Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Duuts

| Duuts (Deutsch) |
| --- |
| Hesproken in: | Duutsland, Oôsteriek, Zwitserland, België, Luxemburg, Frankriek, Liechenstein, Itâlië, Denemarken, ok in hemeênschapp'n in Oôst-Europa, emihrant'n in Vereênigde Staeten, Zuud-Amerika en Namibië |
| Sprekers: | 110 miljoen moedertaelsprekers, totaol 120 miljoen |
| Rang: | 11 |
| Taelfemielje | Indo-Europees
* Germaons
	+ West-Germaons
		- Oôgduuts
			* **Duuts**
 |
| Alfabet: | Latiens |
| Offisjele staotus  |
| Offisjeel in: | * Duutsland
* België
* Liechenstein
* Luxemburg
* Oôsteriek
* Zwitserland

Ok in Itâlië (Zuud-Tirol), Denemarken (Zuud-Jutland), Europeêse Unie, Vaticaonstad (Zwitserse Harde).

---

Offisjeel in Namibië toet 1990 |
| Taelcodes |
| ISO 639-1: de ISO 639-2(B): - ISO 639-3: deu SIL: deu |

Verspreiding van het Duuts in 1931
Verspreiding van het Duuts in 2006
**Duuts** is een West-Germaonse taele en beoôr toet de Germaonse taelen. Duuts is den eênihe offisjele taele van Duutsland, Oôsteriek en Liechenstein, en is ok een offisjele taele in Zwitserland, Luxemburg, België (bepaelde hedeêlt'n) en Itâlië (Zuud-Tirol). Ok wor Duuts esproken in Namibië en Poôl'n en aore Slavische lan'n.

Ok èn de zohenaemde Wolhaduutsers in 't Aziaotische deêl van Rusland, Kazachstan, Oezbekistan en Kirhizië Duuts as der moedertaele. Deze Duutsers wiern in de tied van Stalin verdreven uut der heboorteplekke. Vadder weun'n nog in de VS en Canada zo'n twi miljoen mensen die an Duuts as moedertaele ène. Ier worn onder aore de dialect'n Texasdeutsch en Pennsylvania-duuts esproken.

## Hrammmatica

't Duuts ei vier naemvall'n, naemelijk:

* nominatief: 't onderwerp
* genetief: anheven van bezit
* datief: 't meewerk'nd voorwerp
* accusatief: 't liedend voorwerp

De verbuhienge bie de lidwoorn is as volgt:

| Naemval | Mannelijk | Vrouwelijk | Onzijdig | Meervoud |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Nominatief | der Mann | die Frau | das Kind | die Leute |
| ein Mann | eine Frau | ein Kind | keine Leute |
| Genetief | des Mannes | der Frau | des Kindes | der Leute |
| eines Mannes | einer Frau | eines Kindes | keiner Leute |
| Datief | dem Mann | der Frau | dem Kind | den Leuten |
| einem Mann | einer Frau | einem Kind | keinen Leuten |
| Accusatief | den Mann | die Frau | das Kind | die Leute |
| einen Mann | eine Frau | ein Kind | keine Leute |

't Bievoegelijke naemwoord krieg dezelven eindletter as 't bepaelde lidwoord. Den uutgang van 't bievoegelijke naemwoord wor dan dus -e, -er, -em, -en of -es. De lidwoorn ierboven mie een rooien achterhrond èn hin uutgang en ierbie worn de bievoegelijke naemwoorn as volgt verbohen:

| Naemval | Mannelijk | Vrouwelijk | Onzijdig | Meervoud |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Nominatief | -e | -e | -e | -en |
| Genitief | -en | -en | -en | -en |
| Datief | -en | -en | -en | -en |
| Accusatief | -en | -e | -e | -en |

## Zie ok

* Ripuarisch

## Lienks nae buten

* www.duits.de, een omvangrieke website over Duutse tael, cultuur en heschiedenis.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Wikipedia |  | Deze taele ei d'r eigen Wikipedia. Bezoek de Duutse variante. |
# Noôrs

| Noôrs (norsk) |
| --- |
| Hesproken in: | Noorwegen en Spitsberhen |
| Sprekers: | 4.88 miljoen moedertaelsprekers |
| Rang: | 108 |
| Taelfemielje | Indo-Europees
* Germaons
	+ Noord-Germaons
		- Scandinavisch
			* Noôrs
 |
| Offisjele staotus  |
| Offisjeel in: | * Noorwegen
* Spitsberhen
 |
| Taelcodes |
| ISO 639-1: no ISO 639-2(B): - ISO 639-3: - SIL: nok |

**Noôrs** is de naem voe de offisjeêle taele van Noorwegen en Spitsberhen, die-a deur zekers 4,88 miljoen mensen as cultuurtaele gebruukt wort en deur vee van ulder ok as moerstaele in gebruuk is.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Wikipedia |  | Deze taele ei d'r eigen Wikipedia. Bezoek de Noôrse variante. |
# Deêns

**Deêns** is een Germaense taele die in Denemarken en deêls in Schleswig-Holstein, Faeröer en Groenland deu bienae zes meljoen mins'n wor 'esproke.

## Lienks nae buten

* Britannica

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Wikipedia |  | Deze taele ei d'r eigen Wikipedia. Bezoek de Deênse variante. |
# Zweeds

| Zweeds (svenska) |
| --- |
| Hesproken in: | Zweden en Finland |
| Sprekers: | 9,3 miljoen moedertaelsprekers |
| Rang: | 90 |
| Taelfemielje | Indo-Europees
* Germaons
	+ Noord-Germaons
		- Scandinavisch
			* Zweeds
 |
| Offisjele staotus  |
| Offisjeel in: | * Zweden
* Finland
 |
| Taelcodes |
| ISO 639-1: - ISO 639-2(B): - ISO 639-3: - SIL: - |

**Zweeds** is de naem voe de offisjeêle taele van Zweden, die-a deur zekers 9 miljoen mensen as cultuurtaele gebruukt wort en deur vee van ulder ok as moerstaele in gebruuk is. 't Òd vònaemelijk hesproek'n in Zweden en Finland, maer overaol op de wereld zin d'r mens'n die 't Zweeds ok as moerstaele hebruke, zoas in de VS.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Wikipedia |  | Deze taele ei d'r eigen Wikipedia. Bezoek de Zweedse variante. |
# Nederlands

| Nederlands (ok wè Nederlans) (Nederlands) |
| --- |
| Hesproken in: | Nederland, België, in dialect'n in Frankriek en Duutsland. Buten Europa in Surinaome, de Antill'n, Aruba, Indonesië en Zuud-Afrika. |
| Sprekers: | 23 miljoen moedertaelsprekers, mie Afrikaons derbie 30 miljoen. |
| Rang: | 37-48 (ofankelijk van telwieze) |
| Taelfemielje | Indo-Europees
* Germaons
	+ West-Germaons
		- Nederfrankisch
			* **Nederlands**
 |
| Alfabet: | Latiens |
| Offisjele staotus  |
| Offisjeel in: | * Aruba
* België
* Nederlanse Antill'n
* Nederland
* Surinaome

---

 |
| Taelcodes |
| ISO 639-1: nl ISO 639-2(B): - ISO 639-3: - SIL: nld |

't **Nederlands** of **Nederlans** is de naem voe de offisjeêle taele van Nederland en Vlaonderen, die-a deur zekers 23 miljoen mensen as cultuurtaele gebruukt wort en deur vee van ulder ok as moerstaele in gebruuk is. Vadder wor de term *Nederlands* ok gebruukt voe 'n antal Nederduutse dialect'n op Nederlandse, Vlaemse en Frans-Vlaomse grond. Dikkels wor voe "Nederlands" ok *'Ollands* ezeid, mae feitelik is dit alleêne de streektaele van (Noôrd- en Zuud-)'Olland. In België wor 't Nederlans nogaol is *Vlaems* genoemd, wat a ok al gin juuste naem is.

## Woôrnschat

Ni schattieng tel de Nederlandse taele zò een eên miljoen woôrn. Ierbovenop zien der nog miljoene bieni of aelemille in onbruuk herikte woôrn. Ok zien der in 't Nederlands vee synonieme woôrn, mistal een Germaonse en Romaonse variante. Iervan worn de Germaonse woôrn vaok in spreektaele en de Romaonse in schrieftaele en bie offisjele helehenheed'n hebruukt.

## Geschiedenisse

De geschiedenisse van 't Nederlans wort opgedeêld in 3 'oofdfas'n: van 't Oudnederlans, 't Middelnederlands en 't
Nieuwnederlans. In de zestiende eeûw krieg 't Nederlans 'n standaardvorm.

't Afrikaons is 'n taele die-a in de zeventiende eeûw uut 't Nieuwnederlands ontstaen is.

## Classificaotie

* Indo-Europees
	+ Germaons
		- West-Germaons
			* Nederfrankisch
				+ **Nederlands**

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Wikipedia |  | Deze taele ei d'r eigen Wikipedia. Bezoek de Nederlandse variante. |
# Oergermaons

Het **Oergermaons** is een taele die rond het begin van de jaertelling esproken wierd in Noordwest- en Midden-Europa. Het is de taele weervan zich in laeter eeuwen onger meer het Oudnoords, het Oudsaksisch, het Oudengels, het Oudfries, het Oudhoogduits, het Oudfrankisch en vervolgens het Oudnederfrankisch en het Gotisch zich as dochtertalen ontwikkelden. Van het Oudnederfrankisch is het Nederlands op zien beurt wee een dochtertaele.