Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kàu-hông Leo 14-sè

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Kàu-hông Leo 14-sè |  |

 |
| *Kàu-hông*  |
| Kàu-hông Leo 14-sè |
| su-kàu-khu | Lô-má |
| chú-kàu-khu | Sèng-chō |
| kàu-hông chiū-jīm | 2025 nî 5 goe̍h 8 ji̍t |
| Chêng-jīm | Franciscus |
| sèng-chit |
| Sū-kai/Sū-sèng | 1982 nî 6 goe̍h 19 ji̍t Jean Jadot koat-tēng sū-kai/sū-sèng |
| Su-kàu/chú-kàu | 2014 nî 12 goe̍h 12 ji̍t James Green seng-sū |
| Chhu-ki-kheng jīm-bēng | 2023 nî 9 goe̍h 30 ji̍t Franciscus jīm-bēng |
| Kò-jîn chu-sìn |
| Pún-miâ | Robert Francis Prevost |
| Chhut-sì | 1955 nî 9 goe̍h 14 ji̍t （1955-09-14）(70 hòe)  Bí-kok Illinois Chicago |
| Kok-che̍k |  Bí-kok  Peru |
| Kàu-phài/kàu-hoē | Thian-chú-kàu |
| Keh-giân | In illo Uno unum |
| Chhiam-miâ |  |
| Bûn-chiong |  |
| * Hián
* Lūn
* Pian
 |

**Kàu-hông Leo 14-sè** (1955 nî 9 goe̍h 14 ji̍t chhut-sì ), pún-miâ hō chò **Robert Francis Prevost**, sī Lô-má Thian-chú-kàu ê tē 267 jīm kàu-hông. I tī 2025 nî 5 goe̍h 8 ji̍t tòng-soán.

|  |
| --- |
| **Kàu-hông Leo 14-sè** |
| Lô-má Thian-chú-kàu chheng-hō |
| Chiap-sio̍k Franciscus | **Kàu-hông** 2025 nî- | **hiān-jīm** |
# 6 goe̍h 7 ji̍t

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **6 goe̍h** | >> |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| LP | P1 | P2 | P3 | P4 | P5 | P6 |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |

 |
| 2026 nî--ê ji̍t-chì |

**6 goe̍h 7 ji̍t**, ia̍h sī kóng **6 goe̍h 7 hō**, sī Gregorius Le̍k-hoat lāi-bīn chi̍t tang ê tē 158 kang (lūn-nî tē 159 kang), lī nî-té iáu ū 207 kang.

## Cheh-ji̍t

* Sè-kài Si̍t-phín An-choân Ji̍t
* Sè-kài Ú-iàn Ji̍t
* Peru: Kî-á-ji̍t
* Ná-ui: Liân-pang Kái-thé-ji̍t
* Malta: Sette Giugno
* A-kin-thêng: Sin-bûn Kang-chok-chiá Ji̍t

## Sū-kiāⁿ

* 421 nî: Lô-má Hông-tè Theodosius 2-sè hām Aelia Eudocia kiat-hun, lo̍h-bóe i pang-chān Hi-lia̍p ê ī-kàu-tô͘ kap Iû-thài-lâng pái-thoat pek-hāi.
* 1099 nî: Tē-it-chhù Si̍p-jī-kun tī Iâ-lō͘-sat-léng khai-sí tùi Fatimah Ông-kok chìn-hêng chi̍t-tiûⁿ 5-kò-goe̍h ê pau-ûi-chiàn.
* 1654 nî: Louis 14-sè hőng ka-bián chò Hoat-kok kok-ông.
* 1776 nî: Virginia Si̍t-bîn-tē ê chèng-tī-ka Richard Henry Lee tī Tē-jī-chhù Tāi-lio̍k Hōe-gī tiong thê-chhut *Lee Koat-gī*, chú-tiuⁿ Cha̍p-saⁿ Si̍t-bîn-tē ùi Tāi-Eng Tè-kok to̍k-li̍p.
* 1905 nî: Ná-ui Gī-hōe soan-pò͘ Sūi-tián-Ná-ui Liân-bêng chèng-sek kái-thé, Ná-ui chiâⁿ-chò chú-khoân to̍k-li̍p ê kok-ka.
* 1942 nî: Bí-kok Hái-kun tī Tiong-tô͘-tó hù-kīn phah-pāi kè-ōe beh hoat-tōng chìn-kong ê Tāi Ji̍t-pún Tè-kok hái-kun, Tiong-tô͘-tó Chiàn-e̍k kiat-sok.

## Chhut-sì

* 1848 nî – Paul Gauguin, Hoat-kok Ìn-siōng-phài Ōe-ka.
* 1957 nî – Hâu Iú-gî, Tâi-oân chèng-tī jîn-bu̍t, hiān-jīm Sin-pak-chhī chhī-tiúⁿ.
* 1960 nî – Hong-bo̍k Hui-lū-gān (荒木 飛吕彦), Ji̍t-pún bàng-gà-ka.
* 1961 nî – Chu Li̍p-lûn, Tâi-oân chèng-tī jîn-bu̍t, chêng Thô-hn̂g-koān-tiúⁿ, Hêng-chèng-īⁿ-tiúⁿ, Sin-pak-chhī-tiúⁿ.
* 1964 nî – Lîm Kiông, Tâi-oân koa-chhiú.
* 1966 nî – Tiuⁿ Ú-seng, Tâi-oân koa-chhiú.
* 1982 nî – Sím Phek-iûⁿ, Tâi-oân chèng-tī jîn-bu̍t, hiān-jīm li̍p-hoat úi-oân.
* 1993 nî – Ngô͘ Liām-têng, Tâi-oân iá-kiû soán-chhiú.

## Kòe-sin

* 1358 nî – Chiok-lī Chun-sī (足利 尊氏), Ji̍t-pún Sek-teng Bō͘-hú (室町幕府) tē-it-tāi Cheng-î Tāi-chiong-kun (征夷大将軍).
* 1954 nî – Alan Turing, Eng-kok tiān-náu kho-ha̍k-ka, sò͘-ha̍k-ka, tiān-náu kho-ha̍k kah jîn-kang tì-hūi chi hū.
* 2006 nî – Kî-kun (琦君), Tiong-hôa Bîn-kok chok-ka.
* 2018 nî – Pò͘ Ta̍t-jîn, Tâi-oân chiat-bo̍k chú-chhî-jîn.

## Gōa-pō͘ liân-kiat
# Hô-lân Ông-kok

Hô-lân Ông-kok

**Hô-lân Ông-kok** (Hô-lân-gí: *Koninkrijk der Nederlanden*, "Kē-tē ê Ông-kok"), sī 1 ê ū hiàn-hoat ê ông-kok. Kin-á-ji̍t ê Hô-lân Ông-kok sī chi̍t ê iû 4 ê kò͘-sêng-kok liân-ha̍p cho͘-sêng ê ông-kok: Hô-lân, Aruba, Curaçao kap Sint Maarten.

2010 nî 10 goe̍h 10 ji̍t, Hô-lân Ông-kok hùi-tû i ê chū-tī-kok Hô-lân léng Antilles, kái choè 3 ê kò͘-sêng-kok: Aruba, Curaçao kap Sint Maarten; í-ki̍p 3 ê Caribe Hô-lân ê chū-tī-chhī: Bonaire, Sint Eustatius kap Saba.

## Hô-lân Ông-kok ê kò͘-sêng-kok

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Jîn-kháu** | **Biān-chek**(km2) |
|  Hô-lân | 17,424,978 | 41,873 |
|  Aruba | 112,309 | 180 |
|  Curaçao | 158,665 | 444 |
|  Sint Maarten | 41,486 | 34 |

## Siong-koan
# Lō͘-se-a

| Lō͘-se-a Liân-pangРосси́йская Федера́ция |
| --- |
|
kok-kî

kok-hui

 |
| **Kok-koa:** Государственный гимн Российской Федерации "Lō͘-se-a Liân-pang kok-koa" |
|  |
| Siú-to͘ kap siāng-tōa siâⁿ-chhī | Bo̍k-su-kho |
| Koaⁿ-hong gí-giân | Lō͘-se-a-gí |
| Chèng-hú | Liân-pang, poàn-chóng-thóng-chè, Li̍p-hiàn-chè kiōng-hô-kok |
|  |
| • chóng-thóng  | Vladimir Putin |
| • chóng-lí  | Mikhail Mishustin |
|  |
| Li̍p-hoat ki-kò͘ | Liân-pang Gī-hoē |
| • Siōng-īⁿ | Liân-pang-īⁿ |
| • Hā-īⁿ | Kok-ka-īⁿ (Duma) |
| Bīn-chek |
| • Lóng-chóng | 17,125,191 km2 (6,612,073 sq mi) (tē 1 miâ) |
| • Chúi-he̍k (%) | 13 |
| Jîn-kháu |
| • 2022 nî kó͘-kè |  147,182,123 (tē 9 miâ) |
| • Bi̍t-tō͘ | 8.4/km2 (21.8/sq mi) (tē 187 miâ) |
| GDP (PPP) | 2024 nî kó͘-kè |
| • Lóng-chóng | $5.473 bān-ek (tē 6 miâ) |
| • Pêng-kin | $38,292 (tē 60 miâ) |
| GDP (bêng-gī) | 2024 nî kó͘-kè |
| • Lóng-chóng | $2.057 bān-ek (tē 11 miâ) |
| • Pêng-kin | $14,391 (tē 65 miâ) |
| Gini (2020 nî) |  36.0 tiong |
| HDI (2022 nî) |  0.821 chin ko · tē 56 miâ |
| Hoè-pè | Lō͘-se-a ruble (₽) (RUB) |
| Sî-khu | UTC+2 ~ +12 |
| Khui-chhia hong-hiòng | iū |
|  tiān-oē khu-hō | +7 |
| ISO 3166 tāi-hō | RU |
| Siōng-téng domain | .ru .рф |

**Lō͘-se-a** (露西亞, Lō͘-se-a-gí: Россия, *Rossíya*), mā thang kiò-choè **Gô-lô-su** (Ngô͘-lô-su, 俄羅斯), choân-miâ **Lō͘-se-a Liân-pang** (Lō͘-se-a-gí: Российская Федерация, *Rossíyskaya Federátsiya*), sī 1 ê choân sè-kài thó͘-tē bīn-chek siōng-toā ê kok-ka, pau-hâm Tang Au-chiu kap Pak A-chiu ê 1 toā pō͘-hūn.

## Tē-lí

## Hêng-chèng-khu

## Goā-pō͘ liân-kiat
# Tek-kok

| To̍k-it Liân-pang Kiōng-hô-kokBundesrepublik Deutschland |
| --- |
|
kok-kî

kok-hui

 |
| **Kok-koa:** Deutschlandlied "Tek-kok-lâng ê koa"  |
|  |
| Siú-to͘ kap siāng-tōa siâⁿ-chhī | Pek-lîm |
| Koaⁿ-hong gí-giân | Tek-gí |
| Sêng-jīn ê kok-ka gí-giân | Tek-gí |
| Chèng-hú | Liân-pang, gī-hoē-chè, kiōng-hô-kok |
|  |
| • chóng-thóng  | Frank-Walter Steinmeier |
| • chóng-lí  | Friedrich Merz |
|  |
| Li̍p-hoat ki-kò͘ |   |
| • Siōng-īⁿ | Liân-pang Chham-gī-īⁿ |
| • Hā-īⁿ | Liân-pang Gī-hoē |
| Bīn-chek |
| • Lóng-chóng | 357,022 km2 (137,847 sq mi) (tē 63 miâ) |
| • Chúi-he̍k (%) | 1.27 |
| Jîn-kháu |
| • 2020 nî kó͘-kè | 83,190,556 (tē 18 miâ) |
| • Bi̍t-tō͘ | 232/km2 (600.9/sq mi) (tē 58 miâ) |
| GDP (PPP) | 2021 nî kó͘-kè |
| • Lóng-chóng | $4.743 tiāu (tē 5 miâ) |
| • Pêng-kin | $56,956 (tē 15 miâ) |
| GDP (bêng-gī) | 2021 nî kó͘-kè |
| • Lóng-chóng | $4.319 tiāu (tē 4 miâ) |
| • Pêng-kin | $51,860 (tē 15 miâ) |
| Gini (2019 nî) |  29.7 kē |
| HDI (2019 nî) |  0.947 chin ko · tē 6 miâ |
| Hoè-pè | Euro (€) (EUR) |
| Sî-khu | UTC+1 (CET) |
| • Hā-sî-kan (DST) | UTC+2 (CEST) |
| Khui-chhia hong-hiòng | iū |
| ISO 3166 tāi-hō | DE |
| Siōng-téng domain | .de |

**Tek-kok** (德國), í-chá mā kiò **To̍k-kok** (獨國), **To̍k-e̍k** (獨逸), **To̍k-it** (獨乙) ia̍h-sī **Tek-ì-chì** (德意志), choân-miâ **To̍k-it Liân-pang Kiōng-hô-kok** (Tek-gí: *Bundesrepublik Deutschland*) sī Au-chiu sai-pêng ê keng-chè toā kok. Pak-hong ū Pak-hái, Tan-be̍h, Pe̍h-hái; tang-hong ū Pho-lân, Chesko; lâm-hong ū Ò-tē-lī, Sūi-se; sai-hong ū Hoat-kok, Luxembourg, Pe̍k-ní-gī, kap O-lân.

Tek-kok tī Au-chiu Liân-bêng lāi-té ū siong-tong ê éng-hióng-la̍t.

## Tē-lí

## Hêng-chèng-khu

## Keng-chè

## Gōa-pō͘ liân-kiat

* Tek-kok koaⁿ-hong bāng-chām ji̍p-kháu
* Te-kok tē-tô͘
# Grand Slam

**Grand Slam**, mā thang hō-chò **Tāi-boán-koàn**, tī the-ní-suh ūn-tōng sī 4-hāng toā-hêng pí-sài ê thong-chheng:

* Ò-chiu Kong-khai-sài (*Australian Open*)
* Hoat-kok Kong-khai-sài (*Les Internationaux de France de Roland Garros*)
* Wimbledon Kím-phiau-sài (*The Championships Wimbledon*)
* Bí-kok Kong-khai-sài (*United States Open tennis championships*)
# Peru

| Peru Kiōng-hô-kokRepública del Perú |
| --- |
|
kok-kî

kok-hui

 |
| **Chu-kù:**Firme y feliz por la unión "Kian-tēng jî-chhiáⁿ ūi thoân-kiat hoaⁿ-hí" |
| **Kok-koa:** Himno Nacional del Perú "Peru Kok-koa" **Kok-ka chìn-hêng-khek:**Marcha de Banderas "Kok-kî chìn-hêng-khek" <div style="display:inline |
|  |
| Siú-to͘ kap siāng-tōa siâⁿ-chhī | Lima |
| Koaⁿ-hong gí-giân | Se-pan-gâ-gí (choân-kok) Quechua-gí, Aymara-gí kap kî-thaⁿ goân-chū-bîn gí-giân (tī goân-chū-bîn tē-khu) |
| Chèng-hú | tan-it-chè, chóng-thóng-chè, kiōng-hô-kok |
|  |
| • chóng-thóng  | Dina Boluarte |
| • hù-chóng-thóng  | vacant |
| • chóng-lí  | Gustavo Adrianzén |
| • Kiōng-hô-kok Gī-hoē gī-tiúⁿ  | Alejandro Soto Reyes |
|  |
| Li̍p-hoat ki-kò͘ | Kiōng-hô-kok Gī-hoē |
| Bīn-chek |
| • Lóng-chóng | 1,285,216 km2 (496,225 sq mi) (tē 19 miâ) |
| • Chúi-he̍k (%) | 0.41 |
| Jîn-kháu |
| • 2021 nî kó͘-kè | 34,294,231 (tē 44 miâ) |
| • 2017 nî phó͘-cha | 31,237,385 |
| • Bi̍t-tō͘ | 23/km2 (59.6/sq mi) (tē 198 miâ) |
| GDP (PPP) | 2020 nî kó͘-kè |
| • Lóng-chóng | $385.719 cha̍p-ek (tē 47 miâ) |
| • Pêng-kin | $11,516 (tē 103 miâ) |
| GDP (bêng-gī) | 2020 nî kó͘-kè |
| • Lóng-chóng | $195.761 cha̍p-ek (tē 49 miâ) |
| • Pêng-kin | $5,845 (tē 86 miâ) |
| Gini (2019 nî) |  41.5 tiong |
| HDI (2019 nî) |  0.777 ko · tē 79 miâ |
| Hoè-pè | Peru sol (PEN) |
| Sî-khu | UTC-5 (PET) |
| Sî-kan keh-sek | dd.mm.yyyy (CE) |
| Khui-chhia hong-hiòng | iū |
|  tiān-oē khu-hō | +51 |
| ISO 3166 tāi-hō | PE |
| Siōng-téng domain | .pe |

 Machu Picchu
**Peru Kiōng-hô-kok** (Se-pan-gâ-gí: República del Perú) tī Lâm Bí-chiu sai-pêng. Pak ū Ecuador kap Colombia, tang ū Pa-se kap Bolivia, lâm ū Chile. Sai sī Thài-pêng-iûⁿ. Inca Tè-kok (*Tawantinsuyu*) ê hoat-goân-tē.

## Tē-lí
# 2022 nî Lō͘-se-a chhim-lio̍k Ukraina

| 2022 nî Lō͘-se-a chhim-lio̍k Ukraina |
| --- |
| Lō͘-se-a Ukraina chiàn-cheng ê chi̍t pō͘-hūn |
|  chiàn-cheng chōng-hóng    Ukraina khòng-chè tē-khu    Lō͘-se-a chiàm-niá tē-khu |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Sî-kan | 2022 nî 2 goe̍h 24 goe̍h – taⁿ |
| Tē-tiám |  Ukraina |
| Chōng-hóng |
Tī--leh phah |

 |
| Kau-chiàn-hong |
|  Lō͘-se-a
* Donetsk Jîn-bîn Kiōng-hô-kok
* Lugansk Jîn-bîn Kiōng-hô-kok

**Chi-chhî:**  Belarus |  Ukraina |
| Chí-hui-koaⁿ kap léng-tō-chiá |
| * Vladimir Putin
 | * Volodymyr Zelenskyy
 |
| Peng-le̍k |
| * Lō͘-se-a: ~175,000–190,000
* DPR: 20,000
* LPR: 14,000
 | * Ukraina:
	+ 196,600 (armed forces)
	+ 102,000 (paramilitary)
 |
| 本模板：* hián-sī
* thó-lūn
* pian-chip
 |

**2022 nî Lō͘-se-a chhim-lio̍k Ukraina** (Lō͘-se-a-gí: Вторже́ние Росси́и на Украи́ну, Ukraina-gí: Російське вторгнення в Україну), Lō͘-se-a koaⁿ-hong kiò-chòe **tek-pia̍t kun-sū hêng-tōng'** (Lō͘-se-a-gí: специа́льная вое́нная опера́ция), Ukraina koaⁿ-hong kiò **Ukraina Jîn-bîn Úi-tāi ê Ūi-kok Chiàn-cheng** (Ukraina-gí: Велика Вітчизняна війна українського народу), sī Lō͘-se-a chū 2014 nî kàu chit-má ê Lō͘-se-a Ukraina Chiàn-cheng tiong, choân-pôaⁿ chhim-lio̍k Ukraina ê kai-tōaⁿ. Chit-kái chhim-lio̍k sī Tē-jī-chhù Sè-kài Tāi-chiàn í-lâi Au-chiu siōng tōa ê chiàn-cheng.

## Chù-sek

## Chham-khó chu-liāu
# Yemen Lōe-chiàn

Yemen Kiōng-hô-kok chèng-hú: Hadi léng-tō ê lōe-koh
  Kek-bēng phài: Houthi
  Al-Qaeda sè-le̍k.

Tī 2015 nî ê **Yemen Lōe-chiàn** sī nn̄g phài chú-tiuⁿ chèng-hú khòng-chè khoân-lī ê jîn-bé chi kan ê chhiong-thu̍t.