Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sin Eng-lân

Sin Eng-lân ê hoān-ûi (âng)
**Sin Eng-lân** (Eng: *New England*) sī Bí-kok tang-pak-pō͘, oá Tāi-se-iûⁿ kap Canada ê khu-he̍k. Sin Eng-lân pau-hâm Bí-kok ê 6-ê chiu, iû pak chì lâm hun-pia̍t sī: Maine, Sin Hampshire, Vermont, Massachusetts, Rhode Tó kap Connecticut. Kî-tiong, Massachusetts ê siú-hú Boston sī hit-ê tē-khu ê siōng-tōa siâⁿ-chhī kiam keng-chè kap bûn-hòa ê tiong-sim.

## Chham-chiàu
# Port Huron (Michigan)

|  |
| --- |
| **Port Huron** |
| —  **Chng-thâu (city)**  — |
| Port Huron ê kéng-sek
 |
| Port Huron só͘-chāi-tô͘ ê uī-tìPort Huron só͘-chāi-tô͘ |
| Port HuronPort Huron tī Bí-kok Michigan ê ūi-tì |
| Keng-hūi-tō͘: ﻿ / ﻿ |
| Kok-ka
 |  Bí-kok
 |
| Chiu
 | Michigan
 |
| Kūn
 | St. Clair
 |
| **Chèng-hú** |
|  - Lūi-hêng | city |
| **Bīn-chek** |
|  - Lóng-chóng
  | 20.9 km2 |
| **Koân-tō͘** |
186 m |
| **Jîn-kháu** |
|  - Lóng-chóng | 31,302 lâng |
|  - Bi̍t-tō͘ |
1,497.7/km2 |

**Port Huron** sī Bí-kok Michigan chiu St. Clair kūn ê chi̍t ê chng-thâu (*city*).

## Tē-lí

Tī pún só͘-chāi sì-ûi ê tē-hng ū Marysville.

## Liân-kiat

* Koaⁿ-hong bāng-chām

 *Che sī chi̍t phiⁿ koan-î Bí-kok Michigan Chiu tē-lí ê phí-á-kiáⁿ. Chhiáⁿ tàu khok-chhiong.*
# Iû-thài-lâng

Khah ū-miâ ê Iû-thài-lâng: Albert Einstein, Maimonides, Golda Meir, Emma Lazarus.
**Iû-thài-lâng** (Hi-pek-lâi-gí: יְהוּדִי, *Yehudi*, יְהוּדִים, *Yehudim*; Ladino-gí: ג׳ודיו, *Djudio*, ג׳ודיוס, *Djudios*; Yiddish-gí: ייִד, *Yid*, ייִדן, *Yidn*) ia̍h **Iû-thài**, sī kóng sian-chó͘ sī kó͘ Tiong-tang (ancient Middle East) Í-sek-lia̍t-lâng (Israelites) ia̍h Hi-pek-lâi-lâng (Hebrews) ê lâng, he̍k-chiá sī sìn-gióng Iû-thài-kàu (Yehudah) ê lâng.
# Rhein Hô

Rhein Hô ê tē-tô͘
Rhein Hô tī Sūi-sū Basel ê kéng-sek.
**Rhein Hô** (Tek-gí: *Rhein*; Hô-lân-gí: *Rijn*; Hoat-gí: *Rhin*; Í-tāi-lī-gí: *Reno*; Romansh-gí: *Rain*; Latin-gí: *Rhenus*) sī Au-chiu ê chi̍t-tiâu tiōng-iàu hô-chhoan, tn̂g-tō͘ 1,230 kong-lí, keng-kòe ê kok-ka ū Sūi-se, Í-tāi-lī, Ò-tē-lī, Tek-kok, Hoat-kok, Luxembourg, Pe̍k-ní-gī chham Hô-lân. Rhein Hô tī Sūi-se ê Graubünden hoat-gôan, tī Hô-lân hiòng Pak-hái chhut-hái.

## Siong-koan hāng-bo̍k

* Donau Hô
# Lionsgate Films

**Lionsgate Films** sī Bí-kok ê tiān-iáⁿ chè-chok kiam tiān-iáⁿ hoat-hêng chè-chok-só͘, pún-siā tī Santa Monica, chū Canada khai-ki, chhōa-thâu ê pō͘-mn̂g sī Lionsgate Entertainment.
# Tāi Ji̍t-pún Tè-kok Hái-kun

Kun-lām-kî
**Tāi Ji̍t-pún Tè-kok Hái-kun** (大日本帝國海軍) sī Ji̍t-pún-kun ê hái-kun, ū-tang-sî ē hō-chò **Ji̍t-pún Hái-kun** (日本海軍) ia̍h-sī **Tè-kok Hái-kun** (帝國海軍). Tē-jī-chhù sè-kài tāi-chiàn liáu-āu, ūi-tio̍h hām sin sêng-li̍p ê Hái-siōng Chū-ōe-tūi chò khu-pia̍t, só͘-í mā hō-chò **Kū Ji̍t-pún Hái-kun** (舊日本海軍) ia̍h-sī **Kū Tè-kok Hái-kun** (舊帝國海軍). Tè-kok Hái-kun tī 1872 nî sêng-li̍p, 1947 nî kái-sàn, tī Ji̍t Chheng Chiàn-cheng, Ji̍t Lō͘ Chiàn-cheng kap Thài-pêng-iûⁿ Chiàn-cheng chē-chē kīn-tāi Ji̍t-pún tùi-goā ê chiàn-cheng tiong pān-ián hui-siông tiōng-iàu kak-sek.
# Joseph Goebbels

Joseph Goebbels
**Joseph Goebbels** (1897 nî 10 goe̍h 29 ji̍t – 1945 nî 5 goe̍h 1 ji̍t) sī Nazi Tek-kok ê chi̍t ê chèng-tī-ka, mā sī Nazi Tóng ê tóng-oân. 1945 nî, Tek-kok tī Tē-jī-chhù Sè-kài Tāi-chiàn sit-pāi, i tī Adolf Hitler chū-sat í-āu, chi̍t-ke-hoé-á chia̍h to̍k-io̍h chū-sat.
# Holocaust

Auschwitz-Birkenau Chi̍p-tiong-iâⁿ, tó͘-sat tiûⁿ-só͘ chi-it.
**Holocaust** (Tek-gí, tùi Hi-lia̍p-gí: ὁλόκαυστος holókaustos; hólos "goân-choân", kaustós "sio--khì") mā kiò **Shoah** (Hi-pek-lâi-gí: *השואה* "chai-hō", "chai-lān"), sī Tē-jī-chhù Sè-kài Tāi-chiàn kî-kan, Adolf Hitler léng-tō ê Nazi Tek-kok tùi Au-chiu Iú-thài-lâng ê tó͘-sat. Iú-thài-lâng ê siū-lān jîn-sò͘ ū 600 bān chó-iū. Kî-thaⁿ ê siū-hāi-chiá koh-ū chiàn-hû, chân-chiòng kap tông-sèng-lôan téng-téng.
# Ong Cheng-oē Chèng-khoân

Ong Cheng-oē Chèng-khoân
Ong Cheng-oē Chèng-khoân ê kok-kî (1940－1943)
**Ong Cheng-oē Chèng-khoân** sī tī Tiong-kok Khòng-ji̍t Chiàn-cheng sî-kî Tāi Ji̍t-pún Tè-kok tī Tiong-kok chi-chhî Ong Cheng-oē kiàn-li̍p ê chi̍t ê ka-lé chèng-khoân.

## Koh khoàⁿ

* Kok-bîn Chèng-hú
* Pak-iûⁿ Chèng-hú
* Tiong-hoâ Bîn-kok (1912–1949 nî)
* Boán-chiu-kok
# Siong-hân-chèng

**Siong-hân-chèng** (eng. *Typhoid fever*), mā kóng **Tn̂g-chek-hu-su** (腸窒扶斯, tiông-), sī chi̍t khoán sè-khún kám-jiám, pēⁿ-goân sī *Salmonella typhi*.

It-poaⁿ ê chèng-thâu pau-koat ū hi-jio̍k, pak-tó͘-thiàⁿ, piān-pì kap thâu-thiàⁿ chē khoán.
# Chek-hu-su

**Chek-hu-su** (eng. *Typhus*) sī chí chē khoán siū *Rickettsia* sio̍k sè-khún só͘ ín-khí ê pēⁿ.

## Siong-koan

* Siong-hân-chèng (*typhoid fever*) mā kiò "tn̂g-chek-hu-su", kap chek-hu-su sī bô-kâng ê pēⁿ, ín-khí ê sè-khún sī bô sio-siâng--ê.
# Hek-chûn Lâi-hâng

Hek-chûn Lâi-hâng
**Hek-chûn Lâi-hâng** (黒船来航) sī Bí-kok hái-kun chún-chiong Matthew Perry tī Ji̍t-pún Ka-éng lio̍k-liân (1853 nî) chhoā-niá lām-tūi sái ji̍p Tang-kiaⁿ-oan Uraga hái-he̍k ê le̍k-sú sū-kiāⁿ. Perry tòa-lâi hit-tang-chūn ê Bí-kok Chóng-thóng Millard Fillmore ê kok-su hiòng Kang-hō͘ Bō͘-hú tì-ì. Lo̍h-bóe Bí-kok kap Ji̍t-pún siang-hong tī keh-tńg-nî (1854 nî) chhiam-tèng *Ji̍t-Bí Hô-chhin Tiâu-iok*. Chit chhù ê sū-kiāⁿ ē-ēng kóng sī Bō͘-boa̍t sî-kî ê khí-thâu.
# To̍k-chhâi-chiá

**To̍k-chhâi-chiá** (獨裁者; Eng: *dictator*) sī tī to̍k-chhâi he̍k-chiá choan-chè ê chèng-khoân hā, ióng-iú kok-ka siōng-koân khoân-le̍k ê thâu-lâng; lēng-goā, mā ū pō͘-hūn jîn-sū thàu-kòe bîn-chú chiâⁿ-chò thâu-lâng liáu-āu chiah khai-sí si̍t-hêng to̍k-chhâi thóng-tī. Siā-hōe kho-ha̍k hām sè-kài le̍k-sú tùi jû-hô tēng-gī to̍k-chhâi-chiá chûn-chāi cheng-gī.
# Lêng-pho-chhī

|  |
| --- |
| **Lêng-pho-chhī** |
| —  **Hù-séng-kip siâⁿ-chhī**  — |
| **宁波市** |
| Lêng-pho-chhī
 |
| Lêng-pho-chhī tī Chiat-kang-séng ê ūi-tì ê uī-tìLêng-pho-chhī tī Chiat-kang-séng ê ūi-tì |
| Lêng-pho-chhī |
| Keng-hūi-tō͘: ﻿ / ﻿ |
| Kok-ka
  |  Tiong-kok
 |
| Séng
 | Chiat-kang
 |
| Chèng-hú só͘-chāi | Hái-sū-khu |
| **Bīn-chek** |
|  - Lóng-chóng
  | 9,816.23 km2 |
| **Jîn-kháu** (2012) |
|  - Lóng-chóng | 7,639,000 lâng |
| Sî-khu | Tiong-kok Piau-chún Sî-khu (UTC+8)
  |
| Bāng-chām | www.ningbo.gov.cn |

**Lêng-pho-chhī** (Hàn-jī: 寧波市) sī Tiong-kok Chiat-kang-séng ê tē-kip-chhī kap hù-séng-kip siâⁿ-chhī. 2007 nî ê chóng-jîn-kháu iok-lio̍k 564 bān.

## Hêng-chèng-khu

Lêng-pho-chhī ê ē-kha hun-chò 6 ê khu, 3 ê koān-kip-chhī kap 2 ê koān:

* Hái-sū-khu (海曙區)
* Kang-pak-khu (江北區)
* Pak-lûn-khu (北侖區)
* Tìn-hái-khu (鎮海區)
* Gûn-chiu-khu (鄞州區)
* Hōng-hoà-khu (奉化區)
* Î-iâu-chhī (余姚市)
* Chû-khe-chhī (慈谿市)
* Siōng-san-koān (象山縣)
* Lêng-hái-koān (寧海縣)
# Hirota Kôki

Hirota Kôki
**Hirota Kôki** (Ji̍t-pún-gí: 広田 弘毅, 1878 nî 2 goe̍h 14 ji̍t – 1948 nî 12 goe̍h 23 ji̍t) sī Ji̍t-pún ê chi̍t ê chèng-tī jîn-bu̍t. I tī 1936 nî kàu 1937 nî sī Ji̍t-pún ê Loē-koh Chóng-lí Tāi-sîn.
# Hâu-chiok

**Hâu-chiok** (侯爵) sī chi̍t ê kùi-cho̍k chiok-ūi, tī kong-chiok ê ē-kha, pek-chiok ê koán-téng.

Tī se-hng kok-ka mā ū chia chiok-ūi, Eng-gí kiò chò *marquess*.
# Inô Kanori

Inô Kanori
**Ino Kanori** (Ji̍t-gí: 伊能嘉矩; 1867 nî 6 goe̍h 11 ji̍t [Keio 3 nî 5 goe̍h 9 ji̍t] – 1925 nî 9 goe̍h 30 ji̍t) sī 1-ê chin tiōng-iàu ê Tâi-oân gián-kiù ê ha̍k-chiá.

1867-nî i tī Ji̍t-pún Iwate-koān (岩手県) ê Tôno (遠野) chhut-sì, chū sè-hàn bó-chhin tō koè-sin--khì, sī a-kong kap a-má kā chhiâⁿ toā-hàn--ê. I mā tùi a-kong hia ha̍k-si̍p Hàn-o̍h.

1880 nî-tāi, Ino Kanori chin jia̍t-sèng chò Iwate tē-hng ê chū-iû bîn-koân ūn-tōng, 1886-nî ji̍p-khì Iwate-koān ê su-hoān ha̍k-hāu tha̍k-chheh, m̄-koh i tùi kàu-io̍k loē-iông kap ko-ap ê chèng-tī khì-hun put-boán, chhui-sak ha̍k-seng ūn-tōng, choaⁿ-á hō͘ lâng thè-o̍h.

Liáu-aū, i khì Tang-kiaⁿ chū-siu, mā chò sin-bûn siá-chok ê khang-khoè, tùi 1893-nî khai-sí, i toè Tang-kiaⁿ Tè-kok Tāi-ha̍k ê Tuboi Syogoro (坪井正五郎) kaù-siū tha̍k jîn-lūi-ha̍k, tùi jîn-lūi-ha̍k sán-seng chiâⁿ toā ê hèng-chhù. Ji̍t-chheng Chiàn-cheng khí-kó͘ liáu-aū, choaⁿ-á khai-sí ūi-tio̍h khì Tâi-oân tiau-cha chò chún-pī.

1895-nî, Ji̍t-pún chiàm Tâi-oân, Ino Kanori í lio̍k-kun kò·-oân ê sin-hūn lâi tī Tâi-oân, mā khai-sí i iok-kî-lio̍k 10-tang ê Tâi-oân chāi-tē tiau-cha gián-kiù.

I tāi-seng í Tâi-oân pak-pō͘ ê pêⁿ-po͘-cho̍k chò tùi-siōng, 1897-nî ê sî, kā choân-tó chha-put-to lóng kiâⁿ-thàu, che liaú-aū koh ū kî-thaⁿ chē-chē pái ê tiau-cha lú-hêng. I só͘ siu-chi̍p ê chu-liāu, hō͘ i chiâⁿ-chò Tâi-oân goân-chū-bîn gián-kiù ê khai-ki-chó·, kah taⁿ hiah-ê chu-liāu mā iû-goân sī bē-ēng-tit bô ê goân-sú chu-liāu.

1906-nî, Ino Kanori sî Chóng-tok-hú ê thaû-lō͘, tńg-khì kò·-hiong Tôno, tī hia, i kāng-khoán chin piàⁿ-sè chò Tâi-oân gián-kiù kap Tôno ê hiong-thó͘ gián-kiù, sui-bóng lâng tī Ji̍t-pún, i mā hông kau-tiōng chò Tâi-oân le̍k-sú chu-liāu kap goân-chū-bîn-cho̍k tiau-cha ê pian-chip khang-khoè, jî-chhiáⁿ siá-chok Tâi-oân Bûn-hoà-chì.

1925-nî, Ino Kanori tī Tâi-oân oè-tio̍h ê malaria koh giâ--khí-lâi, choaⁿ-á tī 59-hoè lâi koè-sin.

I chi̍t-sì-lâng siá chin chē chheh, kap Tâi-oân ū tī-tāi--ê tō ū 10-goā pún, lūn-bûn sò͘-gia̍h chhiau-koè 1000-phiⁿ, lâng kóng i sī "Tâi-oân-ha̍k ê sian-hêng-chiá".
# Noguti Hideyo

Noguti Hideyo
**Noguti Hideyo** (Ji̍t-pún-gí: 野口 英世; 1876 nî 11 goe̍h 9 ji̍t – 1928 nî 5 goe̍h 21 ji̍t) sī Ji̍t-pún Bêng-tī sî-tāi ê chi̍t ê i-ha̍k-ka.

Kin-á-ji̍t i ê siàu-siōng ìn tio̍h Ji̍t-pún 1000 yen gîn-phiò téng-bīn.
# Miyazaki Hayao

2008
**Miyazaki Hayao** (Ji̍t-bûn: 宮崎 駿; 1941 nî 1 goe̍h 5—) sī 1-ūi chin chhut-miâ ê Ji̍t-pún *anime* (ang-á-tōng-oē) ê chhòng-chok-jîn.

Tâi-bûn chok-ka Tân Bêng-jîn bat kā i ê kúi-nā-chhut tiān-iáⁿ hoan-e̍k chò Hō-ló-oē, ū phòe-im chhut-pán.

## Tiān-iáⁿ tù-chok

### Kàm-tok

* 1979 ルパン三世カリオストロの城 *Rupan Sansei: Kariosutoro no Siro*
* 1984 *Hong-kok ê Nausika* (風の谷のナウシカ *Kaze no Tani no Nausika*)
* 1986 *Thiⁿ-téng ê Siâⁿ* (天空の城ラピュタ *Tenkû no Siro Rapyuta*)
* 1988 *Chhù-piⁿ Totoro* (となりのトトロ *Tonari no Totoro*)
* 1989 *Mô-lú ê Kòa-hō Iû-piān Ho̍k-bū* (魔女の宅急便 *Mazyo no Takkyûbin*)
* 1992 *Âng Ti* (紅の豚 *Kurenai no Buta*)
* 1997 *Iu-lêng Kong-chú* (もののけ姫 *Mononoke Hime*)
* 2001 *Sen kap Tihiro ê Sîn-ín* (千と千尋の神隠し *Sen to Tihiro no Kamikakusi*)
* 2004 *Howl ê Tín-tāng Siâⁿ-pó* (ハウルの動く城 *Hauru no Ugoku Siro*)
* 2008 *Khàm-téng ê Ponyo* (崖の上のポニョ, *Gake no Ue no Ponyo*)
* 2013 *Hong Khí* (風立ちぬ, *Kazetatinu*)
* *Lí Beh Oa̍h Án-chóaⁿ ê Jîn-seng* (君たちはどう生きるか, *Kimitati wa do Ikiru ka*)

### Chè-chok-jîn

* 1988 *Hotaru ê Bōng* [墓] (火垂の墓 *Hotaru no Haka*)
* 1995 耳をすませば *Mimi o Sumaseba*
* 2002 *Niau ê Pò-un* (猫の恩返し *Neko no Ongaesi*)

### Oē-ka

* 1974 *Alpes Soaⁿ ê Siàu-lú Heidi* (アルプスの少女ハイジ *Arupusu no shôzyo Haizi*)
# Cho͘-chit hoān-chōe

**Cho͘-chit hoān-choē** (Hàn-jī: 組織犯罪) ū nn̄g khoán ì-sù, tē-it sī kóng it-poaⁿ thoân-thé chhin-chhiūⁿ khì-gia̍p ia̍h-sī chèng-hú tang-ūi ê hoān-chōe; tē-jī sī kóng choan-bûn lī-iōng hoān-hoat ê tāi-chì lâi chè-chō lī-ek ê hoān-choē chi̍p-thôan, chhin-chhiūⁿ o͘-tō ia̍h o͘-chhiú-tóng.
# Boeing B-52 Stratofortress

B-52H
**Boeing B-52 Stratofortress** (\* "chiâⁿ-chân-khoan iāu-sài"), it-poaⁿ kóng **B-52**, sī Bí-kok Boeing kong-si siat-kè kiam khí-chō ê chi̍t khoán tn̂g-tô͘, chhù-im-sok, jet thui-chìn ê chiàn-lio̍k po̍k-kek-ki. I chū 1950 nî-tāi khai-sí tī Bí-kok Khong-kun sú-iōng. Chit khoán hui-hêng-ki thang chài 32,000 kong-kin tāng ê bú-khì, it-poaⁿ ê chok-chiàn hoān-ûi, tī bô khong-tiong ka-iû ê chêng-hêng ē-tàng chhiau-kòe 14,080 kong-lí khoah.
# Hì-gâm

Chia̍h-hun kap hì-gâm chin ū tī-tāi, chu-liāu lâi-goân: NIH.
**Hì-gâm** (Eng-gí: lung cancer) sī tī hì--nih ū seⁿ ok-sèng (malignant) liû (tumour) ê 1 chióng gâm-chèng (cancer). Ū 90% sī hì-kńg-chi goân-sèng-gâm (bronchogenic carcinoma). Hì-gâm sī siāng bé-miā ê gâm-chèng, 1 tang ū 3 pah-bān lâng tì-tio̍h hì-gâm lâi óng-seng. Kan-taⁿ 10 hūn 1 ê lâng ē-tàng koh oa̍h koè 5 tang. Chá-chêng tio̍h hì-gâm--ê lóng sī cha-po͘, chit kúi 10 tang lâi, cha-bó͘ tio̍h--tio̍h ê pí-lē jú lâi jú koân, che tiāⁿ-tio̍h kap chia̍h-hun ham khong-khì u-jiám ū tī-tāi. Hiān-chú-sî cha-bó͘ tì-tio̍h hì-gâm lâi óng-seng--ê khah chē pa̍t chióng gâm-chèng, chhin-chhiūⁿ leng-gâm (breast cancer), nn̄g-châu-gâm (ovarian cancer), kap chú-kiong-gâm (uterine cancer).

## Chham-khó chu-liāu
# Tôn Đức Thắng

Tôn Đức Thắng
**Tôn Đức Thắng** (1888 nî 8 goe̍h 20 ji̍t – 1980 nî 3 goe̍h 30 ji̍t) sī Oa̍t-lâm ê chèng-tī-ka kap Kiōng-sán-chú-gī-chiá, tùi 1969 nî kàu 1980 nî sī Oa̍t-lâm ê kok-ka chú-se̍k.
# Perestrójka

**Perestrójka** sī So͘-liân Kiōng-sán-tóng chū 1980 nî-tāi kàu 1991 nî, te̍k-pia̍t tī Mikhail Gorbachev chú-chèng sî-kî chi̍t hāng chèng-tī ūn-tōng. *Perestrójka* chiàu-jī ê ì-sù sī "têng-kiàn", sí chí tùi So͘-liân keng-chè hē-thóng ê têng-kiàn.
# Chhèng-sin

**Chhèng-sin** sī chi̍t tháng tn̂g kóng, it-poaⁿ sī kim-sio̍k chè, sī chhèng-phàu ê lêng-kiāⁿ he̍k-chiá kò͘-chō, sak chhut chhèng-chí ia̍h sī tōa-phàu-chí ê thong-tō.

## Siong-koan

* Kháu-kèng

## Chham-khó
# Chhèng-tauh

Chhiú-tōng pō͘-chhèng ê kiat-kò͘: (A) chhèng-tauh, (B) chó͘-thih, (C) su-pú-lín-guh, (D) lòng-chiam
Thompson ki-koan-chhèng ê chhèng-tauh
**Chhèng-tauh** (Hàn-jī: 銃啄) a̍h-sī **chhèng-ke** (銃雞) sī chi̍t khoán hō͘ hóe-chhèng, khong-khì-chhèng, si̍p-jī-keng, a̍h-sī hî-chhiuⁿ t.t. tn̂g-chām bú-khì (Eng. *ranged weapons*) khí-kiâⁿ ê ki-koan. Tī chhèng-tauh téng-thâu si-ka chió-liōng ê lêng-liōng tio̍h ē-tàng sek-hòng koh-khah chē ê lêng-liōng.

Hóe-chhèng ê chhèng-tauh it-poaⁿ sī "ko͘-kái tōng-chok", tāi-piáu chhèng-tauh ê siat-kè tio̍h-sī beh hō͘ chó͘-thih sang--khui, lâi hō͘ su-pú-lín-guh giú-tiâu ê thûi-á/lòng-chiam sek-hòng--khì. Lēng-gōa, chhèng-tauh mā hun-chò "ti̍t-chiap chhèng-tauh", tiāⁿ-tiāⁿ iōng teh phah-la̍h; koh ū "ap-le̍k chhèng-tauh", khah chia̍p iōng lâi pí-sài.