# Ọdún Iléyá

| Ọdún Iléyá Id al-Adha (‘Īdu l-’Aḍḥā) |
| --- |
|  |
| Official name | Lárúbáwá: عيد الأضحى‎ *‘Īdu l-’Aḍḥā* |
| Also called | Festival of Sacrifice, Sacrifice Feast |
| Type | Islamic |
| Significance | Commemoration of Ibrahim's (Abraham's) willingness to sacrifice his son Ishmael for Allah. Marks the end of the Pilgrimage to sundown, and ask God for forgiveness. |
| Begins | 10 Dhu al-Hijjah |
| Ends | 13 Dhu al-Hijjah |
| Observances | Prayer, sacrificing a goat, sheep, cow or a camel, giving to poor people as a gift. |

**Ọdún Iléyá** (Lárúbáwá: عيد الأضحى‎ *‘Īdu l-’Aḍḥā* tabi **Aïd el-Kabir**) "Ọdún Ìdúpẹ́-Ọòrẹ" jẹ́ ọjọ́ ìsinmi pàtàkì nínú ẹsìn Ìsìlàámù ti àwọn Mùsùlùmí ṣe àjọyọ̀ káàkiri àgbáyé láti ṣerántí àmì kàn tí wọ́n ní ìfẹ sí tí ó ń jẹ́ Ànọ́bì Ìbùrọ̀hìmù (Abraham) (Ibrahim).

Oríṣiríṣi àlàyé ló wà fún ọdún yìi, lára àwọn àlàyé náà ni:

Ní ọdún 1991, Sheikh Dr. Abu-Abdullah Adélabú ṣe àlàyé nípa Ọdún Iléyá ní orí Ẹ̀rọ-sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ Rẹ́díò Abùjá wí pé Ọdún Iléyá jẹ́ àjọ̀dún ìfi-ẹ̀mí-ìmọorè-hàn, Ọlọ́hun ní kí Ibrahim ó ṣe láti fi ẹ̀mí-ìmọ́orè hàn èyí tí ó sí fí ọmọ rẹ̀ Ishmael sílè fún ìfi ẹ̀mí-ìmọ́orè hàn sí Ọlọ́run tí ó ṣe àdéhùn fún pé bí oun Ibrahim bá bímọ nínú ogbó pé òun yóò fí ọmọ náà jọ́sín fún Ọlọ́run.

Nínú wàásí Sheikh náà tí í ṣe ọmọ-bibi orílẹ̀-èdè Nàìjíríà gbo lórí ètò àjọ̀dún ọdún tí òṣìṣẹ́ àgbà Mùsùlùmí Àlàájíaji Gúrúrángà ṣe olóòtú àti olú-gbàlẹjọ̀ lórí ẹ̀rọ-sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ náà wípé, fífi ọmọ bíbí Ibrahim sílè kì ì ṣe rírú ẹbọ. Sheikh Adélabú tí àwọn ọmọ lẹ́hìn rẹ̀ ń ṣe ìgbéjáde Ẹ̀ṣín isilaamu.Com láti pàṣẹ ilé-èkó Ìsìlàámù Awqaf Africa ní Ìlú London ṣé àlàyé ní èdè Yorùbá lórí ẹ̀rọ Rédíò Abùjá wípé ìdánwò ní Ọlọ́hun ṣe fún Ànọ́bì ibrahim láti ṣe Ìfi- rinlẹ̀ jíjẹ olúsìn-rere, olótìitọ̀, olódodo àti olumọ̀- oore.

Onímímọ̀ Yorùbá yíì ṣe ìtumò àwọn ẹsẹ- ọ̀rọ̀ nínú kúránì báyìí wípé :

"Òun (Ibrahim) sí sọ wípé: "Ọlọ́hun mí ó! Fún mí ní ọmọ rere" Bẹ́ẹ̀ náà síní Àwa (Ọlọ́hun Ọba-Áaso) sí fún ní ìròyìn ayọ̀ wípé òun (Ibrahim) yì ó rí Ọmọkùnrin (Ishmael) bí. Nítorí ìdí èyí, nígbà tí òun (ọmọ ọkunrin kékeré náà, Ishmael) dàgbà dé bí tí ó lè rìn káàkiri (fún ìjíhìn-rere) pẹ̀lú Ibrahim, òun (Ibrahim) sí wí fún wípé: Ìwọ ọmọ mí (Ishmael) ó! A ti fi hàn mí l'ójú rán wípé mo fí ọ ṣe ìdúpẹ́ oore (ní ti fífẹni sílẹ̀ fún ìdúpẹ́ l'ọ́wọ Ọlọ́hun), àbí ìwọ kò rí bí nkán ti rí bí - kíni èrò tìre?! Òun (Ishmael) sí da (bàba rẹ̀ Ibrahim) lóhùn wípé: "Ìwọ bàba mi ó! Ṣe gẹ́gẹ́ bí A ti ṣe pa ìwọ l'ásẹ láti ṣe, Inshâ' Allâh (Ní ti Ògo-Ọlọ́hun) ìwọ yì ó sí mo bí mo ti jẹ́ nínú àwọn As-Sabirin (Àwọn Olufàradà nínú sùúrù àti òun tí ó jọmọ́ bẹ́ẹ̀ gbogbo).

Lẹ́hìn èyí, tí àwọn méjèèjì sí ti gbà fún Ọlọ́hun wọn Allah tí wọ́n sì ṣe ijúwọ̀-jusẹ̀ sílè fún Ìfẹ Ọlọ́hun), tí òun (Ibrahim) sí tí tẹ́ orí ẹ́e (Ishamel) lọ sílẹ̀ (ní ààyè itébà sí iwájú);

"Báyìí náà ní Àwa sí pé òun: "Ìwọ Ibrahim o!"

"Ìwọọ (Ibrahin) tí ṣe gẹ́gẹ́ bí A ti fi hàn ó (ní ojúran) ní òtítọ àti ní òdodo! Báyìí náà sì ní Àwa ṣe má ń san ẹ̀san fún (gbogbo àwọn) Múhsínùn (olùṣe rere lótitọ àti l'ódodo) - Sheikh Adélabú ṣe ìtọka sí Ẹsẹ Ọrọ Ọlọ́hun nínú kúránì Orí 2:112)."

Láì kọ́ ṣe àníàní, ìdánwò nlá tí ó fi ojú hàn gbángba ní eléyìí jẹ́. Nítorí ìdí èyí ní À wa fi ṣe ìrópò (gẹ́gẹ́ bí ìràpadà) ọmọ (Ishamael) tí òun (Ibrahim) náà pẹ̀lú àgùntàn kàn bọ̀lọ̀jọ̀ (láti fi dípò ní ṣíṣe ìdúpẹ́ òòrè láti Ọ̀dọ̀ Ọlọ́hun)

"Báyìí náà sì ní À wa jẹ́ kí ó wá nílé fún un (Ibrahin) ìrántí rere tí ó sì di mánìgbàgbé fun àti láàrín àwọn àrọ́mọdọ́mọ tí òun bọ̀ lẹ́hìn Títí Láíláí.

{

(

"Sàlámùn 'alaa Ibrâhim (Abraham) i.e. Ìkẹ́ àti ìgẹ̀ (Ọlọ́hun) ní fún Ibrahim (Abraham)}.

## Itokasi