Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Beatrix Potter

**Helen Beatrix Potter** (1866 nî 7 goe̍h 28 – 1943 nî 12 goe̍h 22) sī Eng-kok ê chok-ka, chhah-ōe-ka, phok-bu̍t-ha̍k-chiá kiam chū-jiân pó-io̍k-chiá. I chi̍t koá tōng-bu̍t chú-tê ê jî-tông chheh-pún chin chhut-miâ, phì-jū *The Tale of Peter Rabbit* téng chok.

## Siong-koan

* Peter Rabbit
# Hīⁿ

Jîn-lūi ê hīⁿ m̄-nā sī thèng-kak hē-thóng ê 1 pō͘-hūn, koh ē-tàng hia̍p-chō͘ pó-chhî pêng-hêng.
**Hīⁿ** (耳) ia̍h **hīⁿ-á** (耳仔), **hīⁿ-khang** (耳空), sī 1 khoán kám-kak khì-koan, chú-iàu sī leh chiap-siu siaⁿ-im. Ùi seng-bu̍t-ha̍k ê koan-tiám lâi khoàⁿ, bô kāng khoán ê chek-chui tōng-bu̍t ê hīⁿ-á chin sio-siâng, pí-lūn kóng hî kap jîn-lūi, m̄-koh kiat-kò͘ bô kāng iūⁿ. Hīⁿ-á m̄-nā ē-tàng chiap-siu siaⁿ-im̄, koh ē-tàng kám-kak sin-thé ê ūi-tì kap pêng-hêng.

## Kái-phò-ha̍k

1. Goā-hīⁿ
2. Hīⁿ-kài
3. Hīⁿ-tō
4. Kó͘-mo̍͘h
5. Tiong-hīⁿ
6. Thèng-sió-kut
7. Thûi-kut
8. Tiam-kut
9. Tèng-kut
10. Kó͘-sek
11. Jiap-su-kut
12. Eustachi-kóng
13. Lāi-hīⁿ
14. Kut-bê-lō͘ (*Bony labyrinth*)
15. Sam-poàⁿ-kui-kóng
16. Chêng-tiâⁿ
17. Chêng-tiâⁿ-thang
18. Îⁿ-thang
19. Thèng-o-giû
20. Chêng-tiâⁿ sîn-keng
21. Thèng-o-giû sîn-keng
22. Lāi-hīⁿ-tō
23. Chêng-tiâⁿ thèng-o-giû sîn-keng

## Ki-lêng

Hīⁿ ê ki-lêng pau-koat chham-ú thèng-kak kap pêng-hêng. Thèng-kak sī keng-kòe khong-khì téng mi̍h kap kut-thâu thoân-tat kòe ê siaⁿ-pho. Gōa-hīⁿ kap tiong-hīⁿ sī khong-khì thoân-tat hoat-seng ê só͘-chāi. Siaⁿ-pho tat kàu kó͘-mo̍͘h ín-khí chìn-tōng, sòa--lâi tio̍h sī tiong-hīⁿ, keng-kòe saⁿ lia̍p thèng-kut thôan kàu o-giû-khak gōa bīn, koh ji̍p-khì tio̍h sī lāi-hīⁿ.

## Chham-khó
# Ùi-an-hū

Ùi-an-hū kap Eng-kok kun-koaⁿ
**Ùi-an-hū** (慰安婦) sī Jī-chhù Tāi-chiàn tiong Thài-pêng-iûⁿ Chiàn-cheng
kî-kan, iû Ji̍t-kun úi-thok bîn-kan jîn-le̍k tiōng-kài bō͘-chi̍p ia̍h kiông-chè teng-chi̍p lâi thè Ji̍t-pún kun-tūi thê-kiong sèng-ho̍k-bū ê cha-bó͘-lâng. Tùi-siòng chú-iàu lâi-chū Ji̍t-pún pún-thó͘, Tâi-oân, Tiâu-sián Poàn-tó, Tiong-kok Tāi-lio̍k, Tiong-lâm Poàn-tó; mā ū ùi Au-bí si̍t-bîn-tē lâi ê, chhan-chhiūⁿ Hui-li̍p-pin, Má-lâi-se-a téng-téng.
# Vilnius

|  |
| --- |
| **Vilnius *Vilnius |
| —  **Chhī chū-tī-thé**  — |
|  |
|

|  |
| --- |
|  **Hui-kì** |

 |
| Vilnius ê uī-tì |
| Kok-ka
 |  Lietuva
 |
| Tē-hng
 | Dzūkija
 |
| Kūn
 | Vilnius
 |
| **Bīn-chek** |
|  - Lóng-chóng
  | 401 km2 |
| **Jîn-kháu** (2020) |
|  - Lóng-chóng | 580,020 lâng |
| Sî-khu | EET (UTC+2)
  |
|  - Joa̍h-tang | EEST (UTC+3) |
| Bāng-chām | vilnius.lt |

**Vilnius** (Lietuva-gí: *Vilnius*) sī Lietuva Kiōng-hô-kok Vilnius Kūn ê chi̍t ê chhī chū-tī-thé (*miesto savivaldybė*). Chit-ê chū-tī-thé chóng-kiōng 401 pêng-hong kong-lí, ē-té ū 21 ê tiúⁿ-ló-khu; tī 2020 nî ê sî-chūn ū 580,020 ê lâng tòa.

## Tiúⁿ-ló-khu

Vilnius ē-té ū 21 ê tiúⁿ-ló-khu (*seniūnija*).

## Chham-oa̍t

* Lietuva ê chū-tī-thé

## Chham-khó

Pang-bô͘:Vilnius Kūn
# Hù-sū-san

Hù-sū-san
**Hù-sū-san** (-soaⁿ; 富士山 *huzisan*) sī Ji̍t-pún Sizuoka-koān kiam Yamanasi-koān lāi ê chiâⁿ-chân hóe-soaⁿ, sī Ji̍t-pún siāng koân ê soaⁿ, chòe koân soaⁿ-hong sī Kengamine (剣ヶ峰). Hù-sū-san sī Ji̍t-pún kok-ka siōng-teng, phó͘-phiàn ê gē-su̍t chhòng-chok goân-sò͘.
# Kinki tē-hng

Kinki tē-hng
Kinki tē-hng ê tē-tô͘
**Kinki tē-hng** (近畿地方(Kīn-ki tē-hng), *Kinki Chihō*)), iā hō-chò **Kansai Tē-hng** (関西地方(Koan-se tē-hng), *Kansai Chihō*)), sī Ji̍t-pún Honsyû tiong-se-pō͘ ê chi̍t ê tē-lí khu-he̍k. Kīn-ki Tē-hng sī iû Kiaⁿ-to͘-hú, Tāi-pán-hú, Siga-koān, Hyôgo-koān, Nara-koān, Wakayama-koān kap Mie-koān chó͘-sêng, ū-sî-chūn mā ē ka-ji̍p Hukui-koān kap Tokusima-koān. Kinki Tē-hng só͘ sú-iōng ê Ji̍t-gí hong-giân chiū hō-chò Kinki hong-giân.

## Siong-koan

* Ji̍t-pún ê tē-lí khu-he̍k
# Kawaii

**Kawaii** (可愛い "kha-óa-ih") sī Ji̍t-pún-ōe "khó-ài", "kó͘-chui" ê ì-sù. Kawaii ê khài-liām í-keng sī Ji̍t-pún tāi-chiòng bûn-hòa, ngô͘-lo̍k, chhēng-chhah téng tāi-chì téng-bín ê chi̍t khoán tiōng-iàu sêng-hun.

## Ēng-gí ké-soeh

*Kawaii* chit jī ùi Ji̍t-pún-ōe bûn-hoat-siōng sī hêng-iông-sû ê hêng-sek.
# Batman (Türkiye)

|  |
| --- |
| **Batman** |
| —  **Koān**  — |
| Kok-ka
 |  Thó͘-ní-kî
 |
| Séng
 | Batman
 |
| **Jîn-kháu** |
|  - Lóng-chóng | 370,705 lâng |

**Batman** sī Türkiye Batman séng ê chi̍t ê koān.

 *Che sī chi̍t phiⁿ koan-î Thó͘-ní-kî tē-lí ê phí-á-kiáⁿ. Chhiáⁿ tàu khok-chhiong.*
# Văn Bàn Koān

|  |
| --- |
| **Văn Bàn Koān *Huyện Văn Bàn |
| —  **Huyện**  — |
|  |
| Kok-ka
 |  Oa̍t-lâm
 |
| Séng
 | Lào Cai Séng
 |
| **Bīn-chek** |
|  - Lóng-chóng
  | 1,444 km2 |
| Sî-khu | ICT (UTC+7)
  |

**Văn Bàn Koān** (Oa̍t-lâm-gí: *Huyện Văn Bàn*) sī Oa̍t-lâm Lào Cai Séng ê chi̍t ê koān (*huyện*).

## Chham-oa̍t

* Koān (Oa̍t-lâm)

## Chham-khó

Pang-bô͘:Lào Cai Séng
# Bến Tre Séng

|  |
| --- |
| **Bến Tre Tỉnh Bến Tre** |
| —  **Séng**  — |
|  ê uī-tì |
| Keng-hūi-tō͘: ﻿ / ﻿ |
| Kok-ka
  |  Oa̍t-lâm
 |
| Tē-khu
  | Mekong Hô Saⁿ-kak-chiu
 |
| Hú-siâⁿ | Bến Tre |
| **Bīn-chek** |
|  - Lóng-chóng
  | 2,379.70 km2 |
| **Jîn-kháu** (2023) |
|  - Lóng-chóng | 1,799,328 lâng |
|  - Bi̍t-tō͘ |
756.1/km2 |
| Sî-khu | ICT (UTC+07:00)
  |
| Tiān-oē khu-bé | 275 |
| Bāng-chām | www.bentre.gov.vn |

**Bến Tre** sī Oa̍t-lâm Mekong Hô Saⁿ-kak-chiu tē-khu ê chi̍t-ê séng, séng-hōe sī Bến Tre, jîn-kháu ū 1,353,300.

## Hêng-chèng-khu

* Chhī (*thành phố*)
	+ Bến Tre
* Koān (*huyện*)
	+ Ba Tri
	+ Bình Đại
	+ Châu Thành
	+ Chợ Lách
	+ Giồng Trôm
	+ Mỏ Cày Bắc
	+ Mỏ Cày Nam
	+ Thạnh Phú
# Gallia

Gallia
**Gallia** sī Lô-má tùi Au-chiu se-pō͘ chi̍t-pō͘-hūn ê chheng-ho͘, pau-hâm kin-á-jit ê Italia pak-pō͘, Hoat-kok, Pí-lī-sî, Sūi-sū se-pō͘ chham pō͘-hūn Hô-lân í-ki̍p Tek-kok ê Rhein Hô se-hōaⁿ. Gallia tī kó͘-chá sī Celt bîn-cho̍k o̍ah-tāng ê só͘-chāi chi-it, āu-lâi chiām-chiām ho͘ Latin chham German bûn-hòa chhú-tāi.
# Aix-en-Pévèle

|  |
| --- |
| **Aix-en-Pévèle** |
| —  Commune  — |
| Aix ê kéng-sek
 |
|

|  |
| --- |
|  **Hui-kì** |

 |
| Aix só͘-chāi tē-tô͘ ê uī-tìAix só͘-chāi tē-tô͘ |
| Aix-en-PévèleAix-en-Pévèle tī Hoat-kok ê tāi-lio̍k ūi-tì |
| Keng-hūi-tō͘: ﻿ / ﻿ |
| Kok-ka
  |  Hoat-kok
 |
| Toā-khu
 | Nord-Pas-de-Calais
 |
| Koān
 | Nord
 |
| Kūn
 |  |

**Aix-en-Pévèle** sī ūi-tī Hoat-kok Nord-Pas-de-Calais toā-khu Nord koān ê chi̍t ê *commune*.

## Tē-lí

Tī Aix ê sì-ûi ū Mouchin, Saméon, Landas, Nomain, kap Rumegies téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

| Nî-tō͘ | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2007 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Jîn-kháu | 579 | 644 | 690 | 777 | 933 | 1,060 | 1,124 |
| Bi̍t-tō͘ (jîn-kháu/km²) | 88.4 | 98.3 | 105.3 | 118.6 | 142.4 | 161.8 | 171.6 |

## Chham-khó

* "Commune d'Aix (59004) - Dossier complet". *INSEE*. 2016-05-28 khòaⁿ--ê.
# Bousies

|  |
| --- |
| **Bousies** |
| —  Commune  — |
| Bousies ê kéng-sek
 |
|

|  |
| --- |
|  **Hui-kì** |

 |
| Bousies só͘-chāi tē-tô͘ ê uī-tìBousies só͘-chāi tē-tô͘ |
| BousiesBousies tī Hoat-kok ê tāi-lio̍k ūi-tì |
| Keng-hūi-tō͘: ﻿ / ﻿ |
| Kok-ka
  |  Hoat-kok
 |
| Toā-khu
 | Nord-Pas-de-Calais
 |
| Koān
 | Nord
 |
| Kūn
 |  |

**Bousies** sī ūi-tī Hoat-kok Nord-Pas-de-Calais toā-khu Nord koān ê chi̍t ê *commune*.

## Tē-lí

Tī Bousies ê sì-ûi ū Poix-du-Nord, Vendegies-au-Bois, Croix-Caluyau, Fontaine-au-Bois, Forest-en-Cambrésis, kap Robersart téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

| Nî-tō͘ | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2007 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Jîn-kháu | 1,895 | 1,814 | 1,723 | 1,717 | 1,683 | 1,678 | 1,710 |
| Bi̍t-tō͘ (jîn-kháu/km²) | 191.8 | 183.6 | 174.4 | 173.8 | 170.3 | 169.8 | 173.1 |

## Chham-khó

* "Commune de Bousies (59099) - Dossier complet". *INSEE*. 2016-05-28 khòaⁿ--ê.
# Fournes-en-Weppes

|  |
| --- |
| **Fournes-en-Weppes** |
| —  Commune  — |
| Fournes-en-Weppes ê kéng-sek
 |
|

|  |
| --- |
|  **Hui-kì** |

 |
| Fournes-en-Weppes só͘-chāi tē-tô͘ ê uī-tìFournes-en-Weppes só͘-chāi tē-tô͘ |
| Fournes-en-WeppesFournes-en-Weppes tī Hoat-kok ê tāi-lio̍k ūi-tì |
| Keng-hūi-tō͘: ﻿ / ﻿ |
| Kok-ka
  |  Hoat-kok
 |
| Toā-khu
 | Nord-Pas-de-Calais
 |
| Koān
 | Nord
 |
| Kūn
 |  |

**Fournes-en-Weppes** sī ūi-tī Hoat-kok Nord-Pas-de-Calais toā-khu Nord koān ê chi̍t ê *commune*.

## Tē-lí

Tī Fournes-en-Weppes ê sì-ûi ū Beaucamps-Ligny, Wavrin, Wicres, Fromelles, Herlies, Le Maisnil, kap Sainghin-en-Weppes téng siâⁿ-chhī he̍k-chiá chng-siā.

## Jîn-kháu

| Nî-tō͘ | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2007 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Jîn-kháu | 1,455 | 1,394 | 1,740 | 1,925 | 2,009 | 1,965 | 2,126 |
| Bi̍t-tō͘ (jîn-kháu/km²) | 177.0 | 169.6 | 211.7 | 234.2 | 244.4 | 239.1 | 258.6 |

## Chham-khó

* "Commune de Fournes-en-Weppes (59250) - Dossier complet". *INSEE*. 2016-05-28 khòaⁿ--ê.
# 1890 nî-tāi

|  |  |
| --- | --- |
| **Sè-kí:** | 18 sè-kí · **19 sè-kí** · 20 sè-kí |
| **Nî-tāi:** | 1870 nî-tāi 1880 nî-tāi · **1890 nî-tāi** · 1900 nî-tāi 1910 nî-tāi |
| **Nî:** | 1890 1891 1892 1893 1894 1895 1896 1897 1898 1899 |

**1890 nî-tāi** sī 1890 nî kàu 1899 nî ê 10 tang.

## Sū-kiāⁿ kap tiâu-liû

* 1890 nî
* 1891 nî
* 1892 nî
* 1893 nî
* 1894 nî
* 1895 nî
* 1896 nî
* 1897 nî
* 1898 nî
* 1899 nî
# Kok-lāi chóng seng-sán

**Kok-lāi chóng seng-sán** (Eng-gí: *gross domestic product*, **GDP**), he̍k-chiá kóng **kok-lāi seng-sán chóng-gia̍h** (\* chóng-ta̍t), sī chi̍t-ê kok-ka he̍k-chiá tē-khu tī chi̍t toāⁿ sî-kan lāi, só͘-ū châi-hoè kap ho̍k-bū ê choè-āu seng-sán chóng kè-ta̍t.

Nā ēng jîn-kháu sò͘-bo̍k lâi tû kok-lāi chóng seng-sán, tio̍h sī pêng-kin múi lâng tī kok-lāi ê seng-sán, Eng-gí it-poaⁿ sia chò *GDP per capita*.

Kok-lāi chóng seng-sán sī chóng-thé-keng-chè-ha̍k siōng chin chia̍p sú-iōng ê thóng-kè, mā sǹg sī chi̍t khoán kok-ka ê ki-pún chu-liāu.
# Sydney

|  |
| --- |
| **Sydney** |
| —  **siâⁿ-chhī**  — |
| **Sydney** |
| Sydney
 |
| Sydney |
| Kok-ka
  |  Ò-chiu
 |
| Chiu
  | Sin Lâm Wales
 |
| **Bīn-chek** |
|  - Lóng-chóng
  | 12,367.7 km2 |
| **Jîn-kháu** (2018) |
|  - Lóng-chóng | 5,230,330 lâng |
|  - Bi̍t-tō͘ |
422.9/km2 |

**Sydney** sī Ò-chiu siāng-tōa kap siāng-lāu (1788 nî khai-ki) ê siâⁿ-chhī. Sydney mā-sī Sin Lâm Wales ê Chiu-hú-siâⁿ, i ê jîn-kháu tāi-iok 400 bān.

2000 nî Hā-kùi Olympic Ūn-tōng-hōe tiàm Sydney kí-pān.