# Ojúewé Àkọ́kọ́

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Ẹ kú àbọ̀ sí **Wikipedia**, ìwé-ìmọ̀ ọ̀fẹ́ tí ẹnikẹ́ni le túnṣe. | 18:53 (UTC); Ọjọ́ Àìkú, Ọjọ́ 14 Oṣù Òkúdu ọdún 2026 Àyọka **37,359** wà l'èdè Yorùbá. Àwọn èbúté · Àwọn ẹ̀ka · Ìrànlọ́wọ́ |
| **Ìlànà** ·
**Àwọn Ìbéèrè Wíwọ́pọ̀** ·
**Àgbàjọ** ·
**Àwọn ìpinu ọ̀nà ìṣiṣẹ́ Wikipedia** ·
**Ọrẹ** ·
**WAP** ·
**Ibi Ìṣojú (Embassy)** ·
**Ìbápàdé** |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  Àyọkà pàtàkì ọ̀sọ̀ọ̀sẹ̀ |
| --- |
| Adeniran Ogunsanya, amòfin àti olóṣèlú ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà
**Adeniran Ogunsanya** QC, SAN (31 January 1918 – 22 November 1996) jẹ́ amòfin àti olóṣèlú ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, tí ó sì tún jẹ́ ọ̀kan pàtàkì lára àwọn olùdásílẹ̀ ẹgbẹ́ òṣèlú Ibadan Peoples Party (IPP). Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Kọmíṣọ́nà fún ètò ìdájọ́ ati ètò ẹ̀kọ́ fún Ìpínlẹ̀ Èkó ní àsìkò ìṣèjọba alágbádá ẹlẹ́kejì. Òun náà tún ni alága pátá pátá fún ẹgbẹ́ òṣèlú Nigerian People's Party nígbà ayé rẹ̀.
Wọ́n bí Adéníran ní ọjọ́ Kọkànlélógún oṣù Kíní ọdún 1918 ní agbègbè Ìkòròdú ní Ìpínlẹ̀ Èkó sí agboolé ọmọ Ọba Sùbérù Ògúnsànyà Ògúntádé tí ó jẹ́ Ọdọ̀fin ti ìlú Ìkòròdú nígbà náà. Adéníran lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti Hope Waddell Training Institute ní ìlú Calabar nígbà tí ó ń gbé pẹ̀lú àbúrò bàbá rẹ̀ tí ó jẹ́ òṣìṣẹ́ ìjọba ní ìlú Calaba. Ìjọba fi ẹ̀bùn ẹ̀kọ́-ọ̀fẹ́ dá Adéníra lọ̀lá láti kàwé síwájú si ní ilé-ẹ̀kọ́ King's College tí ó wà ní Ìpínlẹ̀ Èkó látàrí bí ó ṣe peregedé jùlọ pẹ̀lú máàkì tí ó ga jùlọ nínú ìdánwò àṣekágbá ti Standard VI (6) ní ọdún 1937. Ó tẹ̀ siwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀, tí ó sì kẹ́kọ̀ọ́ nípa ìmọ̀ òfin ní ilé-ẹ̀kọ́ fásitì ti University of Manchester àti Gray's Inn tí ó jẹ́ ilé-ẹ̀kọ́ ìmọ̀ òfin.
(ìtẹ̀síwájú...)
 |
|  Ní ọjọ́ òní... |
|
Wikipedia:Àwọn Ìṣẹ̀lẹ̀ Bíi Ọjọ́ Òní/Ọjọ́ 14 Oṣù Òkúdu |
|  Ṣé ẹ mọ̀ pé...? |
| * ... pé aṣefísíksì ará Jẹ́mánì **Wilhelm Conrad Röntgen** ni ẹni àkọ́kọ́ tó gba Ẹ̀bùn Nobel nínú Físíksì?
* ... pé **Taj Mahal** (àwòrán) únjẹ́ bíbàjẹ́ díẹ̀díẹ̀ látọwọ́ òjò oníkíkan?
* ... pé àmì-ìdámọ̀ olóògùn fún **Òjé** ni Pb, tó wá láti plumbum, èdè Látìnì fún òjé?
* ... pé orúkọ gangan **Pelé** agbábọ́ọ́lù-ẹlẹ́sẹ̀ ará Brasil ni *Edison Arantes do Nascimento*?

 |

 |

|  Ìròyìn ìwòyí |
| --- |
| **Àjàkáyé-àrùn COVID-19 SARS-CoV-2
* Àrún COVID-19
* COVID-19 ní Nàìjíríà

* **Ìjàmbá ìtúká** olóró ṣẹlẹ̀ ní Bèírùtù, Lẹ́bánọ́nù. Ó fikú pa àwọn ènìyàn tó tó 171.
* **John Lewis** ọmọ ọdún 80, alákitiyan àti olóṣèlú ará Amẹ́ríkà ṣe aláìsí ní ìlú Atlanta, USA.
* Ààrẹ ilẹ̀ Bùrúndì, **Pierre Nkurunziza** (fọ́tò) ṣe aláìsí ní Bùrúndì.
* Bàálù agbérò ti **Pakistan International Airlines** jálulẹ̀ nítòsí Karachi, ó ṣe ikú pa àwọn ènìyàn àádôrun lé méje.

---

 Ẹ tún wo ÌròyìnWiki ní èdè Gẹ̀ẹ́sì |
|  Àwòrán ọjọ́ òní |
|

|  |
| --- |
|  |

Òdòdó *clover* pupa.

 |
|  Àwọn Iṣẹ́-ọwọ́ Míràn |
|  |
| Wikimedia Foundation ni ó gba àlejò Wikipedia, egbe-alasepo ti ki se fun ere ti o tun se alejo opo awon ise-owo miran:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikiàyásọ** Àkójọ àwọn àmúsọ |
|  | **Wikiatúmọ̀èdè** Atúmọ̀èdè orísirísi èdè |
|  | **Wikispecies** Àkójọ àwọn irú ẹ̀dá |
|  | **Wikinews** Ìròyìn ọ́fẹ̀ |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikisource** Àwọn àkọsíìwé ọ̀fẹ́ |
|  | **Wikimedia Commons** Àwòrán, ìró àti fídéò |
|  | **Wikifásítì** Èlò ìkọ́ẹ̀kọ́ ọ̀fẹ́ |
|  | **Wikiìwé** Ìwéẹ̀kọ́ àti ìwéàwòṣe ọ̀fẹ́ |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Meta-Wiki** Ibi àkóso ìṣẹ́-ọwọ́ Wikimedia |
|  | **Wikidata** Ìbùdó ìmò ọ̀fẹ́ |

**Àkíyèsí!** — Àìṣojúṣájú · Ìlànà àyọkà kíkọ · Ẹ̀tọ́àwòkọ · Ìwà títọ́ · Ìṣeéyẹ̀wò · Ìlànà fún kíkọ lẹ́tà Yorùbá

---

**Kíkọ àyọkà** — Kíni Wikipedia jẹ́? · Àtúnṣe ojúewé · Àfikún àwòrán · Ìkópa · Tutorial · Àpótí ìdánwò

---

**Ìrànwọ́ Wikipedia** — Àwọn ojúewé tuntun · Àwọn àyọkà ọ̀wọ́n · Àwọn ojúewé fún ìyílédèdà · Àwọn àyọkà fún àtúnṣe · Ìṣọrẹ

---

**Nípa Wikipédia** — Abẹ́ igi · *FAQ* · Àwọn oníṣe Wikipedia · Àwọn alámùójútó · Wikimedia · Software · Àwọn statístíkì

---

**Orúkọàyè** — Wikipedia
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  Àwọn èbúté àti ẹ̀ka àyọkà |
| --- |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | **Àṣà**
Lítíréṣọ̀ • Eré-ìdárayá • Fílmù • Orin • Tíátà • Ìṣeròyìn • Tẹlifísàn • Rédíò |  | **Tẹknọ́lọ́jì**
Iṣẹ́ẹ̀rọ • Internet • Àfigbébánisọ̀rọ̀ • Kọ̀mpútà |
|  | **Àwùjọ**
Ẹbí • Fàájì • Òfin • Ọ̀rọ̀-òkòwò • Ìnáwó • Ìṣèlú • Ọ̀rọ̀-àwùjọ • Ènìyàn • Ẹ̀kọ́ • Ìmòye |  | **Sáyẹ́nsì**
Ìtòràwọ̀ • Òfurufú • Ọ̀gbìn • Sáyẹ́nsì kọ̀mpútà • Físíksì • Ìwòsàn • Àdánidá • Kẹ́místrì • Bàíọ́lọ́jì |
|  | **Mathimátíkì**
Áljẹ́brà • Ìtúwò • Ìṣírò • Ìṣedọ́gba • Jẹ́ọ́mẹ́trì • Nọ́mbà • Tẹ̀ọ́rẹ́mù • Ọgbọ́n |  | **Jẹ́ọ́gráfì**
Ayé • Adágún • Orílẹ̀-èdè • Òkun • Orílẹ̀ • Ìlú • Áfríkà • Ásíà • Europe • Gúúsù Amẹ́ríkà • Àríwá Amẹ́ríkà |
|  | **Ìtàn**
Ogun • Orílẹ̀-èdè tẹ́lẹ̀ • Ilẹ̀ọbalúayé • Ọ̀rọ̀-ayéijọ́un |  | **Ìgbésíayé**
Olórí orílẹ̀-èdè • Oníṣọ̀nà • Òṣeré • Onímọ̀sáyẹ́nsì • Amòye • Olóṣèlú • Olùkọ̀wé • Oníṣòwò |
|  | **Ẹ̀sìn àti ìgbàgbọ́**
Ẹ̀sìn Yorùbá • Ìmàle • Ẹ̀sìn Krístì • Ìṣebúddhà • Ìṣehíndù |  | **Ìlera**
Ìmáralókun • Ìdárayá • Amáralókun • ìtọ́jú ìlera • Àrùn • Ọ̀rọ̀-àjàkálẹ̀àrùn |

 |

 |

Wikipedia ní àwọn èdè míràn

Àwọn Wikipedia tí wọ́n ní ju àyọkà 1 000 000 lọ:

Deutsch (jẹ́mánì) ·
English (gẹ̀ẹ́sì) ·
Français (faransé)

Àwọn Wikipedia tí wọ́n ní ju àyọkà 500 000 lọ:

Español (spánì) ·
Italiano ·
日本語 (japonês) ·
Nederlands (neerlandês) ·
Polski (polaco/polonês) ·
Português (potogí) ·
Русский (rọ́síà)

Àwọn Wikipedia tí wọ́n ní ju àyọkà 100 000 lọ:

العربية (árabe) ·
Български (búlgaro) ·
Català (catalão) ·
한국어 (coreano) ·
中文 (chinês) ·
Dansk (dinamarquês) ·
Slovencina (eslovaco) ·
Slovenščina (esloveno) ·
Esperanto ·
Suomi (finlandês) ·
עברית (hebraico) ·
Magyar (húngaro) ·
Bahasa Indonesia (indonésio) ·
Lietuviu (lituano) ·
Norsk (norueguês) ·
فارسی (persa) ·
Română (romeno) ·
Српски / Srpski (sérvio) ·
Svenska (sueco) ·
Česká (tcheco/checo) ·
Türkçe (turco) ·
Українська (ucraniano) ·
Tiếng Việt (vietnamita) ·
Volapük (volapuque) ·
Winaray

**Àkọ́jọ kíkúnrẹ́rẹ́** · **Ibiàkóso àwọn èdè Wikipedia** · **Ìdásílẹ̀ èdè Wikipedia tuntun**