Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Oezbekistan

Liggienge
Kaerte
**Oezbekistan** is een land in Centraol-Azië mie 36 meljoen inweuners (2023).

Den groôte meêrdereid is moslim en d'r is een kleine Russische mindereid.

Den 'oôdstad is Tasjkent.

Toet an 1991 'orende Oezbekistan bie den Sovjet-Unie.

Uzbekistan liet ant Aralmeêr.

## Lienks nae buten

* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo
* World Meteo. Org.

Xiva

| Azië |
| --- |
| **Lan'n:** Afghanistan | Armenië | Aâzerbeidzjan | Bahrein | Bangladesh | Bhutan | Brunei | Cambodja | China | Cyprus | Ehypte | Filepien'n | Georhië | India | Indonesië | Irak | Iran | Israël | Japan | Jeêm'n | Jordaonië | Kazachstan | Kirhizië | Koeweit | Laos | Libanon | Mallediven | Maleisië | Monholië | Myanmar | Nepal | Noôrd-Korea | Oezbekistan | Omaon | Oôst-Timor | Pakistan | Qatar | Rusland | Saoedi-Araobië | Singapoor | Sri Lanka | Syrië | Tadzjikistan | Taiwan | Thailand | Toerkmenistan | Turkije | Vereênigde Araobische Emiraoten | Vietnam | Zuud-Korea |
| **Afankelijke hebied'n:** Adjara | Akrotiri en Dhekelia | Nachitsjevan | Nagorno-Karabach |
| **Niet-erkende staeten:** Abchazië | Noôrd-Cyprus | Palestina | Zuud-Ossetië |
| **Waerelddeêlen**: Afrika - Amerika - Azië - Europa - Oceanië |
# Oôdstad

D'n  **'oôdstad** van 'n land, provincie, staet of wat dan ok is bieni aoltied de belangriekste stad van wiruut a 't betreffende stik land wor bestierd. Op kleindere schaol wor vaok esprook'n over 'n oôdplekke. D'n oôdstad is bieni aoltied de hroste stad van 't betreffende hebied en ei 'n centraole functie. Oôdsteed'n èn, zeker in kleindere hebied'n, vaok dezelfde naem as 't bestierlijke hebied wir a 't in val.

In sommihe lan'n is der spraeke van eihlijk meêrdere oôdsteed'n. Zo is in Bolivia d'n offisjele oôdstad Sucre, mè de reherieng zetel in La Paz, wat a ok de belangriekste stad is. In Zuud-Afrika is de wethevende, uutvoernde en rechterlijke macht verdeêld over de drie steed'n Kaopstad, Pretoria en Bloemfontein.

## Lieste mie oôdstadverplekkiengen

Ier een incomplete lieste mie oôdstadverplekkiengen:

* 2006: Palau - van Koror ni Melekeok
* 2005: Myanmar - van Rangoon ni Naypyidaw
* 1997: Kazachstan - van Alma-Ata ni Astana (Nur-Sultan)
* 1996: Tanzania - van Dar es Salaam ni Dodoma
* 1991: Niheria - van Lagos ni Abuja
* 1990: Duutsland - van Bonn trug ni Berlien
* 1983: Ivoôrkust - van Abidjan ni Yamoussoukro
* 1964: Brezilië - van Rio de Janeiro ni Brasilia
* ca. 1950: West-Duutsland - van West-Berlien ni Bonn
* 1946: Montenehro - van Cetinje ni Titograd
* 1923: Turkije - van Constantinopel ni Ankara
* 1917: Rusland - van Sint-Petersburg ni Moskou
* 1870: Itâlië - van Florence ni Rome
* 1868: Japan - van Kyoto ni Tokio
* 1864: Itâlië - van Turijn ni Florence
* 1834: Hriek'nland - van Nauplion ni Athene
* 1812: Finland - van Turku ni Helsinki
* 1808: Konienkriek 'Olland - van Den Aeg ni Utrecht en van Utrecht ni Amsterdam
* 1800: Vereênigde Staeten - van Philadelphia ni Washington D.C.
* 1596: Poôl'n - van Krakau ni Warschau
* ca 1580: Spanje - van Valladolid ni Madrid
* na 1066: Iengeland - van Winchester ni Lon'n
# Confucius

**Confucius** (Qufu, 551 v.Chr. - 479 v.Chr.) was 'n (religieuze) filosoof uut China.

Um is de stichter van 't confucianisme.

## Lienks nae buten

* Cultureel Woordenboek
* Filosofie Magazine
* Britannica
# Wellen

Liggienge
**Wellen** (Limburgs: *Wille*) is 'n gemeênte en plekke in de Belse provincie Limburg. D'r weune 7.500 mins'n (2023).

## Lienks nae buten

* Gemeênte
* Vlaanderen

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Dit artikel is nog vees te kort.**
Je oor uutgenoôd 't mee joe kennisse uut te breien. |
# Boeddha

**Boeddha** (Lumbini, 563 v.Chr. - Kushinagar, 483 v.Chr.) was een religieuze filosoôf uut Nepal en India.

Um is den stichter vant boeddhisme.

## Lienks nae buten

* Cultureel Woordenboek
* Britannica
# 15 juli

|  |
| --- |
| jannewari – feberwari – maerte april – meie – juni **juli** – auhustus – september oktober – november – december |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

**15 juli** is d'n 196e of 197e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse

* 1099 - De kruusvaerders veroveren Jeruzalem.
* 1955 - Een KLM Constellation stort bie Biak (Nederlands Nieuw-Guunea) in zeê; 57 passagiers komme om.

## Gesturve

* 2021 - Peter R. de Vries (64), Nederlands misdaedjournalist (neêr'eschote op 6 juli).
# Europeêse Unie

Europeêse Unie sins 1 feberwari 2020
Europeêse Unie deur de jaeren
De **EU** stit vò **Europeêse Unie**. D' Europeêse Unie stit vò 'n beter en welvearender Europa. Op't moment binne d'r 27 lidstaeten an'esloten. De unie is op'ericht in 1957 deu Nederland, Duutsland, Frankriek, Belhië, Itâlië in Luxemburg. In onger meer 1973, 1986, 1995 in 2004 is de unie uut'ebreid. Op 1 juli 2013 treed Kroaotië toe tot de unie. In 2002 voere 17 lan'n de Euro in as munteênheid.

De leste jaeren komt d'r meer kritiek op de Europeêse Unie, dat z'n eige steeds meer macht toeeigent, zonger deer eigelek democratische verantwoording voor of te leggene. In 2005 wier in Nederland en Frankriek de Europese grondwet of'ewezen. De Eurocrisis van 2012 en vadder doet d'r nog een schep bovenop, vee mensen sto kritischer tegenover de EU. Op 31 jannewari 2020 is 't Vereênigd Konienkriek uut de Europeêse Unie vertrokken.

In 2012 kriegt de Europeêse Unie de Nobelpries voor de Vrede uut'ereikt in Oslo.

## Instituten

Belangrieke instituten binne:

* Europeêse Centraole Bank
* Europeêse Commissie
* Europeêse Hof van Justitie
* Europeês Parlement
* Europeêse Raed
* Raed van d' Europeêse Unie

## Lienks nae buten

* Europa.eu: Officieel portael van de EU
* Nieuws op de website van het Europees Parlement
* Officiële schriefwiezer van de EU
* Informatieve site over de EU
# 7 december

|  |
| --- |
| jannewari – feberwari – maerte april – meie – juni juli – auhustus – september oktober – november – **december** |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

**7 december** is d'n 341e of 342e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse

* 1709 - Meindert Hobbema, de schilder van '*t Laejn'ie van Menheerse*, sturft.
* 1792 - Abraham Jacob van der Aa wor geboren in Amsterdam.
* 1940 - Duutsland begint de *Blitz op Londen*. De aanhouwernde bombardement'n kostte an 30.000 man 't leven.
* 1941 - Japanse anval op Pearl Harbor. Gevolg is dat de Vereênigde Staeten bie de oorlog worre betrokke.
# Dante Alighieri

| **Dante Alighieri** |
| --- |
|  |
| Schriever, dichter, politicus |
| **Geboôren** | tuss'n 14 meie en 13 juni 1265  |
| **Geboôrteplekke** | Florence, Itâlië  |
| **Overleé** | 13 september of 14 september 1321  |
| **Overlijdensplekke** | Ravenna, Itâlië  |
| **Partner** | Gemma Donati  |

**Dante Alighieri** (Florence, meie 1265 – Ravenna, 14 september 1321) was 'n Itâliaonse dichter, schriever en politicus.

Um z'n bekendste werk is *La divina commedia*, in 't Nederlands ok wè bekend as *De goddelijke komedie*. Dit gedicht bestaet uut 3 deêlen: Hel (*Inferno*), Vagevuur (*Purgatorio*) en 't Paradijs (*Paradiso*).

## Lienks nae buten

* Cultureel Woordenboek
* Britannica
# Sung Jae-gi

**Sung Jae-gi** (Korea:성재기, 成在基, Daegu, 11 september 1967 – Seoel, 26 juli, 2013) was een Zuud-Koreaense mênsenrechtenactivist. Ur plegende zelfmoord in het jaer 2013.

## Bronnen

* Kim Yong-suk (2013), *The Ddanji December, 2012*. The ddanji group, ISBN 4808989299141

## Lienks nae buten

* *Suicide performance and journalist ethics* News Dongah *(English)*
* Police continue search for missing men's rights activist yonhapnews 2013.07.27 (English)
* Body of Sung Jae-gi found in Han River Koreaherald 2013.07.29 (English)
* Seoul ‘Bridge of Life’ Attracts More Suicide Attempts korearealtime 2013.11.08 (English)
* South Korean channel films suicide (English)
* In memoriam 2013:Sung Jae-ki (France)
* Grabación de un suicidio en Corea del Sur abre el debate sobre la ética de los medios de comunicación (Español)
* Activista Sung Jae-ki se suicidó frente a las cámaras de televisión (Español)
# Zuudoôst-Europa

**Zuudoôst-Europa** is een deêl van Europa en komt ongeveêr overeên mie den Balkan.

Lan'n in dit gebied binne:

* Albanië
* Bosnië-Hercegovina
* Bulharije
* Cyprus
* Griek'nland
* Kosovo
* Kroaotië
* Montenegro
* Noôrd-Macedonië
* Roemenië
* Servië
* Turkije (Europeêse deêl)

## Lienks nae buten

* Britannica

|   Rehio's van Europa |  |
| --- | --- |
|
Centraol-Europa —
Noôrd-Europa —
Oôst-Europa —
West-Europa —
Zuud-Europa —
Zuudoôst-Europa |