# Odun Ajinde

| Ọdún Àjíǹde (Easter) |
| --- |
| Lẹ́yìn tí ó ti ba ẹnu-ọ̀nà Ọ̀run-àpáàdì jẹ́, wọ́n ṣe àfihàn Jésù Kírísítì pẹ̀lú àwọn ẹni mímọ́, tí ó ń jí Adam àti Eve dìde kúrò nínú isà-òkú wọn, tí ó sì ń tẹ ikú mọ́lẹ̀. Àwòrán rírẹwà ti àjíǹde ní The Chora (c. 1315) |
| Observed by | * Àwọn Kírísítẹ́ní
* Àwọn Alawite
 |
| Type | Kírísítẹ́ní, ti àṣà |
| Significance | Ṣíṣe ayẹyẹ àjíǹde Jésù |
| Date | Yíyípadà, tí a pinnu nípasẹ̀ Computus |
| 2026 date | * Àdàkọ:Calendar date (Ìwọ̀-oòrùn)
* Àdàkọ:Calendar date (Ìlà-oòrùn)
 |
| Celebrations | Ìsìn ṣọ́ọ̀ṣì, àsè aláyọ̀ fún ìdílé, ṣíṣe ẹ̀ṣọ́ ẹyin Ísítà, àti fífúnni ní ẹ̀bùn |
| Observances | Ìṣọ́ òru, ìsìn òwúrọ̀ kùtùkùtù |
| Related to | Septuagesima, Sexagesima, Quinquagesima, Shrove Tuesday, Ash Wednesday, Clean Monday, Gbaàwẹ̀, Gbaàwẹ̀ Ńlá, Friday of Sorrows, Ọjọ́-Ìsinmi Ọ̀pẹ, Ọ̀sẹ̀ Mímọ́, Tọ́sídé Mímọ́, Fùráìdé Rere, àti Sátidé Mímọ́ tí ó ṣáájú Ọdún Àjíǹde; àti Divine Mercy Sunday, Ìgòkè-ọ̀run, Pẹ́ńtíkọ́sì, Trinity Sunday, Corpus Christi, àti Feast of the Sacred Heart, tí ó tẹ̀lé e. |

**Ọdún Àjíǹde** (Láti inú èdè Gẹ̀ẹ́sì: **Easter**), tí a tún ń pè ní **Pásíkà** (**Pasch** tàbí **Pascha**) tàbí **Ọjọ́-Ìsinmi Àjíǹde** (**Resurrection Sunday**), jẹ́ àjọ̀dún ẹ̀sìn Kírísítẹ́ní àti isinmi àṣà láti fi ṣe ìrántí àjíǹde Jésù kúrò nínú òkú, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣe àpèjúwe rẹ̀ nínú Bíbélì nínú Májẹ̀mú Tuntun pé ó wáyé ní ọjọ́ kẹta lẹ́yìn tí wọ́n sin ín lẹ́yìn tí àwọn ará Róòmù kàn án mọ́ àgbélébùú ní Kálífárì ní nǹkan bí c. 30 AD. Òun ni òtèńté Ìjìyà Jésù, èyí tí Gbaàwẹ̀ (tàbí Gbaàwẹ̀ Ńlá) ṣáájú rẹ̀, tí í ṣe àkókò ọjọ́ ogójì fún ààwẹ̀, àdúrà, àti ìrònúpìwàdà.

Àwọn Kírísítẹ́ní tí wọ́n ń ṣe ayẹyẹ Ọdún Àjíǹde sábà máa ń pe ọ̀sẹ̀ tó kẹ́yìn nínú Gbaàwẹ̀, tó ṣáájú Ọdún Àjíǹde, ní Ọ̀sẹ̀ Mímọ́. Nínú ẹ̀sìn Kírísítẹ́ní ti Ìwọ̀-oòrùn, ọ̀sẹ̀ yìí máa ń bẹ̀rẹ̀ ní Ọjọ́-Ìsinmi Ọ̀pẹ (tó ń ṣe ìrántí bí Jésù ṣe wọ Jerúsálẹ́mù), ó pẹ̀lú Wẹ́dínẹ́síìdé Mímọ́ (níbi tí wọ́n ti máa ń ṣọ̀fọ̀ pípààrà Jésù), ó sì tún ní àwọn ọjọ́ ti Easter Triduum èyí tó pẹ̀lú Tọ́sídé Mímọ́, tó ń ṣe ìrántí fífọ ẹsẹ̀ àti Oúnjẹ Alẹ́ Olúwa, àti pẹ̀lú Fùráìdé Rere, tó ń ṣe ìrántí ìkànmọ́-àgbélébùú àti ikú Jésù. Nínú ẹ̀sìn Kírísítẹ́ní ti Ìlà-oòrùn, àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ kan náà yìí ni a ń ṣe ìrántí wọn pẹ̀lú orúkọ àwọn ọjọ́ tí gbogbo wọn bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú "Mímọ́" tàbí "Mímọ́ àti Ńlá", a sì tún lè pe Ọdún Àjíǹde alára ní Pásíkà Ńlá àti Mímọ́. Nínú ẹ̀sìn Kírísítẹ́ní méjèèjì (ti Ìwọ̀-oòrùn àti Ìlà-oòrùn), àsìkò Ọdún Àjíǹde—tí a tún mọ̀ sí àsìkò Àjíǹde tàbí Pásíkà nínú kàlẹ́ńdà ṣọ́ọ̀ṣì—máa ń bẹ̀rẹ̀ ní Ọjọ́-Ìsinmi Àjíǹde, ó sì ń bá a lọ fún ọ̀sẹ̀ méje, èyí tó máa ń parí ní ọjọ́ àádọ́ta, ìyẹn Ọjọ́ Pẹ́ńtíkọ́sì. Ṣùgbọ́n, nínú ẹ̀sìn Kírísítẹ́ní ti Ìlà-oòrùn, ìkórè àjọ̀dún náà máa ń wáyé ní ọjọ́ kọkàndínlógójì (39th day), èyí tí í ṣe ọjọ́ tó ṣáájú Àjọ̀dún Ìgòkè-ọ̀run.

Ọdún Àjíǹde àti àwọn àjọ̀dún tó rọ̀ mọ́ ọn jẹ́ àjọ̀dún tí ń yípadà, kò sì ní ọjọ́ kan pàtó tí ó ń bọ́ sí; wọ́n máa ń ṣírò ọjọ́ rẹ̀ dá lórí kàlẹ́ńdà òṣùpá àti oòrùn (ọdún oòrùn pẹ̀lú ìrísí òṣùpá) tó jọ ti kàlẹ́ńdà àwọn Hébérù, èyí tó ń fa oríṣiríṣi awuyewuye. Ìgbìmọ̀ Kìíní ti Nicaea (ọdún 325) gbé ìlànà kan kalẹ̀ pé kí gbogbo àwọn Kírísítẹ́ní jọ ṣe ayẹyẹ Pásíkà ní Ọjọ́-Ìsinmi àkọ́kọ́ lẹ́yìn òṣùpá-kíkún àkọ́kọ́ tó tẹ̀lé tàbí tó bọ́ sọ́jọ́ ìbẹ̀rẹ̀ ìgbà ìrúwé (equinox). Bí a bá tilẹ̀ fi kàlẹ́ńdà Gírẹ́gòrì ṣírò rẹ̀, ọjọ́ òṣùpá-kíkún yẹn máa ń yàtọ̀ nígbà mìíràn sí ti òṣùpá-kíkún ojú-ọ̀run gangan tó tẹ̀lé ìgbà ìrúwé nínú oṣù Kẹta (March equinox).

Ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì náà lè wá láti ọ̀dọ̀ orúkọ ọlọ́run obìnrin àwọn Anglo-Saxon tí à ń pè ní *Ēostre*; Ọdún Àjíǹde tún ní ìsopọ̀ pẹ̀lú Ìkọjá-fò àwọn Júù nínú orúkọ (פֶּסַח, Àdàkọ:Xlit; פָּסחָא; níbi tí ọ̀rọ̀ náà *Pascha* ti wá), nínú ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ (gẹ́gẹ́ bí àwọn ìwé ìhìnrere ti sọ, ìkànmọ́-àgbélébùú àti àjíǹde wáyé lásìkò ọ̀sẹ̀ Ìkọjá-fò) àti nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àmì ìṣàpẹẹrẹ rẹ̀, pẹ̀lú ipò tí ó wà nínú kàlẹ́ńdà. Ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn èdè ilẹ̀ Yúróòpù, orúkọ kan náà ni wọ́n ń pe Ọdún Àjíǹde ti àwọn Kírísítẹ́ní àti Ìkọjá-fò àwọn Júù; bẹ́ẹ̀ sì ni nínú àwọn ìtumọ̀ Bíbélì ti èdè Gẹ̀ẹ́sì tí ọjọ́ ti pẹ́, ọ̀rọ̀ náà 'Easter' ni wọ́n tún fi túmọ̀ Ìkọjá-fò.

Àwọn àṣà Ọdún Àjíǹde máa ń yàtọ̀ jákèjádò àgbáyé àwọn Kírísítẹ́ní, èyí tó pẹ̀lú ìsìn òwúrọ̀ kùtùkùtù tàbí ìṣọ́ òru, pípé àti gbígbàpadà ìkíni Pásíkà, fífi òdòdó ṣe àgbélébùú lọ́ṣọ̀ọ́, àwọn obìnrin tí ń wọ fìlà Easter bonnet, clipping the church, àti títòlẹ́ṣọ̀ọ́ tàbí fífọ́ ẹyin Ísítà pa pẹ̀lú ọmọnìkejì (tó jẹ́ àmì fún ibojì òfo). Òdòdó Easter lily, tí í ṣe àmì àjíǹde nínú ẹ̀sìn Kírísítẹ́ní Ìwọ̀-oòrùn, ni a fi máa ń ṣe agbègbè pẹpẹ (chancel) àwọn ṣọ́ọ̀ṣì lọ́ṣọ̀ọ́ lọ́jọ́ náà àti ní gbogbo àsìkò Ọdún Àjíǹde yòókù. Ní àfikún sí wíwo àwọn eré Ìjìyà Kírísítì nígbà Gbaàwẹ̀ àti Ọdún Àjíǹde, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ilé-iṣẹ́ tẹlifíṣọ̀n máa ń ṣàfihàn àwọn sinimá tó rọ̀ mọ́ àjíǹde, bíi *The Passion of the Christ*, *The Greatest Story Ever Told* àti *The Jesus Film*. Àwọn àṣà mìíràn tó ti wá rọ̀ mọ́ Ọdún Àjíǹde tí àwọn Kírísítẹ́ní àti àwọn tí kì í ṣe Kírísítẹ́ní ń ṣe pẹ̀lú ìwọ́de Ísítà, ijó ìbílẹ̀ (ní Ìlà-oòrùn Yúróòpù), Ehoro Ísítà àti lílọ wá ẹyin Ísítà (egg hunt). Wọ́n tún ní àwọn oúnjẹ Ísítà ìbílẹ̀ tó máa ń yàtọ̀ láti agbègbè kan sí òmíràn àti gẹ́gẹ́ bí àṣà.

# Àwọn Ìtọ́kasì

Àṣìṣe ìtọ́kasí: `<ref>` tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding `<references group="lower-alpha"/>` tag was found