Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Servië

Kaerte van Servië
'Oôgtekaerte
Een Servische trein bie Priboj
**Servië** (Servisch: Србија, *Srbija*), officieel de **Republiek Servië** (Servisch: Република Србија, *Republika Srbija*), is een land in 't zuudoost'n van Europa. Sins 5 juni 2006 is 't een onofhankelike staet, deervoor wast 85 jaer lank een deel van Joegoslavië en tuss'n 2003 en 2006 van de confederoasie Servië en Montenegro. D'n 'oôdstad van Servië is Belgrado. De Servische Republiek is een deelgebied van Bosnië-Herzegovina en dus nie 't zelfde as Servië. Kosovo is deur vee lan'n nie erkend en zou'j dus ok kunne zie as een deel van Servië. Montenehro is in 2006 zelfstandig 'eworren.

D'r weune in Servië (zonger Kosovo) 6.647.000 mins'n (2022) op 'n oppervlakte van 77.589 km², dat is 86 inweuners per km².

## Steed'n

De tien groôste steed'n van Servië binne (Kosovo nie meegerekend):

| Nr. | Stad | Inweuners (2022) |
| --- | --- | --- |
| 1 | Belgrado (oôdstad) | 1.198.000 |
| 2 | Novi Sad | 260.000 |
| 3 | Niš | 179.000 |
| 4 | Kragujevac | 146.000 |
| 5 | Subotica | 89.000 |
| 6 | Pančevo | 73.000 |
| 7 | Novi Pazar | 71.000 |
| 8 | Čačak | 70.000 |
| 9 | Zrenjanin | 67.000 |
| 10 | Smederevo | 59.000 |

## Bekende Serven

* Slobodan Milošević, president 1991-1997
* Emina Sandal, zangeres
* Aleksandra Kovač, zangeres

## Lienks nae buten

* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo
* World Meteo. Org.

| Europa |
| --- |
| **Lan'n:** Albanië | Andorra | Armenië | Aâzerbeidzjan | België | Bosnië-Hercegovina | Bulharije | Cyprus | Denemarken | Duutsland | Estland | Finland | Frankriek | Georhië | Griek'nland | Honharije | Ierland | Iesland | Itâlië | Kazachstan | Kosovo | Kroaotië | Letland | Liechenstein | Litouwen | Luxemburg | Malta | Moldâvië | Monaco | Montenehro | Nederland | Noôrd-Macedonië | Noorwegen | Oekraïne | Oesteriek | Poôl'n | Portuhal | Roemenië | Rusland | San Marino | Servië | Slovenië | Slowakije | Spanje | Tsjehhië | Turkije | Vaticaânstad | Vereênigd Konienkriek | Wit-Rusland | Zweden | Zwitserland |
| **Afankelijke hebied'n:** Adjara | Akrotiri en Dhekelia | Åland | Azoôr'n | Eiland Man | Faeröer | Gagaoezië | Guernsey | Hibraltar | Jan Mayen | Jersey | Krim | Nachitsjevan | Nagorno-Karabach | Spitsberhen |
| **Niet-erkende staeten:** Abchazië | Kosovo | Noôrd-Cyprus | Sealand | Transnistrië | Zuud-Ossetië |
| **Waerelddeêlen**: Afrika - Amerika - Azië - Europa - Oceanië |
# 1965

|  |  |
| --- | --- |
| **Eêuwen:**  | 19e eêuw · **20e eêuw** · 21e eêuw |
| **Decennia:** | 1950-1959 · **1960-1969** · 1970-1979 |
| **Jaeren:** | < · 1963 · 1964 · **1965** · 1966 · 1967 · > |

**1965** is een jaer.

## Gebeurtenisse

* 21 jannewari - Een extremistische moslim pleegt een anslag op de Iraonse premier Hassan Ali Mansur, die vuuf daogen laoter an de gevolgen overliejd.
* 1 april - Op deze daotum wier de Greveliengendam 'eopend deur minister van Verkeer en Waeterstaat Jan van Aartsen.
* 1 juni - Jan van Aartsen wor Commissaoris van de Konienginne in Zeêland.
* 16 juli - De presidenten van Frankriek en Itâlië, Charles de Gaulle in Giuseppe Saragat, opene de Mont Blanctunnel.
* 8 december - Bie wet wor prins Claus henaturaliseêrd toet Nederlander.
* 15 december - Op deze daotum stellende konienginne Juliaona de Zeêlandbrugge officieel ope. De dag d'rvoor was de veêrboot Konienginne Emma voor de leste keer 'een en weer 'evaoren tussen Kats en Zurrikzeê. Bie opleverieng was 't de langste brugge van Europa. Einde van de veêrdienste van Zurrikzeê nae Kats.

## Gebore

* 16 maerte - Mark Carney, Canadees bankier en politicus (premier)
* 30 april - Ada Grootenboer, Nederlands amtenaer en politicus
* 23 meie - Marleen Sijbers, Nederlands politicus
* 30 juni - Yvonne van Mastrigt, Nederlands pliesiefunctionaoris en politicus
* 30 juli - Sybrand van Haersma Buma, Nederlands politicus
* 23 september - Harald Bergmann, Nederlands politicus
* 9 oktober - Eric van der Burg, Nederlands bestierder en politicus
* 16 december - Alexander Pechtold, Nederlands politicus

## Gesturve

* 24 jannewari - Winston Churchill (90), Brits journalist, schriever en politicus (premier)

## Bouwwêrreken

* *Groothertogin Charlottebrugge*, Luxemburg (1965) Egon Jux
* Konienginne Juliaona en Commissaoris van de Konienginne Jan van Aartsen bie d' openieng van de Zeêlandbrugge
# 10 auhustus

|  |
| --- |
| jannewari – feberwari – maerte april – meie – juni juli – **auhustus** – september oktober – november – december |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

**10 auhustus** is d'n 222e of 223e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse

* 1821 - Missouri treedt as 24e staet toe toet de Vereênigde Staeten.
* 1920 - Verdrag van Sèvres. In San Remo beslist de Entente over de bezette Osmaonse gebieden. Turkije verlierst vee grondgebied. 't Vereênigd Konienkriek kriegt 't mandaot over Palestina en Irak, Frankriek over Syrië en 't laetere Libanon.
* 1925 - Windoôs in Borculo mie drie doôden.

## Noôten
# 31 december

|  |
| --- |
| jannewari – feberwari – maerte april – meie – juni juli – auhustus – september oktober – november – **december** |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

**31 december** is d'n 365e of 366e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

't Is d'n leste dag van 't jaer.

## Gebeurtenisse

* 1925 - Diekdeurbraek bie 't Gelderse Neder- en Overasselt (noe in den gemeênte Heumen) leidt toet overstroômieng vant Land van Maes en Waol. Ok diekdeurbraeken in Limburg. Dit is ien van de leste rivieroverstroômiengen die men mee'emikt ao in Nederland.
* 1991 - Inienstortieng Sovjet-Unie. Michail Gorbatsjov treedt officieel of as president van de Sovjet-Unie. De rooie vlagge op het Kremlin wor vervangen door de wit-blaeuw-rooie van de Russische Federaotie.

## Noôten
# 25 juni

|  |
| --- |
| jannewari – feberwari – maerte april – meie – **juni** juli – auhustus – september oktober – november – december |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |

**25 juni** is d'n 176e of 177e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse

* 1788 - Virginia treedt as 10e staet toe toet de Vereênigde Staeten.
* 1864 - Op 25 juni 1864 reej de eerste tram in Nederland: een paardentram van de DTC (Dutch Tramway Company). De tramliene liep van D'n Aegt nae Scheveningen over de Scheveningseweg.
* 1967 - Een windhoos van ongekende kracht jaegt over delen van Zuud-Nederland. In Tricht valle 5 doojen in 20 gewonden. In Belhië wordt vooral Oôstmalle etroffen, met 135 verwoeste huuzen.

## Gesturve

* 2009 - Michael Jackson (50), Amerikaons zanger
# 22 juni

|  |
| --- |
| jannewari – feberwari – maerte april – meie – **juni** juli – auhustus – september oktober – november – december |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |

**22 juni** is d'n 173e of 174e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse

* 1875 - Oprichtienge Stoômvaertmieje Zeêland.
* 1940 - Frankriek geeft z'n eige over an de Duutsers. De helt wor bezet deur Duutsland, de aore helt wor as Vichy-Frankriek een satellietstaete van de Duutsers.
* 1941 - *Operaotie Barbarossa*. Hitler valt Rusland binne, ochteraf een hrote fout.
# Keir Starmer

Keir Starmer rechts
**Keir Starmer** (Londen, 2 september 1962) is een Britse advocaet en politicus van de Labour Party.

Starmer is sins 2015 lid vant Lager'uus en sins 2020 ok partieleider.

Vanof juli 2024 is um premier vant Vereênigd Konienkriek, as opvolger van Rishi Sunak (Conservative Party).

## Lienks nae buten

* NOS
* Britannica
# 21 juni

|  |
| --- |
| jannewari – feberwari – maerte april – meie – **juni** juli – auhustus – september oktober – november – december |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |

**21 juni** is d'n 172e of 173e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

## Gebeurtenisse

* 1788 - New Hampshire treedt as 9e staet toe toet de Vereênigde Staeten.
* 1919 - De Duutse *Keizerleke Merine* brengt bie Scapa Flow d'r oorlogsvloot toet zienkene, liever dan z'n eige over te draegene an de geallieerde.
# Belgrado

Kaerte
**Belgrado** (Servisch: *Београд* - Beograd) is den 'oôdstad van Servië mie 1.198.000 inweuners (2022).

Belgrado leit an de Donau.

## Lienks nae buten

* Gemeênte
* Britannica
* City Population
# Tagalog

| Tagalog (Tagalog) |
| --- |
| Hesproken in: | Filepien'n, centraol- en zuud-Luzon. |
| Sprekers: | 22 miljoen, 50 miljoen as twidde taele |
| Rang: | 51 |
| Taelfemielje | Austronesisch
* Malayo-Polynesisch
	+ Borneo-Filepiens
		- Centraol-Filepiens
		- **Tagalog**
 |
| Alfabet: | Latiens |
| Offisjele staotus  |
| Offisjeel in: | * Filepien'n (in vurm van Filipino)
 |
| Taelcodes |
| ISO 639-1: tl ISO 639-2(B): - ISO 639-3: - SIL: tgl |

**Tagalog** is 'n Austronesische taele en de mist esproken taele van de Filepien'n. 't Filepiens is ok op 't Tagalog ebaseerd. Tagalog is den oôrsproenkelijke taele van de Tagaolen, een volk 't a leef in 't hebied rondom Manilla, de Filepiensen oôdstad. 't Woôrd Tagalog kom van *tagá* = herkomst en ílog = rivier.

As Austronesische taele is 't Tagalog direct verwant mie 't Māori (taele)Māori, Hawaiiaons, Malagasy, Samoaons, Tahitiaons, Chamorro, Indonesisch, Maleisisch, Tetum en nog aore Austronesische taelen.

## Sprekers

Heschat wor da'n der zò 'n 20 miljoen mensen 't Tagalog as moerstaele ène en dan 50 miljoen mensen de taele as twidde taele ène. 't Tagalog is waereldwied bekend eworn deur 't nummer Anak (Tagalog voe 'kind') van Freddie Aguilar.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Wikipedia |  | Deze taele ei d'r eigen Wikipedia. Bezoek de Tagaloge variante. |
# Taiwan

Liggienge
Kaerte
Taipei
**Taiwan** is een land in Oôst-Azië mie 23,8 meljoen inweuners (2020) op een oppervlak van 36,2 duuzend km² (658 inw./km²).

Den 'oôdstad is Taipei. 't Land is ietwat kleiner as Nederland, mar 'eit meêr inweuners.

Den vroegere naem was *Formosa*. In den zeventiende eêuwe was Formosa groôtendeêls een kolonie van Nederland.

China wil Taiwan 'ebben.

## Zie ok

* Fort Zeelandia (Formosa)

## Lienks nae buten

* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo
* World Meteo. Org.
* IsGeschiedenis
* Historiek
* Historiek

| Azië |
| --- |
| **Lan'n:** Afghanistan | Armenië | Aâzerbeidzjan | Bahrein | Bangladesh | Bhutan | Brunei | Cambodja | China | Cyprus | Ehypte | Filepien'n | Georhië | India | Indonesië | Irak | Iran | Israël | Japan | Jeêm'n | Jordaonië | Kazachstan | Kirhizië | Koeweit | Laos | Libanon | Mallediven | Maleisië | Monholië | Myanmar | Nepal | Noôrd-Korea | Oezbekistan | Omaon | Oôst-Timor | Pakistan | Qatar | Rusland | Saoedi-Araobië | Singapoor | Sri Lanka | Syrië | Tadzjikistan | Taiwan | Thailand | Toerkmenistan | Turkije | Vereênigde Araobische Emiraoten | Vietnam | Zuud-Korea |
| **Afankelijke hebied'n:** Adjara | Akrotiri en Dhekelia | Nachitsjevan | Nagorno-Karabach |
| **Niet-erkende staeten:** Abchazië | Noôrd-Cyprus | Palestina | Zuud-Ossetië |
| **Waerelddeêlen**: Afrika - Amerika - Azië - Europa - Oceanië |
# Bangkok

De Skytrain in de skyline van Bangkok
Waeterwegen of *klongs*
**Bangkok** (Thai: *กรุงเทพมหานคร*, *Krung Thep*) is d'n ôodstad van Thailand. De stad heit 8 miljoen inweuners. De volledige naem van de stad is: *Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit*,

## Lienks nae buten

* Officiëlen toerist'nwebsite
# Hroôten Oceaon

Kaerte
Den **Hroôten Oceaon / Groôten Oceaon**, ok **Stillen Oceaon**, is den oceaon tussen Azië en Australië lienks en Amerika rechts.

Oceanië leit groôtendeêls in den Hroôten Oceaon.

't Is den hroste oceaon op aerde en ze besli een dorde van 't oppervlak van den aerde.

## Zie ok

* Atlantischen Oceaon
* Indischen Oceaon

## Noôten

## Lienks nae buten

* Britannica
# Centraol-Amerika

Liggienge
Kaerte
**Centraol-Amerika** is 'n deêlgebied van Midden-Amerika en 'oôrt bie Noôrd-Amerika.

Centraol-Amerika bestaet uut zeven lan'n en vormt mie Mexico 't vasteland van Midden-Amerika.

| Land | Inweuners (2022-24) | Oppervlak (land km²) | Dichteid (inw/km²) | Ouwe kolonisaotor |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Belize | 411.000 | 23.000 | 18 | UK |
| Costa Rica | 5.044.000 | 51.000 | 99 | ES |
| El Salvador | 6.030.000 | 21.000 | 287 | ES |
| Guatemala | 17.586.000 | 109.000 | 162 | ES |
| Honduras | 9.745.000 | 112.000 | 87 | ES |
| Nicaragua | 6.804.000 | 121.000 | 56 | ES |
| Panama | 4.203.000 | 74.000 | 57 | ES |
| Totael | 49.823.000 | 512.000 | 97 |  |

De vulkaon Tajumulco in Guatemala is mie 4220 meter d'n 'oôgste berg van Centraol-Amerika.

## Zie ok

* Caraïben

## Lienks nae buten

* Britannica
* City Population
* AlleCijfers

|  |  |
| --- | --- |
| Centraol-Amerika |  |
| **lan'n**
Belize —
Costa Rica —
El Salvador —
Guatemala —
Honduras —
Nicaragua —
Panama

**afankelijk hebied**
Clipperton |
# Oldenzael

**Gemeênte Oldenzael**| Nederlands | Oldenzaal |
| Twents | Oldnzel, Ol'nzel |
|  |  |
| Liggienge |
| Kaerte |
| Land | Nederland |
| Provincie | Overiessel |
| Streêken  | Twente  |
| Oôdplekke | Oldenzael |
| Oppervlakte | 22 km² |
| - land  | 22 km² |
| - waeter  | ~0 km² |
| Inweuners  | 32.000 (2023) |
| Dichteid | 1481 inw./km² (land) |
| Coördinaot'n | ﻿ / ﻿ |

**Oldenzael** is 'n gemeênte en stad in de provincie Overiessel mie 32.000 inweuners.

Oldenzael is in 1955 vergroôt mie de plekke Berguuzen (van de gemeênte Losser).

Oldenzael liet vlakbie den Duutse stad Bad Bentheim.

## Bekende inweuners

* Constantijn Jansen op de Haar, politicus

## Lienks nae buten

* Gemeênte
* Plaatsengids
* AlleCijfers

| Provincie Overiessel (Nederland) |
| --- |
| Gemeênten
Almelo •
Borne •
Dalfsen •
Deventer •
Dinkelland •
Enschede •
Haeksbergen •
Hardenberg •
Hellendoôrn •
Hengelo •
Hof van Twente •
Kamp'n •
Losser •
Oldenzael •
Olst-Wiehe •
Ommen •
Raelte •
Riessen-Holten •
Staphorst •
Steênwiekerland •
Tubbergen •
Twenterand •
Wierden •
Zwartewaeterland •
*Zwolle*
Waeterschappen
Drents Overiesselsen Delta •
Rien en Iessel •
Vallei en Veluwe •
Vechtstroômen •
Zuujerzeêland
Streêken
Iesseldelta •
Kop van Overiessel •
Reestdal •
Salland •
Twente •
Vechtdal

---

**Provincies**
Drenthe •
Flevoland •
Friesland •
Gelderland •
Greunienge •
Limburg •
Noord-Braebant •
Noord-'Olland •
Overiessel •
Utrecht •
Zeêland •
Zuud-'Olland |