Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# פאפוא ניי גינע

|  |
| --- |
| פאַפואַ ניי גינע *Papua New Guinea* |
|

|  |  |
| --- | --- |
| פאן  |  |
| פֿאָן
 | הערב
 |

 |
| נאַציאָנאַלע זינגליד: |
| אָרט פֿון  |
| **קאָנטינענט** | אקעאניע |
| **אָפֿיציעלע שפּראַך** | הירי מאטו, טאק פיסין, ענגליש |
| **הויפּטשטאָט** | פארט מארזבי ﻿ / ﻿ |
| **רעגירונג** | פארלאמענטארע קאנסטיטוציאנאלע מאנארכיע |
| **מאנארךפּרעמיער מיניסטער** | עליזאבעט די צווייטע פיטער א'ניל |
| **אומאפהענגיקייט** - פון אויסטראליע |  1טן יולי 1949 |
| **פלאַך מאָסוועלט גראַדונג פלאַךפּראָצענט וואַסער** | 462,840 קוואַדראַט ק"מ 56סטער 2.0 |
| **באַפֿעלקערונג** - **צאָל** - **וועלט גראַדונג** - **ענגקײט** |  7,059,653 2011 15 מענטשן פאַר אַ ק"מ |
| **פּראָדוקט ווערדע** | $7,059,653 ביליאן (139סט)  |
| **וואַלוטע** | PGK פאפוא ניי גינע קינא |
| **צײַט זאָנע** | 10+ |
| **אינטערנעט דאָמען** | pg. |
| **טעלעפֿאָן קאָד** | 675+ |

מאפע פון פאפוא ניי גינע
**פאַפואַ ניי גינע** (ענגליש: *Papua New Guinea*; טאק פיסין: *Papua Niugini*), אפיציעל דער **אומאפהענגיק שטאַט פון פאַפואַ ניי גינע**, איז א לאנד אין אקעאניע וואס פארנעמט דעם מזרח טייל פונעם אינזל ניי-גינע צפון פון אויסטראליע. דער מערב טייל פונעם אינזל געהערט צו אינדאנעזיע, און הייסט מערב איריאן.

## היסטאריע

דער מערב טייל פונעם אינזל ניי-גינע איז געווען אונטער האלענדישער הערשאפט. נאך דער מלחמה צוישן אינדאנעזיע און האלאנד פונעם 18טן דעצעמבער 1961 און דעם 15טן אויגוסט 1962 איז די הערשאפט אריבער צו די פאראייניקטע פעלקער דעם 1טן אקטאבער 1962 און צו אינדאנעזיע דעם 1טן מיי 1963. דער דרום-מזרח טייל האט געהערט צום בריטישן קרוין, אבער איז אריבערגעגעבן געווארן צו דער פירערשאפט פון אויסטראליע. דער צפון-מזרח טייל איז געווען אונטער דעם שוץ פון דער דייטשער אימפעריע. ביי דער ערשטער וועלט-מלחמה איז עס איינגענומען געווארן דורך די אליטיסטי קראפטן, און שפעטער איז האט מען עס איבערגעגעבן אלס מאנדאט צו אויסטראליע. אין 1949 האט אויסטראליע פאראייניגט די צוויי לענדער אין מזרח טייל פון אינזל אין איין טעריטאריע. דעם 16טן סעפטעמבער 1975 האט אויסטראליע געשאנקען אומאפהענגיקייט צום גאנצן מזרח טייל מיטן נאמען **פאפוא ניי גינע**.

## געאגראפיע

בארג טאוואורוואור, פאפוא ניי גינע, א טעטיגער וואולקאן.
פאפוא ליגט נאנט צום  עקוואטאר, איז א ווארען און פייכט לאנד. זיין שטח איז 462,840 קוואדראט קילאמעטער, און 93 פראצענט פונעם שטח איז באדעקט מיט רעגנוואלד.

## עקאנאמיע

## וועבלינקען

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 פאפוא ניי גינע
# דארווין, אויסטראליע

דארווין צענטראלער ביזנעס דיסטריקט
**דאַרווין** איז די הויפטשטאט פון דער צפונדיקער טעריטאריע אין אויסטראליע. ער האט א באפעלקערונג פון 127,500.

אין 1974 האט א ציקלאן חרוב געמאכט די שטאט, און מען האט זי ווידערגעבויט. די שטאט איז א וויכטיקער פארט, זייענדיק דער נענטסטער אין אויסטראליע צו אינדאנעזיע און גאנץ אזיע.
# טשארלס דער דריטער

טשארלס דער דריטער
Charles III, King of the United Kingdom|  |
|
געבורט |
14 נאוועמבער 1948 (אלט 77) באקינגהאם פאלאץ, פאראייניגטע קעניגרייך  |
|
מדינה |
פאראייניגטע קעניגרייך  |
|
ווינדזאר הויז דינאסטיע |
|

|  |  |
| --- | --- |
|
פאטער |
פרינץ פיליפ, הערצאג פון עדינבורג  |
|
מוטער |
עליזאבעט די צווייטע  |

 |
| www.royal.uk/the-king |
|  |
|

מלכה פונעם פאראייניגטן קעניגרייך (און קאמאנוועלט קעניגרייכן)|
8 סעפטעמבער 2022 (3 יאָר) |
|
→ עליזאבעט די צווייטע |

 |
|   |

**טשאַרלס, קעניג פונעם פאראייניקטן קעניגרייך** (ענגליש: *Charles, King of the United Kingdom*), פולער נאמען **טשארלס פיליפ ארטור דזשארדש פון ווינדזאר** (ענגליש: *Charles Philip Arthur George of Windsor*;‏ געבוירן דעם 14טן נאוועמבער 1948), איז דער היינטיגער קעניג פונעם פאראייניגטן קעניגרייך מיט נאך 14 קאמאנוועלט מדינות. ער איז געווארן קעניג ביים עלטער פון 73 מיטן טויט פון זיין מוטער, עליזאבעט די צווייטע, אום 8טן סעפטעמבער 2022.

ער איז דער עלטסטער זון פון עליזאבעט די צווייטע, קעניגין פונעם פאראייניגטן קעניגרייך, און פרינץ פיליפ, הערצאג פון עדינבורג. ער האט געהאלטן דעם טיטל פרינץ פון וויילס זייט 1958 ביז ער איז געווארן קעניג, לענגער פון נארוועלכן פרינץ פון וויילס. אויך איז ער געווען הערצאג פון ראטעסיי (אין סקאטלאנד) און הערצאג פון קארנוואל.

אין 1981 האט פרינץ טשארלס געהייראט זיין ערשטע ווייב דיאנע, און זיי האבן זיך גע'גט אין 1996. זיי האבן געהאט צוויי זין, פרינץ וויליאם, פרינץ פון וויילס, און פרינץ הערי פון וויילס. אין 2005 האט טשארלס געהייראט זיין צווייטע ווייב, קאמילע, די היינטיגע קעניגין.

## רעפערענצן

## וועבלינקען

* אפיציעלע וועבזייטל פונעם פרינץ פון וויילס
* אפיציעלע הערצאגשאפט פון קארנוואל הייזקעס וועבזייטל
# על סאלוואדאר

|  |
| --- |
| *República de El Salvador* רעפובליק פון על סאלוואדאר |
|

|  |  |
| --- | --- |
| פאן על סאלוואדאר |  |
| פֿאָן
 | הערב
 |

 |
| נאַציאָנאַלע זינגליד: |
| אָרט פֿון על סאלוואדאר |
| **קאָנטינענט** | צפון אמעריקע |
| **אָפֿיציעלע שפּראַך** | שפאניש |
| **הויפּטשטאָט** | סאן סאלוואדאר  |
| **רעגירונג** |  |
| **פּרעזידענטפּרעמיער מיניסטער** |  |
| **גרינדונג דאַטום** |  |
| **פלאַך מאָסוועלט גראַדונג פלאַךפּראָצענט וואַסער** | 21,040 קוואַדראַט ק"מ 149טע 1.5% |
| **באַפֿעלקערונג** - **צאָל** - **וועלט גראַדונג** - **ענגקײט** |  6,704,932 97טע 318.7 מענטשן פאַר אַ ק"מ |
| **פּראָדוקט ווערדע** | $31.17 ביליאן (91סט)  |
| **וואַלוטע** | דאלאר $ |
| **צײַט זאָנע** | UTC-6 |
| **אינטערנעט דאָמען** | sv. |
| **טעלעפֿאָן קאָד** | 503+ |

**על סאלוואדאר** איז א לאנד אין צענטראלער אמעריקע, צווישן גוואטעמאלע און האנדוראס, מיט א באפעלקערונג פון 6.7 מיליאן מענטשן.

על סאלוואדאר האט מער מענטשן אין א קוואדראט ק"מ ווי יעדע לאנד אין די אמעריקעס. דאס לאנד האט אויך מער אינדוסטריע ווי וועלכן אנדער לאנד אין צענטראל אמעריקע.

אין על סאלוואדאר זענען דא צוויי צייטן פון יאר. די טרוקענע צייט, אדער זומער, הייבט אן אינמיטן אקטאבער ביז מיטן מיי. אין זומער רעגנט נישט. די נאסער צייט, אדער ווינטער גייט פון מיטן מיי ביס מיטן אקטאבער, און עס רעגנט יעדן טאג.
# נענסי פעלאסי

נענסי פעלאסי
Nancy Pelosi|  |
| אפיציעלער פארטרעט פון פעלאסי אינעם רעפרעזאנטן-הויז, 2019 |
|
געבורט |
26 מערץ 1940 (אלט 86) באלטימאר, מערילענד, פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע  |
|
מדינה |  פאַראייניקטע שטאַטן |
|
באשעפטיגונג |
פאליטיקער, שרייבער  |
|
פארטיי |
דעמאקראטישע פארטיי |
|
מאן |
פאל פעלאסי |
|
ספיקער פון רעפרעזאנטן-הויז pelosi.house.gov |
|  |
|

52טער ספיקערין פון רעפרעזאנטן-הויז פון די פאראייניגטע שטאטן|
3 יאנואר 2019 – אמטירט (7 יאָר) |
|
סגן |
סטעני הויער |
|
→ פאל רייען |

 |
|

|
3 יאנואר 2007 – 3 יאנואר 2011 (4 יאָר) |
|
→ דעניס הסטרטדזשאן בענער ← |

 |
|

מינאריטעט-פירערין אינעם רעפרעזאנטן-הויז המיעוט|
3 יאנואר 2011 – 3 יאנואר 2019 (8 יאָר) |
|
סגן |
סטעני הויער |
|
→ דזשאן בענערקעווין מאקארטי ← |

 |
|
חתימה |   |
|   |

**נענסי פעלאסי** (ענגליש: *Nancy Patricia D'Alesandro Pelosi*; געבוירן דעם 26סטן מערץ, 1940 איז א דעמאקראטישע פארטיי קאנגרעספרוי () איז די היינטיגע ספיקערין (פירער) פון דעם פאראייניגטע שטאטן הויז פון רעפרעזנטאטן זייט דעם 3טן יאנואר 2019. זי איז אויך געווען די ספיקערין פון 2007 ביז 2011. זי זיצט אין קאנגרעס זייט 1987 און פארטרעט דעם 12טן דיסטריקט אין קאליפארניע, א טייל פון סאן פראנציסקא.

זי איז די ערשטע פרוי צו ווערן די ספיקער אין די קאנגרעס אין דער היסטאריע פון די פאראייניגטע שטאטן.
# פאבריקאציע

**פֿאַבריקאַציע** איז דער פּראָצעס פון פּראדוצירן א פּראָדוקט. דער פּראָצעס איז אַ וויכטיקער טייל פון דער עקאָנאָמיע. די קוואַליטעט פון דער פּראָדוקציע איז אָפהענגיק אין עטלעכע סיבות, אַזוי ווי קוואַליטעט פון די מענטשן וואָס באַשעפֿטיגן זיך מיט פֿאַבריקאַציע, די קוואַליטעט פון די רויע מאַטריאַלן, די קוואַליטעט פון די מיטלען פון פּראָדוקציע (מאַשינען, קאמפיוטעריי, אאז"וו). די קוואַנטיטעט פון פּראָדוקציע ווענדט זיך אויף דער עקאנאמישער גלייכוואָג פון דעם מאַרק, ד"ה, דער פארזארג קעגן נאכפרעג און דאס מאַרגינאַלע ניצן קעגן די מאַרגינאַלע קאסטן.
# 21סטער י"ה

|  |  |
| --- | --- |
| יארטויזנט: |  |
| יארהונדערטער: | * 20סטער י"ה
* 21סטער י"ה
* 22סטער י"ה
 |
| יארצענדלינגער: | 2000ער 2010ער 2020ער 2030ער 2040ער 2050ער 2060ער 2070ער 2080ער 2090ער |

דער **21סטער יארהונדערט** איז די צייט צווישן די יארן 2001 - 2100.

## געשעענישן

* 11טן סעפטעמבער 2001 - 9/11 טעראר אטאקעס אין אמעריקע
* קאוויד-19 פאנדעמיק

| גרעגאריאנישער קאלענדאר אין הונדערטערס |
| --- |
| פארן ציילן |
9טער י"ה פארן ציילן | 8טער י"ה פארן ציילן | 7טער י"ה פארן ציילן | 6טער י"ה פארן ציילן | 5טער י"ה פארן ציילן | 4טער י"ה פארן ציילן | 3טער י"ה פארן ציילן | 2טער י"ה פארן ציילן | 1טער י"ה פארן ציילן |
| נאכן ציילן |
1טער י"ה| 2טער י"ה | 3טער י"ה | 4טער י"ה | 5טער י"ה | 6טער י"ה | 7טער י"ה | 8טער י"ה | 9טער י"ה | 10טער י"ה | 11טער י"ה | 12טער י"ה | 13טער י"ה | 14טער י"ה | 15טער י"ה | 16טער י"ה | 17טער י"ה | 18טער י"ה | 19טער י"ה | 20סטער י"ה | 21סטער י"ה | 22סטער י"ה |
# מיליטער

מיליטער צה"ל
**מיליטער** (פון לאטיין: *militaris*) אדער **ארמיי** איז א ארגאניזאציע וואס פארבאנדט אלע קעמפערס אין א מדינה, א מיליטער איז אונטערגעבויגן צו דער רעגירונג און צו אירע געזעצן. דער צוועק פון דער מיליטער איז צו שיצן דאס לאנד.

די וואס דינען אין א מיליטער הייסן סאלדאטן, די סאלדאטן זיינען צעטיילט אין באזונדערע קארפוסן ווי פוס-מיליטער, לופט-מיליטער, ים-מיליטער, רעזערוויסטן מיליטער, פאנצער מיליטער, ארטילעריע אא"וו.
אחוץ די סאלדאטן פון ניצן וואפן, זענען דא די וואס באדינען די וואפן, און די וואס פירן טאנקען און אנדערע מאשינען.

די ארמיי זענען בעיקר אויף דער יבשה, און ניצן אמאל העליקאפטערס. דאס ים מיליטער קעמפט מיט שיפן. דאס לופט מיליטער קעמפט מיט עראפלאנען.
# אינזל

א קליינער אינזל לעבן פידזשי
אן **אינזל**, אדער **אינדזל**, איז א קליין ערדישער שטח אין ים. דער גרעסטער אינזל אויף דער וועלט איז גרינלאנד מיט 2,166,086 ק"מ ווען 81.1% פון אים איז אייז.

אזעלכע אינזלען זענען אומאפהענגיקע שטעט ווי קיובא, איסלאנד, מאדאגאסקאר און נאך. אזעלכע אינזלען האבן אין זיך עטלעכע שטעט ווי בארנעא און היספאניאלא.

א גרופע אינזלען וואס האבן א שייכות צוזאמען שאפן אן ארכיפעלאג.