Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bob Marley

**Bob Marley** (6 feberwari 1945 – 11 mei 1981) was een Reggae-artiest uut Jamaica.

Ie et vee hits hehad waoronder: *Three little birds*, *Get up stand up* en *I shot the sherrif*.

## Lienks nae buten

* Discogs
# Wisconsin

**Wisconsin** is een staet van de Vereênigde Staeten.

D'r weune 6 meljoen mins'n (2024) op een oppervlakte van 140 duuzend km² (42 inw./km²).

'Oôdstad is Madison, groôste stad is Milwaukee.

Temperatuur in jannewari is -14 toet -4 °C, in juli 15 toet 28 °C.

Op 29 meie 1848 trad Wisconsin as 30e staet toe toet de Vereênigde Staeten.

## Heschiedenis

Voadà d'Europeeaenen koloniseêrden wat à noe Wisconsin is, wierd 't bevolkt deu verschillende indiaense volkeren. De plekke was tot d'n 18e eêuw van de Fransen, die 't kwietrochten an d'Engelsen. De naem is via 't Frans afgeleid van 'n Myaamia-woord dat à zohezeid "deze rivier slinger z'n eige deu roôd steên" betekent, 'n verwiezing nae de roôie zandsteênen rotsen van de Wisconsin Dells.

Bie 't hrondhebied van Wisconsin be'oarde oôrspronkelijk oak 'n hebied dat à in 1835 an Michigan wier toehevoegd en noe bekendstaet as 't Bovenschiereiland. Op 29 mei 1848 wier Wisconsin formeêl d'n 30e staet van de Vereênigde Staeten. Tiedens d'Amerikaense Burheroôrlog 'oarde t'bie d'Unie.

### Immihraetie

Laeter emigreêrden Duutsers, Polen, Noren, Ieren, Nederlanders, Belzen, Zwitsers en aore Europeaenen nae Wisconsin. Deze immihranten waere op zoek nae betere economische kansen, en in 'n antal hevallen 'è ze motte vluchte vò politieke onderdrukking.

#### Nederlanders en Belzen

'n Hroep katholieke Nederlanders, bestaende uut vònaemelijk aremekeuterboeren uut Noord-Braebant en Limburg, vertrok nae de staet Wisconsin, waer à ze d'r eige onder meê vestigden in Little Chute en Green Bay. Oak 'n groôte groep Belzen en Nederlanders vestigde d'r eige in de staet, onder andere in Brown County en Kewaunee County. 'n Antal plaetsnaemen (zoàs Belgium en Namur) 'ouwe d' 'erinneringe 'ieran levendig.

## Lienks nae buten

* Britannica
* Fact File
* City Population
* Klimaatinfo

*
*
*

|  |  |
| --- | --- |
| Staeten van de Vereênigde Staeten |  |
|
Alabama · Alaska · Arizona · Arkansas · California · Colorado · Connecticut · Delaware · Florida · Georgia ·
Hawaii · Idaho · Illinois · Indiana · Iowa · Kansas · Kentucky · Louisiana · Maine · Maryland ·
Massachusetts · Michigan · Minnesota · Mississippi · Missouri · Montana · Nebraska · Nevada · New Hampshire · New Jersey ·
New Mexico · New York · North Carolina · North Dakota · Ohio · Oklahoma · Oregon · Pennsylvania · Rhode Island · South Carolina ·
South Dakota · Tennessee · Texas · Utah · Vermont · Virginia · Washington · West Virginia · Wisconsin · Wyoming |
# Honduras

|  |
| --- |
| **República de Honduras** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Vlagge |  Waepen |

 |
|  |
| **Baosisgegevens** |
| Officiële landstaele: | Spaons |
| Oôdstad: | Tegucigalpa |
| Regeriengsvurm: | Rippebliek |
| Staetsoôd: | {{{staetsoôd}}} |
| Regeriengsleider: | {{{regeriengsleider}}} |
| Religie: | Roôms-katteliek 97% |
| Oppervlakte: | 112.492 km² (0,2% waeter) |
| Inweuners: | 9.745.000 (2023) (87 inw. / km²) |
| **Aore gegevens** |
| Volkslied: | Tu bandera es un lampo de cielo |
| Munte: | Lempira (`HDL`) |
| UTC: | UTC-6 (zeumertied: ni) |
| Nationaole feêstdag: | 15 september |
| Web | Code | Tel. | .hn | HND | +504 |

**Honduras** is 'n land in Centraol-Amerika 't a hrens an de lan'n Guatemala, Nicaragua en El Salvador. Vadder hrens 't et in 't noôrn an de Caribische Zeê, in 't zuden an de Holf van Fonseca en an de Hroôte Oceaon. Den oôdstad is Tegucigalpa.

## Lienks nae buten

* Landenweb
* Britannica
* World Factbook
* City Population
* AlleCijfers
* Klimaatinfo
* World Meteo. Org.

Kaerte

|  |  |
| --- | --- |
| Centraol-Amerika |  |
| **lan'n**
Belize —
Costa Rica —
El Salvador —
Guatemala —
Honduras —
Nicaragua —
Panama

**afankelijk hebied**
Clipperton |

| Noôrd-Amerika |
| --- |
| **Lan'n:** Antigua en Barbuda | Bahama's | Barbados | Belize | Canada | Costa Rica | Cuba | Dominica | Dominicaonse Rippebliek | El Salvador | Grenada | Guatemala | Haïti | Honduras | Jamaica | Mexico | Nicaragua | Panama | Saint Kitts en Nevis | Saint Lucia | Saint Vincent en de Grenadines | Trinidad en Tobago | Vereênigde Staeten‎ |
| **Afankelijke hebied'n**: Amerikaonse Maegdeneilan'n | Anguilla | Aruba | Bermuda | Britse Maegdeneilan'n | Caribisch Nederland | Clipperton | Curaçao | Guadeloupe | Hroenland | Kaeimaneilan'n | Martinique | Montserrat | Navassa | Puerto Rico | Saint-Barthélemy | Saint-Pierre en Miquelon | Sint Maerten (Nederland) | Sint-Maerten (Frankriek) | Spaonse Maegdeneilan'n | Turks- en Caicoseilan'n |
| Zie ok Zuud-Amerika |
| **Waerelddeêlen**: Afrika - Amerika - Azië - Europa - Oceanië |
# Protestantisme

't **Protestantisme** is ien van de drie oôdrichtingen in 't chrissendom en is ontstaen deur de Reformaotie/'Ervormieng die begon op 31 oktober 1517.

Belangrieke 'ervormers binne Maerten Luther en Jewannes Calvijn.

Lutheranisme en calvinisme binne richtiengen in 't protestantisme.

* Maerten Luther (1546)
* Jewannes Calvijn (1541?)

## Zie ok

* Baptisme
* Evanhelicalisme
* Pienksterbewehieng
# Instrumentalis

D'n **instrumentalis** is 'n naemval die in verschillende taelen bestaet. 'Ie drukt uut waermee-at 'r wat gedae oort. Zò kunne je bievèbeêld uut 't Russische рука *roeka* 'and', рукой *roekoj* maeke, wat 'mee d' 'and', 't'r and' beteikent.

D'n instrumentalis is eên van de acht naemvallen die vò d' Indo-Europese taelen kunne ore gereconstrueerd. Je kunne 'm onder meêr vinde in 't Sanskriet, en in de meêste Slaovische en Baltische taelen. Ok vee nie-Indo-Europese taelen è 'n instrumentalis.

't Aollerouste Germaons moe ok nog 'n instrumentalis g'aod è. In de meêste taelen, ok in d'ouwe, is t'n mee d'n daotief gae saemevaolle. In 't Oudiengels en Oud'oôgduuts is die ontwikkelienge nog nie glad t'n ende: bie zelfstandige naemwoôrden is d'n instrumentalis a verdwene, mae bie de bievoegelijke eit 'n nog aparte vurmen. Resten van d'n ouwen instrumentalis in 't moderne Zeêuws bin *'oe* (uut *wat*, dus feitelijk beteiken dat 'waemee') en *te* in 'n verbienge as *des te grôter* (uut *dat*, dus feitelijk 'daemee', 'daedeu').