Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Noôrd-Amerika

Positie
Kaerte
Satelliet
**Noôrd-Amerika** is de naeme van't continent da tun noôrden van Zuud-Amerika leit, tussen de Groôte Oceaon, de Atlantischen Oceaon en Noôrdelijke Ieszeê. 'T ei een landoppervlakte van 22,8 meljoen km² en d'r weune circa 603 miljoen meênsen. In 1492 wier dit werelddeêl pas voo de Europeaonen ontdekt deu Christoffel Columbus.

Deêlgebieën binne:

* Noôrdelijk Amerika, bestaende 'oôdzaekelijk uut de Vereênigde Staeten en Canada
* Midden-Amerika, bestaende uut de deêlgebieën Caraïben en Centraol-Amerika plus Mexico

| Deêlgebied | Inweuners (2022-24) | Oppervlak (land km²) | Dichteid (inw/km²) |
| --- | --- | --- | --- |
| Noôrdelijk Amerika | 380.336.000 | 20.103.000 | 19 |
| Midden-Amerika | 222.178.000 | 2.704.000 | 82 |
| Totael | 602.514.000 | 22.807.000 | 26 |

## Lan'n en gebieën

*Toet Noôrd-Amerika be'oren geograofisch ezie de vulgende lan'n en gebieën:*

### Onafankelijke lan'n

* Antigua en Barbuda
* Bahama's
* Barbados
* Belize
* Canada
* Costa Rica
* Cuba
* Dominica
* Dominicaonse Rippebliek
* El Salvador
* Grenada
* Guatemala
* Haïti
* Honduras
* Jamaica
* Mexico
* Nicaragua
* Panama
* Saint Kitts en Nevis
* Saint Lucia
* Saint Vincent en de Grenadines
* Trinidad en Tobago
* Vereênigde Staeten‎

### Nie-onafankelijke gebieën

* Amerikaonse Maegdeneilan'n
* Anguilla
* Aruba
* Bermuda
* Britse Maegdeneilan'n
* Caribisch Nederland
* Curaçao
* Groenland
* Guadeloupe
* Kaeimaneilan'n
* Martinique
* Montserrat
* Navassa
* Puerto Rico
* Saint-Barthélemy
* Saint-Pierre en Miquelon
* Sint Maerten (Nederland)
* Sint-Maerten (Frankriek)
* Spaonse Maegdeneilan'n
* Turks- en Caicoseilan'n

## Zie ok

* Zuud-Amerika

## Lienks nae buten

* Britannica
* City Population
* AlleCijfers

| Noôrd-Amerika |
| --- |
| **Lan'n:** Antigua en Barbuda | Bahama's | Barbados | Belize | Canada | Costa Rica | Cuba | Dominica | Dominicaonse Rippebliek | El Salvador | Grenada | Guatemala | Haïti | Honduras | Jamaica | Mexico | Nicaragua | Panama | Saint Kitts en Nevis | Saint Lucia | Saint Vincent en de Grenadines | Trinidad en Tobago | Vereênigde Staeten‎ |
| **Afankelijke hebied'n**: Amerikaonse Maegdeneilan'n | Anguilla | Aruba | Bermuda | Britse Maegdeneilan'n | Caribisch Nederland | Clipperton | Curaçao | Guadeloupe | Hroenland | Kaeimaneilan'n | Martinique | Montserrat | Navassa | Puerto Rico | Saint-Barthélemy | Saint-Pierre en Miquelon | Sint Maerten (Nederland) | Sint-Maerten (Frankriek) | Spaonse Maegdeneilan'n | Turks- en Caicoseilan'n |
| Zie ok Zuud-Amerika |
| **Waerelddeêlen**: Afrika - Amerika - Azië - Europa - Oceanië |
# Europa

Europa ten opzichte van aore continent'n
Reliëfkaerte van Europa
Rehio's van Europa
**Europa** is 'n werelddeel in bestoôt uut circa 50 landen. Nae oppervlak ist ien van de kleinere werelddelen, je kan eihenlijk twiste of Europa we een apart werelddeel is, in plekke van een deel van Azië. Ma zeker deu z'n heschiedenisse ongerscheid Europa zich van de rest van de wereld. Van 'ieruut begonnen rond het jaer 1500 de grote ontdekkingen. Amerika wier 'ekoloniseerd, leater ok Afrika, Australië in grote delen van Azië. Rond 1900 was Europa op 't toppunt van z'n macht. Vooral Iengeland was zeer machtig. Aore belangrieke koloniaole mach'n waore Frankriek en Nederland.

Na 1950 begon de dekolonisaotie in nam de macht van Europa of, awast tehenwoordig nog wel ien van de riekste delen van de weareld is. Tussen de Twidde Weareldoorlog in 1990 was Europa verdeeld in een oôstelek communistisch deel in een westelek kapitalistisch deel. Dizze periode wor ok we de Kouwe Oôrlog 'enoemd.

## Zie ok

* Benelux, saemenwerkieng van Belhië, Nederland en Luxemburg
* Europeêse Unie (EU), vee Europeêse lan'n binne 'ierin vereênigd
* Lieste van lan'n in Europa

## Lienks nae buten

* Britannica
* City Population

|   Rehio's van Europa |  |
| --- | --- |
|
Centraol-Europa —
Noôrd-Europa —
Oôst-Europa —
West-Europa —
Zuud-Europa —
Zuudoôst-Europa |

| Europa |
| --- |
| **Lan'n:** Albanië | Andorra | Armenië | Aâzerbeidzjan | België | Bosnië-Hercegovina | Bulharije | Cyprus | Denemarken | Duutsland | Estland | Finland | Frankriek | Georhië | Griek'nland | Honharije | Ierland | Iesland | Itâlië | Kazachstan | Kosovo | Kroaotië | Letland | Liechenstein | Litouwen | Luxemburg | Malta | Moldâvië | Monaco | Montenehro | Nederland | Noôrd-Macedonië | Noorwegen | Oekraïne | Oesteriek | Poôl'n | Portuhal | Roemenië | Rusland | San Marino | Servië | Slovenië | Slowakije | Spanje | Tsjehhië | Turkije | Vaticaânstad | Vereênigd Konienkriek | Wit-Rusland | Zweden | Zwitserland |
| **Afankelijke hebied'n:** Adjara | Akrotiri en Dhekelia | Åland | Azoôr'n | Eiland Man | Faeröer | Gagaoezië | Guernsey | Hibraltar | Jan Mayen | Jersey | Krim | Nachitsjevan | Nagorno-Karabach | Spitsberhen |
| **Niet-erkende staeten:** Abchazië | Kosovo | Noôrd-Cyprus | Sealand | Transnistrië | Zuud-Ossetië |
| **Waerelddeêlen**: Afrika - Amerika - Azië - Europa - Oceanië |