su-lông-sī |
Thài-hú-sī |
# Tāi-lí-sī

**Tāi-lí-sī** (大理寺) sī Tiong-kok kó͘-chá sî-tāi teh chiáng-koán hêng-sū kap kaⁿ-ga̍k ê koaⁿ-liâu ki-kò͘.

|  |
| --- |
| **Kiú-kheng kap Kiú-sī** |
| Kiú-kheng: |
Thài-siông |
Kong-lo̍k-hun |
Ōe-ut |
Chong-chèng |
Thài-po̍k |
Têng-ut |
Tāi-hông-lû |
Tāi-su-lông |
Siàu-hú |
| Kiú-sī: |
Thài-siông-sī |
Kong-lo̍k-sī |
Ōe-ut-sī |
Chong-chèng-sī |
Thài-po̍k-sī |
Tāi-lí-sī |
Hông-lû-sī |
Su-lông-sī |
Thài-hú-sī |
# Liông Bú-tè

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Liông Bú-tè 梁武帝 |  |

 |
| *Lâm Liông ê hông-tè* |
|  |
| Lâm Liông ê hông-tè |
| Chāi-ūi | 502 nî – 549 nî |
| Kè-jīm | Liông Kán-bûn-tè |
|  |
|

| Choân-miâ |
| --- |
| Siau Ián (蕭衍) |
| Sē-hō |
| Bú Hông-tè (武皇帝) |
| Biō-hō |
| Ko-chó͘ (高祖) |

 |
| Chhut-sì | 464 nî |
| Kòe-sin | 549 nî 6 goe̍h 12 ji̍t (85 hòe) |

**Liông Bú-tè** (梁武帝; 464 nî  – 549 nî 6 goe̍h 12 ji̍t), pún-miâ **Siau Ián** (蕭衍), pió-jī **Siok-ta̍t** (叔達), biō-hō **Ko-chó͘** (高祖). I sī Lâm Liông ê khai-kok hông-tè.
# So͘-chiu-chhī

So͘-chiu-chhī
**So͘-chiu-chhī** (Hàn-jī: 蘇州市) sī Tiong-kok Kang-so͘-séng ê tē-kip-chhī.

## Hêng-chèng-khu

* Ko͘-so͘-khu (姑蘇區)
* Hó͘-khiu-khu (虎丘區)
* Ngô͘-tiong-khu (吳中區)
* Siong-siâⁿ-khu (相城區)
* Ngô͘-kang-khu (吳江區)
* Siông-sio̍k-chhī (常熟市)
* Tiuⁿ-ka-káng-chhī (張家港市)
* Khun-san-chhī (昆山市)
* Thài-chhng-chhī (太倉市)
# Lāi-tan-su̍t

**Lāi-tan-su̍t** (內丹術) sī Tō-kàu lāi ê chi̍t khoán tiōng-iàu ê siu-liān hong-sek, chit-má it-poaⁿ khoàⁿ-chò sī Tō-kàu khì-kong ê chi̍t chióng. Lāi-tan-su̍t kā thian-jîn ha̍p-it kap thian-jîn siong-èng ê su-sióng chò-ûi lí-lūn ki-chhó͘ lâi chìn-hêng sèⁿ-miā ê siu-liān; kā lâng ê sin-khu chò-ûi tiáⁿ-lô͘ lâi siu-liān cheng (精), khì (氣), sîn (神), ta̍t-sêng kiông-sin-kiàn-thé, thê-ko jîn-thé ê sèⁿ-miā kong-lêng, iân-tn̂g siū-miā, chòe-āu oân-sêng éng-seng ê bo̍k-te̍k.