Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Eiland

Het kunstmaetige eiland Neeltie Jans (gemeênte Ter Veere) op de Oôsterscheldekering
Een **eiland** is een stuk land omringd deu waeter.

Het eiland Tiengemeêten boven Goereê-Overflakkeê in 2004
Walchren in 1681
# Jeruzalem

Klaegmure
Heilige grafkerke
Gezicht op d'n ouwe en de nieuwe stad
Mosje Lion is de tehenwoordihe burhemeêster van Jeruzalem
**Jeruzalem** (Hebreêuws: ירושלים — Jeroesjalajim, Araobisch: القدس — al-Qoeds) is d'n oôdstad van Israël. De stad tellende 972.000 inweuners in 2022. De stad was d'n ouwe oôdstad van het koninkriek Israël, nae de scheurieng d'n oôdstad van het koninkriek Judea en laeter van het Latijnse Koninkriek Jeruzalem. Het is ien van de mist omstreë gebieden ter weareld. As een duuzenden jaeren ouwe stad is ut een baekermat van 't joôdendom en 't chrissendom, en worre de stad deu volgelingen van deze tweê religies en deu de islam as heilig beschouwd. Ondanks de anslaegen die er gereheld plaesvinde, trekt de uut natuursteen op'etrokken stad jaerlijks honderdduuzenden pelgrims en aore toeristen.

Bekende bezienswaerdigheën binne de Klaegmure in de Rotskoepel op de Tempelbêrreg. Sins kort is de Hurva Synagoge die in 1948 deu Araobieren wier verwoest wee opgebouwd.

In 1948 wier de ouwe stad veroverd deu Jordaonië. Niemand op de waereld die d'r wat van zei. Totdat Israël de ouwe stad veroverende in 1967, tiedens de Zesdaegse Oôrlog en die vereênigde mie de nieuwe stad — angeduud as West-Jeruzalem, was in 1948 wel in Israëlische 'anden gekommen en al in 1949 d'n 'oôdstad geworden — as de vereênigde 'oôdstad van Israël (bekrachtigd bie wet in 1980), weernae vee lan'n over Israël 'ene viele. De VN (aoltied partijdig) veroordelende Israël.

D'n ouwe stad en omgevieng wor as Oôst-Jeruzalem angeduud en leit op de Westoever, 't deêl van 't Mandaotgebied Palestina dat in 1948 deu Jordaonië wier veroverd en in 1967 deu Israël. De nog niet onafankelijke staet Palestina wil Oôst-Jeruzalem as 'oôdstad.

De Knesset, het parlement van Israël, stit in Jeruzalem.

## Burhemeêsters

* Teddy Kollek (1965-1993)
* Ehud Olmert (1993-2003)
* Uri Lupolianski (2003-2008)
* Nir Barkat (2008-2018)
* Mosje Lion (2018-noe)

## Lienks nae buten

* Website van de gemeênte Jeruzalem:
	+ Hebreêuws
	+ Iengels
* Jeruzalempahina op het Israëlisch ministerie van buutenlanse zaeken
* Britannica
* City Population
# Maryland

**Maryland** is een staet van de Vereênigde Staeten.

D'r weune 6,3 meljoen mins'n (2024) op een oppervlakte van 25 duuzend km² (249 inw./km²).

'Oôdstad is Annapolis, groôste stad is Baltimore.

Temperatuur in jannewari is -2 toet +7 °C, in juli 22 toet 32 °C.

Op 28 april 1788 trad Maryland as 7e staet toe toet de Vereênigde Staeten.

## Lienks nae buten

* Britannica
* Fact File
* City Population
* Klimaatinfo

*
*
*

|  |  |
| --- | --- |
| Staeten van de Vereênigde Staeten |  |
|
Alabama · Alaska · Arizona · Arkansas · California · Colorado · Connecticut · Delaware · Florida · Georgia ·
Hawaii · Idaho · Illinois · Indiana · Iowa · Kansas · Kentucky · Louisiana · Maine · Maryland ·
Massachusetts · Michigan · Minnesota · Mississippi · Missouri · Montana · Nebraska · Nevada · New Hampshire · New Jersey ·
New Mexico · New York · North Carolina · North Dakota · Ohio · Oklahoma · Oregon · Pennsylvania · Rhode Island · South Carolina ·
South Dakota · Tennessee · Texas · Utah · Vermont · Virginia · Washington · West Virginia · Wisconsin · Wyoming |
# Mallorca

Liggienge
Kaerte
**Mallorca** is een eiland van Spanje mie 971.000 inweuners (2025) op een oppervlak van 3640 km² (267 inw./km²).

Mallorca 'oôrt bie de Baleâren en liet in den Baleârische Zeê.

Palma is den 'oôdstad.

'Oôgste berg (ok van de Baleâren) is den Puig Mayor (1445 meter).

## Lienks nae buten

* Landenweb
* Britannica
* Instituto Nacional de Estadística
* Klimaatinfo
* Liggienge: ﻿ / ﻿
# Wiskunde

**Wiskunde** is 'n weêtenschapsvorm welke onder aore 'etallen, patroônen en structuren bestudeêrt.
Wiskunde is ontstaen uut rekenen en meêtkunde.

## Zie ok

* Pi (wiskunde)
# Lutheranisme

't **Lutheranisme** is 'n richtieng in 't protestantisme, die in de 16e eêuwe is ontstaen deur 't werk van de Duutse 'ervormer Maerten Luther.

Vee protestantse kerken in Duutsland en Scandinavië binne luthers.

## Zie ok

* Calvinisme

## Lienks nae buten

* Britannica
# Feberwari

|  |
| --- |
| jannewari – **feberwari** – maerte april – meie – juni juli – auhustus – september oktober – november – december |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 |

**Feberwari** is d'n twidde maend van 't jaer.

't Is 'n wintermaend.
# Malawi

Liggieng van Malawi
Kaertje van Malawi
**Malawi** (Nyanja: *Malaŵi*), officieel de **Republiek Malawi** is 'n land in Afrika, d'n 'oôdstad is Lilongwe, Malawi ei 16.777.547 inweuners en leit an het Malawimeer. De levensverwachting is vuuftig jaer. 11% van de bevolkieng is besmet mie het HIV-virus. De bevolkieng is jong en groei 'ard.

Malawi grenst an Zambia, Tanzania en Mozambique. In de 19e eeuw kwamme d'r Schotse zendeliengen, weeronger David Livingstone. Vanof 1891 valt dit gebied onger Iengels bewind. In 1907 wordt de naem Protectoraat Nyasaland. Op 1 auhustus 1953 wiere Noord-Rhodesië (noe Zambia), Zuud-Rhodesië (noe Zimbabwe) en Nyasaland saemengevoegd tot een federâtie, genaemd Federâtie van Rhodesië en Nyasaland. In 1963 ging dat land ter ziele en in 1963 verkreeg Malawi zelfbestuur. Op 6 juli 1964 wier Malawi een onafankelijke staet.

| Afrika |
| --- |
| **Lan'n:** Alherije | Anhola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centraol-Afrikaonse Rippebliek | Comoôr'n | Djibouti | Ehypte | Equatoriaol Hunea | Eritrea | Eswatini | Ethiopië | Gabon | Gambia | Ghâna | Guinee | Guinee-Bissau | Ivoôrkust | Kaopverdië | Kammeroen | Kenia | Konho-Brazzaville | Konho-Kinshasa | Lesotho | Liberia | Libië | Madahaskar | Malawi | Mali | Marokko | Mauritanië | Mauritius | Mozambique | Namibië | Niher | Niheria | Oehanda | Rwanda | São Tomé e Príncipe | Senehal | Seychell'n | Sierra Leone | Soedan | Somaolië | Tanzânia | Toho | Tsjaod | Tunesië | Zambia | Zimbabwe | Zuud-Afrika | Zuud-Soedan |
| **Afankelijke hebied'n:** Cenaorische eilan'n | Ceuta | Madeira | Mayotte | Melilla | Réunion | Sint Helena |
| **Niet-erkende staeten:** Somâliland | Westelijke Sahara |
| **Waerelddeêlen**: Afrika - Amerika - Azië - Europa - Oceanië |
# Arizona

**Arizona** is een staet van de Vereênigde Staeten.

D'r weune 7,6 meljoen mins'n (2024) op een oppervlakte van 294 duuzend km² (26 inw./km²).

'Oôdstad is Phoenix, groôste stad is ok Phoenix.

Temperatuur in jannewari is 4 toet 19 °C, in juli 25 toet 41 °C.

Op 14 feberwari 1912 trad Arizona as 48e staet toe toet de Vereênigde Staeten.

## Lienks nae buten

* Landenweb
* Britannica
* Fact File
* City Population
* Klimaatinfo

*
*
*

|  |  |
| --- | --- |
| Staeten van de Vereênigde Staeten |  |
|
Alabama · Alaska · Arizona · Arkansas · California · Colorado · Connecticut · Delaware · Florida · Georgia ·
Hawaii · Idaho · Illinois · Indiana · Iowa · Kansas · Kentucky · Louisiana · Maine · Maryland ·
Massachusetts · Michigan · Minnesota · Mississippi · Missouri · Montana · Nebraska · Nevada · New Hampshire · New Jersey ·
New Mexico · New York · North Carolina · North Dakota · Ohio · Oklahoma · Oregon · Pennsylvania · Rhode Island · South Carolina ·
South Dakota · Tennessee · Texas · Utah · Vermont · Virginia · Washington · West Virginia · Wisconsin · Wyoming |