Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sint Maerten (land)

Liggienge
Liggienge
**Sint Maerten** (Nederlands: *Sint Maarten*) is 'n land binn'n 't Konienkriek der Nederlan'n en is gelegen op 't eiland Sint Maerten in de Caraïbische Zeê. D'n 'oôdstad is Philipsburg. D'r weune 43.000 mins'n (2024) in 't land.

Sint Maerten 'oôrt bie de Nederlandse Caraïben.

## Lienks nae buten

* Sint Maarten
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* Klimaatinfo

Kaerte

|   Nederlandse Caraïben |  |
| --- | --- |
|
Caribisch Nederland:
Bonaire —
Saba —
Sint Eustatius
Landen:
Aruba —
Curaçao —
Sint Maerten |

|  |  |
| --- | --- |
| Caraïben |  |
| **lan'n**
Antigua en Barbuda —
Bahama's —
Barbados —
Cuba —
Dominica —
Dominicaonse Rippebliek —
Grenada —
Haïti —
Jamaica —
Saint Kitts en Nevis —
Saint Lucia —
Saint Vincent en de Grenadines —
Trinidad en Tobago

**afankelijke hebied'n**
Amerikaonse Maegdeneilan'n —
Anguilla —
Aruba —
Britse Maegdeneilan'n —
Caribisch Nederland —
Curaçao —
Guadeloupe —
Kaeimaneilan'n —
Martinique —
Montserrat —
Navassa —
Puerto Rico —
Saint-Barthélemy —
Sint Maerten (Nederland) —
Sint-Maerten (Frankriek) —
Spaonse Maegdeneilan'n —
Turks- en Caicoseilan'n |

| Noôrd-Amerika |
| --- |
| **Lan'n:** Antigua en Barbuda | Bahama's | Barbados | Belize | Canada | Costa Rica | Cuba | Dominica | Dominicaonse Rippebliek | El Salvador | Grenada | Guatemala | Haïti | Honduras | Jamaica | Mexico | Nicaragua | Panama | Saint Kitts en Nevis | Saint Lucia | Saint Vincent en de Grenadines | Trinidad en Tobago | Vereênigde Staeten‎ |
| **Afankelijke hebied'n**: Amerikaonse Maegdeneilan'n | Anguilla | Aruba | Bermuda | Britse Maegdeneilan'n | Caribisch Nederland | Clipperton | Curaçao | Guadeloupe | Hroenland | Kaeimaneilan'n | Martinique | Montserrat | Navassa | Puerto Rico | Saint-Barthélemy | Saint-Pierre en Miquelon | Sint Maerten (Nederland) | Sint-Maerten (Frankriek) | Spaonse Maegdeneilan'n | Turks- en Caicoseilan'n |
| Zie ok Zuud-Amerika |
| **Waerelddeêlen**: Afrika - Amerika - Azië - Europa - Oceanië |
# 1632

|  |  |
| --- | --- |
| **Eêuwen:**  | 16e eêuw · **17e eêuw** · 18e eêuw |
| **Decennia:** | 1620-1629 · **1630-1639** · 1640-1649 |
| **Jaeren:** | < · 1630 · 1631 · **1632** · 1633 · 1634 · > |

**1632** is 'n jaer.

## Gebeurtenisse

* Zonger daotum - In 1632 verkochten de Staeten van Zeêland de meêste restant'n van de 'uuzen en wallen van Reimerswaol. Dit briengt duuzend gul'n op. In juli 1632 vertrekke de leste burhers. De stad wor noe an de elemen'n overgelaeten.
# 1787

|  |  |
| --- | --- |
| **Eêuwen:**  | 17e eêuw · **18e eêuw** · 19e eêuw |
| **Decennia:** | 1770-1779 · **1780-1789** · 1790-1799 |
| **Jaeren:** | < · 1785 · 1786 · **1787** · 1788 · 1789 · > |

**1787** is 'n jaer.

## Gebeurtenisse

* 28 juni - Wullemina van Prusen (wuuf van stadouwer Wullem V) wor bie Bonrepas deu de Patriotten ange'ouwe.
* 7 december - Delaware treedt as 1e staet toe toet de Vereênigde Staeten.
* 12 december - Pennsylvania treedt as 2e staet toe toet de Vereênigde Staeten.
* 18 december - New Jersey treedt as 3e staet toe toet de Vereênigde Staeten.
# Leipzig

Liggienge
**Leipzig** (Saksisch: *Leibzsch*, Sorbisch: *Lipsk*) is een stad in den Duutse deêlstaet Sachsen mie 612.000 inweuners (2024).

## Bekende inweuners

* Johann Sebastian Bach, componist

## Lienks nae buten

* Leipzig
* Britannica
* City Population
* Liggienge: ﻿ / ﻿
# Caïro

Caïro is de groôste stad in de Arabiese wêreld
**Caïro** is de oôdstad van Ehypte, gelegen an de Nijl en telt ruum 10 meljoen inweuners. Het is de groôste stad van Afrika en de Arabische wereld. As gevolg van de revoluties in de Araobische wereld wier 't ok onrustig in Ehypte. As eerste mos de president van Tunesie 't veld ruume, nie vee laeter 'evolgt deu Mubarak van Ehypte in feberwari 2012. De protes'n opt Tahrirplein in Cairo wiere over de eêle weareld aedemloôs 'evolgt. In vee lan'n wiere in verkieziengen 'ehouwen, die vee 'ewonnen wiere deu de Moslimbroederschap, zoas in Ehypte. Echt vee democraotischer wiere de lan'n nie. Vaek wiere ze vijandiger richting 't Wes'n en Israël, en de Araobische Lente wor deerom ok we de Araobische winter 'enoemd deu critici. Ehype bevobbeêld ao vrede 'esloten mee Israël, mae de Moslimbroederschap wast deer nie mie eêns. Ok de meerdereid van de bevolkieng nie, dus in die zin ister we spraoke van democraotie. Tehenwoôrdige leider van het land is Generaol Sissi. Um eit Morsi ofgezet.

't Tehenwoordige Caïro is in het jaer 969 deu de kalief Al-Moe'ies gesticht.
# Nepal

Liggienge
Kaerte
Mount Everest
**Nepal** (Nepalees: संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल) is een land tussen China en India. Kathmandu is de oôdstad van Nepal. In Nepal leit de hoôgste berg ter waereld, de 8.848 meter hoôge Mount Everest. Dizze berg mikt deel uut van de Himalaya, een gebergte ontsto deurdat het Indiase subcontinent lang eleje tegen de Aziaotische plaete is an'ekomme en de hele boel omhoôg 'edrukt heit. Uut Nepal komme de bekende Gurkha-soldaot'n die deu 't Britse leher over de ele waereld ingezet worre. 't Land is errum en nie echt ontwikkeld. Bergtoerisme briengt wat geld op. D'r weune noe meer as 29 meljoen mênsen (2021), de bevolkieng groeit harde.

* Nepal
* Kathmandu
* Swayambhunath
* Patan
* Bhaktapur
* Himalaya
* Himalaya
* Kaski District
* Mustang
* Mustang

## Lienks nae buten

* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo
* World Meteo. Org.
* Historiek

| Azië |
| --- |
| **Lan'n:** Afghanistan | Armenië | Aâzerbeidzjan | Bahrein | Bangladesh | Bhutan | Brunei | Cambodja | China | Cyprus | Ehypte | Filepien'n | Georhië | India | Indonesië | Irak | Iran | Israël | Japan | Jeêm'n | Jordaonië | Kazachstan | Kirhizië | Koeweit | Laos | Libanon | Mallediven | Maleisië | Monholië | Myanmar | Nepal | Noôrd-Korea | Oezbekistan | Omaon | Oôst-Timor | Pakistan | Qatar | Rusland | Saoedi-Araobië | Singapoor | Sri Lanka | Syrië | Tadzjikistan | Taiwan | Thailand | Toerkmenistan | Turkije | Vereênigde Araobische Emiraoten | Vietnam | Zuud-Korea |
| **Afankelijke hebied'n:** Adjara | Akrotiri en Dhekelia | Nachitsjevan | Nagorno-Karabach |
| **Niet-erkende staeten:** Abchazië | Noôrd-Cyprus | Palestina | Zuud-Ossetië |
| **Waerelddeêlen**: Afrika - Amerika - Azië - Europa - Oceanië |
# Tenach

De **Tenach / Tanach** is 't 'eilige boek van 't jood'ndom en is geliek an ' t Ouwe Testamant van de Biebel, maer de indelieng en volgorde verschilt.

De Tenach bestaet uut:

* Thora (wet)
* Nevi'im (profeten)
* Chetoevim ('eschrieften)

## Boeken

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| * Thora
	+ Genesis
	+ Exodus
	+ Leviticus
	+ Numeri
	+ Deuteronomium
 | * Nevi'im - vroege profeten
	+ Jozua
	+ Rechters
	+ 1 Samuel
	+ 2 Samuel
	+ 1 Koningen
	+ 2 Koningen
 | * Nevi'im - laete profeten
	+ Jesaja
	+ Jeremia
	+ Ezechiël
	+ Hosea
	+ Joël
	+ Amos
	+ Obadja
	+ Jona
	+ Micha
	+ Nahum
	+ Habakuk
	+ Sefanja
	+ Haggai
	+ Zacharia
	+ Maleachi
 | * Chetoevim
	+ Psalmen
	+ Job
	+ Spreuken
	+ Ruth
	+ 'Oôglied
	+ Prediker
	+ Klaegliederen
	+ Ester
	+ Daniël
	+ Ezra
	+ Nehemia
	+ 1 Kronieken
	+ 2 Kronieken
 |  |

## Lienks nae buten

* Britannica
* Jewish Virtual Library
# Euro

Eurolan'n
Den **euro** is den munteêneid die gebruukt wor in 21 lan'n van den Europeêse Unie, waoronger Nederland.

Ien euro bestaot uut 100 cent'n.

## Lienks nae buten

* EU
# Buenos Aires

Het Nationaol Congres in 2006.
**Buenos Aires** (Spaons vó: 'oede luchten, ok wè gunstige winden) is d'n 'oôdstad van Arhentinië, 't ei 2,8 miljoen inweuners. D'r bin vee wienkels en as gevolg van de architectuur, het culturele leven en de *kosmopolitische bevolkieng* van meêst Italiaânse, Spaonse, Franse en Duutse 'erkomst, stit Buenos Aires ok as het Parijs van het zuujen bekend. De stad is eên van de meêst Europese van Zuud-Amerika. De stad beleefde z'n gouwe tied tussen 1880 en 1920, toe Argentinië tot de tien welvaerendste lan'n van de waereld 'oorde en Buenos Aires vee immigrant'n uut Europa trok.

## Bekende inweuners

* Paus Franciscus, aertsbisschop
# 2 september

|  |
| --- |
| jannewari – feberwari – maerte april – meie – juni juli – auhustus – **september** oktober – november – december |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |

**2 september** is d'n 245e of 246e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Hebeurtenissen

* 1922 - De SS *Zuiderdyk* van de Holland-Amerika Liene komt bie Zoetelande in anvaering mee 't Britse SS *Ezardian*. 7 doôden.
* 1945 - Japan tekent z'n overgeave. Ende van de Twidde Wereldoorlog.
# Oktober

|  |
| --- |
| jannewari – feberwari – maerte april – meie – juni juli – auhustus – september **oktober** – november – december |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

**Oktober** is d'n tiende maend van 't jaer.

't Is 'n herfstmaend.
# 1950

|  |  |
| --- | --- |
| **Eêuwen:**  | 19e eêuw · **20e eêuw** · 21e eêuw |
| **Decennia:** | 1940-1949 · **1950-1959** · 1960-1969 |
| **Jaeren:** | < · 1948 · 1949 · **1950** · 1951 · 1952 · > |

**1950** is een jaer.

Ouwelande in 1950
## Gebeurtenisse

* 12 maerte - In een referendum spreekt de Belhische bevolking zich uut voo de trugkeer van Leopold III as koning der Belhen.
* 6 juli - Werkzaamheden an de droôglegging van Oostelijk Flevoland behunnen.
* 7 oktober - In den Slag van Chando verslit 't Chinese Volksleher 't lehertje van Tibet, weermee den bezettieng van den bergstaet anvangt.

## Literatuur

* De Britse schriever Bertrand Russel ontvangt de Nobelpries voo de Literatuur
* Simon Vestdijks roman *De koperen tuin* wor 'epubliceerd
* Anna Blamans boek *De kruisvaarder* wor 'epubliceerd

## Bouwwêrreken

* *Station Vlissienge* (1950) Sybold van Ravesteyn
* *Vuurtoren Ouwdurp* (1950)

## Kunstwêrreken

* *Family Group* (1950) brons Henry Moore, Barclay School, Stevenage, Hertfordshire
# Ursula von der Leyen

**Ursula von der Leyen** (Elsene, 8 oktober 1958) is 'n Duutse politica van de Christlich Demokratische Union Deutschlands (CDU).

Van 2003 toet 2005 was zie minister van Nedersaksen en van 2005 toet 2019 minister van de Bonsrippebliek Duutsland.

Sins 1 december 2019 is zie as Eurocommissaoris veuzitter van d' Europeêse Commissie, de commissie-Von der Leyen I en sins 1 december 2024 de commissie-Von der Leyen II. Zie is d'n opvolger van Jean-Claude Juncker.

Von der Leyen is getrouwd en luthers.

## Lienks nae buten

* European Commission
* Britannica
# Oppervlak

**Oppervlak** is 'n behriep in de geografie en de wiskunde da slit op de hrondelijke omvang van 'n bepaeld hebied. Men kan 't oppervlak bereken'n deur de lèngte maol de breêdte te doeën. Meêstal oor de uutkomst van dat product in vierkante meter heheven (m²).
# Napoleon

Napoleon (1812)
**Napoleon Bonaparte** (Ajaccio, 15 auhustus 1769 - Sint-Helena, 5 meie 1821) was een Frans militair en politieke leider nae de Franse Revolutie. As **Napoleon I** was um van 1804 tot 1815 keizer van Frankriek. Zijn juridische 'ervorming, de Code Napoléon, 'ao een bluuvende invloed op het recht in vee lan'n, wironger Nederland en Belhië. Het meêst wordt um 'erinnerd deu de Napoleontische oorlohen. Het lukte um in het eêrste decennium van de 19e eêuw een groôt deel van Europa onder Frans gezag te briengen.

## Plaetjes

* Plaetje van Napoleon
* Plaetje van Napoleon
* Napoleon op 16-jarige leeftied
* Napoleon as jonge luitenant
* Napoleon in Jaffa
* Napoleon in Cairo
* Napoleon as Eerste Consul
* Transport van de stoffelijke res'n van Napoleon in 1840

## Lienks nae buten

* Historiek
* Britannica
# 20 auhustus

|  |
| --- |
| jannewari – feberwari – maerte april – meie – juni juli – **auhustus** – september oktober – november – december |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

**20 auhustus** is d'n 232e of 233e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse

* 1914 - Duutsland verslit Rusland in de slag bie Tannenberg.

## Gebore

* 1637 - Cornelis van Aerssen van Sommelsdijck, Nederlands kolonel en gouverneur van Surinaome
* 1665 - Bernardus Smytegelt, Nederlands predikant